ΑΛΛΑ ΦΕΙΣΑΙ ΚΥΡΙΕ, ΤΟΙΑΥΤΗΣ ΑΠΑΝΘΡΩΠΙΑΣ ΤΑΣ ΨΥΧΑΣ ΗΜΩΝ...

Γιάννης Γαϊτης (1925-1984), Rejection, Συλλεκτική λιθογραφία

Η Ιδιωτική Οδός δημοσιεύει για πρώτη και τελευταία φορά - κατ' άκραν οικονομίαν - απάντηση του θεολόγου - φιλολόγου Κώστα Νούση σε ιστολόγιο του εκκλησιαστικού υπόκοσμου. 

Η Ιδιωτική Οδός δεν διαλέγεται - ούτε μέσω τρίτου - με γεννήματα εχιδνών, τα οποία καταδίκασε για την αθλιότατη υποκρισία τους ο Κύριος. 

Αλλά φείσαι Κύριε, τοιαύτης απανθρωπίας τας ψυχάς ημών, ο μόνος εν μακροθυμία ανείκαστος. 

Υπεράνω της Εκκλησίας, πάνω από τους θεοφόρους Πατέρες…; 

(απάντηση σε καιν(ανιερ)ούργια επίθεση του σεσημασμένου μπλόγκερ) 

Εχέφρων φίλος πρόσφατα μου έκανε τη σύσταση να μην ασχολούμαι με άτομα και καταστάσεις νοσογόνες πνευματικά, κατά την αποστολική επιταγή «αιρετικόν άνθρωπον (εδώ βλέπε σχισματικόν) μετά μίαν και δευτέραν νουθεσίαν παραιτού». Παραβαίνοντας και πάλι την εντολοδοχικού χαρακτήρα παύλεια τούτη παραίνεση, θα προσπαθήσω να απαντήσω με δυο λογάκια σε πρόκληση από την «αντίπερα όχθη». Περισσότερο, όμως, θα αποτελέσει μια αφορμή να προβώ σε έναν ακόμη σχολιασμό πάνω στα γνωστά καυτά εκκλησιολογικά ζητήματα, με τα οποία καταπιανόμαστε το τελευταίο διάστημα. 

Πραγματικά, το ύφος, το υβρεολόγιο, η τραγικότητα και αθλιότητα της θεομπαιχτικής του πορείας, η κενότητα και αστειότητα της λογοπαιχτικής του άστοχης ευρηματικότητας και των χαρακτηρισμών στο πρόσωπό μου, δε με αγγίζουν. Με ενοχλεί, όμως, η διαστροφή της αλήθειας, όπως το να με αποκαλεί άνανδρο και δειλό ένας δειλός με φρόνημα λαγωού και πρακτικές φασισμού, επειδή δήθεν δεν απαντώ στις πονηρές, όσο και ανόητες και ανούσιες ερωτήσεις του. Τον καλώ και πάλι να δείξει γενναιότητα, να πατήσει τον εγωισμό του και να ζητήσει συγγνώμη τόσο από μένα, όσο και δημοσίως, για τις πρόσφατες συκοφαντικές σε βάρος μου αναρτήσεις του. Είναι ηλίου φαεινότερο ακόμα και για τους δικούς του αναγνώστες πως είναι εκτεθειμένος και ολοφάνερα ένα δειλό και σκιαγμένο ανθρωπάκι, που το μόνο που ξέρει είναι να βρίζει από απόσταση. Και, επιτέλους έλεος, με τόσο βάναυσους σολοικισμούς και βαρβαρισμούς («επανέρχομαι και πάλι», «τάλανα Κ.Ν.» (κλητική) και πολλά συναφή μαργαριτάρια)… Όταν δεν μπορείς να παραδεχτείς ένα ανθρώπινο λάθος, πολύ περισσότερο πλέον δεν νομιμοποιείσαι να εμπαίζεις τον κόσμο ότι τάχα μου μάχεσαι για την πίστη. Αυτά σχετικά με τη δειλία. Αναφορικά τώρα με τον φασισμό του, δεν μένει παρά να ερωτηθούν τόσοι και τόσοι, των οποίων τα σχόλια λογοκρίνονται από τον ανεκδιήγητο μπλόγκερ όχι σαν χυδαία, αλλά απλά και μόνον ως διαφωνούντα και διαφορετικά. Τα συμπεράσματα δικά σας. Και δεν μιλάμε για μυθεύματα, αλλά για πρόσωπα που κατ’ επανάληψιν μού διαμαρτύρονται για τη φασιστική αυτή «ορθοδοξία» εκείνου. 

Από την άλλη, είναι τόσο αυθάδης και γνώστης του θεάτρου σκιών, που τολμά να μου θέτει συνέχεια τα ίδια και τα ίδια ερωτήματα. Θα απαντήσω επιγραμματικώς σε μερικά (και ταυτόχρονα θα του υποβάλω και κάποια δικά μου), αν και μάλλον δεν αξίζει, μόνο και μόνο για να μη φαντάζεται ότι τον φοβόμαστε, το δε μέγιστον, και για μερικούς καλοπροαίρετους αναγνώστες (θύματα) του, που πλανώνται στον νεοζηλωτισμό από άγνοια: 

1. «Το πας το θεμα στις ...υπακοες και ...υποταγες στους Αιρετικους ή στους κοινωνουντας με τους Αιρετικους και αρα μαγαρισμενους επισκοπους»: την ίδια περίοδο που ζούσαν οι «μαγαρισμένοι» αυτοί Επίσκοποι δια «οικουμενισμόν», ζούσαν, κοινωνούσαν και συλλειτουργούσαν και σημερινοί «αντιοικουμενιστές», επίσκοποι, ιερείς, μοναχοί και λαϊκοί, όπως και οι γνωστοί άγιοι γέροντες (Παΐσιος, Ιάκωβος, Σωφρόνιος κλπ.). Αυτοί γιατί δεν απετειχίσθησαν; Δεν έβλεπαν ασχήμιες; Μήπως είναι κι αυτοί «μαγαρισμένοι»; 

2. «Ταλαιπωρε ανθρωπε εισαι καλα; Τι θεολογος εισαι εσυ; Υποκινεις τους χριστιανους να ...υπακουν στους μαγαρισμενους;»: Δεν τους υποκινώ μονάχα εγώ, αλλά και μερικά μεγέθη σαν τον π. Επιφάνιο Θεοδωρόπουλο, που μιλάνε για «κανονική κατάσταση» στην Εκκλησία, εφόσον δεν έχει κάποιος Επίσκοπος κηρύξει επίσημα αίρεση και δεν έχει επίσημα καθαιρεθεί. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη, παρά μόνο στην οργιώδη φαντασία του απύλωτου βωμολόχου μπλόγκερ και των ομοίων του. Σε κάθε περίπτωση, μπορεί να ανατρέξει ο οιοσδήποτε για του λόγου το αληθές στις επιστολές του π. Επιφανίου και στο βιβλίο του για τα δύο άκρα. 

3. «Υπαρχει Εκκλησια εκει που διαφεντευει ο Αρχιαιρεσιαρχης Βαρθολομαιος; Αυτο δεν ειναι Εκκλησια. Ειναι σπηλαιο ληστων»: Ναι, εκεί είναι η Εκκλησία. Την απάντηση αυτή, σχεδόν επί λέξει, έλαβε χαρισματικά εν Πνεύματι ο γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής, όταν ήταν με τους Ζηλωτές και προβληματιζόμενος προσευχήθηκε σχετικά. Και τότε το Πατριαρχείο «οικουμένιζε» κατ’ εσέ. Για το σπήλαιο ληστών που λες, ένα μόνο θα σου πω: πρόσεχε τη βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος. 

4. «Επαναλαμβανω, γιατι δεν ελεγχεις αυτόν που θεωρειται η κορυφη της Ορθοδοξιας και εγινε η κορυφη της Κακοδοξιας και ασχολεισαι με τον ανισχυρο κοσμικα, Σωτηροπουλο;»: αν κρίνω ότι υπάρχει τόσο σοβαρός λόγος, ναι, θα το κάνω. Αλλά όχι μόνος, αλλά μετά της Εκκλησίας, με σεβασμό και κατά την εκκλησιαστική και όχι τη γηπεδική σου τάξη και κακότροπη και κακόβουλη συνήθεια. Και, επαναλαμβάνω, εν Εκκλησία, όχι εν διαδικτύω. Και με πολλούς άλλους, όχι μέσω μικρών σεκτών. Όσο για τον Σωτηρόπουλο, ασχολούμαι μαζί του όχι γιατί είναι κοσμικά ανίσχυρος, αλλά επειδή είναι εν Χριστώ αδελφός. Και σκέφτομαι τον αιώνιο κίνδυνο που μας αφορά όλους. 

5. «Εισαι Οικουμενιστης;»: επιτέλους, θα ‘σκαγες αν δεν το ρώταγες. Όχι, δεν είμαι. Μην ανησυχείς. Όπως τουλάχιστον το έχεις μέσα στον ιλυόεντα νου σου. Και θα απαντήσω σε κάτι τέτοιο τελικά και αναλυτικά, όταν οριστεί θεολογικά και συνοδικά ο όρος. Και εξάπαντος δεν είμαι υποχρεωμένος να απαντήσω ειδικότερα σε σένα. Αλλά, όπως βλέπεις, το κάνω. Διότι προσπαθώ να σέβομαι τον συνομιλητή μου. Εσύ μήπως ξέχασες τι πάει να πει αυτό; Και πότε θα παραδεχτείς ταπεινά τα δικά σου αμαρτήματα; Το βοθροειδές σου λεξιλόγιο, την παντελή έλλειψη αγάπης, τις ύβρεις, τις συκοφαντίες; 

Είπα ήδη περισσότερα απ’ όσα χρειάζονταν για τον εν λόγω κύριο. 

Επανέρχομαι για λίγο στον πολιό συνάδελφο Ν.Σ.. Άκουσα στο YouTube προχθές μια συνέντευξή του (Μάρτης 1994) για το θέμα του αφορισμού του. Διαπίστωσα πολλά δυσάρεστα, εξηγητικά της κατάστασης στην οποία περιήλθε. Ακούγοντάς τον, αντιλαμβάνεσαι πως πήγε στην Αυστραλία με το πνεύμα του επανευαγγελισμού των ήδη Ορθοδόξων, ακυρώνοντας και σνομπάροντας τον οικείο Αρχιεπίσκοπο και τους εκεί κληρικούς, λες και πήγαινε σε φυλές του Αμαζονίου. Πρόκειται για την ξεκάθαρη και απροκάλυπτη «σκοτεινή» πλευρά του καντιωτισμού και των οργανώσεων: ο έλεγχος των πάντων, η κηρυγματική σωτηριολογία και ευσεβισμός, οι ύβρεις, οι φωνασκίες, οι διαπληκτισμοί και οι προπηλακισμοί, οι προβοκατόρικες διαθέσεις και ίντριγκες, η μονοπώληση της αλήθειας και της αυθεντικότητας, το κυνήγι μαγισσών και η κατασκευή αιρετικών, ο ηθικισμός, η εριστικότητα, η υποκινούμενη «μαχητικότητα», ο εθνικισμός, ο πουριτανισμός, η παραδοσιολαγνεία, ο συντηρητισμός, η αυτόκλητη σωτηρία των «πλανεμένων» υπολοίπων... Δεν έχει σταματημό ο βαρύς αυτός κατάλογος και θεωρώ πως πολλά από όσα έκανε ο Αυστραλίας θα τα έπραξε μόνο και μόνο γιατί μισούσε το μοδάτο τότε ρεύμα του καντιωτισμού. Αναρωτιέσαι, συνάμα, γιατί δεν εντόπισε και δεν κατήγγειλε τέτοιες αιρέσεις ο γέροντας Παΐσιος, που επισκέφθηκε την Αυστραλία όχι αυτοκλήτως ή έστω κληθείς υπό «ευσεβών» χριστιανών, αλλά από τον ίδιο τον «καζαντζακικό και αιρετικό και οικουμενιστή αρχαιολάτρη ποιητή» Αρχιεπίσκοπο Στυλιανό... 

Στην ίδια συνέντευξη βγήκε κι άλλος «λαγός»: ενώ ο Ν.Σ. παραδέχτηκε ως έναν εκ των μεγαλύτερων Αγίων της εποχής τον γέροντα Πορφύριο, ωστόσο μας ομολογεί ότι τον διόρθωσε (!!!) σε ένα λάθος, υποτίθεται, του γέροντα: ότι δηλαδή όταν λέμε υπακοή στην Εκκλησία, εννοούμε στους Ιεράρχες, στην επίσημη. Και αυτό φυσικά δεν άρεσε στον νέο «ομολογητή». Με τέτοιο πνεύμα διδασκαλικό και όχι ταπεινής μαθητείας (ως θα όφειλε μπροστά σε έναν γίγαντα της Ορθοδοξίας, όπως ήταν ο αγιορείτης) τι άλλο θα μπορούσαμε να περιμένουμε; Σιγουρότατα, κανείς δεν είναι αλάθητος, ούτε ο Πορφύριος. Αλλά και δεν κατανοώ πραγματικά πόσο θα έχανε ο Σωτηρόπουλος και οι χριστιανοί της Αυστραλίας, αν απλά και μόνον (υπ)άκουγε τον Αρχιεπίσκοπό τους κατά το εκκλησιολογικό πνεύμα του γέροντα. Και πόσο σίγουρος μπορεί να είσαι ότι ένας τέτοιος θεοφόρος Πατέρας εν προκειμένω αστοχεί… Θυμάμαι που διάβαζα μια φορά για τον γερο Παΐσιο ότι ταπεινώθηκε μπροστά σε έναν ιερέα που δεν τον γνώριζε και του απαγόρευσε να κοινωνήσει εξαιτίας μιας παρεξήγησης. Και ο γέροντας έκανε υπακοή στο λάθος του κληρικού. Ευλογημένες «εσφαλμένες» υπακοές και ανευλόγητες «ομολογιακές, ιεραποστολικές και υπερορθόδοξες» ανυπακοές… 

Υπάρχει, όμως, και η θετική διάσταση του πράγματος. Αναγνωρίζει ο πολιός τον Πορφύριο, τον παραδέχεται, τον τιμά και μετά θάνατον. Τον γνώριζε και τον αγαπούσε και εν ζωή. Ο Πατριάρχης επίσης σέβεται και μεγαλύνει τον αγιορείτη πατέρα και έχει υπόψη του την οσονούπω αγιοκατάταξή του. Υπάρχουν, λοιπόν, ελπιδοφόρα σημεία, μπορούν να βρεθούν δίαυλοι (επι)κοινωνίας. Ας ευχηθούμε να συνδράμει προς την κατεύθυνση τούτη και ο ίδιος ο άγιος γέροντας που μας υποσχέθηκε ότι «όταν πεθάνω, θα είναι πιο καλά, καταργούνται οι αποστάσεις. Θα είμαι πιο κοντά σας, όταν με φωνάζετε». Δε μένει παρά να τον φωνάξουμε, όλοι, εν Εκκλησία, για να έρθει ο γέροντας, για να καταφθάσει ο ίδιος ο Χριστός. 

Κ.Ν. 

24/1/2013

ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ...

Αμερικανοί, Γερμανοί, Τούρκοι, μασώνοι, ο Πάπας, οι οικουμενιστές, οι κομμουνιστές, η πανθρησκεία κι ό,τι άλλο βάζει ο νους σας, έχουν βαλθεί να μας εξοντώσουν, εμάς τους νεοέλληνες, τους άσπιλους και αμόλυντους και ανυποψίαστους έως και παρθένους! 

Όλοι εναντίον μας κι εμείς εναντίον όλων! 

Σαν βλέπω την Ακρόπολη απ' αυτό το παράθυρο σκέφτομαι πως ο Παρθενώνας είναι αδύνατον να συμμερίζεται αυτή την ανθελληνική λογική. 

Παράθυρο στον κόσμο ο Ελληνισμός κι όχι αβάσταχτη μιζέρια, όπως τον καταντήσαμε. 

Ο εχθρός του; Εμείς πρωτίστως. Τους άλλους τους αφήνουμε μίλια πίσω...

ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΔΑΜΗΣ (1929 -2013)

Αναχώρησε σήμερα για το μεγάλο της ζωής του ταξείδιον ο συνθέτης Μιχάλης Αδάμης. Ένας από τους σημαντικότερους έλληνες συνθέτες, με πλούσιο και πρωτότυπο έργο, με μια διαδρομή μουσικής ποιητικής συναρπαστική! 

Από τους πρώτους που εισήγαγαν στην Ελλάδα την ηλεκτρονική μουσική, ήταν ο ίδιος που έγραψε πάμπολλα έργα σύγχρονης μουσικής επηρεασμένα από την βυζαντινή μουσική παράδοση, χρησιμοποιώντας ως σολίστ και τον Λυκούργο Αγγελόπουλο και δημιουργώντας μια σχολή, θα λέγαμε, στο είδος αυτό. 

Επειδή μεγάλωσα με τη μουσική του γράφω δυο λόγια στη μνήμη του, καταθέτοντας και την ευγνωμοσύνη μου για την καλλιέργεια της ευαισθησίας που - ακουσίως - μου πρόσφερε. 

Όταν γεννήθηκα ο Αδάμης παρουσίαζε "Τα Βυζαντινά Πάθη". 

Στην πρώϊμη εφηβεία μου βρέθηκα με παιδικές χορωδίες σε σεμινάρια, σπουδαία για εκείνη την εποχή, στα οποία δίδασκε ο Μιχάλης Αδάμης, όπως και οι αείμνηστοι Στέφανος Βασιλειάδης και Γιάννης Μάντακας. 

Ως φοιτητής τραγουδούσαμε με τη Χορωδία του Πανεπιστημίου το Κοινωνικό των Κυριακών "Αινείτε" και την "Ψαλμική Ωδή" για μικτή χορωδία. 

Αργότερα με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία του Λυκούργου Αγγελόπουλου, της οποίας ο Μιχ. Αδάμης διετέλεσε επί σειρά ετών πρόεδρος, τραγουδήσαμε το "Ροδανόν", το δίφωνο "Αινείτε" του Μανουήλ Γαζή (15ος αι.), όπως και τους "Τρεις παίδες εν καμίνω" σε δική του μεταγραφή κ.α. Δεν ξεχνώ μια χειμωνιάτικη περιοδεία που κάναμε με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία στη Βόρειο Ιταλία, πριν σχεδόν 20 χρόνια, ερμηνεύοντας τους Τρεις Παίδες με τη συμμετοχή και της συνθέτριας, σήμερα, Δώρας Παναγοπούλου. 

Με τον Μιχάλη Αδάμη στην Αγία Πετρούπολη, στο πλαίσιο συναυλιών με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία 

Ο Αδάμης ήταν ένας σοβαρός συνθέτης και ένας σοβαρός άνθρωπος. Οι κουβέντες του ήταν μετρημένες και άλατι ηρτυμένες. Τον ενδιέφερε πάντοτε η ουσία και ποτέ το περιτύλιγμα. Γι' αυτό και το πλούσιο έργο του, που είναι εν πολλοίς ιδιαίτερα απαιτητικό, δεν παιζόταν τόσο συχνά όσο του άξιζε και θα του έπρεπε. Θυμίζω ότι ο Αδάμης ήταν και θεολόγος και πιστό τέκνο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, της οποίας τον μουσικό πολιτισμό θεωρώ ότι πρόβαλε θαυμάσια μέσα από το έργο του. Η σύγχρονη οπτική ματιά του, μπολιασμένη με την παράδοση, συνέβαλε στο να προσεγγίσουν την πνευματικότητα της Εκκλησίας και άνθρωποι άγευστοι αυτής. 

Μαζί με δυο δικές μου φωτογραφίες του Μ. Αδάμη που δημοσιεύω εδώ, αναρτώ και την εξαιρετική δουλειά της Σωτηρίας Αδάμ και της Στέλλας Αρκέντη στους "Τρεις παίδες εν καμίνω". Το βίντεο περιλαμβάνει την Ακολουθία όπως την ερμηνεύει η ΕΛ.ΒΥ.Χ. και σχολιάζουν ο συνθέτης και ο Λυκούργος Αγγελόπουλος. 

Ας είναι αιωνία η μνήμη του!

Π.Α.Α.

Η εξόδιος ακολουθία για τον Μιχάλη Αδάμη θα ψαλεί αύριο Τετάρτη στις 2 το μεσημέρι στον Ι. Ναό της Αγίας Ειρήνης Αιόλου, εκεί όπου εκκλησιαζόταν. 

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ...ΑΝΤΑΡΤΙΚΩΝ

Εσχατολογικές αυτονομήσεις και εκκλησιαστικά αντάρτικα υπό το φως της εκκλησιολογικής ευαισθησίας και διδασκαλίας του γέροντος Πορφυρίου 

Του θεολόγου - φιλολόγου Κώστα Νούση

Σε μια πρωτοφανή ερμηνεία των εσχατολογικών προφητειών, φέρεται ο γέροντας Πορφύριος να είπε «ότι η Αποκάλυψη γράφτηκε για να μη γίνει»1. Όντως ηχεί παράδοξη και πρωτότυπη στα αυτιά μας μια τέτοια προσέγγιση, αν και δε διαφέρει από την αντίστοιχη παλαιοδιαθηκική για τη Νινευί. Πραγματικά, ο Θεός προφητεύει – προειδοποιεί, ώστε να μετανοήσουμε και να αποφύγουμε τις φυσικές συνέπειες της αμαρτίας, δια των οποίων απλά και μόνον αυτοτιμωρούμαστε. Το θέμα είναι ότι η προφητεία από τη σωτηριολογική της αυτή διάσταση μετατρέπεται συνήθως σε επιβεβαίωση της προορατικής δύναμης του Θεού πάνω στην αποτυχία των φορέων της μεταπτωτικής ιστορικής διαδρομής. 

Κλείνοντας ο μεγάλος αυτός θεόπτης των ημερών μας την επίγεια διαδρομή του, υπαγόρευσε σε έτερον αγιορείτη – πνευματικό του τέκνο - μια μικρή παρακαταθήκη, στην οποία αναφέρει πως «τώρα φεύγει από τον κόσμο, γιατί δεν τον ακούει κανείς… γιατί στις μέρες μας κανένας δεν ακούει κανέναν… γιατί στις μέρες μας ο καθένας μας σήκωσε μια δικιά του παντιέρα και κανείς δεν ακούει κανέναν»2. Άραγε, επιβεβαιώνονται αυτές οι ένθεες προρρητικές φοβίες του; 

Σε μια γενικότερη θέαση του κόσμου, η παραπάνω απογοητευτική διαπίστωση είναι απλά η τραγική περιρρέουσα πραγματικότητα, που στον κατήφορό της όχι μόνο δεν έχει γυρισμό, αλλά και βρίσκεται σε μια ιλιγγιώδη αυξητική τροχιά, μέσα σε ένα κλίμα μη ανασχέσιμου και ολοκληρωτικού δαιμονισμού, όπως προωθείται μέσα από την ανεξέλεγκτη τεχνολογική έκρηξη, η οποία ολοένα και αφανίζει από την όρασή μας (υποκαθιστώντας) τον Θεό και τη βαθύτερη αλήθεια των πραγμάτων. 

Το ίδιο, όμως, δυστυχέστατα, παρατηρείται και στον κατεξοχήν οντολογικό χώρο της ενότητας και της αγάπης, στην Εκκλησία του Θεού. Αν, μάλιστα, συνυπολογίσουμε τη σχεδόν άφευκτη πραγμάτωση της ως άνω προφητείας, τότε δεν έχουμε παρά να περιμένουμε επιδείνωση της κατάστασης. Πώς, όμως, θα μπορούσε σήμερα η Εκκλησία να κηρύξει Χριστό και να ενώσει - σώσει τον κόσμο; Μονάχα με την έμπρακτη ενότητα της αγάπης και της πίστης. Τότε θα ελκυσθούν στον Χριστό οι ευρισκόμενοι μακράν της Εκκλησίας, καθώς απομακρύνθηκαν και αφίστανται απ’ αυτήν κατά το πλείστον εξαιτίας των όντων εντός της. Πολλά πνεύματα χωρούν στην Εκκλησία και μπορούν εν Πνεύματι να συνυπάρχουν και να συμπορεύονται ακόμα και μέσα από την ετερότητα, η οποία είναι εκ των πραγμάτων συστατική της χαρισματικής ενότητας. Το πρόβλημα, ωστόσο, δημιουργείται, αφ’ ης στιγμής προκαλούνται αυτονομήσεις που ξεκινούν με την κατάργηση του πνεύματος της υπακοής, το οποίο συνοδοιπορεί με εκείνο της ταπείνωσης. 

Ο ίδιος γέροντας φέρεται να έχει πει μια φράση θεραπευτική των πάσης φύσεως εξτρεμιστικών τάσεων, οι οποίες είθισται να αγγίζουν τα όρια της πνευματικής πλάνης, η οποία, ως έχω πολλάκις επισημάνει και προσπαθήσει να δείξω, είναι συνήθως δυσδιάκριτη και με μαεστρία καλυπτόμενη είτε από τα πνεύματα της πονηρίας είτε από το εμπαθές εγώ και τον αρρωστημένο ψυχισμό μας, στα οποία και πάλι κρύβονται επιμελώς οι ίδιοι άρχοντες του σκότους. Λέγοντας, λοιπόν, ο αγιορείτης ότι «προτιμώ να πλανώμαι μέσα στην Εκκλησία, παρά να φύγω από την Εκκλησία» και ότι δε θα εγκατέλειπε το πλοίο της Εκκλησίας, επειδή θα πάθαινε ρωγμή ή θα κινδύνευε3, κληροδοτεί τοιουτοτρόπως στους ανθρώπους των εσχάτων, μάλλον το Άγιο Πνεύμα δι΄ αυτού, έναν χρυσό κανόνα σύγχρονης εκκλησιολογίας. 

Όλα τα προαναφερόμενα αντάρτικα, που υφίστανται ήδη και θα πληθαίνουν γεωμετρική τη προόδω, δεν είναι ούτε φληναφήματα ούτε φαντασιοκοπικά θεωρήματα. Δυστυχώς, αποδεικνύονται θεώμενα και βιούμενα στην καθημερινότητά μας. Σε αυτό το πλαίσιο βλέπουμε πως το συνοδικό σύστημα εν Ελλάδι υπολειτουργεί και πολλοί Επίσκοποι εξέρχονται ύποπτα της συλλογικότητας, δημιουργώντας υποομάδες κακοτρόπως διαφοροποιημένων αποχρώσεων, όπως για παράδειγμα οικουμενιστών και αντιοικουμενιστών και της συνώνυμης δυάδας νεωτεριστών και παραδοσιακών. Το λυπηρό είναι ότι στις απογεννώμενες κατηγοριοποιήσεις ούτε σαφή κριτήρια υπάρχουν ούτε ευδιάκριτη θεολογική βάση. 

Θαυμάζεις σε όλες σχεδόν τις σχετικές περιπτώσεις την επιλεκτική και κατά το δοκούν χρήση του Ιερού Πηδαλίου και καταλήγεις σε μια και μόνο διαπίστωση: ότι πραγματικά δε βγάζεις άκρη και το μόνο που γίνεται και μένει είναι ο θόρυβος, η ακαταστασία και η διχόνοια, πράγματα που κάποια στιγμή μπορεί να εκτραπούν σε μικρά ή και πιο σοβαρά εκκλησιολογικά τραύματα – σχίσματα. Βλέπεις, για παράδειγμα, ατομικούς και ομαδικούς στασιασμούς κατά της θεσμικής Εκκλησίας (μοδάτο φαινόμενο πλέον) και τους εξ αυτών νομοτελειακά απορρέοντες επίσημους αφορισμούς να ποδοπατούνται και από τους υφισταμένους τα επιτίμια τούτα και από τους ποιμένες, τους υπεύθυνους να τα επικυρώσουν με τον απαιτούμενο σεβασμό στις εκκλησιαστικές αυτές αποφάσεις και στην υλοποίησή τους. Και για να γίνω πιο σαφής, μπορεί άνετα ο κάθε αφορισθείς να στηριχθεί στην ερμηνεία και στην υποσημείωση του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη στον ΛΒ΄ Αποστολικό Κανόνα πως δεν πρέπει να καταφρονήσει κανείς ούτε τον δίκαιο ούτε τον άδικο αφορισμό «έξω μόνον ανίσως ήθελαν καταδικασθούν, προ του να κριθούν, και να προσκαλεσθούν εις το εκκλησιαστικόν δικαστήριον» και να εξισώσει την προσωπική του περίπτωση με εκείνην του γίγαντα της Ορθοδοξίας και Αγίου, του Χρυσορρήμονος Ιωάννου και των άδικων διώξεων που υπέστη από τη θρησκευτική και πολιτική εξουσία της εποχής, παραθεωρώντας ταυτόχρονα τη μέριμνα και τις εκκλήσεις του ίδιου αγίου «ίνα μη σχισθή η Εκκλησία» παρά την αδικία σε βάρος του, καθώς και ότι «ὁ ἐπανελθὼν Ἀρχιεπίσκοπος παρὰ τὴν ἐπιθυμία τοῦ λαοῦ δὲν ἤθελε «νὰ εἰσέλθει εἰς τὴν Ἐκκλησίαν του παρὰ μόνον ἀφοῦ ἀποκατασταθεῖ κανονικῶς ὑπὸ συνόδου… Καθῃρημένος ἐπίσκοπος, ἔλεγε, καθὼς εἶμαι, δὲν δύναμαι νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν Ἐκκλησίαν μου παρὰ μόνον ἀφοῦ ἀποκατασταθῶ ὑπὸ Συνόδου»4, οπότε και η ευαισθησία του Αγίου μπορεί να ερμηνευθεί κατά το νομιζόμενο συμφέρον εκάστου. 

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούμενοι και οι υποθάλποντες και περιθάλποντες τέτοια πρόσωπα και καταστάσεις πνευματικοί ταγοί, φαίνεται να ξεχνούν μια σειρά από σχετικούς Κανόνες, προληπτικούς πάντοτε της διασάλευσης της ενότητας και της εκκλησιαστικής ευταξίας. Ενδεικτικά να παραθέσω εν προκειμένω τον ΛΒ΄ Αποστολικό, τον Ε΄ της Α΄ Οικουμενικής και ειδικά τον ΙΓ΄ της εν Σαρδική Τοπικής, που αναφέρονται στην ομόνοια, συμφωνία και αλληλοσεβασμό μεταξύ των Επισκόπων και του Συνοδικού συστήματος• προς τούτοις τον ΛΖ’ της εν Καρθαγένη, που αφορά στη βαθύτερη ουσιαστική πραγματικότητα του αυτοαφορισμού, και τους ΣΤ’ της εν Αντιοχεία και ΙΔ΄ της εν Σαρδική, που αφορούν σε αμφοτέρους, αυτονομηθέντες Επισκόπους και αφορισθέντες. 

Η μεγίστη των αρετών είναι η διάκριση, λένε οι Πατέρες και οι ασκητές της Εκκλησίας. Σε κάποια ιστορική συγκυρία το ορθόδοξον ήταν να είσαι καθαρά και ξάστερα ανθενωτικός. Η εμμονή, όμως, σήμερα, σε μια δυσαναλόγως ιστορικά ομότροπη και κακεκτύπως ερμηνευτικά εκπορευόμενη αντίστοιχη αντίδραση και σε μια γενική και αόριστη στάση, με το πρόθημα αντί μπροστά σε λέξεις, διαθέσεις, νοοτροπίες και πρακτικές, σε ένα status quo απαξίας των Ποιμένων και αποκλεισμού και εγκλεισμού της καθαρότητας της πίστης και της αγιότητας του βίου μέσα σε σεκτοποιημένες φονταμενταλιστικές νησίδες τήδε κακείσε, μάλλον αποτελεί εκκλησιολογικό υποχονδριακό εκτροχιασμό. Η γνώμη του γράφοντος, που θέλει να πιστεύει ότι συνάδει κάπως προς το πνεύμα του αγιορείτη και όλων σχεδόν των σύγχρονων αγιασμένων γερόντων της Ορθοδοξίας, είναι πως πλέον πρέπει να γίνουμε περισσότερο ενωτικοί. Παραφράζοντας κάπως τον γέροντα, θα έλεγα ότι είναι προτιμότερο να είμαστε στην «πλάνη» του Πορφυρίου παρά στην «αγ(ρ)ιότητα» του νεόκοπου ζηλωτισμού. 

Είναι εύκολο πάντοτε, και από ό,τι φαίνεται ειδικά σήμερα, να «τη δεις» Χρυσόστομος, Θεόδωρος Στουδίτης ή Μάρκος Ευγενικός, όπως είναι εξίσου σαφές ότι ο καθένας έχει κάποιον δικό του (θεολογικό και πνευματικό) μπούσουλα, με τον οποίο βαδίζει και δια του οποίου κρίνεται. Ωστόσο, παραμένει ουσιωδώς πιο σημαντικό το ζήτημα της αυθεντικότητας στη στάση και στην ερμηνεία εκάστου ενώπιον του αλάθητου και αδέκαστου Κριτή, στον οποίο μπροστά δεν μπορείς ούτε να αυτοπροσδιοριστείς όπως θα ήθελες ούτε να βγάλεις το Πηδάλιο και να αρχίζεις με σοφιστείες να αυτοδικαιώνεσαι, μάλλον να απολογείσαι. 

Μια ακόμα συγκυριακά ομόλογη περίπτωση είναι αυτή του μοναστηριού στη Ναύπακτο. Ψάχνουμε λύσεις και ανθρώπινες δικαιώσεις, ενώ η εκκλησιαστική παράδοση είναι σαφής: η υπακοή στον οικείο Επίσκοπο, και δη η μοναχική, σε συνδυασμό με τη μοναστική συνείδηση της ταπείνωσης, της ακτημοσύνης, της αποταγής, της μετάνοιας. Το «ανθρώπινο δίκιο και λάθος» υποχωρούν μπροστά στον χρυσό αυτό κανόνα, ο οποίος από τον γέροντα Πορφύριο προτάθηκε για εφαρμογή και σε μια πολύ πιο σοβαρή μελλοντική περίπτωση: στην υπακοή στην επίσημη Εκκλησία στο θέμα των ταυτοτήτων με το επίμαχο αντίχριστο σημάδι. Το τέλος, που μας πλησιάζει ορμητικά και αναπόφευκτα, έχει και τη θετική του πλευρά. Είναι η προσδοκώμενη Βασιλεία του Θεού. Ο γέρων Πορφύριος δε μένει μονάχα στις απαισιόδοξες προβλέψεις για το αύριο, αλλά κλείνει παρακλητικά, παραμυθητικά, όπως εξάλλου είναι ανέκαθεν ο λόγος του Πνεύματος, των Αγίων, της Εκκλησίας: «μόνο αν σμίξουμε με τον Χριστό, με την Αγία Τριάδα, μέσα στην άκτιστη Εκκλησία θα σωθούμε». Αυτό είναι και το καινό μήνυμα που έφερε εδώ και δυο χιλιετίες ο Κύριος και το οποίο οσονούπω θα πραγματωθεί στην εσχατολογική του πληρότητα με τη μετάβαση της Εκκλησίας στη Βασιλεία, μάλλον με τη μεταμόρφωση και ταύτιση της Εκκλησίας και της αιώνιας Βασιλείας. 

Κ.Ν. 

20-1-2013 

1. http://www.pentapostagma.gr/2012/12/blog-post_2141.html 

2. https://www.youtube.com/watch?v=SSScM1lT1SI 

3. Ανθολόγιο συμβουλών, έκδ. Μονής Μεταμόρφωσης Σωτήρος, Μήλεσι, 2003, σελ. 195. 

4. Τὰ ὑπὲρ Χριστοῦ παθήματα…ἁγ. Ἰωάννου Χρυσοστόμου, Ἐκδ. “Ὀρθ. Κυψέλη”, Θεσσαλονίκη, 2005, σελ. 78-79.

"ΤΑ ΠΑΘΗ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΓΑΛΜΑΤΑ ΑΙΟΛΟΥ ΚΙ ΑΘΗΝΑΣ"

Με αφορμή την σημερινή προσφορά της Καθημερινής του έργου του Χατζιδάκι «Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς» σκέφτηκα μια, έστω ενδεικτική, αναφορά στο έργο αυτό. 

«Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς» του Μάνου Χατζιδάκι, έργο 43 (1973-1983) είναι μια μουσική τελετουργία για τέσσερις φωνές, πάνω στην Καταγωγή, τον Έρωτα, τη Βία και το Θάνατο. 

Σε στίχους Άρη Δαβαράκη, Αγαθής Δημητρούκα και του συνθέτη. 

«Οι Μπαλάντες της οδού Αθηνάς» κυκλοφόρησαν το 1983 και τραγουδούν η Νένα Βενετσάνου, ο Βασίλης Λέκκας, ο Ηλίας Λιούγκος και η Έλλη Πασπαλά.Το εξώφυλλο του δίσκου ζωγράφισε ο Γιάννης Μόραλης.

Ο Χατζιδάκις σημειώνει το Νοέμβριο του '83 για το έργο αυτό: 

«Έγραφα το ’81: Η οδός Αθηνάς είναι η καρδιά της Αθήνας. Και η Αθήνα είναι η καρδιά του έθνους. Γι’ αυτό και ό, τι υμνεί την Αθηνάς είναι εθνικό κι ελληνικό μαζί. Κι έτσι όπως έχει τ’ όνομα Θεάς η οδός αυτή και στην κορφή της την βλογάει ο Παρθενώνας, κανείς δεν της αμφισβητεί την εθνική αξία σ’ ολόκληρη τη χώρα. 

Ο δρόμος, η Αθηνάς, έχει πολλά οινομαγειρεία και πιο πολλά πορνεία, κινηματογράφους για κατ’ ιδίαν ερωτικήν απόλαυση, ξενοδοχεία σκοτεινά για άμεση ερωτική περίθαλψη - κάτι σαν πρώτων Βοηθειών, να πούμε, ερωτικών - χιλιάδες καφενεία για ημερήσια χαύνωση, το Δημαρχείο κι ένα γραφείο κηδειών αλλοτινών καιρών. Στον δρόμο αυτόν κυκλοφορούν εργατικοί, μικρέμποροι, αλήτες, πόρνες, τραβεστί, δημοσιογράφοι, επαρχιώτες μαστρωποί και χίλιοι δολοφόνοι. Αυτό περίπου είναι το σκηνικό. Οι Μπαλάντες είναι… 

Τώρα το ’83, συνεχίζω: Οι Μπαλάντες αυτές είναι κάτι πέρα απ’ το σκηνικό που μίλησα πιο πάνω, κάτι το διαφορετικό. Θα ‘λεγα είναι μια ποιητική σπουδή πάνω στη βία και στην σκοτεινή μας ρίζα της κραυγής, όπως το είπε ο Λόρκα μέσ’ απ’ τα ελληνικά του Νικολάου Γκάτσου. 

Είναι ένας μαίανδρος μελωδικός ευφάνταστων ερωτικών συμπλεγμάτων. Είναι κρυφές αυτοαναλύσεις, εξομολογήσεις και περιδιαβάσεις στον κληρονομημένο αθέατο χώρο της ψυχής μας. Είναι μια μουσική καταγραφή των περιθωριακών μας παρορμήσεων. Τέλος, είναι μια τελετουργική προσπάθεια να φανερωθούν οι σκοτεινές δυνάμεις που μας κυβερνούνε μέσα μας και μας ωθούν, μας οδηγούν αδίστακτα προς την πανάρχαια και τελειωτική μας διαδρομή. 

Το έργο αυτό το πρωτοσκέφτηκα αφού ολοκλήρωσα την ηχογράφηση του Μεγάλου Ερωτικού, κάπου το ’72. Ηχογράφησα μάλιστα και πέντε κομμάτια με τίτλους αυτοσχέδιους, δίχως να ξέρω πώς και προς τα πού να πορευτώ. Γι’ αυτό και το σταμάτησα. Τα χρόνια που ακολούθησαν το είχα στη σκέψη μου χωρίς να το δουλεύω κι ονειρευόμουν την οριστική μορφή του. Το 1981, άρχισα να το ξαναδουλεύω, ενώ συγχρόνως το έπαιζα στις συναυλίες μου, βοηθώντας έτσι τον εαυτό μου να το αποσαφηνίσει. Τέλος, πριν μόλις δυο μήνες ξεκαθάρισα τον στόχο μου και την τελειωτική φυσιογνωμία του έργου. 

Τις Μπαλάντες αυτές, τις χαρίζω στην μνήμη της μητέρας μου, μια και μου κληρονόμησε όλους τους γρίφους που από παιδί μ’ απασχολούν και μέχρι σήμερα κάνω προσπάθειες να τους λύσω. Χωρίς τους γρίφους της, δεν θα ‘μουν ποιητής».

Αυτά έγραφε τότε ο Χατζιδάκις, ανυποψίαστος, νομίζω, για τη διαχρονικότητα του έργου του. 

Στο διαδίκτυο εντόπισα μια πολύ ενδιαφέρουσα εργασία της σπουδάστριας της Αρχιτεκτονικής, παρακαλώ, Μαρίας - Ελένης Πατεράκη με τον τίτλο: "Η Αθήνα στο έργο του Μάνου Χατζιδάκι". Μια εργασία γραμμένη το Φεβρουάριο του 2012 και την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Αναλύονται τρία έργα του Χατζιδάκι που έχουν σχέση με την Αθήνα: "Η εποχή της Μελισσάνθης", "Η οδός ονείρων" και "Οι μπαλάντες της οδού Αθηνάς". 

Ειδικά για τις "Μπαλάντες" γίνεται μια γενική αναφορά στο δίσκο και τη θεματολογία και ακολουθούν τα κεφάλαια: 

- Στιχουργική και μουσική ανάλυση 

- Η γείωση στον αστικό χώρο 

- Η αστική συνθήκη του δρόμου - χωρικό και κοινωνικό περιεχόμενο του έργου 

- Η μετάπλαση της αστικής συνθήκης - όψεις και μηχανισμός

Θυμίζω ότι "Οι Μπαλάντες της οδού Αθηνάς" ανέβηκαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 1993, σε μορφή μπαλέτου και χορογραφία του μεγάλου Μωρίς Μπεζάρ, φίλου του Χατζιδάκι. Μιλάμε για ένα χρόνο πριν την αναχώρηση του Χατζιδάκι. Όταν, λοιπόν, ο Μπεζάρ βρισκόταν στην Αθήνα για τις "Μπαλάντες της οδού Αθηνάς", πήγαινε κάθε μέρα πριν από τις πρόβες στο Μέγαρο στο σπίτι του Χατζιδάκι, που ήταν άρρωστος, για να τον δει. Οι συζητήσεις τους ήταν όπως πάντα - και ως γνωστόν - μια απόλαυση! 

Από εκείνη την παράσταση, τις Μπαλάντες - μπαλέτο, παραθέτουμε εδώ ένα βίντεο με απόσπασμα από τη γενική δοκιμή. 

Π.Α.Α.

ΜΕ ΔΥΝΑΜΗ ΑΠΟ ΤΗ ΛΑΡΙΣΑ!

Είναι γνωστή η άνθηση που παρουσιάζεται στο κλάδο των θεολόγων καθηγητών αναφορικά με την σχέση της Θεολογίας με τις Νέες Τεχνολογίες και δη την Πληροφορική. 

Ήδη, αρκετοί συνάδελφοι δραστηριοποιούνται στη διδακτική του θρησκευτικού μαθήματος με τη χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) , ενώ παράλληλα σε πλήρη εξέλιξη ευρίσκονται οι δράσεις για τον ψηφιακό εμπλουτισμό των σχολικών εγχειριδίων των Θρησκευτικών, η δημιουργία θεολογικών λογισμικών, η ανάπτυξη προσωπικών ιστοσελίδων και ιστολογίων (blogs) από συναδέλφους με θεματολογίες περί το θρησκευτικό μάθημα - και ου μόνον, καθώς δεν λείπουν και ψηφιακές πρωτοβουλίες με θεματικές αναφορές για ευρύτερα ζητήματα (εκπαίδευσης, πολιτισμού, καλλιτεχνικής δημιουργίας, κλπ.). 

Σε ένα φιλόξενο, λοιπόν, στέκι της Λάρισας, οι «Θρησκευτικοί» (ΠΕ01) που αγαπούν και χρησιμοποιούν στη δουλειά τους τις σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας με τη χρήση των νέων τεχνολογιών συγκεντρώθηκαν επί τω Νέω Ετει 2013 και παρέα με εκλεκτούς φίλους και συναδέλφους της Πληροφορικής (ΠΕ19) έκοψαν την πρωτοχρονιάτικη βασιλόπιτα, του Διευθυντού του 14ου Γυμνασίου Νίκου Παύλου εις την κοπήν πρωτοστατούντος και των θεολόγων Χάρη Ανδρεοπούλου και Χρήστου Γκουνέλα (του και μουσικολογιωτάτου) προς τούτο συνεπικουρούντων, ενώ άπαντες, Θεολόγοι τε και Πληροφορικοί, υψώσαντες τα ποτήρια του οίνου, ηυχήθησαν εις αλλήλους μιαν δημιουργική και ευτυχισμένη χρονιά!

Η Ιδιωτική Οδός εύχεται ολόψυχα στους συναδέλφους της Λάρισας τα κάλλιστα και κράτιστα! 

Με την ευκαιρία θα ήθελα να κάνω και μια επισήμανση.

Η Ιδιωτική Οδός χαίρεται διότι μέσω αυτής ανεπτύχθη μια ουσιαστική και αδελφική σχέση με συναδέλφους θεολόγους της Λάρισας, οι οποίοι τολμούν και παρεμβαίνουν δυναμικά στα σύγχρονα θεολογικά πράγματα. 

Η Λάρισα έχει μια θλιβερή ιστορία στα εκκλησιαστικά λόγω της ασύστολης καπηλείας από "χριστιανούς" της περίπτωσης του μακαριστού Μητροπολίτου Θεολόγου. Το γεγονός ότι απ΄αυτή την πολύπαθη - εκκλησιαστικά - πόλη ξεπηδούν θεολογικές φωνές ανανέωσης και - γιατί όχι; - προφητικές, είναι ένα σπουδαίο γεγονός. Αν σημειώσετε ότι αυτό το φαινόμενο σε τέτοια έκταση δεν παρατηρείται σε θεολόγους άλλων πόλεων, τότε μπορούμε παραφράζοντας τον Κεχαϊδη να πούμε: "Με δύναμη από τη Λάρισα"!

Καλή χρονιά!

Π.Α.Α.

"ΤΙΜΩ, ΣΕΒΟΜΑΙ ΚΑΙ ΥΠΟΛΗΠΤΟΜΑΙ ΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟ"

"Δηλώνω ότι τιμώ, σέβομαι και υπολήπτομαι τον μηνυτή και αν τον συκοφάντησα δεν τα είπα γι' αυτό το σκοπό, λυπάμαι, δεν είχα πρόθεση να τον συκοφαντήσω". 

Αυτή είναι η δήλωση μετανοίας του κ. Κωνσταντίνου Κουτσογιάννη του Μιλτιάδη προς την ελάχιστότητά μου, την οποία έκανε την περασμένη Τετάρτη 16 Ιανουαρίου 2013 ενώπιον του Α' Τριμελούς Πλημμελιοδικείου Πατρών, προκειμένου να μην εκδικαστεί η από 12/7/2007 μήνυσή μου εναντίον του για συκοφαντική δυσφήμιση. 

'Οταν τελείωσε η σύντομη διαδικασία αισθάνθηκα ανικανοποίητος. Ήθελα την καταδίκη του συκοφάντη μου. Όμως, σκέφτηκα ότι για να μην κάνουν μια ανάλογη δήλωση οι κομμουνιστές, σε άλλες εποχές, προτιμούσαν την εξορία, κι έτσι κάπως αναπαύθηκα... 

Ας δούμε εν συντομία το ...σήριαλ αυτής της υπόθεσης. 

Το Πάσχα του 2007 στη Μονή Μπάλα Πατρών ο Αρχιμανδρίτης Κύριλλος Κωστόπουλος καταφέρεται εναντίον των Καθολικών (το βράδυ της Ανάστασης) και το θέμα παίρνει έκταση και δημοσιότητα στη τοπική κοινωνία. Λίγες μέρες μετά βγαίνει στον αέρα και η φερόμενη ως δήλωση του Αρχιμ. Κύριλλου Κωστόπουλου περί του "ομοφυλόφιλου Πάπα" Βενεδίκτου. 

Τοποθετήθηκα δημόσια απέναντι στην Κυρίλλεια "θεολογία" και προκάλεσα την μήνιν διαφόρων "εκκλησιαστικών". Ουδείς ετόλμησε δημοσίως να αντιπαρατεθεί μαζί μου. Αντιθέτως εξυφάνθη ένα χοντρό παρασκήνιο εναντίον μου. 

Μια από τις τοιούτες ενέργειες ήταν και η αποστολή επιστολής από τον κ. Κωνσταντίνο Κουτσογιάννη στον ηγούμενο της Μονής Γηροκομείου Πατρών Αρχιμ. Συμεών Χατζή, όπου τότε έψαλα, με αίτημα απόλυσής μου. Η επιστολή έχει ημερομηνία 25 Απριλίου 2007. Η απόλυσή μου ήρθε (με κούριερ) λίγες μέρες αργότερα, στις 7 Μαϊου 2007. Υπενθυμίζω ότι στο κείμενο "διακοπής της συνεργασίας μου" με τη Μονή δεν αναφερόταν κανένας λόγος. Τα ανθρωπάρια δείλιαζαν να ψελλίσουν έστω και μια φτηνή δικαιολογία... 

Ο ηγούμενος Συμεών Χατζής μου είχε πει για την ύπαρξη επιστολής Κουτσογιάννη. Όμως δεν την είχα ζητήσει, ως αφελής. Όταν απελύθην, την ζήτησα από την ηγούμενο. Εκείνος, τότε, αρνήθηκε να μου τη δώσει και μου υπέδειξε τον διά της Εισαγγελίας δρόμον. Τον ακολούθησα, πήρα την επιστολή μέσω εντολής Εισαγγελέα και υπέβαλα μήνυση στον κ. Κουτσογιάννη για συκοφαντική δυσφήμιση, αφού ο κύριος αυτός με κατηγορούσε "για ανάρμοστη και κατάπτυστη συμπεριφορά, ως Ορθοδόξου Χριστιανού και δη Ιεροψάλτου" και τόνιζε προς τον ηγούμενο ότι "δεν θα σεμνύνεται πλέον η Ιστορική μας Μονή της Παναγίας Γηροκομητίσσης να έχει ως ιεροψάλτη τον υποταχθέντα πλέον στον Αιρεσιάρχη Πάπα, κ. Ανδριόπουλο". 

Μετά από αρκετές αναβολές της δίκης, την Τετάρτη 16 Ιανουαρίου, ο κ. Κουτσογιάννης ενώπιον του Δικαστηρίου δήλωσε πόσο με τιμά, με σέβεται και με υπολήπτεται! Και πως δεν είχε πρόθεση να με συκοφαντήσει και λυπάται γιατί ό,τι είπε δεν τα είπε γι' αυτό το σκοπό. 

Αναμένω ανάλογη δήλωση και από τον ηγούμενο της Μονής Γηροκομείου Συμεών Χατζή. Γιατί δεν είναι σωστό να τον συνοδέψει μέχρι τον τάφο μια κατάφωρη αδικία και μια ελεεινή σκευωρία σε βάρος μου. Όταν μάλιστα ο ηγούμενος, μέχρι την υπόθεση αυτή, έλεγε παντού πόσο με τιμούσε και με αγαπούσε. Ο δυστυχής... 

Π.Α.Α.

Ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΤΣΑΝΗΣ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Σαν σήμερα πέθανε, πριν 29 χρόνια, ο Βασίλης Τσιτσάνης. 
Σκέφτηκα, αυτόματα θα έλεγα, να ασχοληθώ λίγο με τη σχέση του Μάνου Χατζιδάκι με τον Τσιτσάνη, που κρατάει από παλιά και είναι πολύ στενή, κι έτσι προέκυψε αυτό το αυθόρμητο κείμενο.
Ίσως ο Χατζιδάκις είναι ο μόνος έλληνας συνθέτης της λεγόμενης "έντεχνης" μουσικής, που έκανε τον Τσιτσάνη τόσο δικό του, σε διαφορετικά έργα του και σε διαφορετικές συνθετικές περιόδους. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.
Στις 31 Ιανουαρίου 1949 ο Χατζιδάκις δίνει στο Θέατρο Τέχνης την περίφημη διάλεξή του για το ρεμπέτικο. Σ' αυτήν αναφέρεται εκτενώς σε τραγούδια του Τσιτσάνη. Ας τον ακούσουμε: 

"Κατοχή. Πάνω σε μια γυμνή και παγωμένη άσφαλτο με μοναδικό φωτισμό την ψυχρή όψη ενός φεγγαριού, προχωράμε μ΄ ένα φίλο. Ένας λεπτός μα διαπεραστικός ήχος μπουζουκιού καθρεφτίζεται -λες- μες στην άσφαλτο και μας ακολουθεί βήμα προς βήμα. Ο φίλος μου προσπαθεί να μου εξηγήσει τη διάθεση φυγής και την έντονη εμμονή σ΄αυτή τη διάθεση που κρατούν οι τέσσερις νότες του περιφερόμενου τότες τραγουδιού «Θα πάω εκεί στην αραπιά». Μάταια προσπαθούσε να μου μεταδώσει τη συγκίνησή του και να μου δείξει μαζί αυτό το αντίκρισμα που υπήρχε αυτής της «διάθεσης φυγής» - καθώς την ονόμαζε στην όλη δημιουργημένη ατμόσφαιρα της πολιτείας των Αθηνών. Του λόγου μου -κάπως δικαιολογημένα βλέπετε με τη μικρή μου τότες ηλικία- του έφερνα όλες μου τις αντιρρήσεις, κουβαλώντας γνωστά επιχειρήματα που ιδιαίτερα σήμερα χρησιμοποιούνται πάρα πολύ από Αθηναίους της ώριμης ηλικίας. Δηλαδή περί αγοραίου, φτηνού και χυδαίου είδους καθώς κι άλλα παρόμοια. Αυτός όμως επέμενε τονίζοντας την κάθε λέξη του σύμφωνα με το ρυθμό «Θα πάω εκεί στην αραπιά», θέλοντας ίσως να μου δώσει και μια ρυθμική επαλήθευση των όσων έλεγε πάνω στο τραγούδι. 

Αργότερα ο ίδιος φίλος, στον ίδιο δρόμο, μου μιλούσε για κάτι καινούργιο. Μα τώρα ήταν καλοκαίρι και η άσφαλτος μύριζε. Το ίδιο σκοτάδι, μα η κάψα έλιωνε τις φωνές και τις έφτιαχνε μόνιμους ίσκιους στα σπίτια. Υπήρχε γύρω μας κάτι ρευστό. Μια καινούργια ρεμπέτικη κραυγή -καινούργια για μένα βέβαια- κυλούσε μ’ ένταση ανάμεσα στα στενά και βρώμικα πεζοδρόμια του Πειραιά και της Αθήνας. Ακούγαμε την πρώτη στροφή που έλεγε «Κουράστηκα για να σ΄ αποκτήσω αρχόντισσά μου μάγισσα τρανή». Κι ο φίλος μου εξηγούσε θίγοντας όλο τον ανικανοποίητο ερωτισμό που έπνιγε την ατμόσφαιρα. Ακόμα, προσπαθούσε να μου εξηγήσει το τραγικό στοιχείο του τραγουδιού που ερχόταν αντιμέτωπο σε μια εποχή που μόνο συνθήματα κυκλοφορούσαν τρέχοντας. Αργότερα πολύ, θά ΄βλεπα πόσην αλήθεια είχαν τα λόγια του, γιατί τότες ακόμη έπαιζα με τις πραγματικές αξίες ανυποψίαστος". 

Ο Χατζιδάκις εδώ αναφέρεται σε δύο προπολεμικά τραγούδια του Τσιτσάνη για να αποδώσει την ένταση του ρεμπέτικου που τότε τον σημάδεψε ανεξίτηλα: "Θα πάω εκεί στην Αραπιά" [Η μάγισσα της Αραπιάς], ένα χασάπικο που ο Τσιτσάνης ηχογράφησε το 1939, και "Αρχόντισσα", ένα χασάπικο αργό, μία από τις ωραιότερες λαϊκές καντάδες που γράφτηκαν ποτέ, που ερμήνευσε με μοναδικό τρόπο, το 1938, σε δίσκο Columbia, ο Στράτος Παγιουμτζής. 

Το "Θα πάω εκεί στην Αραπιά" ο Χατζιδάκις το ενέταξε αργότερα (1972) στο έργο του "Ο σκληρός Απρίλης του '45", που είναι διασκευή λαϊκών και ρεμπέτικων τραγουδιών του Μεσοπολέμου και της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου (για μικρή ορχήστρα με μπουζούκι, δύο κιθάρες, βιολί, μαντολίνο, άρπα, κοντραμπάσο και κρουστά)1. 

Την "Αρχόντισσα" ο Χατζιδάκις την ενέταξε στις "Έξι λαϊκές ζωγραφιές" (1949-50), δηλ. λίγο μετά την διάλεξή του για το ρεμπέτικο, στην οποία είπε γι' αυτό το τραγούδι: 

"Λίγο πριν απ΄ τον πόλεμο του ’40 ο Tσιτσάνης τραγούδησε για πρώτη φορά το «Αρχόντισσα μου μάγισσα τρανή- κουράστηκα για να σε αποκτήσω». Ήταν ένας μεγαλοφυής σχεδιασμός -μπορώ να πω- πάνω στο ερωτικό θέμα, που η δύναμή του και η αλήθεια του μας φέρνει κοντά στον «Ερωτόκριτο» του Κορνάρου και μετά από εκατοντάδες χρόνια κοντά στο «Ματωμέvο Γάμο» του Λόρκα. Η μελωδική του γραμμή αφάνταστη σε περιεκτικότητα και σε λιτότητα πλησιάζει τον Μπαχ. Αυτό το τραγούδι ορθώθηκε για να αντιμετωπίσει μια τυραννισμένη και δύσκολη εποχή και στάθηκε η πρώτη δυνατή φωνή μιας γενιάς". 

Και συνεχίζοντας ο Χατζιδάκις αναφέρεται σ' ένα θρυλικό τραγούδι του Καλδάρα: 

"Πριν δυό χρόνια ο ίδιος ο Τσιτσάνης τραγούδησε για πρώτη φορά πάλι αυτούς τους στίχους «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι - το σκοτάδι είναι βαθύ - κι όμως ένα παλικάρι δεν μπορεί να κοιμηθεί», ο ερωτισμός προχωράει και θίγει ακέραια το ανικανοποίητο, δίδοντας μια τόσο λεπτή μα τόσο έντονη αίσθηση μιας βαριάς ατμόσφαιρας, λες και προμηνούσε ένα άγχος, μια καταιγίδα. Φέτος -ο Παπαϊωάννου αυτή τη φορά- μας δίνει ολάκερο αυτό το άγχος με μια δυνατή κραυγή πια- η μοναδική μες στα ρεμπέτικα, και γι΄ αυτό τόσο αληθινή με το «Άνοιξε – άνοιξε»2. Δεν ξέρω, αλλά σ΄ αυτά τα τρία τραγούδια υπάρχει ένας συνδετικός κρίκος που δίνει ξεκάθαρα και μοναδικά το τραγικό στην ερωτική μας περιοχή". 

Ο Χατζιδάκις μας λέει ότι ο Τσιτσάνης τραγουδούσε το "Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι" του Καλδάρα (θα μπορούσε να 'ναι και δικό του!), το οποίο επίσης συμπεριέλαβε στις "Εξι λαϊκές ζωγραφιές" για πιάνο.

Στην ιστορική διάλεξη για το ρεμπέτικο ο Χατζιδάκις είχε φέρει τον Μάρκο Βαμβακάρη και τη Σωτηρία Μπέλλου για να παίξουν ζωντανά. Ανάμεσα στα τραγούδια ήταν και το "Μπαξέ τσιφλίκι" του Τσιτσάνη, το οποίο επίσης υπάρχει στις "Έξι λαϊκές ζωγραφιές", όπως και η "Συννεφιασμένη Κυριακή" που σημαίνει ότι από τις έξι οι τρεις είναι Τσιτσάνης! Να θυμίσουμε ότι οι "Εξι λαϊκές ζωγραφιές" ανέβηκαν ως μπαλέτο από το Ελληνικό Χορόδραμα της Ραλλούς Μάνου και έμειναν πραγματικά στην ιστορία του χορού της μεταπολεμικής Ελλάδας. 

Στα 1955-56 έχουμε μια συνάντηση κορυφής, θα λέγαμε, αφού ο Χατζιδάκις φώναξε τον Βασίλη Τσιτσάνη να παίξει μπουζούκι σε δύο αριστουργήματα του Ελληνικού κινηματογράφου, όπου ο Χατζιδάκις έγραψε τη μουσική: τη Στέλλα του Μιχάλη Κακογιάννη (1955) και τον Δράκο του Νίκου Κούνδουρου (1956). Από τη Στέλλα έχουμε ένα διαμάντι: τη Φαντασία για μπουζούκι και πιάνο, με τον Τσιτσάνη στο μπουζούκι και τον Χατζιδάκι στο πιάνο. Η σχετική ανέκδοτη ηχογράφηση, την οποία παραθέτουμε εδώ, περιλαμβάνεται για πρώτη φορά στον δίσκο Ο Ελληνικός κινηματογράφος και ο Μάνος Χατζιδάκις παρουσιάζουν (1985).

Στον Δράκο του Κούνδουρου έχουμε μία από τις ωραιότερες σκηνές που έχω δει ποτέ σε ελληνική ταινία, όταν ο Ντίνος Ηλιόπουλος προσπαθεί να ακολουθήσει τα βήματα αυτού του ζεϊμπέκικου του Χατζιδάκι, που παραθέτουμε εδώ, και το οποίο ακόμα δεν έχει κυκλοφορήσει σε δίσκο. Ο ρυθμός είναι βαρύς, όπως και η μοίρα του πρωταγωνιστή... Το τραγούδι Ο ήλιος έσβησε, με την συγκλονιστική Μαργαρίτα Παπαγεωργίου, περιέχει κι αυτό το ζεϊμπέκικο με τον Τσιτσάνη στο μπουζούκι και τη μουσική του Χατζιδάκι να σκίζει τον αέρα!

 

Αργότερα, το 1961, ο Χατζιδάκις παρουσιάζει τις Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη, για μικρή ορχήστρα. Πρόκειται για επιλεγμένα ρεμπέτικα τραγούδια, ενορχηστρωμένα μ' ένα τρόπο που να εκφράζουν την τραγική ατμόσφαιρα του 1945. Εκεί ο Χατζιδάκις ανθολογεί από τον Τσιτσάνη τα τραγούδια: "Μπαξέ τσιφλίκι" (που το 'χει και στις "Έξι λαϊκές ζωγραφιές") - εδώ με τον τίτλο: "Περίπατος"-, "Χωρίσαμε ένα δειλινό" (που το ξαναβρίσκουμε στα "Λειτουργικά" για φωνή και πιάνο), "Πάλιωσε το σακάκι μου", με τον τίτλο "Ο παλιός δρόμος" και "Όταν συμβεί στα πέριξ", με τον τίτλο "Όταν ανάψουν οι φωτιές". Αυτό το τελευταίο το ξανασυναντάμε αργότερα στον δίσκο του Χατζιδάκι "Τα πέριξ".
Στον δίσκο Ο σκληρός Απρίλης του '45 - είναι πολύ ενδιαφέρον ότι ο Χατζιδάκις συνδέει τα ρεμπέτικα που επιλέγει και επεξεργάζεται ορχηστρικά με την απελευθέρωση - υπάρχουν τα τραγούδια του Τσιτσάνη: "Θα πάω εκεί στην Αραπιά", στο οποίο ήδη αναφερθήκαμε, "Πήρα τη στράτα κι έρχομαι", "Μάγκας βγήκε για σεργιάνι (Β. Τσιτσάνη - Απ. Καλδάρα) και "Το πικραμένο αγόρι" (Β. Τσιτσάνη - Πρόδρομου Τσαουσάκη), που το ξαναβρίσκουμε στα "Πέριξ".
Ο δίσκος Τα Πέριξ (1974) περιλαμβάνει ρεμπέτικα σε διασκευή και ενορχήστρωση του Χατζιδάκι με την πρωτοεμφανιζόμενη, τότε, τραγουδίστρια Βούλα Σαββίδη. Και εδώ ο Τσιτσάνης έχει την τιμητική του θέση. Κατ' αρχήν με το εμβληματικό τραγούδι "Όταν συμβεί στα πέριξ", που δανείζει και τον τίτλο στον δίσκο. Στη συνέχεια έχουμε τα εξής τραγούδια του Τσιτσάνη:"Ο μαχαλόμαγκας", "Το πικραμένο αγόρι" και το "Σε πήραν απ' τα χέρια μου" (Β. Τσιτσάνη - Γιάννη Κυριαζή).
Στα Λειτουργικά, τέλος, η ιέρεια Φλέρυ Νταντωνάκη, τραγουδάει μοναδικά το "Αντιλαλούνε τα βουνά" και το "Χωρίσαμε ένα δειλινό". Πολλά ακόμα θα μπορούσαν να γραφούν γι' αυτή τη μακροχρόνια σχέση Χατζιδάκι - Τσιτσάνη.

Αρκούμαι σ' αυτά, επί του παρόντος, ελπίζοντας ότι σας έδωσα αρκετή τροφή για ακρόαση και μέθεξη. Το σίγουρο είναι πως τόσο τα τραγούδια του Τσιτσάνη, όσο και οι διασκευές του Χατζιδάκι σ'αυτά, παραμένουν ακριβή και άφθαρτη μουσική για όσους αντιστέκονται στην αθλιότητα των καιρών και έχουν αλήθεια μέσα τους.

Σημειώσεις:

1. Το τραγούδι αυτό του Τσιτσάνη ενέπνευσε και τον μεγάλο Νίκο Σκαλκώτα, ο οποίος χρησιμοποίησε το θέμα του στο β' μέρος του κοντσέρτου του για δύο βιολιά. Βλ. σχετικά "Το ρεμπέτικο του Σκαλκώτα".

2. Το τραγούδι του Παπαϊωάννου "Άνοιξε, γιατί δεν αντέχω" το διασκεύασε ο Χατζιδάκις για φωνή και πιάνο και το έπαιξε ο ίδιος με την εξαίσια Φλέρυ Νταντωνάκη για τραγωδό, στα "Λειτουργικά" (1991). Αν λάβουμε υπ' όψιν ότι τα περισσότερα από τα κομμάτια αυτού του δίσκου ήταν πρόβες του συνθέτη με τη Φλέρυ στη Ν. Υόρκη του 1970, αντιλαμβανόμαστε πως το ρεμπέτικο ...κυνηγούσε τον Χατζιδάκι στην Αμερική!

Η ΑΡΠΑΓΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - Σχόλιο του Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου σ' ένα έργο του Ιωάννη Μητράκα

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

" Χαῖρε ἀδελφοποιτὲ τῆς ἰσχύος καὶ γονιμότητος ". 

Μέσα στὸ πολυάριθμο, πλούσιο εἰκονογραφικὰ καὶ ποικίλο σχετικὰ ρυθμολογικὰ ἔργο τοῦ καταξιωμένου ἀλλὰ καί, ὡς συνήθως, μὴ πάντοτε στηριζόμενου λαϊκοῦ καὶ μετα-νεοβυζαντινοῦ ζωγράφου Ἄρχοντος Ἰωάννη Μητράκα, ξεχωριστὴ θέση κατέχουν οἱ τελευταῖοι ταῦροι του ποὺ παριστοῦν, σὺν τοῖς ἄλλοις, τὸ συναρπαστικὸ ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ μυθολογία θέμα τῆς "ἁρπαγῆς τῆς Εὐρώπης ἀπὸ τὸ θεὸ Δία". 

Βέβαια εἶναι γνωστό, ὅτι ὁ καλλιτέχνης στὴ σταδιοδρομία του δημιούργησε διάφορες ἑνότητες μὲ συγκεκριμένα πρωτότυπα εἰκονογραφικὰ θέματα, ὅπως τοὺς "ἁγίους" ἀνθρακωρύχους, τὴ μάνα, τὸ ἀπολλώνειο φῶς, τὸν Ὀρφέα καὶ τὴν Εὐρυδίκη, τὴν Ἀφροδίτη καὶ τοὺς λοιποὺς Ὀλύμπιους θεούς, τὶς ἑπτὰ Μοῦσες, τὶς τέσσαρες ἐποχές, τοὺς ἀγγέλους, τοὺς Αὐτοκράτορας, τοὺς Μακεδονομάχους, τοὺς θεματοφύλακας, καστροφύλακας, ἀκρίτας καὶ ὀλυμπιονίκας, τοὺς αὐλιστάς, τὰ ζῶα, λουλούδια καὶ πουλιά, τὸν ἔρωτα, τὶς μυθολογικές, ἱστορικὲς καὶ συμβολικὲς σκηνές, τὶς κρεβατο- καὶ πετροζωγραφικὲς συνθέσεις, τὰ θέματα ἐκ τοῦ Χριστολογικοῦ, Θεομητορικοῦ καὶ Ἁγιολογικοῦ κύκλου καὶ ἄλλα διάφορα, γιὰ τὰ ὁποῖα ἔχει γράψει καὶ πολλὰ εἰκονογραφικὰ καὶ εἰκονολογικὰ ὑπομνήματα, πρᾶγμα ἰδιαίτερα σημαντικὸ γιὰ τὸν ἐρευνητὴ τοῦ μέλλοντος. 

Ὁ Μητράκας ἐξετέλεσε μετὰ πολύχρονη "ἐγκυμοσύνη", ὅπως ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος, περὶ τοὺς ἑπτὰ ταύρους συχνὰ μεγάλων διαστάσεων, μερικοὶ τῶν ὁποίων εὑρίσκονται στὴν κατοχήν του ἐνῶ ἄλλοι σὲ ἰδιώτας τῆς Ἀθήνας καὶ τῆς Ἀλεξανδρούπολης. Τὰ ἔργα αὐτὰ ποὺ ἔχουν ἐκτελεσθεῖ μὲ τὴν τεχνικὴ τοῦ αὐγοῦ συνήθως πάνω σὲ καμβά καὶ ξύλο, τιτλοφοροῦνται: 

1- Ἡ ἁρπαγὴ τῆς Εὐρώπης ἀπὸ τὸν Δία (100 x 200). 

2- Ἄχραντος Θρακῶν Πολιτισμὸς "Ἡ Εὐρώπη" (ἁρπαγὴ). 

3- Ἡ Εὐρώπη (ἁρπαγὴ) (0,38.5 x 0,38.5) 2002. 

4- Ἡ Εὐρώπη (ἁρπαγὴ) (125 x 250) 2010. 

5- Ἡ Κωνσταντινούπολη (0,70 x 100) 2011. 

6- Κωνσταντινούπολη - Ἁγία Σοφία (0,50 x 0,70) 2011. 

7- Ἡ Δύναμη τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τῆς Ἁγια-Σοφιᾶς (100 x 200) 2012, (μὲ τὴν ἐγκυμονούμενη Ἁγια-Σοφιά). 

Ὁ ταῦρος στὴν εὐρωπαϊκὴ μυθολογία εἶναι σύμβολο τῆς ἰσχύος καὶ γονιμότητος. Στρέφεται συνήθως ξαφνικὰ ἐναντίον τοῦ στόχου του καὶ ὁρμάει στὰ τυφλά. Τὰ κέρατά του μοιάζουν μὲ κεραυνό. Ἡ γῆ στὸ βῆμα του ἀντηχεῖ σὰν νὰ ἔχει ξεσπάσει καταιγίδα στὰ βουνά. Τὰ κόκκινα μάτια του καὶ τὸ μουγγρητό του θυμίζουν τὸν συννεφιασμένο οὐρανὸ πρὶν τὴ μπόρα. 

Στὸ παραπάνω εἰκονιζόμενο ἔργο (0,38.5 x 0,38.5) μὲ αὐγὸ πάνω σὲ ταβλᾶ παλιᾶς πόρτας 2002, κατὰ τὸν καλλιτέχνη "Ἡ Εὐρώπη ἐν μέσῳ οὐρανοῦ καὶ θάλασσας. Ὁ Ζεὺς ὡς πανίσχυρος ταῦρος τρέχει ταχύτατα κρατώντας στὴν πλάτη του τὴν ὄμορφη καλλίγραμμη Εὐρώπη, ἡ ὁποία (γοητευμένη ἀπὸ τὴν ὡραία κορμοστασιά του καὶ τὴ μυϊκή του δύναμη), τὸν ἀγκαλιάζει ἐρωτικὰ χαϊδεύοντας… Τὸ ἕνα κέρας δὲν φαίνεται πάνω στὸ σχεδιασμὸ τοῦ λαιμοῦ, ἐνῶ τὸ ἄλλο ὡς ὑπερπλήρους οὐσίας σύριγγα, καρτερᾶ νὰ βατέψει τὶς ὡραῖες τῆς Εὐρώπης". Ἡ ἔκφρασή της μὲ τὸ καμπύλο σῶμα καὶ τὸ κεφάλι της πάνω στὸν θεό, δηλωτικὸ ἐρωτικοῦ πάθους, εἶναι ὑποτακτικὴ καὶ ἤρεμη, ὁ δὲ ταῦρος φαίνεται τρόπον τινὰ ψυχρὸς καὶ ἀφοσιωμένος μὲ μανία στὴ ρότα τοῦ ἐπικίνδυνου ταξιδιοῦ τους. Ὁ ὄγκος τοῦ σώματος τοῦ Δία ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ λεπτὰ πόδια, ὅπως καὶ τοῦ ταύρου, καὶ τὰ μακρυὰ χέρια τῆς "Μεγάλης θεᾶς", ἀναγκαῖα γιὰ νὰ περιπτυχθεῖ τὸν θεό. Τὰ χρώματα εἶναι ἀσκητικὰ καὶ ἀντιθετικά. Ὁ Ζεὺς εἶναι βαθὺς μαυροκόκκινος καὶ αὐτὸ τοῦτο δαιμονικός, ἐνῶ ἡ Εὐρώπη ἔχει τὸ ἴδιο χρῶμα μὲ τὸν συννεφιασμένο οὐρανό, δηλαδὴ τὸ ἀνοικτὸ μπλέ, καὶ ἡ θάλασσα τὸ βαθυκύανο μὲ μικρὰ ψαράκια. Τὸ σύμπλεγμα θυμίζει κάποια ζευγάρια μὲ ἰδιαίτερα λεπτὴ γυναῖκα καὶ ἀρκτοειδῆ παρτενέρ! Ἡ παράσταση περιβάλλεται ἀπὸ πλαίσιο τοῦ ἴδιου ξύλου, λευκὸ μὲ μπλὲ καὶ λευκὰ ἄνθη καὶ φύλλα συμμετρικά. 

Μιὰ εἰκονικὴ ἀναπαράσταση, σὺν τοῖς ἄλλοις, φαινομένων τῆς διαχρονικῆς σχέσεως τῶν ἀνθρωπίνων φύλων, ἔστω κι’ ἂν αὐτὴ ἐμφανίζεται βασικὰ μεταξὺ ἀνθρώπου καὶ ἑνὸς κατ’ ἐξοχὴν κτηνώδους ἐκπροσώπου τῆς πανίδος, ἀσφαλῶς οὐχὶ σοδομικοῦ χαρακτήρα! Εὐχαριστοῦμε τὸν ζωγράφο γιὰ τὴν μπριόζα καὶ "χαριτωμένη" ταυροζωγραφική του αὐτή, ποὺ συνδέει τὸν ἀρχαῖο μύθο καὶ μὲ τὴν σύγχρονη πραγματικότητα. 

Ἕ, Εὐρώπη. Τότε ἤσουν νέα καὶ ὄμορφη καὶ σὲ ἅρπαξε ὁ Δίας. Σήμερα γέρασες καὶ διεφθάρης. Καὶ ὅμως τώρα σὺ ὁρμᾶς "ἀκάθεκτη" ὄχι ἀγαπητικὰ ἀλλὰ στραγγαλιστικὰ πιά, στοὺς θεοὺς τοῦ Ὀλύμπου! Πρόσεξε λοιπόν, γιατὶ θὰ σὲ ἐκδικηθοῦν.

Η Ιδιωτική Οδός εύχεται

στον Γέροντα Χαλκηδόνος Αθανάσιο, επί τη ευσήμω ημέρα των ονομαστηρίων του, έτη πολλά, εν υγιεία και δυνάμει, ώστε να μας συν-αρπάζει πάντοτε με τα κείμενά του, τα οποία ως άλλα "ορμήματα του ποταμού" ευφραίνουσι το ποίμνιο του Χριστού. 

ΜΙΑ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΗ ΑΥΡΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΑΠΟ ΤΟ "ΑΛΗΘΩΣ" ΤΟΥ ΜΠΑΝΑΤΟΥ

Το Κέντρο Λόγου Μπανάτου «ΑΛΗΘΩΣ», που ίδρυσε και λειτουργεί με επιτυχία για δεύτερη χρονιά ο ποιητής π. Παναγιώτης Καποδίστριας, μας παρουσίασε πρόσφατα αξιολογότατες εκδηλώσεις με ευρύτατο ενδιαφέρον. 

Από το αφιέρωμα στον συνθέτη Αλέκο Ξένο, ειδικό και ουσιαστικό, μέχρι την εκδήλωση με τις περίφημες ανταποκρίσεις του Γιώργου Γεωργιάδη, το "Αληθώς" στέλνει - και διαδικτυακά - αέρα πολιτισμού και ποιότητος από την έδρα του, το Μπανάτο της Ζακύνθου.

Η προσεχής εκδήλωση είναι επίσης μια ακόμα πραγματική συμβολή. Αν και το "Αληθώς" δραστηριοποιείται στο Ιόνιο Πέλαγος, θεωρεί χρήσιμη την ενασχόληση και γνωριμία με τα ιδιάζοντα στοιχεία, που συνθέτουν τoν λαϊκό Πολιτισμό και των άλλων διαμερισμάτων τής Ελλάδας. Γι' αυτό και αφιερώνει την 6η εκδήλωση τού β΄ κύκλου των δράσεών του στην θρησκευτικότητα τής Λαϊκής Μουσικής τού Αιγαίου. 

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή, 20 Ιανουαρίου 2013, ώρα 7 το βράδυ, στον ναό της Παναγούλας Μπανάτου, με θέμα: «Σιγανά και ταπεινά άσματα του Αιγαίου με θρησκευτικές επικλήσεις». 

Ερμηνεύει, παίζει όργανα και σχολιάζει ο συνθέτης και εκπαιδευτικός Νίκος Γράψας, γνωστός στο ευρύτερο κοινό από τις "Δυνάμεις του Αιγαίου", των οποίων ήταν ιδρυτικό μέλος. Συμμετέχει στα όργανα η μουσικός και εκπαιδευτικός Ειρήνη Βυθούλκα. 

Ας ακούσουμε τον ίδιο τον Ν. Γράψα τι λέει για την εκδήλωση της Κυριακής.

 

Ο συνθέτης Νίκος Γράψας είχε τιμήσει με την παρουσία του το Καλλιτεχνικό Σύνολό μας Πολύτροπον, όταν ήλθε στο Δημοτικό Θέατρο της Πάτρας τη Μ. Τετάρτη του 2007 και  ερμήνευσε σε πρώτη εκτέλεση τη μουσική του πάνω στο ποίημα του π. Παναγιώτη Καποδίστρια "Εικασίες" που γράφτηκε ειδικά για την εκδήλωσή μας με τίτλο "Καταφιλήσω".

Ας θυμηθούμε το σχετικό βίντεο.

Ο ΣΥΝΘΕΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΑΝΑΠΑΥΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ ΓΗ...

Ο αείμνηστος Γιώργος Παπαδάκης με τον Μπάμπη Τσέρτο

Ο συνθέτης Γιώργος Παπαδάκης, ένας από τους σημαντικότερους ιστορικούς της μουσικής παράδοσης της Ελλάδας, αναπαύεται από χθες στην Αττική γη. 

Είχα την τύχη να συνυπάρξω μαζί του το 2009 στον 36ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Δημοτικού Τραγουδιού στα Λαγκάδια Αρκαδίας. Εκείνος πρόεδρος της κριτικής επιτροπή κι εγώ μέλος. Από αυτή τη διοργάνωση και οι φωτογραφίες που δημοσιεύουμε εδώ. 

Γεννημένος στα Χανιά το 1947, ο Γιώργος Παπαδάκης σπούδασε μουσική στο Εθνικό Ωδείο, συμμετείχε ως ακορντεονίστας στη Ρεμπέτικη Κομπανία ενώ επί σειρά ετών υπηρέτησε στη Δημόσια Ραδιοτηλεόραση. Διακρίθηκε για την προσφορά του στην ΕΡΤ όπου κατά καιρούς κατείχε επιτελικές θέσεις στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση και οι εκπομπές του για δύο σχεδόν δεκαετίες στο Τρίτο Πρόγραμμα αποτελούν πολύτιμο αρχείο της παραδοσιακής μουσικής. Συγκεκριμένα από το 1982 μέχρι το 1999, οργάνωνε και επιμελούνταν τις καταγραφές παραδοσιακής μουσικής του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΑ, που απέφεραν ένα ωφέλιμο υλικό καταγραφής που ανέρχεται σε 3.650 μουσικά κομμάτια, από διακόσιους περίπου μουσικούς σολίστες, μέρος των οποίων μετέδωσε και η Κρατική Ολλανδική Ραδιοφωνία. Aκολούθησε η Eλληνική Pαδιοφωνία με τρεις εκδόσεις δίσκων: Eλληνισμός σε Στεριά και Θάλασσα, Όργανα και Οργανοπαίχτες και Xοροί. Από το 1988 έχει επιμεληθεί την έκδοση είκοσι δίσκων με καταγραφές παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής. Το 1983 εκδόθηκε το βιβλίο του «Λαϊκοί Πρακτικοί Oργανοπαίχτες» με εισαγωγή-μελέτη και καταγραφή μαρτυριών. Από το 1985 ασχολήθηκε και με τη συγγραφή σεναρίων για την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Το 2002 ήταν μουσικός και επιστημονικός υπεύθυνος του Kέντρου Mελέτης της Παραδοσιακής Mουσικής Θράκης - Mικράς Aσίας - Eυξείνου Πόντου και μουσικός υπεύθυνος του Λυκείου των Ελληνίδων. 

Ως συνθέτης στο θέατρο και στον κινηματογράφο, συνέθεσε μουσική σε περισσότερα από είκοσι πέντε θεατρικά έργα και τριάντα ταινίες. Είχε βραβευθεί για τη μουσική του σε διεθνή και κρατικά φεστιβάλ. Για τη μουσική του στην ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη "Κρυστάλλινες νύχτες" (1991), τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης μουσικής στο 8ο Φεστιβάλ Μεσογειακού Κινηματογράφου στη Μπάστια. 

Θα μας λείψουν και οι δισκοπαρουσιάσεις - κριτικές του, που δημοσίευε για πολλά χρόνια στην Ελευθεροτυπία, και οι οποίες λόγω της ευθύβολης και σταράτης άποψης του είχαν πολλές φορές προκαλέσει γόνιμο διάλογο.

Ας είναι αιωνία η μνήμη του. 

Ο χαρακτήρας του μαθήματος των Θρησκευτικών, αλλά και ο δικός μας χαρακτήρας...

Του θεολόγου Χρήστου Γκουνέλα

Μητροπολίτης της Ελλαδικής Εκκλησίας ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής, με αφορμή το χαρακτήρα του Μαθήματος των Θρησκευτικών: 

"Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του αρμοδίου Υπουργού, για τον οποίο πολλά εύφημα λέγονται ή ακούγονται, υπάρχουν πρόσωπα ή ομάδες που υπονομεύουν την ελληνοχριστιανική καλλιέργεια των μαθητών. Και δεν εννοώ την περιβόητη κυρία Ρεπούση και τους ομοίους της οι οποίοι, παρά τη γενική κατακραυγή παραμένουν στο Υπουργείο συνεχίζοντας το διαβρωτικό έργο τους. Ούτε την κυρία Γιαννάκου εννοώ. Παρά τη νεοδημοκρατική προέλευσή της ως Υπουργός Παιδείας αξίωσε και πέτυχε την απομάκρυνση από τα σχολεία των ιερέων – πνευματικών που καθοδηγούσαν και κατηύθυναν προς το καλό την ευρίπιστον και ευόλισθον, κατά τον άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο, νεότητα. Εννοώ κυρίως αυτούς που προσπαθούν να αλλάξουν το μάθημα των Θρησκευτικών από ομολογιακό σε πανθρησκειακό".

Αυτά, λοιπόν, είπε ο Μητροπολίτης για το μάθημα και όχι μόνο, όπως φαίνεται παραπάνω. 

Και εμείς εδώ θα προσπαθήσουμε επ' ευκαιρία των παραπάνω λόγων να θέσουμε τελείως συνοπτικά ορισμένους δημόσιους προβληματισμούς. Δεν θα αναφέρουμε το όνομα του Σεβασμιότατου, γιατί εδώ μας ενδιαφέρουν οι σκέψεις - που τις κάνουν πολλοί όμως - κι όχι το πρόσωπο το οποίο σεβόμαστε, όπως και το Επισκοπικό αξίωμα του. 

Μιλάει ο Σεβασμιότατος για υπονόμευση της Ελληνοχριστιανικής καλλιέργειας, πράγμα το οποίο έχει εκλείψει εδώ και πολλά χρόνια από τα σχολεία μας. Τι να υπονομευθεί λοιπόν; Ο Βασιλιάς είναι γυμνός Σεβασμιότατε και εμείς τραγικοί ακόλουθοί του συνεχίζουμε να τον ζητωκραυγάζουμε. Το εξετασιοκεντρικό σύστημα που κυριαρχεί εδώ και πολλά χρόνια στο Ελληνικό σχολείο μόνο αυτού του είδους την καλλιέργεια στην οποία αναφέρεται ο γέροντας δεν υπηρετεί. 

Παράλληλα, η πρωινή προσευχή στα σχολεία μας είναι μια τυπική διαδικασία, όπως και όλες οι γιορτές, θρησκευτικές και εθνικές. Όποιος επισκεφθεί ένα σχολείο σε τέτοιες στιγμές θα το καταλάβει αυτό. Υπάρχει ο τύπος χωρίς την ουσία. Δεν πρέπει να τα καταργήσουμε Σεβασμιότατε, αλλά ούτε και να αφήσουμε τα πράγματα ως έχουν. Θα πρέπει οι δάσκαλοι, εσείς οι Εκκλησιαστικοί άνδρες, οι πολιτικοί, αλλά και η κοινωνία όλη να δώσουμε ουσία στην Παιδεία μας. Πώς; Πρώτα απ’ όλα με το προσωπικό μας παράδειγμα και μετά με τη θεσμική θωράκιση. 

Παλαιότερα, όταν υπήρχε αυτό το Ελληνοχριστιανικό πνεύμα στα σχολεία μας, αυτό μάλλον εξυπηρετούσε τα εκάστοτε καθεστώτα γινόμενο υποχείριό τους στις κάθε είδους επιδιώξεις τους. Έτσι, αυτού του είδους η παιδεία καταντούσε μια καρικατούρα της αληθινής Παιδείας. 

Σήμερα, Σεβασμιότατε, νοσεί βαριά συνολικά η Παιδεία μας και μαζί της και το Μάθημα των Θρησκευτικών το οποίο εντάσσεται μέσα σε αυτήν. Η παραπαιδεία κυριαρχεί και το σχολείο, δυστυχώς, οι περισσότεροι μαθητές το χρησιμοποιούν ως εφαλτήριο για την παροχή ενός τυπικού τίτλου. Η ...Παιδεία, είτε μας αρέσει είτε, όχι-και βεβαίως δεν μας αρέσει - παρέχεται από τα Φροντιστήρια. Αυτή είναι η αλήθεια. 

Και εμείς όλοι παλεύουμε για το μάθημα των Θρησκευτικών και όχι μόνο παλεύουμε, αλλά και μαχόμαστε μεταξύ μας αν αυτό θα είναι Ομολογιακό-Κατηχητικό ή Ιστορικό-Πολιτιστικό-Θρησκειολογικό. Και γιατί να μην μπορεί να είναι όλα αυτά μαζί με βάση πάντα την Ορθόδοξη πίστη και Παράδοσή μας; Χάσαμε το δάσος που είναι συνολικά η Παιδεία μας και προσπαθούμε να σώσουμε το δένδρο, που είναι το μάθημα των Θρησκευτικών. Είναι δυνατόν να γίνει αυτό; 

Το Μάθημα των Θρησκευτικών, όπως και τα υπόλοιπα μαθήματα βασίζονται εδώ και πάρα πολλά χρόνια στην ευρηματικότητα και στο χάρισμα του απλού δασκάλου και εκεί θα βασισθεί και από εδώ και πέρα, όπως φαίνεται. Πόσα όμως μπορεί να κάνεις κι αυτός ο δάσκαλος, αν δεν βοηθήσουν όλοι οι θεσμοί της κοινωνίας; 

Σε μια αποστροφή του λόγου του ο Μητροπολίτης λέει επίσης: "η κ. Γιαννάκου παρά τη Νεοδημοκρατική της προέλευση ως Υπουργός Παιδείας αξίωσε και πέτυχε την απομάκρυνση των Ιερέων-Πνευματικών από τα σχολεία". Η προέλευση δηλαδή της Υπουργού σύμφωνα με το Σεβασμιότατο δεν δικαιολογεί τη στάση της. Θεωρούμε απλή τη σκέψη ότι, για την Εκκλησία δεν υπάρχουν πολιτικές συμπάθειες και αντιπάθειες, αλλά, όπως λέει και ο ίδιος ο Σεβασμιότατος, αλλού μέσα στο κείμενο, υπάρχουν μόνο δυνάμεις διάβρωσης και αυτές κατά τη γνώμη μας μπορεί να εντοπισθούν παντού: και στην πολιτική (σε όλες τις ιδεολογίες), και στην κοινωνία και εντός της Εκκλησίας, αλλά και μέσα σε όλους μας. 

Θυμίζουμε ότι στο πρόσφατο παρελθόν ακόμη και ένα τροπάριο της Εκκλησίας έγινε πεδίο "δόξης λαμπρόν" έντονης κομματικής διαμάχης και παρεπόμενων τραγελαφικών καταστάσεων. Όταν λοιπόν ακουγόταν το: "...νίκας τοις βασιλεύσι...", άλλοι φούσκωναν από περηφάνια αναγόμενοι στα πρόσφατα χρόνια της Βασιλείας αναπολώντας την και ελπίζοντας μύχια πολλές φορές να επανέλθει, ενώ άλλοι πάλι "άφριζαν από το κακό τους", διότι ενθυμούνταν τα αντίθετα πράγματα για τα πρόσφατα χρόνια της Βασιλείας στην Ελλάδα. Για να έρθει στη συνέχεια η Ιερά Σύνοδος και να ορθοτομήσει την αλήθεια του τροπαρίου...

Μια τέτοια κοινωνία λοιπόν με έντονα τα βιώματα του εθνικού διχασμού ήταν - και ίσως είναι ακόμα - η Ελληνική Κοινωνία. Και, δυστυχώς, η Ελληνική Εκκλησία, είτε εκούσια είτε ακούσια, συμμετείχε σε αυτή την άγονη αντιπαράθεση, ενώ θα μπορούσε με το λόγο της, τον ενωτικό λόγο του Χριστού, να απαλύνει τις ανοιχτές πληγές. 

Η αλήθεια πάντως είναι ότι θα πρέπει να παύσουμε να σκεπτόμαστε όπως σκεπτόμασταν μέχρι τώρα. Δε μπορεί, για παράδειγμα, να μπερδεύουμε τις πολιτικές ιδεολογίες και τα εθνικά μας συμφέροντα με το κήρυγμα του Χριστού και το μάθημα των Θρησκευτικών. Μίλησε ο Χριστός υπέρ ή κατά των Ρωμαίων ή άλλου Έθνους; Ίσα-ίσα, όταν προκλήθηκε να πάρει "εθνική θέση" είπε το γνωστό σε όλους μας, "απόδοτε ουν τα του Καίσαρος τω Καίσαρι και τα του Θεού τω Θεώ". Αδυνατεί λοιπόν κανείς να κατανοήσει πώς απλά πράγματα καταντούν σύνθετα και προβληματίζουν έντονα τη ζωή μας. 

Τελικά, αυτού του είδους οι πρακτικές ιστορικά δεν μας οδήγησαν σε ορθά μονοπάτια για την πολιτεία, την Εκκλησία και για όλη την κοινωνία. Τα ιστορικά μας παθήματα θα πρέπει να γίνονται μαθήματα πρώτα από όλα στις πολιτικές και θρησκευτικές ηγεσίες, αλλά και στον απλό λαό. Και σαφώς κανείς δεν μπορεί να παραβλέψει το γεγονός ότι η Εκκλησία βοήθησε σημαντικά το έθνος σε δύσκολες στιγμές, αν και αυτό έγινε πολλές φορές εις βάρος της πνευματικής της αποστολής. 

ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ‘‘ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ’’ ΣΤΗ ΣΚΙΑΘΟ

Την Κυριακή 13 Ιανουαρίου και στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του Πνευματικού Κέντρου των Ενοριών Σκιάθου πραγματοποιήθηκε η Κοπή της Πρωτοχρονιάτικης Βασιλόπιτας του Πολιτιστικού Σωματείου ‘‘Φίλοι του Κάστρου’’. 

Η βραδιά ξεκίνησε με έναν απολογισμό των έργων τα οποία έχει επιτύχει ο Σύλλογος, από τη στιγμή της Ιδρύσεώς του μέχρι σήμερα, δράσεις οι οποίες είναι εξολοκλήρου καρποί του μόχθου των μελών του, τα οποία είτε με το υστέρημά τους είτε με προσωπική εργασία συμβάλουν στα έργα συντήρησης, αποκατάστασης και εξωραϊσμού του Κάστρου. Το αξιοσημείωτο είναι ότι ο Σύλλογος δεν απολαμβάνει καμία χορηγία από ιδιωτικό ή δημόσιο φορέα, και όσα ποσά έχουν δαπανηθεί προέρχονται αποκλειστικά από τις ετήσιες συνδρομές των μελών του, όπου εξόχως θα πρέπει να διακρίνουμε την συνεισφορά της τοπικής μας Εκκλησίας και δη της Ιεράς μας Μητροπόλεως Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων, όπου κατόπιν προτάσεως του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτου μας κ. κ. Χρυσοστόμου, η Μητρόπολή μας συνέδραμε με το ποσό των 5000€ . Στο πλαίσιο δε της ευρύτερης οικονομικής κρίσης το Δ.Σ. του Συλλόγου αποφάσισε να μειώσει την ετήσια συνδρομή από 20€ σε 10€ το χρόνο. 

Στην χθεσινή παρουσίαση έγινε αναφορά στα έργα που έχουν ολοκληρωθεί μέχρι στιγμής ή βρίσκονται σε εξέλιξη και σε όσα ακόμη πρόκειται να γίνουν στο προσεχές διάστημα. Πρώτο μέλημα του Συλλόγου υπήρξε η συντήρηση και αποκατάσταση των τοιχογραφιών του Ναού της Γεννήσεως του Χριστού στο Κάστρο, από εξειδικευμένο συνεργείο και κατόπιν μελετών που ενεκρίθησαν από το ΚΑΣ, έργο για το οποίο δαπανήθηκαν από το 2006 έως σήμερα περί τα 80.000€, ενώ απομένει ένα μικρό τμήμα στερεώσεων εντός του Ιερού Βήματος. Ακολούθησε η αποκατάσταση της εξωτερικής τοιχοποιίας με αποκόλληση και καθαρισμό όλων των σαπρών τμημάτων ξυλοδεσιάς και ασβεστοκονιάματος και την εκ νέου επίχρυση, ενώ αποκαταστάθηκε εξ ολοκλήρου στην αρχική της όψη η Ανατολική πλευρά, με την αποκάλυψη του δίλοβου παραθύρου, άνωθεν της αψίδος του Αγίου Βήματος, καθώς και των υπολοίπων παραθύρων της πλευράς αυτής στο αρχικό τους μέγεθος, ενώ εσωτερικά αποκαλύφθηκαν οι δύο προγενέστερες θύρες του Ναού, η κυρία Είσοδος στη Δυτική πλευρά καθώς και αυτή στην νότια πλευρά πλησίον του δεσποτικού θρόνου, που μας φέρνουν πιο κοντά στην αρχική δομή του κτιρίου. 

Τελευταία τοποθετήθηκαν γνήσια αντίγραφα των εικόνων του τέμπλου στα δύο ανώτερα διαζώματα, από την Μεγάλη Δέηση και το Δωδεκάορτο, έργα κρητικής Σχολής του 17ου αιώνα. Ακόμη, κατασκευάστηκε ξυλόγλυπτο αντίγραφο του ‘‘Χορού των Προφητών’’, τον οποίο περιγράφει ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης στο διήγημα ‘‘Στο Χριστό στο Κάστρο’’, εντός του οποίου εικονίζονται οι προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Ο γνήσιος χορός μαζί με τις ανωτέρω εικόνες φυλάσσονται σήμερα στον Μητροπολιτικό Ναό Τριών Ιεραρχών Σκιάθου. 

Εντός του 2013 θα ξεκινήσουν εργασίες στήριξης στο τζαμί από το συγκρότημα του οθωμανικού Διοικητηρίου του Κάστρου, με την συνεργασία της 7ης Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και ντόπιων μηχανικών, κατόπιν μελετών του Αρχιτέκτονος και καθηγητού κ. Α. Αλεξίου που ενεκρίθησαν από το ΚΑΣ. Ακόμη θα κατασκευαστούν γνήσια αντίγραφα των ξυλόγλυπτων βημοθύρων του Ναού του Χριστού καθώς και τα υπόλοιπα αντίγραφα των Δεσποτικών εικόνων του τέμπλου, ώστε ο Ναός να αποκατασταθεί στην αρχική του όψη, ενώ προγραμματίζεται να ξεκινήσει στο μέλλον και η συντήρηση των ξυλόγλυπτων του ιδίου Ναού. 

Ανάμεσα στις άλλες δράσεις αναφέρθηκαν οι ετήσιες υπαίθριες αγρυπνίες στα ερείπια των Ναών της Παναγίας της Πρέκλας και της Παναγίας της Μεγαλομάτας, που πρόσφατα αποκαλύφθηκαν από τις επιχωματώσεις, καθώς και η προσκυνηματική επίσκεψη του Πανεπιστημιακού Εργαστηρίου Μελέτης Αλ. Παπαδιαμάντη του Α.Π.Θ., συνοδευόμενο από τον καθηγητή θεολογίας Λάμπρο Σιάσο, που επιτέλεσαν Θ. Λειτουργία στο Χριστό στο Κάστρο, την Άνοιξη του 2012. 

Επιπροσθέτως έγινε αναφορά στην αγαστή συνεργασία του Συλλόγου με την 7η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων και την προϊσταμένη κα. Σταυρούλα Σδρόλια, η οποία από καιρού δραστηριοποιείται ώστε να ξεκινήσει πρόγραμμα καθαρισμών στο Φρούριο, προσβλέποντας αφενός ο επισκέπτης να αποκτήσει και άλλα προσβάσιμα σημεία, αφετέρου δε στον εμπλουτισμό της έρευνας γνώση γύρω από τις συνθήκες ζωής των Σκιαθιτών στο μεσαιωνικό Φρούριο. 

Στη συνέχεια προβλήθηκε η μικρού μήκους διαφημιστική ταινία της BP ''Μιχάλης'', του John Ingram, που γυρίστηκε στη Σκιάθο τη δεκαετία του 50, επενδυμένη με μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. Κατόπιν, στον ισόγειο χώρο του Πνευματικού Κέντρου έγινε η Κοπή της Βασιλόπιτας, την οποία που το Δ.Σ. του Συλλόγου προσέφερε σε όλους όσοι παρευρέθησαν, μέλη και μη, μαζί με αναψυκτικά και άλλα κεράσματα. 

Κωνσταντίνος Κουτούμπας 

Γ.Γ. Συλλόγου ‘‘Φίλοι του Κάστρου’’ 

Υπ. Διδ. θεολογίας