Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Athensvoice. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Athensvoice. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 22 Ιανουαρίου 2023

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ATHENS VOICE ΣΤΟΝ "ΜΟΥΣΙΚΟ ΘΗΣΑΥΡΟ ΤΗΣ ΚΩ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗ


Με αφορμή την σπουδαία έκδοση του Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή "Μουσικός Θησαυρός της Κω", που από καιρό έχουμε παρουσιάσει, έγινε στην Athens Voice ένα πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα από την Αγγελική Μπιρμπίλη. 
Στο αφιέρωμα για πρώτη φορά ο Χατζηγιακουμής καταθέτει μερικά, άκρως διαφωτιστικά, αυτοβιογραφικά στοιχεία. Τα παραθέτουμε στη συνέχεια. 


"Ο μουσικός κόσμος που καταγράφεται στον «Μουσικό Θησαυρό της Κω - Αρχειακές Ηχογραφήσεις 1964-1968», με τους 12 συνοδευτικούς ψηφιακούς δίσκους (CD), είναι αυτός μες στον οποίο γεννήθηκα και μεγάλωσα. Με περιστατικά που χρωματίζουν έντονα μιαν ειδική και ασυνήθιστα ακατάλυτη σχέση. 
Ένα πρώτο, ιδιαίτερα αξιοπερίεργο, είναι αυτό που έλεγε συχνά η μητέρα μου (και που δεν ήταν καθόλου φαντασιόπληκτη), ότι πρώτα τραγούδησα, μόλις 6 μηνών, και έπειτα μίλησα (8 μηνών τα έλεγα όλα «φαρσί», όπως και πάλι έλεγε). Ήταν ένα αγαπημένο τραγούδι του πατέρα μου, «Όλες οι παπαρούνες ανθίζουν το πρωί / μα μένα η δική μου ανθίζει από βραδύς», που το έμαθα και το τραγουδούσα και εγώ (και που εξακολουθεί μέχρι σήμερα να μένει ανεξίτηλο στη μνήμη μου). 
Το δεύτερο φαντάζει εξίσου απίθανο, είναι όμως και αυτό πέρα για πέρα αληθινό. Υπήρχε ανάμεσα στις εργάτριες («αργατίνες») του πατέρα μου στα καπνά μια νέα σε ηλικία, με τα μαλλιά όλα μια πλεξούδα πίσω που έφτανε ως το γοφό της, ένα πραγματικό αηδόνι, που τραγουδούσε συνέχεια μες στο χωράφι όταν «κιρδίζανε» (έκοβαν τα ώριμα φύλλα του καπνού). Ήμουν 6-7 χρονών κι εγώ δεν την άφηνα από κοντά. Την άκουγα γοητευμένος παίζοντας πίσω της δεξιά κι αριστερά τη μακριά πλεξούδα. Ώσπου μια μέρα με πήρε χαμπάρι ο πατέρας μου που της είπε: «Εσύ από σήμερα δεν θα δουλεύεις στα καπνά. Η δουλειά σου είναι να του τραγουδάς. Παρ’ τονε». Και έτσι εκείνο το καλοκαίρι σε όλα γύρω τα δρομάκια στο εξοχικό πέτρινο σπίτι μας μου τραγουδούσε και με έπαιζε. Κι εγώ την άκουγα υπνωτισμένος. Ήταν ο δικός μου Μότσαρτ, αν αναλογισθεί κανείς ότι άκουσα για πρώτη φορά κλασική μουσική (και ραδιόφωνο) στα 18 μου χρόνια ως πρωτοετής φοιτητής. Αυτόν τον μουσικό κόσμο το ’φερε η συγκυρία να καταγράψω πριν να σβηστεί και να χαθεί οριστικά. 
Το τρίτο είναι περιστατικό που συνέβηκε κατά την ηχογράφηση. Ήμασταν στην Κέφαλο, το πιο απομακρυσμένο και απομονωμένο δυτικό χωριό της Κω, Ιούνιος μήνας. Ο Κεφαλιανός οδηγός μου με είχε πάει σε μια κάπως ηλικιωμένη γυναίκα που, όπως ο ίδιος υποστήριζε, ήξερε πολλά. Έξω σε μια αυλή, με το μαγνητόφωνο στο χέρι, κάτι αξιοπερίεργο για τότε, με πολλά παιδιά τριγύρω καθισμένα δίπλα μου στην «κουμούλα» (χαμηλό τοιχίο στον περίγυρο της αυλής), και απέναντι η γυναίκα καθισμένη πλάι στην πόρτα στο πέτρινο πεζούλι του σπιτιού. Και η οποία αρνιόταν πεισματικά να πει ο,τιδήποτε, επαναλαμβάνοντας συνέχεια τη φράση «Ένε ξέρω, το παιϊ μου» (δεν ξέρω, το παιδί μου)! Ώσπου κάποια στιγμή ο συνοδός μου είχε την έμπνευση να της πει: «Ξέρεις ποιος είναι φτουάς;» (ξέρεις ποιος είναι αυτός εδώ; εγώ δηλαδή). «Ε, πού να ξέρω» - «Ε, εν’ ειν’ μαθές ο γιος του Κώτσου του Μαλολάκη;» Και ξαφνικά σηκώνεται, έρχεται κοντά μου και σχεδόν δακρυσμένη με ακουμπά στους ώμους και μου λέει: «Το Μαλολάκι είσαι το παιϊ μου;» - «Το Μανολάκι» - «Ε, έλα να σου πω αυτά που σού λεα μικρός» (αυτά που σου έλεγα όταν ήσουν μικρός). Την είχαμε στο σπίτι που συχνά μου τραγουδούσε και με χόρευε. Φέρνω στο νου μου, ακόμη και τώρα, μνήμες έξω στην αυλή κάτω από ένα ασημένιο ολόγιομο φεγγάρι να μου τραγουδά και να με χορεύει στα 3-4 χρόνια μου. Μνήμες ζωντανές, ανεξίτηλες. Που το ‘φερε η συγκυρία να καταγράψω, ως ανταμοιβή εδώ της παιδικής αξέχαστης νταντάς μου". 
Παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρο το σχετικό αφιέρωμα. 


Τρίτη 10 Οκτωβρίου 2017

ΣΤΗΝ ATHENS VOICE ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΙΑ ΛΑΖΟΠΟΥΛΟ, ΤΣΙΠΡΑ, ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΚΑΙ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ


ATHENS VOICE
Ο Λαζόπουλος, ο Τσίπρας, ο Μητσοτάκης και το Άγιον Όρος 
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ 


"Και ενώ ο Δοχειαρίτης ηγούμενος γράφει αυτές τις σκληρές κουβέντες στον έλληνα πρωθυπουργό, οι υπόλοιποι αγιορείτες σιωπούν. Ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος δεν ρίχνει το... γάντι στην κυβέρνηση για το νομοσχέδιο που προβλέπει την αλλαγή φύλου, παρά το γεγονός ότι μερικοί ιεράρχες διαμηνύουν στους πολιτικούς που θα το ψηφίσουν πως θα είναι ανεπιθύμητοι στις εκκλησίες της επαρχίας τους. 
Σε όλα τα παραπάνω ίσως ταιριάζει το ακόλουθο σχόλιο του Λάκη Λαζόπουλου (21-3-2017), με αφορμή το σκάνδαλο Βατοπεδίου για το οποίο αθωώθηκαν άπαντες: «... έχω απελπιστεί που ζω σε αυτόν τον τόπο. Ξέρω όμως ότι οι γάτες στο Άγιο Όρος κλαίνε στα αλήθεια. Εκεί νομίζω ότι οι αληθινοί μοναχοί ξέρουνε να ακούνε και να ξεχωρίζουν το κλάμα της γάτας». 
Μόνο που ξαφνικά σκέφθηκα −τι συνειρμός!− το σύνδρομο Cri du Chat (στη γαλλική) ή Cat Cry (στην αγγλική), μεταφράζεται ως σύνδρομο «Κλάμα της Γάτας» και αποτελεί σπάνια γενική διαταραχή που συνδυάζεται με νοητική υστέρηση, επιπλοκές στη γενικότερη υγεία του ατόμου και άλλα... Ο Θεός να φυλάει..."
Ολόκληρο το κείμενο εδώ. 


Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου 2017

ΣΤΗΝ ATHENS VOICE ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΥΡΩΘΕΙΣΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΤΣΙΠΡΑ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ


ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ: «ΕΞΩ ΟΙ ΑΝΤΙΧΡΙΣΤΟΙ» ΤΣΙΠΡΕΣ! 
Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο Αλέξης Τσίπρας δεν πήγε τελικά στο Άγιον Όρος στις 27 Σεπτεμβρίου, όπως είχε προγραμματιστεί. Η επίσκεψη ακυρώθηκε λόγω «βεβαρημένου προγράμματος» του πρωθυπουργού, σύμφωνα με κυβερνητικούς κύκλους. 
Όμως οι αγιορείτες λένε άλλα… Διαλαλούν πως δεν δέχτηκαν τον «αντίχριστο» Τσίπρα. Σε Σύναξη της Ιεράς Κοινότητος για την πρώτη επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα, ως πρωθυπουργού, στο Άγιον Όρος, πραγματοποιήθηκε ψηφοφορία και η πλειοψηφία των αντιπροσώπων των μονών ακύρωσε την επίσκεψη. 
Στο θέμα αναφέρθηκε δημόσια με επιστολή του ο αντιπρόσωπος της Ι. Μονής Ξηροποτάμου Ιερομόναχος Παύλος, ο οποίος στην τοποθέτησή του στη Σύναξη τόνισε πως θα πρέπει να ζητήσουν από τον Πρωθυπουργό να μην πραγματοποιήσει την επίσκεψη. 
Ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου Γρηγόριος είχε ταχθεί ανοιχτά κατά της επίσκεψης αυτής καλώντας τους Αγιορείτες Πατέρες να αντισταθούν. 
Ο Δοχειαρίτης Καθηγούμενος Γρηγόριος έδωσε στη δημοσιότητα άρθρο του στο οποίο γράφει για την ψηφοφορία: «Δόθηκε ἡ μάχη καὶ φάνηκε ἡ φτώχεια καὶ ἡ ἀνεπάρκεια τῶν πολλὰ κατεχόντων. Νίκησε ὁ σταυρός, νίκησε ἡ ἔφορος τοῦ τόπου, ἡ Παναγία, νίκησαν οἱ προσευχὲς τῶν μικροσχήμων μοναχῶν καὶ δὲν διεπέρασε τοῦ Ὄρους τὶς ἀτραποὺς ὁ μεγαλύτερος σατράπης τῶν τελευταίων χρόνων. Μᾶς ἔμεινε ὅμως ἡ λύπη στὶς καρδιές μας ὅτι τὰ εὔπορα μοναστήρια τὰ προδίδουν ὅλα, γιὰ νὰ κερδίσουνε τὴν εὔνοια τῶν κρατούντων, ὅποιοι καὶ νὰ εἶναι αὐτοί». 
Και σε άλλο σημείο της επιστολής απευθύνεται στον Υφυπουργό Εξωτερικών Γιάννη Αμανατίδη, λέγοντάς του: «Ἀμανατίδη, τί περιέρχεσαι τὸ Ὄρος, νὰ μαζέψης πάλι ψήφους γι᾽ αὐτοὺς ποὺ γκρεμίσανε τὴν Ἑλλάδα, γι᾽ αὐτοὺς ποὺ στήσανε τζαμιὰ καὶ μιναρέδες; Ἔτσι ποὺ κατήντησε ἡ Ἑλλάδα, μόνον ἀπορρίματα μαζεύει καὶ ἀμερικάνικα χαχανητά.» 
Μέχρι την Τρίτη 26 Σεπτεμβρίου ξέραμε ότι μόνο στην σχισματική Μονή Εσφιγμένου κυματίζουν μαύρες σημαίες με το σύνθημα: «Ορθοδοξία ή Θάνατος». Τώρα βλέπουμε και στην Μονή Δοχειαρίου να κυματίζουν ανάλογες, με το σύνθημα «Έξω οι Αντίχριστοι από το Άγιον Όρος». Πρόκειται για μια ενέργεια της Μονής η οποία, προφανώς, έχει σχέση με την ακυρωθείσα από τους Αγιορείτες επίσκεψη του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στον Άθωνα. 


Είναι η πρώτη φορά που δεν γίνεται δεκτός έλληνας πρωθυπουργός στο Άγιον Όρος, με την αιτιολογία ότι είναι «άθεος», «αντίχριστος», συντελεί στην «αποχριστιανοποίηση και αλλοίωση της πνευματικής ταυτότητας των Ελλήνων» κ.ο.κ. 
Και πρόκειται για τον πρωθυπουργό του οποίου η κυβέρνηση πριν από σχεδόν δύο μήνες εισηγήθηκε και ψήφισε στην Βουλή την αναδρομική φορολογική απαλλαγή ακινήτων των Ιερών Μονών του Αγίου Όρους από υποθέσεις που εκκρεμούν. 
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η αγιορειτική αντίδραση προκαλεί ρωγμή στο ίδιο το σώμα του Αγίου Όρους, αφού κάποιες μονές (5-6 σύμφωνα με πληροφορίες), οι πιο πλούσιες – κατά τον Δοχειαρίτη ηγούμενο –, τάχθηκαν υπέρ της επίσκεψης Τσίπρα. 
Μήπως τώρα ανοίγει ο δρόμος για να κηρυχθούν ως ανεπιθύμητοι και άλλοι «αντίχριστοι» και να μην μπορούν να επισκεφθούν το Άγιον Όρος; Κάτι τέτοιο είχε ζητηθεί, π.χ., για τον Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη. 
Αν οι Αγιορείτες ακύρωσαν την επίσκεψη του πρωθυπουργού της Ελλάδος σε έδαφος της ελληνικής επικράτειας, τότε πλέον τα πάντα μπορεί να συμβούν σ’ αυτόν τον τόπο. 
Πάντως ο Δοχειαρίτης ηγούμενος είναι απολύτως σαφής: «Ἂν οἱ Ἕλληνες ὀρθόδοξοι ψηφίσουν πάλι τέτοιους ἄρχοντες, σημαίνει ὅτι περιέπεσαν στὴν μεγαλύτερη ἀσθένεια, ποὺ εἶναι ἡ μαλάκυνση τοῦ ἐγκεφάλου.» 
Ο ΣΥΡΙΖΑ προσπάθησε να εναγκαλιστεί την Εκκλησία – μέχρι και τον Ν. Φίλη καρατόμησε για χάρη της – αλλά δεν του βγαίνει… Το Άγιον Όρος, με μεγάλη επιρροή σε ένα διόλου ευκαταφρόνητο κομμάτι της κοινωνίας, δίνει γραμμή: όχι στον Τσίπρα. 
Αν ο πρωθυπουργός θέλει να ξανακυβερνήσει, πρέπει να σκεφτεί πολύ σοβαρά πώς μια μελλοντική επίσκεψή του στο Άγιον Όρος θα τον …εξαγιάσει στα μάτια των «πιστών» του εκλογικού σώματος.


Σάββατο 9 Σεπτεμβρίου 2017

ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ SOCIAL MEDIA ΣΤΗΝ ATHENS VOICE


ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ 
Ίσως δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει αλλά ένας από τους μεγαλύτερους θεράποντες των social media είναι η Εκκλησία! Και εδώ ο όρος ας εκληφθεί με την στενή, τρέχουσα έννοια, ήτοι τους κληρικούς όλων των βαθμίδων και διάφορους εκκλησιαστικούς οργανισμούς.
Στο facebook και στο twitter – για να περιοριστούμε στα πιο δημοφιλή – είναι κατακλυσμιαία η παρουσία κληρικών και μοναχών. Το ενδιαφέρον είναι, φυσικά, κυρίως η θεματολογία.
Πνευματικές νουθεσίες, πνευματικές – ας τις πούμε έτσι – συζητήσεις, σκέψεις (ως επί το πλείστον «θετικές»), προσευχές, ποιήματα θρησκευτικού περιεχομένου, κυκλοφορούν εν αφθονία στις σχετικές σελίδες. Μάλιστα ένας ιερέας έβγαλε σε βιβλίο το υλικό του στο fb και πωλείται σα ζεστό ψωμάκι. Και τίθεται το ερώτημα: Ασκείται ποιμαντική από το facebook; Προφανώς και όχι. Η ποιμαντική προϋποθέτει προσωπική σχέση. Στα social media τα πράγματα είναι απρόσωπα εν πολλοίς (παρά την …ειρωνεία του «φίλου» στο fb) και η φύση του μέσου δεν αντέχει σοβαρή ποιμαντική. Άρα αυτό που ασκείται από τους ιερείς είναι καθοδήγηση. Και τα social media προσφέρονται για καθοδήγηση.
Μια ατάκα, ένα tweet, μια «πνευματική» οδηγία, είναι ικανά για να πάρει φωτιά το διαδίκτυο. Χιλιάδες likes, σχόλια υπερεκχυλιζούσης συναισθηματικότητας, εκατοντάδες κοινοποιήσεις, με ένα λόγο «χαλάει ο κόσμος». Και ο ιερωμένος – γέροντας καθίσταται αδιαφιλονίκητος γκουρού των social media. Μια ανάρτησή του κάνει τα πλήθη να παραληρούν.
Παράλληλα, βλέπει κανείς στο fb ιερείς να πίνουν καφέ, με συναδέλφους τους κληρικούς ή φίλους λαϊκούς, να κάνουν αναρτήσεις από εντατικές νοσοκομείων όπου νοσηλεύονται οι ίδιοι (sic), να φωτογραφίζονται εντός ναού, εκτός ναού, να μας ενημερώνουν κάθε λεπτό πού βρίσκονται, τι κάνουν και πολλά άλλα απίθανα!
Ποια η ανάγκη των κληρικών να εκφράζονται στα social media ως «κοινοί θνητοί»; Έχουν βέβαια κάθε δικαίωμα, είναι άνθρωποι της εποχής τους, αλλά τίθεται ένα θέμα: υπάρχουν όρια λόγω ιεροσύνης ή όχι; Έχουμε σκεφτεί μήπως το μυστήριο της ιεροσύνης κινδυνεύει σοβαρά από τα social media;
Κατά καιρούς κάποιοι αρχιερείς έχουν δώσει οδηγίες στους ιερείς της Μητροπόλεώς τους για τη χρήση του facebook, θεωρώντας πως το πράγμα έχει «ξεφύγει».
Ο Μητροπολίτης Ν. Ιωνίας Γαβριήλ σε σχετική εγκύκλιό του προς τους ιερείς της περιφερείας του σημειώνει ότι δεν θέλει να προβεί σε «ενέργειες αποκλεισμού» από την διαδικτυακή παρουσία των κληρικών του, αλλά τονίζει μεταξύ άλλων: «Δέν δυνάμεθα νά χρησιμοποιοῦμε τά μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης χωρίς ἐκκλησιαστική συνείδηση καί συνάμα χωρίς ἐκκλησιαστικό φρόνημα. Δίνουμε μαρτυρία Ἐκκλησίας καί ὄχι ἀλλότριων χώρων». Τώρα θα πρέπει να ορίσουμε τι σημαίνουν σήμερα οι όροι «εκκλησιαστική συνείδηση» και «εκκλησιαστικό φρόνημα», και πώς μπορούν να αποτυπωθούν στην χρήση των social media από τους ιερείς.
Ο Μητροπολίτης Ν. Ιωνίας επισημαίνει σωστά ότι απαιτείται η αρετή της διάκρισης και ότι «χρειάζεται κατανόηση ἀπό μέρους μας καί συνεχῆ ὑπενθύμιση ὅτι οὔτε αὐτόκλητοι σωτῆρες εἴμαστε οὔτε ἡ ἄρχή καί τό τέλος τῆς ἐκκλησίας, γιά αὐτό καλό θά εἶναι νά μήν ἀναλωνόμαστε σέ διαδικτυακές μεγαλορητορίες καί ἀτέρμονες κριτικές πού περισσότερο ἐγωισμό καί ἐπαρση μᾶς προσδίδουν παρά ἐκκλησιαστική παρρησία». Ποιος όμως διδάσκει στους σημερινούς ιερείς την διάκριση; Όχι με λόγια, αλλά κυρίως με πράξεις. Η αδιακρισία είναι το κατ’ εξοχήν συστατικό των social media, αλλά και το κύριο χαρακτηριστικό της Εκκλησίας στις μέρες μας.
Πρωτοσύγκελλος Μητροπόλεως ζήτησε από τους ιερείς να προσέχουν που… φωτογραφίζονται και κυρίως να μην προχωρούν στην δημόσια ανάρτηση των φωτογραφιών αυτών και να απενεργοποιήσουν τους προσωπικούς τους λογαριασμούς στο… facebook. Το αίτημα του Πρωτοσυγκέλλου προκάλεσε την αντίδραση ιερέα που ανέφερε: «έχω περισσότερους από 3.000 “φίλους” στο facebook», για να πάρει την εξής “πληρωμένη” απάντηση: «Στο facebook έχεις 3.000 “φίλους" αλλά στην Ενορία σου δεν μαζεύεις ούτε 30 πιστούς».
Σημαντικό ζήτημα για την διοικούσα Εκκλησία είναι η παρουσία μοναχών στο fb. Οι μοναχοί υποτίθεται πως απαρνούνται τα του κόσμου. Άρα και τις τρέχουσες (διάβαζε εφήμερες) πρακτικές του κόσμου. Επομένως, θα πρέπει να συμφωνήσουμε ότι μοναχισμός και social media είναι πράγματα εντελώς ασύμβατα.
Τα social media σίγουρα δυναμιτίζουν την εσωτερική ζωή της Εκκλησίας, καθώς αναπαράγονται κουτσομπολιά, εκτοξεύονται …βολές, βγαίνουν στην επιφάνεια ζηλότυπες καταστάσεις κ.ο.κ. Το πρόβλημα έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με εγκυκλίους ή προτροπές.
Η ματαιοδοξία και η ματαιολογία – για να μην αναφερθούμε στη φωτολαγνεία – κυριαρχούν στις αναρτήσεις των κληρικών στο διαδίκτυο. 
Η κατάσταση δεν φαίνεται να είναι αναστρέψιμη, αφού η διοικούσα Εκκλησία δεν μπορεί ακόμα να προφέρει σωστά την πραγματικότητα σε σχέση με το φαινόμενο. Άρα, τα social media θα είναι το βήμα και κάθε …πικραμένου κληρικού.

Τρίτη 11 Ιουλίου 2017

Η ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΚΡΑΤΟΥΣΑ ΕΠΙΒΗΤΟΡΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ


ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου του Αγίου Όρους Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος (ο «Αρχιπελαγίτης», όπως αυτοπροσδιορίζεται) δημοσίευσε αυτές τις μέρες ένα κείμενο εναντίον του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών (Π.Σ.Ε.) στο οποίο παραθέτει... πικάντικες πληροφορίες, με κορυφαία την παρακάτω: 
«Στὴν Ρόδο, σὲ μιὰ συνεδρία, μίλησε ἕνας προτεστάντης ἕνα ὁλόκληρο ἀπόγευμα. Ὅλοι θαύμασαν τὴν παιδεία του. Τὸ βράδυ ἔφαγαν ὅλοι στὸ ἑστιατόριο τοῦ ξενοδοχείου. Μετὰ τὸ φαγητὸ ἀνέβηκαν στὰ δωμάτια. Ὁ γερο-Ἰσίδωρος ὁ Καλύμνου ἀργοπόρησε καὶ ἀνέβηκε σιγά-σιγὰ νὰ βρῆ τὸ δωμάτιό του. Καταλάθος ἀνοίγει τὴν πόρτα ἄλλου δωματίου καὶ βλέπει τὸν σπουδαῖο λαλήσαντα προτεστάντη ἐπιβήτορα. Ἥρεμα τοῦ λέγει: "Excuse me"». 
Και συνεχίζει ο Ηγούμενος της Δοχειαρίου: Έκλεισε τὴν πόρτα ὁ γερο-Ἰσίδωρος καὶ ὅλη νύχτα σκεπτότανε: "Τί θέλουμε ἐμεῖς μ᾽ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους; Αὐτοὶ οἱ περισσότεροι εἶναι ἀρειανοί, δὲν πιστεύουν ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι Θεός. Εἶναι ἀντιτριαδίτες, ἀρνοῦνται τὴν Ἁγία Τριάδα". Ἂς μᾶς ἔλεγε αὐτὴ ἡ σύνοδος [ενν. την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας] τὶ ὠφέλεια ἔχουμε νὰ συνδιαλεγώμαστε μ᾽ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι, δόξα τῷ Θεῷ, ἔχουν καλύτερη παιδεία ἀπὸ μᾶς καὶ ἂν θέλουν νὰ μάθουν τὰ τῆς Ὀρθοδοξίας, τοὺς εἶναι πάρα πολὺ εὔκολο». 
Δεν εξετάζουμε, φυσικά, την αλήθεια όλων των παραπάνω. Για παράδειγμα, από πότε οι πόρτες ενός ξενοδοχείου ανοίγουν απ’ έξω, πώς ξέρουμε τι σκεπτόταν ο Καλύμνου Ισίδωρος κ.ο.κ. 
Μας ενδιαφέρει η ουσία, που συνίσταται στην έννοια και πρακτική του «επιβήτορα» την οποία ελέγχει ο αγιορείτης ηγούμενος. 
Άθελά του (;) υπηρετεί αυτήν ακριβώς τη λογική, η οποία έχει και μεγάλη πέραση στην Ελλάδα του σήμερα, τόσο στον σεξουαλικό όσο και στον καθόλου κοινωνικό βίο. 
Μας λέει, δηλαδή, ο αγιορείτης ηγούμενος ότι οι άλλοι –οι ξένοι, οι «μορφωμένοι»− είναι απλώς διεφθαρμένοι. Ενώ εμείς; «Τὶ ὠφέλεια ἔχουμε νὰ συνδιαλεγώμαστε μ᾽ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους;». Εμείς είμαστε πτωχοί πλην τίμιοι! Οι άλλοι είναι δυνάστες –οι και δανειστές – έκφυλοι, που μπορεί να έχουν «καλύτερη παιδεία ἀπὸ μᾶς καὶ ἂν θέλουν νὰ μάθουν τὰ τῆς Ὀρθοδοξίας, τοὺς εἶναι πάρα πολὺ εὔκολο». 
Εμείς, οι ορθόδοξοι Έλληνες, είμαστε στους θρόνους μας και οι άλλοι ας μας ανακαλύψουν, εφόσον έχουν καλύτερη παιδεία! Εμείς είμαστε οι υπεράνω και οι άλλοι οι... από κάτω. 
Οι Ευρωπαίοι είναι οι ανώμαλοι (βλ. την επίθεση του Πειραιώς Σεραφείμ στους Γερμανούς για... κτηνοβασία) κι εμείς οι άσπιλοι και αμόλυντοι, που θέλουν να μας... διαφθείρουν (βλ. και το «μανιφέστο» της δασκάλας Χαράς Νικοπούλου «Όχι... Δεν θέλω» το οποίο αρχίζει με τη φράση: «Όχι... δεν θέλω την ευρωπαϊκή αγκαλιά γιατί είναι ομοφυλοφιλική»). 
Η επιβητορική λογική στην Ελλάδα καλά κρατεί... Και φυσικά είναι και υπόθεση των ετερόφυλων, καθώς «οι γονείς όταν τα παιδιά φθάσουν σε κάποια ηλικία τα πιέζουν έντεχνα ή βάρβαρα να προχωρήσουν σ’ ένα γάμο με τον οποίο θα εξασφαλίσουν το απαραίτητο για την κοινωνική αποδοχή τους πιστοποιητικό της επιβητορικής τους δεινότητας». (π. Φιλόθεος Φάρος) 
Και τι δέον γενέσθαι; Ο π. Φιλόθεος Φάρος μας υποψιάζει και πάλι: «Ωριμότητα του λαού μας χρειάζεται. Ο σύγχρονος Έλληνας θεωρεί πως για ό,τι κακό συμβαίνει στη ζωή του φταίνε οι άλλοι. Από τον Ομπάμα, τη Μέρκελ, τον Σαμαρά, τον Τσίπρα, μέχρι τη γυναίκα του, και βρίσκει διαρκώς κάποιους υπεύθυνους για την κακοδαιμονία του. Αυτός ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος. Ο άνθρωπος που θα πάει μπροστά είναι αυτός που ό,τι και να γίνεται τριγύρω του κοιτάει πώς ο ίδιος έκανε τις λανθασμένες επιλογές, ώστε να μη συνεχίσει να τις κάνει».

Κυριακή 18 Ιουνίου 2017

Εκκλησία και Celebrities στην Athensvoice


Εκκλησία και Celebrities 
Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο Σάκης Ρουβάς ήταν ο πρώτος έλληνας καλλιτέχνης ο οποίος πήγε το 2004 στο Φανάρι για να ζητήσει την ευχή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, με αφορμή την συμμετοχή του στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision. 
Έκτοτε καθιερώθηκε αυτή η συνήθεια και η αποστολή της ΕΡΤ για την Eurovision, πηγαίνει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο πριν τον διαγωνισμό για να πάρει την ευχή του Πατριάρχη. 
Ο Σάκης Ρουβάς πήγε – φυσικά – και το 2009, όταν εκπροσωπούσε για δεύτερη φορά την Ελλάδα στον διαγωνισμό. 
Τότε είχε σχολιαστεί το γεγονός και αρκετοί εκκλησιαστικοί και κοσμικοί κύκλοι, είχαν επικρίνει ή ειρωνευτεί τον Πατριάρχη για την ακούσια, βέβαια, «εμπλοκή» του στο θέμα. 
Όμως, η λογική του Φαναρίου είναι η ανοιχτότητα. Δεν υπάρχουν αποκλεισμοί. Αν κάποιος επιθυμεί να προσέλθει «εις τας αυλάς της Μητρός Εκκλησίας», γίνεται δεκτός ασμένως και με εγκαρδιότητα. Για το Φανάρι ισχύει απολύτως το Κυριακόν: «…τον ερχόμενον προς με ου μη εκβάλω έξω» (Ιω. 6:37). 
Προ καιρού ο Οικουμενικός Πατριάρχης δέχθηκε τα «πυρά» του μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου, επειδή ο Πατριάρχης κοινώνησε σε Θεία Λειτουργία στην Σμύρνη τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη. Αλλά ο Πατριάρχης έχει αποδείξει πως δεν κάνει face control. 
Φαίνεται πως στην «γραμμή» αυτή του Πατριάρχη στοιχείται και ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος. 
Ο Αρχιεπίσκοπος δέχθηκε την Τρίτη 13 Ιουνίου 2017 στο Αρχιεπισκοπικό Μέγαρο τον Σάκη Ρουβά και την Κάτια Ζυγούλη, οι οποίοι ζήτησαν την ευλογία του για τον επικείμενο γάμο τους. Το μυστήριο θα τελεσθεί στην οικία Βαρδινογιάννη στην Ερμιόνη, από τον ίδιο τον Αρχιεπίσκοπο, όπως γράφτηκε. 


Το ζεύγος έχει ήδη τέσσερα παιδιά. Δεν ετέθη κανένα θέμα από την Εκκλησία για τον …ετεροχρονισμένο γάμο τους. Άλλωστε, η Εκκλησία έχει «κλείσει τα μάτια» της στο «αμάρτημα των προγαμιαίων σχέσεων», αφού τα τελευταία χρόνια έχει υιοθετήσει την πρακτική της «γαμο-βάφτισης»! Πρώτα τελείται το μυστήριο του γάμου και ακολουθεί το μυστήριο τα βαπτίσματος για τα παιδιά του ζεύγους, τα οποία συχνά είναι και παράνυμφοι των γονιών τους. Μια πρακτική που είναι διαδεδομένη ιδιαιτέρως στους Celebrities. Προσωπικά θεωρώ ότι η «γαμο-βάφτιση» έχει θεολογικά προβλήματα και αρκετά ζητήματα αισθητικής, καθώς ρέπει προς το κιτς. Φαίνεται όμως ότι για όλους είναι λύση συμφέρουσα οικονομικά! 
Επίσης, πολλοί διάσημοι του καλλιτεχνικού χώρου – ας τον πούμε έτσι -, από τον Γιώργο Μαζωνάκη και τον Λάκη Λαζόπουλο μέχρι τον Γιώργο Τσαλίκη και τον Νίκο Αναδιώτη, πηγαίνουν στο Άγιον Όρος και έχουν κάτι να πουν για το "Περιβόλι της Παναγιάς". Ευτυχώς και το Άγιον Όρος δεν έχει υποκύψει στην λογική των αποκλεισμών, παρ’ ότι έχει δεχθεί δημόσιες πιέσεις. Για παράδειγμα, ο μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ σε επιστολή του προς την Ιερά Κοινότητα, εγκαλεί τους Αγιορείτες γιατί ανέχονται τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη, ο οποίος «προωθεί», κατά τον Πειραιώς, την ομοφυλοφιλία. 
Η προτροπή του είναι ξεκάθαρη: «Ἐλπίζω καί προσεύχομαι συναισθανόμενοι τήν αἰώνια εὐθύνη πού ἔχετε ἀπέναντι στούς λαϊκούς Ἀδελφούς Σας γιά τούς ὁποίους κατά τόν ὡραῖο Πατερικό λόγο «εἶστε φῶς», ἄμεσα νά προβῆτε στίς δέουσες νομικές ἐνέργειες νά ἀπομακρυνθεῖ ἀπό Πρόεδρος τῆς Ἁγιορειτικῆς Ἑστίας ὁ Δήμαρχος Θεσσαλονίκης καί νά τοῦ ἀπαγορευθεῖ διά βίου ἡ εἴσοδος στό Ἁγιώνυμο Ὄρος ὅπως ἔχετε κάθε δικαίωμα καί ἀπό τόν Καταστατικό Σας Χάρτη καί ἀπό τό Σύνταγμα τῆς Χώρας…». 
Αλλά ακόμα και ο Πειραιώς, δεν διστάζει να έχει σε πολλές εκδηλώσεις της Μητρόπολής του στο πλάι του τον δημοσιογράφο Δήμο Βερύκιο, ο οποίος σε πρόσφατη εκπομπή στον Alpha υπεραμύνθηκε του δικαιώματος μαθητού Λυκείου να αποκαλύψει την gay ταυτότητά του στην σχολική κοινότητα. 
Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η Εκκλησία έχει αποσαφηνίσει σε ένα βαθμό τη στάση της προς τους κάθε λογής Celebrities. Τους δέχεται, ακόμα κι αν διαφωνεί με επιλογές τους, από τη στιγμή που εκείνοι καταφεύγουν σ’ αυτήν.

Τρίτη 6 Ιουνίου 2017

"ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΛΑΪΚΙΣΜΟΣ" ΣΤΗΝ ATHENS VOICE


Π.Α. Ανδριόπουλος 
Δημοσιεύθηκε την Δευτέρα (του Αγίου Πνεύματος) 5 Ιουνίου 2017, στην Athens Voice το κείμενό μου «Εκκλησία και Λαϊκισμός στα χρόνια της κρίσης». 
Και θέλω να ευχαριστήσω την Athens Voice για την συνεργασία, καθώς τα κείμενά μου μέσα από την σελίδα της στο ίντερνετ γνώρισαν μεγάλη διάδοση. 
Στο κείμενό μου για την σχέση της Εκκλησίας και Λαϊκισμού, σημειώνω: «Έχουν γίνει μελέτες για τον λαϊκισμό στην πολιτική, την τέχνη, την ιστορία, αλλά όχι στην Εκκλησία – εκτός από κάποιες σποραδικές αναφορές.». 
Μόνο σε δύο Κυριακάτικες εφημερίδες, την Καθημερινή και Το Βήμα, εντόπισα την Κυριακή 4 Ιουνίου, τα ακόλουθα άρθρα περί λαϊκισμού: 
- «Η ανατομία του λαϊκισμού», του Πάσχου Μανδραβέλη. 
- «Η λαϊκιστική μνησικακία», του Ανδρέα Πανταζόπουλου. 
- «Λαϊκισμός και πανεπιστήμιο», του Θεόδωρου Δ. Παπαγγελή. 
Άρα, το κείμενό μου στοιχείται στον γενικότερο προβληματισμό περί του φαινομένου του λαϊκισμού, που υπάρχει στην δημόσια ζωή, αλλά εστιάζει στην Εκκλησία που δεν απασχολεί και τόσο τους αρθρογράφους. 
Πάνω στην ώρα, η είδηση είναι σημαντική: Το Συμβούλιο των Εκκλησιών της Βαυαρίας, την ευθύνη της λειτουργίας του οποίου έχει ο έλληνας θεολόγος Γιώργος Βλαντής, θα διοργανώσει τον Οκτώβριο ημερίδα για τη σχέση λαϊκισμού και Εκκλησιών. Άρα, ευτυχώς, ο προβληματισμός μπορεί να μην είναι …εγχώριος, αλλά είναι σίγουρα διεθνής. 
Στο κείμενό μου παραθέτω – δειγματοληπτικώς – κάποια ηχηρά σημάδια εκκλησιαστικού λαϊκισμού: 
«Οι κληρικοί στα κηρύγματά τους κολακεύουν το εκκλησίασμα – όπως ακριβώς οι περισσότεροι πολιτικοί – και συντηρούν τα ταπεινά ένστικτα του λαού, αντί να τον ανεβάζουν λίγο ψηλότερα. Σ’ αυτή τη λογική εντάσσεται και η περιφορά των λειψάνων ανά την επικράτεια, η υπόθαλψη «προφητειών» διαφόρων «γερόντων» (π.χ. για το πώς θα ξαναπάρουμε την Πόλη!), η κατακεραύνωση προσφύγων, ομοφυλόφιλων και άλλων μειονοτήτων, η θαυματολαγνεία, για να καταλήξουμε στο «θαυματουργό κομποσχοίνι» που δίνεται μαζί με κουτσομπολίστικο περιοδικό!».
Θέλω να προσθέσω – ως ένα ακόμα δείγμα νοσηρού λαϊκισμού – τις λειτουργίες και τις παρακλήσεις και όλα τα συμπαρομαρτούντα (ευλογημένα στυλό κ.α.), για τις πανελλαδικές εξετάσεις. 
Θυμάμαι ένα μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου προς τους διαγωνιζομένους των Πανελλαδικών το 2009. Όχι μόνο δεν τους εύχεται «Καλή επιτυχία», αλλά τους καλεί να μην παγιδευτούν «στη λογική της «αποτυχίας» ή της «επιτυχίας». Κάθε αποτέλεσμα αντιμετωπίστε το ως πρόκληση. Ως κάλεσμα για νέα αρχή, για αλλαγή πορείας». Το σύντομο μήνυμα του Αρχιεπισκόπου της χρονιάς εκείνης είναι, θα έλεγε κανείς, ένας ύμνος στην αποτυχία! Αφού λέει στους μαθητές: «Ακόμα και πρόχειρα αν διατρέξετε την Αγ. Γραφή θα διαπιστώσετε πολλούς «αποτυχημένους» που κοσμούν τις σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας». 
Ως εκ τούτου, ο λαϊκισμός στην Εκκλησία καλά κρατεί, παρά το γεγονός της ύπαρξης νησίδων…
Γιατί η λογική του Αρχιεπισκόπου δεν άγγιξε την λογική της πλειοψηφίας του κλήρου της Ελλαδικής Εκκλησίας, που …εκδαπανώνται σε προσευχές για επιτυχία στις πανελλαδικές και το προβάλλουν λαϊκιστικώ τω τρόπω.
Ο λαϊκισμός για την Εκκλησία στις μέρες μας είναι μεγάλος πειρασμός, στον οποίον έχει ενδώσει αμαχητί, ακολουθώντας το γενικότερο ρεύμα. 
Ας ελπίσουμε να ακουστούν φωνές αναθεώρησης...

Τρίτη 16 Μαΐου 2017

ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΟΜΕΝΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΣΤΗΝ ATHENS VOICE


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Μία απλή περιδιάβαση στο διαδίκτυο και κυρίως στις ιστοσελίδες με εκκλησιαστικές ειδήσεις, μας πείθει για την …ενδημική νόσο που έχει ενσκήψει στον εκκλησιαστικό, αλλά και στον δημόσιο βίο.
Ανεξέλεγκτη – και άρα πληθωρική – μεταφορά και περιαγωγή ιερών λειψάνων και εικόνων, σε όλη την ελλαδική επικράτεια. Το φαινόμενο, σ’ αυτή την άνευ ορίου εκδοχή του, είναι σχετικά νέο, δηλ. υπόθεση των τελευταίων 20 περίπου χρόνων. Την τελευταία οκταετία, όμως, η έξαρση είναι τεράστια. Ίσως, τελικά, εξηγείται και αυτό το φαινόμενο στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης. 
Αν είχαμε ένα καθημερινό «δελτίο» μεταφοράς ιερών κειμηλίων μόνο στην Αττική, θα εντυπωσιαζόταν ο καθείς από την πρωτοφανή κινητικότητα. 
Από θεολογικής σκοπιάς, η μεταφορά και χρησιμοποίηση των ιερών λειψάνων κατά το δοκούν συνιστούν φοβερή εκκοσμίκευση! Mε άλλα λόγια τέτοιες πρακτικές δεν καλύπτουν την μεταφυσική αναγκαιότητα της ύπαρξης, δεν οδηγούν στην εκ νέου ανακάλυψη της απoλεσθείσας πνευματικότητας, αλλά φέρνουν στην επιφάνεια μια "μαγική" εκδοχή της Εκκλησίας, που συνιστά αλλοτρίωση. Και - φευ! - φαίνεται να αναγκάζεται η Διοικούσα Εκκλησία να υιοθετήσει στοιχεία οθνεία για να μη χάσει τα προνόμια της "επικρατούσας θρησκείας". 
Η περιφορά λειψάνων σήμερα γίνεται: 
- Για λόγους οικονομικούς, δηλαδή να σπεύσουν να προσκυνήσουν οι πιστοί δίδοντας τον όβολό τους. 
- Για λόγους πνευματικής χειραγώγησης των πιστών, οι οποίοι εθίζονται στη λατρεία και όχι στην τιμή των λειψάνων, στα θρυλούμενα θαύματα, στις προφητείες και δεν μπαίνουν ποτέ στην ουσία του Χριστιανισμού, που είναι η αληθινή πνευματικότητα, η πίστη, η ελπίδα, η αγάπη και βέβαια η ευθύνη! 
- Για λόγους προσωπικής προβολής των ιερωμένων που κινούν και διεκπεραιώνουν την όλη διαδικασία, η οποία δεν είναι και τόσο απλή υπόθεση. Για να πετύχει η όλη διοργάνωση απαιτείται μια …σκηνοθεσία (αγήματα, λιτανείες, πλήθος ιερέων και λαού, ΜΜΕ, παρουσία πολιτικών παραγόντων κ.λπ.). Όμως ο υπερπερισσεύων ναρκισσισμός κάνει θαύματα! 
Τα λείψανα θα πρέπει να μένουν εκεί όπου φυλάσσονται και να μην περιφέρονται. Οι πιστοί, αν θέλουν, να πάνε εκεί όπου βρίσκονται να τα προσκυνήσουν. Τρανή απόδειξη είναι τα τρία άφθαρτα λείψανα των Αγίων της Επτανήσου (Διονυσίου, Γερασίμου και Σπυρίδωνος) που δεν βγαίνουν ποτέ από την τόπο τους. 
Για την πρακτική της εγκαθίδρυσης αντιγράφων περιπύστων και θαυματουργών εικόνων, ας όψεται ο ...ευρηματικός ηγούμενος της Μονής Βατοπεδίου Εφραίμ, ο οποίος – εκτός της περιφοράς της Αγίας Ζώνης ανά την οικουμένη - λάνσαρε με μεγάλη επιτυχία τη νέα αυτή ατραξιόν. Περιάγει αντίγραφα (πληρωμένα από ρώσους μεγιστάνες) ανά τας ρύμας και τας οδούς, ενισχύοντας έτσι το αδιαφιλονίκητο πλέον προφίλ του. Είναι ο μαιτρ του είδους: πώς χρησιμοποιεί την Παναγία για να δοξάζεται εκείνος. 
Τα αντίγραφα ευδοκιμούν γιατί οι σημερινοί κληρικοί (αρχιερείς, ηγούμενοι και λοιποί που κινούν και συντηρούν αυτή την ιστορία) είναι - φευ! - αντίγραφα! 
Τείνουμε, ως Ορθοδοξία, σε ...φαιδρά καταντήματα. Μας λέει η είδηση, ήδη πριν πέντε χρόνια (2012): Η «Εκκλησία του Κοπιμισμού» (Εκκλησία του Αντιγραφισμού, σε ελεύθερη απόδοση) κατάφερε να αναγνωριστεί ως επίσημη θρησκεία από την κυβέρνηση της Σουηδίας, μιας χώρας όπου το παράνομο κατέβασμα ταινιών και μουσικής είναι διαδεδομένη συνήθεια. Για τους κοπιμιστές, η πληροφορία είναι ιερή και το copy-paste είναι ένα είδος θρησκευτικού μυστηρίου. Μάλιστα, το CTRL+C και το CTRL-V, οι συντομεύσεις για αντιγραφή και επικόλληση στον υπολογιστή, είναι τα ιερά σύμβολα της παράξενης θρησκείας! 
Στις μέρες μας – κυρίως λόγω Εφραίμ – κάθε μήνα κάμποσα αντίγραφα Βατοπαιδινών εικόνων εγκαθίστανται σε ναούς και μονές της Ελλαδικής επικράτειας, με τους πιστούς να συρρέουν στα ανάλογα …events. 
Ένα άλλο απίθανο δεδομένο είναι ότι πλέον δεν αρκεί το ένα λείψανο για τον …κορεσμό των πιστών. Μαζί του μεταφέρεται και ένα άλλο. Για παράδειγμα, αυτές τις μέρες στον Πειραιά έχουν τεθεί προς προσκύνησιν από την Μητρόπολη Βεροίας, η εικόνα της Παναγίας Σουμελά και τεμάχιο λειψάνου του Αγίου Λουκά του ιατρού, Αρχιεπισκόπου Συμφερουπόλεως και Κριμαίας. 
Και βέβαια δεν αγγίζουμε το λίαν ευαίσθητο θέμα της αυθεντικότητος όλων των περιαγομένων λειψάνων, διότι είναι πραγματικά πολύ μεγάλο. 
Εν κατακλείδι, η όλη ιστορία της μεταφοράς και περιαγωγής ιερών κειμηλίων στις μέρες μας, αποκαλύπτει μια Εκκλησία γυμνή πνευματικότητος. Δυστυχώς, η συνάντηση με το λείψανο του αγίου - όπως γίνεται σήμερα - αποκλείει την συνάντηση με το μυστήριο…
Related Posts with Thumbnails