Κυριακή, 23 Σεπτεμβρίου 2018

Η ΤΡΙΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΚΟΥΡΗ ΣΤΗΝ "ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ" ΤΗΣ ΠΑΤΡΑΣ


Το βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία παρουσιάζει την Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου 2018 στις 8:30 μμ την τριλογία έργων της Αθηνάς Κακούρη, "Ξιφίρ Φαλέρ" (εκδόσεις της Εστίας), "Τα δύο Βήτα" και "Ουλάνοι στην Λάρισα" (εκδόσεις Καπόν), ένα μυθιστόρημα και δύο ιστορικές μελέτες, που καλύπτουν τα ταραγμένα χρόνια από τον Φεβρουάριο του 1915 μέχρι τον Ιούνιο του 1917. 
Ο πρέσβης επί τιμή κ. Κωστής Αιλιανός θα μιλήσει για τα γεγονότα που καλύπτει σε αυτά τα έργα της η συγγραφέας. Η επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας κ. Στέση Αθήνη θα αναλύσει το μυθιστόρημα "Ξιφίρ Φαλέρ" που κυκλοφόρησε προσφάτως σε νέα μορφή. Ο ηθοποιός κ. Στέλιος Σοφός θα διαβάσει αποσπάσματα και η κ. Ζωή Αντωνοπούλου - Τρεχλή θα μιλήσει για το πώς μια μυθιστοριογράφος γράφει ιστορία. 
Την εκδήλωση θα συντονίσει η πολιτιστική συντάκτρια της εφημερίδας "Πελοπόννησος" κ. Κρίστυ Κουνινιώτη. 
Βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία:  Γεροκωστοπούλου 31 Πάτρα 
Χορηγός εκδήλωσης:  Οινοποιία Παρπαρούση

Παραθέτουμε στη συνέχεια το βίντεο της παρουσίασης του "Ξιφίρ Φαλέρ" στην Αθήνα, τον περασμένο Ιούνιο. 
Ομιλητές: 
Γιάννης Ευσταθιάδης, συγγραφέας 
Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας 
Αποσπάσματα διαβάζει η ηθοποιός Μελίσσα Κωτσάκη Μελωδίες και τραγούδια της εποχής του "Ξιφίρ Φαλέρ" σε επιμέλεια του Γιάννη Ευσταθιάδη. 
Συντονίζει η Τίνα Μανδηλαρά, δημοσιογράφος.


Σάββατο, 22 Σεπτεμβρίου 2018

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΓΙΑ ΤΟΝ ΥΠΟΓΕΙΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ ΘΑ ΠΡΟΒΛΗΘΕΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α.



«Στα άδυτα της Αγιάς Σοφιάς» 
ΣΤΟ ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ Η ΠΡΩΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΡΟΒΟΛΗ 
ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΓΡΑΨΕ Ο ΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΘΕΤΗΣ Γ. ΚΑΛΛΗΣ 
Του ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ  

Στο Los Angeles County Museum of Art - LACMA (Μουσείο Τέχνης της Κομητείας του Λος Άντζελες, το δεύτερο μεγαλύτερο μουσείο στις ΗΠΑ, θα προβληθεί αύριο, 23 Σεπτεμβρίου 2018, σε παγκόσμια πρεμιέρα το ντοκιμαντέρ, με τίτλο: «Στα άδυτα της Αγιάς Σοφιάς». Η έρευνα και σκηνοθεσία ανήκει στον Göksel Gülensoy, που γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Την μουσική έγραψε ο Κύπριος συνθέτης Γιώργος Καλλής και το σενάριο είναι του Kutsi Akilli. 
Tο ντοκιμαντέρ, για το οποίο ο «Φιλελεύθερος» είχε γράψει το 2014, είναι παραγωγή της Kinostanbul. Στο ρεπορτάζ του 2014 ο Göksel Gülensoy (Γκοκσέλ Γκιουλενσόϊ) είχε δηλώσει: «Έμεινα άφωνος, δεν πίστευα στα μάτια μου. Ήταν ως να βρέθηκα στον 5ο με 6ο μ.Χ αιώνα». Το ερέθισμα για να ξεκινήσει το ντοκιμαντέρ ήταν οι συζητήσεις του Göksel Gülensoy με τον αναπληρωτή καθηγητή , δρα İhsan Tunay. «Ανέκαθεν είχα έρωτα για την Αγία Σοφία. Ήξερα ότι θα ήταν μια μακροχρόνια σχέση. Πρώτα έπρεπε να την δω με τα ίδια μου τα μάτια, να την γνωρίσω και το πιο σημαντικό να την ανακαλύψω. Κι αυτό έκανα. Με το πέρασμα του χρόνου, η αγάπη μετατράπηκε σε πάθος που με κυριαρχεί εδώ και χρόνια», δηλώνει ο Göksel. 
Με την ευκαιρία της αυριανής πρεμιέρας του ντοκιμαντέρ ο Göksel Gülensoy (Γκοκσέλ Γκιουλενσόϊ) σε αποκλειστικές δηλώσεις στον «Φ» αναφέρει ότι είναι ο πρώτος σκηνοθέτης, που είχε την ευκαιρία να κινηματογραφήσει το κάτω μέρος μιας δομής (της Αγίας Σοφίας) 1500 χρόνων.

O Göksel Gülensoy και μέλη της ομάδας του μέσα στην Αγιά Σοφιά (ΦΩΤΟ: Kinostanbul)

Ο Τούρκος σκηνοθέτης μας είπε ότι έχει αποκομίσει πολλές εμπειρίες. Οι σημαντικότερες, συνεχίζει, ήταν ότι έμαθα για την ύπαρξη πολλών δωματίων της Ρωμαϊκής – Βυζαντινής Αυτοκρατορίας στο υπόγειο (κάτω από τον ναό) και τις λειτουργίες του. «Είδα ότι υπήρχε μια άλλη πόλη κάτω από την σημερινή Κωνσταντινούπολη», τόνισε. "Οι θόλοι και οι μιναρέδες της Αγιάς Σοφιάς αποτελούν σύμβολα της Κωνσταντινούπολης που σου κόβουν την ανάσα», λέει ο σκηνοθέτης. «Αποκαλύψαμε ένα κόσμο τόσο εντυπωσιακό, όσο και αυτός που βρίσκεται στον ναό. Για τον λόγο αυτό είμαστε αφάνταστα ενθουσιασμένοι και συγκινημένοι», επισημαίνει ο Gülensoy. 
Το κινηματογραφικό ντοκιμαντέρ, αναφέρει, είναι 90 λεπτά. Το μήκος της τηλεοπτικής σειράς είναι 6x52 λεπτά. Μόνο 52 λεπτά από αυτό θα προβληθεί στην αποψινή πρεμιέρα στο LACMA. 
Υπήρξε, αναφέρει, μια προσφορά από το LACMA για την παγκόσμια πρεμιέρα της ταινίας. «Σκέφτηκα ότι θα ήταν σωστή η απόφαση για ένα τέτοιο ντοκιμαντέρ να προβληθεί σε ένα από τα σημαντικά μουσεία των ΗΠΑ και δέχτηκα. Το πρόγραμμά μας για την Τουρκία δεν είναι ακόμα βέβαιο», δηλώνει ο Τούρκος σκηνοθέτης. 
Ο Göksel Gülensoy αποκαλύπτει ότι θέλει να συνεχίσει το ερευνητικό πρόγραμμά του, «γιατί στην περιοχή του Σουλτάναχμετ, όπου βρίσκεται η Αγιά Σοφιά, υπάρχουν πολλά ανεξερεύνητα μέρη». Προσθέτει ότι αναζητεί συμπαραγωγό για να μπορέσει να υλοποιήσω τους στόχους του. 
Τέλος, δηλώνει στον «Φ» ότι, αν υπάρξει ενδιαφέρον, θα προβάλει στην Κύπρο το ντοκιμαντέρ, που θα παρουσιαστεί απόψε στο LACMA. 
Ο συνθέτης Γιώργος Καλλής απάντησε στις ερωτήσεις του «Φ»: 


- Πως έγινε η γνωριμία με τον Göksel Gülensoy; 
- Η γνωριμία μας ήταν αρχικά διαδικτυακή... Ο Göksel παρακολουθούσε τη δουλειά μου από καιρό και έτσι πριν από μερικούς μήνες μου έστειλε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα και περιέγραφε την ταινία. Με ρώτησε, εάν θα με ενδιέφερε να την επενδύσω μουσικά. Βρεθήκαμε στην Λευκωσία για πρόγευμα το καλοκαίρι και συμφωνήσαμε να προχωρήσουμε με την συνεργασία μας. 
Γιατί αποφάσισες να γράψεις την μουσική στο συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ και τι σημαίνει για την μέχρι σήμερα δουλειά σου; 
-Το θέμα με ενδιέφερε, γιατί πρώτον πρόκειται για ένα Βυζαντινό Ναό ασύγκριτης αρχιτεκτονικής και ιστορικής αξίας. Εξ άλλου μετά από τη γνωριμία μου με τον Göksel διαπίστωσα ότι πρόκειται για ένα πολύ εργατικό σκηνοθέτη, αλλά και εξαιρετικό άνθρωπο. Μου περιέγραψε το ντοκιμαντέρ με περηφάνια κι ένα μεγάλο χαμόγελο και με κέρδισε αμέσως η αυθεντικότητα του. 
- Μπορείς να μας πεις δυο λόγια για τα βασικά χαρακτηριστικά της μουσικής του ντοκιμαντέρ; 
- Το θέμα του ντοκιμαντέρ μου δίνει τη δυνατότητα να συνδυάσω τις βυζαντινές ρίζες μας με συμφωνική κινηματογραφική μουσική, που πιστεύω θα δημιουργήσει ένα πολύ ενδιαφέρον μουσικό ακρόαμα. Εξάλλου, η γενική ιδέα της μουσικής υπόκρουσης είναι να μας πάρει πίσω στον χρόνο. 
- Ποιά η γνώμη σου για το ντοκιμαντέρ; 
- Δεν έχει ξαναγίνει τέτοιου είδους μελέτη για την Αγία Σοφία, πριν από αυτή τη πρωτοβουλία του Göksel. Για μένα είναι ένα θέμα ιδιαίτερα ενδιαφέρον, επηρεασμένος βεβαίως πάντοτε και από την ιστορία μας. Καταδυόμενος στα υπόγεια της Αγιάς Σοφιάς ο Göksel βρήκε και κατάλοιπα του παρελθόντος μέχρι και το 1200 μ.χ. Είναι σίγουρα μία αξιόλογη προσπάθεια επιστημονικής και όχι μόνον έρευνας, που αξίζει να την δει ο καθένας από εμάς. 
Το ντοκιμαντέρ "Στα άδυτα της Αγιάς Σοφιάς» είναι βασισμένο σε πολύχρονες εξερευνήσεις των υπόγειων στοών και υδροφόρων διόδων του εμβληματικού ναού. Πριν την προβολή του ντοκιμαντέρ θα μιλήσει η αρχαιολόγος, δρ. Χαλούκ Τσιετίνκαγια (Haluk Cetinkaya) . Ο διάσημος συγγραφέας Dan Brown έχει χαρακτηρίσει «υπέροχο» το ντοκιμαντέρ. Για την παραγωγή του, της οποίας εκτελεστικός διευθυντής είναι ο Σενά Ντεκτάς (Sena Denktas), δούλεψαν περίπου 45 άτομα διαφόρων ειδικοτήτων. 
Ο Τούρκος ντοκιμαντερίστας δηλώνει κατηγορηματικά ότι η επικοινωνία των στοών της Αγίας Σοφίας με τον Βόσπορο και τα Πριγκηπόννησα είναι ένας θρύλος.

Ο Göksel Gülensoy στα άδυτα της Αγιάς Σοφιάς

Τα υποβρύχια γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στο βυθό των τριών μεγάλων ιστορικών δεξαμενών της Αγίας Σοφίας από τέσσερις επαγγελματίες δύτες, με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας. Τα γυρίσματα στις σήραγγες και τις πλωτές διόδους κάτω από την Αγιά Σοφιά έγιναν από ειδικούς του Διεθνούς Σπηλαιολογικού Κέντρου Boğaziçi. Το γεγονός ότι δεν βρέθηκε ένα έγγραφο ή ντοκουμέντο σχετικά με τον υπόγειο χώρο της Αγιάς Σοφιάς είχε ως αποτέλεσμα οι εργασίες να πάρουν περισσότερο χρόνο. Τώρα, με βάση τα γυρίσματα , η περιοχή έχει χαρτογραφηθεί. Οι δεξαμενές της Αγιάς Σοφιάς, οι οποίες έχουν βυθιστεί, εξετάστηκαν και μετρήθηκαν για πρώτη φορά. 
Όλα όσα καταγράφηκαν από την κάμερα εξετάστηκαν από επιστημονική επιτροπή και αποφασίστηκε ότι χρειάζονται και άλλες έρευνες για τον υπόγειο χώρο της Αγιάς Σοφιάς. 
Με τη βοήθεια των καθηγητών της Βυζαντινής Αρχαιολογίας Ihsan Tunay και HaluK Cetinkaya, αλλά και των υπευθύνων του Μουσείου της Αγίας Σοφίας εντοπίστηκαν δύο πιθανές είσοδοι για τις σήραγγες του ναού . Η πρώτη είσοδος βρέθηκε στο τμήμα του πρόναου και λίγα μέτρα πιο μακριά εντοπίστηκε η δεύτερη. Στα υπόγεια της Αγιάς Σοφιάς υπάρχουν πολλοί κίονες, εξαιρετικού κάλλους, παρεκκλήσια με σπαράγματα νωπογραφιών και δωμάτια. 
Ο Göksel Gülensoy και η ομάδα του βρήκαν ένα τάφο, αλλά δεν είχαν αντιληφθεί τι είχαν ανακαλύψει. Αυτό το διαπίστωσε η αρχαιολόγος HaluK Cetinkaya, όταν είδε τις εικόνες. Ήταν ο τάφος του Αγίου Αντιγόνου! Τελευταία αναφορά στον τάφο του Αγίου είχε γίνει τον 13ο αιώνα από έναν Ρώσο περιηγητή. Επίσης, βρέθηκε ακόμη ένας τάφος, που εικάζεται πως ανήκει σε Πατριάρχη. Σύμφωνα με τον Göksel ο σεναριογράφος του Kutsi Akilli ελπίζει ότι μπορεί να βρεθεί δωμάτιο της Αγιάς Σοφιάς Σοφίας, από όπου διέφυγε ο ιερέας στη Λειτουργία της 29ης Μαΐου 1453, όταν ο Μωάμεθ ο Πορθητής εισέβαλε στον ναό, αλλά και το δισκοπότηρο που χάθηκε κατά την Άλωση της Πόλης και η παράδοση το θέλει να βρίσκεται κάπου στα βάθη του ναού. Στα ευρήματα συγκαταλέγεται και ένα στρατιωτικό παγούρι με ημερομηνία 1917.

Ψηφιδωτή τοιχογραφία στην Αγιά Σοφιά (ΦΩΤΟ: Α. Βικέτος)

Η Αγιά Σοφιά, την οποία επισκέπτονται κάθε χρόνο κατά μέσο όρο τρία εκ. τουρίστες, ήταν ο καθεδρικός ναός της Κωνσταντινούπολης, στο κέντρο της κωνσταντίνειας πόλης, στον Πρώτο λόφο της Κωνσταντινούπολης. Ο ναός, που σώζεται σήμερα και αποτελεί μουσείο, οικοδομήθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό Α΄ κατά το πρώτο μισό του 6ου αιώνα μ.Χ. Το έργο ανέλαβαν ο Ανθέμιος από τις Τράλλεις και ο Ισίδωρος από τη Μίλητο. Η κατασκευή προχώρησε γρήγορα και ο ναός, μια κολοσσιαία τρουλαία βασιλική με μια αψίδα στα ανατολικά και συνολικό μήκος περί τα 135 μ., εγκαινιάστηκε στις 27 Δεκεμβρίου 537. Ο τρούλος της Αγίας Σοφίας είναι ελαφρώς μικρότερος από εκείνον του Πάνθεου στη Ρώμη. Η διάμετρός του φτάνει τα 31,87 μ. και βρίσκεται σε ύψος 55,6 μ. από το επίπεδο του δαπέδου. 
Όσον αφορά το εσωτερικό του ναού οι επιφάνειες των τοίχων καλύπτονταν με πολύχρωμη ορθομαρμάρωση (όπως παραμένουν και σήμερα) και αρχικά είχαν διακοσμηθεί με πολυάριθμους ψηφιδωτούς σταυρούς και διακοσμητικά σχέδια σε χρυσό βάθος. Ο άμβωνας από μάρμαρο και ελεφαντοστό είχε δύο κλίμακες. 
Τα παλιότερα σωζόμενα ψηφιδωτά με εικόνες του Χριστού της Παναγίας, του Ιωάννη του Προδρόμου, των Αρχαγγέλων, αυτοκρατόρων κλπ. χρονολογούνται το 843 μ.Χ. στην περίοδο μετά την Εικονομαχία. Ο τρούλος του ναού πιθανώς διακοσμήθηκε επίσης τον 9ο αιώνα με μια μεγάλη παράσταση του Παντοκράτορα, ο οποίος καταστράφηκε εντελώς, αλλά στις αρχές της Οθωμανικής περιόδου, ήταν ακόμη ορατός.
ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Κύπρου «Ο Φιλελεύθερος», 22.9.2018 

Υπόγεια σήραγγα 


ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΜΕ ΤΟΥΣ SIBEMOL


Ο "ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ ΠΟΛΙΣ" (Μαρίνου Αντύπα 62-66, Ηράκλειο Αττικής) μας προσκαλεί σε μια μουσική βραδιά - αφιέρωμα στο ελληνικό έντεχνο και λαϊκό τραγούδι, με τους "SIBEMOL" την Κυριακή 23 Σεπτεμβρίου 2018, ώρα 21.00.  
- Δάφνη Πανουργιά (κιθάρα - τραγούδι) 
- Πέτρος Μιχόπουλος (κιθάρα -τραγούδι) 
- Νίκος Σταυρόπουλος (ακορντεόν - τραγούδι). 


ΤΑ "ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ" ΣΤΟΥΣ FINANCIAL TIMES


Πριν λίγες μέρες προτείναμε εδώ, από την Ιδιωτική Οδό, τα "Μαθήματα Πολέμου", την παράσταση που βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα, ανθολογημένα από τα πέντε πρώτα βιβλία της Ιστορίας του Πελοποννησιακού Πολέμου του Θουκυδίδη και επιχειρεί να αναδείξει τη διαχρονική και οικουμενική ουσία της «τραγωδίας του πολέμου». 
Η παράσταση ανεβαίνει στο Υποσκήνιο Β΄ της Αίθουσας Τριάντη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών για 10 παραστάσεις, από την Παρασκευή 21 έως την Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου κάθε βράδυ στις 9, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Λιγνάδη. Το κείμενο και η δραματουργία είναι του Γιάννη Λιγνάδη. Ιστορικός σύμβουλος, η Δρ. Ανδρονίκη Μακρή. Τη μουσική υπογράφει ο Θoδωρής Οικονόμου. ο οποίος παίζει ζωντανά πιάνο κατά τη διάρκεια της παράστασης. 
Η απήχηση της παράστασης είναι τέτοια ώστε πέρασε τα σύνορα. 
Οι συντελεστές μίλησαν στους Financial Times, κάνοντας αναφορές και στη σημερινή πολιτική κατάσταση, μιας και τα αρχαία κείμενα δεν είναι μουσειακό είδος, αλλά μας αφορούν και σήμερα. 
Παραθέτουμε στη συνέχεια την σχετική, ενδιαφέρουσα συνέντευξη.

Παρασκευή, 21 Σεπτεμβρίου 2018

"Να περάσουμε στο θάνατο με τα μάτια ανοιχτά"


Π.Α. Ανδριόπουλος
Ένα - σχεδόν - 16σέλιδο που κοστίζει σχεδόν δύο ευρώ (!) και θα το ζήλευαν και οι σπουδαιότεροι θεολόγοι ή φιλόσοφοι. 
Σε μια εποχή που η θεσμική Εκκλησία αδυνατεί να αντιμετωπίσει τον θάνατο κατάματα - αν δεν τον ξορκίζει, ζώντας ουσιαστικά ερήμην της Ανάστασης - ο Αλέξανδρος Ίσαρης σε πρώτο πρόσωπο εκθειάζει με ποιητικό τρόπο τη θέα από ένα νεκροταφείο που βρίσκεται στον Πύργο της Τήνου και σπεύδει να αγοράσει έναν τάφο «στο λευκότερο σημείο του Αιγαίου» (σ. 12). 
Φαντάζεται ότι, όταν έρθει η ώρα του, θα τον θάψουν εκεί «με άνθη ή φύλλα λεμονιάς, τυλιγμένον με λευκό σεντόνι και για προσκέφαλο ένα μαξιλάρι χωρίς κόμπους, γεμισμένο με λεμονόφυλλα» (σ. 8). 
Την αφορμή για την επίσκεψή του εκεί τη λέει ο συγγραφέας καθώς ξεκινάει το κείμενό του: 
"Δεν φανταζόμουν ποτέ ότι το τηλεφώνημα που μου έκανε ο Χάνς Βέμπερ, φίλος από το Βερολίνο, στα τέλη Μαΐου του 2000 θα είχε τόσες επιπτώσεις στη ζωή μου.  Οι εκδόσεις Reclam, όπου εργαζόταν ως επιμελητής, είχαν αποφασίσει να εκδώσουν ένα πολυτελές, μεγάλου σχήματος λεύκωμα με τα εκατό ωραιότερα νεκροταφεία της Ευρώπης και ο Χάνς είχε προτείνει εμένα για το νεκροταφείο που βρίσκεται στον Πύργο της Τήνου: "Πέντε σελίδες 24x29, με κείμενα, φωτογραφίες και σχέδια δικά σου", μου είπε στο τηλέφωνο. " Μία εβδομάδα στον Πύργο, όλα πληρωμένα, και η αμοιβή σου θα είναι 4.000 ευρώ. Τί λες;" (σ. 5). 
Ο συγγραφέας πήγε στον Πύργο και θα μείνει, αφού επέλεξε εκεί να είναι η τελευταία του κατοικία. 
« “Εσείς δεν είστε που αγοράσατε έναν τάφο στον Πύργο;”. Έμαθα από τον δήμαρχο ότι η μικρή κοινωνία του χωριού έχει αναστατωθεί από το γεγονός πως ένας ξένος αποφάσισε να ριζώσει στα δικά τους χώματα.» (σελ. 12) 
Μα πώς να μη "ριζώσει στα δικά τους χώματα" αφού ο ίδιος αφηγείται το ιδανικό: 
"Όπως έμαθα από ντόπιους που γνώρισα, τον νεκρό τον σκεπάζουν ακόμα και σήμερα με άνθη ή φύλλα λεμονιάς, τον τυλίγουν μ’ ένα λευκό σεντόνι και για προσκέφαλο του βάζουν ένα μαξιλάρι χωρίς κόμπους, γεμισμένο με λεμονόφυλλα!» (σελ. 8) 
Το "Προσκέφαλο με φύλλα λεμονιάς" είναι ένα αφήγημα που μιλάει για το θάνατο μέσα από την κατάφαση της ζωής, που μας προτρέπει, σύμφωνα με τη ρήση της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ, "να περάσουμε στο θάνατο με τα μάτια ανοιχτά". 


"Προς το βράδυ οι σκιές σφίγγονται γύρω από τα δέντρα που θροΐζουν τρυφερά και η ατμόσφαιρα γεμίζει ψιθύρους. Καθισμένος σε κάποιο πεζούλι, συλλογίζομαι τη ζωή που πέρασε. Τους ανθρώπους και τις θάλασσες που γνώρισα. Τις πληγές και τις ανθοφορίες που εναλλάσσονταν στο σώμα της ιστορίας μου. Τα νοσοκομεία που επισκέφθηκα. Τους έρωτες, τους χωρισμούς, τις ναυαγισμένες φιλίες. Τους κήπους των παιδικών μου χρόνων. Τις συναρπαστικές περιπέτειες στα στενά δωμάτια της Τέχνης. Τα ποιήματα, τα σχήματα, τα χρώματα, τις μουσικές. Τη μοναξιά μου σε μικρές και μεγάλες πολιτείες. Τη μοναξιά μου στην άκρη ενός βράχου, στην αίθουσα αναμονής κάποιου σταθμού, στο δωμάτιο ενός ξενοδοχείου. Τους φόβους που στοίχειωναν το κρεβάτι μου τις νύχτες. Τα καράβια που με πήγαιναν σε καινούργιες ερημιές. Τους βαρείς χειμώνες και τα καυτά καλοκαίρια..." (σ. 13).
Κι ο συγγραφέας αναλογίζεται καθώς όλο μάτια ρουφάει τον Πύργο και τη ζωή: 
«…όλα αυτά τα θαυμαστά, τα πολύχρωμα και μυρωδάτα, θα εξακολουθούν να υπάρχουν και μετά από μένα. Το κελάηδισμα του σπίνου, οι πρώτες ομιλίες το πρωί, το μουρμουρητό της λεύκας κοντά στο παράθυρο. “Τι υπέροχο αίνιγμα που είναι η ζωή!” αναλογίζομαι.» (σελ. 14)

«Στο νεκροταφείο του Πύργου, όπου θα εγκατασταθώ για τα καλά κάποτε στο μέλλον, προς το βράδυ οι σκιές
σφίγγονται γύρω από τα δέντρα που θροΐζουν τρυφερά και η ατμόσφαιρα γεμίζει ψιθύρους».
(Σκίτσο: Αλέξανδρος Ίσαρης) 


Ο ΠΑΤΡΙΝΟΣ ΚΛΗΡΙΚΟΣ ΠΟΥ ΥΠΟΓΡΑΦΕΙ ΩΣ "ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ ΤΩΝ ΡΩΣΩΝ"

Ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος στους εορτασμούς της Μονής Βαλαάμ τον περασμένο Ιούλιο,
όπου συλλειτούργησε με τον Πατριάρχη Ρωσίας Κύριλλο, παρουσία του προέδρου Πούτιν 

ΑΝΤΙΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟ ΜΕΝΟΣ, ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΡΩΣΙΚΗ ΥΣΤΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΠΑΤΡΩΝ 
Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Με το ξέσπασμα της κρίσης στις Ελληνορωσικές σχέσεις πριν λίγο καιρό, αποκαλύφθηκε και η προσπάθεια διείσδυσης της Ρωσίας στην Ελλάδα μέσω της Εκκλησίας. 
Ανάμεσα στις Μητροπόλεις που χαρακτηρίστηκαν ως «φιλορωσικές» - τουλάχιστον – ήταν και η Μητρόπολη Πατρών. Ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος έχει αναπτύξει στενές σχέσεις με τη Ρωσική Εκκλησία και επιχειρηματικούς παράγοντες, με πρόσχημα τον Άγιο Ανδρέα, πολιούχο Πατρών, τον οποίον ευλαβούνται ιδιαιτέρως οι Ρώσοι και τον ...χρησιμοποιούν αναλόγως. 
Σε όλα τα σχετικά δημοσιεύματα μεγάλων αθηναϊκών εφημερίδων, η Μητρόπολη Πατρών δεν απάντησε, ενώ άλλες Μητροπόλεις, που εμπλέκονται στο θέμα, εξέδωσαν μία ανακοίνωση, έστω «για τα μάτια του κόσμου», κατά το κοινώς λεγόμενον. 
Πριν από λίγες μέρες σημειώθηκε η ρήξη στις σχέσεις της Ρωσικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, λόγω της απόφασης του τελευταίου να εκχωρήσει Αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας, μετά από επίμονο αίτημα των αρχών, αλλά και της κοινής γνώμης της χώρας. 
Ο γνωστός κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών Αναστάσιος Γκοτσόπουλος με κείμενό του στο διαδίκτυο, υιοθετεί πλήρως την θεωρία ότι οι ΗΠΑ «πιέζουν» το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να δώσει την Αυτοκεφαλία στην Ουκρανία. Επίσης, αφήνει σαφή υπονοούμενα για τον ρόλο των ΗΠΑ στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας στην Κρήτη. 
Ο Κληρικός της Πάτρας Α. Γκοτσόπουλος δεν διστάζει να θέσει «αφελή» - βλέπε ειρωνικά ερωτήματα – για τη σχέση Οικουμενικού Πατριαρχείου και ΗΠΑ στο Ουκρανικό: «Μήπως, τελικά, τον «Τόμο Αυτοκεφαλίας» για την Ουκρανία θα τον υπογράψει ο Οικουμενικός Πατριάρχης ως «αποφαινόμενος» και ο … Ντ. Τράμπ ως «συναποφαινόμενος»; Δεν μπορώ να διανοηθώ τυχόν αμερικανική απαίτηση για αντιστροφή των υπογραφών…». 
Πολλοί είναι οι αναγνώστες που σχολιάζουν το κείμενο του Πατρινού κληρικού. Ανάμεσά τους και ο «Σύνδεσμος Ελληνορωσικής Ορθοδόξου Ενώσεως», όπως υπογράφει, που θεωρεί πως «ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος θα πρέπει να απονείμει το οφίκιο του Μιτροφόρου Πρωτοπρεσβυτέρου του Πατριαρχείου Μόσχας και Πασών των Ρωσιών στον π. Αναστάσιο Κ. Γκοτσόπουλο για τις διαχρονικές επίσημες παρεμβάσεις του υπέρ του Πατριαρχείου Μόσχας. Θα ήταν η μικρότερη ανταμοιβή, μαζί με το Αστέρι του Παρασήμου του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκυ, για τις πολύτιμες δημόσιες τοποθετήσεις του, υπέρ της Εκκλησίας της Αγίας Ρωσίας, και κατά του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Άξιος!!!» 
Επομένως, η εντύπωση - απολύτως βάσιμη - που δίνουν οι δημόσιες παρεμβάσεις του κληρικού Αναστάσιου Γκοτσόπουλου για συγκεκριμένα εκκλησιαστικά θέματα, είναι ότι στοιχείται στη γραμμή του Πατριαρχείου Μόσχας και στρέφεται κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Μάλιστα, σε επικριτικά σχόλια αναγνωστών απαντάει, υπογράφοντας ανενδοιάστως ως:
π. ΑΚΓ 
(ο και μυστικός πράκτορας των Ρώσων!)



Με άλλο σχόλιό του ο εν λόγω κληρικός υποδεικνύει το πρόσφατο κείμενο του Επισκόπου Μπάτσκας Ειρηναίου, ο οποίος τάσσεται με την Ρωσία στο θέμα της Ουκρανίας, και "προκαλεί" τους σχολιαστές να απαντήσουν.


Στο ίδιο κείμενο ο κληρικός Α.Γ. βάλλει εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την απόφαση του περί του δευτέρου γάμου των κληρικών, η οποία, όμως, δεν έχει ακόμα κοινοποιηθεί, ώστε να γνωρίζουμε το ακριβές περιεχόμενό της. 
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στο πλευρό του κληρικού Α.Γ. τάσσεται αναφανδόν, για άλλη μια φορά, ο διάκονος του Ι. Ναού Παντανάσσης Γεράσιμος, ο οποίος γράφει επί λέξει σε σχόλιό του: «Μπράβο στον π. Αναστάσιο που τολμάει και μιλάει! Αν μιλούσαν κι άλλοι ίσως να μην φτάναμε σε σ' αυτό το σημείο αλλά ο Θεός ξέρει... Κάποιος πρωθυπουργός είχε πει ύστερα απο μια εθνική τραγωδία "ευχαριστούμε τους φίλους μας τους Αμερικάνους". Ίσως το ξανακούσουμε...». Ο διάκονος Γεράσιμος, ξεσπαθώνει εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου και σε άλλα σχόλιά του. 
Οι δύο κληρικοί απηχούν, φυσικά, το γενικότερο αντιπατριαρχικό και φιλορωσικό, ταυτόχρονα, πνεύμα που επικρατεί στην Μητρόπολη Πατρών. 
Ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος σιωπά, κατά την προσφιλή του συνήθεια, αλλά αυτό δεν τον απαλλάσσει της τεράστιας ευθύνης που φέρει για την έκρυθμη κατάσταση στην Μητρόπολη, η οποία θα επιδεινώνεται όσο παραμένουν ανοιχτά και σε ένταση τόσο τα ελληνορωσικά όσο και τα διορθόδοξα θέματα.

Πέμπτη, 20 Σεπτεμβρίου 2018

ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ ΣΑΡΑΝΤΑΧΡΟΝΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΜΠΟΓΔΑΝΟΠΟΥΛΟΥ (1978-2018)


ΗΛΙΑΣ ΣΤΕΦ. ΜΠΟΓΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ 
Δικηγόρος 
Άρχων Υμνογράφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας 
Ο Ηλίας Μπογδανόπουλος γεννήθηκε στην Πάτρα από τον Στέφανο και την Ολυμπία. Ο πατέρας του ήταν Ηπειρώτης, τεχνίτης της πέτρας (λιθοξόος). Ο Στέφανος ήταν ο αρχιμάστορας του Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου Μοίρα (1900), του Ι.Ν. Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, καθώς και του Ιστορικού Δημοτικού Σχολείου Μοίρα. Ο Ηλίας Μπογδανόπουλος απεφοίτησε από την Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το έτος 1943. Σύζυγός του ήταν η Θεοδώρα Καρπέτα, εκπαιδευτικός, με την οποία απέκτησε τρία παιδιά, την Ολυμπία, τον Κωνσταντίνο και την Χρύσα. Υπήρξε διευθυντής του Σωφρονιστηρίου Ανηλίκων Πατρών. Εκεί εγκαινίασε πρωτοποριακές για την εποχή μεθόδους ως προς την εκπαίδευση των παιδιών, ιδρύοντας εργαστήρια (ξυλουργικής, κεραμικής, κ.λ.π.) για τους παραβατικούς ανηλίκους, έτσι ώστε να τους δοθεί ευκαιρία κοινωνικής ενσωμάτωσης. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα το 1946 να λάβει υποτροφία από την UNRRA (United Nations Rehabilitation & Relief Administration) και να επισκεφθεί αντίστοιχα αναμορφωτικά ιδρύματα της Αγγλίας και Αμερικής, όπου παρέμεινεν επί διετίαν. Το ίδιο έτος (1946) ηχογράφησε στο Σικάγο τον Παρακλητικό Κανόνα της Θεοτόκου, επί δίσκου γραμμοφώνου. Άσκησε την δικηγορία από το 1948. Το έτος 1955 επρωτοστάτησε στην ίδρυση του «Συλλόγου Φίλων Βυζαντινής Μουσικής» στην Πάτρα, και διετέλεσε πρώτος πρόεδρος αυτού.


Το υμνογραφικό έργο άρχισε επ’ ευκαιρία της εκ Ρώμης παλιννοστήσεως της Τιμίας Κάρας του Πολιούχου των Πατρέων Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου όπου υπήρξε ο κύριος διεκπεραιωτής της σχετικής αλληλογραφίας, του Δήμου Πατρέων μετά του Βατικανού (βλέπε Ιστορικό Λεξικό των Πατρών Κ. Τριανταφύλλου, Βραβείον Ακαδημίας Αθηνών). Το γεγονός τούτο έγινε αφορμή για την σύνθεση της πρώτης του ασματικής ακολουθίας («Ιερά Ακολουθία Εσπερινού, Όρθρου και Χαιρετισμών εις την Ανακομιδήν της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου»). 
Από τότε επεδόθη «παρέργως μεν αλλά μετά ζήλου και λίαν ευδοκίμως» στη σύνθεση και μελοποίηση ύμνων, οι οποίοι φέρουν το προσωπικό ύφος του συνθέτου και ευρίσκονται στην στάθμη κλασσικού επιπέδου τόσον κατά το κείμενο της ποιήσεως όσον και κατά το μέλος. 
Οι ύμνοι του διακρίνονται από παλμό, έξαρση, ευρηματικότητα και πρωτοτυπία. Η έμπνευση ερχόταν τις νυκτερινές ώρες, όπου κατέγραφε την χειμαρρώδη ποιητική του ροή. Άλλοτε αποσυρόταν στην εξοχήν για να συνθέσει. Αγάπησε μετά πάθους την βυζαντινή ψαλμωδία του Πατριαρχικού ύφους και υπήρξε αυτοδίδακτος και εγκρατής γνώστης της μουσικής. Η συνεχής παρακολούθηση και ακρόαση επί δύο δεκαετίες του Ν. Μαυροπούλου, Δομέστικου του Πατριαρχικού Ναού και μαθητού του Ιακώβου Ναυπλιώτου του Μεγαλοπρεπούς, συνέβαλε κατά πολύ στο ψαλτικόν ιδίωμα του Ηλία Μπογδανοπούλου. 
Το 1973 ετιμήθη με το οφφίκιο του Άρχοντος Υμνογράφου της Αγίας και Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας. Απεβίωσε τον Οκτώβριο του 1978 στο Λονδίνο. Το 1997 ετελέσθη φιλολογικό μνημόσυνο στην Διακίδειο Σχολή Λαού Πατρών. 
Ευμενεστάτης κριτικής έτυχε το υμνογραφικόν έργον του από διακεκριμένες προσωπικότητες, ιδιαιτέρως δε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, τον Αρχιεπίσκοπο Βορείου και Νοτίου Αμερικής Ιάκωβο, τον αείμνηστο Αρχιεπίσκοπο και πρώτο πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας κυρό Μακάριο, τον μεγάλο Έλληνα ζωγράφο Φώτη Κόντογλου, τον διαπρεπή καθηγητή Παναγιώτη Τρεμπέλα, τον αείμνηστο Πρωτοψάλτη της Μ.τ.Χ.Ε. Κωνσταντίνο Πρίγγο, τον Ακαδημαϊκό Αθανασιάδη- Νόβα, Άρχοντες και μεγάλους ιεροψάλτες της Κωνσταντινουπόλεως και πολλούς άλλους. 
Πολλούς από τους ύμνους του εξετέλεσαν πολυμελείς χοροί από Θεσσαλονίκη και Βόλο στο Ηρώδειο Αθηνών και το Αρχαίο Ωδείο Πατρών επ’ ευκαιρία πανηγυρικών εμφανίσεων, τους οποίους διηύθηναν εξέχοντες χοράρχες (Ταλιαδώρος, Χατζημάρκος, Καραμάνης, Θεοδοσόπουλος κ.λ.π.). Στη συναυλία του Ηρωδείου το 1977 παρέστη και ωμίλησε ο τότε Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κυρός Χριστόδουλος. 
Άλλα έργα του ιδίου: ΤΟΠΙΚΟΙ ΙΔΙΩΜΑΤΙΣΜΟΙ υποβληθέντες εις την Γλωσσική Εταιρεία (Β΄ Βραβείο Γλωσσικής Εταιρείας ΜΕΓΑΡΟΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ), συλλογή ποιημάτων, διηγήματα, ομιλίες όπως για την ΟΓΔΟΗΚΟΝΤΑΕΤΗΡΙΔΑ του π. Νικολάου Μαυρόπουλου (έχει εκδοθεί σε τευχίδιο), χρονογραφήματα, άρθρα, δημοσιεύματα κ.ά. καθώς και πλειάδα επιστολών. Εχει στην κατοχή του ένα πλούσιο αρχείο το οποίο περιέχει παλαιά βιβλία (νομικά, εκκλησιαστικά κ.λ.π.), καθώς και παλαιούς δίσκους γραμμοφώνου. Στην κορυφή ενός λοφίσκου στο Δήμο Ερυμάνθου, ευρίσκεται ένα μικρό εκκλησάκι «Προφήτης Ηλίας» κτισμένο στη μνήμη του, από την αγαπημένη του σύζυγο Θεοδώρα. Ο αδελφός του Δημήτριος Μπογδανόπουλος, δικηγόρος, συγγραφέας και λόγιος, έγραψε στην επιτύμβιο πλάκα του αδελφού του Ηλία: 
«Απαντα βίον χρησάμενος, 
ύμνους τω Πλάσαντι μέλπειν, 
τάλαντον άνωθεν σχών, 
πολλαπλούν Αυτώ πάλιν προσήξεν».
Χειρόγραφο Ηλία Μπογδανόπουλου (αρχείο Π.Α. Ανδριόπουλου) 



Από την επιστολή του αειμνήστου Δημάρχου Πατρέων Νικολάου Βέτσου προς τον Πάπα Ιωάννη ΚΓ’, δια της οποίας τον παρακαλεί για την επαναφορά της Κάρας του Αγίου Ανδρέου στον τόπο του μαρτυρίου του, στην Πάτρα. Την επιστολή (Απρίλιος 1963) επιμελήθηκε ιδίαις χερσί ο αείμνηστος Άρχων Υμνογράφος της Μ.τ.Χ.Ε. Ηλίας Μπογδανόπουλος.
Σταχυολογούμε:
- «Τη Αυτού Θειοτάτη Παναγιότητι, ουρανόθεν κεχρισμένω Αρχιεπισκόπω και Πάπα Ρώμης Ιωάννη ΚΓ’… Δεδοξασμένον και αινετόν το Πανάγιον Όνομα του Κυρίου, καταξιούντα την ταπεινότητα ημών, όπως εν αγαλλιάσει ψυχής και βάθει ευλαβείας, υποβάλη τη θεοπροβλήτω Υμών Παναγιότητι το παρόν γράμμα…».
-
«Όθεν και πεποίθαμεν, ότι έγκαρπος ο λόγος του της Δικαιοσύνης Ηλίου αναδειχθήσεται, εις την της Υμετέρας Παναγιότητος θεόθεν πεφωτισμένην κρίσιν».- «Παναγιώτατε, η θεοφιλεστάτη Παπική εκείνη χειρονομία, προς απόδοσιν της ακηράτου Αποστολικής Κορυφής εις την γην του Μαρτυρίου, θα συνάψη την ιεράν πόλιν του Πρωτοκλήτου μετά της Αγιωτάτης Πόλεως του Βατικανού, εν δεσμώ αρρήτου πνευματικής αγάπης». - «Εν ιερά και γλυκυτάτη τελούντες προσδοκία και την σεπτήν κατασπαζόμενοι δεξιάν της Υμετέρας Παναγιότητος, βαθυσεβάστως εξαιτούμεθα πλουσιοπαρόχους τας παρ’ Αυτής ευλογίας και ευχάς».


Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Βορείου και Νοτίου Αμερικής Ιάκωβος προέτρεψε  τον Ηλία Μπογδανόπουλο να γράψει ένα έργο για τον από Αμερικής Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα. Εκείνος το έγραψε στην Πάτρα, όπου διέμενε μόνιμα, τον Μάρτιο του 1975. Και σημείωσε στο εξώφυλλο του έργου, που δημοσιεύουμε εδώ, ότι «Ετονίσθη υπό του ιδίου εις πολύηχον μέλος χάριν του εκ σπουδαστών Βυζαντινού χορού της εν Βοστώνη Θεολογικής Σχολής «Τίμιος Σταυρός» υπό τον χοράρχην καθηγητήν κ. Σάββαν Ι. Σάββαν».
Δείτε περισσότερα σε σχετική ανάρτησή μας στο ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ


Τετάρτη, 19 Σεπτεμβρίου 2018

ΟΙ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΕΙΝΑΙ ΥΠΟΘΕΣΗ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΟΧΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ


Π. Α. Ανδριόπουλος 
Η απουσία θεολογίας και αληθινής πνευματικότητος ωθεί την Εκκλησία στους …παραδοσιακούς χορούς. 
Είναι γεγονός αναμφισβήτητο ότι στους περισσότερους ιεράρχες και κληρικούς δεν αρκεί ο Χριστός. Γι’ αυτό βάζουν μαζί και την Ελλάδα. «Χριστός και Ελλάδα» είναι η φτηνή συνθηματολογία – μέχρι υστερίας – που αναμασούν οι εκκλησιαστικοί ταγοί. Φαίνεται πως δεν αντιλαμβάνονται ότι ο Χριστός υπάρχει και χωρίς την Ελλάδα, ως Υιός και Λόγος του Θεού. 
Αφήνω που αυτό που εννοούν ως Ελλάδα είναι η τελείως φολκλορική εκδοχή της, σουβλάκι, χοροί του βουνού και του κάμπου και φουστανέλες μαζί με ιαχές ουρανομήκεις. Κάποιες τέτοιες εκδηλώσεις ενοριών ή μητροπόλεων και η χούντα θα τις ζήλευε. 
Δεν υπάρχει πια ενορία ή μητρόπολη που να μην έχει τμήμα «παραδοσιακών χορών». Και βέβαια γίνονται οι ανάλογες εκδηλώσεις ή πλαισιώνονται εκδηλώσεις, ακόμα και με εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο. Οι παραδοσιακοί χοροί λειτουργούν – δυστυχώς – και ως γαρνιτούρα. 
Αυτό που περιγράφω εδώ δεν περιλαμβάνει, φυσικά, την αληθινή λαϊκή παράδοση που συνδέει το θρησκευτικό πανηγύρι με τον παραδοσιακό χορό στα νησιά ή τα χωριά μας, όπου πρωτοχορευτής μπορεί να είναι και ο παπάς του χωριού. Εδώ πρόκειται για μια λαϊκή τελετουργία. Άλλο πράγμα.
Στις πόλεις οι παραδοσιακοί χοροί είναι πια μια σοβαρή αστική υπόθεση την οποία καλλιεργεί εδώ και έναν αιώνα το «Λύκειο των Ελληνίδων» και το κάνει πολύ καλά. Η Εκκλησία εζήλωσε την δόξα του Λυκείου των Ελληνίδων; 
Καλό θα ήταν η Εκκλησία μας να αφήσει τους χορούς της «φιλτάτης ημών πατρίδος» στο Λύκειο των Ελληνίδων ως κατ’ εξοχήν αρμόδιο. Και να ασχοληθεί με τους χορούς των ψαλτών και των αγγέλων, διότι κατά τον ύμνο «προηγούνται [του βασιλέως της δόξης] οι χοροί των αγγέλων». 
Κι ακόμα, ο χορός της Μαριάμ μετά την διάβαση της Ερυθράς Θαλάσσης είναι μια σπουδαία υπόθεση. Αλλά προϋποθέτει διάβαση, ήτοι πέρασμα στην ελευθερία!

Γιώργος Κοζίας: ΙHΣΟΥΙΤΕΣ ΚΑΛΟΙ ΜΟΥ


Γιώργος Κοζίας
ΙHΣΟΥΙΤΕΣ ΚΑΛΟΙ ΜΟΥ 

Ὅλα συντρίμμια. 
Τί νὰ διαβῶ, ποιόν νὰ ρωτήσω; 
Τὸν Καίσαρα, τὴν Ἁγία Ἕδρα, τὶς Βρυξέλλες; 
Πεῖτε μου, σὲ ποιόν ὦμο νὰ ἀκουμπήσω; 

Οἱ θεατὲς τοῦ Κολοσσαίου 
φωνάζουν: «Habet, Hoc Habet». 
Ἐδῶ ὀνειρεύτηκε ὁ Σαρδανάπαλος τὴν μαύρη δόξα 
κι ἐδῶ οἱ ἀντιρρησίες ξεκοιλιάστηκαν ἀπὸ τὰ θηρία. 

Ἄνθρωποι ἰησουίτες καλοί μου, 
βοηθῆστε ἕναν ἴσκιο 
τὸ μαρτύριό του νὰ τελέσει. 

Τὴν τελευταία μου πνοὴ σὰν ἁγιασμὸ κρατῆστε, 
ραντίστε τὰ κεφάλια τῶν ἐχθρῶν κι ἀποχωρῆστε. 

*Πολεμώντας υπό σκιάν... Ελεγεία και σάτιρες, Γιώργος Κοζίας, Περισπωμένη, 2017 
*Φωτό: Pier Paolo Pasolini in Il Decameron (1971)

Τρίτη, 18 Σεπτεμβρίου 2018

ΤΑ ΠΕΡΙΩΝΥΜΑ "ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ" ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ


"Μαθήματα Πολέμου" σε σκηνοθεσία Δημήτρη Λιγνάδη 
Η παράσταση "talk of the town" της φετινής άνοιξης, που έγινε sold out από στόμα σε στόμα, επιστρέφει στο Υποσκήνιο Β΄ της Αίθουσας Τριάντη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και μόνο για 10 παραστάσεις από την Παρασκευή 21 έως την Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου κάθε βράδυ στις 21.00.
Παράλληλα, λόγω της πολύ μεγάλης ζήτησης, προγραμματίζονται επιπλέον παραστάσεις από 6 Νοεμβρίου έως 18 Δεκεμβρίου 2018 κάθε Τρίτη στις 21.00.
Επί σκηνής ο Δημήτρης Λιγνάδης, πλαισιωμένος από ομάδα νέων ηθοποιών. Τη μουσική υπογράφει ο Θoδωρής Οικονόμου. ο οποίος παίζει ζωντανά πιάνο κατά τη διάρκεια της παράστασης. Το κείμενο και η δραματουργία είναι του Γιάννη Λιγνάδη. Ιστορικός σύμβουλος, η Δρ. Ανδρονίκη Μακρή.
Το θεατρικό κείμενο του Γιάννη Λιγνάδη, που αποτελεί συρραφή ιστορικών γεγονότων ανθολογημένων από τα πέντε πρώτα βιβλία της Ιστορίας του Πελοποννησιακού Πολέμου, επιχειρεί να αναδείξει τη διαχρονική και οικουμενική ουσία της «τραγωδίας του πολέμου», τους σκοτεινούς και πολύπλοκους μηχανισμούς πίσω από το πολεμικό φαινόμενο. Η πολιορκία και άλωση της μαρτυρικής Πλάταιας, ο εμφύλιος πόλεμος στην Κέρκυρα, οι μάχες της Πύλου και της Σφακτηρίας, η καταστροφή της Μήλου: τα πολεμικά γεγονότα και άλλα δραματικά συμβάντα, όπως ο λοιμός στην Αθήνα, συναρθρώνονται, μεταξύ άλλων, με τον επιτάφιο λόγο του Περικλή και ομιλίες πρωταγωνιστών της πολιτικής ζωής.
Η παράσταση είναι μία συμπαραγωγή της Dramaticus και του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών σε συνεργασία με το Σωματείο Διάζωμα.
Τον Μάιο του 2019 έρχεται το Δεύτερο Μέρος των Μαθημάτων Πολέμου με τίτλο «Μαθήματα Πολέμου Β'», το οποίο πραγματεύεται τα πολιτικά οράματα του Αλκιβιάδη και την διάψευσή τους στην καταστροφική για τους Αθηναίους εκστρατεία στη Σικελία.

 

Δευτέρα, 17 Σεπτεμβρίου 2018

Άγιος Ανδρέας: ο Πρωτόκλητος Απόστολος, σε δύο αναγνώσεις, στην Αθήνα (φωτό)


Την Παρασκευή 14 Σεπτεμβρίου 2018, στη Στοά του Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5 & Σταδίου, Αθήνα) πραγματοποιήθηκε εκδήλωση κατά την οποία παρουσιάστηκαν δύο σημαντικές επανεκδόσεις που μόλις κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις «Το Δόντι». 
Με τον γενικό τίτλο «Άγιος Ανδρέας: ο Πρωτόκλητος Απόστολος, σε δύο αναγνώσεις», παρουσιάστηκαν: το βιβλίο «Ο Απόστολος Ανδρέας» του σπουδαίου ιστορικού Στέφανου Θωμόπουλου, το οποίο εκδόθηκε το 1899, και το βιβλίο του υμνογράφου Ηλία Μπογδανόπουλου «Ιερά Ακολουθία εις την επανακομιδήν της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου». 
Στην εκδήλωση μίλησαν οι: 
 - π. Νικόλαος Ιωαννίδης, αρχιμανδρίτης, συνταξιούχος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
- Χριστίνα Αλεξοπούλου, πολιτικός μηχανικός, εκ των χορηγών της επανέκδοσης του "Αγίου Ανδρέου" του Θωμόπουλου
- Κώστας Μπογδανόπουλος, οδοντίατρος, γιός του αειμνήστου Ηλία Μπογδανόπουλου
- Ανδρέας Τσιλίρας, εκδότης. 
Να σημειωθεί ότι οι εκδόσεις "Το Δόντι" συμπληρώνουν φέτος είκοσι χρόνια εκδοτικής δραστηριότητας και προσφοράς. 
Στην εκδήλωση παρέστη ο εκπρόσωπος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, Αρχιμ. Σεραφείμ Ρίβιος, ενώ απηύθυνε χαιρετισμό ο πρόεδρος του Συλλόγου των εν Αθήναις Πατρινών "Άγιος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος", Θεοδόσης Γεωργίου. 
Παραβρέθηκαν, επίσης, πολλοί πατρινοί που διαμένουν στην Αθήνα.
Την εκδήλωση κάλυψε το ecclesiatv.gr


Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2018

ΑΝΤΙΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟ ΜΕΝΟΣ, ΑΝΤΙΑΜΕΡΙΚΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΡΩΣΙΚΗ ΥΣΤΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΠΑΤΡΩΝ

Από την τιμητική εκδήλωση του Ρωσικού Ιδρύματος "Άγιος Ανδρέας" για τον Μητροπολίτη Πατρών Χρυσόστομο


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Με το ξέσπασμα της κρίσης στις Ελληνορωσικές σχέσεις πριν λίγο καιρό, αποκαλύφθηκε και η προσπάθεια διείσδυσης της Ρωσίας στην Ελλάδα μέσω της Εκκλησίας. 
Ανάμεσα στις Μητροπόλεις που χαρακτηρίστηκαν ως «φιλορωσικές» - τουλάχιστον – ήταν και η Μητρόπολη Πατρών. Ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος έχει αναπτύξει στενές σχέσεις με τη Ρωσική Εκκλησία και επιχειρηματικούς παράγοντες, με πρόσχημα τον Άγιο Ανδρέα, πολιούχο Πατρών, τον οποίον ευλαβούνται ιδιαιτέρως οι Ρώσοι και τον ...χρησιμοποιούν αναλόγως. 
Σε όλα τα σχετικά δημοσιεύματα μεγάλων αθηναϊκών εφημερίδων, η Μητρόπολη Πατρών δεν απάντησε, ενώ άλλες Μητροπόλεις, που εμπλέκονται στο θέμα, εξέδωσαν μία ανακοίνωση, έστω «για τα μάτια του κόσμου», κατά το κοινώς λεγόμενον. 
Πριν από λίγες μέρες σημειώθηκε η ρήξη στις σχέσεις της Ρωσικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, λόγω της απόφασης του τελευταίου να εκχωρήσει Αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας, μετά από επίμονο αίτημα των αρχών, αλλά και της κοινής γνώμης της χώρας. 
Ο γνωστός κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών Αναστάσιος Γκοτσόπουλος με κείμενό του στο διαδίκτυο, υιοθετεί πλήρως την θεωρία ότι οι ΗΠΑ «πιέζουν» το Οικουμενικό Πατριαρχείο για να δώσει την Αυτοκεφαλία στην Ουκρανία. Επίσης, αφήνει σαφή υπονοούμενα για τον ρόλο των ΗΠΑ στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας στην Κρήτη. 
Ο Κληρικός της Πάτρας Α. Γκοτσόπουλος δεν διστάζει να θέσει «αφελή» - βλέπε ειρωνικά ερωτήματα – για τη σχέση Οικουμενικού Πατριαρχείου και ΗΠΑ στο Ουκρανικό: «Μήπως, τελικά, τον «Τόμο Αυτοκεφαλίας» για την Ουκρανία θα τον υπογράψει ο Οικουμενικός Πατριάρχης ως «αποφαινόμενος» και ο … Ντ. Τράμπ ως «συναποφαινόμενος»; Δεν μπορώ να διανοηθώ τυχόν αμερικανική απαίτηση για αντιστροφή των υπογραφών…». 
Πολλοί είναι οι αναγνώστες που σχολιάζουν το κείμενο του Πατρινού κληρικού. Ανάμεσά τους και ο «Σύνδεσμος Ελληνορωσικής Ορθοδόξου Ενώσεως», όπως υπογράφει, που θεωρεί πως «ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος θα πρέπει να απονείμει το οφίκιο του Μιτροφόρου Πρωτοπρεσβυτέρου του Πατριαρχείου Μόσχας και Πασών των Ρωσιών στον π. Αναστάσιο Κ. Γκοτσόπουλο για τις διαχρονικές επίσημες παρεμβάσεις του υπέρ του Πατριαρχείου Μόσχας. Θα ήταν η μικρότερη ανταμοιβή, μαζί με το Αστέρι του Παρασήμου του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκυ, για τις πολύτιμες δημόσιες τοποθετήσεις του, υπέρ της Εκκλησίας της Αγίας Ρωσίας, και κατά του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Άξιος!!!» 
Επομένως, η εντύπωση - απολύτως βάσιμη - που δίνουν οι δημόσιες παρεμβάσεις του κληρικού Αναστάσιου Γκοτσόπουλου για συγκεκριμένα εκκλησιαστικά θέματα, είναι ότι στοιχείται στη γραμμή του Πατριαρχείου Μόσχας και στρέφεται κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Άλλωστε στο ίδιο κείμενο ο κληρικός Α.Γ. βάλλει εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την απόφαση του περί του δευτέρου γάμου των κληρικών, η οποία, όμως, δεν έχει ακόμα κοινοποιηθεί, ώστε να γνωρίζουμε το ακριβές περιεχόμενό της. 
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι στο πλευρό του κληρικού Α.Γ. τάσσεται αναφανδόν, για άλλη μια φορά, ο διάκονος του Ι. Ναού Παντανάσσης Γεράσιμος, ο οποίος γράφει επί λέξει σε σχόλιό του: «Μπράβο στον π. Αναστάσιο που τολμάει και μιλάει! Αν μιλούσαν κι άλλοι ίσως να μην φτάναμε σε σ' αυτό το σημείο αλλά ο Θεός ξέρει... Κάποιος πρωθυπουργός είχε πει ύστερα απο μια εθνική τραγωδία "ευχαριστούμε τους φίλους μας τους Αμερικάνους". Ίσως το ξανακούσουμε...» 
Οι δύο κληρικοί απηχούν, φυσικά, το γενικότερο αντιπατριαρχικό και φιλορωσικό, ταυτόχρονα, πνεύμα που επικρατεί στην Μητρόπολη Πατρών. 
Ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος σιωπά, κατά την προσφιλή του συνήθεια, αλλά αυτό δεν τον απαλλάσσει της τεράστιας ευθύνης που φέρει για την έκρυθμη κατάσταση στην Μητρόπολη, η οποία θα επιδεινώνεται όσο παραμένουν ανοιχτά και σε ένταση τόσο τα ελληνορωσικά όσο και τα διορθόδοξα θέματα.

Σάββατο, 15 Σεπτεμβρίου 2018

ΟΙ ΚΑΤΑΒΑΣΙΕΣ "ΣΤΑΥΡΟΝ ΧΑΡΑΞΑΣ..." ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟ


Ο Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς (1915-2008), στο μεγάλο πρόγραμμα ηχογραφήσεων εκκλησιαστικής μουσικής του Μανόλη Χατζηγιακουμή, πραγματοποίησε και μία πολύ σημαντική ηχογράφηση: όλες τις αργές Καταβασίες Πέτρου Πελοποννησίου (Σύνθεση περ. 1764-1770). 
Ένα δείγμα αυτού του έργου πήραμε με την «Ανθολογία Όγδοη» που εκδόθηκε στη σειρά «Ανθολογίες» των «Μνημείων Εκκλησιαστικής Μουσικής» στα1999, από το «Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων» που ίδρυσε και διευθύνει ο Μανόλης Χατζηγιακουμής. Ολόκληρο το έργο εκδόθηκε αργότερα, το 2012, ως «Σώμα Τέταρτο».  
Οι περίφημες καταβασίες «Σταυρόν χαράξας Μωσής» σε ηχ πλ δ' Γα, της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, ανθολογήθηκαν ως λαμπρό δείγμα στην «Ανθολογία Όγδοη» και κατόπιν εκδόθηκαν στη σειρά τους, στο 4ο cd με τις Καταβασίες σε ήχο βαρύ και πλάγιο του τετάρτου.
Σημειώνει ο Μανόλης Χατζηγιακουμής για τις Καταβασίες του Σταυρού: «Το μέλος σ’ αυτές, ομόλογο απόλυτα και πάλι προς την ιδέα του ποιητικού κειμένου, είναι το ίδιο εκφραστικό και πλούσιο, περισσότερο ωστόσο εμβατηριακό και μεσόφωνο. Επίσης, η ερμηνεία, εμφαντική και εύφωνη, κυριαρχείται και εδώ από την αυτεπίγνωση και την άνεση της λειτουργικής εμπειρίας και πράξης. Και επιπλέον, ηχεί με λαμπρό και διαυγές ηχόχρωμα, με εύρος, με αρχοντική και επιβλητική διατύπωση, ακόμη με λιτά και, ταυτόχρονα, πλουσιότυπα μελίσματα. Ένα όντως εξαιρετικό μέλος σε μια, κατά συγκυρίαν, εξαιρετική εκτέλεση.» 
Να σημειώσουμε εδώ ότι τις Καταβασίες «Σταυρόν χαράξας» τις έψαλε ο μακαριστός Πατρών Νικόδημος στο αργό μέλος του Πέτρου – και μάλιστα απέξω, δηλ. χωρίς μουσικό κείμενο – ήδη από την εορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος (6 Αυγούστου) στον πανηγυρίζοντα την ημέρα αυτή Ι. Ναό Παντοκράτορος Πατρών.
Π.Α.Α.


Ο ΚΑΒΑΦΗΣ ΠΟΥ ΔΕΙΝΟΠΑΘΕΙ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΟΥ ΚΟΡΚΟΛΗ


Ο Καβάφης του Στέφανου Κορκολή ΔΕΝ τραγουδιέται υπέροχα 
Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Γράφτηκε πως «ο Καβάφης του Στέφανου Κορκολή τραγουδιέται υπέροχα!», με αφορμή το διπλό άλμπουμ / βιβλίο «Θάθελα αυτήν την μνήμη να την πω», του Στέφανου Κορκολή, που κυκλοφορεί από την Panik Oxygen, με ερμηνεύτρια τη Σοφία Μανουσάκη. 
Το έργο αυτό, δηλαδή η μελοποιημένη από τον Στέφανο Κορκολή Καβαφική ποίηση, παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2017 στην ‘Όπερα του Καΐρου και στην Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, στα πλαίσια των "Καβαφείων 2017" και στις 23 Απριλίου 2018 παρουσιάστηκε στην Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ, όπου ο Στέφανος Κορκολής συνέπραξε με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ. Πάντα «με μεγάλη επιτυχία»! Τώρα θα παρουσιαστεί στο Κηποθέατρο Παπάγου, την Δευτέρα 17 Σεπτεμβρίου, και όπως αναφέρεται στο σχετικό δελτίο τύπου «η Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ συμπράττει [για δεύτερη φορά] με τον Στέφανο Κορκολή». 
Για όσους δεν το γνωρίζουν ο Καβάφης είναι ο πλέον πολυμελοποιημένος ποιητής! Εκατοντάδες συνθέτες, έλληνες κυρίως αλλά και ξένοι, καταπιάστηκαν με την μελοποίησή του και τα τελευταία χρόνια όλο και πληθαίνουν οι σχετικές απόπειρες. 
Αξίζει να σημειωθεί πως ο μεγάλος Δημήτρης Μητρόπουλος, είναι ο πρώτος Έλληνας συνθέτης που μελοποίησε Καβάφη. Πρόκειται για το έργο"14 Invenzioni" πάνω σε ποίηση Καβάφη, για φωνή και πιάνο (1925). 
Προλογίζοντας το έργο του σε ρεσιτάλ που δόθηκε το 1932, σημείωνε: "Κάθε ποίημα από αυτά έχει ως βάση ένα διαφορετικό αρχιτεκτονικό σχέδιο, όπου η φωνή η απαγγέλλουσα το ποίημα αποτελεί ένα μόριο του σχεδίου. Δεν πρόκειται περί τραγουδιού, αλλά ούτε και περί μιας ξερής απαγγελίας με υπόκρουση. Ούτε να τα τραγουδάει κανείς πρέπει, ούτε πάλι να τα απαγγέλλει, μα κάτι ανάμεσα στα δύο. Ίσως μια απαγγελία stylisée, σε ορισμένους ήχους και ρυθμούς που διαγράφει αυστηρά το μουσικό αρχιτεκτονικό σχέδιο". 
Ο Μητρόπουλος συνέθεσε σε τρόπο μουσικά πρωτοποριακό για την εποχή, προφητεύοντας την άποψη που αργότερα διατυπώθηκε από τους φιλόλογους μελετητές, ότι ο Καβάφης είναι ο πρόδρομος της μοντέρνας ποίησης, αφού σε επιστολή του προς τον Καβάφη (1926) έγραψε: «Η μουσική μου είναι τόσο σύγχρονη όσο και η ατμόσφαιρα η καινούργια που αναδίνουν τα τραγούδια σας». Η μοντέρνα αυτή μελοποίηση, σφράγισε – κατά πως φαίνεται – τις επόμενες σοβαρές εργασίες ελλήνων συνθετών πάνω στον Καβάφη. 
Οι μελοποιήσεις του μεγάλου Αλεξανδρινού από έλληνες λόγιους συνθέτες – ασχέτως της επιτυχίας τους – κινήθηκαν σε γραμμές λιτές, πολλάκις αφαιρετικές, ατονικές συχνά, πάντως όχι μελωδικές με την τρέχουσα αντίληψη, δύσκολες για έναν μη εξοικειωμένο ακροατή, αλλά μήπως είναι απλή η Καβαφική ποίηση; 
Έρχεται τώρα ο Στέφανος Κορκολής προτείνοντάς μας έναν Καβάφη που «να τραγουδιέται υπέροχα»! Ε, δε γίνεται. Ο Καβάφης από τη φύση του δεν μπορεί να γίνει υπόθεση των πολλών. Και όσοι το επιχείρησαν, δεν το κατάφεραν. Η προσπάθεια του Στέφανου Κορκολή είναι απολύτως εφήμερη, διότι είναι εύπεπτη, αλλά ο Καβάφης δεν είναι εύπεπτος. 
Μου κάνει, πάντως, εντύπωση πώς ένας μουσικός σαν τον Κορκολή, που δεν είναι τυχαίος, διολίσθησε σε εξαιρετικά αφελείς μελωδίες, σε ορχηστρικές μουσικές κατάλληλες για ασανσέρ, σε ενορχηστρώσεις τάχα ατμοσφαιρικές, μη κατανοώντας το βάθος της Καβαφικής ποίησης. Κι ας γράφτηκε πως ο Κορκολής «έχει βρει τους εσώτερους ρυθμούς της καβαφικής ποίησης». 
Μα πώς να μπει ο Κορκολής στους Καβαφικούς ρυθμούς, όταν ο ίδιος σε συνέντευξή του ομολόγησε πώς προέκυψε η μελοποίηση του Καβάφη: «…σε σύσκεψη με τη δισκογραφική που συνεργάζομαι, μου τέθηκε το ερώτημα: "Γιατί δεν μελοποιείς τον Καβάφη";»
Η δουλειά του Κορκολή πάνω στον Καβάφη δεν μπορεί παρά να έχει ημερομηνία λήξης. Όπως είχε και του Δημήτρη Παπαδημητρίου. Πρόκειται για ρηχές προσεγγίσεις, που έχουν σκοπό να φέρουν στανικώς τον Καβάφη στα χείλη του λαού, αλλά …άλαλα τα χείλη των ασεβών… 
Η Καβαφική ποίηση δεν είναι μαζική υπόθεση. Δεν μπορεί να είναι. Οι προσπάθειες των πολλών ελλήνων συνθετών που μελοποιούν Καβάφη με τρόπο «λόγιο», δεν αποσκοπούν στο να τραγουδηθεί ο Καβάφης, αλλά στο να αναμετρηθούν οι ίδιοι με το ανάστημα του μεγάλου Αλεξανδρινού. Εκλαμβάνουν, δηλ., την ποίησή του ως πρόκληση. 
Δεν είναι τυχαίο ότι ο κατ’ εξοχήν συνθέτης της μελοποιημένης ποίησης, ο Μίκης Θεοδωράκης, δεν καταπιάστηκε με τον Καβάφη, ώστε να τον «φέρει στον λαό». Ακόμα και η μελοποίηση του Θάνου Μικρούτσικου δεν κατάφερε να κάνει τον Καβάφη «δημοφιλή». 
Γράφτηκε πως «ο Στέφανος Κορκολής έβαλε ένα στοίχημα. Όχι απλώς να μελοποιήσει την ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη, αλλά να την κάνει τραγούδι. Να βάλει στα σπίτια του κόσμου μέσα από τις μελωδίες τα αριστουργήματα του Αλεξανδρινού ποιητή. Και το πέτυχε.» 
Κατά την προσωπική μου άποψη όχι απλώς απέτυχε, αλλά προσέβαλε και την Καβαφική ποίηση, δίνοντας στο κοινό την αίσθηση ενός «μελωδικού» και τραγουδιστικού Καβάφη, αγνοώντας την τραγικότητα, τον ερωτισμό, την ειρωνεία του… Αγνοώντας ότι κάθε ποίημα του Καβάφη είναι μία παρτιτούρα που έχει δυνατό εσωτερικό ρυθμό. 
Αλλά το θέμα δεν τελειώνει εδώ, καθώς ο Στέφανος Κορκολής παρουσίασε το καλοκαίρι «μία διαφορετική μουσική παράσταση» σύμφωνα με σχετικό δελτίο τύπου, το οποίο είναι λίαν κατατοπιστικό: «Ο Στέφανος Κορκολής, έχοντας και πάλι δίπλα του την «αέρινη» φωνή της Σοφίας Μανουσάκη, θα ταξιδέψει τους ακροατές στον μουσικό του κόσμο, μέσα από διαχρονικά δικά του τραγούδια που έχει αγαπήσει το κοινό («Δεν είσαι εδώ», «Θες», «Σβήσε το φεγγάρι», «Ο Άγγελος μου», «Στους πέντε ανέμους», «Σκόνη και θρύψαλα», «Σ’ έχω ερωτευτεί» και πολλά άλλα), αλλά και τραγούδια και μουσικές από το τελευταίο έργο του, όπου μελοποίησε ποιήματα του Αλεξανδρινού Κωνσταντίνου Καβάφη.» 
Με άλλα λόγια, για να προωθήσει τον «Καβάφη του», ο Στέφανος Κορκολής τον εντάσσει μέσα σ’ ένα πρόγραμμα ποτ –πουρί, όπου το «Σκόνη και θρύψαλα», για παράδειγμα, θα διαδέχεται η ποίηση του Καβάφη! 
Ας καταλάβει, επιτέλους, ο κ. Κορκολής ότι ο Καβάφης δεν είναι για διασκέδαση, όπως θέλει να τον λανσάρει. 
Δεν έχει καμία αναστολή ώστε να μην εντάξει τον Καβάφη σ’ ένα πρόγραμμα – αχταρμά; Όλα στο βωμό του μαμωνά και της δημοσιότητος; 
Κι αυτό το κάνει με τον Καβάφη του «ανεπαισθήτως»; 
Επιστρατεύει ορχήστρα, χορωδίες, σολίστ, προφανώς για να δικαιώσει τον Καβάφη, που έγραψε το «Θεατής Δυσαρεστημένος». 
Ο Καβάφης φαίνεται πως ήταν ο ίδιος εραστής της σύγχρονης περί μουσικής αντίληψης, όπου η μελωδία, την οποία (επι)διώκει ο κ. Κορκολής, μπορεί και να μην υπάρχει καθόλου γιατί οι φυσικοί, καθημερινοί ήχοι είναι αυτοί που πλέκουν την ωδή των οδών! 
Ιδού το Καβαφικόν «Ωδή και Eλεγεία των Oδών», από τα Αποκηρυγμένα
Το περιπάτημα του πρώτου διαβάτου• 
του πρώτου πωλητού η ζωηρά κραυγή• 
το άνοιγμα των πρώτων παραθύρων, 
της πρώτης θύρας — είναι ωδή, 
ην έχουν την πρωίαν αι οδοί. 

Τα βήματα του τελευταίου διαβάτου• 
του πωλητού του τελευταίου η κραυγή• 
το κλείσιμον θυρών και παραθύρων — 
είναι της ελεγείας η αυδή, 
ην έχουν την εσπέραν αι οδοί.

Παρασκευή, 14 Σεπτεμβρίου 2018

"ΣΗΜΕΡΟΝ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ..." ΣΤΟ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΦΙΡΦΙΡΗ


Κάθε χρόνο την μεγάλη εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού ακούω τον αείμνηστο διακο - Διονύση Φιρφιρή στο δοξαστικό των αίνων της εορτής από τις περίφημες ηχογραφήσεις του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 
Το μέλος περιλαμβάνεται στην σειρά Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής, και στις κατηγορίες Ανθολογίες (Ανθολογία πρώτη) και Δοξαστικά Ιακώβου Πρωτοψάλτου (Δοξαστικά Σεπτεμβρίου cdΙΙ). Το δοξαστικό "Σήμερον προέρχεται..." ανθολογεί ο Χατζηγιακουμής - λόγω ακριβώς της εξαιρετικής ερμηνείας του π. Διονυσίου - και στην Εκλογή των Δοξαστικών Ιακώβου Πρωτοψάλτου (2ο cd). 
Όλες οι προαναφερθείσες εκδόσεις είναι του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων
Ευτυχώς ο Μανόλης Χατζηγιακουμής ηχογράφησε ολόκληρο το Δοξαστάριο του Ιακώβου Πρωτοψάλτου, το οποίο έψαλλε ο διακο - Διονύσης στις πανηγύρεις του Αγίου Όρους.
Για το συγκεκριμένο μέλος ο Χατζηγιακουμής σημειώνει:
"Το δοξαστικό του Iακώβου πρωτοψάλτου στην Ύψωση του Tιμίου Σταυρού "Σήμερον προέρχεται" ηχ πλ β’, ως κείμενο έχει ως εξής: Σήμερον προέρχεται ο Σταυρός του Κυρίου και πιστοί εισδέχονται αυτόν εκ πόθου και λαμβάνουσιν ιάματα ψυχής τε και σώματος και πάσης μαλακίας. Αυτόν ασπασώμεθα τη χαρά και τω φόβω· φόβω μεν διά την αμαρτίαν, ως ανάξιοι όντες, χαρά δε διά την σωτηρίαν, ην παρέχει τω κόσμω ο εν αυτώ προσπαγείς Χριστός ο Κύριος, ο έχων το μέγα έλεος. Μέλος από τα πιο χαρακτηριστικά του Δοξασταρίου του Ιακώβου, με ιδιαίτερα πλούσιο και ποικιλματικό ηχόχρωμα, στον κλασικό ήχο του πλαγίου δευτέρου. Στο Δοξαστικό αυτό η απαράμιλλη εκφραστική δύναμη του πατρός Διονυσίου βρίσκεται σε μια κορυφαία της στιγμή. Η μακρά λειτουργική χρήση του μέλους (το έψαλλε για πολλά χρόνια στην Ι. Μ. Ξηροποτάμου) έχει δώσει στην ερμηνεία ιεροπρέπεια και γνησιότητα μοναδική, ενώ αποτυπώνονται εξαίρετα σ’ αυτήν τα πνευματικά αισθήματα της ικεσίας, του δέους και, κυρίως, της ευφρόσυνης χαράς για τη λύτρωση και τη σωτηρία του κόσμου. Η εκφραστικότητα της ερμηνείας συμβαδίζει απόλυτα με τις έννοιες του κειμένου και τη μελική τους διατύπωση, καθώς η αρχική περιγραφική είσοδος και πρόοδος του μέλους κορυφώνεται έντονα, μέσα σε μια σπάνια ψυχική μέθεξη, στις έσχατες, και εξαιρετικά δυναμικές, μουσικές φράσεις (ειδικά στις υψίτονες “τη χαρά και τω φόβω” και “ήν παρέχει τω κόσμω”). Tο δοξαστικό αυτό, όπως ψάλλεται, δείχνει ανάγλυφα πόσο ανυπολόγιστης σημασίας γεγονός είναι η ηχογράφηση του Δοξασταρίου του Iακώβου που μας άφησε ο μακαριστός Γέροντας".


Πέμπτη, 13 Σεπτεμβρίου 2018

Η ΑΔΕΛΦΗ ΣΩΦΡΟΝΙΑ ΝΑ ΑΠΟΣΥΡΘΕΙ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΤΩΡΑ!

Η αδελφή Σωφρονία, από την Ι. Μονή Αγίας Τριάδος Ακράτας, με μήνυμα που μου έστειλε στο fb μου ζήτησε να αποσύρω την φωτογραφία του βιβλίου της - τοποθετημένο σε μία κούκλα - που είχα βάλει στην ανάρτησή μου Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΤΑΚΑΣ ΚΑΛΑ ΚΡΑΤΕΙ...
Επειδή δεν θέλω να λυπήσω την αδελφή, έκανα δεκτό το αίτημά της, αλλά! 
Θα συνιστούσα αδελφικώς στην αδελφή Σωφρονία να κλείσει το λογαριασμό της στο fb και να αποσυρθεί ολοκληρωτικά από το ίντερνετ, ώστε να αφοσιωθεί επιτέλους στο μοναχισμό της. 
Και επειδή αυτό δεν της το λένε οι ηγούμενοι του Αγίου Όρους που την εγκωμιάζουν, της το λέω εγώ που δεν την κολακεύω, διότι μάλλον δεν έχει καταλάβει ότι το έχει παρακάνει! 
Στο κελί σας, αδελφή. Εκεί είναι ο φυσικός σας χώρος. 
Η έκθεση στο διαδίκτυο βλάπτει σοβαρά την μοναχική υγεία. 
Π.Α.Α.
Related Posts with Thumbnails