ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΓΙΑΝΝΑΡΑ (ΒΙΝΤΕΟ)

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Σαν σήμερα, πριν δυο χρόνια, στις 24 Αυγούστου 2024, απεβίωσε ο ξεχωριστός καθηγητής Χρήστος Γιανναράς. 

Στη μνήμη του δημοσιεύουμε εδώ υλικό χρόνων από την πολύτιμη μαθητεία κοντά του. 

Πρώτα, δύο τηλεοπτικές συνεντεύξεις που μας παραχώρησε. 

Η πρώτη με αφορμή την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας που συνήλθε τον Ιούνιο 2016 στην Ορθόδοξο Ακαδημία Κρήτης. 

Διερευνώνται τα θέματα: τί είναι Σύνοδος, ποιο το περιεχόμενο του όρου "Πατριαρχείο" σήμερα, ποιος ο σκοπός μιας Συνόδου στον καιρό μας, η αναγκαιότητα του Πρώτου στην Εκκλησία, το πρόβλημα του Ορθοδοξισμού, οι έννοιες "Αυτοκέφαλο" και "Αυτόνομο" ως αντίθετες στην ουσία της Εκκλησίας κ.α.

Η δεύτερη συνεντέυξη τον καιρό της θητείας μας στον Τηλεοπτικό Σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών Λύχνος. 

Η συνέντευξη, εφ' όλης της ύλης, πραγματοποιήθηκε στο στούντιο του σταθμού, την 1η Απριλίου 2001, δηλ. πριν 25 χρόνια. 

 

Συνεχίζουμε με την παρουσίαση των βιβλίων του Χρήστου Γιανναρά το "Αλφαβητάρι του Νεοέλληνα" και "Παιδεία και Γλώσσα" που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Φιλαρμονικής Εταιρείας Πατρών την 1η Απριλίου 2001. 

Μετά τον πρόλογό μας ομιλεί και συνομιλεί με το κοινό ο συγγραφέας και καθηγητής Χρήστος Γιανναράς. 

Ο πρόλογός μας ήταν ο ακόλουθος: 

Το ανθολόγιο – αλφαβητάρι του καθηγητή Χρήστου Γιανναρά μάς δίνει το μέτρο «επανεύρεσης μιας ενεργητικής ελληνικότητας. Δηλαδή επίκαιρης πρότασης για τα ουσιώδη της ζωής, που θα αποδείχνεται πρόταση ελληνική (όπως πάντοτε μέσα στους αιώνες) αν ενδιαφέρει πανανθρώπινα». Ανθολογώντας Μακρυγιάννη, Παπαδιαμάντη, Λορεντζάτο, Σεφέρη, Ζηζιούλα αλλά και Χατζιδάκι, Τσαρούχη, Πικιώνη, Βακαλόπουλο, ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς συνθέτει το Αλφαβητάρι του Νεοέλληνα. Και χαρακτηρίζει τα ανθολογούμενα κείμενα – πρόταση, ως κείμενα επίκαιρης ελληνικής αυτοσυνειδησίας. Όπως σημειώνει ο Χ. Γιανναράς στον πρόλογο του βιβλίου «θα ευχόμουν να λειτουργήσει αυτή η ανθολόγηση πραγματικά σαν ένα αλφαβητάρι για το συλλαβισμό απαντήσεων στο πολύ ρεαλιστικό ερώτημα: αν έχει ουσιαστικό θετικό αντίκρυσμα στη ζωή του Νεοέλληνα σήμερα η ελληνική του καταγωγή». 

Τα κείμενα αποτελούν μια σύγχρονη αναζήτηση νοήματος της ελληνικότητας. Μετά το αλφαβητάρι της πίστης, ο καθηγητής Χ. Γιανναράς μάς δίνει το Αλφαβητάρι του Νεοέλληνα. Σκέπτομαι ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα, με τον τίτλο Το Αλφαβητάρι της πίστης του Νεοέλληνα. Στέκομαι ιδιαίτερα στον όρο αλφαβητάρι, που χρησιμοποιεί ο Γιανναράς, γιατί με ενδιαφέρει ότι παίρνει ένα άλλο νόημα το αυτονόητο που λέγεται αλφάβητο. 

Σκέπτομαι ότι ο Ακάθιστος Ύμνος είναι κατ’ αλφάβητον (24 Οίκοι, όσα και τα γράμματα του αλφάβητου). Στην Υμνολογία συναντούμε πολλούς στίχους και τροπάρια κατ’ αλφάβητον. Το αλφαβητάρι ήταν σχολικό βιβλίο για κάποιες παλιότερες γενιές. Ο Χριστός στην Αποκάλυψη είναι το Α και το Ω. Στη χώρα μας ο αγράμματος αποκαλείται αναλφάβητος.

Ο καθηγητής Χ. Γιανναράς στο βιβλίο του Παιδεία και Γλώσσα περιλαμβάνει ένα κείμενό του με τίτλο: «Λειτουργικώς αναλφάβητοι». Διερωτάται λοιπόν εκεί: «Τι ποσοστό αντιπροσωπεύουν στον κοινωνικό μας βίο οι λειτουργικώς αναλφάβητοι, πόσοι πτυχιούχοι των παιδαγωγικών μας σχολών καταλαβαίνουν τη γλώσσα του Παπαδιαμάντη, ποιο ποσοστό αποφοίτων του λυκείου δεν γνωρίζει ούτε αυτό που λέμε γραφή – όχι ορθογραφία ή νοηματική των λέξεων, αλλά τη γραπτή σημαντική τής γλώσσας: να ξεχωρίζει το ζήτα από το ξι, το φι από το ψι». Για τον καθηγητή Χ. Γιανναρά «ο καίριος αποσταθεροποιητικός παράγων για την Ελλάδα δεν είναι η τουρκική απειλή ούτε η κρίση της Βαλκανικής. Είναι το αυξανόμενο ποσοστό των λειτουργικώς αναλφαβήτων».

Αντιλαμβάνεται κανείς την πρωταρχική σημασία που έχει το αλφάβητο στη σκέψη και την αγωνία του Γιανναρά, ο οποίος αλλού διαπιστώνει κατηγορηματικά: «Κι όμως τη γλώσσα του πατρο – Κοσμά την καταλάβαιναν οι αναλφάβητοι Έλληνες της Τουρκοκρατίας», ενώ «μέσα σε μια γενιά διακόπτεται η γλωσσική συνέχεια τριών χιλιάδων χρόνων». Άρα υπάρχουν αναλφάβητοι και αναλφάβητοι. Υπάρχουν αυτοί που γνωρίζουν εμπειρικά το αλφαβητάρι της πίστης, υπάρχουν αυτοί που συλλαβίζουν κυριολεκτικά τις λέξεις λόγω γλωσσικής αφασίας, υπάρχουν άλλοι που δεν καταλαβαίνουν ότι το αλφάβητο είναι μια συγκεκριμένη αίσθηση, αφού όπως λέει ο Ελύτης «η Ελλάδα είναι μια συγκεκριμένη αίσθηση» και ίδια αίσθηση – λέει ο Γιανναράς – είναι η γραφή της γλώσσας. «Χίλια χρόνια στο λεγόμενο Βυζάντιο, τα παιδιά μάθαιναν ανάγνωση και γραφή με αλφαβητάρι τον Όμηρο. Και στην Τουρκοκρατία, με το Ψαλτήρι και το Οκταήχι», σημειώνει ο Γιανναράς. Δηλαδή, αυτά τα αλφαβητάρια είναι τα αναγνωσματάρια του Ελληνισμού.
Το Αλφαβητάρι του Νεοέλληνα προσπαθεί να εντοπίσει την επίγνωση της ελληνικής ιδιαιτερότητας, δηλ. της ταυτότητας των Νεοελλήνων. Αυτή η περίφημη ταυτότητα προϋποθέτει τα περιεχόμενα του βιβλίου: αυτεπίγνωση, μνήμη, φρόνημα, γλώσσα, παιδεία, τέχνη, αυτοκριτική, προοπτική.

Διαβάζοντας κανείς το Αλφαβητάρι του Νεοέλληνα αρχίζει να υποψιάζεται αυτό που έγραψε ο καθηγητής Χ. Γιανναράς σ’ ένα κείμενό του για τον Οδυσσέα Ελύτη:
«Την ελληνική ταυτότητα την ορίζει η σοφία της ποίησης, όχι η αποδεικτική της Ιστορίας. Ο τρόπος της παραίτησης, της άοπλης μέθεξης. Της εκούσιας απώλειας που είναι πάντα εύρεση. Αυτό που ήταν πάντοτε η αποφατική Ελλάδα».
Νομίζω ότι για τον καθηγητή Χ. Γιανναρά ισχύει αυτό που είπε ο Ελύτης για την Ελλάδα: "Υπάρχει μια Ελλάδα των αθλιοτήτων και υπάρχει μια ιδανική μες στο κεφάλι μας, και εγώ αυτή νοσταλγώ". Πάντοτε συγκινούμαι όταν ο Γιανναράς αναφέρεται στον ελληνικό τρόπο ζωής ως αρχοντικό: «Αρχοντιά αιώνων κοινωνία της ζωής». Και ο Ελύτης τον δικαιώνει όταν λέει με παράπονο σε μια συνέντευξή του: «Είμαστε πρίγκιπες και δεν το ‘χουμε καταλάβει».

Το Αλφαβητάρι του Νεοέλληνα έχει ως υπότιτλο «Κείμενα επίκαιρης ελληνικής αυτοσυνειδησίας». Το βιβλίο Παιδεία και Γλώσσα περιλαμβάνει κείμενα που χαρακτηρίζονται ως «επικαιρικά παλινωδούμενα». Όμως όποιος διαβάσει τόσο τα ανθολογούμενα κείμενα όσο και αυτά του καθηγητή Γιανναρά που είχαν δημοσιευθεί ως άρθρα σε εφημερίδες, θα διαπιστώσει ότι αυτά έχουν διαχρονική αξία. Η επικαιρότητα τους είναι σαν αυτή του αλφαβήτου. Αν δεν γνωρίζεις το αλφάβητο δεν μπορείς να διαβάσεις και να γράψεις σωστά.
Αν δεν προσεγγίσεις τα βιβλία αυτά ως καρπό μόνιμης αγάπης και αγωνίας ελπιδοφόρου, είσαι αναλφάβητος. Γιατί τα βιβλία αυτά αποτελούν πρόταση. Μη λησμονούμε: Η πρόταση αποτελείται από λέξεις και οι λέξεις από γράμματα του αλφαβήτου. «Η εδώ πρόταση – σημειώνει ο καθηγητής Γιανναράς – απαιτεί τουλάχιστον μιαν υποψία για την επικαιρότητα και γονιμότητα της διαχρονικής ελληνικής εμμονής στο φωτισμό νοήματος της ανθρώπινης ύπαρξης και συνύπαρξης – στη γιγαντομαχία περί της ουσίας, στη ζήτηση του ενός ούτινος εστι χρεία».
Είμαι πεπεισμένος πλέον πως το συνολικό έργο του Χ. Γιανναρά μας παρακινεί – όπως γράφει ο ίδιος σ’ ένα κείμενό του για τον Ελύτη – «να ψηλαφίσουμε την εύρεση του απορριμένου λίθου, να συλλαβίσουμε ελεγεία στην οξώπετρα, να ψάλλουμε μαζί του τον Ιησού του ήλιου, τον μετά κάθε Σάββατο ανατέλλοντα».
Ακολουθεί το βίντεο της εκδήλωσης. 

Μάρτιο του 2005 ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς με τίμησε παραχωρώντας μου μια συνέντευξη για το περιοδικό "το δόντι". 

-Κύριε καθηγητά, διαβάζοντας το βιβλίο του Γ. Καραμπελιά «Η θεμελιώδης παρέκκλιση» είδα ότι σας δικαιώνει για την πρότασή σας περί «προσώπου»: επιστροφή στο αρχαιοελληνικό πρότυπο του πολίτη -που δεν έχει καμία σχέση με το νεώτερο ατομισμό- και στο ορθόδοξο πρότυπο του προσώπου. Νομίζετε ότι μπορεί να βρει πρόσφορο έδαφος στη νεοελληνική κοινωνία του 21ου αι. μια τέτοια «επιστροφή»;

Από όσο έχω καταλάβει, η αρχαιοελληνική εκδοχή του πολίτη και η εκκλησιαστική εκδοχή του προσώπου προϋποθέτουν μιαν εμπεδωμένη στην καθημερινή βιοτή οντολογία -έμπρακτη συνέπεια συγκεκριμένης νοηματοδότησης της ύπαρξης και της συνύπαρξης. Στη νεοελληνική κοινωνία του 21ου αιώνα αυτές οι λέξεις μόνο ως ιδεολογήματα μπορούν από την πλειονότητα να προσληφθούν. Ή ως προσωπικό κριτήριο αναζήτησης.

-Η σπουδή σας στον Χάιντεγκερ και την πατερική παράδοση αποτελεί ταυτόχρονα και πρόταση για μια ιδιαίτερη νεοελληνική φιλοσοφική σκέψη, στον αντίποδα, μάλιστα, της σύγχρονης δυτικής;

Αυτό δεν μπορώ να το κρίνω εγώ. Απλώς πιστεύω ότι η εκκλησιαστική εμπειρία απαντούσε πάντοτε στις προκλήσεις των επίκαιρων φιλοσοφικών ερωτημάτων, ήταν εμπειρία που αναμετριόταν με τον εκάστοτε υπαρκτικό προβληματισμό των ανθρώπων. Ο φιλόσοφος λόγος των εκχριστιανισμένων Ελλήνων ήταν το προϊόν έκφρασης της εκκλησιαστικής εμπειρίας με τη γλώσσα (ορολογία, μέθοδο, προβληματική) της ελληνικής παράδοσης. Σήμερα υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια τέτοια σύνδεση;

-Ειπώθηκε κατά καιρούς ότι ο λόγος σας για τα πράγματα είναι πεσιμιστικός ή ισοπεδωτικός. Προσωπικά κατανοώ τον παρεμβατικό σας λόγο ως επώδυνη ανησυχία και όχι ως ανέξοδη ρητορεία. Έχετε, όμως, σκεφθεί ότι μπορεί να εκπέμπετε... αρνητισμό;

Δική μου προσπάθεια είναι να σπουδάζω και να κρίνω την πραγματικότητα, να αποφεύγω επιθυμητές ή κυρίαρχες ψευδαισθήσεις, υποκειμενικές εντυπώσεις. Αν η σπουδή και η κρίση μου είναι απροκατάληπτη, αμερόληπτη και ρεαλιστική, τότε το τι «εκπέμπει» ως ψυχολογικά παρεπόμενα έχει πολύ μικρή σημασία. Ο αρνητισμός, ο πεσιμισμός ή ο «ισοπεδωτισμός» είναι προσδιορισμοί που παραπέμπουν στην ψυχολογική πρόσληψη του λόγου, σε ουσιαστική αδιαφορία για τα σημαινόμενα του λόγου.

-Η σύγχυση στον χώρο της παιδείας συνεχίζεται. Ποια θα ήταν, κατά τη γνώμη σας, δυο-τρία καίρια μέτρα που θα έπρεπε να ληφθούν αύριο το πρωί; Κι ακόμη, μπορεί να υπάρξει αληθινός εθνικός διάλογος για την παιδεία;

Νομίζω ότι ο «εθνικός διάλογος» είναι ωμή απάτη και προπαγανδιστικό τέχνασμα που παραβιάζει τους όρους λειτουργίας της δημοκρατίας. Υποτίθεται ότι ο λαός ψηφίζει ένα κόμμα για να εκφράσει το πρόγραμμά του για την παιδεία, όχι για να αρχίσει κουβεντολόι με συνδικαλιστές, κομματικές νεολαίες, ανίδεους γονείς και μαθητούδια. Δυστυχώς τα κόμματα δεν έχουν ιδέα τι συμβαίνει στην παιδεία και εμφανίζουν ως «πρόγραμμα» αφόρητης γενικολογίας ευχολόγια. Ο «εθνικός διάλογος» είναι το καμουφλάζ της ανικανότητας των πολιτικών και της εγκληματικής τους ανευθυνότητας -αναλαμβάνουν να ασκήσουν πολιτική παιδείας αυτοσχεδιάζοντας, εντελώς απροετοίμαστοι.

-Έχετε επισημάνει από πολύ νωρίς τον κίνδυνο θρησκειοποίησης της Ορθοδοξίας και δη της Ελλαδικής. Η πρόσφατη κρίση στους κόλπους της Εκκλησίας μπορεί να ερμηνευθεί θεολογικά; Η ρίζα του κακού μήπως είναι στην εκκοσμίκευση;

Τολμώ να πιστεύω ότι μόνο η λέξη θρησκειοποίηση μπορεί να ερμηνεύσει την πρόσφατη κρίση στους κόλπους της Ελλαδικής Εκκλησίας. Τόσο οι παρεκτροπές όσο και η αντιμετώπισή τους είναι το ίδιο άσχετες με το εκκλησιαστικό γεγονός, τυπικά δείγματα φυσικής ορμέμφυτης θρησκευτικότητας.

-Στην κρίση αυτή κάνει αισθητή την παρουσία της η ακαδημαϊκή θεολογία ως... απουσία! Μπορεί άραγε να αρθρώσει λόγο αληθείας;

Ας μπορούσαν να αρθρώσουν λόγο οι πανεπιστημιακές Θεολογικές Σχολές κι ας ήταν λήρος ή και αίρεση. Εδώ και χρόνια οι Σχολές αυτές είναι όπως αυτονόητα τις προϋποθέτει το ερώτημά σας: Νεκρές και γι’ αυτό άφωνες. Απορώ πώς και εσείς τις θυμηθήκατε!

-Έχετε επανειλημμένως αναφερθεί στην ανάγκη κατανόησης από όλους μας του ιλιγγιώδους μεγέθους που ονομάζεται ορθόδοξη λατρεία. Πιστεύετε στις «λειτουργικές αναγεννήσεις» που επιχειρήθηκαν τον τελευταίο καιρό από τη διοικούσα Εκκλησία;

Δεν νομίζω ότι επιχειρήθηκε τίποτα. Υπήρξαν μόνο κάποια «επικοινωνιακά» τεχνάσματα.

Η "ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ" ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ "ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ" ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Κέρκυρας 

21 Αυγούστου 2026 / 14:53 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ 

Πληθαίνουν οι αντιδράσεις για την παρουσία του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου στη Μόσχα, με την κριτική να μετατοπίζεται πλέον από τη μεταφορά της δεξιάς του Αγίου Σπυρίδωνος στο συλλείτουργο, στις αμοιβαίες παρασημοφορήσεις και στις θερμές δηλώσεις προς τον Κύριλλο. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχει δημόσια θεσμική τοποθέτηση από Αθήνα ή Φανάρι. 

ΚΕΡΚΥΡΑ. Από το εκκλησιαστικό γεγονός στη δημόσια αντιπαράθεση περνά πλέον η επίσκεψη του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου στη Μόσχα. Το συλλείτουργο με τον Πατριάρχη Κύριλλο, οι ιδιαίτερα θερμές δηλώσεις και κυρίως η ανταλλαγή παρασήμων προκαλούν επικριτικές αλλά και υποστηρικτικές τοποθετήσεις, χωρίς έως τώρα να έχει καταγραφεί επίσημη αντίδραση από την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, την Ιερά Σύνοδο ή το Οικουμενικό Πατριαρχείο. 

Η οξύτερη μέχρι στιγμής κριτική δημοσιεύθηκε στο «Φως Φαναρίου» από τον Παναγιώτη Ανδριόπουλο, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Το αιμοσταγές παράσημο του Μόσχας Κυρίλλου στον Κερκύρας Νεκτάριο». Ο αρθρογράφος εστιάζει στην αποδοχή από τον Κερκύρας του παρασήμου του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ Β΄ Τάξεως από τον Κύριλλο, συνδέοντας την πράξη με τη στάση του Ρώσου Πατριάρχη στον πόλεμο της Ουκρανίας. Στο ίδιο κείμενο σημειώνεται ότι είχαν ήδη προηγηθεί αντιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα. 

Η κριτική από τον ίδιο χώρο εντάθηκε σήμερα, Παρασκευή 21 Αυγούστου. Το «Φως Φαναρίου» δημοσιεύει άρθρο του Αρχιμανδρίτη του Οικουμενικού Θρόνου Γεράσιμου Φραγκουλάκη με τίτλο «Τα ιερά λείψανα δεν είναι διαβατήρια γεωπολιτικής επιρροής», το οποίο αναφέρεται ευθέως στην επίσκεψη του Μητροπολίτη Κερκύρας. Πρόκειται για την πλέον αξιοσημείωτη έως τώρα εκκλησιαστική κριτική, χωρίς ωστόσο να αποτελεί επίσημη θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Στον αντίποδα, το «Βήμα Ορθοδοξίας» υπερασπίζεται ανοιχτά την επίσκεψη με άρθρο υπό τον τίτλο «Προς τι οι αντιδράσεις για τον Κερκύρας;». Υποστηρίζει ότι ο Νεκτάριος δεν μετέφερε στη Μόσχα πολιτικό μήνυμα αλλά τη δεξιά του Αγίου Σπυρίδωνος και παρουσιάζει την επίσκεψη ως γέφυρα πίστης και όχι ως πολιτική δήλωση. 

Η συζήτηση έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια του εκκλησιαστικού Τύπου. Το Europost συνδέει ευθέως την παρουσία Νεκταρίου στη Μόσχα με τη σημερινή ελληνική εξωτερική πολιτική, χρησιμοποιώντας τον τίτλο «Κόντρα στη γραμμή Μητσοτάκη ο Μητροπολίτης Κερκύρας στη Μόσχα». Το δημοσίευμα επικεντρώνεται στα παράσημα, στους θερμούς λόγους του Κερκύρας για τον Κύριλλο και στη δύσκολη συγκυρία των ελληνορωσικών σχέσεων λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. 

Το παράσημο που άναψε τη συζήτηση 

Η δημόσια αντιπαράθεση αποκτά έτσι σαφέστερο αντικείμενο. Η κριτική δεν αφορά πλέον μόνο τη μεταφορά της δεξιάς του Αγίου Σπυρίδωνος στη Ρωσία, αλλά το πολιτικοεκκλησιαστικό περιεχόμενο που απέκτησε η επίσκεψη μέσα από το συλλείτουργο, τις δηλώσεις και τις αμοιβαίες τιμητικές διακρίσεις. 

Μέχρι το απόγευμα της Παρασκευής 21 Αυγούστου, πάντως, από την έρευνα στις δημόσια διαθέσιμες πηγές δεν προκύπτει επίσημη τοποθέτηση της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος ή του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τα γεγονότα της Μόσχας. 

Η διάκριση έχει σημασία: άλλο οι έντονες παρεμβάσεις εκκλησιαστικών προσώπων και μέσων ενημέρωσης και άλλο η θεσμική αντίδραση των Εκκλησιών. Προς το παρόν υπάρχει το πρώτο, όχι το δεύτερο. 

Και αυτό αφήνει ανοικτό το βασικό ερώτημα: αν η υπόθεση θα παραμείνει στο επίπεδο της δημόσιας εκκλησιαστικής αντιπαράθεσης ή αν το συλλείτουργο και η εμφανής αναβάθμιση του Νεκταρίου από τη Μόσχα θα προκαλέσουν τελικά επίσημη παρέμβαση από Αθήνα ή Φανάρι.

ΣΤΟΝ ΣΚΑΪ 100,3 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ (ΗΧΗΤΙΚΟ)

Το Σάββατο 15 Αυγούστου 2026, στην ενημερωτική εκπομπή του Ισαάκ Τριανταφυλλίδη, στον ΣΚΑΪ 100,3, ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος μίλησε για την εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Για την θεολογία και την υμνολογία της μεγάλης θεομητορικής εορτής. 

Το λινκ της εκπομπής ΕΔΩ. 

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στη ρωσική πόλη Τσεμπoξάρυ, πρωτεύουσα της Δημοκρατίας της Τσουβασίας, αφίχθη την Πέμπτη 20 Αυγούστου 2026 ο μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος, μεταφέροντας την δεξιά χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος, η οποία περιοδεύει για ένα μήνα στην «Αγία Ρωσία». 

Φυσικά αυτή η λειψανοπεριοδεία έχει – αναπόφευκτα – και πολιτική διάσταση. 

Ο Κυβερνήτης της Δημοκρατίας της Τσουβασίας Ο. Α. Νικολάεφ παρέθεσε επίσημη δεξίωση με αφορμή το γεγονός. Στην επίσημη αυτή δεξίωση συμμετείχαν ο μητροπολίτης Τσεμποκσάρι και Τσουβασίας Σαββάτιος , ο μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος ρώσοι επίσκοποι και κληρικοί και τα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας. Στη δεξίωση, όμως, παρευρέθηκαν επίσης: η σύζυγος του Προέδρου της Δημοκρατίας της Τσουβασίας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής της Κρατικής Δούμας της Ομοσπονδιακής Συνέλευσης της Ρωσικής Ομοσπονδίας για τις Χρηματοπιστωτικές Αγορές Α. Γ. Ακσάκοφ, η Βουλευτής της Κρατικής Δούμας της Ομοσπονδιακής Συνέλευσης της Ρωσικής Ομοσπονδίας Α. Λ. Σαλάεβα, ο Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου της Δημοκρατίας της Τσουβασίας Σ. Γ. Αρταμόνοφ, ο Επικεφαλής της Διοίκησης του Προέδρου της Δημοκρατίας της Τσουβασίας Β. Α. Μπορίσοφ, ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του Υπουργικού Συμβουλίου της Δημοκρατίας της Τσουβασίας - Υπουργός Γεωργίας Α. Ε. Μακούσεφ, οι αναπληρωτές Πρόεδροι του Υπουργικού Συμβουλίου Ο. Β. Νικόλιν και Β. Γ. Στεπάνοφ, ο Υπουργός Πολιτισμού, Εθνικοτήτων και Αρχείων Σ. Α. Καλίκοβα, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Regional Energy Company LLC Α. Β. Καρμάκοφ κ.α. 

Εν ολίγοις, παρούσα η πολιτική ηγεσία της ρωσικής αυτής επαρχίας. Προς αυτούς απευθύνθηκε ο Κερκύρας Νεκτάριος κατά τον χαιρετισμό του στην δεξίωση. 

Επομένως, ο Κερκύρας Νεκτάριος «παίζει χωρίς αντίπαλο», όχι μόνο στο εκκλησιαστικό επίπεδο, αλλά και στο διπλωματικό, γιατί δεν έχουμε εντοπίσει - μέχρι τώρα - διπλωματική παρουσία της Ελλάδας στις εκδηλώσεις αυτές. 

Την Παρασκευή 21 Αυγούστου 2026, στον Καθεδρικό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου τελέστηκε πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Κερκύρας Νεκταρίου, τον οποίο παρασημοφόρησε – φυσικά – ο μητροπολίτης Τσεμπoξάρυ και Τσουβασίας Σαββάτιος. Κατά τη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας αναπέμφθηκαν δεήσεις για την ενότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, για τη διαφύλαξή της από σχίσματα, καθώς και ειδική δέηση υπέρ της «Αγίας Ρωσίας»! 

Κάθε μέρα ο Κερκύρας Νεκτάριος κάνει ένα βήμα παραπέρα. Χθες εδεήθη εξαιρέτως υπέρ της «Αγίας Ρωσίας». 

Έτσι, ο Κερκύρας Νεκτάριος προελαύνει στην «Αγία Ρωσία» και κανείς δεν μπορεί να ψελλίσει το παραμικρό. Όλοι απλοί θεατές αυτής της θριαμβευτικής προέλασης.

ΤΟ ΑΙΜΟΣΤΑΓΕΣ ΠΑΡΑΣΗΜΟ ΤΟΥ ΜΟΣΧΑΣ ΚΥΡΙΛΛΟΥ ΣΤΟΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος βρίσκεται, ως γνωστόν, στην Μόσχα, όπου μετέφερε την χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος για προσκύνημα – περιοδεία ανά την Ρωσία επί ένα μήνα. 

Υπάρχουν κάποιες αντιδράσεις στο διαδίκτυο που εξαντλούνται σε facebookικές αναφορές, και μέχρι εκεί. Κανείς δεν μπορεί να μιλήσει δημόσια εναντίον της προσωπικής ατζέντας του Κερκύρας Νεκταρίου, ο οποίος ασκεί την πολιτική των λειψάνων για να δηλώσει προς πάσα κατεύθυνση την ρωσοφιλία του. Την ώρα που πολλοί την κρύβουν επιμελώς…. 

Το εκκλησιολογικό ζήτημα δεν υφίσταται. Ο Κερκύρας συλλειτουργεί με τον Μόσχας Κύριλλο, ο οποίος δεν μνημονεύει τον Αθηνών Ιερώνυμο, που έδωσε συνοδικώς την άδεια για την μεταφορά του λειψάνου στην Ρωσία. Η Μόσχα είχε κάνει λίστα προγραφών για μητροπολίτες που αναγνώριζαν εν τοις πράγμασι την Ουκρανική Αυτοκεφαλία. Οι υπόλοιποι ήταν φίλοι της Μόσχας και εκδήλωναν την στήριξή τους κατά καιρούς και ποικιλοτρόπως. 

Ο Κερκύρας Νεκτάριος όχι απλώς δεν διέκοψε δεσμούς με την Μόσχα, αλλά αντιθέτως τους ενίσχυσε τον καιρό της κρίσης – ήτοι, της διακοπής της ευχαριστιακής κοινωνίας – με την συλλειτουργία με μητροπολίτες της ρωσόφιλης εκκλησίας του Ονουφρίου, με ταξίδια στη Ρωσία (που κανονικά δεν γίνονται, λόγω του πολέμου) και τώρα με την μεταφορά του λειψάνου του Αγίου Σπυρίδωνος στη Ρωσία, δόξη και τιμή! 

Το παράσημο που έδωσε ο στυγερώτατος Μόσχας Κύριλλος στον Κερκύρας Νεκτάριο είναι αιμοσταγές, καθώς ο Πατριάρχης Ρωσίας είναι υπέρμαχος του «ιερού πολέμου», χωρίς περιστροφές και αναστολές. Αλλά αυτό δεν πτοεί τον Κερκύρας Νεκτάριο από το να απονείμει στον Κύριλλο και αυτός παράσημο (sic) και να τον υμνολογήσει ως «ορθοτομούντα την αλήθεια»! 

Τον Κερκύρας Νεκτάριο δεν τον ενδιαφέρουν οι νεκροί. Ούτε οι Ρώσοι ούτε οι Ουκρανοί. Τον ενδιαφέρει, για δικούς του προφανώς λόγους, η στήριξη του Μόσχας Κυρίλλου, ο οποίος στα κηρύγματά του έχει επανειλημμένως χαρακτηρίσει την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ως «ιερό πόλεμο» και «μεταφυσικό αγώνα», δηλώνοντας ότι όλοι οι Ρώσοι στρατιώτες που σκοτώνονται στην Ουκρανία λαμβάνουν αυτομάτως «άφεση αμαρτιών» και οδηγούνται στον «παράδεισο». 

Ο Κερκύρας Νεκτάριος περιφρονεί το Οικουμενικό Πατριαρχείο που χορήγησε την Αυτοκεφαλία στην Εκκλησία της Ουκρανίας, αδιαφορεί για την επίσημη εξωτερική πολιτική της χώρας του, που αυτόν τον καιρό δεν έχει «κοινωνία» με την Ρωσία (όπως, άλλωστε, και η Ευρώπη γενικότερα), δεν ασχολείται καν με την εκκλησιολογική διάσταση του Ουκρανικού, κλείνει τα μάτια του μπροστά στο δόγμα του «ρωσικού κόσμου» και την θεωρία του «ιερού πολέμου». 

Γιατί άραγε; Μα γιατί μπορεί, όπως λέει και η νεολαία! 

Όμως, για την ιστορία είναι πλέον ο ιεράρχης που φέρει το αίμα των νεκρών του πολέμου στην Ουκρανία ως παράσημο!

Νίκου Παλουμπιώτη: Mate Bianco

Mate Bianco 

Νίκου Παλουμπιώτη 

Από τη μία άκρη του Λευκού 

Ως την άλλη άκρη του Άσπρου 

Το καταμεσήμερο τα πάντα αφανίζει 

Το άυλο του λευκού που κρύβει και αποκαλύπτει 

Μνήμες στο παρελθόν και εποχές χωρίς χρόνο 

Μάθαμε για την αγάπη και γράμματα 

Γόνατα ξεφλουδισμένα και καρδιές 

Κανένας δεν σταυρώνει το λευκό μαξιλάρι 

Με το άσπρο νυφικό της στον άνεμο ξεχύθηκε 

Παραμυθία Νεφέλη νοερή – η Αγαπητικιά 

Πετάει κατά τη θάλασσα θέρος ατελεύτητο 

Ένα σημάδι σου να δω, μόνο ένα σημάδι 

«Απλά δώσε μου το μέλλον σου» 

Το σχήμα του Λευκού το πιάνεις και σου γλιστράει 

Το ασπράδι του Ήλιου αντικαθιστά την απουσία 

Στον ασβέστη φιλιώνουν τα ανόμοια 

Κάτασπρα σπίτια καμωμένα από γαλήνη και αρμονία 

Κυλάει το καλοκαίρι με όποιους καιρούς 

Της ελιάς λευκή η ξερολιθιά και ο άνεμος ιεροψάλτης 

Τα άσπρα βότσαλα λαμποκοπούν μεσ’ την σεμνή σιωπή τους 

Η αγνότητα του παρελθόντος βανίλια υποβρύχιο 

Πεζούλια ασβεστωμένα στου γιασεμιού την άσπρη ευωδιά

Και στης γαρδένιας το θυμίαμα 

Μην με παραξηγείς αν διασπάστηκα 

Απλά περιπλανιέμαι στο άσπρο μετάξι της νύχτας 

Που οι φωτιές του κλήδονα βάφουν 

«Άσε το μέλλον σου στα χέρια μου πια» 

Στο καλοκαίρι του ανέφικτου του λευκό χρειάζεται το Άπειρο 

Φιλί αγγέλου κρασί λευκό καλοκαιρινό μου 

Παλιές λαβωματιές να γιάνει 

Βιγλατόρισσα της μνήμης η ψυχή φεγγοβολά καθάριο δάκρυ 

Αρμύρα σε καρνάγια ερημωμένα 

Στην κόψη του γαλάζιου κύματος το τελευταίο άσπρο του αφρού 

Στο μόχθο των προσδοκιών αιώνες περιμένει η ανθρωπότης 

Καθώς δωρεές Ερώτων στα αζήτητα 

Στου Ήλιου τα πέτρινα σκαλιά 

Στου ανελέητου φωτός τη διαφάνεια Άσπιλο, αναλλοίωτο, αδιατάραχτο, αγέννητο 

Κατάματα στο μεσοκαλόκαιρο ο άνθρωπος ευπάτωρ 

Με κύματα χορεύει επίμονα στο κέντρο της ζωής 

Καθησυχαστικά, συνέχεια αδιάσπαστη «δίχα στεναγμών και φόβου» 

Πόρτα ανοιχτή μια λευκή σελίδα που δεν είναι απουσία λέξεων 

Καρδιά ανοιχτή το λευκό στην απουσία χρωμάτων 

Ποτέ μια άδεια σελίδα δεν έχει γνώση της αποστολής της 

Το πιο παρθένο μέρος, σαν του κοριτσιού το κρυφό λεύκωμα 

Που ξέρει, που θυμάται, που λιώνει 

Στα χαλάσματα με της αράχνες το βεγγαλικό Αναστάσιμο 

Βαδίζει θαρρετά στις περιοχές του μαύρου 

«Εκεί αν ακούσεις φασαρία μην σκιαχτείς 

Συγύρισμα για την Άνοιξη είναι» 

Σου γράφω γράμματα άσπρες σελίδες, δεν σου στέλνω κανένα 

«Από τη μία άκρη του Λευκού ως την άλλη άκρη του Άσπρου» 

Η απάντηση στα γράμματα που δεν μου έστειλες. 

Η γλώσσα του αιωνίου μυστηρίου 

Αυτή που ενώνει τους ανθρώπους με το Άπιαστο 

Ποικιλόθρονον μεταμορφωτικών ωραιοτήτων 

Εκεί που δεν υπάρχεις και ύστερα υπάρχεις

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Γράφαμε στα τέλη του περασμένου έτους (2025): 

“Σύμφωνα με το CORFUTVNEWS, ο μητροπολίτης Κερκύρας Νεκτάριος επισκέφθηκε στα τέλη Οκτωβρίου την Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη. 

Ο Κερκύρας Νεκτάριος συλλειτούργησε με επισκόπους του Πατριαρχείου Μόσχας, και κάποιον από αυτούς τον προσκάλεσε – κατά το κήρυγμά του – στην Κέρκυρα για να λειτουργήσει στον πολιούχο του νησιού, στον Ι. Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος. 

Ο Κερκύρας Νεκτάριος σε ένα κρεσέντο της ομιλίας του είπε προς το εκκλησίασμα: “Υψώνω τα χέρια μου τα αρχιερατικά και ευλογώ τον ευλογημένο λαό της Ρωσίας και σεις να προσεύχεσθε για τον λαό της Ελλάδος, ο οποίος – μην ακούτε τους κυβερνώντες – ο λαός αγαπάει πολύ τη Ρωσία. Αγαπάει πολύ τους ρώσους αδελφούς και σήμερα γι’ αυτό είμαι κοντά σας για να σας μεταφέρω την αγάπη και τον χαιρετισμό”. 

Ο Κερκύρας Νεκτάριος προέτρεψε, λοιπόν, τους ρώσους να μην ακούν τους κυβερνώντες, προφανώς εννοεί την ελληνική κυβέρνηση, και να ακούν τον ελληνικό λαό, ο οποίος αγαπάει πολύ τη Ρωσία. Μια καθαρά πολιτική θέση. 

Η επίσκεψη αυτή του Κερκύρας Νεκταρίου εγείρει μια σειρά από ερωτήματα: 

Πώς έφτασε στη Ρωσία ο Κερκύρας, αφού οι πτήσεις από Ελλάδα δεν πραγματοποιούνται απευθείας; Μέσω ποιας χώρας μετέβη στην αγαπημένη του “Αγία Ρωσία”; Πήρε, άραγε, την άδεια της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος για να πραγματοποιήσει την επίσκεψη αυτή στην ρωσική εκκλησία, η οποία έχει διακόψει την μνημόνευση του Προκαθημένου της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου; Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει ταχθεί εξαρχής στο πλευρό της Ουκρανίας, λόγω της ρωσικής εισβολής, και η Εκκλησία της Ελλάδος αναγνώρισε το Αυτοκέφαλο της Εκκλησίας της Ουκρανίας που παραχώρησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Προφανώς ο Κερκύρας Νεκτάριος είναι απέναντι και στην χώρα του και στην Εκκλησία του. 

Το CORFUTVNEWS που αποκάλυψε την μετάβαση του Κερκύρας Νεκταρίου στη Ρωσία, έγραψε πρόσφατα πως ο μητροπολίτης ενοχλήθηκε ιδιαιτέρως από την δημοσιοποίηση του γεγονότος και στο πλαίσιο εκδήλωσης προπηλακίζοντας λεκτικά την δημοσιογράφο Ρέα Ντούρου, της είπε ότι “θα πηγαίνω ταξίδια όπου θέλω χωρίς να παίρνω άδεια από κανέναν” και συνέχισε ότι “δεν θα έπρεπε να μας ενδιαφέρει αν πήγε στην Μόσχα …”. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκεκριμένο ρεπορτάζ το είχαν δημοσιεύσει ΜΜΕ της Μόσχας ενώ η Μητρόπολη Κερκύρας αποσιώπησε την επίσκεψη στη Ρωσία. 

Όμως, φαίνεται πως ο Κερκύρας Νεκτάριος …κοιμάται και ξυπνάει με την «Αγία Ρωσία», γι’ αυτό και – όπως αναφέρεται σε δελτίο τύπου της Μητροπόλεως Κερκύρας – «την Κυριακή 30 Νοεμβρίου 2025, εορτή του Αγίου Ενδόξου και Πανευφήμου Αποστόλου Ανδρέου του Πρωτοκλήτου, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ. Νεκτάριος, συλλειτούργησε μαζί με το Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Καζάν, κ. Κύριλλο εκ της αδελφής Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο οποίος και προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας, στον Ιερό Προσκυνηματικό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος στην πόλη της Κέρκυρας. Οι δύο Ιεράρχες συνδέονται από πολλών ετών με στενή πνευματική φιλία και στο τέλος της Θείας Λειτουργίας αντάλλαξαν ευχαριστίες και θερμές ευχές». 

Την ημέρα, λοιπόν, της Θρονικής εορτής του Οικουμενικού Πατριαρχείου, την ημέρα που ο Πάπας Λέων ΙΔ’ ήταν στην Πατριαρχική Λειτουργία στο Φανάρι, ο Κερκύρας Νεκτάριος επέλεξε να συλλειτουργήσει με έναν ιεράρχη της Εκκλησίας της Ρωσίας, η οποία έχει σταματήσει τη μνημόνευση τόσο του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου όσο και του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, λόγω του Ουκρανικού. Συλλειτούργησε, δηλαδή, ο Κερκύρας Νεκτάριος με ιεράρχη μιας Εκκλησίας που έχει κηρύξει εδώ και χρόνια ακοινωνησία και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και στην Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία ανήκει. 

Φαίνεται, λοιπόν, πως το …καταφύγιο της «Αγίας Ρωσίας» στην Ελλάδα είναι η Μητρόπολη Κερκύρας., όπου το …λευκό επανωκαλλύμαυχο μπορεί να …ανεμίζει ανενόχλητο. Πάντως το γεγονός ότι ο Κερκύρας Νεκτάριος δεν δημοσιοποίησε την επίσκεψή του στη Ρωσία κάτι σημαίνει… Από την άλλη δε διστάζει να καλεί ρώσους ιεράρχες στην επαρχία του, ενώ γνωρίζει ότι η Ρωσία έχει διακόψει την μνημόνευση του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου. Αλλά ο Κερκύρας Νεκτάριος έχει, μάλλον, δική του… ατζέντα”. 

Τώρα – λίγους μήνες μετά – ο Κερκύρας Νεκτάριος έφθασε στη ρωσική πρωτεύουσα το βράδυ της Δευτέρας 17 Αυγούστου 2026, κομίζοντας την χείρα του Αγίου Σπυρίδωνος, για μια περιοδεία ενός μηνός! Κάτι αντίστοιχο είχε γίνει με την Αγία Ζώνη (Μονή Βατοπαιδίου) και τον Σταυρό του Αγίου Ανδρέου (Μητρόπολη Πατρών), αλλά και πάλι με το χέρι του Αγίου Σπυρίδωνος (2008 και 2018), στο όχι πολύ μακρινό παρελθόν. 

Μόνο που τώρα ο Μόσχας δεν μνημονεύει τον Οικουμενικό Πατριάρχη και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, λόγω της Ουκρανικής Αυτοκεφαλίας και, βέβαια, υπάρχει ένας πόλεμος πέντε ετών, με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Όμως τίποτα από αυτά δεν πτοεί τον Κερκύρας Νεκτάριο, ο οποίος μετέφερε το ιερό λείψανο με την άδεια της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, όπως γράφτηκε. 

Σήμερα, 18 Αυγούστου 2026, πραγματοποιήθηκε συνάντηση στο Τμήμα Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας μεταξύ του Προέδρου του ΤΕΕΣ, Μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Αντώνιου, και του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου. Όλα εξαιρετικά! 

Ποιος μπορεί να πει το παραμικρό στον Κερκύρας Νεκτάριο, που όντως έχει την δική του ατζέντα με τη Ρωσία; Κανείς! Ούτε η Εκκλησία μα ούτε και η Πολιτεία. 

Εμείς, όμως, δεν θα πάψουμε να εκφράζουμε την αποστροφή και τον αποτροπιασμό μας γι’ αυτές τις ενέργειες του Κερκύρας.

ΣΤΗ ΒΡΥΣΗ ΑΔΗΣΑΡΟΥ ΤΗΣ ΝΑΞΟΥ ΜΕ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΕΝΟΣ ΑΙΩΝΑ

Ένα μουσικό ταξίδι στα 101 χρόνια της ελληνικής δισκογραφίας ξεδιπλώθηκε την Κυριακή 16 Αυγούστου στη Βρύση Αδησαρού της Νάξου, με τη συμμετοχή πολύ κόσμου. 

Από το πρώτο τραγούδι που ηχογραφήθηκε το 1925 (Σμυρνιά) στον Αττίκ και τον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη, τον Ξαρχάκο, τον Λοΐζο και τον Σαββόπουλο. 

Η παράσταση παρουσίασε μια μουσική διαδρομή στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού και της δισκογραφίας, μέσα από τραγούδια και δημιουργούς που σημάδεψαν τις εποχές τους και διαμόρφωσαν το ελληνικό μουσικό τοπίο.

Στη Βρύση τ’ Αδησαρού, δίπλα στην αιωνόβια «γεροντοελιά», σε ένα απόλυτα φυσικό τοπία, η Δάφνη Πανουργιά (φωνή, κιθάρα) και ο Γιάννης Φιλιππουπολίτης (πιάνο, φωνή) ερμήνευσαν τη μουσική ιστορία ενός αιώνα ελληνικού τραγουδιού. 

Συμμετείχαν και οι ταλαντούχοι νεαροί: Αντώνης Φιλιππουπολίτης και Ανδρέας Κορούλης. 

Τα κείμενα του Παναγιώτη Ανδριόπουλου και η ανάγνωση από τον Μιχάλη Καλαΐτζή πλαισίωσαν τη μουσική αφήγηση, συνθέτοντας ένα ταξίδι στον χρόνο, από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή. 

Την καλλιτεχνική διεύθυνση της παράστασης είχε ο Αλέξανδρος Καλογεράς. 

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε συνδιοργάνωση του Πολιτιστικού Συλλόγου Δαμαριώνα «Η Δάμαρις» με τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με την υποστήριξη της Alea, σε παραγωγή της Yria Music Network.

101 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΟΒΙΑ "ΓΕΡΟΝΤΟΕΛΙΑ" ΣΤΗ ΝΑΞΟ

Ένα μουσικό ταξίδι σε 101 χρόνια ελληνικού τραγουδιού θα ξεδιπλωθεί την Κυριακή 16 Αυγούστου στη Βρύση Αδησαρού της Νάξου. Από τον Αττίκ και τον Σουγιούλ έως τον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη, τον Ξαρχάκο, τον Λοΐζο και τον Σαββόπουλο, η εκδήλωση φιλοδοξεί να ενώσει μέσα από τη μουσική διαφορετικές εποχές και γενιές. 

Μέσα σε ένα ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον, στη Βρύση Αδησαρού, ξεδιπλώνεται η ιστορία του ελληνικού τραγουδιού, την Κυριακή 16 Αυγούστου, στις 19:30, στη μουσική εκδήλωση «101 χρόνια ελληνικό τραγούδι – Από τον Αττίκ στον Μάνο». 

Η παράσταση παρουσιάζει μια μουσική διαδρομή στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού και της δισκογραφίας, μέσα από τραγούδια και δημιουργούς που σημάδεψαν τις εποχές τους και διαμόρφωσαν το ελληνικό μουσικό τοπίο. Από τον Αττίκ, τον Σουγιούλ και τον Χαιρόπουλο έως τον Χατζιδάκι, τον Θεοδωράκη, τον Ξαρχάκο, τον Λοΐζο, τον Κουγιουμτζή και τον Σαββόπουλο, η μουσική γίνεται το νήμα που συνδέει διαφορετικές γενιές και στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας. 

Στη Βρύση τ’ Αδησαρού, δίπλα στην αιωνόβια «γεροντοελιά», η Δάφνη Πανουργιά (φωνή) και ο Γιάννης Φιλιππουπολίτης (πιάνο, φωνή) ξετυλίγουν μέσα από τη μουσική την ιστορία ενός αιώνα ελληνικού τραγουδιού. 

Τα κείμενα του Παναγιώτη Ανδριόπουλου και η ανάγνωση από τον Μιχάλη Καλαΐτζή πλαισιώνουν τη μουσική αφήγηση, συνθέτοντας ένα ταξίδι στον χρόνο, από τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα έως τη σύγχρονη εποχή. 

Την καλλιτεχνική διεύθυνση της παράστασης έχει ο Αλέξανδρος Καλογεράς. 

Η εκδήλωση πραγματοποιείται σε συνδιοργάνωση του Πολιτιστικού Συλλόγου Δαμαριώνα «Η Δάμαρις» με τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, με την υποστήριξη της Alea, σε παραγωγή της Yria Music Network.

ΜΙΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΟ ΒΑΛΤΕΣΙΝΙΚΟ ΓΟΡΤΥΝΙΑΣ

Μια ξεχωριστή μουσική βραδιά, αφιερωμένη στον μεγάλο Μάνο Χατζιδάκι, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026 στην επάνω πλατεία του Βαλτεσινίκου, από το Πολιτιστικό Κέντρο Βαλτεσινίκου «Κληροδότημα Σοφιανοπουλαίων». 

Στην έναρξη της εκδήλωσης, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Κέντρου, Γιάννης Μπουλούγαρης, απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό, καλωσορίζοντας το κοινό και ευχαριστώντας θερμά τους καλλιτέχνες και όλους όσοι συνέβαλαν στην οργάνωση και την πραγματοποίηση της βραδιάς.

Συνοπτική αναφορά στην προσωπικότητα του Μάνου Χατζιδάκι έκανε ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Τραγούδια του Μ. Χατζιδάκι παρουσίασαν με ξεχωριστή ευαισθησία η Δάφνη Πανουργιά και ο Γρηγόρης Κακούρης στο τραγούδι , με τον Μιχάλη Παπαγεωργίου στο πιάνο.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν ο Δήμαρχος Γορτυνίας Ευστάθιος Κούλης, καθώς και οι Αντιδήμαρχοι Ηλίας Ρέππας και Δημήτρης Καζάς, μαζί με πλήθος συμπατριωτών, φίλων και επισκεπτών του χωριού. 

Η μαγευτική ατμόσφαιρα της βραδιάς, σε συνδυασμό με το μοναδικό σκηνικό της πλατείας του Βαλτεσινίκου, δημιούργησε μια ιδιαίτερη συνθήκη πολιτισμού και συγκίνησης. 

Η μουσική του Χατζιδάκι, μέσα στο καλοκαιρινό τοπίο και ανάμεσα στα παραδοσιακά στοιχεία του χωριού, ταξίδεψε το κοινό σε άλλες εποχές, ξυπνώντας μνήμες από τα χρόνια ακμής της αγοράς και της κοινωνικής ζωής του Βαλτεσινίκου αφήνοντας μια όμορφη και συγκινητική καλοκαιρινή ανάμνηση.

Μνημεία παραδομένα στη φύση της Ζακύνθου - Έκθεση φωτογραφίας στο «Αληθώς»

Γράφει ο επιμελητής της εκθεσης Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας, Μουσειολόγος (MSc) 

«Η αρχιτεκτονική και η φύση δεν αντιπαρατίθενται· συνδιαμορφώνουν το ίδιο τοπίο». 

Με αφορμή τη θεωρητική προσέγγιση του ιταλού αρχιτέκτονα Giancarlo De Carlo για τη σχέση φύσης και αρχιτεκτονικής. Το Zantphotex - Φωτογραφικό project εγκαταλελειμμένων μνημείων της Ζακύνθου του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου, αποτελεί μια πρόταση ανάγνωσης του τοπίου ως ζωντανού πεδίου, όπου η πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον συνδιαμορφώνουν μια νέα αισθητική πραγματικότητα. 

Τα μνημεία που παρουσιάζονται δεν αντιμετωπίζονται ως απομονωμένα αρχιτεκτονικά αντικείμενα ούτε ως κατάλοιπα ενός παρελθόντος που παρήλθε. Αντίθετα, προσεγγίζονται ως οργανικά στοιχεία του σημερινού τοπίου, τα οποία συνεχίζουν να μετασχηματίζονται μέσα από τη διαρκή παρουσία της φύσης και τη δράση του χρόνου. Η βλάστηση που διεισδύει στα αρχιτεκτονικά στοιχεία και οι φθορές των υλικών συνθέτουν μια νέα μορφή τέχνης, όπου το ανθρώπινο έργο και η φύση συνυπάρχουν, αλληλοσυμπληρώνονται και επαναπροσδιορίζουν την αισθητική αξία του τόπου. 

Η Έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX παρουσιάζεται ως μια επιμελημένη αρχειακή εμπειρία. Φωτογραφίες, χαρτογραφήσεις, πληροφοριακά γραφήματα, εκδόσεις και έντυπο υλικό συνθέτουν ένα ενιαίο αφήγημα που προσκαλεί τον επισκέπτη να προσεγγίσει την πολιτιστική κληρονομιά ως ζωντανό κομμάτι του φυσικού πλούτου της Ζακύνθου. 

Έπειτα από την ψηφιακή παρουσίαση στο zantphotex.envi.ionio.gr και την επιστημονική ημερίδα του ερευνητικού προγράμματος τον Μάιο του 2025, το ZANTPHOTEX αποκτά πλέον και τη φυσική του υπόσταση. Στην καρδιά του Ζακυνθινού κάμπου, η φωτογραφική έρευνα μεταφέρεται από την οθόνη και τον ακαδημαϊκό διάλογο στον εκθεσιακό χώρο του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης ΑΛΗΘΩΣ, προσκαλώντας το κοινό να συναντήσει από κοντά μια διαφορετική ανάγνωση της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού. 

14 και 15 Αυγούστου μετά τις 19:30 

Βιβλιοθήκη Βανάτου Αληθώς / Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης Ενορίας Βανάτου στη Ζάκυνθο. 

νυχθημερόν

Μια απρόσμενη πρώτη «ξενάγηση» στην έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX πραγματοποιήθηκε στη Βιβλιοθήκη Βανάτου, όπου στεγάζεται το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», ενώ βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη το στήσιμο της έκθεσης, ενόψει της λειτουργίας της στις 14 και 15 Αυγούστου 2026. 

Στο Βανάτο βρέθηκαν εκτάκτως, το βράδυ της 9ης Αυγούστου 2026, ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ΄, ο Βουλευτής Ζακύνθου Διονύσιος Ακτύπης, ο Δήμαρχος Ζακύνθου Γιώργος Στασινόπουλος, η πρώην πολιτεύτρια της Νέας Δημοκρατίας Αγγέλα Αβούρη, καθώς και κληρικοί. Με την ευκαιρία της παρουσίας τους στην περιοχή επισκέφθηκαν τον χώρο της Βιβλιοθήκης και είχαν έτσι την ευκαιρία να δουν και να θαυμάσουν από κοντά την έκθεση του ΑΛΗΘΩΣ, πριν ακόμη αυτή παραδοθεί ολοκληρωμένη στο κοινό. 

Τους επισκέπτες υποδέχθηκαν οι συντελεστές του ΑΛΗΘΩΣ, οι οποίοι παρουσίασαν το σκεπτικό και το περιεχόμενο της έκθεσης, καθώς και χαρακτηριστικές φωτογραφικές αποτυπώσεις των μνημείων. Η επίσκεψη εξελίχθηκε μέσα σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα, με συζήτηση γύρω από τα εγκαταλελειμμένα μνημεία της Ζακύνθου, την ιστορική και αισθητική αξία τους και τη σχέση που αναπτύσσουν με το φυσικό περιβάλλον. 

Το ZANTPHOTEX αποτελεί ερευνητικό έργο του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου και καρπό της συνεργασίας του συντηρητή Απόστολου Βαϊνόπουλου και του μουσειολόγου Ιωάννη-Πορφυρίου Καποδίστρια. Συνδυάζοντας επιστημονική τεκμηρίωση και φωτογραφική αποτύπωση, στρέφει τον φακό σε μια λιγότερο γνωστή όψη της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ζακύνθου. 

Το ερευνητικό υλικό περιλαμβάνει 170 φωτογραφίες και καταγραφή 18 εγκαταλελειμμένων μνημείων, φωτίζοντας τον ιδιαίτερο διάλογο ανάμεσα στα ανθρώπινα κατάλοιπα και στη φύση που τα περιβάλλει και σταδιακά τα μεταμορφώνει.

ΜΝΗΜΗ ΝΤΙΝΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ (11 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ)

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος του Αντώνη Φίκου

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Πριν μερικά χρόνια ο Άρης Δημοκίδης φιλοξένησε στα mikropragmata.lifo.gr ένα κουίζ που ετοίμασα για μια ...άλλου είδους γνωριμία με τον ποιητή Ντίνο Χριστιανόπουλο και το έργο του. 

Σαν σήμερα, 11 Αυγούστου, που ο ποιητής απέδρασε στ' άστρα (2020), τον μνημονεύουμε έτι μάλλον και παραθέτουμε στη συνέχεια το σχετικό κουίζ. 

1. Το πραγματικό όνομα του ποιητή είναι: 

Κωνσταντίνος Χρίστου 

Κωνσταντίνος Δημητριάδης 

Κωνσταντίνος Δημητρίου 

2. Ο Χριστιανόπουλος έχει πει πως θεωρεί την μελοποίηση: 

Ιδανική υπόθεση 

Πρόκληση 

Υποβιβασμό 

3. Ο ποιητής στα νιάτα του ήταν μέλος: 

Πολιτικών κομμάτων 

Χριστιανικών οργανώσεων 

Ακαδημαϊκών κύκλων 

4. Έχει αποδώσει στα νέα ελληνικά: 

Τον Ερωτόκριτο 

Την Ερωφίλη 

Το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο 

5. Δικό του είναι το ποίημα: 

Ιθάκη 

Τρώες 

Αβησσυνία 

6. Έχει γράψει μελέτη για τον: 

Παπαφλέσσα 

Παύλο Μελά 

Καραϊσκάκη

7. Η πρώτη ποιητική του συλλογή ήταν: 

Η πιο βαθιά πληγή 

Ξένα Γόνατα 

Εποχή των ισχνών αγελάδων 

8. Την πρώτη ποιητική συλλογή του έστειλε ο Ντίνος Χριστιανόπουλος στον: 

Γ. Θ. Βαφόπουλο 

Μανόλη Αναγνωστάκη 

Κλείτο Κύρου 

9. Παρ’ ότι είναι εναντίον των βραβεύσεων δέχθηκε μία: 

Επίτιμος Διδάκτωρ ΑΠΘ 

Μεγάλο Βραβείο Γραμμάτων 

Βραβείο Ακαδημίας Αθηνών 

10. Ο Χριστιανόπουλος απεχθάνεται: 

Τις συνεντεύξεις 

Τα ταξίδια 

Τα τραγούδια 

11. Έχει βγει βιβλίο στο οποίο ο Χριστιανόπουλος μιλάει για την σχέση του με τον: 

Ανδρέα Κάλβο 

Οδυσσέα Ελύτη 

Διονύσιο Σολωμό 

12. «Οι προγραμματισμένοι στο χαμό» είναι μια ποιητική ανθολογία Θεσσαλονικέων ποιητών για τους:

Μακεδονομάχους 

Εβραίους της Θεσσαλονίκης 

Πολεμιστές ποιητές 

13. Τα «Τραγούδια της Αμαρτίας» του Μάνου Χατζιδάκι σε ποίηση Ντ. Χριστιανόπουλου χορογράφησε ο: 

Κωνσταντίνος Ρήγος 

Αντώνης Φωνιαδάκης 

Δημήτρης Παπαϊωάννου 

14. Ο Χριστιανόπουλος επηρεάστηκε από τον: 

Ρεμπώ 

Καβάφη 

Ουάϊλντ 

15. Ο Χριστιανόπουλος δώρισε το αρχείο του στο: 

Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος 

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης 

Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης 

16. Ο Χριστιανόπουλος έχει τραγουδήσει σε συναυλίες και δίσκους: 

Τσιτσάνη 

Κουγιουμτζή 

Σαββόπουλο 

17. Ο ποιητής εργάστηκε ως: 

Καθηγητής στην Μέση Εκπαίδευση 

Υπάλληλος του Πανεπιστημίου 

Επιμελητής και διορθωτής εκδόσεων 

18. Στην «Διαγώνιο» (περιοδικό και εκδόσεις) που διηύθυνε επί σειρά ετών, ίδρυσε και: 

Μικρή Πινακοθήκη 

Τομέα κοινωνικών δράσεων 

Κέντρο Λογοτεχνικής Τεκμηρίωσης 

19. Το «Εντευκτήριο» του Χριστιανόπουλου περιλαμβάνει: 

Σκόρπιους στίχους 

Μεταφράσεις ποιημάτων 

Μικρές μελέτες 

20. Δικό του είναι το ποίημα: 

Εκατόνταρχος Κορνήλιος 

Εαρινή συμφωνία 

Συμεών ο Στυλίτης

Τον καιρό της θητείας μας στον Τηλεοπτικό Σταθμό της Ι. Μητροπόλεως Πατρών "Λύχνος" είχαμε καλύψει μια αρκούντως ...αιρετική ομιλία του ποιητή Ντίνου Χριστιανόπουλου στο βιβλιοπωλείο της Πάτρας "Πολύεδρο" (16-5-2000) με θέμα: "Θεώρηση της νεοελληνικής ποίησης στον 20ο αιώνα". Σας την παρουσιάζουμε σήμερα και ελπίζουμε να την απολαύσετε. Ακόμα κι αν διαφωνείς με τον Ντίνο Χριστιανόπουλο, δεν μπορείς να μην απολαύσεις τη συγκροτημένη σκέψη του και να μη θαυμάσεις τη σπάνια ευφράδειά του. 

Ένα επετειακό βιβλίο «100 χρόνια Μάνος Χατζιδάκις» κυκλοφόρησε την Κυριακή 19 Οκτωβρίου 2025 με την «Καθημερινή». 

Πολλές πλευρές του ανθρώπου, καλλιτέχνη, συνεργάτη, δημιουργού Μάνου Χατζιδάκι φώτισαν με κείμενά τους δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, συγγραφείς, εκδότες και πανεπιστημιακοί. 

Στο βιβλίο - αφιέρωμα δημοσιεύτηκε και το κείμενό μας από ΤΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΚΑ μας, με τίτλο "Ο Χατζιδάκις, ο Χριστιανόπουλος και το Κυπαρισσάκι". Στον τόμο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ έχει τον τίτλο: Ο Χριστιανόπουλος και το "Κυπαρισσάκι" και υπότιτλο: "Η άγνωστη ιστορία μας ...παρ' ολίγον παρεξήγησης". Το παραθέτουμε στη συνέχεια.