Τρίτη, 20 Νοεμβρίου 2018

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ


Σκέψεις για την εκκλησιαστική περιουσία 
Του δρ Κώστα Μυγδάλη
[Ένα άρθρο γραμμένο πριν από εννέα χρόνια, αλλά επίκαιρο στις μέρες μας]
Η πρόσφατη συνάντηση που είχε ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος με τον κ. Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ και η επακολουθήσασα προκήρυξη των εκλογών [σ.σ. μιλάμε για το 2009], θέτουν προς συζήτηση για ακόμη μια φορά, το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας. Ο κ. Ιερώνυμος, σύγχρονος και νουνεχής ιεράρχης, απέφυγε τον όρο «αξιοποίηση» της περιουσίας, όρος γενικά φορτισμένος στον καιρό μας, που παραπέμπει με βάση την σύγχρονη πραγματικότητα, σε σπέκουλα, ανεξέλεγκτη και παρά τον νόμο δόμηση και εν τέλει καταστροφή. Ορθά άλλωστε ο ίδιος επεσήμανε σε άλλες δηλώσεις του, ότι η εκκλησιαστική περιουσία, «ψίχουλα» την ονόμασε, βρίσκεται σε ομηρία. Η συζήτηση λοιπόν αφορά την διαφύλαξη της εκκλησιαστικής περιουσίας, και την δυνατότητα εκμετάλλευσής της που αναζητεί η Εκκλησία, προκειμένου να δημιουργήσει έργα κοινωνικής υποδομής τα οποία άλλωστε ο Μακαριώτατος, έσπευσε να απαριθμήσει. 
Η κατάσταση δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο σήμερα. 
Τα τελευταία δέκα περίπου χρόνια στον τόπο μας, έχουν δρομολογηθεί και ισχύουν νομοθετήματα και σχέδια οργάνωσης του χώρου και χρήσεων γης , όπως χωροταξικά σχέδια, Ζ.Ο.Ε αλλά και πολεοδομικά σχέδια Γ.Π.Σ , Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π και ρυθμιστικά. 
Και ενώ όλοι οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες γης με βάση τον νόμο, κατά την διαδικασία εκπόνησης αυτών των σχεδίων, έσπευσαν να υποδείξουν και να«διαφυλάξουν» την περιουσία τους, οι εκκλησιαστικοί παράγοντες στη μεγάλη τους πλειοψηφία, δεν το έπραξαν, φοβούμενοι ίσως την λαϊκή κατακραυγή, η οποία θέλει την Εκκλησία να μην νοιάζεται για την διαφύλαξη της περιουσίας της, την οποία ο κάθε επιτήδειος μπορεί να καταπατεί και να εκμεταλλεύεται. Αλλά και οι ίδιες οι δημόσιες υπηρεσίες, κατά την διαδικασία εκπόνησης των μελετών, με περισσή ευκολία χαρακτήρισαν της περιοχές της εκκλησιαστικής γης ως χώρους κοινωφελούς πράσινου ή και δασικού ενδιαφέροντος, τους χαρακτήρισαν ως χώρους προστασίας ( Natura κ.α) εξαντλώντας μέσω αυτών των εκτάσεων τις υποχρεώσεις της χώρας σε οριοθέτηση χώρων προστασίας, υπακούοντας στην παλαβή άποψη, που θέλει την εκκλησιαστική περιουσία, βορά προς στο συμφέρον των πολλών. 
Εδώ που βρίσκονται τα πράγματα, φοβούμαι πως η υπόθεση έχει πολύ δρόμο να κάνει πέρα από τις ευγενικές δηλώσεις του αρχιεπισκόπου και του υπουργού. 
Ας γίνει σαφές κατά πρώτο σε όλους μας ότι ο όρος εκκλησιαστική περιουσία παραπέμπει εν προκειμένω, στη γη που κατέχει η Εκκλησία της Ελλάδος, οι οικείες Μητροπόλεις, τα μοναστήρια και όχι μόνο. Πρόκειται ακόμη για τη γη που ανήκει στην Εκκλησία Κρήτης, στις μητροπόλεις και τις μονές του Οικουμενικού Πατριαρχείου, των άλλων πρεσβυγενών πατριαρχείων αλλά και των μονών του Αγίου Όρους. 
Οι εκτάσεις αυτές, στην μεγάλη τους πλειοψηφία, δεν είναι ούτε οριοθετημένες ούτε τοπογραφικά αποτυπωμένες, πράγμα που καθιστά την συζήτηση πολύ δύσκολη. Επί πλέον ο εύκολος χαρακτηρισμός των εκτάσεων ως δασικού ενδιαφέροντος αλλά και οι δυνατότητες χρήσεις γης που τους προσδόθηκε, περιορίζει απελπιστικά κάθε σκέψη ανάδειξης της εκκλησιαστικής ακίνητης περιουσίας. 
Αυτό γίνεται καλλίτερα κατανοητό, αν σκεφθεί κανείς την δημόσια περιουσία της οποίας η αξιοποίηση, παρά την ύπαρξη συγκεκριμένων υπηρεσιών που ασχολούνται με αυτήν, καθίσταται μέχρι στιγμής αδύνατη. Όπως επίσης και η δια της ΕΤΑ αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του ΕΟΤ, παρά τις διακηρύξεις, εδώ και έξη χρόνια διεκόπη. 
Η προσπάθεια όμως αν και θα απαιτήσει πολύ χρόνο και κόπο, επιβάλλεται να ξεκινήσει και η εκκλησία να κερδίσει αυτό το στοίχημα. 
Η οριοθέτηση και αποτύπωση κατ΄ αρχή της περιουσίας είναι ένα πρώτο μεγάλο βήμα, το οποίο εκτός των άλλων απαιτεί και μια μεγάλη δαπάνη, για την οποία η Πολιτεία επιβάλλεται να σπεύσει να συνδράμει την Εκκλησία. 
Μπορούν να αναζητηθούν ίσως ακόμη συγκεκριμένες δράσεις και μέτρα από το Δ΄ Κ.Π.Σ ή μέσα από τις δρομολογημένες δραστηριότητες του εθνικού κτηματολογίου. 
Δεν γνωρίζω αν πράγματι είναι αποφασισμένη η Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας να ξεκινήσει ένα τέτοιο μεγάλο εγχείρημα το οποίο βέβαια απαιτεί και την βούληση της Πολιτείας, αλλά και την συμβολή των Μ.Μ.Ε που πρέπει να προστατεύσουν της Εκκλησία από τους διάφορους που θέλουν τα βλέπουν την εκκλησιαστική περιουσία στο έλεος των καταπατητών και των θεωριών εκείνων που από την μια θέλουν την εκκλησία χωρίς περιουσία και από την άλλη χωρισμένη από το κράτος. Το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια βρεθήκαμε μπροστά σε προκλητικές συμπεριφορές περιθωριακών εκκλησιαστικών παραγόντων, δεν σημαίνει πως όλος ο εκκλησιαστικός χώρος πρέπει να πληρώσει την νύφη. 
Πέραν όμως όλων αυτών των πρωτοβουλιών που θα οδηγήσουν σε σταθερές αλλά αργόσυρτες διαδικασίες εξασφάλισης της εκκλησιαστικής περιουσίας, από τις δηλώσεις του μακαριότατου, γίνεται σαφές πως η Εκκλησία προκειμένου να προχωρήσει αμέσως το προγραμματισμένο φιλανθρωπικό και κοινωνικό της έργο, έχει ανάγκη να αλλάξουν χρήσεις γης και να απελευθερωθούν κάποιες μικρές τελικά εκτάσεις προς οικοδόμηση κτηρίων που θα στεγάσουν αυτές τις δραστηριότητες. Το εγχείρημα δεν δείχνει εύκολο και πέραν της καλής προθέσεως του Υπουργείου των Δήμων και των Περιφερειών της χώρας, ελλοχεύει και το ΣτΕ στο οποίο θα προσφύγει κάθε αδικημένος καταπατητής και πικραμένος ιδιοκτήτης. Οι νόμοι και οι διατάξεις προβλέπουν συγκεκριμένους χρόνους και απολύτως αιτιολογημένες αποφάσεις για πιθανές αλλαγές των όρων που επιβάλλουν τα ήδη εγκεκριμένα Γ.Π.Σ , Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π και ρυθμιστικά. 
Τέλος και προκειμένου όλα τα παραπάνω να οδηγηθούν σε αίσιο τέλος , είναι αναγκαίο να προκληθεί δημόσια συζήτηση για το πώς σκέπτεται η Εκκλησία να χρησιμοποιήσει την ακίνητη περιουσία της και να δεσμευθεί πάνω στο πρόγραμμά της. Ο Μακαριώτατος ήδη τοποθετήθηκε πάνω σε αυτό το θέμα: «…Θα πρέπει να τον αξιοποιήσουμε με διαφάνεια και όχι να κάνουμε λαϊκισμούς μοιράζοντας πέντε δραχμές εδώ κι εκεί, αλλά σαν διακονία να επιστρέψει στο λαό, κάτω από δικλείδες, ασφαλείς…». Αποτελεί μια πρώτη σαφή δήλωση, πίσω από την οποία θα πρέπει να συνταχθεί όλη η Ιεραρχία. Είναι ο μόνος τρόπος προκειμένου κάθε πολίτης καλής θελήσεως να κατανοήσει το θέμα αλλά και να απομονωθούν αυτοί που ευκαίρως ακαίρως βάλλουν κατά της αξιοποίησης της περιουσίας αυτής. Βέβαια τα σημεία των καιρών, μας δείχνουν ότι κάθε ένας που μπορεί να διαφύγει τον νόμο, παραβιάζει τον οικοδομικό κανονισμό και τους όρους δόμησης, καταστρατηγώντας κάθε έννοια βιώσιμης ανάπτυξης και προστασίας. Πολλώ δε μάλλον αν πρόκειται για φορέα εξουσίας και η Εκκλησία συχνά εμφανίζεται ως τέτοια. Δυστυχώς ο κλήρος, δεν έχει δείξει σεβασμό στους κανόνες που οριοθετούν την δόμηση. Μια σειρά «διάσημα» εκκλησιαστικά αυθαίρετα αναζητούν το μέλλον τους, ενώ η αυθαιρεσία επεκτείνεται ενίοτε και σε κάθε κλίματα οικισμών στην χώρα. Κληρικοί οι οποίοι εμφορούνται από την άποψη ότι προς δόξαν Θεού δύνανται να παρανομούν κατασκευάζοντας ναούς πέρα από κάθε νομοθετική επιταγή, αναδεικνύοντας το εκκλησιαστικό κίτς, πρέπει να ανακληθούν στην τάξη. Βέβαια το κύρος, το ήθος και αγαπητική στάση του Αρχιεπισκόπου, αποτελούν εγγύηση για την πορεία του θέματος, όμως η ιεραρχία επιβάλλεται να προτρέψει τους κληρικούς να σέβονται τους κανόνες και τις κατευθύνσεις της υπηρεσίας ναοδομίας της Ε.Κ.Υ.Ο 
Η καθ΄ οιονδήποτε τρόπο καταστροφή του περιβάλλοντος αποτελεί αμάρτημα και πρέπει να αντιμετωπίζεται με πνευματικά επιτίμια. Άλλωστε προς την κατεύθυνση αυτή δείχνει τον δρόμο και ο ίδιος ο Οικουμενικός Πατριάρχης. 
* Ο Κώστας Μυγδάλης είναι αρχιτέκτονας και διδάκτορας της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ

Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2018

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΣΑΜΑΡΑ


Τι προβλέπει τροπολογία που κατατέθηκε χθες στη Βουλή - Συνεταιρισμός της Εκκλησίας με το Δημόσιο για αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας της 
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΙΝΤΙΚΑΚΗΣ 
30 Ιουλίου 2013
Συνεταιρισμό με το Δημόσιο ξεκινά η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών για να αξιοποιήσει μέσω κοινής εταιρείας (50%-50%) την ακίνητη περιουσία της, την πραγματική έκταση και αξία της οποίας κρατά μέχρι σήμερα επτασφράγιστο μυστικό. 
Τροπολογία που κατατέθηκε χθες στη Βουλή από τους υπουργούς Οικονομικών I. Στουρνάρα και Παιδείας Κ. Αρβανιτόπουλο προβλέπει τη σύσταση της Εταιρείας Αξιοποίησης Ακίνητης Εκκλησιαστικής Περιουσίας ΑΕ (ΕΑΑΕΠ), που θα δημιουργηθεί στην Αττική με μετοχικό κεφάλαιο 300.000 ευρώ, θα έχει διάρκεια ζωής 99 χρόνια, δεν θα υπάγεται στον δημόσιο τομέα, οι μετοχές της δεν θα μπορούν να μεταβιβαστούν, ενώ θα απολαμβάνει σημαντικά φορολογικά οφέλη και πολεοδομικές διευκολύνσεις. 
Ακίνητα – φιλέτα, όπως η έκταση 85 στρεμμάτων στον Λαιμό Βουλιαγμένης για την οποία έχουν κατά καιρούς εκδηλώσει ενδιαφέρον επενδυτές από τη Ρωσία, το Κατάρ, τις ΗΠΑ, το οικόπεδο που φιλοξενεί πάρκινγκ επί της Λεωφόρου Αλεξάνδρας (δίπλα στο γήπεδο του Παναθηναϊκού), άλλο οικόπεδο Σκοπός δεν θα είναι η μεταβίβαση κυριότητας αλλά η εκμίσθωση και η μακροχρόνια παραχώρηση χρήσης των ακινήτων της Εκκλησίας 11,5 στρεμμάτων επί της οδού Δεινοκράτους στο Κολωνάκι (το 2004 προοριζόταν για ξενοδοχείο), θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν μέσω της εν λόγω εταιρείας. Το ίδιο ισχύει για την έκταση 3.500 στρεμμάτων στην Πεντέλη, όπου τουλάχιστον μέχρι και πριν από λίγους μήνες η Εκκλησία προωθούσε μεγάλη φωτοβολταϊκή επένδυση ισχύος 300 μεγαβάτ. 
Η εταιρεία, στην οποία δεν θα μεταβιβάζεται η κυριότητα αλλά τα δικαιώματα επί των ακινήτων, θα έχει ως βασικό της σκοπό την εκμίσθωση, τη μακροχρόνια παραχώρηση χρήσης και εκμετάλλευσής τους ή ακόμη και τη σύσταση δικαιωμάτων επιφανείας στα εκκλησιαστικά ακίνητα…. 
Σχόλιο Ιδιωτικής Οδού
Τι απέγινε άραγε αυτή η επί Κυβερνήσεως Σαμαρά Εταιρεία; 
Δεν έχει πολλά κοινά εκείνη η προ πενταετίας προσπάθεια με τη σημερινή συμφωνία του ΣΥΡΙΖΑ; 
Πάντως το 50%-50% παραμένει αναλλοίωτο!

Ο ΧΩΡΙΣΜΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ - ΚΡΑΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΜΑΚΡΥΑ...


π.α. ανδριόπουλος
Τα πράγματα είναι απλά. 
Ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση δεν μπορούν να προχωρήσουν σε αυτό που ονομάζουμε «χωρισμός Εκκλησίας – Κράτους», λόγω άγνοιας, μειωμένης ικανότητας και περιορισμένης πολιτικής βούλησης. 
Ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος, από την άλλη, ενδιαφέρεται για ένα θέμα που τον «καίει» χρόνια τώρα, αυτό της εκκλησιαστικής περιουσίας. Αλλά η αξιοποίηση και η συνεκμετάλλευση της περιουσίας αυτής δεν συνιστά βήμα προς τον πλήρη «χωρισμό», αντιθέτως – σύμφωνα με τα ανακοινωθέντα – πρόκειται για έναν …περιωπής συνεταιρισμό, για να μην πούμε σφιχτό εναγκαλισμό. 
Οι ιερείς, εξάλλου, δεν ενδιαφέρονται για τίποτε από τα παραπάνω, παρά μόνο για το πώς θα βγουν αλώβητοι – εργασιακά και μισθολογικά – από μια τέτοια διαδικασία. 
Το κράτος θέλει να συνεκμεταλλευθεί την εκκλησιαστική περιουσία όταν το ίδιο έχει μια δική του τεράστια περιουσία ανεκμετάλλευτη. Κι όταν λέμε κράτος δεν εννοούμε μόνο την κεντρική διοίκηση μα και τους Δήμους και όλους τους Οργανισμούς που έχουν περιουσία που ρημάζει. 
Η Εκκλησία έχει κι αυτή ανάλογο πρόβλημα. Πολλά από αυτά που της ανήκουν σήμερα αξιοποιούνται πλημμελώς, σύμφωνα με στενές αντιλήψεις και ίδια συμφέροντα, ενώ άλλα έχουν αφεθεί στην φθορά του χρόνου. 
Αν αξιοποιούνταν όλη αυτή η περιουσία του Κράτους και της Εκκλησίας που θα έπρεπε ήδη να αποφέρει καρπούς, τότε θα μπορούσαμε να περιμένουμε κάτι από μια συμφωνία για τα …λιμνάζοντα και αμφισβητούμενα οικόπεδα και ακίνητα της εκκλησιαστικής περιουσίας που έχει απομείνει.
Πάντως, το θέμα του «χωρισμού Εκκλησίας – Κράτους» δεν είναι στην ουσία οικονομικό. Είναι θέμα εξουσιαστικό. Η Εκκλησία έχει ακόμα πολλά προνόμια εξουσίας από αυτή τη σχέση. Προνόμια τα οποία την καθιστούν καθεστωτική και άρα όλο και λιγότερο πνευματική. 
Ακούγοντας κανείς σήμερα τους εκπροσώπους της Διοικούσας Εκκλησίας να μιλάνε για τον περίφημο «χωρισμό», αντιλαμβάνεται ότι κινούνται γύρω από το δίπολο χρήμα και εξουσία. 
Κι ακόμα η Εκκλησία ολισθαίνει όλο και περισσότερο σε έναν λαϊκισμό που είναι, άλλωστε, και η περιρρέουσα ατμόσφαιρα. 
Κι όπως θα ‘λεγε κι ο Σαββόπουλος 
Μια φάουσα καταπίνει τον αέρα, 
τη θάλασσα, την πόλη, το ιερό, 
πλημμύρισε σκουλήκια η μητέρα 
το ρόδο καταγής βγάζει καπνό. 
Δεν υπάρχει ελπίς 
στην Ελλάδα ζεις.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ Η ΝΕΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΤΗΣ ΙΟΥΛΙΤΑΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ "ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ"


Σάββατο, 17 Νοεμβρίου 2018

ΕΝΑ ΥΨΗΛΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΛΟΡΚΑ


Ο ορισμός της Μουσικής Ποιητικής ήταν το αφιέρωμα στον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, που μας παρουσίασαν την περασμένη Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 2018,στο ΙΔΡΥΜΑ Β&Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ η Ιουλίτα Ηλιοπούλου (απαγγελία), ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος (τραγούδι), Θανάσης Αποστολόπουλος (πιάνο). 
Το αφιέρωμα με τίτλο: «Κάτω απ’ των αστεριών τα φύλλα», πραγματοποιήθηκε  με αφορμή τα 120 χρόνια από την γέννηση του μεγάλου ισπανού ποιητή.  
Και οι τρεις συντελεστές μας παρέσυραν στην μαγεία της ποίησης του Λόρκα και της μουσικής των μεγάλων συνθετών μας Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη και Γιώργου Κουρουπού, ο οποίος ήταν παρών. 
Ευχαριστούμε από καρδιάς τους συντελεστές γι΄αυτήν την υψηλού επιπέδου Μουσική Ποιητική, με άκρως λιτά μέσα - λόγος και μουσική - που αποδεικνύονται παντοδύναμα και καταλυτικά στα χέρια και τη φωνή άξιων ερμηνευτών. 
Παραθέτουμε στη συνέχεια το αναλυτικό πρόγραμμα της βραδιάς. 




Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΗΣ Β. ΦΙΛΙΠΠΑΙΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΧΟΡΙΚΑ ΤΟΥ ΜΠΑΧ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)


Την Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 2018 το απόγευμα, στην αίθουσα εκδηλώσεων της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη» (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών), παρουσιάσαμε το βιβλίο της Βασιλικής Φιλιππαίου «Σημειώσεις πάνω στα Χορικά του J. S. Bach» (εκδόσεις «Το Δόντι»). 
Την εκδήλωση προλόγισε ο υπεύθυνος των εκδόσεων "Το Δόντι" Ανδρέας Τσιλίρας.
Για το βιβλίο μίλησαν: ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος, θεολόγος, μουσικός και ο Σπύρος Δελέγκος, μουσικός, εθνομουσικολόγος. 
Την εκδήλωση έκλεισε η συγγραφέας και συνθέτις Βασιλική Φιλιππαίου. 
Παρόντες στην παρουσίαση ήταν σημαντικοί εκπρόσωποι του μουσικού χώρου: οι συνθέτες Ιάκωβος Κονιτόπουλος και Κωνσταντίνος Φλεριανός, από την Ένωση Ελλήνων Μουσουργών, η σολίστ στην κιθάρα Λίζα Ζώη, ο πιανίστας Τίτος Γουβέλης, η φλαουτίστα Σοφία Καμβύση, η πιανίστρια Νούλη Μαυροειδή, από την Πάτρα, η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά κ.α.
Παρούσα και η αειθαλής συγγραφέας κα Αθηνά Κακούρη. 


Ο ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΓΙΑ ΤΟ "ΕΘΝΙΚΟ" ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Photo © αρχείο Mάνου Χατζιδάκι

Για το Πολυτεχνείο 
Οι εθνικές γιορτές έχουν καταλήξει να είναι τελετουργίες χωρίς αντίκρισμα και με αμφιλεγόμενο περιεχόμενο. Τα γεγονότα του Πολυτεχνείου είναι πρόσφατα –γιορτάζουμε μόλις τη 12η επέτειο– κι όμως μοιάζει η γιορτή σαν τον χρυσό σταυρό που κοσμεί τους λαιμούς νεαρών ερωτιδέων ή ηλιοκαμένων καμακιών. Καμιά επαφή με το ουσιαστικό περιεχόμενο του σταυρού. Στολίδι, ένταση του αισθησιασμού. Έτσι και οι γιορτές του Πολυτεχνείου κατέληξαν σε εκτόνωση, σε κομματικό σφετερισμό και σε συνθήματα άσχετα από το ιδεολογικό περιεχόμενο των γεγονότων που η μνήμη τους συνέθεσε τους επί «εθνικού» επιπέδου εορτασμούς της επετείου (...) 
12η σήμερα, 30ή αύριο, 50ή και θα χαθεί μες στην ανυποληψία των μελλοντικών στολών και επετείων με μερικά λογύδρια στα σχολεία και παρελάσεις στους ασφαλτοστρωμένους δρόμους των ενόπλων δυνάμεων, διαολοστέλνοντας οι στρατιώτες τη γιορτή και την ταλαιπωρία των παρελάσεων (...) 
Όμως το τραγικό δεν είναι αυτό. Το τραγικό είναι που κάθε κυβέρνηση βρίσκει τον τρόπο να συνδεθεί κατευθείαν με τις επετείους αυτές, αγνοώντας τα αληθινά μηνύματα των γεγονότων που τις συνέθεσαν (...) 
Τα γεγονότα της 17ης Νοεμβρίου μας παρέχονται με περισσότερες λεπτομέρειες γι’ αυτούς που επέζησαν παρά γι’ αυτούς που χάθηκαν οριστικά. Οι εναπομείναντες παρελαύνουν επικεφαλής, βγάζουν λόγους, πραγματοποιούν τηλεοπτικές συνεντεύξεις και δεν τους άκουσα ούτε μια φορά να μνημονεύουν αυτούς που χάθηκαν οριστικά, που δεν είναι σε θέση να μιλήσουν σήμερα. 
Έτσι, έρχεται η σειρά να δούμε από κοντά το τραπέζι ενός Ινδιάνου που αμέριμνος με την παραδοσιακή τεχνική αμύνης, υπερασπιζόταν το σπιτικό του και τον τόπο του από τους εισβολείς, ήσυχος για το δίκαιό του και για τον Θεό του. Όμως οι πιονέροι με τον δικό τους Θεό κατασκευάσανε ένα δικό τους δίκαιο και κατέκτησαν τους Ινδιάνους. Κι αφού τους εξαφάνισαν, άρχισαν να γυρίζουν ταινίες με το δίκαιο αμφίρροπο ανάμεσα στους Ινδιάνους και τους Αμερικανούς στρατιώτες. Όμως η κατάληψη είχε επιτελεστεί. Η Αμερική στους Αμερικανούς. Και η 17η Νοεμβρίου στους επιζήσαντες. Αύριο – καθόλου απίθανο – μια μελλοντική δικτατορία να οικειοποιηθεί την επέτειο του Πολυτεχνείου ως σύμβολο αντιστάσεως εναντίον των αντιπάλων της. Μήπως δεν έγινε παρόμοια πλαστοπροσωπία στα ανατολικά «σοσιαλιστικά» κράτη; Αγώνες νέων παιδιών μήπως δεν έγιναν σύμβολο εορτασμού τυραννικών καθεστώτων; Τα ’χουμε δει αυτά και τα ’χουμε -αλίμονο- συνηθίσει (...) 
Δεν είχα καλά, καλά τελειώσει το σχόλιο αυτό και ήλθε η είδηση. Ένας αστυνομικός, σκότωσε τον δεκαπεντάχρονο Μιχάλη Καλτέζα. Κατασκευάζεται ήδη σενάριο με βάση το κατά πόσον ο νεαρός δεκαπεντάχρονος ήταν ή δεν ήταν «επικινδύνος» αναρχικός. Ώστε η κτηνωδία του αστυνομικού να γίνει νόμιμη άμυνα... 
Μάνος Χατζιδάκις 
(Αποσπάσματα από άρθρο με τίτλο ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ ή ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΤΟΥ ΙΝΔΙΑΝΟΥ, που δημοσιεύτηκε αρχικά στο περιοδικό «Τέταρτο», τευχ. 8, Δεκέμβριος 1985, και συμπεριλήφθηκε αργότερα στη συλλογή κειμένων του Μάνου Χατζιδάκι «Ο καθρέφτης και το μαχαίρι» από τις Εκδόσεις Ίκαρος.)

Παρασκευή, 16 Νοεμβρίου 2018

ΠΟΙΑ Η ΤΥΧΗ ΤΗΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΜΑΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΚΛΗΡΙΚΟΥ ΤΗΣ ΠΑΤΡΑΣ;


Εδώ και ένα χρόνο (Οκτώβριος 2017) δημοσιοποιήσαμε το γεγονός ότι ο κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών Αναστάσιος Γκοτσόπουλος κατέθεσε αγωγή εναντίον μας, ζητώντας τη διαγραφή όσων έχουμε γράψει για πολύ συγκεκριμένες πράξεις και θέσεις του και το ποσό των 20.000 ευρώ ως αποζημίωση. 
Ο ίδιος ο κληρικός όπως και ο προϊστάμενός του, ηθικός αυτουργός της εν λόγω αγωγής, δηλ. ο μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος, δεν τοποθετήθηκαν δημοσίως για το θέμα. 
Μήπως τώρα μπορούν να μας πουν ποια ήταν η τύχη της αγωγής τους εναντίον μας; 
Θα θέλαμε, πάντως, να τους θυμίσουμε το Κυριακόν, γιατί φαίνεται πως το ξεχνάνε: 
"οὐ γάρ ἐστι κρυπτὸν ὃ οὐ φανερὸν γενήσεται, οὐδὲ ἀπόκρυφον ὃ οὐ γνωσθήσεται καὶ εἰς φανερὸν ἔλθῃ."
Π.Α.Α. 

«Ρομ μέι κολάι του τε αβές» - ΜΝΗΜΗ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΒΑΛΛΗΝΔΡΑ

Από την εις Επίσκοπον χειροτονία του. 
16 Νοεμβρίου 2008 - 16 Νοεμβρίου 2018

«Ρομ μέι κολάι του τε αβές» 
(Τσιγγάνος δὲν εἶναι εὔκολο νὰ εἶσαι) 
Εἶδα κάποτε, στὸ Γαλλικὸ Ἰνστιτοῦτο τῶν Ἀθηνῶν, ἕνα documentaire γιὰ τοὺς Ρόμ, τοῦ Μενέλαου Καραμαγγιώλη. «Ρόμ», στὴ γλῶσσα τῶν τσιγγάνων, θὰ πεῖ «τσιγγάνος», ἤ «ἄνθρωπος». Δὲν ξέρω ἀπὸ ποιὲς μυστικὲς συνάφειες συνεπαρμένος, καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς προβολῆς θυμόμουν τὸν Δεσπότη μου: τὸν Νικόδημο Βαλληνδρᾶ! 
Ὁ Δεσπότης μου ἦταν μιὰ προσωπικότητα ποὺ μὲ εἶχε ἐντυπωσιάσει βαθειά. Ζοῦσε συγχρόνως ἀνάμεσα στὸ ποίμνιό του, ἀλλὰ καὶ ἔξω ἀπ’ αὐτό. Φάνταζε σὰν ὁ ἔσχατος βυζαντινὸς ἡγεμὼν κι ἦταν δυσπρόσιτος, ἄν καὶ τόσο ἁπλός. Ἦταν ἕνας Ρόμ ὁ Δεσπότης, μὲ τὴν ἔννοια τοῦ τσιγγάνου, ποὺ ζεῖ ὡς πάροικος στὴ χοϊκὴ γῆ, καὶ μὲ τὴν ἔννοια τοῦ ἀνθρώπου ποὺ θρώσκει ἄνω. 
Δὲν ἦταν μικρὸς ὁ Δεσπότης μου, δὲν ἦταν τιποτένιος. Ἀμὴν ἀμὴν λέγω, πὼς ὅτε ἦν νεώτερος, καὶ ἐζώννυε ἑαυτὸν καὶ περιεπάτει ὅπου ἤθελε (πρβλ. Ἰωάν. 21, 18) περιεπάτει ἀγέρωχος, μεγαλειώδης στὸ ἦθος –δὲν (κατ)έκρινε ποτὲ κανέναν-, εὐγενὴς στοὺς τρόπους –δὲν ἐξεμαίνετο ποτέ-, ἱεροπρεπὴς στὸ ὕφος, λιτὸς στὸν βίο, ἀπερίεργος, ὀλιγόλογος καὶ ταπεινὸς στὸ φρόνημα. 
Ἀριστοκράτης ἐκ φύσεως, περιεφρόνησε ἀνεπιτήδευτα τοὺς πολεμίους ποὺ κατὰ καιροὺς τοῦ κεντοῦσαν τὴν πτέρναν καὶ ἀπηξίωσε νὰ συντρίψει τὴν κεφαλὴν οἱουδήποτε. Δημοσιογραφικοὺς κώνωπες δὲν κατεδέχθη νὰ λακτίσει. Ἀρχόντευε εἰρηνεύων. 


Τὴν κύρια μέριμνά του ἀπέσπασε ἡ Λειτουργία καὶ οἱ περὶ αὐτὴν ἐπιστῆμες τῆς Φιλολογίας καὶ τῆς Ὑμνογραφίας. ἡ Διοίκηση οὐδαμῶς. Ὑπῆρξε ἀπαράδεκτα ἐλαστικὸς μὲ τοὺς ἀπειθοῦντας, σκανδαλωδῶς ἐπιεικὴς μὲ τοὺς ἀνυπάκοους, καὶ ὑπερβολικὰ μακρόθυμος μὲ ὅλους. Δὲν ἀνεπαύετο ἐπὶ τοῦ Δεσποτικοῦ Θρόνου, διοικῶν καὶ ἐντελλόμενος, ἀλλὰ πρὸ τῆς Ἁγίας Τραπέζης, θύων καὶ προσευχόμενος. Ἐκεῖθεν ἀντλοῦσε νάματα, τὰ ὁποῖα ἐνέδυε μὲ τὴν ὡς βροντὴ φωνή του –προῖκα τῶν ἐγκάτων- καὶ διέχεε διττῶς: μὲ ἑρμηνευτικοὺς τῶν Γραφῶν ἀπαράμιλλους λόγους -ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν εἰκόνα δεκάδων μικρῶν κασσετοφώνων νὰ ἠχογραφοῦν τὶς ὁμιλίες του- καὶ μὲ πεποικιλμένους, ἀλλὰ μεγαλειωδῶς σεμνοπρεπεῖς, ὕμνους, τοὺς ὁποίους ἀνέμελπε παροιμιωδῶς.
Ὅσο ἦν νεώτερος, καὶ ἐζώννυε ἑαυτὸν καὶ περιεπάτει ὅπου ἤθελε, στὸ λεξιλόγιο καὶ τὴν πολιτεία του δὲν περιέλαβε τὴν προχειρότητα ἤ τὴν ἀνευθυνότητα, τὸ ψεῦδος ἤ τὴ διαπλοκή, τὴ βεβιασμένη ἀντίδραση, τὸν θυμό, ἤ τὸ ἐγωιστικὸ πεῖσμα, πολλῷ δὲ μᾶλλον τὴν καταλαλιά, τὴν κακία ἤ τὴν ἐκδίκηση. Δὲν συνεπάθησε τὴν ἀστειότητα ἤ τὴ φαιδρότητα, καὶ δὲν ἐνέδωσε στὴν κοσμικότητα ἤ τὴν κουφότητα. Δὲν ἐψεύσθη καὶ δὲν εἰρωνεύθη ποτέ! Τελικά, δὲν εἶχε ὧδε μένουσαν πόλιν. Ἦταν ἕνας πνευματικὸς Ρόμ, ὁ Πατρῶν Νικόδημος, κι ὅπως, πολὺ σωστά ἐπισημαίνεται στὸ παραδοσιακὸ τσιγγάνικο τραγούδι τοῦ documentaire, «Ρὸμ μέι κολάι του τε αβές». 
Γιώργος Μαρόπουλος 
ἐπεξεργασία σὲ πρωτόλειο τῆς 7ης Μαρτίου 1990

Με τον μακαριστό Γαλλίας Μελέτιο, κατά την τελετή επιστροφής του Σταυρού του Μαρτυρίου
του Πρωτοκλήτου από την Μασσαλία στην Πάτρα (1980).
Αρχιμανδρίτης με την αείμνηστη μητέρα του Καλυψώ.
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών ανάμεσα στον αείμνηστο φιλοτελιστή
Μωϋσή Κωνσταντίνη και στους συνεργάτες του, Γιώργο Μαρόπουλο και
Παναγιώτη Ανδριόπουλο, στα εγκαίνια έκθεσης Θρησκευτικού
Γραμματοσήμου στην Δημοτική Πινακοθήκη Πατρών (8-1-1997)

ΑΓΙΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΜΟΝΑΣΑΝ ΣΕ ΑΝΤΡΙΚΑ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ ΣΤΙΣ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"


ΤΕΤΑΡΤΗ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2018, 8μ.μ. 
AN ART ARTISTRY - Μονής Αστερίου 4, Πλάκα
ΕΜΦΥΛΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ - ΘΗΛΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΙ 
Από τα Συναξάρια Αγίων γυναικών που μόνασαν σε αντρικά μοναστήρια 
Μουσικές του 20ού και 21ου αιώνα 
- Αγγελίνα Τκάτσεβα, τσίμπελ 
- Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, τραγούδι – αφήγηση 
- Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 
Παραγωγή: Καλλιτεχνικό Σύνολο ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ 
Artwork: Ιωάννης Πορφύριος Καποδίστριας

Πέμπτη, 15 Νοεμβρίου 2018

ΑΠΟΨΕ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΧΟΡΙΚΑ ΤΟΥ ΜΠΑΧ



Σήμερα Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 2018, στις 7 το απόγευμα, στην αίθουσα εκδηλώσεων της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη» (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας & Κόκκαλη), παρουσιάζουμε το βιβλίο της Βασιλικής Φιλιππαίου «Σημειώσεις πάνω στα Χορικά του J. S. Bach»  (εκδόσεις «Το Δόντι»). 
Ομιλητές:
- Παναγιώτης Ανδριόπουλος, θεολόγος, μουσικός 
- Σπύρος Δελέγκος, μουσικός, εθνομουσικολόγος 
Το βιβλίο εστιάζει στον τρόπο μελέτης των Χορικών του Μπαχ που αποτελεί ένα βασικό τμήμα των σπουδών Αρμονίας αλλά και μια ακόμα απόδειξη του αρμονικού πλούτου και της φαντασίας του συνθέτη. Η μελέτη είναι το αποτέλεσμα των πολλών χρόνων διδασκαλίας και των ατελείωτων συζητήσεων της Β. Φιλιππαίου με τους μαθητές της. Το βιβλίο είναι γραμμένο με λιτό τρόπο, βοήθημα στο σπουδαστή που θα ξεκινήσει ανάλυση και εναρμόνιση Χορικών.


Η Βασιλική Φιλιππαίου είναι συνθέτις και καθηγήτρια Ανώτερων Θεωρητικών της Μουσικής στη Φιλαρμονική Εταιρία Ωδείο Πατρών. Δίδαξε στη δημόσια Μέση Εκπαίδευση από το 1981 έως και το 2005. Το συνθετικό της έργο περιλαμβάνει έργα για σόλο όργανα, για μικρά οργανικά ή φωνητικά σύνολα, για ορχήστρα, για φωνή και ορχήστρα ή οργανική συνοδεία. Η μουσική της γραφή βασίζεται στην εσωτερική αναζήτηση και στον στοχασμό, χρησιμοποιώντας πολυρυθμία, ατονικότητα και γενικά σύγχρονες τεχνικές που συνδυάζονται αβίαστα με τους τρόπους της ελληνικής μουσικής. Εκτός από τη διδασκαλία και τη σύνθεση ασχολείται με τη μελέτη, την ανάλυση και τη συγγραφή σχετικά με τη μουσική. Ως καλλιτεχνική διευθύντρια της Φιλαρμονικής Εταιρίας Ωδείο Πατρών, έχει δημιουργήσει δύο θεσμικούς κύκλους, το «PODIUM Νέων Καλλιτεχνών» και τον «Μουσικό Μάιο», διοργανώνοντας παράλληλα συναυλίες, σεμινάρια και ημερίδες που αφορούν τη μουσική, έχοντας και η ίδια ενεργό συμμετοχή. Είναι μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών.
Δείτε περισσότερα εδώ

Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου 2018

ΑΠΑΝΤΑ ΑΓΙΟΥ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΠΑΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΕΝΑ ΧΑΤΖΟΓΛΟΥ


Αγίου Γερασίμου Παλλαδά Άπαντα, τόμος Β', εισαγωγή- κριτική έκδοση Ελένη Σ. Χατζόγλου- Μπαλτά, Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2018, σελ. 516 
Ο δεύτερος τόμος των Απάντων του αγίου Γερασίμου Παλλαδά περέχει 37 λόγους-ομιλίες του που αναφέρονται στις ακίνητες Δεσποτικές εορτές, οι οποίες σχετίζονται με βασικά γεγονότα της επίγειας ζωής του Ιησού Χριστού. Η διαχρονικότητα είναι γνώρισμα των εορτών αυτών, αφού έχουν κεντρική θέση μέσα στον εκκλησιαστικό χρόνο και συνδέονται με το μυστήριο της θείας Οικονομίας, του οποίου αποτελούν βασικούς σταθμούς. 
Τα κείμενα αυτά γράφτηκαν από τον Άγιο Γεράσιμο για ποιμαντικούς σκοπούς, κατά την μακροχρόνια διακονία του ως Ιεράρχου της Εκκλησίας και μπορούν και σήμερα να ωφελήσουν πνευματικά τον αναγνώστη, καθώς αποτελούν αποκυήματα ενός αγιασμένου νου και αποστάλαγμα του βιώματος ενός μιμητή της κατά Θεόν πολιτείας. 
Οι λόγοι στο παρόντα τόμο αναφέρονται σε εορτές που έχουν επίκεντρο το Θεανδρικό πρόσωπο του Ιησού Χριστού στον ιστορικό χρόνο αλλά και την τρέχουσα κοινωνική πραγματικότητα. Οι εορτές αυτές σύμφωνα και με την επίγεια ζωή του Ιησού είναι: Γέννηση του Χριστού, αγία Περιτομή, Υπαπαντή, Θεοφάνεια/Βάπτιση, Μεταμόρφωση και Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Δύο λόγοι στο τέλος του τόμου αναφέρονται «Εις την Κυριακήν προ των Φώτων και κατά Ιουδαίων» και «Εις την απόδειξιν της υιοθεότητος». 
Η εμπνευσμένη εκ μέρους του Αγίου προσέγγιση των θεμάτων, με την φώτιση προφανώς της χάριτος του Αγίου Πνεύματος, αναδεικνύει τους λόγους του πηγή εμπνεύσεως και στήριγμα για την εν Χριστώ ζωή κάθε αγωνιζομένου Χριστιανού. 
Ο τρόπος εκφράσεως του συντάκτη των λόγων είναι κατά κανόνα απλός και προσιτός στον αναγνώστη. Επιπλέον μάλιστα με την χρησιμοποίηση παραδειγμάτων και εικόνων από την φύση και την ιστορία, αλλά και με τον αυθορμητισμό και ζωηρό ύφος του λόγου, η μελέτη των λόγων καθίσταται ενδιαφέρουσα και εποικοδομητική, αλλά πάνω απ’ όλα ψυχωφελής. 
Στην αρχή του βιβλίου υπάρχει Εισαγωγή της επιμελήτριας της εκδόσεως κυρίας Ελένης Χατζόγλου – Μπαλτά, η οποία παρέχει σύντομη περιγραφή του θέματος της κάθε εορτής, καθώς και των ιδεών τις οποίες χρησιμοποιεί ο συγγραφέας για να αναφερθεί στην υπόθεση κάθε εορτής. Επίσης πριν τον κάθε λόγο ειδικά η επιμελήτρια δίνει μία συνοπτική παρουσίαση του περιεχομένου του λόγου που ακολουθεί, τονίζοντας τους κύριους άξονες και τα βασικά νοήματα σκέψεις που διέπουν την θεολογική σκέψη του Αγίου. 
Η προσεγμένη αυτή έκδοση του β΄ τόμου των Απάντων του Αγίου Γερασίμου Παλλαδά ευελπιστούμε ότι θα γίνει ευρέως αποδεκτή από το αναγνωστικό κοινό προς ωφέλεια και οικοδομή. Συνιστάται και, κατά την γνώμη μας, θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει χρησιμότατο βοήθημα για τους διακόνους του θείου λόγου και του εκκλησιαστικού κηρύγματος, γιατί όντως η γραφίδα του φωτισμένου Πατριάρχου Αλεξανδρείας Γερασίμου ακολουθεί την αγιοπνευματική παράδοση των μεγάλων Θεολόγων και Πατέρων της Εκκλησίας.

Ο ΛΟΡΚΑ ΤΟΥ ΕΛΥΤΗ - ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ "ΚΑΤΩ ΑΠ' ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΩΝ ΤΑ ΦΥΛΛΑ"



π.α. ανδριόπουλος 
Αύριο Πέμπτη 15 Νοεμβρίου 2018, στις 8.30 μ.μ., στο ΙΔΡΥΜΑ Β&Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ θα πραγματοποιηθεί μια ξεχωριστή συναυλία, με τίτλο: «Κάτω απ’ των αστεριών τα φύλλα». Ένα αφιέρωμα στον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, με αφορμή τα 120 χρόνια από την γέννηση του. 
Τρεις κορυφαίοι συνθέτες, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Γιώργος Κουρουπός έδωσαν στον πολύσημο λόγο του Λόρκα την αμεσότητα και την συγκίνηση του τραγουδιού. Ποιήματα του Λόρκα, μαζί με δικές του παραλλαγές λαϊκών ισπανικών τραγουδιών, συμπληρώνουν το αφιέρωμα στον ποιητή που αποτύπωσε τα πιο ισχυρά χαρακτηριστικά της ισπανικής ιδιοσυγκρασίας. 
Τραγούδι: Τάσης Χριστογιαννόπουλος 
Πιάνο: Θανάσης Αποστολόπουλος 
Απαγγελία: Ιουλίτα Ηλιοπούλου 


Με αφορμή αυτή την μουσική ποιητική, θυμόμαστε τον Λόρκα του Ελύτη. 
Ο σπουδαίος ισπανός ποιητής Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα φαίνεται πως μπαίνει στη ζωή του Οδυσσέα Ελύτη ήδη από το 1938, όπου στο άρθρο - απάντηση προς τον Γιώργο Θεοτοκά γύρω από τον υπερρεαλισμό, ο Ελύτης αναφέρει τον Λόρκα ως έναν από τους ποιητές της «νέας πραγματικότητας» (Ανοιχτά Χαρτιά, σ. 469). Ο Λόρκα είχε δολοφονηθεί δύο χρόνια πριν (1936).
Αργότερα, σε μια συνέντευξή του στα 1942 δηλώνει: «Ο ποιητής που αυτή τη στιγμή μ’ ενδιαφέρει περισσότερο, είναι ο Ισπανός Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, που τον θεωρώ σαν τον σημαντικότερο λυρικό της σύγχρονης Ευρώπης». 
Και στα 1944 ο Ελύτης γράφει ένα δοκίμιο για τον FEDERICO GARCIA LΟRCA, το οποίο δημοσιεύτηκε το 1945 στο πρώτο τεύχος του περιοδικού Τετράδιο και αναδημοσιεύτηκε στα Ανοιχτά Χαρτιά (σ. 625- 635). Αρχίζει έτσι: 
"ΔΕΝ ΠΑΙΖΕΙ ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΤΙΜΩΡΗΤΑ με τις πονηρές δυνάμεις που κατοικούν αυτό τον κόσμο. Η σκιά της φτερούγας ενός αγγέλου θα σημαδεύει πάντοτε τη ματιά των παραπλανημένων που ερωτοτροπούν με την άβυσσο. Αλλά η νύχτα, το αίμα, η σελήνη, το μοιραίο, οι μυστικές φωνές της γης, ο έρωτας, η αγνή καρδιά του ανθρώπου, η απέραντη γοητεία της ύλης, αυτά όλα που οι σοφοί ζήτησαν να καταπροδώσουν, αρπαγμένοι από μιαν ελάχιστα ελκυστική χίμαιρα, να στήσουνε κάπου-στο Κενό, βέβαια-το αφηρημένο σχήμα της καθαρής ομορφιάς, έρχεται μέρα που ξαναπαίρνουν τη θέση τους, έτσι, απλά, πάνω στα χείλη, ενός Ανταλουζιάνου μελαψού, που καλπάζει bronce y sueno μέσα στους φεγγαρόλουστους ελαιώνες της πατρίδας του". 

Και τελειώνει ως εξής: 
«Γειά σου, Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα! Η πιστολιά που σε σώριασε στον πέτρινο τοίχο ενός χωριού της πατρίδας σου τίποτε δεν κατάφερε να κάνει! Του λαού η δύναμη, που αγάπησες, ανασταίνει τώρα τα λόγια σου για πάντα, και ξέρεις εσύ πόσο το δάκρυ ενός χωριάτη αξίζει περισσότερο απ’ όλα τα βραβεία των Ακαδημιών, πόσο από ένα κομμάτι χρυσάφι γίνεται δείγμα ζωής ανώτερο το πλατανόφυλλο εκείνο που μέσα στα θαμπά πρωινά στέλνει συνοδειά ο βοριάς στους ώμους των αντάρτηδων που πολεμάνε!». 
Λίγα χρόνια αργότερα ο Ελύτης αρχίζει να μεταφράζει Λόρκα. Δημοσιεύει τις μεταφράσεις του στη Νέα Εστία, ένα λογοτεχνικό περιοδικό ευρείας κυκλοφορίας, κι έτσι διαδίδει την ποίησή του σ’ ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Δημοσιεύει επτά ποιήματα από το Romancero Gitano – το οποίο μνημονεύει και στο δοκίμιό του για τον Λόρκα, του 1944 - και με αυτόν τον τρόπο παρουσιάζει μια ενιαία εικόνα του ισπανού ποιητή, καθιερώνοντάς τον ως ποιητή συνδεδεμένο με την παράδοση και τη λαϊκότητα. 
Τις συγκεκριμένες μεταφράσεις τις επανεκδίδει στη συλλογή Δεύτερη Γραφή, ενώ τις ξαναδουλεύει για τα Ρω του Έρωτα, ως στίχους τραγουδιών που μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη ηχογραφήθηκαν για πρώτη φορά στο εξωτερικό, στη διάρκεια της Δικτατορίας. 
Το 2014 η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, ο Γιώργος Κουρουπός και ο Σπύρος Σακκάς παρουσίασαν στην Ισπανία ένα διπλό αφιέρωμα στην ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη και του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα.

Δείτε τις σχετικές αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού
Παραθέτουμε στη συνέχεια κάποια ιστορικά, πλέον, βίντεο του Γιώργου Παπαστεφάνου με αποσπάσματα από το Romancero Gitano.


Τρίτη, 13 Νοεμβρίου 2018

Cundu luna vini ό,τι και να γίνει (βίντεο)


Το περίφημο τραγούδι Cundu luna vini από τον κύκλο τραγουδιών Τα Παράλογα του Μάνου Χατζιδάκι (1976), σε στίχους του Νίκου Γκάτσου, σε δύο βίντεο - ντοκουμέντα. 
Το πρώτο δεν προέρχεται από κάποια συναυλία, αλλά ήταν η συμμετοχή της ΕΡΤ στην "Νύχτα της Μουσικής" που είχε διοργανώσει η ιταλική τηλεόραση RAI στις 21/6/1986. Το τραγούδι Cundu luna vini είχε μαγνητοσκοπηθεί στην Ρωμαϊκή Αγορά λίγες ημέρες πριν την μετάδοση. 
Τραγουδούν η Έλλη Πασπαλά και ο Βασίλης Λέκκας, και το χατζιδακικό μουσικό σύνολο διευθύνει ο ίδιος ο συνθέτης. 



Η πρώτη εκτέλεση ανήκει στην ερμηνεύτρια του δίσκου Μαρία Φαραντούρη και στον πρωτοεμφανιζόμενο τότε Ηλία Λιούγκο (με τη χορωδία της Έλλης Νικολαϊδου). 

Ό,τι και να γίνει 
ό,τι και να λάχει 
κούντου λούνα βίνι 
τραγουδάν οι βλάχοι. 
Φίλοι στην ειρήνη 
σύντροφοι στη μάχη 
κούντου λούνα βίνι 
τραγουδάν οι βλάχοι.

Κούντου λούνα βίνι 
κι ό,τι θέλει ας γίνει.

Κλαιν οι βεδουΐνοι 
σκούζουν οι φελλάχοι 
και στην Παλαιστίνη 
καίγονται μονάχοι. 
Θρύψαλο η σελήνη 
στη μεγάλη ράχη 
κούντου λούνα βίνι 
τραγουδάν οι βλάχοι. 

Κούντου λούνα βίνι 
κι ό,τι θέλει ας γίνει. 

Φως και καλωσύνη 
γιε μου δεν υπάρχει 
ρίχνουν στο καμίνι 
και τον Πατριάρχη. 
Μαύρισαν οι κρίνοι 
ράγισαν οι βράχοι 
κούντου λούνα βίνι 
τραγουδάν οι βλάχοι.

Κούντου λούνα βίνι 
κι ό,τι θέλει ας γίνει.

Ιδού, όμως, και το διεθνές Cundu luna vini, με τους David Riondino και Francesca Breschi, σε μια χατζιδακική - δηλ. πιστή στο πνεύμα του Χατζιδάκι - ερμηνεία. 



Δευτέρα, 12 Νοεμβρίου 2018

Η ΑΙΡΕΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ ΣΤΟ the book's journal


Στο τεύχος 92 (Νοέμβριος 2018) του περιοδικού των βιβλίων “the book’s journal” υπάρχει ένα εξαιρετικό αφιέρωμα στην συγγραφέα Αθηνά Κακούρη, αγαπημένη της Ιδιωτικής Οδού, με τον γενικό τίτλο «Αθηνά Κακούρη: Αιρετική». 
Η συνέντευξη που δίνει η κα Κακούρη στον Στέφανο Καβαλλιεράκη και τον Ηλία Κανέλλη είναι πραγματικά συναρπαστική! Είναι ουσιαστική και απολύτως διδακτική, για πολλά θέματα, χωρίς καθόλου διδακτισμό. Άλλωστε η Α. Κακούρη διακρίνεται για την αφοπλιστική φυσικότητά της και την καίρια – και …αιρετική - ματιά της. Είναι μια αντισυμβατική αστή! Τώρα που η αστική τάξη δεν υπάρχει, η Α. Κακούρη μας θυμίζει εμφαντικά πως αυτή η δαιμονοποιημένη στην Ελλάδα αστική τάξη, έχει δώσει πολλά στον τόπο. 
Θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κάποιος την συνέντευξη της Α. Κακούρη μια ιστορική συνέντευξη, από την άποψη ότι μιλάει πολύ για την ιστορία, με την οποία έχει καταπιαστεί στα βιβλία της, αλλά και από το γεγονός ότι φέτος γιορτάζει τα ενενηντάχρονά της, παραμένοντας αειθαλής και καρποφόρα! 
Το επιμελημένο αφιέρωμα στο τεύχος του “the book’s journal” περιλαμβάνει, επίσης, ένα κείμενο του Φίλιππου Φιλίππου για το μυθιστόρημα «Ξιφίρ Φαλέρ» της Αθηνάς Κακούρη, που κυκλοφόρησε σε αναθεωρημένη έκδοση από την «Εστία». 
Κι ακόμα ένα κείμενο του Στέφανου Καβαλλιεράκη, με τίτλο «Το στέμμα στους βαλκανικούς πολέμους», που αναφέρεται στα δύο τελευταία βιβλία της συγγραφέως, «Τα δύο βήτα» και «Ουλάνοι στη Λάρισα», από τις εκδόσεις Καπόν. 
Διαβάζουμε, λοιπόν, το αφιέρωμα του “the book’s journal” στην Αθηνά Κακούρη, πολυχρονίζοντάς την με αγάπη και τιμή. 
Π.Α.Α.

Κυριακή, 11 Νοεμβρίου 2018

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ


Του Αρχιτέκτονα Ε.Μ.Π. Αντώνη Τσιλιγιάννη
Υπεύθυνου σχεδιασμού δημόσιου χώρου και έργων υποδομής στον Δήμο της Ixelles του Βελγίου

Για την Ιδιωτική Οδό
Η ελληνικότητα στη νεοελληνική αρχιτεκτονική (1830 – σήμερα), όπως και σε κάθε άλλη έκφανση τέχνης, απασχόλησε πολλούς επαγγελματίες και θεωρητικούς της αρχιτεκτονικής, αλλάζοντας ως έννοια ανάλογα με την εποχή, τις κοινωνικοπολιτικές συνθήκες, αλλά και τα αρχιτεκτονικά ρεύματα που επικρατούσαν την εκάστοτε περίοδο στο εξωτερικό. Οι ερμηνείες και οι εκφάνσεις της ελληνικότητας στην αρχιτεκτονική καταλήγουν να είναι τόσο πολλές, όσες και οι εκφραστές τους, οπότε το τελικό συμπέρασμα που θα μπορούσε κανείς να βγάλει είναι μια σύνθεση όλων όσων έχουν ειπωθεί όλα αυτά τα χρόνια. Εντέλει, δε μπορούμε να μιλήσουμε για μία «αντικειμενικά» ελληνική αρχιτεκτονική. Το πώς αντιλαμβάνεται κανείς την ελληνικότητα στην αρχιτεκτονική, είναι καθαρά υποκειμενική υπόθεση.


Από την ανεξαρτητοποίηση του Ελληνικού Κράτους μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα, το στυλ το οποίο επικρατεί στην επίσημη αρχιτεκτονική του Ελληνικού Κράτους, και το οποίο βλέπουμε τόσο σε δημόσια κτήρια όσο και σε ναούς, είναι το Νεοκλασικό. Το Νεοκλασικό στυλ θεωρείται για μια μεγάλη περίοδο ως «ελληνικό», αφού η λογική του είναι μια ρομαντική μεταφορά αναλογιών και διακοσμητικών στοιχείων της Αρχαίας Ελλάδας στη σύγχρονη αρχιτεκτονική. Το στυλ εισάγεται απευθείας από τη Γερμανία, και συγκεκριμένα από τη Βαυαρία, μαζί με τον βασιλιά Όθωνα, αλλά και μαζί με Βαυαρούς αρχιτέκτονες ώστε να το υλοποιήσουν [εικόνες 1-2-3-4]. 


Οι πρώτοι Έλληνες αρχιτέκτονες κάνουν την εμφάνισή τους μερικές δεκαετίες αργότερα, και στην πλειονότητά τους είναι γερμανοσπουδαγμένοι, οπότε η πρωτοκαθεδρία του Νεοκλασικισμού δεν αμφισβητείται, και ασφαλώς ούτε και ο «ελληνικός» του χαρακτήρας. Αντιθέτως, το Νεοκλασικό στυλ αποτελεί προέκταση της Μεγάλης Ιδέας και χρησιμοποιείται για προπαγανδιστικούς σκοπούς. Αποτελεί επίσης πηγή έμπνευσης για τους λαϊκούς τεχνίτες, οι οποίοι αν και ανεκπαίδευτοι, αντιγράφουν με μεγάλη μαεστρία τα Νεοκλασικά μοτίβα σε απλά καθημερινά σπίτια, τα οποία σήμερα καταχρηστικά αποκαλούμε στο σύνολό τους «Νεοκλασικά» [εικόνα 5].


Οι πρώτες ενστάσεις και τάσεις αποστασιοποίησης, έρχονται από τους γαλλοσπουδαγμένους αρχιτέκτονες στις αρχές του 20ου αιώνα, οι οποίοι αποτελούν το αντίβαρο στους γερμανοσπουδαγμένους. Αυτοί έρχονται να αμφισβητήσουν τη «γνησιότητα» του Νεοκλασικισμού και να τον κατηγορήσουν για τον καθαρά διακοσμητικό του χαρακτήρα ως ξενόφερτο και «κάλπικο», δηλαδή ασύμβατο με την ειλικρίνεια της Αρχαιοελληνικής αρχιτεκτονικής. Αντιθέτως, αντιπαραβάλουν το Αρτ Ντεκό, το οποίο διακρίνεται από μια πιο πλαστική διάθεση, με προεξοχές και εσοχές γεωμετρικών όγκων, και το οποίο είναι το επικρατούν στυλ στη Γαλλία, ως ένα διεθνιστικό στυλ το οποίο μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες του εκάστοτε κτηρίου [εικόνες 6-7].


Για πρώτη φορά επίσης, γίνεται νύξη και στην ελληνική παραδοσιακή αρχιτεκτονική ως alter ego. Η μελέτη της γοτθικής αρχιτεκτονικής από τους Γάλλους αρχιτέκτονες, κεντρίζει τους Έλληνες αρχιτέκτονες να εξερευνήσουν την αρχιτεκτονική της Μακεδονίας, των Κυκλάδων, καθώς και των παραδοσιακών λαϊκών Αθηναϊκών σπιτιών. Παραμένει ωστόσο ασαφές το τι θα μπορούσε να αποτελέσει την «ελληνική» αρχιτεκτονική της εποχής. Ο Νεοκλασικισμός, παρά ταύτα, εξακολουθεί να εφαρμόζεται ευρέως, αφού οι εκφραστές του αλλά και η Μεγάλη Ιδέα εκφράζουν τόσο την κρατική προπαγάνδα όσο και το λαϊκό αίσθημα. 
Η επαναστατική τομή γίνεται στις αρχές της δεκαετίας του 1920, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Οι αυξημένες στεγαστικές ανάγκες του Ελληνικού Κράτους, οι ανάγκες αναβάθμισης του Κράτους Πρόνοιας, η κατάρρευση της Μεγάλης Ιδέας, αλλά και η εμφάνιση του νέου υλικού, του μπετόν αρμέ, αλλάζουν μια για πάντα το πεδίο στη νεοελληνική αρχιτεκτονική. Ο Νεοκλασικισμός και το Αρτ Ντεκό απορρίπτονται ως διακοσμητικά, ανεπαρκή, αναχρονιστικά και ξενόφερτα στυλ, και αγκαλιάζεται ο Μοντερνισμός του γερμανικού Μπαουχάους [εικόνα 8] και ο Μπρουταλισμός του γαλλοελβετού Λε Κορμπυζιέ [εικόνα 9]. Τα δύο αυτά στυλ θα χρησιμοποιηθούν με διάφορες παραλλαγές τους από σχεδόν όλα τα μεγάλα ονόματα της νεοελληνικής αρχιτεκτονικής, σημαδεύοντάς την μια για πάντα. Η τυποποίηση, η απλότητα και η ευαναγνωσιμότητα των κτηρίων σαγηνεύει τους (νέους κυρίως) αρχιτέκτονες, οι οποίοι πλέον σπουδάζουν και δρουν επαγγελματικά αποκλειστικά στην Ελλάδα, και εξυπηρετεί το Κράτος. Μια σειρά από κτήρια όπως σχολεία, νοσοκομεία, ξενοδοχεία, δικαστικά μέγαρα, δημαρχεία, τράπεζες, προσφυγικές κατοικίες, χτίζονται σε μερικά χρόνια σε όλη την Ελλάδα, διαδίδοντας τόσο το μοντέρνο στυλ όσο και το υλικό κατασκευής, το μπετόν αρμέ [εικόνα 10].


Ο Μοντερνισμός γίνεται το κατεξοχήν «ελληνικό» στυλ, παρότι ξενόφερτος, και πριν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο διακρίνουμε δύο τάσεις, με εκφραστές τους δύο μεγαλύτερους Έλληνες αρχιτέκτονες του αιώνα. Το πραγματικά αξιοσημείωτο είναι ότι ενώ ο Μοντερνισμός διαδίδεται παγκοσμίως ως διεθνιστικό και μαζικό στυλ αρχιτεκτονικής, στην Ελλάδα αποτελεί αιτία να αναθερμανθεί η συζήτηση σχετικά με την ελληνικότητα στην αρχιτεκτονική και με το πώς προσαρμόζεται στη μεσοπολεμική εποχή. Ο Δημήτρης Πικιώνης υιοθετεί αρχικά το μοντερνιστικό στυλ Μπαουχάους [εικόνα 11] για να το απορρίψει όμως πολύ γρήγορα ως ξενόφερτη μόδα. Στρεφόμενος στις αρετές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, είτε αυτή είναι η Αρχαιοελληνική, είτε η Μακεδονική, είτε η Βυζαντινή, δημιουργεί ένα ενδιαφέρον κράμα μοντερνιστικού λειτουργικού προγράμματος αλλά με «ελληνοπρεπή» μορφή. Κι ενώ οι δυτικές επιρροές είναι εμφανείς όταν κανείς κοιτάζει τις κατόψεις των κτηρίων του, αφού εύκολα βλέπει εφαρμοσμένους τους μοντερνιστικούς κανόνες, οι μορφές των κτηρίων του είναι επηρεασμένες από μια ρομαντική ανασκόπηση της ελληνικής αρχιτεκτονικής αλλά και του ιαπωνικού μινιμαλισμού [εικόνα 12-13]! 


Ο Άρης Κωνσταντινίδης από την άλλη, απορρίπτει το διακοσμητικό και καθαρά μορφολογικό χαρακτήρα της «ελληνικότητας» του Πικιώνη και προσπαθεί (αρκετά επιτυχημένα) να συνδέσει την απλότητα και τη δωρικότητα του Μοντερνισμού με την Αρχαιοελληνική αρχιτεκτονική, την αρχιτεκτονική των Κυκλάδων, καθώς και τη λαϊκή αρχιτεκτονική των Αθηναϊκών σπιτιών. Ο ίδιος πολεμάει σφόδρα το Νεοκλασικισμό και το Αρτ Ντεκό, υποστηρίζοντας ότι ο λιτός Μοντερνισμός είναι κατεξοχήν «ελληνικός» όπως και τα λαϊκά Αθηναϊκά σπίτια, γιατί πολύ απλά προσαρμόζονται στο κλίμα, στο φως, στο τόπο, και εντέλει στους ανθρώπους, χωρίς να τους αναγκάζουν να είναι κλεισμένοι μέσα σε κουτιά με ξενόφερτο «περιτύλιγμα» [εικόνα 14].


Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος διακόπτει αυτές τις αναζητήσεις και η εσωτερική μετανάστευση προς την Αθήνα που τον ακολουθεί, καθώς και η ραγδαία ανασυγκρότηση και ανάπτυξη μετά τον Εμφύλιο, επιτάσσουν μαζική κτηριακή παραγωγή. Ο Μοντερνισμός και το μπετόν αρμέ εξαπλώνονται σε όλη την Επικράτεια [εικόνα 15] και πλημμυρίζουν το Λεκανοπέδιο, με τους ακολούθους του Κωνσταντινίδη να είναι το ρεύμα που επικρατεί. Οι «ανώνυμοι αρχιτέκτονες» καθώς και το πλήθος των εργολάβων απλά αντιγράφουν κάποια βασικά στοιχεία, δημιουργώντας τη γνωστή «αθηναϊκή πολυκατοικία» η οποία είναι διαδεδομένη σε όλη τη χώρα και αποτελεί σχεδόν παγκόσμια πρωτοτυπία. Κι ενώ τα διεθνή ρεύματα αλλάζουν και μεταλλάσσονται, μέχρι τη Δικτατορία, αλλά και αργότερα, το στυλ που επικρατεί είναι αυτό. Μόνο κατά την Επταετία κάνουν την εμφάνισή τους σημειακά κάποια τεραστίου μεγέθους κτήρια σε Μινιμαλιστικό, Μεταμοντέρνο και Διεθνιστικό στυλ, και πρόκειται για κτήρια γραφείων (Πύργος Αθηνών, Υπουργείο Εξωτερικών, Άρειος Πάγος, Πύργος ΟΤΕ) ή ξενοδοχεία (Χίλτον). Στα κτήρια αυτά, αν και είναι εμφανείς οι επιρροές από την αμερικανική αρχιτεκτονική μεγάλων γραφειακών συγκροτημάτων (η οποία αποτελεί διάδοχο σχήμα του Μπάουχαους), για λόγους ιδεολογικής προπαγάνδας των χουντικών, έχουν προστεθεί νύξεις «ελληνοπρέπειας» στα κτήρια, όπως μπλε άσπρο χρωματικό δίπολο, αναλογίες αρχαίου ναού, λευκές κολώνες, και ούτω καθεξής [εικόνα 16]. Από την άλλη μεριά, αυτή η εποχή είναι και η πρώτη φορά στα ελληνικά χρονικά που καταρτίζεται πίνακας με διατηρητέα και προστατευόμενα κτήρια, γεγονός που δείχνει μια προσπάθεια ορισμού και διαφύλαξης αυτού που είναι ή που θεωρείται ως «ελληνική» αρχιτεκτονική.


Στα χρόνια μετά τη Δικτατορία έως σήμερα, διακρίνει κανείς όλων των ειδών τα αρχιτεκτονικά ρεύματα, τα οποία συνήθως καταφθάνουν με καθυστέρηση μερικών ετών από το εξωτερικό. Το αξιοσημείωτο είναι ότι σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις έχουμε ακριβείς αντιγραφές. Οι Έλληνες αρχιτέκτονες προσαρμόζουν τα διεθνή στυλ σε ένα Ελληνικό μοτίβο, είτε εξαιτίας του κλίματος, είτε εξαιτίας των μικρότερων οικοπέδων και των λιγότερο φιλόδοξων προϋπολογισμών, είτε τέλος, εξαιτίας των αυστηρών οικοδομικών και αντισεισμικών κανονισμών. Στην Ελλάδα διακρίνουμε ακόμα και σήμερα, τόσο τα κατάλοιπα ενός ιδιότυπου «ελληνικού» Μοντερνισμού, που εκπροσωπείται στα κτήρια του Τάσου Μπίρη, του Δημήτρη Ησαϊα και του Τάσση Παπαϊωάννου, με σαφείς αναφορές στην κληρονομιά του Άρη Κωνσταντινίδη [εικόνα 17], όσο και κτήρια με σαφείς διεθνιστικές και μεταμοντέρνες νύξεις, όπως τα κτήρια του Αλέξανδρου Τομπάζη [εικόνα 18] και του Νίκου Βαλσαμάκη, τα οποία όμως και πάλι έχουν στραμμένο το βλέμμα στην ελληνική κληρονομιά. Εν κατακλείδι, μπορούμε να πούμε ότι η αναζήτηση της ελληνικότητας στη νεοελληνική αρχιτεκτονική είναι διαρκής και αδιάκοπη. Συνεχίζεται ως τις μέρες μας, τροφοδοτούμενη από τις ξένες τάσεις, επηρεασμένη από τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις, πάντα με το βλέμμα πότε στο παρελθόν και πότε στη Δύση, προσπαθώντας να δώσει απαντήσεις στον Έλληνα χρήστη του κτηρίου και εναρμονιζόμενη με το χαρακτήρα και την ιστορία του ελληνικού τοπίου.


[εικόνα 1]: Εθνική Πινακοθήκη – 1867, Βερολίνο, Φρήντριχ Στήλερ (αριστερά) Αυστριακό Κοινοβούλιο – 1874, Βιέννη, Θεόφιλος Χάνσεν (δεξιά) 
[εικόνα 2]: Ακαδημία Αθηνών – 1859, Θεόφιλος Χάνσεν 
[εικόνα 3]: Βιβλιοθήκη Αθηνών – 1887, Θεόφιλος Χάνσεν 
[εικόνα 4]: Πανεπιστήμιο Αθηνών – 1839, Χριστιανός Χάνσεν 
[εικόνα 5]: Λαϊκά «νεοκλασικά» σπίτια – Ύστερος 19ος αιώνας, Ελλάδα 
[εικόνα 6]: Σπίτι της Αμοιβαιότητας – 1930, Παρίσι, Αουγκούστ Περρέ (αριστερά) Θέατρο Ηλυσίων Πεδίων – 1913, Παρίσι, Αουγκούστ Περρέ (δεξιά) 
[εικόνα 7]: Μέγαρο Μετοχικού Ταμείου Στρατού – 1927, Αθήνα, Βασίλειος Κασσάνδρας – Λεωνίδας Μπόνης 
[εικόνα 8]: Σχολή Μπαουχάους – 1919, Ντεσσάου, Βάλτερ Γκρόπιους 
[εικόνα 9]: Βίλλα Σαβουά – 1928, Πουασύ, Λε Κορμπυζιέ 
[εικόνα 10]: Δημοτικά Σχολεία – 1932, Πλατεία Βάθη, Κυριακούλης Παναγιωτάκος (αριστερά) Προσφυγικά Αλεξάνδρας – 1933, Αμπελόκηποι, Κίμων Λάσκαρις – Δημήτριος Κυριακός (δεξιά) [εικόνα 11]: Δημοτικό Σχολείο – 1931, Λυκαβηττός, Δημήτρης Πικιώνης 
[εικόνα 12]: Υπαίθριες Διαμορφώσεις – 1951, Ακρόπολη και Φιλοπάππου, Δημήτρης Πικιώνης (πάνω) Παιδική Χαρά – 1961, Φιλοθέη, Δημήτρης Πικιώνης (κάτω) 
[εικόνα 13]: Ιερά Μονή Γρηγορίου – 14ος αιώνας, Άγιον Όρος (αριστερά) Οικία Ποταμιανού – 1953, Φιλοθέη, Δημήτρης Πικιώνης (δεξιά) 
[εικόνα 14]: Οικία διακοπών – 1961, Ανάβυσσος, Άρης Κωνσταντινίδης (πάνω) Κατοικία Λαναρά – 1961, Ανάβυσσος, Νίκος Βαλσαμάκης (κάτω) 
[εικόνα 15]: Αμερικανική Πρεσβεία – 1959, Αθήνα, Βάλτερ Γκρόπιους 
[εικόνα 16]: Άρειος Πάγος - 1980, Γκύζη, Ιάσων Ρίζος – Δημήτρης Καταρόπουλος (αριστερά) Πύργος των Αθηνών – 1971, Αμπελόκηποι, Ιωάννης Βικέλας (δεξιά) 
[εικόνα 17]: Κέντρο Διαχείρισης ΔΕΗ – 1971, Πλατεία Βικτωρίας, Κλέων Κραντονέλλης (αριστερά) Πολυκατοικία στο Πολύδροσο – 1977, Χαλάνδρι, Τάσος & Δημήτρης Μπίρης (δεξιά) 
[εικόνα 18]: Συγκρότημα Δίφρος – 1971, Αγία Βαρβάρα Χαλανδρίου, Αλέξανδρος Τομπάζης
Related Posts with Thumbnails