ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ: ΤΑ "ΣΤΙΧΗΡΑ ΙΔΙΟΜΕΛΑ" ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ

Έργο του Μπάμπη Πυλαρινού 

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ είναι τετραμηναίο έντυπο περιοδικό λόγου για τη λογοτεχνία, τη θεολογία και τη φιλοσοφία (Εκδότης - Διευθυντής: Μιχάλης Πάγκαλος). 

Μόλις κυκλοφόρησε το 18ο τεύχος του περιοδικού (Φεβρουάριος - Μάϊος 2026). 

Το κεντρικό αφιέρωμα στρέφεται στη σκέψη του Λούντβιχ Βιτγκενστάιν (πίστη, θρησκεία και ηθική), αλλά το τεύχος περιλαμβάνει και ένα αφιέρωμα στον Διονύση Σαββόπουλο, όπου γράφουν οι: Δημοσθένης Κούρτοβικ, Χριστόφορος Ζώνας, Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, Μιχαήλ Σ. Καλαβρός. 

Στο κείμενό του με τον τίτλο "Τα στιχηρά ιδιόμελα του Διονύση Σαββόπουλου", ο θεολόγος και μουσικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος αναφέρεται στην καταγωγή του Διονύση Σαββόπουλου από την Πόλη, στους στενούς δεσμούς του με το Φανάρι και το Ζωγράφειο Λύκειο, στους λόγους του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου για τον Δ. Σαββόπουλο, στη σχέση του Σαββόπουλου με τη "νεορθοδοξία". 

ΤΟ 18ο ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΑΝΘΡΩΠΟΣ" ΜΕ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΔΙΟΝΥΣΗ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟ

Ο 𝞐𝞜𝞗𝞠𝞨𝞟𝞞𝚺 είναι έντυπο περιοδικό λόγου για τη λογοτεχνία, τη θεολογία και τη φιλοσοφία. Μόλις κυκλοφόρησε το 18ο τεύχος του περιοδικού. Το κεντρικό αφιέρωμα στρέφεται στη σκέψη του Λούντβιχ Βιτγκενστάιν (πίστη, θρησκεία και ηθική) και περιλαμβάνει: 

- Απόσπασμα από χειρόγραφες σημειώσεις της Έλλης Λαμπρίδη από διάλεξη του Αυστριακού φιλοσόφου 

- Συνέντευξη του Τζων Κόττινγκχαμ στον Στέλιο Βιρβιδάκη για το περιοδικό. 

- Άρθρα για τη βιτγκενσταϊνική σκέψη από τους: Μαρία Βενιέρη, Μιχάλη Πάγκαλο, Χρήστο Κολτσίδα, Μιχάλη Παρασκευόπουλου, Πηνελόπη Βουτσινά, Μιχάλη Φιλίππου. 

Φιλοξενείται, επίσης, αφιέρωμα στον 𝚫𝛊𝛐𝛎ύ𝛔𝛈 𝚺𝛂𝛃𝛃ό𝛑𝛐𝛖𝛌𝛐 (Δημοσθένης Κούρτοβικ, Χριστόφορος Ζώνας, Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, Μιχαήλ Σ. Καλαβρός), καθώς και σελίδες για τη μνήμη και την ιστορία στο έργο του 𝚯𝛂𝛎ά𝛔𝛈 𝚩𝛂𝛌𝛕𝛊𝛎𝛐ύ (Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Ευγενία Μαρινάκου, Θεοδόσης Φαρδής). 

Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης συνεχίζει τον στοχασμό του γύρω από τις ποικίλες προεκτάσεις της έριδας για τη λατινική Λειτουργία. Μεταφράζονται, ακόμα, ποιήματα της Μπάρμπαρα Κρούκερ για τον αυτισμό (μτφρ. Νατάσα Κεσμέτη) και πέντε ποιήματα του Ρόμπερτ Μπερνς (μτφρ. Ιάκωβος Θήρας Καραμολέγκος). Η λογοτεχνική ύλη συμπληρώνεται με τη δημοσίευση του θεατρικού έργου της Μαρινέλας Βλαχάκη «Μανικιούρ Πεντικιούρ». 

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Άνθρωπος 18ο τεύχος, Φεβρουάριος – Μάιος 2026 

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν: πίστη, θρησκεία και ηθική. 

ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΒΙΤΓΚΕΝΣΤΑΪΝ – Θεός, επιστήμη και εμπειρία. [Από τις σημειώσεις της Έλλης Λαμπρίδη] Μετάφραση: Κωνσταντίνος Γαρίτσης 

ΤΖΩΝ ΚΟΤΤΙΝΓΚΧΑΜ – Φιλοσοφώντας για τη θρησκεία υπό ανθρώπινη οπτική Συνέντευξη στον Στέλιο Βιρβιδάκη 

ΜΑΡΙΑ ΒΕΝΙΕΡΗ – H αγάπη και η πίστη ως θεμέλια των θρησκευτικών πεποιθήσεων στο ύστερο έργο του Βιτγκενστάιν 

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ – Ηθική και μεταφυσική στη σκέψη του Βιτγκενστάιν 

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΛΤΣΙΔΑΣ – Φιλοσοφία σε italics. Ο Ντ. Ζ. Φίλλιπς μεταξύ ρεαλισμού και αντιρεαλισμού 

ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΣ – Είναι δυνατός ένας ουσιαστικός διάλογος μεταξύ πιστού και μη πιστού; Μία βιτγκενσταϊνική προσέγγιση 

ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΒΟΥΤΣΙΝΑ – Θρησκεία, ηθική και πνευματικότητα 

ΜΙΧΑΛΗΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ – Απαγορεύσεις, πράξεις και προθέσεις στην Ελίζαμπεθ Άνσκομπ και τον Θωμά Ακινάτη 

ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ – Έριδα για τη λατινική Λειτουργία: γλώσσα, πολιτική, θεολογία

ΜΠΑΡΜΠΑΡΑ ΚΡΟΥΚΕΡ – Ποιήματα Μετάφραση: Νατάσα Κεσμέτη 

ΡΟΜΠΕΡΤ ΜΠΕΡΝΣ – Πέντε ποιήματα Μετάφραση: Ιάκωβος Θήρας Καραμολέγκος 

ΜΑΡΙΝΕΛΛΑ ΒΛΑΧΑΚΗ – Μανικιούρ Πεντικιούρ. Ένα θεατρικό έργο για 10+1 γυναίκες 

Μνήμη και ιστορία στον Θανάση Βαλτινό 

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ – Ο Ανάπλους του Θανάση Βαλτινού και οι αντηχήσεις του στο εσωτερικό του αφηγηματικού του έργου 

ΕΥΓΕΝΙΑ ΜΑΡΙΝΑΚΟΥ – Τα αυγουστάχλαδα στον Ανάπλου. Μια μεταφορά της ιστορίας

ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΦΑΡΔΗΣ – Τραύμα, μνήμη και σώμα στο Ημερολόγιο 1836-2011 του Θανάση Βαλτινού

Αφιέρωμα στον Διονύση Σαββόπουλο. 

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΥΡΤΟΒΙΚ – Φίλε θεατή, (αδι)έξοδος 

ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΖΩΝΑΣ – Η ρωγμή ως τόπος φωτός και η Γιορτή ως ξανακερδισμένος χρόνος. Σημειώσεις για την ύστερη τραγουδοποιία του Διονύση Σαββόπουλου 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ – Τα «στιχηρά ιδιόμελα» του Διονύση Σαββόπουλου

ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΚΑΛΑΒΡΟΣ – «Το πτώμα να γίνει γεγονός αναστάσιμο». 

Οι μέρες οι παλιές της ιστορίας και η ανέσπερη μέρα της τέχνης 

Στο οπισθόφυλλο του περιοδικού, έργο του Μπάμπη Πυλαρινού
με τίτλο «Διονύσης Σαββόπουλος».

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΔΙΟΝΥΣΗ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟ ΣΤΟ ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ

Στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 190 χρόνια από την ίδρυση της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας (1836-2026), το Α’ και το Β’ Αρσάκειο Λύκειο Ψυχικού συνδιοργανώνουν συναυλία αφιερωμένη στους μεγάλους Έλληνες συνθέτες Μίκη Θεοδωράκη και Διονύση Σαββόπουλο, με τίτλο «Όταν τα τραγούδια συνομιλούν». 

Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 6 Μαρτίου 2026, στις 7 μ.μ., στο Θέατρο των Αρσακείων Ψυχικού. 

Η εκδήλωση περιλαμβάνει τραγούδια και κείμενα των δύο σημαντικών Ελλήνων, που έχουν σχέση κυρίως με την «πολιτική» και την «ερωτική» διάσταση στο όλο έργο τους. 

Ερμηνεύουν: Η Πέγκυ Ζήνα, η Δάφνη Πανουργιά και η χορωδία του Σχολείου σε διδασκαλία της μουσικού Μαρικίτας Μιχαλοπούλου. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι και οι δύο ερμηνεύτριες είχαν συνεργαστεί στενά με τον Μίκη Θεοδωράκη σε διάφορες περιόδους, ενώ το ρεπερτόριο τους περιλαμβάνει και τραγούδια του Διονύση Σαββόπουλου. 

Τα Αρσάκεια Σχολεία έχουν πραγματοποιήσει στο παρελθόν πολλές αφιερωματικές εκδηλώσεις στον Μίκη Θεοδωράκη και τον Διονύση Σαββόπουλο, οι οποίοι τίμησαν τα Σχολεία με την αυτοπρόσωπη συμμετοχή τους. 

Με την εκδήλωση της 6ης Μαρτίου η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία τιμά τους δύο συνθέτες μετά θάνατον, αναδεικνύοντας την μυστική, μουσική τους συνομιλία. 

Όπως, άλλωστε, είχε πει ο Διονύσης Σαββόπουλος για τον Μίκη Θεοδωράκη «το ελληνικό τραγούδι μάς έδωσε μεγάλες στιγμές αλλά ο Μίκης μάς έδωσε κάτι που μόνο αυτός το έδωσε: Πώς να μην χάσουμε τον άλλον.» 

Ο Πρόεδρος της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, Καθηγητής Γεώργιος Μπαμπινιώτης, έχει γράψει για τον Μίκη Θεοδωράκη: «Η μουσική του και τα τραγούδια του είναι κατόρθωμα και καμάρι τού νεότερου ελληνικού μουσικού πολιτισμού μας και πρέπει να ακούγονται διαρκώς και να προβάλλονται με κάθε ευκαιρία». 

Η εκδήλωση στοιχείται στο πνεύμα του Διονύση Σαββόπουλου, ο οποίος, σε συνέντευξη του στον μαθητή των Αρσακείων Σχολείων Άγη Καράμπελα, προέτρεψε το νέο της εποχής μας: «Να ακούει τραγούδια γενικά, να τα ευχαριστιέται, να μαθαίνει να τα λέει. Ν’ ακούει και τα ελληνικά, να μάθει και λίγη μουσική και να ακολουθήσει το δρόμο της καρδιάς του».

Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό. 

Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Πέθανε απόψε, Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2025, ο σπουδαίος τραγουδοποιός Διονύσης Σαββόπουλος. 

Δείτε τις σχετικές αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού ΕΔΩ. 
Σε μία ραδιοφωνική εκπομπή του 1989 ο Μάνος Χατζιδάκις μιλάει για τους εμπρησμούς και τις συνέπειές τους... Και στο τέλος βάζει Σαββόπουλο. 

Λέει ο Χατζιδάκις: 

"Όλες αυτές τις μέρες μαζί με τ' άλλα γεγονότα βλέπουμε φωτογραφίες του Τόμπρα να χάσκει γέλια ανόητου και ανεύθυνου βλακός μπρος στους φωτορεπόρτερς την ώρα που πάει να καταθέσει στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής. 

Επίσης 15 μέρες τώρα ασχοληθήκαμε με τις φωτιές που κάψαν την Ελλάδα. Είδαμε αφελείς και κακούς ρεπόρτερς να κάνουν δήθεν αγωνιώδεις ερωτήσεις χωρίς αγωνία και χωρίς στοιχειώδη σκέψη για να φωτίσουν το ξεκίνημα των πυρκαγιών. Οι υπέυθυνοι να δηλώνουν και να ενεργούν άμεσα για να σβήσουν οι φωτιές. 

Η εγκληματική ΑΥΡΙΑΝΗ να διαπιστώνει πως ποτέ δεν είχαμε τόσες φωτιές άρα η κυβέρνηση τις προκάλεσε. Όλα για την μεγάλη πυρκαγιά - που ονειρεύεται - του τόπου μας προς δόξα της ιδεολογίας του Ταύρου. Κανείς δεν συνελήφθη από την δραστήρια Αστυνομία μας γιατί είχε υψηλές ασχολίες με την επερχόμενη δίκη της Ιατροπούλου. Θρασύδειλοι όπως πάντα δεν εμφανίστηκαν στην δίκη. 

Διαβάζουμε στα ΝΕΑ του Σαββάτου 26 Αυγούστου: ΔΑΣΙΚΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΥΝ ΤΗΝ ΔΡΑΣΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΙΚΟΠΕΔΟΦΑΓΩΝ. Μα δεν χρειάζεται φιλοσοφία για να γίνει αντιληπτό ότι συμφέροντα ύψιστα - όχι εθνικά αλλά προσωπικά- υπάρχουν στην βάση των πυρκαγιών. Κι όμως κανείς δεν έφερε στην Βουλή έναν νόμο που επειγόντως όποιος καλλιεργεί ή κτίζει σε καμμένη περιοχή να διώκεται ποινικά όσο κι ο εμπρηστής, σαν εγκληματίας. Η καμένη γη θα αναδασωθεί υποχρεωτικά. Να δείτε πως καμιά φωτιά δεν πρόκειται στο μέλλον να συμβεί. Γιατί δεν έσπευσαν να καταθέσουν έναν παρόμοιο νόμο; Γιατί οι προηγούμενοι δεν έπραξαν το ίδιο; Γιατί ακόμη και οι πιο προηγούμενοι; Για να γίνονται κάθε χρόνο φωτιές. 

Ο Σαββόπουλος τα λέει καλά και με πολύ ταλέντο σε ένα τραγούδι του, τους Κωλοέλληνες: "Κράτος ασυστόλων και πεσμένων κώλων" [και βάζει το τραγούδι του Σαββόπουλου  Κωλοέλληνες, από τον δίσκο "Το κούρεμα"]. 

Μάνος Χατζιδάκις 

Από την ραδιοφωνική εκπομπή "Το Πέμπτο Πρόγραμμα" (1989)

Τότε ο Σαββόπουλος είχε δεχθεί επιθέσεις για τον δίσκο «Το κούρεμα» και το τραγούδι «Κωλοέλληνες», και μεγάλο μέρος από το κοινό του, τού γύριζε την πλάτη. Ο Χατζιδάκις τον στήριξε λέγοντας ότι ο δίσκος είναι εξαιρετικός.

Είπε τότε ο Χατζιδάκις: "Ο Σαββόπουλος παρουσιάστηκε καταρχήν κουρεμένος, χωρίς γένια και μουστάκι. Απαρνήθηκε τη γραφικότητα του, την ερήμην της θελήσεώς του γραφικότητα του. Και παρουσίασε καινούργια τραγούδια, υπέροχα, αντάξια ενός αληθινού καλλιτέχνη. Και τραγούδησε το Κωλοέλληνες και θύμωσαν οι ραγιάδες κι αδειάσανε το μέρος που λειτουργούσε. Αν είμασταν σε μια άλλη χώρα, οι πολίτες της χώρας θα συστήναν σε κάθε ξένο επισκέπτη να σπεύσει να δει και ν’ ακούσει το Σαββόπουλο στο Zoom. Και θα ‘πρεπε να υπάρχουν ουρές έξω από τον χώρο που λειτουργεί. Εύχομαι για όλους μας εγκαίρως να το αντιληφθείτε και να σπεύσετε. Εγώ πήγα και θα ξαναπάω. Ακούγοντας τον ένιωσα συγκίνηση και πληρότητα". 

Ο Διονύσης Σαββόπουλος βρέθηκε στο χώρο του Μάνου Χατζιδάκι, στο θρυλικό Μουσικό Κέντρο Αθηνών «Σείριος», από τις 17 Ιανουαρίου ως τις 8 Φεβρουαρίου του 1988 και εκείνες οι εμφανίσεις του αποτυπώθηκαν στη συνέχεια σε δίσκο με τίτλο «Ο κύριος Σαββόπουλος ευχαριστεί τον κ. Χατζιδάκι και θα 'ρθη οπωσδήποτε», που κυκλοφόρησε από τον «Σείριο», την δισκογραφική εταιρεία του Μάνου Χατζιδάκι. 

Σε μια μεγάλη συνέντευξη που έδωσε στο Λευτέρη Παπαδόπουλο και δημοσιεύθηκε στα «Νέα» στις 27 Μαρτίου 1978, ο Μάνος Χατζιδάκις υπογράμμισε την ξεχωριστή θέση του Διονύση Σαββόπουλου στο ελληνικό τραγούδι:

"Θεωρώ τον Σαββόπουλο τον σημαντικότερο εκπρόσωπο της γενιάς σου που διαδέχτηκε τη δική μας! Ο Σαββόπουλος, στα τόσα χρόνια που υπάρχει, έχει ήδη δημιουργήσει την προσωπική του ιστορία. Τόσο αυτός όσο και ο Μικρούτσικος είναι πρωτογενείς φυσιογνωμίες. Κουβαλάνε έναν ολόκληρο κόσμο μέσα τους. Δηλαδή, έχουν μια προσωπική μυθολογία. Ο Σαββόπουλος δεν κατέβηκε στην Αθήνα φτιάχνοντας απλώς ένα ωραίο τραγουδάκι. Ο Σαββόπουλος κατέβηκε κουβαλώντας μια προσωπική μυθολογία, η οποία είναι συνδυασμός καταγωγής (Μακεδονία), ενός κλίματος της εποχής που έζησε και έγινε νέος κι ενός κλίματος ποιητικού από μια ομάδα ποιητών της Θεσσαλονίκης που βγήκε. Μπορεί, βέβαια, με όλ’ αυτά να γινόταν απλώς ένας επαρχιακός καλλιτέχνης. Έγινε όμως πανελλαδικός. Αυτό είναι το μεγάλο ταλέντο του. Συγχρόνως, διαμόρφωσε μια ζωή σύμφωνα με τη μουσική του. Αυτά όλα είναι πολύ σημαντικά πράγματα". 

 

Σε μια συνέντευξή του στον Αργύρη Παπαστάθη και στο ΒΗΜagazino (29-12-2012) ο Σαββόπουλος είχε αναφερθεί σε έναν χαρακτηριστικό ... Χατζιδάκι της εποχής του Γ' Προγράμματος, όταν παιζόταν το «Μακρύ ζεϊμπέκικο για τον Νίκο», και είχε ξεσηκώσει τεράστιες αντιδράσεις: 

"Ο δίσκος δεν μπορούσε να κυκλοφορήσει γιατί ήταν κομμένος από τη λογοκρισία. Αλλά το Τρίτο Πρόγραμμα το έπαιζε, 15 λεπτά τραγούδι. Αναψαν τα τηλέφωνα από την Προεδρία. “Τι παίζετε εκεί, βρε χαμένοι, αφού είναι κομμένο;”. Ετρεξαν οι παραγωγοί και ο Δαβαράκης, έντρομοι στο γραφείο του Χατζιδάκι. “Το και το, Μάνο, τι κάνουμε;”. “Να το παίξετε και αύριο και αν σας πουν τίποτα να τους πείτε ότι το ζήτησε ο ίδιος ο Χατζιδάκις γιατί δεν το ξέρει και θέλει να το ακούσει”. Το ξανάπαιξαν και τον πήρε έξαλλος πια ο ίδιος ο υπουργός. Ο Χατζιδάκις τον άκουγε σιωπηλός. “Τελείωσες;” τον ρωτά. “Ε ναι, Μάνο, τελείωσα”. “Υπουργέ, είσαι βλαξ” και του κλείνει το τηλέφωνο. Γινόταν έξαλλος όταν επενέβαιναν στις επιλογές του, θύμωνε όπως θυμώνουν οι βασιλιάδες". 

Και βέβαια μη ξεχνάμε την συμμετοχή του Διονύση Σαββόπουλου στα περίφημα "Παράλογα" του Μάνου Χατζιδάκι και του Νίκου Γκάτσου. Στον ξεχωριστό αυτό δίσκο ο Σαββόπουλος ερμηνεύει μαζί με την Μελίνα Μερκούρη το τραγούδι "Τ' άλογο του Ομέρ Βρυώνη", 

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΖΑΝΗ: "Μέχρι τα ουράνια σώματα"

"Μέχρι τα ουράνια σώματα"

ταξίδεψε το κοινό στην Κοζάνη 

ο "κορυφαίος Έλληνας τροβαδούρος" Διονύσης Σαββόπουλος

του παπαδάσκαλου Κωνσταντίνου Ι. Κώστα 

"Μέχρι τα ουράνια σώματα" ταξίδεψαν το κοινό στην Αίθουσα Τέχνης της Κοζάνης (22-8-2016) ο Διονύσης Σαββόπουλος, ("ο κορυφαίος Έλληνας τροβαδούρος", όπως τον αποκάλεσε ο πρόεδρος του "Φιλοπρόοδου Συλλόγου" Τάσος Γκλούμπος), με τους μουσικούς συναδέλφους του, τον Κοζανίτη Γιώτη Κιουρτσόγλου στο μπάσο ("αυτή τη δύναμη της φύσης", όπως τον αποκάλεσε ο Σαββόπουλος) και τον νέο και πολλά υποσχόμενα μουσικό Στάθη Άνινο στο πιάνο. 

Είναι δύσκολο (είναι δυσερμήνευτο) να περιγράψει κανείς το ιδιότυπο τρίπτυχο της ποίησης (των στίχων), της μουσικής (κύριους και πλαγιάζοντες ήχους) και της φωνητικής ερμηνείας (που είναι θεϊκό χάρισμα και δημιούργημα του ίδιου) του Διονύση Σαββόπουλου πάνω στη μουσική-θεατρική σκηνή. 

Ο Διονύσης Σαββόπουλος θαυμάζει τον Μάνο Χατζιδάκι. "Ακούς ένα τραγούδι του Χατζιδάκι και γίνεσαι πιο ευγενικός", λέει. Έτσι είναι. Στον Δ. Σαββόπουλο γίνεται κάτι περισσότερο. Με τον Σαββόπουλο ανακαλύπτεις την ευγένεια, την εσωτερική ελευθερία, γίνεσαι αναστάσιμος. 

Στο ποιητικό, μουσικό και φωνητικό - ερμηνευτικό ηχοτοπίο του Δ. Σαββόπουλου οραματίζεσαι τον κόσμο σαν έργο τέχνης. Οι παραστάσεις του είναι συνάξεις πανηγυρικές, αλλά όχι πανηγυριώτικες, λαϊκές, αλλά όχι λαϊκίστικες. 

Στο Διονύση Σαββόπουλο υπάρχει ένας ιδιότυπος συγκερασμός, στίχου, μουσικής και φωνής-ερμηνείας. Όλα από τον ίδιο. Δεν είναι σύνηθες μια τέτοια τριπλή θαυμάσια συνύπαρξη χαρισμάτων στο ίδιο πρόσωπο. Αυτό συμβαίνει στο Δ. Σαββόπουλο και είναι αυτό - μαζί και με τη θεατρική του παρουσία που λειτουργεί ερμηνευτικά όλων αυτών - που τον κάνει να είναι "ο κορυφαίος Έλληνας τραγουδοποιός", κατά την επιτυχή προσφώνηση του Τάσου Γκλούμπου. ‘’Ο Διονύσης Σαββόπουλος σήμερα είναι ο μεγαλύτερος εν ζωή Έλληνας ποιητής’’, έχει πει ο σπουδαίος μουσικός Λαυρέντης Μαχαιρίτσας. Συμφωνώ. Η μουσική εκδήλωση της 22ας-8-2016 έγινε με διοργάνωση του "Φιλοπρόοδου Συλλόγου" Κοζάνης. Συγχαρητήρια παιδιά. 

Μερικά από τα τραγούδια της βραδιάς: ‘’Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας κότσυφας που τον ‘λέγαν Σταύρο…’’, ‘’Τι έπαιξα στο Λαύριο’’, (Η ρεζέρβα, 1979), ‘’Τι ζητάω…’’, ‘’Άγγελος εξάγγελος’’ (Βρώμικο ψωμί, 1972), ‘’Έρχεται βροχή, έρχεται μπόρα’’ (Μπάλλος, 1971), ‘’Είδα την Άννα κάποτε’’ (Το περιβόλι του τρελλού, 1969), ‘’Η παράγκα’’, (Δέκα χρόνια κομμάτια, 1975), ‘’Καλοκαίρι’’, (Το κούρεμα, 1989), τμήμα από το ‘’Μακρύ ζεϊμπέκικο’’ (Η ρεζέρβα, 1979), ‘’Η Συννεφούλα’’ (Φορτηγό, 1966), ‘’Ζεϊμπέκιο’’ (Βρώμικο ψωμί, 1972), ‘’Τον χειμώνα ετούτο’’ (Τραπεζάκια έξω, 1983), ‘’Σε τούτα τα Βαλκάνια’’ (Μπάλλος, 1971), ‘’Σαν τον Καραγκιόζη’’, ‘’Στη συγκέντρωση της Ε.Φ.Ε.Ε.’’, ‘’Τι να τα κάνω τα τραγούδια σας’’, ‘’Μια θάλασσα μικρή’’, (10 χρόνια κομμάτια, 1975), ‘’Η Δημοσθένους λέξις’’ (Ο πυρήνας), ‘’Μη μιλάς άλλο γι’ αγάπη’’ (Φορτηγό, 1966), ‘’Να με προσέχεις’’, ‘’Μην πετάξεις τίποτα’’ (1994), ‘’Ας κρατήσουν οι χοροί’’ (Τραπεζάκια έξω, 1983), ‘’Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη’’ (Το περιβόλι του τρελλού, 1969). 

Έκανε όμορφα νοσταλγικά σχόλια για τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Σουγιούλ, το Ντίνο Χριστιανόπουλο, για τους γονείς που φεύγουν, για την γλυκιά αίσθηση της παρουσίας τους και της ενότητας με τους νεώτερους και έκανε αναφορά σε λόγο του Αγίου Παϊσίου του Αγιορείτου ("έχουμε μέσα μας τη μύγα και την πεταλούδα" σχολίασε), αναφέρθηκε και σε ανέκδοτο Ρώσων Μοναχών ("έχω κρατήσει για τα γεράματά μου ένα οικοπεδάκι σε μια γωνιά εκεί στη Μεσόγειο. Καθίστε τώρα εσείς εκεί κι όταν γεράσω, θα ‘ρθω να μείνουμε μαζί", είπε ο Θεός στους Έλληνες – που καθώς φιλοσοφούσαν και θεολογούσαν, πήγαν αργοπορημένοι στο Θεό, που μοίραζε οικόπεδα στα έθνη - και τους έδωσε την Ελλάδα). 

Ο Διονύσης Σαββόπουλος "παραμένει σύνθετος μα όχι επιτηδευμένος, δύσκολος αλλά όχι δυσνόητος, σοβαρός - όπου πρέπει - αλλά ποτέ σοβαροφανής, εσωτερικός αλλά όχι νάρκισσος, δραματικός μα όχι μελό, φοβισμένος αλλά όχι φοβικός, μελαγχολικός αλλά διόλου καταθλιπτικός. Μεγαλώνει κι όμορφα παλιώνει, δίνοντας με το έργο του ένα σχήμα στα χρόνια που φεύγουν χύμα. Αυτό καλείται να κάνει κάθε γνήσιος τροβαδούρος, εκφράζοντας την εποχή και την κοινωνία του, για ν’ απαντήσει στο αιώνιο ερώτημα: Ποιητή, πες μας στον αιώνα σου τι είδες;"

(Λάμπρος Λιάβας, Καθηγητής Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών). 

Ο ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΔΙΚΑΙΩΝΕΙ ΤΟΝ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟ: "Κράτος ασυστόλων και πεσμένων κώλων"

Από μια ραδιοφωνική εκπομπή του Μάνου Χατζιδάκι το 1989. 

Ο Μάνος μιλάει για τους εμπρησμούς και τις συνέπειές τους... 

Συνειρμικά σκεφθείτε, αγαπητοί συνοδίτες, για τους πάσης φύσεως εμπρησμούς...

Λέει ο Χατζιδάκις: 

"Όλες αυτές τις μέρες μαζί με τ' άλλα γεγονότα βλέπουμε φωτογραφίες του Τόμπρα να χάσκει γέλια ανόητου και ανεύθυνου βλακός μπρος στους φωτορεπόρτερς την ώρα που πάει να καταθέσει στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής. 

Επίσης 15 μέρες τώρα ασχοληθήκαμε με τις φωτιές που κάψαν την Ελλάδα. Είδαμε αφελείς και κακούς ρεπόρτερς να κάνουν δήθεν αγωνιώδεις ερωτήσεις χωρίς αγωνία και χωρίς στοιχειώδη σκέψη για να φωτίσουν το ξεκίνημα των πυρκαγιών. Οι υπέυθυνοι να δηλώνουν και να ενεργούν άμεσα για να σβήσουν οι φωτιές. 

Η εγκληματική ΑΥΡΙΑΝΗ να διαπιστώνει πως ποτέ δεν είχαμε τόσες φωτιές άρα η κυβέρνηση τις προκάλεσε. Όλα για την μεγάλη πυρκαγιά - που ονειρεύεται - του τόπου μας προς δόξα της ιδεολογίας του Ταύρου. Κανείς δεν συνελήφθη από την δραστήρια Αστυνομία μας γιατί είχε υψηλές ασχολίες με την επερχόμενη δίκη της Ιατροπούλου. Θρασύδειλοι όπως πάντα δεν εμφανίστηκαν στην δίκη. 

Διαβάζουμε στα ΝΕΑ του Σαββάτου 26 Αυγούστου: ΔΑΣΙΚΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΟΥΝ ΤΗΝ ΔΡΑΣΗ ΚΥΚΛΩΜΑΤΩΝ - ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΙΚΟΠΕΔΟΦΑΓΩΝ. Μα δεν χρειάζεται φιλοσοφία για να γίνει αντιληπτό ότι συμφέροντα ύψιστα - όχι εθνικά αλλά προσωπικά- υπάρχουν στην βάση των πυρκαγιών. Κι όμως κανείς δεν έφερε στην Βουλή έναν νόμο που επειγόντως όποιος καλλιεργεί ή κτίζει σε καμμένη περιοχή να διώκεται ποινικά όσο κι ο εμπρηστής, σαν εγκληματίας. Η καμένη γη θα αναδασωθεί υποχρεωτικά. Να δείτε πως καμιά φωτιά δεν πρόκειται στο μέλλον να συμβεί. Γιατί δεν έσπευσαν να καταθέσουν έναν παρόμοιο νόμο; Γιατί οι προηγούμενοι δεν έπραξαν το ίδιο; Γιατί ακόμη και οι πιο προηγούμενοι; Για να γίνονται κάθε χρόνο φωτιές. 

Ο Σαββόπουλος τα λέει καλά και με πολύ ταλέντο σε ένα τραγούδι του, τους Κωλοέλληνες: "Κράτος ασυστόλων και πεσμένων κώλων" [και βάζει το τραγούδι του Σαββόπουλου  Κωλοέλληνες, από τον δίσκο "Το κούρεμα"]. 

Μάνος Χατζιδάκις 

Από την ραδιοφωνική εκπομπή "Το Πέμπτο Πρόγραμμα" (1989)

Θ' ανταμωθούμε μια τρελή πρωτομαγιά... νυν και αεί!

Πρωτομαγιάτικο στεφάνι Σπύρου Βασιλείου 

Πρωτομαγιά 

με το σουγιά 

χαράξαν το φεγγίτη 

και μια βραδιά σαν τα θεριά 

σε πήραν απ' το σπίτι.

.........

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος. 

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος. 

Πρώτη εκτέλεση: Βίκυ Μοσχολιού στον δίσκο «ΝΥΝ και ΑΕΙ» (1974). 

Οι σκηνές στο βίντεο που παραθέτουμε εδώ είναι από την εκπομπή «πρόβα» της Λιλάντας Λυκιαρδοπούλου.

Μέσα απ' τη ζέστα του σφαγείου και με στεφάνια δροσερά 
Θ' ανταμωθούμε μια τρελή πρωτομαγιά...

Από τον δίσκο του Διονύση Σαββόπουλου "Τραπεζάκια έξω" (1983).

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΜΙΜΗΣ ΠΛΕΣΣΑΣ ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Η φωτογραφία που δημοσιεύουμε εδώ είναι ιστορική.

Οι συνθέτες Διονύσης Σαββόπουλος και Μίμης Πλέσσας πλαισιωμένοι από επιφανή στελέχη της Ομογένειας της Πόλης.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος έδωσε χθες βράδυ (20/11) μια συναυλία στο Ζωγράφειο Λύκειο, μαζί με μαθητές του Ζωγραφείου και των Εκπαιδευτηρίων Μαντουλίδη της Θεσσαλονίκης. Ο Διονύσης Σαββόπουλος μοιράστηκε με τους μαθητές μνήμες αγαπημένες και ιστορίες του Κωνσταντινουπολίτη πατέρα του Γεώργιου Σαββόπουλου, ενώ τα τραγούδια ήταν της Πόλης και της Σαλονίκης. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης ο Διευθυντής του Ζωγραφείου Λυκείου Γιάννης Δερμιτζόγλου, απένειμε στον Διονύση Σαββόπουλο τον τίτλο του «Επίτιμου Ζωγραφιώτη». Την εκδήλωση, με αφορμή τα 120+1 χρόνια του Ζωγραφείου, τίμησε με την παρουσία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Από την γενική δοκιμή της εκδήλωσης στο Ζωγράφειο

Ο Πατριάρχης απόψε παραβρέθηκε και στην πρώτη προβολή στην Πόλη του σπουδαίου ντοκιμαντέρ «ΤΟΤΕ ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ, ΟΤΑΝ ΤΟΥΣ ΛΗΣΜΟΝΑΝΕ», σε σκηνοθεσία Αγγελικής Αριστομενοπούλου, σενάριο Νίκου Μιχαηλίδη, μουσική Μίμη Πλέσσα, αφήγηση Σίας Κοσιώνη και παραγωγής White Room. 

Το ντοκιμαντέρ είναι αφιερωμένο σε ένα αληθινό μουσείο αρχιτεκτονικής και γλυπτικής στο Σισλί, το μεγαλύτερο ελληνορθόδοξο κοιμητήριο της Κωνσταντινούπολης, στην καρδιά της Πόλης, απέναντι από το εμπορικό κέντρο Cevahir. 

Η εκδήλωση, στην οποία παρέστη και ο Μίμης Πλέσσας, πραγματοποιήθηκε στο Εκθεσιακό Κέντρο Lutfi Kirdar, υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, και διοργανώθηκε από την Εφοροεπιτροπή της μεγαλωνύμου Κοινότητας Σταυροδρομίου.

ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΤΗΣ EUROPA NOSTRA

Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία στη σκηνή του Ηρωδείου ψάλλει το "Φως ιλαρόν" σε μέλος αρχαίον 

Η Europa Nostra, η πανευρωπαϊκή ομοσπονδία οργανώσεων πολιτισμικής κληρονομιάς, γιορτάζει φέτος τα 50 της χρόνια και διοργάνωσε το ετήσιο συνέδριό της στην Αθήνα, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Αποκορύφωμα των εκδηλώσεων του συνεδρίου ήταν η τελετή απονομής των τριάντα βραβείων για τις καλύτερες αναστηλώσεις, μελέτες και προσπάθειες ευαισθητοποίησης πολιτών στην Ευρώπη, με την παρουσία της Ευρωπαίας Επιτρόπου Ανδρούλλας Βασιλείου, και του Προέδρου της Europa Nostra, διάσημου τενόρου Πλάθιντο Ντομίνγκο. 

Η τελετή πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 16 Ιουνίου 2013 από τις 9 το βράδυ ως τη μία μετά τα μεσάνυχτα, στο θέατρο Ηρώδου του Αττικού, το οποίο κατέκλυσαν χιλιάδες επίσημοι προσκεκλημένοι και θεατές.

Λυκούργος Αγγελόπουλος, Λυδία Κονιόρδου και μέλη της ΕΛ.ΒΥ.Χ. στο τέλος της βραδιάς

  

Το Β΄ Μέρος της Τελετής Απονομής των Βραβείων Ευρωπαϊκής Πολιτισμικής Κληρονομιάς 2013, περιλάμβανε το πρόγραμμα "Άνθρωπος και Φύσις - Από τον Όμηρο στον Ελύτη", σε σκηνοθετική επιμέλεια της Λυδίας Κονιόρδου. Η μουσική διεύθυνση του προγράμματος ήταν του Τάκη Φαραζή. 

Ένα πανόραμα της ελληνικής μουσικής, αλλά και του έλληνος λόγου, από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας. 

Συμμετείχαν οι καλλιτέχνες: Διονύσης Σαββόπουλος, Μαρία Φαραντούρη, Αλκίνοος Ιωαννίδης, το συγκρότημα Εν Χορδαίς (Καλλ. διεύθυνση: Κυριάκος Καλαϊτζίδης), οι ηθοποιοί: Χρήστος Λούλης, Γιώργος Γάλλος, Νίκος Κουρής, Δημήτρης Ήμελλος, Αμαλία Μουτούση, Όλια Λαζαρίδου και οι παιδικές χορωδίες της Σχολής Χιλλ (διδασκαλία: Κορίνα Παπαδόδημα) και της Ελληνογερμανικής Αγωγής (διδασκαλία: Χρύσα Αποστολάτου). 

Συμμετείχε και η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου. Με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία ψάλαμε τον περίφημο ύμνο "Φως ιλαρόν" (Επιλύχνιος Ευχαριστία), που σίγουρα είναι πρωτοχριστιανικός - αποδίδεται στον μάρτυρα Αθηνογένη (3ος αι.) - και χαρακτηρίζει την ακολουθία του Εσπερινού. Αποδώσαμε τον ύμνο στο θαυμάσιο αρχαίον μέλος, που παραπέμπει πιθανότατα σε μουσικές της αρχαίας Ελλάδας (ψαλμούς που συνόδευαν τις θυσίες στον αρχαίο κόσμο). 

Η ΕΛ.ΒΥ.Χ. εισόδευσε στη σκηνή του Ηρωδείου με το μέγα προκείμενο "Τις Θεός μέγας" στο μέλος του Πέτρου Μπερεκέτη και εξήλθε με στίχους από τον ψαλμό 135 (Εξομολογείσθε τω Κυρίω), σε ήχο δ' λέγετο, κατά την αγιορείτικη προφορική παράδοση. 

Π.Α.Α.

Η Λυδία Κονιόρδου και ο Λυκούργος Αγγελόπουλος κατά τη γενική πρόβα, το Σάββατο 15 Ιουνίου

Διονύσης Σαββόπουλος, Μαρία Φαραντούρη, Αλκίνοος Ιωαννίδης και παιδικές χορωδίες επί σκηνής 

Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΟ ΖΩΓΡΑΦΕΙΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ

Στο Φως Φαναρίου δείτε και διαβάστε, αγαπητοί συνοδίτες, το ρεπορτάζ του Νίκου Μαγγίνα για την προχθεσινή συναυλία του Διονύση Σαββόπουλου στο Ζωγράφειο της Πόλης.

Διαβάστε και ολόκληρη την "Σαββοπουλική" ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, ο οποίος τίμησε με την παρουσία του την εκδήλωση.

Μεταφέρω εδώ ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

Ο πολύμουσος κ. Σαββόπουλος και κορυφαίος Έλλην «μελωδός», ήγουν «ερμηνευτής των δικών του στιχηρών ιδιομέλων», παλαιόθεν μας συγκινεί με το «φορτηγό» του, το «περιβόλι του τρελλού», το «κούρεμα», τον «Μπάλλο», το «Βρώμικο ψωμί», τα «τραγούδια που έγραψε για φίλους», τον «Καραγκιόζη» του, το «Σαββόραμα», τις «Πρεσθλάβες» του και τα άλλα υπέροχα έργα του, τα οποία είναι διαποτισμένα με πολλή ανθρωπιά, με πολλή ευθύνη έναντι της ιστορίας του Γένους και της σημερινής πραγματικότητός του, με πολλή ευαισθησία δια την αγωνίαν και τους προβληματισμούς των νέων, με πολλή «Ρωμηοσύνη»! Ενθυμούμεθα με ιδιαιτέραν συγκίνησιν τας ευχάς που μας έδιδεν εις τις «Ακτίνες του Βορρά», ολίγον μετά την εκλογήν ημών εις τον μαρτυρικόν Πατριαρχικόν Θρόνον της Κωνσταντινουπόλεως, ψάλλων: «Της καρδιάς σου η βασίλισσα υπάρχει και αιχμάλωτη στέκει στα μάτια σου εμπρός, σαν τον Θρόνον του νέου Πατριάρχη∙ ο Θεός να του δίνη δύναμη και φως». Ευχαριστούμεν από καρδίας, αγαπητέ κ. Σαββόπουλε, δια τας ωραίας εκείνας ευχάς. Πάντοτε χρειαζόμεθα «δύναμιν και φως» παρά Θεού, δια να βαστάζωμεν τον σταυρόν της ιστορίας, δια να πηδαλιουχώμεν ασφαλώς το ιερόν σκάφος της Εκκλησίας, δια να στηρίζωμεν την δοκιμαζομένην Ομογένειαν, δια να δίδωμεν ελπίδα εις τους νέους και δια να κρατούμεν άσβεστον το «Φανάρι» της Ορθοδοξίας, να τηλαυγίζη το φως του Χριστού και την ευγένειαν του Γένους εις τα πέρατα της οικουμένης!

Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΖΩΓΡΑΦΕΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

φωτογραφίες από τις πρόβες: Νικόλαος Μαγγίνας

Ο Διονύσης Σαββόπουλος απόψε στο Ζωγράφειο της Πόλης!

Μία συναυλία στη Κωνσταντινούπολη, δείγμα τιμής στο ιστορικό Ζωγράφειο, που κλείνει φέτος 117 χρόνια λειτουργίας και προσφοράς στα ελληνόπουλα της Πόλης, διοργανώνουν απόψε στην αίθουσα τελετών του Ζωγραφείου τα εκπαιδευτήρια Μαντουλίδη και το Ζωγράφειο.

Τη μοναδική αυτή συναυλία, με τον τραγουδοποιό Διονύση Σαββόπουλο πρωταγωνιστή, που θα τον συνοδεύσουν η ορχήστρα και οι χορωδίες των δύο σχολείων, θα τιμήσει με την παρουσία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Χθες το βράδυ ο Νίκος Μαγγίνας αποτύπωσε στιγμές από την γενική δοκιμή του Διονύση Σαββόπουλου, η οποία ήταν ανοιχτή στους Ρωμιούς της Πόλης. Μάλιστα παρέστησαν ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Υφυπουργός Γιώργος Πεταλωτής, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Πόλη Βασίλειος Μπορνόβας, ο Λυκειάρχης του Ζωγραφείου Γιάννης Δεμιρτζόγλου, ο οποίος ξενάγησε τους εξ Ελλάδος στους χώρους του ιστορικού σχολείου κ.α.

Στην φωτό, σ' ένα διάλειμμα της πρόβας, ο υφυπουργός Γ. Πεταλωτής με τον Δ. Σαββόπουλο.