ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΡΟΥΠΟΣ: Η χαρά της μουσικής

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη το βιβλίο «Η χαρά της μουσικής», του διακεκριμένου συνθέτη Γιώργου Κουρουπού, σε επιμέλεια Ιουλίτας Ηλιοπούλου. 

Πρόκειται για ένα βιβλίο 330 σελίδων, όπου αποτυπώνεται η διαδρομή, η μουσική φιλοσοφία και το ισχυρό αποτύπωμα του Γιώργου Κουρουπού στη μουσική ζωή του τόπου. 

Την επιλογή κειμένων και την επιμέλεια έκανε η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία συγκέντρωσε διαλέξεις, άρθρα, συνεντεύξεις και συνομιλίες του συνθέτη, που φωτίζουν την μεγάλη προσφορά του στην μουσική και τον πολιτισμό γενικότερα. 

Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: 

Γεννήθηκα μ' ένα τραγούδι: «Μες στης νύχτας το σκοτάδι...» Ήταν ο Κεφαλλονίτης πατέρας μου που τραγουδούσε, συνοδεία της κιθάρας του, τη «Σερενάτα» του Σούμπερτ με ελληνικούς στίχους. Έτσι απλά, οι μονωδίες του πατέρα μου και τα χορωδιακά τραγούδια της παρέας στο σπίτι ήταν η πρώτη μου μουσική τροφή, αυτή που με γαλούχησε κι αυτή που με μεγάλωσε. 

Από το Νέο Ηράκλειο στον Πειραιά, από την Αθήνα στο Παρίσι, από το πιάνο στα μαθηματικά κι από εκεί πάλι και πάντα στη μουσική, ο Γιώργος Κουρουπός, με βαθιά ποιητική νοημοσύνη, πάθος για γνώση, εργατικότητα και πηγαίο χιούμορ, από παιδί αναζήτησε, βρήκε και μας χαρίζει την ξεχωριστή απόλαυση των επεξεργασμένων ήχων, τη χαρά της μουσικής. Ένα μεγάλο εύρος θεμάτων καλύπτουν τα κείμενα του Γιώργου Κουρουπού. Κείμενα για τη μελοποίηση, για τη μουσική και το παιχνίδι, ή τη μουσική και τον χρόνο, κείμενα για σπουδαίες προσωπικότητες, δασκάλους ή φίλους του, τον Olivier Messiaen, τον Μάνο Χατζιδάκι, τον Νίκο Σκαλκώτα, τη Μαρία Κάλλας, τον Κωνσταντίνο Καραμανλή ή τον Σταύρο Μπένο, κείμενα για τη μουσική στο θέατρο, για τον ήχο στην Ιλιάδα, για τη γοητεία των μύθων· και πάλι, πάντα για τη μουσική, που από νωρίς έγινε στη ζωή του Γιώργου Κουρουπού «ταυτότητα, τόπος ονείρων και ευτυχισμένων συναντήσεων». 

Στο βιβλίο του Κουρουπού συναντάμε θεματικές όπως: Μουσική και δημιουργία, μελοποίηση και σύνθεση, μουσική στο θέατρο, πρόσωπα και έργα, προσωπική διαδρομή και πολιτισμός. 

Καίριο είναι το κεφάλαιο «Μελοποιώντας την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη», καθώς ο Γ. Κουρουπός δεν αναφέρεται μόνο στην δική του – πολύ σημαντική – εργασία πάνω στην Ελυτική ποίηση, αλλά και στις μελοποιήσεις άλλων δημιουργών, παλαιότερων και νεώτερων, καταθέτοντας, μάλιστα, και ενδιαφέρουσες αξιολογικές κρίσεις και επισημάνσεις. 

Πρόκειται, αναμφισβήτητα, για ένα βιβλίο – εγκόλπιο της μουσικής και της πνευματικής χαράς που απολαμβάνουμε από αυτήν! 

Περιεχόμενα 

ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ 

Επιρροές και εμμονές 

Μάης '68 - και μετά; 

Ένα πρωινό στην Opera Comique του Παρισιού 

Μουσική φαντασία (Γράμμα στην Μελίνα Μερκούρη) 

ΜΕΛΟΠΟΙΗΣΗ 

Κάθε τραγούδι 

Μελοποιώντας την ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη 

Για το Μονόγραμμα 

Μελοποίηση 

Βασικοί τρόποι προσέγγισης της ποίησης από τους Έλληνες συνθέτες κατά τον 20ό αιώνα

ΠΡΟΣΩΠΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑ 

Olivier Messiaen, ο παιδαγωγός 

Μάνος Χατζιδάκις: Μια πολύ προσωπική μαρτυρία 

Ιάννης Ξενάκης: Ο εξανθρωπισμός της μουσικής 

Νίκος Σκαλκώτας: Στην δίνη των σχιζοφρενικών διλημμάτων της ελληνικής μουσικής 

Γιώργος Σισιλιάνος 

Μητρόπουλος - Bernstein. Το φταίξιμο είναι του Θεού 

Mozart: Ένας σύγχρονος λαικός συνθέτης 

Η Μαρία Κάλλας και το υποσυνείδητο του συνθέτη 

Ρίκα Δεληγιαννάκη 

Γιώργος Σεβαστίκογλου. Ύμνος στην αλήθεια 

Κωνσταντίνος Καραμανλής: Ανυπόκριτος σεβασμός και ουσιαστική στήριξη του αληθινού πολιτισμού

Σταύρος Μπένος 

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΜΕΛΕΤΕΣ 

Μουσική και παιχνίδι 

Χρόνος και μουσική 

Ο ήχος του πολέμου στην Ιλιάδα 

Έντεχνη ελληνική μουσική δημιουργία: παράδοση και παγκοσμιοποίηση 

Η εσωστρέφεια της έντεχνης ελληνικής μουσικής 

Η ελληνική μουσική από τον 19ο αιώνα έως τα μέσα του 20ού 

Η έντεχνη ελληνική μουσική και το πρόβλημα της ιθαγένειας 

Η αβάσταχτη γοητεία των μύθων 

Το λαϊκό τραγούδι κι εμείς 

Η μουσική στο θέατρο και στον κινηματογράφο 

Η τέχνη και τα ιδανικά των Ηνωμένων Εθνών 

Δελφοί: Μια σύγχρονη εκδοχή μουσικών αγώνων στο πνεύμα των Πυθίων 

ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ 

Οδύσσεια: Ο Γιώργος Κουρουπός συζητάει με την Angela Dauber 

Λεπορέλλα - Μια βουβέλα ελεγεία για όσους/όσες δεν αγαπήθηκαν: Συνέντευξη στο Θάνο Μαντζάνα

Ελπίς Πατρίδος - Η επανάσταση του 21' σαν λυρικό έργο: Συνέντευξη στον Νικόλα Ζώη 

«Ένα όμορφο τραγούδι είναι κάτι σαν γυμνό μοντέλο»: Συνέντευξη στον Θανάση Θ. Νιάρχο 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ 

Η χαρά της μουσικής 

Ο Γιώργος Κουρουπός σπούδασε μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, πιάνο στο Ωδείο Αθηνών και σύνθεση στο Conservatoire του Παρισιού (1968-1972), στην τάξη του Olivier Messiaen. Κατά τη δεκαετή διαμονή του στο Παρίσι, μεταξύ άλλων, έγραψε το Ελληνικό τραγούδι και τα λυρικά δράματα Hermès et Prométhée, Dieu le veut και Grisélidis (Φεστιβάλ Avignon). Σημαντικότερα έργα του μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα (το 1977) είναι Η συνέλευση των ζώων (παραμύθι Περικλή Κοροβέση), Σονάτα για βιολοντσέλο και πιάνο, Ο Μικρός Ναυτίλος (ποίηση Οδυσσέα Ελύτη), Οδύσσεια, συμφωνικό μπαλέτο σε χορογραφία John Neumeier (βραβείο μουσικής Benois de la Dance), Κοντσερτίνο για πιάνο και ορχήστρα, Το Μονόγραμμα (λυρική καντάτα σε ποίηση Οδυσσέα Ελύτη), Φωνή Δρυός (τελετουργικό δράμα), Επτά αθάνατες αρετές (συμφωνικό έργο), οι όπερες Πυλάδης (λιμπρέτο Γιώργου Χειμωνά), Ιοκάστη (ποίηση Ιουλίτας Ηλιοπούλου), Οι δραπέτες της σκακιέρας (λιμπρέτο Ευγένιου Τριβιζά), Η σκηνή των θαυμάτων (κείμενο Μιγκέλ ντε Θερβάντες), Λεπορέλλα (βασισμένη στο έργο του Στέφαν Τσβάιχ, λιμπρέτο Ιουλίτας Ηλιοπούλου), Ελπίς Πατρίδος (λιμπρέτο Ιουλίτας Ηλιοπούλου), καθώς και πολλοί κύκλοι τραγουδιών μελοποιημένης ποίησης για φωνή και πιάνο. Διετέλεσε πρόεδρος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και καλλιτεχνικός διευθυντής της Ορχήστρας των Χρωμάτων και του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Το 2017 τιμήθηκε με τον τίτλο Chevalier de la Légion d’Honneur της Γαλλικής Δημοκρατίας. Είναι ομότιμος καθηγητής του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Δείτε όλες τις αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για τον Γιώργο Κουρουπό ΕΔΩ.