Τετάρτη, 17 Απριλίου 2019

Ο ΜΕΓΑΣ ΑΔΩΝΗΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ



Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Στις 5 Μαρτίου 2019, ανακηρύχθηκε σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ένας μεγάλος άραβας ποιητής και πολίτης του κόσμου, ο Αλί Αχμάντ Σαΐντ Εσμπέρ, ο γνωστός ως Άδωνης. 
Ο 90χρονος σήμερα, διάσημος Σύρος ποιητής, από τους μεγαλύτερους του αραβικού κόσμου, δηλώνει φιλέλληνας και θεωρεί την πατρίδα του Συρία και την Ελλάδα αδελφές στον αρχαίο πολιτισμό. 
Ο αειθαλής Άδωνης, στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Αθήνα για την αναγόρευσή του σε Επίτιμο Διδάκτορα του ΕΚΠΑ, πραγματοποίησε και άλλες δράσεις. 
Επισκέφθηκε, για παράδειγμα, το Τμήμα του Διδασκαλείου Αραβικής Γλώσσας του Πανεπιστημίου Αθηνών και συνομίλησε με τους σπουδαστές, οι οποίοι είναι μαθητές του Λιβανέζου φιλολόγου και μεταφραστή Ρόνι Μπου Σάμπα. 


Ο Ρόνι Μπου Σάμπα είναι αυτός που μετέφρασε την συνέντευξη του Άδωνη στο Κανάλι της Βουλής. 
Στην εκπομπή "Συνάντηση" και στην Άντζελα Τσιφτσή, ο Άδωνης, μίλησε, μεταξύ άλλων, και για: Την διεκδίκηση και κατάκτηση της γνώσης, που για εκείνον δεν ήταν δεδομένες, για την απελευθερωτική φυγή από τη Συρία στο Λίβανο και την εγκατάσταση στο Παρίσι, για τη μελέτη του κόσμου της Δύσης και τη μετάφραση κομβικών έργων, όπως οι Μεταμορφώσεις του Οβιδίου στα αραβικά, για το νόημα και τις αξίες της πραγματικής επανάστασης, για την ποίηση, που όπως λέει ο ίδιος είναι μια αέναη ερώτηση κ.α. 
Σε ερώτηση για την σχέση του με έλληνες ποιητές, ο Άδωνης απάντησε (μετάφραση: Ρόνι μπου Σάμπα): 
«Γενικά, ο ποιητής είναι κατ’ ανάγκην φίλος του ποιητή. Κατ’ εμέ οι ποιητές ζουν όλοι σε έναν κήπο πέρα από τον χρόνο, πέρα και τις εποχές. Ο καθένας τους διακρίνεται για ένα ξεχωριστό χαρακτηριστικό. Γνωρίζω γενικά τη σύγχρονη ελληνική ποίηση μέσω της μετάφρασης βέβαια. Διάβασα τον Ρίτσο, τον Ελύτη, τον Τίτο Πατρίκιο και τον φίλο μας Δημήτρη (Χουλιαράκη) επίσης. Τους θεωρώ φίλους μου, μου αρέσει η ποίησή τους και τους αγαπάω σαν άτομα. Ελπίζω να ολοκληρωθεί στο μυαλό μου μια ολοκληρωμένη εικόνα για την ποίηση όλων τους μέσω κάποιας μετάφρασης, γιατί αυτά που έχω διαβάσει δεν αντιπροσωπεύουν όλο το έργο τους, ωστόσο αρκεί για να τους τοποθετήσω ανάμεσα στους μεγάλους ποιητές της Ελλάδας και του κόσμου.»


Εξαιρετικά ενδιαφέροντα είναι και όσα είπε ο Άδωνης για την μετάφραση της ποίησης: 
«Η μετάφραση ήταν ανέκαθεν αναγκαία, και θα συνεχίσει να είναι- θέλοντας και μη ανεξάρτητα από τα λάθη και οι αρετές της. Γιατί η μετάφραση. είναι απαραίτητη. Επιπλέον, πιστεύω ότι η μετάφραση θα αποτελέσει 41:08 ένα θεμέλιο για τον πολιτισμό του μέλλοντος. Το πρώτο θεμέλιο. Η μετάφραση της ποίησης, ωστόσο, είναι κάτι άλλο. Καταρχήν γιατί δεν μεταφράζεται η ποίηση. Είναι αδύνατον να ταυτιστεί μια ελληνική λέξη ή μία γαλλική με μία αραβική, και το αντίθετο γιατί κάθε λέξη έχει τον δικό της ήχο κάθε λέξη έχει τη δική της μουσική. Κάθε λέξη έχει τη δική της ιστορική και γλωσσική ακολουθία. Είναι αδύνατον να μεταφραστούν αυτά. Δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι όμως. Η μετάφραση είναι αναπόφευκτη. Μιλώ για τη μετάφραση της ποίησης, όχι της φιλοσοφίας και των επιστημών. Η μετάφραση της ποίησης είναι μια δεύτερη δημιουργία, η οποία είναι αδύνατον να ταυτιστεί κυριολεκτικά με το πρωτότυπο κείμενο, αλλά το διαπερνάει και προσπαθεί να αναδημιουργήσει ή να βάλει τον κόσμο, τα οράματα και την ευαισθησία του σε άλλη γλώσσα. Αυτό είναι από τα δυσκολότερα πράγματα. Σπάνια, σ’ όλη την ιστορία της λογοτεχνίας, διαβάζεις μια υψηλή ποιητική μετάφραση. Πολύ σπάνια. Είναι κάτι που παρατηρώ πρωτίστως σε μένα, παρά το μεγάλο θαυμασμό που νοιώθω για τον τεράστιο κόπο, που καταβάλει ο μεταφραστής κατά την μεταφορά του ποιητικού κειμένου». 
Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη του Άδωνη στο Κανάλι της Βουλής στη συνέχεια. 
Παραθέτουμε, επίσης, φωτογραφικό υλικό από την επίσκεψη του Άδωνη στο Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου Αθηνών.


Τρίτη, 16 Απριλίου 2019

ΣΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ "ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΔΙΑΛΟΓΟΥ"



Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο σεβαστός μου και πολύτιμος Σταύρος Ζουμπουλάκης στην πρόσφατη ομιλία του κατά την παρουσίαση του βιβλίου «ΛΥΤΡΩΣΗ – Περί του Αγίου Φωτός» του Δημήτρη Αλικάκου, είπε πολύ σημαντικά και αληθινά πράγματα. 
Όμως, είπε και κάτι στο οποίο αισθάνομαι την ανάγκη να αντιλέξω. Είπε πως «στην Εκκλησία της Ελλάδος, αλλά και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν υπάρχει κουλτούρα διαλόγου, δεν υπάρχει κουλτούρα συζήτησης». 
 Ήθελα, λοιπόν, με αφορμή αυτόν τον «αφορισμό» του Σταύρου Ζουμπουλάκη, να δηλώσω για άλλη μια φορά πως αν για κάποιο λόγο υπερασπίζομαι το Οικουμενικό Πατριαρχείο σήμερα, είναι ακριβώς αυτή η «κουλτούρα διαλόγου» που καλλιεργεί συστηματικά από τις αρχές του 20ού αιώνα. Και γι’ αυτήν ακριβώς την κουλτούρα και πρακτική του διαλόγου επικρίνεται με σφοδρότητα από τους διάφορους κύκλους, πρωτίστως της Εκκλησίας της Ελλάδος και στη συνέχεια και άλλων Ορθοδόξων Εκκλησιών. 
Έχω γράψει ήδη εδώ και 10 χρόνια για τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο τον «Διάλογο», πως πορεύεται προς την οικουμένη διαλεγόμενος αενάως! Με τους πάντες! Αφού άπαντες του Θεού και Πατρός «γένος εσμέν». Διαλέγεται με τα νήπια, τους έφηβους, τους νέους, τους μεσήλικες, τους ηλικιωμένους, τους ξένους, τους οικείους, τους εγγύς και τους μακράν, τους ετεροδόξους και αλλοθρήσκους, τους αδελφούς εν τη πίστει Ορθοδόξους όπου γης. Ίσως γι’ αυτό νομίζω πως δεν είναι λίγες οι φορές που ο Πατριάρχης είναι μόνος!… Σηκώνει ένα τεράστιο βάρος, αυτό του διαλόγου και της συνάντησης, που απαιτεί υψηλή εγρήγορση και συνειδητότητα, ανά πάσα στιγμή.
Είναι όντως Οικουμενικός Πατριάρχης διότι διαλέγεται αδιαλείπτως με την Οικουμένη! Αφουγκράζεται, συλλαμβάνει και ενστερνίζεται τα μηνύματα των καιρών, μετουσιώνοντάς τα σε σκέψη, δράση και θεολογία. Γιατί είναι, φυσικά, έγνοια του η επικαιροποίηση της θεολογίας. 
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έκανε τις περισσότερες μέχρι τώρα διορθόδοξες συνάξεις της ιστορίας. Προώθησε τον διαχριστιανικό διάλογο στο έπακρον και καλλιέργησε συστηματικά τον διαθρησκειακό διάλογο. Δεν αφίσταται του διαλόγου ακόμα και όταν υπάρχουν προβλήματα. Στα Περιβαλλοντικά συνέδρια που διοργανώνει το Πατριαρχείο, προσκαλεί και διαλέγεται και με άθεους επιστήμονες. Ο Πατριάρχης είναι πάντοτε στις επάλξεις του διαλόγου.
Αλλά και πολλοί ιεράρχες του Θρόνου ανά την οικουμένη έχουν ενστερνιστεί αυτή την κουλτούρα διαλόγου και την εφαρμόζουν – στο μέτρο των δυνάμεών του ο καθείς – δίνοντας μια τέτοια διαλογική μαρτυρία της Ορθοδοξίας στον σύγχρονο κόσμο. 
Πρωτίστως τιμούμε σήμερα τον Οικουμενικό Θρόνο και τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο γι’ αυτήν ακριβώς την διαλογική μαρτυρία της Ορθοδοξίας, που δεν ευνοεί την εσωστρέφεια, αλλά προσπαθεί να βγάλει την Ορθοδοξία από τον απομονωτισμό. 
Αυτός ο λόγος του Πατριάρχη μας εκφράζει απολύτως: «Σήμερα, στον 21ο αι. είναι αδιανόητον και αδύνατον να ζει κανείς με εσωστρέφεια, με αυτάρκεια και με αυταρέσκεια. Πρέπει να ευρίσκεται εν διαρκή κοινωνία με τον Θεό και επικοινωνία με τους συνανθρώπους του, με διάλογο, και αγάπη και αλληλοπεριχώρηση».

Η ΠΛΗΓΩΜΕΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΑΡΙΣΙΩΝ ΓΕΜΙΖΕΙ ΜΕ ΔΕΟΣ ΤΙΣ ΚΑΡΔΙΕΣ ΜΑΣ


Δευτέρα, 15 Απριλίου 2019

Η ΜΑΡΛΕΝ ΝΤΙΤΡΙΧ ΚΑΙ Ο ΖΑΝ ΚΟΚΤΩ ΤΟΥ ΑΛΕΚΟΥ ΛΙΔΩΡΙΚΗ ΣΤΟ FAUST BAR - THEATRE


Στα 60 χρόνια της δημοσιογραφικής του καριέρας ο δημοσιογράφος Αλέκος Λιδωρίκης (1907 - 1988) συνομίλησε με τις σημαντικότερες προσωπικότητες του 20ου αιώνα: Μουσολίνι, Ρούζβελτ, Μακάριος, Αϊζενχάουερ. Αλλά και Παλαμάς, Κρισναμούρτι, Μητρόπουλος, Πρίσλεϊ. 
Με τη χαρακτηριστική του ευγένεια και οξυδέρκεια, ο Λιδωρίκης κατάφερε όχι απλώς να εντοπίσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε προσωπικότητας, αλλά και να τα διασυνδέσει με το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο έδρασε καθένας από αυτούς τους σπουδαίους πολιτικούς, καλλιτέχνες και πνευματικούς δημιουργούς.
To Faust Bar-Theatre (Καλαμιώτου 11 και Αθηναϊδος 12 Αθήνα), σε συνεργασία με τη σύζυγο του, Ζωζώ Λιδωρίκη, την Κίρκη Καραλή και τον μουσικό Πλάτωνα Ανδριτσάκη παρουσιάζουν σε τέσσερις βραδιές με ζωντανή μουσική και βίντεο-προβολές, τις δραματοποιημένες συνεντεύξεις του Λιδωρίκη από σημαντικές προσωπικότητες τους 20ού αιώνα.
Απόψε, Δευτέρα 15 Απριλίου, στις 9 το βράδυ: Μάρλεν Ντίτριχ και Ζαν Κοκτώ. 
Τους ρόλους θα ερμηνεύσουν οι: Μάνια Παπαδημητρίου και Κωνσταντίνος Τζούμας. 
Αλέκος Λιδωρίκης, ο Ακύλας Καραζήσης.
Τραγούδια που ερμήνευσε η Μάρλεν Ντίτριχ και τραγούδια της Έντιθ Πιάφ αποδίδουν η Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι και ο Γιώργος Καλκάνης, πιάνο.


Κυριακή, 14 Απριλίου 2019

ΛΕΙΨΑΝΑ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΚΑΙ ΓΕΡΟΝΤΑΔΕΣ ΠΕΡΙΟΔΕΥΟΥΝ ΤΗΝ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ...


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Έχουμε εκφράσει πάλιν και πολλάκις την θεολογική αντίθεσή μας στην πρακτική Μητροπόλεων, Μονών και Ενοριών, να περιάγουν ανά την επικράτεια ιερά λείψανα και εικόνες ευκαίρως – ακαίρως, με «πανηγυρικό» - διάβαζε κιτς και αντιεκκλησιαστικό – τρόπο. 
Δυστυχώς αυτή η πρακτική δεν αφήνει αλώβητη ούτε την περίοδο της Μ. Τεσσαρακοστής. 
Είναι γνωστό πως αυτή η λειτουργική περίοδος της Εκκλησίας μας έχει ολωσδιόλου ιδιαίτερο χαρακτήρα και τυπικό, που συνάδουν με το όλο πνεύμα της Σαρακοστής. Με την περιαγωγή και περιφορά λειψάνων και εικόνων - φευ και αντιγράφων! - από πόλη σε πόλη ή από χώρα σε χώρα, καταλύεται πανηγυρικά ο πένθιμος χαρακτήρας της Σαρακοστής, γιατί βιάζεται κυριολεκτικά το τυπικό της περιόδου. 
Η υποδοχή των λειψάνων έχει πανηγυρικό χαρακτήρα (συν οι κιτς παράτες – φιέστες που οργανώνονται), που δεν αρμόζει στην περίοδο αυτή. 
Για να …συντηρηθεί η προσκύνηση των λειψάνων, οι υπεύθυνοι μητροπολίτες ή ιερείς, τελούν καθημερινά την Προηγιασμένη Θ. Λειτουργία, ενώ κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται από το Τυπικό. Κι ακόμη τελούν και πανηγυρικές αγρυπνίες (συνήθως Παρασκευή προς Σάββατο), κάτι που είναι αδιανόητο για την λειτουργική πρακτική της Σαρακοστής. Και ακόμα, λαμβάνουν επίσης χώρα και άλλες «εκδηλώσεις», που απάδουν προς το πνεύμα της Σαρακοστής. 
Όλα αυτά, έχει σημασία, ότι γίνονται - συνήθως - από τους τάχα και παραδοσιακούς μητροπολίτες ή ιερείς, οι οποίοι θα περίμενε κανείς να είναι πιστοί τηρητές του Τυπικού της Εκκλησίας. Αλλά φαίνεται πως αυτοί είναι τελικά οι οποίοι θεωρούν την Εκκλησία ιδιοκτησία τους και κάνουν ό,τι θέλουν. 
Τα παραπάνω τα έγραψα για ιστορικούς και μόνο λόγους. Η διαφθορά του Τυπικού στις μέρες μας είναι τέτοια που την θεωρώ μη αναστρέψιμη, καθώς όλα τα πανηγυριτζίδικα περί των ιερών λειψάνων και εικόνων έχουν πλέον καθιερωθεί ως αυτονόητα. 
Απλώς να μην κραυγάζουν περί της «παραδόσεως» οι εν λόγω, γιατί γνωρίζουμε πολύ καλά ότι μόνον ο εαυτός τους τούς νοιάζει. Τίποτα, μα τίποτα, άλλο.
Κι ακόμα: Πολλοί γεροντάδες, ηγούμενοι και λοιποί "πνευματικοί", κατακλύζουν τον κόσμο τις ημέρες της Μ. Τεσσαρακοστής, για να κηρύξουν, να διδάξουν κ.ο.κ., όταν παλαιά οι μοναχοί έφευγαν από το μοναστήρι τους και αποσύρονταν στην έρημο για μεγαλύτερη άσκηση την περίοδο αυτή. Μαζεύονταν πάλι στο μοναστήρι την Κυριακή των Βαϊων για να εορτάσουν μαζί το Πάσχα, γι' αυτό και ψάλλουμε μέχρι σήμερα τον ύμνο "Σήμερον η χάρις του Αγίου Πνεύματος ημάς συνήγαγε...".
Τώρα σκορπισμός και διάχυση καθ' όλη τη διάρκεια της Σαρακοστής.
Με βάση την παραπάνω σκληρή πραγματικότητα, αναρωτιέμαι για ποια Σαρακοστή μιλάμε στις μέρες μας...

Σάββατο, 13 Απριλίου 2019

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΟΥ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ (ΦΩΤΟ)

Φωτογραφίες: Σταύρος Κουταλίδης
Απόψε, Σάββατο 13 Απριλίου 2019, στο Μπελλώνειο Πολιτιστικό Ίδρυμα  στην Σαντορίνη, πραγματοποιήθηκε ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στον Οδυσσέα Ελύτη με τίτλο «Ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!». 
Ένα πρόγραμμα λόγου και μουσικής, ένα πορτραίτο του Οδυσσέα Ελύτη μέσα από την ποίηση και τα πεζά του, που συνομίλησαν με την μουσική του Γιώργου Κουρουπού παίρνοντας άλλοτε φόρμα τραγουδιού και άλλοτε απαγγελίας ή αφήγησης με μουσική συνοδεία. 
Εικαστικά έργα του ποιητή φωτογραφίες και βίντεο συμπλήρωσαν αυτό το αφιέρωμα στον κόσμο του Οδυσσέα Ελύτη, το εμπνευσμένο από την πεντάγλωσση ανθολογία με τον τίτλο «Ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!» του Οδυσσέα Ελύτη με τη μουσική του Γιώργου Κουρουπού, συνοδευόμενη από δύο cd, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος, σε επιμέλεια Ιουλίτας Ηλιοπούλου. 


Ο Δημοτικός Αθλητικός Πολιτιστικός Περιβαλλοντικός Οργανισμός Σαντορίνης, ο Δήμος Θήρας και η Εστία Πύργου Καλλίστης στο πλαίσια των πολιτιστικών τους εκδηλώσεων, διοργάνωσαν αυτή την ξεχωριστή βραδιά, στην οποία συμμετείχαν οι καλλιτέχνες: 
Τραγούδι: Τάσος Χριστογιαννόπουλος, Δάφνη Πανουργιά 
Απαγγελία: Ιουλίτα Ηλιοπούλου, Αχιλλέας Κυριακίδης 
Πιάνο: Θανάσης Αποστολόπουλος 
Βιολί: Στέλλα Τσάνη 
Βιόλα: Ηλίας Σδούκος 
Βιολοντσέλο: Λευκή Κολοβού
Παρών ήταν και ο συνθέτης Γιώργος Κουρουπός. 
Θυμίζουμε ότι ο Ελύτης έχει γράψει την περίφημη «Ωδή στη Σαντορίνη», η οποία περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή «Προσανατολισμοί», ενότητα « Η Θητεία του Καλοκαιριού».
Κι ακόμη, στα ΡΩ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ, συναντούμε το τετράστιχο:
Σου 'χτισα μια Σαντορίνη
με καμάρες και πορτιά
Να γυρνάς σαν το λυθρίνι
μες στη δροσερή φωτιά. 


Ο "ΝΕΟΣ ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ" ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΦΩΤΕΙΝΟΥ

Λιθογραφία από τον "Νέο Ερωτόκριτο" του Διονυσίου Φωτεινού

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Με αφορμή την πρόσφατη ανάρτηση, εδώ στην Ιδιωτική Οδό, του θαυμάσιου κειμένου της καθηγήτριας Τ. Μ. Μαρκομιχελάκη, με θέμα: "Υλική και άυλη κληρονομιά του Ερωτόκριτου", αναδημοσιεύουμε κάτι τι για τον "Νέο Ερωτόκριτο" του Διονυσίου Φωτεινού (18ος αι.), από μεγαλύτερο άρθρο μας για τον σημαντικό αυτό λόγιο από την Πάτρα που έδρασε στη Ρουμανία. 
Το γνωστότερο λογοτεχνικό έργο του Διονυσίου Φωτεινού είναι ο «Νέος Ερωτόκριτος». 
«Εν καιρώ της αργίας του» έκαμε μία παράφραση του «Ερωτόκριτου», του γνωστού κρητικού έργου του Βιτσέντζου Κορνάρου, που ήταν εξαιρετικά δημοφιλές στη Ρουμανία. Πρόκειται για μία έμμετρη διασκευή σε καθαρεύουσα φαναριώτικη γλώσσα. «Η εργασία αυτή», σημειώνει ο Κ. Θ. Δημαράς, «εκφράζει πολύ καθαρά και τον αδιάκοπο σύνδεσμο του Κορνάρου με τον νέο ελληνισμό και, αφετέρου, το νεοκλασικιστικό πνεύμα, που πρυτανεύει τότε στα γράμματά μας».
Το έργο εκδόθηκε στη Βιέννη το 1818 σε δύο τόμους και με ωραιότατες λιθογραφίες. Ενδεικτικό της αλλοτινής δημοτικότητας της διασκευής αυτής είναι ότι γνώρισε τουλάχιστον τέσσερις επανεκδόσεις: μία στην Κωνσταντινούπολη (1845), δύο στη Σμύρνη (1864 και 1879), και οπωσδήποτε μία «λαϊκή» στην Αθήνα (το αντίτυπο του Γ. Π. Σαββίδη χωρίς χρονολογία). 
Ο ίδιος ο Φωτεινός στον πρόλογο του έργου εξηγεί στους φιλογενείς αναγνώστες το εγχείρημά του:
«Η παρούσα εποποιία με το να ευρίσκετο εις φράσιν παλαιάν της Γραικικής Κρητικής διαλέκτου, με ιδιωτισμούς πολλά αηδείς και λέξεις βαρβαρικάς σχεδόν δυσνοήτους, έκρινα εύλογον να παραφράσω ταύτην εν καιρώ της αργίας μου προς περιδιάβασίν μου, κατά την νυν καθομιλουμένην ανθηράν και γλυκυτάτην φράσιν των του ημετέρου γένους πεπαιδευμένων Γραικών. Προς περισσοτέραν χάριν δε του συγγράμματος και περιδιάβασιν τερπνοτέραν των αναγινωσκόντων δεν εφύλαξα το αυτό είδος των στίχων απ’ αρχής μέχρι τέλους, ως έθος της εποποιίας, αλλά παραβλέψας τούτο, τη παρακινήσει των εν Βουκουρεστίω της Βλαχίας ελλογίμων και ευγενών φίλων μου, έκαμα ποικίλον το σύγγραμμα, συνθέσας αυτό από διάφορα μέτρα προς τέρψιν των αναγινωσκόντων˙ εφύλαξα μεν το νόημα της του παλαιού Ερωτοκρίτου μυθιστορίας, επηύξησα δε και παρέκτεινα τούτο επί μάλλον και μάλλον με διάφορα έντονα και ανθηρά στιχουργήματα και με τραγώδια κατά τα διάφορα συμβεβηκότα των περιστάσεων». 
Το πολύ ενδιαφέρον στοιχείο εδώ είναι η παρεμβολή διαφόρων αποσπασμάτων από δημοφιλή έργα της εποχής, όπως το «Σχολείον των ντελικάτων εραστών» του Ρήγα Βελεστινλή, το «Έρωτος αποτελέσματα» που αποδίδεται στον Αθαν. Ψαλλίδα, τα «Διάφορα ηθικά και αστεία στιχουργήματα» του Ζήση Δαούτη κ.ά. Το έργο εξάλλου διανθίζεται και με ποικίλα στιχάκια, που κυκλοφορούσαν ανώνυμα και είχαν μεγάλη διάδοση στο αστικό περιβάλλον από την Κωνσταντινούπολη μέχρι τις παραδουνάβιες επαρχίες. Αυτά τα παρέμβλητα στιχουργήματα φέρουν την ένδειξη «ξένον» και, όπως υπογραμμίζει η Άντεια Φραντζή, «ολοκληρώνουν την ένταξη στο φαναριώτικο κλίμα της μεταγραφής του Φωτεινού, καθώς προσθέτουν στη συνολική γλωσσική και στιχουργική ταυτότητα της μεταγραφής αυτήν του νέου πολιτισμικού κλίματος». «Ελαφρά τραγουδάκια σαλονιού» τα ονομάζει ο Mario Vitti και παρατηρεί: είναι φανερό πως τέτοια στιχάκια, «που ο Δ. Φωτεινός παραθέτει, μεταφρασμένα ίσως από τα ιταλικά, στον “Νέο Ερωτόκριτο”, απηχούν έναν πολιτισμένο τρόπο ερωτοτροπίας στα πλούσια σαλόνια μιας κοινωνίας που διασκεδάζει διακριτικά, κρατώντας μακριά τις βαριές ευθύνες που οι άντρες αντιμετώπιζαν σε άλλους, πλέον κατάλληλους χώρους». 
Ο «Νέος Ερωτόκριτος» είχε μεγάλη απήχηση στη Ρουμανία, μεταφράστηκε εμμέτρως από τον μαθητή του Φωτεινού Anton Pann[xliii] και κυκλοφόρησε «μεταξύ της αστικής τάξεως», αλλά και σε ευρύτερα λαϊκά στρώματα. Από τον «Ερωτόκριτο» του Φωτεινού εμπνεύσθηκαν Ρουμάνοι ποιητές, ενώ και σύγχρονοι Ρουμάνοι ακαδημαϊκοί επαινούν το έργο –σε αντίθεση με τους περισσότερους Έλληνες φιλολόγους που κατακρίνουν σφοδρά τον Φωτεινό γι’ αυτή την μεταγραφή. 
Ο κριτικός Στυλιανός Αλεξίου χαρακτηρίζει την μετάφραση του Φωτεινού «ανοσιούργημα».
Ο Άλκης Αγγέλου παρατηρεί: «Από την πλευρά του δικαιολογημένα˙ όχι όμως και από ιστορική πλευρά. Υπήρχε ένα κοινό που όχι μόνο την αποδέχτηκε […], αλλά και ενδεχομένως την είχε προκαλέσει». Ο ίδιος ο Φωτεινός, όπως είδαμε, λέει ότι προέβη στην διασκευή «τη παρακινήσει ελλογίμων φίλων του». 
Ο Mario Vitti, αναφερόμενος στον «Νέο Ερωτόκριτο», αλλά και γενικότερα στην ποίηση της εποχής, κάνει λόγο για «αδράνεια του ποιητικού αισθητηρίου», χαρακτηρίζει ωστόσο «καλοπροαίρετη» την ενέργεια του Διονυσίου Φωτεινού να παραφράσει τον «Ερωτόκριτο», με σκοπό να τον καταστήσει προσιτό στο «γένος» των «πεπαιδευμένων Γραικών». Δεν λείπουν παρ’ όλα αυτά από την ελληνική φιλολογική κριτική και θετικότερες κρίσεις για τον «αβασανίστως χλευαζόμενο» «Νέο Ερωτόκριτο», όπως αυτή του Μιχαήλ Περάνθη, που χαρακτηρίζει «ανθηρή» την παράφραση του Φωτεινού και θεωρεί μεγαλεπήβολο το όλο εγχείρημά του. Παρομοίως και ο Μίλτος Πεχλιβάνος, διαπιστώνοντας τη φαναριώτικη προσοχή προς τη λογοτεχνία της Κρήτης, ξεχωρίζει ως «ωριμότερο δείγμα το δίτομο μεταγλωτισμένο “Νέο Ερωτόκριτο” (1818) του Διονυσίου Φωτεινού».
Δείτε τις σχετικές παραπομπές στην πρώτη δημοσίευση εδώ

Παρασκευή, 12 Απριλίου 2019

Η Α' ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΦΙΡΦΙΡΗ


Μία ανέκδοτη ηχογράφηση του αείμνηστου π. Διονυσίου Φιρφιρή (1912-1990), του ονομαστού πρωτοψάλτη του Πρωτάτου του Αγίου Όρους, με θεομητορικούς ύμνους. 
Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε στο κελί του γέροντα, στις Καρυές του Αγίου Όρους. 
Αναλυτικά ο π. Διονύσιος ψάλλει: 
- Τρία Μεγαλυνάρια από τον Παρακλητικό Κανόνα προς την Υπεραγία Θεοτόκο, σε ήχο πλ. δ’ τρίφωνο (Γα) 
Την υψηλοτέραν των ουρανών 
Από των πολλών μου αμαρτιών 
Άλαλα τα χείλη των ασεβών 
- Εξαποστειλάρια από τον Παρακλητικό Κανόνα, σε ήχο γ’ 
Απόστολοι εκ περάτων 
Ο γλυκασμός των Αγγέλων 
- Χαίρε νύμφη ανύμφευτε, από τον Ακάθιστο Ύμνο, σε ήχο πλ. δ’ 
- «Άγγελος πρωτοστάτης…», ο Α’ Οίκος του Ακαθίστου Ύμνου, εμμελής απαγγελία

ΑΡΧΕΙΟ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ


Η Α' ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΥΜΝΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟ (ΒΙΝΤΕΟ)


Μία ιστορική, πλέον, ηχογράφηση του μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου Βαλληνδρά.
Παρασκευή 26 Μαρτίου 1999 (πριν 20 χρόνια) στον Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελιστρίας Πατρών. 
Ο αείμνηστος Δεσπότης εκφωνεί κατά τρόπο υποδειγματικό την Α' Στάση των Χαιρετισμών, από την Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου. Ψάλλει, επίσης, με ιερό οίστρο, τον ύμνο "Το προσταχθέν μυστικώς..." σε ήχο πλ.δ', καθώς και το τροπάριο "Ανοίξω το στόμα μου..." της Α' Ωδής του Κανόνος του Ακαθίστου.
Την ηχογράφηση έκανε ο Γιώργος Αρβανίτης. 
Οι φωτογραφίες που δημοσιεύουμε εδώ είναι από το αρχείο του Γιώργου Μαρόπουλου.



ΚΑΙ ΕΝΑ ...ΚΟΣΜΙΚΟΓΡΑΦΗΜΑ...


mikopragmata.lifo.gr

Ο γάμος του Πέτρου Κωστόπουλου με την Τζένη Μπαλατσινού έγινε στις 22 Ιουνίου 1996. Ο γάμος της Πολυξένης – Τζένης Μπαλατσινού με τον Βασίλη Κικίλια θα γίνει, 23 χρόνια μετά, τον ερχόμενο Ιούνιο του 2019. 
Ο Πέτρος Κωστόπουλος είχε πει για την ημερομηνία του γάμου τους: «την παίρνω τηλέφωνο και της λέω. “Δεν μου λες, επειδή χαλάει o καιρός στη Μύκονο τον Ιούλιο και αρχίζουν οι αέρηδες, πότε προτιμάς να παντρευτείς; 15 ή 22 Ιουνίου”; Δεν μιλάει για λίγο και μετά μου λέει. “22 μου ακούγεται καλύτερο”. Μετά της είπα να πάρει και καμία αστρολόγα να τη ρωτήσει πότε είναι καλύτερα. Είπαν αυτές ότι 16 ήταν η καλύτερη ημερομηνία, αλλά πια το είχαμε κλείσει.» 
Ας ελπίσουμε πως δεν θα μπλεχτούν κι αυτή τη φορά αστρολόγες! Υποθέτω πως η Τζένη θα αποκλείσει τις ημερομηνίες που… έπαιζαν με τον Πέτρο. 
Ο γάμος με τον Κωστόπουλο έγινε στην εκκλησία του Αγίου Σώστη στη Μύκονο. Το εκκλησάκι της Αγίας Κυριακής στη Δήλο, που είχαν επιλέξει αρχικώς για το Μυστήριο (και αναγραφόταν στην πρόσκληση), κάηκε μία εβδομάδα πριν από τον γάμο! 
Ο γάμος με τον Κικίλια θα γίνει σε μια ενορία της Αθήνας, όπως δήλωσε ο μέλλων γαμβρός. Αστικά πράγματα… 
Ο γάμος στη Μύκονο έγινε σε στενό κύκλο (συγγενείς και φίλοι) και ακολούθησε μεγάλο πάρτι στο σπίτι του ζευγαριού με την παρουσία εκατοντάδων προσκεκλημένων. 
Μένει να δούμε αν και ο γάμος της Τζένης με τον Βασίλη στην Αθήνα θα ακολουθήσει την ίδια …συνταγή. 
Ο Βασίλης Κικίλιας δήλωσε πως ο γάμος είναι «μυστήριο ιερό», που σημαίνει πως δεν αποκλείεται κάποιος μεγαλοσχήμων κληρικός να τους παντρέψει. Ίσως και ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος, όπως έγινε και με τον Σάκη Ρουβά. 
Πάντως έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι η Τζένη Μπαλατσινού επιλέγει και τις δύο φορές τα σκαλιά της εκκλησίας και όχι του δημαρχείου. 
Λένε πως διάφορα απρόοπτα συνέβησαν στον γάμο της Τζένης με τον Πέτρο. Ένα από αυτά είναι πως η νύφη, περνώντας κάποια στιγμή μέσα από τα κεριά, δεν αντιλήφθηκε ότι τα μακριά τούλια του νυφικού που είχε σχεδιάσει γι’ αυτήν η Σήλια Κριθαριώτη πήραν φωτιά! Ευτυχώς το αντιλήφθηκαν κάποιοι από τους καλεσμένους, οι οποίοι έσβησαν με νερό τις φλόγες που απειλούσαν να λαμπαδιάσουν το νυφικό. Αμέσως μετά, και χωρίς να το σκεφτεί πολύ, η νύφη επιστράτευσε μια φίλη της και ένα ψαλίδι, για να κοπούν τα καμένα τούλια. 
Ευχόμαστε να μην έχουμε τέτοια… ατυχήματα στο γάμο της Τζένης με τον Βασίλη. Άραγε πάλι η Σήλια Κριθαριώτη θα σχεδιάσει το νυφικό της; 
Η Τζένη με τον γάμο της με τον Νεοδημοκράτη Βασίλη Κικίλια μπαίνει πανηγυρικά στην πολιτική ζωή του τόπου. Μένει να δούμε πώς θα την καθορίσει… 
Η… αποκατάσταση του Βασίλη Κικίλια είναι, μάλλον, μόνο η αρχή…

Πέμπτη, 11 Απριλίου 2019

Τ. Μ. Μαρκομιχελάκη: Υλική και άυλη κληρονομιά του Ερωτόκριτου


Τ. Μ. Μαρκομιχελάκη
Επίκουρη καθηγήτρια, Τμήμα Φιλολογίας, Α.Π.Θ.
Υλική και άυλη κληρονομιά του Ερωτόκριτου
Ομιλία που εκφωνήθηκε στην εναρκτήρια εκδήλωση του «Έτους Ερωτόκριτου», στις 24 Μαρτίου 2019, στο Πολιτιστικό και Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου, αίθουσα «Ανδρέα και Μαρίας Καλοκαιρινού». 
Στο δεύτερο μέρος της εναρκτήριας βραδιάς του «Έτους Ερωτόκριτου», παρουσιάστηκε η παράσταση του μιούζικαλ «Ερωτόκριτος» του Δημήτρη Μαραμή, παραγωγή της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.



Τετάρτη, 10 Απριλίου 2019

Ο Μέγας Κανών (Kanon Pokajanen) του Arvo Pärt



Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο περίφημος Μέγας Κανών, ποίημα του Αγίου Ανδρέου Επισκόπου Κρήτης (660-740 μ.Χ.), ο οποίος ψάλλεται ολόκληρος σήμερα, Τετάρτη της Ε’ Εβδομάδος των Νηστειών, στις Εκκλησίες, είναι ο ίδιος Κανόνας που ανοίγει την Μ. Τεσσαρακοστή, καθώς ψάλλεται τμηματικά στα απόδειπνα των τεσσάρων πρώτων ημερών της Α’ Εβδομάδας των Νηστειών. 
Στην αρχή, λοιπόν, και στην κορύφωση της Σαρακοστής, δεσπόζει ο Μέγας Κανών της μετανοίας και της κατανύξεως, με τα 250 τροπάριά του (όταν οι συνήθεις κανόνες του Όρθρου έχουν γύρω στα 30), όσα και οι στίχοι των Ωδών, που ψάλλουμε την περίοδο αυτή. Σήμερα τα τροπάρια του Μ. Κανόνα είναι κατά 30 περίπου περισσότερα από τα αρχικά, επειδή μεταγενέστεροι υμνογράφοι πρόσθεσαν τροπάρια για την οσία Μαρία την Αιγυπτία (που γιορτάζεται από την Εκκλησία την Ε’ Κυριακή των Νηστειών) και για τον ίδιο τον Άγιο Ανδρέα Κρήτης, τον ποιητή του Κανόνα. 
Αυτό το ποιητικό αριστούργημα, απαύγασμα αληθινής πνευματικότητας, επέλεξε να μελοποιήσει ο μεγάλος εσθονός, ορθόδοξος συνθέτης Arvo Pärt. 
Ο Arvo Pärt περιγράφει τη συνάντησή του με το κείμενο ως εξής: 
«Πριν από πολλά χρόνια, όταν συμμετείχα για πρώτη φορά στην παράδοση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, βρήκα ένα κείμενο που μου έκανε βαθιά εντύπωση, αν και δεν το κατάλαβα εκείνη τη στιγμή. Ήταν ο Κανόνας της Μετανοίας. Από τότε επανέρχομαι συχνά σε αυτούς τους στίχους, προσπαθώντας αργά και επίμονα να ξεδιπλώσω το νόημά τους. Δύο χορωδιακές συνθέσεις (Nun eile ich ...., 1990 και Memento, 1994) ήταν οι πρώτες προσπάθειες προσέγγισης του κανόνα από μέρους μου. Στη συνέχεια αποφάσισα να τον μελοποιήσω από την αρχή μέχρι το τέλος. Αυτό μου επέτρεψε να μείνω μαζί του, να αφιερωθώ σε αυτό το κείμενο και δεν σηκώθηκα μέχρι να το τελειώσω. Είχα μια παρόμοια εμπειρία όταν εργαζόμουν στο Passio. Χρειάστηκαν πάνω από δύο χρόνια για να συνθέσω το έργο Kanon pokajanen, και ο χρόνος "που περάσαμε μαζί" ήταν πραγματικός πλουτισμός. Γι’ αυτό και η μουσική αυτή σημαίνει πολλά για μένα.» 
Στον Arvo Pärt ανατέθηκε από την Köln Music GmbH να συντάξει ένα έργο για την επέτειο των 750 χρόνων του καθεδρικού ναού της Κολωνίας, στην Γερμανία. Ο συνθέτης επέλεξε τον Μεγάλο Κανόνα. Το έργο τελείωσε το 1997 και έκανε πρεμιέρα στον καθεδρικό ναό της Κολωνίας στις 17 Μαρτίου 1998. Το μεγάλο χορωδιακό έργο, στην εκκλησιαστική σλαβονική γλώσσα, ερμήνευσε η Esthonian Philharmonic Chamber Choir, υπό την καθοδήγηση του Tõnu Kaljuste.


Ο Arvo Pärt και εδώ, όπως και στο έργο του Triodion, επέλεξε την χορωδιακή a capella μορφή, διατηρώντας έτσι, θα λέγαμε, τον αμιγώς εκκλησιαστικό χαρακτήρα του έργου. Ο ίδιος ο Pärt είπε για την μελοποίηση: "οι λέξεις είναι πολύ σημαντικές για μένα, ορίζουν τη μουσική" και επιπλέον "η σύνθεση της μουσικής βασίζεται στην δομή του κειμένου". Έχει μεγάλο ενδιαφέρον πως οι μελωδίες και οι αρμονίες παραμένουν αρκετά στατικές σε όλο το κομμάτι. Οι παραλλαγές είναι απολύτως στοχευμένες και μιμούνται τα νοούμενα. 
Ο Μέγας Κανόνας του Arvo Pärt είναι ένα μεγάλο χορωδιακό, με ισχυρές δόσεις μινιμαλισμού και μονοτονίας, όπως συμβαίνει και στον Μ. Κανόνα των βυζαντινών, ο οποίος ψάλλεται στον ειρμολογικό, μονότονο πλ.β’ (εκ του Δι). 
Ο Arvo Pärt μελοποιεί και το κατανυκτικό κοντάκιο «Ψυχή μου, ψυχή μου, ανάστα τι καθεύδεις…» και τον οίκο που ακολουθεί, μετά την έκτη ωδή του Κανόνα. Το έργο κλείνει με μια προσευχή μετά τον Κανόνα. 


Αξίζει να σημειώσουμε εδώ ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψής Του στην Εσθονία τον Σεπτέμβριο του 2013, με αφορμή την επέτειο των 90 χρόνων της Αυτόνομης Εκκλησίας της Εσθονίας, προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας στον Καθεδρικό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Pärnu. 
Στο τέλος της Θ. Λειτουργίας ο Πατριάρχης, «ἀπένειμεν εἰς τόν κ. Arvo (Ἀρέθαν) Pärt, διάσημον μουσικοσυνθέτην καί πιστόν μέλος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τό ὀφφίκιον τοῦ Ἄρχοντος Πρωτομαΐστορος" της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας. 
Είναι η πρώτη φορά που ο Οικουμενικός Πατριάρχης τιμά με οφφίκιο της Μ.τ.Χ.Ε. έναν σύγχρονο, οικουμενικής εμβέλειας συνθέτη, ο οποίος βέβαια είναι συνειδητό μέλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας και αυτό το εκφράζει εναργέστατα και με το σημαντικό μουσικό έργο του. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι ο Arvo Pärt ανανέωσε το ενδιαφέρον για την θρησκευτική μουσική στον καιρό μας και μάλιστα την χορωδιακή. 
Πρέπει ακόμα να θυμίσουμε πως ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στις 7 Ιουνίου 2010 παρέστη στην παγκόσμια πρεμιέρα του έργου ο «Θρήνος του Αδάμ», στην Αγία Ειρήνη της Κωνσταντινουπόλεως, όπου παρέστησαν, επίσης, οι τότε Πρόεδροι της Τουρκίας Abdullah Gül και της Εσθονίας Toomas Hendrik Ilves. 
Οι μουσικές του Arvo Pärt εκφράζουν την αγάπη, σημειώνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης, καθώς μεταφερόμαστε «μὲ τὰς ἐναρμονίους μουσικὰς αὐτοῦ συνθέσεις εἰς σφαίρας διαυγεῖς καὶ κρυσταλλίνους ὡς ἡ διαύγεια καὶ ἡ καθαρότης τῶν ἤχων του, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν τὰ αἰσθήματα τῆς ἀνεπιτηδεύτου ἀγάπης του πρὸς τὸν ἀγαθὸν Θεόν καὶ μεταρσιώνουν τὸ πνεῦμα ἡμῶν".

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΖΙΑΣ: Ο ΠΟΘΟΣ


Γιώργος Κοζίας 
Ο ΠΟΘΟΣ 
Ὁ Ἔρωτας κείτεται ἄρρωστος. 
Οὔτε σηκώνεται οὔτε στὸν θεὸ παραδίδει τὴν ψυχή του. 
Τοῦ ζήτησε κίτρινο κυδώνι, μαῦρο σταφύλι.  
Ἀνέβηκε στὴν κυδωνιά, φύλλα ἔχει, κυδώνι δὲν ἔχει. 
Γύρισε στὸν ἔρωτα. 
Οὔτε πεθαμένος ἦταν οὔτε ἑτοιμοθάνατος. 
Πῆγε στὸ ἀμπέλι, κλήματα ἔχει, σταφύλι δὲν ἔχει. 
Ξαναγύρισε στὸν πρίγκιπά του. 
—Γλυκὲ Ἔρωτα, τὸν παρακαλεῖ, τὸ μαῦρο δέντρο 
μὴ διαβεῖς, τὴν πέτρα μὴν περάσεις. 
—Πές μου ἔμορφε ἡδονιστὴ τραγούδι τῆς ἀπάτης. 
—Σήκω, ντύσου, στολίσου, βάλε τὰ ἄρματα. Εἶμαι ὁ Πόθος! 

*41ος Παράλληλος, Γιώργος Κοζίας, Στιγμή, 2012 
*Φωτό: Ηλία Καζάν, Λεωφορείον ο Πόθος, 1951


Η Μελίνα Μερκούρη στον ρόλο της Μπλανς Ντυμπουά, στο Λεωφορείον ο πόθος του Τένεσι Ουίλιαμς, όπως ανέβηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στα 1949 (πριν 70 χρόνια) από το Θέατρο Τέχνης σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν και μουσική Μάνου Χατζιδάκι. Σ' αυτήν την παράσταση ακούστηκε για πρώτη φορά του τραγούδι του Μ. Χατζιδάκι "Χάρτινο το φεγγαράκι".


Τρίτη, 9 Απριλίου 2019

"Ο ΚΟΣΜΟΣ Ο ΜΙΚΡΟΣ, Ο ΜΕΓΑΣ" ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ


Το Σάββατο 13 Απριλίου στις 19:00, θα πραγματοποιηθεί στο Μπελλώνειο Πολιτιστικό Κέντρο στα Φηρά Σαντορίνης ένα ταξίδι στο έργο του Οδυσσέα Ελύτη με οδηγό τη μουσική του Γιώργου Κουρουπού. 
Ένα πρόγραμμα λόγου και μουσικής που παρουσιάζει κυρίαρχες όψεις του έργου του Οδυσσέα Ελύτη, μέσα από την ποίηση και τα πεζά του, μέσα τα μελοποιημένα ποιήματα-τραγούδια του Γιώργου Κουρουπού. 
Τραγούδι: Τάσης Χριστογιαννόπουλος, Δάφνη Πανουργιά 
Απαγγελία: Ιουλίτα Ηλιοπούλου, Αχιλλέας Κυριακίδης 
Πιάνο: Θανάσης Αποστολόπουλος 
Βιολί: Στέλλα Τσάνη 
Βιόλα: Ηλίας Σδούκος 
Βιολοντσέλο: Λευκή Κολοβού 
Επεξεργασία Εικόνας: FAUST POST PRODUCTION HOUSE 
Οι προβολές που συνοδεύουν το πρόγραμμα βασίζονται σε εικαστικά έργα του Οδυσσέα Ελύτη (κολάζ και ζωγραφική), σε χειρόγραφά του, καθώς και σε φωτογραφικό υλικό από στιγμές της ζωής του. Προβάλλονται επίσης δύο μικρά κινηματογραφικά ντοκουμέντα. 
Η πεντάγλωσση ανθολογία με τον τίτλο «Ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!» του Οδυσσέα Ελύτη με τη μουσική του Γιώργου Κουρουπού, συνοδευόμενη από δύο cd, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Δευτέρα, 8 Απριλίου 2019

ΤΟ ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΣΤΕΠΑ" ΜΕ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΦΛΩΡΟΦΣΚΙ


Με αφορμή τα 40 χρόνια από την εκδημία του μεγάλου Ρώσου θεολόγου και στοχαστή π. Γεωργίου Φλωρόφσκι, στο τεύχος #12 της Στέπας, που μόλις κυκλοφόρησε και επιμελείται ο φιλόπονος Δημήτρης Τριανταφυλλίδης, δημοσιεύεται ένα μεγάλο αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του. 
Στο αφιέρωμα συμμετέχουν γνωστοί Έλληνες θεολόγοι, δημοσιεύεται ένα κριτικό κείμενο του Νικολάι Μπερντιάγιεφ καθώς και για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, οι Θέσεις του π. Γεωρίου Φλωρόφσκι για τη διατριβή του, η οποία χάθηκε κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. 
Στον μεγάλο, αλλά άγνωστο έρωτα της Άννας Αχμάτοβα με τον Μπορίς Ανρέπ είναι αφιερωμένο ειδικό τμήμα του τεύχους με κείμενα της ίδιας της ποιήτριας αλλά και του διάσημου Ρώσου γλύπτη της διασποράς, καθώς επίσης και τα διαφωτιστικά απομνημονεύματα του Γκλέμπ Στρούβε, του εκδότη, χάρη στις προσπάθειες του οποίου «πέρασαν» στη Δύση πολλά κείμενα της ρωσικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. 
Ο μαέστρο Σεργκέι Παρατζάνοφ και οι σχέσεις του με την εξουσία. Ο σκηνοθέτης στο μικροσκόπιο των μυστικών υπηρεσιών. Για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, στοιχεία από άγνωστα ντοκουμέντα της ΚΑ.ΓΚΕ.ΜΠΕ, αλλά και η «στενογραφημένη» από πληροφοριοδότες, ομιλία του Παρατζάνοφ στη Λευκορωσία. 
Στο τεύχος δημοσιεύονται διηγήματα του Α. Τσέχωφ, Βελιμίρ Χλέμπνικοφ και Αντρέι Πλατόνοφ, ενώ στη στήλη θέατρο δημοσιεύεται για πρώτη φορά το θεατρικό έργο του Χλέμπνικοφ «Η κυρία Λένιν». 
Το μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Ρωσίας Νατάλια Κορνιένκο δημοσιεύει στο τεύχος ένα αιρετικό άρθρο για τον άλλοτε πανίσχυρο γενικό γραμματέα της Ένωσης Σοβιετικών Συγγραφέων Κ. Φεντίν. 
Αμέσως μετά ο καθηγητής του Κρατικού Πανεπιστημίου Ανθρωπιστικών Σπουδών της Μόσχας Βαλέρι Τιούμπα αναλύει τα καρναβαλικά μοτίβα στην ποίηση του Α. Σ. Πούσκιν, ενώ ο Βιατσεσλάβ Ιβανόφ μας δίνει μία ολοκληρωμένη και βιωματική προσέγγιση της ποίησης του Βαρλάμ Σαλάμοφ.
Στον Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη, μίλησε ο διάσημος Ρώσος συγγραφέας Μπορίς Ακούνιν, αναλύοντας τις απόψεις του για τη λογοτεχνία, την ιστορία και τη σημερινή πολιτική κατάσταση της Ρωσίας. Λίγες σελίδες παρακάτω δημοσιεύεται η τελευταία συνέντευξη του Γιούρι Λότμαν, ενός εκ των ιδρυτών της περίφημης σχολής Σημειολογίας στο Ταρτού. 
Ο Δημοσθένης Γ. Γεωργοβασίλης με το δοκίμιό του Μπορίς Παστερνάκ η τραγικότητα του ιδεαλισμού αναλύει το έργο του Ρώσου συγγραφέα Δόκτωρ Ζιβάγκο μέσα από το πρίσμα της διαχρονίας της ρωσικής λογοτεχνίας αλλά και του ζοφερού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο δημιούργησε ο νομπελίστας. 
Στις σελίδες για τον Φ.Μ. Ντοστογιέφσκι ο πλέον αρμόδιος από τους μελετητές του έργου του μεγάλου ανατόμου της ρωσικής ψυχής, Βασίλι Ροζάνοφ, αναφέρεται στη διένεξη του Ντοστογιέφσκι με τον Σολοβιόφ. 
Στο τεύχος όπως πάντα υπάρχουν νέες μεταφράσεις ποιημάτων των Άννα Αχμάτοβα – Βελιμίρ Χλέμπνικοφ – Νικολάι Νεντόμπροβο, Ρόμπερτ Ροζντένσεφσκι, Αρσένι Ταρκόφσκι, Ελντάρ Ριαζάνοφ, Ιωσήφ Μπρόντσκι, Τατιάνα Σερμπινά και το άγνωστου στην Ελλάδα ρόκερ και ποιητή Γιεγκόρ Λετόφ. 
Με κείμενα των Αντρέι Μπέλι για τη σχολή των Νεοσλαβόφιλων και οι Δυτικίζοντες στη σύγχρονη ρωσική φιλοσοφική σκέψη, του Αλεξέι Λόσεφ για τον όρο «μαγεία» στην κατανόηση του π. Πάβελ Φλορένσκι, αλλά και του Μεράμπ Μαμαρντασβίλι για τη ζωή στην Ε.Σ.Σ.Δ. αναδεικνύεται η ρωσική φιλοσοφική παράδοση του 20ου αιώνα. 
Ο Λάμπρος Σκάρλας κάνει μία εκτενή αναδρομή στο σοβιετικό μοντάζ και την περίπτωση Αϊζενστάιν, ενώ ο Παναγιώτης Μπουγιάς παρουσιάζει τη σοβιετική ταινία Σύμφωνα με το νόμο. 
Και φυσικά στο τεύχος υπάρχουν πάντα οι στήλες Βιβλιοστάσιο με παρουσιάσεις νέων εκδόσεων σχετικά με το ρωσικό πολιτισμό, Helleno–russica με κείμενα επιστημονικού χαρακτήρα για τις ελληνορωσικές πολιτιστικές σχέσεις, αλλά τα Αντίδωρα με έργα Ελλήνων λογοτεχνών εμπνευσμένα από τη Ρωσία. 
Και ένα κείμενο του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου για τις "Ελληνορωσικές μουσικές διαδράσεις στο διάβα της ιστορίας"

Κυριακή, 7 Απριλίου 2019

Ο ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ


Του Π.Α. Ανδριόπουλου
Ο μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιος, απέστειλε επιστολή προς τον Πρόεδρο του Μικτού Ορκωτού Εφετείου Θεσσαλονίκης, δια της οποίας στηρίζει ανεπιφύλακτα την σχισματική αδελφότητα της Μονής Εσφιγμένου του Αγίου Όρους, με αφορμή μία δίκη που πραγματοποιείται αυτές τις μέρες στην Θεσσαλονίκη. 
Την επιστολή του Καλαβρύτων Αμβροσίου έφερε στο φως η εφημερίδα Ελεύθερη Ώρα, στο σημερινό (7-4-2019) φύλλο της. 
Ο Καλαβρύτων τονίζει πως "τόσον ο Πανοσιολογιώτατος Καθηγούμενος π. Μεθόδιος, όσον και οι λοιποί Αδελφοί της σεβασμίας ταύτης Μονής αποτελούν σέμνωμα της Μητρός ημών Εκκλησίας, ανεκτίμητον δε έμψυχον θησαυρόν του Αγιωνύμου Όρους!"
Με αυτή την απρόκλητη ενέργειά του ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος εναντιώνεται ευθέως στην Αθωνική Πολιτεία, η οποία δεν αναγνωρίζει την σχισματική αδελφότητα των καταληψιών της Μονής Εσφιγμένου, αλλά την κανονική αδελφότητα υπό τον Ηγούμενο Αρχιμ. Βαρθολομαίο. 
Ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος θεωρεί, προφανώς, ως κανονική την σχισματική αδελφότητα, η οποία είναι εκτός των Διοικητικών Οργάνων του Αγίου Όρους και οι υπόλοιπες Μονές δεν έχουν κοινωνία μαζί της εδώ και χρόνια. 
Πρόκειται για άλλη μια ενέργεια του μητροπολίτη Καλαβρύτων που διασαλεύει την κανονική τάξη και βάλλει εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς στην Μητέρα Εκκλησία υπάγεται πνευματικώς το Άγιον Όρος. 
Κι ακόμα τίθεται και θέμα νομικό, κατά πόσον, δηλαδή, στέκει νομικά μια τέτοια παρέμβαση προς την δικαιοσύνη, από την οποία, μάλιστα, πρόσφατα έχει καταδικαστεί ο ίδιος ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος. 


Σάββατο, 6 Απριλίου 2019

ΜΝΗΜΗ ΙΓΚΟΡ ΣΤΡΑΒΙΝΣΚΥ - Η ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΗΣ ΚΗΔΕΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΒΕΝΕΤΙΑ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)


"Μετά πάσης μεγαλοπρεπείας ετελέσθη, υπό του Πανοσιολ. Αρχιμ. κ. Χερουβείμ Μαλισιάνου, Ιερατ. Προϊσταμένου, εν τη Βασιλική των Αγίων Ιωάννου και Παύλου εν Βενετία, η κηδεία του μεγάλου Μουσουργού Ίγκορ Στραβίνσκυ, ταφέντος εις το ημέτερον κοιμητήριον. Τόσον η κηδεία, όσον και η ταφή μετεδόθησαν, διά της τηλεοράσεως εις όλον τον κόσμον" (περιοδικό ΣΤΑΧΥΣ, Ι. Μητρόπολις Αυστρίας, Ιούνιος 1971 - Ιούνιος 1974 - τεύχος 28-39, σελ. 409). 
Ο σπουδαίος ρώσος συνθέτης του 20ού αιώνα Ίγκορ Στραβίνσκυ πέθανε σαν σήμερα, στις 6 Απριλίου 1971 στη Ν. Υόρκη και ετάφη, κατόπιν επιθυμίας του, στη Βενετία στις 15 Απριλίου 1971. 
Παραθέτουμε εδώ το βίντεο - ντοκουμέντο της εξοδίου ακολουθίας, φωτογραφικό υλικό, καθώς και άλλα μικρά βίντεο.
Εις μνημόσυνον αιώνιον του μεγάλου συνθέτη, αλλά και του μακαριστού αρχιμανδρίτη Χερουβείμ Μαλισιάνου, ο οποίος υπηρετούσε τότε ως εφημέριος στον ιστορικό Ναό του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων στη Βενετία.


Related Posts with Thumbnails