Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου 2018

Η ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΝΑ ΕΠΙΛΥΣΕΙ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ

Από τις συναντήσεις του 2000 για το Ουκρανικό.
Ο μακαριστός Κιέβου Βλαδίμηρος εν μέσω του Αρχιμ. Αθηναγόρου (νυν Βελγίου) και του
Πρωτοπρεσβυτέρου Νικολάι Μπαλασώφ, του Πατριαρχείου Μόσχας. 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Είναι αρκετοί αυτοί που προτάσσουν ως επιχείρημα στο ζήτημα της χορήγησης της Αυτοκεφαλίας στην Ουκρανία, το ερώτημα: «Γιατί τώρα; Γιατί το Οικουμενικό Πατριαρχείο επέλεξε τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή; Κάτι συμβαίνει…». 
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στην πρόσφατη επιστολή που απέστειλε προς τον Μητροπολίτη Κιέβου Ονούφριο, της δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου Μόσχας, και τον καλεί να συμμετάσχει στην Ενωτική Σύνοδο της 15ης Δεκεμβρίου, λέει και κάτι πολύ σημαντικό: Το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποφάσισε να δώσει την Αυτοκεφαλία στην Ουκρανία για να θεραπεύσει τα πολυχρόνια σχίσματα «μη δυναμένης της αδελφής Εκκλησίας της Μόσχας την θεραπείαν ταύτην επιφέρειν…». 
Το αίτημα της Αυτοκεφαλίας, το οποίο αποτελεί και δικαίωμα του Ουκρανικού λαού, τίθεται ήδη μετ’ επιτάσεως τουλάχιστον από το 2008, οπότε και ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφθηκε επισήμως το Κίεβο, με αφορμή την επέτειο των 120 χρόνων από τον εκχριστιανισμό των Ρως. Πολλοί τότε ανέμεναν – και το κλίμα ήταν …πολεμικό – πως ο Πατριάρχης θα δώσει την Αυτοκεφαλία στην Ουκρανία επί τόπου, κάτι το οποίο δεν έγινε. 
Δέκα χρόνια μετά μπορούμε να πούμε ότι «επέστη ο καιρός» και – κατά πολλούς – άργησε το Φανάρι να ανταποκριθεί στο αίτημα της Ουκρανίας. Όμως, το Πατριαρχείο πασχίζει για την εξεύρεση λύσης με τη συμμετοχή της Μόσχας εδώ και 20 χρόνια τουλάχιστον! 
Στην πρόσφατη συνέντευξη του στο «ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ» ο Σεβ. Μητροπολίτης Βελγίου κ. Αθηναγόρας μας είπε τα εξής αποκαλυπτικά και άγνωστα στους πολλούς: 
«Προσωπικά έχω συμμετάσχει τρείς φορές σε αποστολές του Πατριαρχείου μας, σε διμερείς συναντήσεις των δύο Εκκλησιών, στην Ζυρίχη, στην Γενεύη και στην Ουκρανία. Η αποστολή του Πατριαρχείου μας στη Ζυρίχη αποτελούνταν από τον Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη, τον Μητροπολίτη Φιλαδελφείας Μελίτωνα και εμένα ως γραμματέα, ενώ την αποστολή του Πατριαρχείου Μόσχας αποτελούσαν ο σημερινός Πατριάρχης Κύριλλος, ως Μητροπολίτης Σμολένσκ, ο Μητροπολίτης Οδησσού Αγαθάγγελος και ως γραμματέας ο Πρωτοπρεσβύτερος Νικολάι Μπαλασώφ. Θυμάμαι ότι είχαμε δεχτεί αντιπροσώπους από τις τρείς ομάδες των Ορθοδόξων της Ουκρανίας. Το 2000 εκ μέρους των Μητροπολιτών που έλαβαν μέρος στις συνομιλίες πήγαμε με τον π. Νικολάι στην Ουκρανία για να εξετάσουμε την κατάσταση επιτόπου. Θέλω να πω πως δεν πρόκειται για ένα καινοφανές ζήτημα.» 
Σε εκείνες, δηλ.,  τις συναντήσεις είχαν προσέλθει και οι μέχρι πρότινος σχισματικοί της Ουκρανίας, αλλά λύση δεν βρέθηκε. Η Ρωσική Εκκλησία τορπίλισε την όλη διαδικασία. Γιατί άραγε η Μόσχα δεν μας λέει τίποτα για εκείνες τις προ εικοσαετίας προσπάθειες και γιατί ναυάγησαν; 
Έχει αναλογιστεί, άραγε, το Πατριαρχείο Μόσχας τις ευθύνες του; Εκείνο οδήγησε το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην ανάληψη δυναμικής πρωτοβουλίας για την χορήγηση Αυτοκεφαλίας. 
Ο μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων ο οποίος ρίχνει «τον λίθο του αναθέματος» στο Φανάρι έχει αναλογιστεί ότι η Εκκλησία του ευθύνεται για τον διχασμό; Και ο διχασμός είναι βαθιά στο σώμα της Ουκρανίας. Όταν ο μητροπολίτης Οδησσού Αγαθάγγελος (της δικαιοδοσίας της Μόσχας) απευθύνει έκκληση στον Πατριάρχη Μόσχας για την απελευθέρωση Ουκρανών αιχμαλώτων από την Ρωσία, ο κ. Ιλαρίων δεν αντιλαμβάνεται ποιος είναι η αιτία του σχίσματος; 
Τέλος, ο Βολοκολάμσκ Ιλαρίων προσπαθεί να πείσει – πρώτα τον εαυτό του, μάλλον – ότι έχει χαθεί το κύρος του Οικουμενικού Πατριάρχου, λόγω του Ουκρανικού. Ίσως θα πρέπει να κοιτάξει τον εαυτό του, γιατί λόγω των αδέξιων – επιεικώς - χειρισμών του στο ζήτημα, έχει χάσει το αύριο…

Τρίτη, 11 Δεκεμβρίου 2018

"ΤΑ ΖΑΡΙΑ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΓΑΘΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΥΚΑ


Ένα γνησίως λαϊκό τραγούδι, Τα ζάρια, σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι και στίχους Αγαθής Δημητρούκα από το ανολοκλήρωτο έργο του συνθέτη Παίδες επί Κολωνώ (1977-78).
Έξι τραγούδια σώζονται από το έργο αυτό και η ακρόαση τους φανερώνει πως αποτελούν αναμφισβήτητα ένα χατζιδακικό αριστούργημα: Τα ζάρια, με πλήρη ορχήστρα, παρ' όλο που η ηχογράφηση του είναι οδηγός, προορισμένη δηλαδή για κάποιον από τους ερμηνευτές του συνθέτη της εποχής εκείνης. Τα άλλα πέντε, σε στίχους Νίκου Γκάτσου, Μιχάλη Μπουρμπούλη και του ίδιου του Χατζιδάκι, για πιάνο και φωνή με ιδανικό ερμηνευτή τον βαρύτονο Σπύρο Σακκά.
Η ηχογράφηση που παραθέτουμε εδώ του τραγουδιού Τα ζάρια είναι από τον ψηφιακό δίσκο Μάνος Χατζιδάκις 2000 Μ.Χ. και τραγουδάει ο ίδιος ο συνθέτης. Πρόκειται για την πρώτη εμφάνιση του τραγουδιού στη δισκογραφία.


Φέρανε καλή ζαριά 
και με βγάλανε στις πόρτες,
παίζοντας με σιγουριά 
τρεις αλήτες και τρεις μόρτες

Ένας ήταν απ’ τη Χιό,
άλλος απ’ την Καλαμάτα 
και ο τρίτος σα στοιχειό,
μου τις έριχνε γεμάτα. 

Ήμουνα καλό παιδί
με φιλότιμο κι αξία
πριν χαλάσω δηλαδή 
μέσα στη χαρτοπαιξία

Παρασύρθηκα κι εγώ, 
όπως τόσοι κι άλλοι τόσοι.
Μες στα χρέη θα πνιγώ 
και κανείς δε θα με σώσει.

Ήταν τρία τα παιδιά, 
που μ’ αλλάξανε τα φώτα 
και μ’ αφήσαν μια βραδιά 
σαν τη μαδημένη κότα. 

Μάνα, κάνε μιαν ευχή, 
να μου `ρθει δεξιά το ζάρι,
να μην είμαστε φτωχοί 
μες στου κόσμου το παζάρι.

Θε μου, σε παρακαλώ, 
άνοιξε κι εσύ μια πόρτα, 
πριν μου φύγει το μυαλό 
και με πάρ' η κάτω βόλτα.


ΣΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ


Σαν σήμερα γεννήθηκε ο μεγάλος  Ρώσος συγγραφέας Αλεξάντρ Σολζενίτσιν (1918-2018). 
Το Περιοδικό ΣΤΕΠΑ (Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού) και το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» πραγματοποιήσαμε πέρυσι τέτοια μέρα (11 Δεκεμβρίου 2017) στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, ένα αφιέρωμα στο «Έτος Σολζενίτσιν», που είναι το 2018, καθώς  συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από την γέννησή του και 10 από τον θάνατό του (3 Αυγούστου 2008).
Ομιλητές ήσαν οι:  
Δημήτρης Τριανταφυλλίδης: «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ: ο τόκος των καταθέσεων στην τράπεζα της μνήμης ή ένας πρόλογος που δεν δημοσιεύτηκε ποτέ». 
Δημήτρης Μπαλτάς: «Ο Αλεξάντρ Σολζενίτσιν και η λογοτεχνία του γκουλάγκ». 
π. Πέτρος Μινώπετρος: «Ο μάρτυρας και η συνείδηση των θυμάτων του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού». 
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος: «Η συνάντηση δύο Αλεξάνδρων: π. Αλέξανδρος Σμέμαν – Αλεξάντρ Σολζενίτσιν». 
Παραθέτουμε στη συνέχεια το βίντεο της εκδήλωσης.


Δείτε το αφιέρωμα του περιοδικού Στέπα  (τεύχος 9, 2018) στον Σολζενίτσιν εδώ
Οι αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για τον Σολζενίτσιν εδώ


Δευτέρα, 10 Δεκεμβρίου 2018

O ΕΛΙΣΑΒΕΤΙΑΝΟΣ MAGNUS EROTICUS ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ


π.α. ανδριόπουλος
Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής μας έδωσε μία από τις καλύτερες παραγωγές της: Μάνος Χατζιδάκις Magnus Eroticus Rebranding opus 30, σε καλλιτεχνική επιμέλεια Ανδρέα Λινού και μεταγραφή για μπαρόκ σύνολο του Μιγκέλ Ανρύ.
Η ιδέα ευφάνταστη, η εκτέλεση εξαίσια!
Ο διαχρονικός Χατζιδάκις σε όλο του το μεγαλείο.
Οι συντελεστές του εγχειρήματος ανεδείχθησαν άξιοι της μουσικής ποιητικής!
Μια λιτή, μα πέρα ως πέρα ...ερωτική παραγωγή, που αξίζει να κάνει διεθνή καριέρα.
Ήταν θαυμάσια και η ιδέα να μετατραπεί η Εναλλακτική Σκηνή σε στούντιο ηχογράφησης με το κοινό να γίνεται μέρος μιας σπάνιας μουσικής εμπειρίας, καθώς το Magnus Eroticus ηχογραφήθηκε ζωντανά. 
Την μεταγραφή του Μιγκέλ Ανρύ την θεωρώ αληθινή δημιουργία. 
Αλλά και οι ερμηνευτές ήσαν, επίσης, συνδημιουργοί! 
Θα έλεγα ότι ο Magnus Eroticus ήταν μια αναδημιουργία, αντάξια της χατζιδακικής λογικής. 
Μια παράσταση απολύτως θρησκευτικού χαρακτήρα, σαν λειτουργία. 
Μόνη ...παραφωνία οι "πιστοί", δηλ. το κοινό, που δεν πειθάρχησε ακριβώς όπως θα 'πρεπε στις οδηγίες για την ακρόαση μιας τέτοιας μυσταγωγίας, ώστε να συμμετέχει όσο πιο ουσιαστικά γίνεται. 
Παραθέτουμε, στη συνέχεια, το κατατοπιστικό κείμενο του Ανδρέα Λινού για το όλο εγχείρημα, τους συντελεστές της παράστασης, αλλά και το πρόγραμμα του Magnus Eroticus όπως ακούστηκε, στα αγγλικά. 


 ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΙΝΟΣ
Consort songs και Μεγάλος Ερωτικός
Υπάρχουν κάποιες συμπτώσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε αμαρτωλές σκέψεις. Να μια: Στην ενορχήστρωση του Μεγάλου Ερωτικού, το έργο 30 του Μάνου Χατζιδάκι, χρησιμοποιείται ένας συνδυασμός νυκτών και εγχόρδων που είναι σε πλήρη αντιστοιχία με αυτόν του λεγόμενου broken consort. Αυτό συμβαίνει τόσο στο επίπεδο της προφανούς ηχοχρωματικής συγγένειας και ποικιλίας των οργάνων όσο και σε ό,τι αφορά τον αντιστικτικό-αρμονικό ρόλο τους: για παράδειγμα, και στα δυο σχήματα υπάρχει συνύπαρξη πολυφωνικών και μονοφωνικών οργάνων που συνδιαλέγονται σε πυκνές ερωταπαντήσεις με τους τραγουδιστές περνώντας μέσα στο ίδιο κομμάτι από απλή ρυθμική συνοδεία σε κύρια παράλληλη φωνή. 
Το broken consort είναι ένα σύνολο έξι αναγεννησιακών οργάνων (τρία νυκτά: λαούτο, μπαντόρα και σείστρο, μπάσο και σοπράνο βιόλα ντα γκάμπα, βαρύτονο φλάουτο) που ανήκουν σε διαφορετικές οικογένειες –εξού ο όρος broken– το οποίο παγιώθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα στο Λονδίνο. Η συνεύρεσή τους προέκυψε αρχικά για να υπηρετεί τις ανάγκες της θεατρικής μουσικής της εποχής του Σαίξπηρ [Shakespeare] και εξελίχθηκε στο κατεξοχήν «οικιακό» σχήμα μουσικής διασκέδασης. Συναντάται σε πολλές εκδόσεις λειτουργώντας ως μέσο μεταγραφής και μετάδοσης των tunes της εποχής, μόνο του ή και ως συνοδεία φωνών. Αυτός ο ιδιαίτερα πετυχημένος συνδυασμός έμελλε να κρατήσει κάτι από τη συμπυκνωμένη αυτάρκεια και ευελιξία που τον χαρακτηρίζει μέχρι και στην πολύ κατοπινή του μετάλλαξη: τις αγγλικές ροκ μπάντες των σίξτις. 
Η ιδιοφυής ενορχηστρωτική αποτελεσματικότητα στο έργο του Χατζιδάκι είναι αυταπόδεικτη. Μετά το συμφωνικό Χαμόγελο της Τζοκόντας και τα ροκ-κλασικά Reflections της Νέας Υόρκης, συγκεντρώνει στα στούντιο της Columbia το 1972, εν μέσω της δικτατορίας των συνταγματαρχών, δύο κιθάρες, δύο πιάνα, άρπα και ένα τρίο εγχόρδων για να συμπορευτούν με τις δωρικές φωνές της Νταντωνάκη και του Ψαριανού. Εκεί και με αυτούς τους εκτελεστές θα οργώσει επί δυο μήνες παρελθόν, παρόν και μέλλον δημιουργώντας λεπτές γέφυρες που δίνουν στα έντεκα τραγούδια κάτι το χρονικά και αισθητικά αταξινόμητο. 
Μια τέτοια φρέσκια και καρποφόρα αντιμετώπιση της μουσικής και ποιητικής παρακαταθήκης βρίσκει κανείς πολύ έντονα στις μέρες μας στο όλο κίνημα της αναβίωσης της ιστορικά ενημερωμένης μουσικής ερμηνείας. Από την άλλη, ο Μεγάλος Ερωτικός έχει πια αναπόφευκτα περιβληθεί με ένα πέπλο κλασικισμού που απουσίαζε εντελώς τη στιγμή της δημιουργίας του. Η χαρακτηριστική όμως αναζωογονητική 23 κριτική στάση μαζί με την πρακτική ερευνητική μεθοδολογία των εκτελεστών της παλαιάς μουσικής μπορεί να ξαναδώσει στο έργο κάτι από τις επαναστατικές καταβολές του. Όταν αυτοί μάλιστα είναι αμερόληπτοι ως προς το χατζιδακικό ιδίωμα και την εθνική πολιτιστική του σημασία, απαλλαγμένοι από όποιες βέβηλες τύψεις, μπορούν οικειοποιούμενοι το έργο να πετύχουν ταυτόχρονα μια ουσιαστική ανανέωση του καθεαυτού ελισαβετιανού ρεπερτορίου. 
Δεν πρέπει άλλωστε να ξεχνάμε ότι ο ίδιος ο Χατζιδάκις δεν δίσταζε να μεταγράφει καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του παλαιά του έργα δίνοντάς τους νέα πνοή που συμβάδιζε με τις εκάστοτε σύγχρονες ανησυχίες του. Είχε βαθιά γνώση των προκλασικών τεχνικών σύνθεσης, τις οποίες χρησιμοποίησε κατ’ επανάληψη αφομοιώνοντάς τες σε έναν πολύ προσωπικό και αναγνωρίσιμο τρόπο γραφής. Δεν είναι τυχαίο ότι η τόσο χαρακτηριστική «χατζιδακική τρίλια» δεν είναι άλλη από το βασικό μουσικό στολίδι της αναγέννησης και του μπαρόκ... 
Στον δικό μας λοιπόν Magnus Eroticus η κιθάρα γίνεται αναγεννησιακό λαούτο, ο Ελύτης Σαίξπηρ, ο Μάνος ξαναγεννιέται το 1610 και ο Έρωτας παραμένει Έρωτας.


Σολίστ
Ρέιτσελ Ρέντμοντ, υψίφωνος 
Κέβιν Σκέλτον, τενόρος 
Μουσικό σύνολο
Βιόλες ντα γκάμπα: Λουσίλ Μπουλανζέ, Ρόμπιν Φάρο, Ανδρέας Λινός 
Νυκτά όργανα: Ρομάν Φαλίκ, Μιγκέλ Ανρύ 
Άρπα: Φλώρα Παπαδοπούλου
Μέλη του φωνητικού συνόλου Cantores Sancti Pauli (Μελωδοί του Αγίου Παύλου) και της Παιδικής Χορωδίας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Συντελεστές
Μετάφραση: Ιάσων Μαρμαράς  
Μουσική προετοιμασία ανδρικής χορωδίας: Ιάσων Μαρμαράς 
Μουσική προετοιμασία παιδικής χορωδίας: Φανή Μώραλη, Βασούλα Δελλή 
Επιμέλεια μουσικού υλικού: Χρήστος Χριστοδούλου


Magnus Eroticus / Μεγάλος Ερωτικός 
1. As the first drop of rain (Με την πρώτη σταγόνα της βροχής) 
2. Doubt the sun (Σ’ αγαπώ) 
3. ’Mongst all the stars (Τα λιανοτράγουδα) 
4. Who is a fool for love? (Ποιος είν’ τρελός από έρωτα) 
5. O thou great love ( Έρωτα εσύ) 
6. I beseech thee, Gongyla (Κέλομαί σε Γογγύλα) 
7. Ev’n as night (Πέρα στο θολό ποτάμι) 
8. The dream (Το όνειρο) 
9. A.D. MCMIII (Μέρες του 1903) 
10. Passions out of love (Πάθη από τον έρωτα) 
11. O quam tu pulchra es (Κραταιά ως θάνατος αγάπη)


Κυριακή, 9 Δεκεμβρίου 2018

Η ΙΟΥΛΙΤΑ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" ΓΙΑ "ΤΟ ΨΗΦΙΔΩΤΟ ΤΗΣ ΝΥΧΤΑΣ"


Η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου δίνει μία συνέντευξη στην "Καθημερινή" της σημερινής Κυριακής (9-12-2018) και στην Μαρία Κατσουνάκη, με αφορμή τη νέα ποιητική - όγδοη κατά σειρά - συλλογή της "Το ψηφιδωτό της νύχτας", που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ύψιλον.
Στην ερώτηση αν η ποίηση είναι "απόσυρση ή κατανόηση του κόσμου", η Ιουλίτα Ηλιοπούλου απαντά:
"Είναι εσωτερική στροφή, αλλά την ίδια ώρα τείνει το χέρι στον άνθρωπο απέναντί του. Διπλή κίνηση που έχει δύο όψεις. Ο Γιώργος Σαραντάρης το έλεγε ωραία, ότι η ποίηση είναι εκείνος ο εαυτός μας που δεν κοιμάται ποτέ. Που είναι σε συνεχή εγρήγορση".
Κι εδώ η Ιουλίτα Ηλιοπούλου μας παραπέμπει στον Σεφέρη: "Κοιμούμαι και η καρδιά μου ξαγρυπνά". Κι εκείνος, με τη σειρά του στο Άσμα Ασμάτων: "ἐγὼ καθεύδω, καὶ ἡ καρδία μου ἀγρυπνεῖ."


Λέει, ακόμα, η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, μεταξύ άλλων:
Προσπαθεί ο άνθρωπος που γράφει να ξανακαινιουργιώσει τις λέξεις...
Ο στοχασμός μας, η πατρίδα μας είναι η γλώσσα μας. Ο έρωτας μας είναι η γλώσσα μας. 
Προφανώς και η πολυγλωσσία είναι σπουδαία. Μας οδηγεί σε διαφορετικούς τρόπους σκέψης. Η γλώσσα όμως δεν είναι μόνον επικοινωνία. Με τη γλώσσα βλέπει κανείς την διαχρονία του τόπου του […] 
Τα περισσότερα ποιήματα από το Ψηφιδωτό της Νύχτας έχουν γραφτεί στη διάρκεια δύο χρόνων. Κάθε φορά η νύχτα παίρνει διαφορετική διάσταση, είναι η θαλασσινή νύχτα στις Σπέτσες που αγαπώ ιδιαίτερα, αλλά και με τη μεταφορική έννοια, το άδικο, το τέλος του αιώνα, οι δυσχέρειες, η απουσία και η ερωτική επιθυμία στην απουσία... Αγαπώ παράφορα την ημέρα και όχι την νύχτα, περιμένω να ξημερώσει, δουλεύω πρωί και όχι βράδυ. 
[…] Η ποίηση είναι ένας τρόπος ευαισθητοποίησης στα γεγονότα του παρόντος. Δεν θα έλεγα ότι είναι ένας τρόπος να ζεις, αλλά να ερευνάς ή να προσπαθείς να κατανοήσεις. Να ανιχνεύσεις και να κατανοήσεις το παρελθόν και το παρόν και, αν μπορείς, τον χρόνο που έρχεται.


Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2018

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: Ο ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ - ΕΝΑΣ ΠΟΛΥ ΑΥΣΤΗΡΟΣ ΦΙΛΟΣ



8 Δεκεμβρίου 1911, γεννιέται ο Νίκος Γκάτσος. 
Ας θυμηθούμε τι έλεγε ο Μάνος Χατζιδάκις για τον Νίκο Γκάτσο. 
Ο Γκάτσος για τον Χατζιδάκι ήταν "ένας μεγάλος δάσκαλος". "Μου έδωσε πολλά μαθήματα", σημειώνει ο Χατζιδάκις. 
Ένα από αυτά: 
"Περί ήθους το 1960: Μη λογοδοτείς στην Εξουσία. Θα χάσεις το ταλέντο σου. Μόνο αγνοώντας την θα 'χεις τη δύναμη να είσαι ισχυρός χωρίς αυτήν, και με δικό σου πρόσωπο. Το ανθρώπινο...". 
Αποκαλυπτικά τα όσα λέει ο Χατζιδάκις για τον Γκάτσο σε μια συνομιλία με τον Αντώνη Φωστιέρη και τον Θανάση Νιάρχο για το τεύχος Νο. 52 του περιοδικού η λέξη (Φεβρουάριος 1986).
Το κείμενο, με τίτλο: "Ο Νίκος Γκάτσος - ένας πολύ αυστηρός φίλος", αναδημοσιεύθηκε στο βιβλίο του Μάνου Χατζιδάκι "Ο καθρέφτης και το μαχαίρι", που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις "Ίκαρος" το 1988. Πέρασαν κιόλας 30 χρόνια...
Από αυτή την έκδοση το παραθέτουμε στη συνέχεια. 

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ «Ένας Ιάπωνας Δίχως Σχιστά Μάτια»


Σήμερα το μεσημέρι, Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2018, στις Εκδόσεις Αρμός έγινε η παρουσίαση του νέου βιβλίου του Θανάση Ν. Παπαθανασίου: «Ένας Ιάπωνας Δίχως Σχιστά Μάτια»! Νικόλαος Κασάτκιν, ο ευαγγελιστής των Ιαπώνων. 
Για το βιβλίο μίλησαν: 
Ο Μητροπολίτης Νιγηρίας Αλέξανδρος, η Δρ. Ρωσικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας Ειρήνη Κασάπη και ο Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, Καθηγητής Ιστορίας Θρησκειών, Ιαπωνολόγος. 
Την εκδήλωση και την συζήτηση που ακολούθησε συντόνισε ο συγγραφέας του βιβλίου Θανάσης Ν. Παπαθανασίου. 
Το νέο βιβλίο του Θ.Π. - ο οποίος, ως γνωστόν, έχει ειδίκευση σε θέματα ιεραποστολής - αναφέρεται στον Νικόλαο Κασάτκιν (1836-1912), τον κληρικό που πρόσφερε την Ορθόδοξη πίστη στον ιαπωνικό λαό κατά τα μέσα του 19ου αιώνα. Με πελώριο σεβασμό προς τους Ιάπωνες και τον πολιτισμό τους, μακριά από κάθε έννοια επιβολής και αποικιοκρατίας, ο Ρώσος Νικόλαος έζησε τη ζωή του λαού που αγάπησε, έγινε στην πράξη Ιάπωνας, και τελικά άγιος της οικουμενικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. 
Οι τρεις ομιλητές δεν ήταν τυχαία επιλεγμένοι. 
Ο Νιγηρίας Αλέξανδρος σαρκώνει την ζώσα ιεραποστολή στην Αφρική. Μας μετέφερε με συνοπτικό τρόπο τις ιδιαιτερότητες της ιεραποστολής, αναπτύσσοντας πρωτοποριακές σκέψεις και διατυπώνοντας προτάσεις που θα έπρεπε ήδη να συζητιούνται πολύ σοβαρά και διεξοδικά. Με δεδομένη την ιεραποστολική λογική του αγίου Νικολάου Κασάτκιν, ο οποίος, αν και ρώσος, δεν επέβαλε την ρωσική παράδοση στους Ιάπωνες, θα έπρεπε οι έλληνες πολύ να προβληματιστούμε γύρω από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται σήμερα στην ιεραποστολή και οι οποίες, πολλές φορές, είναι «έτοιμες» και αγνοούν την πραγματική πραγματικότητα των υπό ευαγγελισμόν λαών. 
Η Ειρήνη Κασάπη, με τρόπο μεθοδικό, μας παρουσίασε την αυτοκρατορική, επεκτατική «λογική» της Ρωσίας τους τελευταίους αιώνες, μέσα στην οποία είναι – φυσικά - και η ιεραποστολή. Έφτασε και στους χρόνους του αγίου Νικολάου Κασάτκιν, οπότε πάλι ποικίλα συμφέροντα και στρατηγικές επέβαλαν το ρωσικό άνοιγμα στην Άπω Ανατολή. Η προσέγγιση της Ε. Κασάπη ήταν ιστορική, αλλά μας έδωσε τα κλειδιά για να κατανοήσουμε ξεκάθαρα την ρωσική πολιτική και την θρησκευτική τοιαύτη. 
Ο Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, απολύτως ειδικός ως Ιαπωνολόγος, μας έθεσε όλο το πλαίσιο των θρησκειών στην Ιαπωνία που είχε να αντιμετωπίσει ο ρώσος ιεραπόστολος, τις διώξεις των χριστιανών και τις τιτάνιες προσπάθειες που κατέβαλε για την εδραίωση, σε ένα βαθμό, του χριστιανισμού στην χώρα.


Το βιβλίο του Θανάση Παπαθανασίου μελετά ακριβώς τους νευρώνες του οράματος του αγίου Νικολάου, τα κριτήρια του ιεραποστολικού έργου του και την μεθοδολογία του, η οποία στην εποχή του είχε προκαλέσει τον διεθνή θαυμασμό και σήμερα παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη. 
Ήταν μια ουσιαστική εκδήλωση η σημερινή. Με αλήθεια και τόλμη, ως προς την έκφραση προβλημάτων και ιδεών. Ο Θανάσης Παπαθανασίου συμβάλλει και πάλι στην ιεραποστολική αυτοσυνειδησία της Ορθοδοξίας. Μακάρι κάτι από όλα αυτά να πάρει σάρκα και οστά. 
Π.Α.Α.


Παρασκευή, 7 Δεκεμβρίου 2018

ΔΑΦΝΗ ΠΑΝΟΥΡΓΙΑ: ΤΑ ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΑ


Επιτάφιος του Σεικίλου: Το αρχαιότερο γνωστό τραγούδι παγκοσμίως. Σώζονται τόσο οι στίχοι, όσο και η μουσική του τραγουδιού, το οποίο αποδίδεται στον Σείκιλο, που έζησε στις Τράλλεις της Μικράς Ασίας, περίπου κατά τον 2 αιώνα π.Χ.
Εδώ το ακούμε από την Δάφνη Πανουργιά, όπως το απέδωσε στην δισκογραφική δουλειά του Πέτρου Ταμπούρη "Μέλος Αρχαίον" - Η μουσική των ανθρώπων. 


Ο ΘΡΗΝΟΣ ΤΟΥ ΣΙΜΩΝΙΔΗ 
Η απόδοση του Θρήνου του Σιμωνίδη στην νεοελληνική: 
Είσαι άνθρωπος, και γι' αυτό ποτέ μην πεις τι μέλλει αύριο να συμβεί, μήτε να προβλέψεις, σαν δεις κανέναν να ευτυχεί, για το πόσο καιρό θα κρατήσει αυτό. Γιατί τόσο γοργό σαν την αλλαγή της μοίρας δεν είναι ούτε το φτερούγισμα της μακρόπτερης μύγας... 
Ο Σιμωνίδης ο Κείος ήταν Έλληνας λυρικός ποιητής (556-469). Ασχολήθηκε γενικά με όλα τα είδη της λυρικής ποιήσεως. Συνέθεσε ελεγείες, χορικά ποιήματα, επινίκιους ύμνους, διθυράμβους, παιάνες, παρθένεια, θρήνους και επιγράμματα, εκ των οποίων άριστα θεωρούνται αυτά για τους πεσόντες των Θερμοπυλών και του Μαραθώνος. Εφηύρε τον επίνικο και εισήγαγε τον θρήνο στο χορικό τραγούδι. 
O Θρήνος του Σιμωνίδη από την Δάφνη Πανουργιά, όπως τον ερμήνευσε στην δισκογραφική δουλειά του Πέτρου Ταμπούρη "Μέλος Αρχαίον" - Η μουσική των ανθρώπων (cd 1). 




ΣΙΜΩΝΙΔΗΣ O ΚΕΙΟΣ
Περί της μεταβολής των πραγμάτων

Ἄνθρωπος ἐὼν μήποτε φάσηις
ὅ,τι γίνεται αὔριον,
μηδ᾿ ἄνδρα ἰδὼν ὄλβιον,
ὅσον χρόνον ἔσσεται·
ὠκεῖα γὰρ οὐδὲ τανυπτερύγου μυίας
οὕτως ἁ μετάστασις!

Σύγχρονη απόδοση
Εἶσαι ἄνθρωπος καὶ γι'αυτό ποτὲ μὴν πεῖς
τὶ πρόκειται νὰ γίνει αὔριο,
μηδὲ ὅταν δεῖς κάποιον νὰ εὐτυχεῖ,
γιὰ πόσον χρόνο θὰ κρατήσει αὐτό·
διότι κι ἀπὸ τῆς γοργόφτερης μύγας
πιὸ ταχεῖα εἶναι ἡ μεταβολὴ τῶν πραγμάτων (τῆς τύχης)!
(Γιώργος Λαθύρης)



Μεσομήδους
Ύμνος στη Μούσα Καλλιόπη 
Τραγούδι: Δάφνη Πανουργιά 
Μουσική διασκευή και βάρβιτος: Πέτρος Ταμπούρης 
Παίζει η ορχήστρα Συναυλία


Πέμπτη, 6 Δεκεμβρίου 2018

ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΤΩΝ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΓΚΑΤΣΟΥ ΚΑΡΑΒΟΚΥΡΗ - ΑΓΙΕ ΝΙΚΟΛΑ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΣΕ

Aristides Milakis "Saint Nicholas, the Patron Saint of Sailors" (icon on wood, 87x70 cm, 2017)

π.α. ανδριόπουλος
Το τραγούδι των Μάνου Χατζιδάκι και Νίκου Γκάτσου Με την Ελλάδα καραβοκύρη και με τη γνωστή επωδό "Άγιε Νικόλα παρακαλώ σε στα πέλαγα όλα λουλούδια στρώσε", μάλλον δεν είναι γνωστό στους πολλούς ότι περιλαμβάνεται στην περίφημη Μυθολογία των δύο δημιουργών, που εκδόθηκε στα 1965 και τραγουδήθηκε από τον θρυλικό, θα λέγαμε σήμερα, Γιώργο Ρωμανό.
Κάποια στιγμή, πολύ αργότερα, ο Χατζιδάκις, όταν έκανε την Μυθολογία με τη Νένα Βενετσάνου αφαίρεσε - όπως έλεγε - τα τέσσερα τραγούδια που ήταν απαραίτητα για να "γεμίσει" ο δίσκος, και ερμήνευε σε συναυλίες μόνο τα οκτώ.
Όμως, ανάμεσα στα τέσσερα ήταν και το Με την Ελλάδα καραβοκύρη, που τελικά παίζεται πιο πολύ ακόμα, απ' όσο ολόκληρη η Μυθολογία. Το τραγούδι αυτό (όπως και το Αερικό) "αυτονομήθηκε" και έκανε τη δική του ...καριέρα. Μέχρι που τραγουδιέται χωρίς την απαιτούμενη συστολή...
Ο Χατζιδάκις το συμπεριέλαβε και στη "Λαϊκή Αγορά/30 Τραγούδια 1959-1975", όπου το τραγούδησε ο Βασίλης Λέκκας.
Οι στίχοι του Ν. Γκάτσου έχουν ως εξής: 
Με τη φουρτούνα
και το σιρόκο
ήρθε μια σκούνα
απ' το Μαρόκο.

Με τον αγέρα
και με τ' αγιάζι
πάει μια μπρατσέρα
για τη Βεγγάζη.

Άγιε Νικόλα
παρακαλώ σε
στα πέλαγα όλα
λουλούδια στρώσε.

Με τον ασίκη
τον μπουρλοτιέρη
ήρθ' ένα μπρίκι
από τ' Αλγέρι.

Με την Ελλάδα
καραβοκύρη
πάει μια φρεγάδα 
για το Μισίρι.
Οι στίχοι του Γκάτσου μυρίζουν θαλασσινή Ελλάδα, η οποία …απλώνεται στο Μαρόκο, τη Βεγγάζη και το Μισίρι. Η ευχή προς τον Άγιο Νικόλαο, τον προστάτη των ναυτικών και των θαλασσών, αυτονόητη: «στα πέλαγα όλα, λουλούδια στρώσε». Ένας από τους ωραιότερους στίχους του Γκάτσου.
Το τραγούδι έχει πάμπολλες ερμηνείες. Εδώ προτείνουμε την Μαρία Φαραντούρη, η οποία το έχει τραγουδήσει σε διάφορες συναυλίες και περιέχεται στον δίσκο της "Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδά Μάνο Χατζιδάκι". Η εκτέλεση που παραθέτουμε είναι από την συναυλία-αφιέρωμα στον Νίκο Γκάτσο, με αφορμή τα 100 χρόνια από την γέννηση του, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Το Μουσικό σύνολο διευθύνει ο Μίλτος Λογιάδης. Μαζί με τη Μαρία Φαραντούρη, ο Αλκίνοος Ιωαννίδης. 


Κι ακόμα μια εξαιρετική ερμηνεία του μεγάλου Γιώργου Μούτσιου από τον δίσκο "Χατζιδάκις με αγάπη". 


Τέλος, μια διασκευή του τραγουδιού για πιάνο και ακορντεόν, με τους Μίλτο Λογιάδη και Χρήστο Ζερμπίνο, από την δουλειά τους πάνω σε 17 τραγούδια του Μ. Χατζιδάκι «Από τα πλήκτρα στην καρδιά».


Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2018

ΕΜΦΥΛΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ / ΘΗΛΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΙ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" (ΒΙΝΤΕΟ)


Το Καλλιτεχνικό Σύνολο ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσίασε την Τετάρτη 28 Νοεμβρίου 2018 στον χώρο τέχνης AN ART ARTISTRY την παραγωγή του με τίτλο: «ΕΜΦΥΛΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ – ΘΗΛΕΙΣ ΑΓΓΕΛΟΙ». 
Πρόκειται για Συναξάρια Αγίων γυναικών που μόνασαν σε ανδρικά μοναστήρια. Ακούστηκαν επιλεγμένοι βίοι των Αγίων αυτών γυναικών της Ορθόδοξης Εκκλησίας – που ασκήτεψαν με έναν εντελώς παράδοξο τρόπο – όπως καταγράφονται από τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη στον περίφημο Συναξαριστή του. 
Η αφήγηση εναλλάσσεται ή συμπλέκεται με μουσικές του 20ού και 21ου αιώνα, Ελλήνων και ξένων συνθετών.  
Ερμηνεύουν: 
- Αγγελίνα Τκάτσεβα, τσίμπελ 
- Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 
- Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, τραγούδι - αφήγηση. 


"Μα πότε θα φτάσει αυτός ο Μάγος;" στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών


Το χριστουγεννιάτικο μουσικό παραμύθι «Μα πότε θα φτάσει αυτός ο Μάγος;» θα παρουσιαστεί το Σάββατο 15 Δεκεμβρίου στις 17:00 και την Κυριακή 16 Δεκεμβρίου 2018 στις 12:00 στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ.
Διασκεδαστικές περιπέτειες, με πολλές αιφνίδιες ανατροπές και χιούμορ, είναι οι περιπέτειες του τέταρτου Μάγου των Χριστουγέννων, του Μάγου Αβασάλ, που όλο κάτι του τύχαινε, όλο κάποιον συναντούσε κι όλο καθυστερούσε να φτάσει στη φάτνη κοντά στο νιογέννητο Χριστό ώσπου… 
Το παραμύθι της Ιουλίτας Ηλιοπούλου συνδυάζεται με την πρωτότυπη μουσική και τα τραγούδια του Γιώργου Κουρουπού. 
Τα τραγούδια, που ερμηνεύουν ο Σπύρος Σακκάς και η Δάφνη Πανουργιά συνοδεία πιάνου/keyboards, φλάουτου, βιόλας και κρουστών, εναλλάσσονται με την αφήγηση, ενώ τα έργα του Γιάννη Κόττη που προβάλλονται στη μεγάλη οθόνη συμπληρώνουν την ατμόσφαιρα της γιορτής των Χριστουγέννων. 
Με την ευκαιρία της παρουσίασης του παραμυθιού, τα πρωτότυπα έργα που φιλοτέχνησε ο Γιάννης Κόττης για την εικονογράφηση του βιβλίου εκτίθενται σε ειδική προθήκη στο Τελλόγλειο. 
Το μουσικό παραμύθι, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος, θα πωλείται στο Τελλόγλειο.


ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ 
Παραμύθι, αφήγηση: Ιουλίτα Ηλιοπούλου 
Μουσική και τραγούδια: Γιώργος Κουρουπός 
Ζωγραφική: Γιάννης Κόττης 
Παίζουν: 
Σπύρος Σακκάς, Δάφνη Πανουργιά - τραγούδι 
Ερατώ Αλακιοζίδου - keyboard/πιάνο 
Νικολός Δημόπουλος - φλάουτο 
Αλεξάνδρα Βόλτση - βιόλα 
Bruno Semanjaku- κρουστά 
Παραγωγή: Be Artive 
Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. 
Σάββατο 15 Δεκεμβρίου 17.00-18.00 
Κυριακή 16 Δεκεμβρίου 12.00-13.30


Τρίτη, 4 Δεκεμβρίου 2018

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΣΚΟΥΡΗΣ: Άνθρωποι Νήπιοι - Μουσικό Δρώμενο



Ο συνθέτης Γεράσιμος Σκούρης γράφει για το έργο του: 
Η κοινωνία των ανθρώπων δεν υπήρξε ποτέ τόσο «ειδωλολατρική» όσο σήµερα. Ειδικότερα, ο άνθρωπος αυτοπροσδιορίζεται και αξιολογείται μέσα από τα μάτια των άλλων, έχοντας την φροντίδα της εικόνας του, κύριο, αν όχι το μοναδικό του μέλημα. Αναζητά με λατρεία και απληστία τα υλικά αγαθά, συσσωρεύει πλούτο και εξουσία και θυσιάζει χωρίς σκέψη πολύτιμες αξίες και την ποιότητα εκείνη, που θα του επέτρεπε να συμβιώνει αρμονικά, όχι μόνο με τον διπλανό του αλλά και με την φύση γενικότερα. Όμως, αν προσθέσει κανείς τους πολέμους και την βία στις πάσης φύσεως σχέσεις ατόµων, ομάδων και κρατών, τότε όλα αυτά οδηγούν την ανθρωπότητα ολοταχώς στην παρακμή και αποδεικνύουν την νηπιακή πνευματική ηλικία των ανθρώπων. Έτσι, ως νήπιοι και ανίδεοι, κάθε φορά που βρίσκονται σε αδιέξοδο, αισθάνονται την ανάγκη να στραφούν στο υπερφυσικό, στο Θείο, για να αντλήσουν δύναμη, να πάρουν καθοδήγηση και όπως λέει η Πυθία της ποιήτριας του έργου: Να δημιουργήσουν την πρώτη μέρα ξανά, 
Να βρουν λέξεις για την κοινή Ζωή που λησμόνησαν...
Ν’ ανακαλύψουν την φύση στα σώματα τους... 
Το Φως στην ψυχή τους. 
 Την αλησμόνητη ζεστασιά, εκείνη την πρώτη ευτυχία...
Ευδία! 



Ο συνθέτης Γεράσιμος Σκούρης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1957. Έχει πτυχίο αρμονίας, αντίστιξης, και φούγκας από το Ωδείο Atheneum (τάξη Χάρη Ξανθουδάκη) και δίπλωμα σύνθεσης από τον Θόδωρο Αντωνίου. Ασχολήθηκε με Πρωτότυπη πειραματική έρευνα στην ηλεκτρονική μουσική στο “Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας” Γιάννης Ξενάκης. Δίδαξε θεωρία της μουσικής στο Δημοτικό Ωδείο Ζωγράφου και σαν εκπαιδευτικός σε ιδιωτικά εκπαιδευτήρια. Συνεργάστηκε επίσης με τη Θεατρική Ομάδα του Πανεπιστημίου Αθηνών σε σειρά μαθημάτων με θέμα “Εισαγωγή στη δια των ήχων έκφραση”. Έγραψε μουσική για θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, έργα για μικρά και μεγάλα μουσικά σύνολα, χορωδιακά και έργα για φωνή και ορχήστρα δωματίου.
Το συμφωνικό έργο του συνθέτη "Metousiosis" παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2018 σε παγκόσμια πρώτη στο Πανεπιστήμιο του Tübingen, μετά τη βράβευσή του με το Α΄ βραβείο σύνθεσης σύγχρονου συμφωνικού έργου, στο φεστιβάλ σύγχρονης μουσικής του ιστορικού Γερμανικού Πανεπιστημίου. Δείτε αναλυτικά εδώ

Δευτέρα, 3 Δεκεμβρίου 2018

Panagiotis A. Kanellopoulos: An “Impossible” Place: The Creative Antinomies of Manos Hadjidakis’ Modernism



Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Εκδόθηκε το καλοκαίρι (2018) ένα βιβλίο με τίτλο Made in Greece: Studies in Greek popular music. Το βιβλίο εξέδωσε ο γνωστός διεθνής εκδοτικός οίκος Routledge και εντάσσεται στη σειρά Routledge Global Popular Music. 
Επιμελήτρια του τόμου είναι η εθνομουσικολόγος, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Δάφνη Τραγάκη, η οποία έχει μια αξιοσημείωτη παρουσία στον διεθνή χώρο. 
Ο τόμος περιέχει κείμενα με μεγάλο θεματικό εύρος (από την περίπτωση της Άννας Βίσση μέχρι τη Λένα Πλάτωνος και από τη χρήση της μουσικής από τη δικτατορία των συνταγματαρχών μέχρι τη σκηνή της ελεύθερης αυτοσχεδιαζόμενης μουσικής της σύγχρονης Αθήνας), τα οποία επιχειρούν πρωτότυπες αναγνώσεις «στιγμών» της ελληνικής μουσικής. 
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μας έχει ένα κείμενο για τον Μάνο Χατζιδάκι. Είναι το 5ο κεφάλαιο του βιβλίου και φέρει τον τίτλο An “Impossible” Place: The Creative Antinomies of Manos Hadjidakis’ Modernism [Ένας τόπος «αδύνατος»: Οι δημιουργικές αντινομίες του Χατζιδακικού μοντερνισμού].
Στο κείμενο αυτό ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος (Αν. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλίας και μουσικός που μελετά και παίζει τη μουσική του Χατζιδάκι πολλά χρόνια τώρα) προσπαθεί να διαβάσει την πορεία, τα λόγια και το έργο του Χατζιδάκι με τρόπο που απέχει πολύ τόσο από τις συνήθεις προσπάθειες αγιοποίησής του, όσο και από τις επίσης συχνές (και εμπαθείς) απόπειρες μείωσης του έργου του και παρανάγνωσης των τοποθετήσεών του. 
Με τον καθηγητή Παναγιώτη Κανελλόπουλο μας συνδέει πολύχρονη, «χατζιδακική» φιλία. Ήμασταν, ίσως, οι φανατικότεροι της «Ορχήστρας των Χρωμάτων» του Μ. Χατζιδάκι. Δεν χάναμε συναυλία, ρεσιτάλ ή ακόμα και πρόβες της Ορχήστρας. Μια τετραετία (1989-1993) που μας καθόρισε. 
Την ίδια εποχή βρεθήκαμε στο πρόγραμμα Χρόαι του Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας (Κ.ΣΥ.Μ.Ε.) και εστιάσαμε την σπουδή μας στην σύγχρονη μουσική. 
Ο Π. Κανελλόπουλος ευτύχησε να παίζει μαντολίνο, αγαπημένο όργανο του Μάνου Χατζιδάκι, και μάλιστα να έχει συμπράξει με την «Ορχήστρα των Χρωμάτων», στην μετά Χατζιδάκι εποχή, στο περιώνυμο «Χαμόγελο της Τζοκόντας». 


Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα, ως πανεπιστημιακού, εντάσσονται και οι αισθητικές και κοινωνικοπολιτισμικές προσεγγίσεις του έργου του Μάνου Χατζιδάκι. 
Η εργασία του Π. Κανελλόπουλου για τον Χατζιδάκι στο αγγλόφωνο πόνημα που παρουσιάζουμε εδώ, βασίζεται στην κριτική ανάγνωση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών, αλλά και σε «φρέσκιες» συνεντεύξεις που ο ίδιος πήρε από τον Ανδρέα Ροδουσάκη, σολίστ στο κοντραμπάσο και επί σειρά ετών μουσικό του Χατζιδάκι, τον συνθέτη Θόδωρο Αντωνίου, παλαιό φίλο και συνεργάτη του Χατζιδάκι και τον «χατζιδακικό» πιανίστα Θόδωρο Κοτεπάνο. 
Ο Κανελλόπουλος διαβάζει το Χατζιδακικό πρόταγμα ως μια ιδιάζουσα περίπτωση, ως μια προσπάθεια δημιουργίας μιας μουσικής και μιας μουσικής πρακτικής η οποία είναι κυριολεκτικά «αδύνατη», με την έννοια ότι επιχειρεί να περπατήσει πάνω σε ένα τεντωμένο σχοινί εν μέσω αντιφάσεων που δεν είναι δυνατόν να συμφιλιωθούν. 
Γύρεψα από τον φίλο καθηγητή Π. Κανελλόπουλο να μου πει κάποια πράγματα για την εργασία του αυτή. Όπως μου είπε χαρακτηριστικά, «ο Χατζιδάκις προσπαθεί να δημιουργήσει έναν μουσικό τρόπο που να κατοικεί ανάμεσα στην «υψηλή» και τη «λαϊκή» τέχνη, δίχως να θέλει ή να μπορεί να καταργήσει τις διαχωριστικές γραμμές που τις χωρίζουν (τόσο από ιστορική όσο και από αισθητική σκοπιά). Εργάζεται με τρόπο που αγκαλιάζει την προφορική διάσταση της μουσικής πράξης, είναι «άτακτος» και αντισυμβατικός, και ταυτόχρονα λειτουργεί με βάση τα ιδεώδη του μουσικού έργου όπως μας έρχονται από τον κανόνα της λόγιας μουσικής. Επιλέγει συνειδητά να αντιστέκεται στην άμεση σχέση πολιτικής και μουσικής, και ταυτόχρονα με τη μουσική του και τα λόγια του κάνει «αντίσταση» με τρόπο φαινομενικά μόνο α-πολιτικό. Αποζητά να διαρρήξει τα δεσμά που θεωρεί ότι περιορίζουν τη δημιουργική του ελευθερία, τοποθετείται απέναντι στην ιστορία και τον πολιτισμό με τρόπο σχεδόν αναρχικό, και ταυτόχρονα χτίζει μια συνεκτική αφήγηση για τη θέση του στο πολιτιστικό πεδίο, υιοθετεί έναν ιδιότυπο διδακτισμό, και προσπαθεί να επηρεάσει την πολιτιστική πολιτική μέσω της ανάληψης θεσμικών ρόλων και προσωπικών πρωτοβουλιών». 
Στην ερώτηση επομένως «τί τελικά έκανε ο Χατζιδάκις», ο Κανελλόπουλος απαντά ως εξής: «ο Χατζιδάκις δημιούργησε έναν τόπο αδύνατο, έναν τόπο όπου κατοικούν μια σειρά δημιουργικές αντινομίες οι οποίες έχουν τη ρίζα τους στη σκανδαλώδη προσπάθειά του να οικειοποιηθεί πρακτικές που προέρχονται από τον υψηλό μοντερνισμό για τη διαμόρφωση μιας μουσικής πρακτικής την οποία ο υψηλός μοντερνισμός απορρίπτει εμφατικά». 
Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο Π. Κανελλόπουλος εστιάζει στον Μεγάλο Ερωτικό, με μια ειδική αναφορά: “The Emergence of Modernist Antinomies in Hadjidakis’ Musical Practice: A view from Megalos Erotikos.” Ποιος άραγε διαφωνεί σήμερα πως ο "Μεγάλος Ερωτικός" εκτός από αισθητική επανάσταση ήταν και πολιτική πράξη; 
Ο Π. Κανελλόπουλος υποστηρίζει ότι «η περίπτωση του Μάνου Χατζιδάκι είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η τέχνη καθίσταται πολιτική με την έννοια που προσέδωσε στη σχέση τέχνης και πολιτικής ο σύγχρονος Γάλλος φιλόσοφος J. Rancière: o Xατζιδάκις δημιούργησε μια κατάσταση διχογνωμίας (dissensus), ανακατανέμοντας τους χρόνους, τους τόπους και τις ταυτότητες (Rancière, 2008) της μουσικής και των φορέων της, συγκροτώντας μια καλλιτεχνική πρακτική που τελικά διαμόρφωσε «ένα ιδιαίτερο αισθητήριο του χώρου και του χρόνου, αισθητήριο το οποίο καθορίζει τρόπους να είμαστε μαζί ή χωριστά, μέσα ή έξω» (Rancière, 2008: 86)». 
Έχω την πεποίθηση ότι αυτή η εργασία αποτελεί μια σημαντική συμβολή στην προσπάθεια να δούμε με νέους τρόπους μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες της μεταπολεμικής ελληνικής μουσικής ζωής.

Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ 2018 ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΡΑΖΙΩΤΗ


Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου 2018

ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ!



Διαβάζω το κείμενο μιας διάλεξης που έδωσε ο μέγιστος σκηνοθέτης – ποιητής Αντρέι Ταρκόφσκι (1932 – 1986) στο καθεδρικό ναό του Αγίου Ιωάννη στο Λονδίνο, τον Ιούλιο του 1984, με θέμα την Αποκάλυψη του Ιωάννου.
Το κείμενο εκδόθηκε στην «Βιβλιοθήκη των Χρωμάτων» (εκδ. Αρχέτυπο).
Ο Ταρκόφσκι προσεγγίζει την… παρεξηγημένη απ’ τους πολλούς Αποκάλυψη με τρόπο Ορθόδοξο, από κάθε άποψη. Σας παραθέτω μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα, φίλοι μου, τελείως ενδεικτικά βέβαια:

Είναι λάθος, ωστόσο, να θεωρείται η Αποκάλυψη αποκλειστικά άξονας για την ιδέα της τιμωρίας. Πρωταρχική σημασία του βιβλίου είναι η ελπίδα. Όσο κι αν πλησιάζει ο καιρός, αν και για τον καθένα από μας είναι πολύ κοντά, για όλους μαζί δεν είναι ποτέ πολύ αργά. Γι’ αυτό η Αποκάλυψη είναι φοβερή για τον καθένα μας χωριστά, αλλά για όλους μαζί εκφράζει την ελπίδα. Αυτός είναι ο σκοπός του μηνύματος… Όμορφα λόγια αναφέρονται σχετικά με την εξαφάνιση του διαστήματος και του χρόνου, τη στιγμή της μετάβασης σε μια νέα κατάσταση: «…και ο ουρανός απεχωρίσθη ως βιβλίον ελισσόμενον, και παν όρος και νήσος εκ των τόπων αυτών εκινήθησαν…» (Αποκ. Στ’ 14).
Αυτά είναι λόγια απίστευτα. Ο ουρανός απεχωρίσθη ως βιβλίον ελισσόμενον! Δεν έχω διαβάσει τίποτα πιο ωραίο. Και τώρα τι μπορεί να πει ένας καλλιτέχνης για τον τρόπο εξιστόρησης αυτών που συνέβησαν μετά την αφαίρεση της Έβδομης σφραγίδας; Πώς να εκφράσει αυτή την ένταση; Εδώ κάθε διήγηση περιττεύει. Έχουμε την αίσθηση ότι είναι ένα όραμα που η σημασία του υπάρχει στην απουσία της εικόνας. Η Έβδομη σφραγίδα αφαιρέθηκε. Και τι συμβαίνει; Τίποτα. Σιγή. Η απουσία εικόνας είναι η πιο δυνατή εικόνα που μπορούμε να φανταστούμε.

Ενώ σκέφτομαι φωναχτά γι’ αυτό το ιερό κείμενο, έχω την αίσθηση ότι η διαδικασία αυτή είναι ουσιαστική. Αυτό μου επιτρέπει να βγάλω μερικά συμπεράσματα, μερικές ιδέες, γιατί δεν είναι δυνατόν να σκέφτεσαι αυτά τα πράγματα μέσα στη μοναξιά. Ετοιμάζομαι να κάνω μια καινούρια ταινία (τη Θυσία), κάνοντας ένα καινούριο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Αντιλαμβάνομαι πολύ καθαρά πως δεν πρέπει να τη θεωρήσω απλώς μια ελεύθερη δημιουργία, αλλά μια υποχρεωτική πράξη, μια χειρονομία, έτσι που η τέχνη να μην προσφέρει πια ικανοποίηση, αλλά να προβάλλει σαν κοπιαστικό καθήκον. Για να πω την αλήθεια, ποτέ δεν μπόρεσα να καταλάβω πώς ο καλλιτέχνης μπορεί να είναι ευτυχισμένος μέσα από τη διαδικασία της δημιουργίας του. Η λέξη αυτή μάλλον δεν είναι η κατάλληλη. «Ευτυχισμένος»… Ποτέ. Ο άνθρωπος δεν ζει για να είναι ευτυχισμένος. Υπάρχουν πράγματα πιο σημαντικά από την ευτυχία!

Τιμήθηκε η μνήμη του Αποστόλου Ανδρέα στο κατεχόμενο Ριζοκάρπασο



Κείμενο - Φωτογραφίες: Αριστείδης  Βικέτος 
Το ανακαινισμένο καθολικό του Αποστόλου Ανδρέα, στην κατεχόμενη Καρπασία, αποδείχθηκε μικρό για να χωρέσει το πλήθος, των προσκυνητών, που πήγαν, αψηφώντας τον κακό καιρό, στην ομώνυμη Μονή (κτίσμα του 19ου αιώνα) για να τιμήσουν την μνήμη Του. Το καθολικό της Μονής, μετά την ανακαίνιση του, δεν θυμίζει εκείνο που βλέπαμε πριν τρία χρόνια με τις φθορές, που προκλήθηκαν από τον χρόνο και την αναγκαστική φυγή των Ελληνοκυπρίων. Οι εγκλωβισμένοι με μπροστάρη τον ακάματο οικονόμο παπά -Ζαχαρία για 40 χρόνια έκαναν ό,τι μπορούσαν για να κρατήσουν μέσα σε αντίξοες συνθήκες σε λειτουργία την Μονή. 
Ο Χωρεπίσκοπος Καρπασίας Χριστοφόρος, ανέφερε ότι σύντομα θα αρχίσει η δεύτερη φάση των εργασιών για την αναστήλωση του μεσαιωνικού παρεκκλησίου (15ος αιώνας), την συντήρηση και τον ευπρεπισμό του αγιάσματος. 
Την Θεία Λειτουργία τέλεσε ο Χωρεπίσκοπος Καρπασίας, συλλειτουργούντων του οικονόμου παπά Ζαχαρία, ιερέων και διακόνων, που μετέβησαν στην Μονή από τις ελεύθερες περιοχές. Πριν από την Δοξολογία η εκκλησία ήταν πλήρης και έτσι πολλοί έμειναν στην στοά μπροστά από τον ναό και στους γύρω χώρους. 


Από νωρίς το πρωί είχε αρχίσει η προσέλευση εγκλωβισμένων και προσκυνητών από τις ελεύθερες περιοχές, με ιδιωτικά αυτοκίνητα και πούλμαν . Όλοι άναβαν το κερί τους και ασπάζονταν ευλαβικά την εικόνα του Πρωτόκλητου, ενώ άλλοι πήγαν με λαμπάδες και τάματα. Το παρών τους έδωσαν μαθητές και μαθήτριες του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου. Τον τίμιο Σταυρό, τα Εξαπτέρυγα και τις λαμπάδες κρατούσαν μαθητές. 
Στο δεξιό αναλόγιο έψαλαν μελωδικότατα τρία μέλη από τον χορό του καθεδρικού ναού Αγίου Ιωάννη Λευκωσίας υπό τον πρωτοπρεσβύτερο π. Δημήτριο. 
Τον Θείο Λόγο κήρυξε ο Χωρεπίσκοπος Καρπασίας Χριστοφόρος. 
Πριν από την απόλυση της Θείας Λειτουργίας τελέστηκε αρτοκλασία. Μετά η πανήγυρις ολοκληρώθηκε με την λιτάνευση πέριξ της Μονής της εικόνας του λαοφιλούς στην Κύπρο Αποστόλου Ανδρέα. 


Σημειώνεται ότι φέτος συμπληρώνονται 163 από την έναρξη το 1855 της οικοδόμησης του ναού από τον Ριζοκαρπασίτη παπά Ιωάννη Νικόλα Διάκου. Ο Χωρεπίσκοπος Καρπασίας δήλωσε ότι και φέτος «η χάρη του Αποστόλου Ανδρέα μας αξίωσε να έλθουμε να εορτάσουμε εδώ στο Μοναστήρι Του». Ο κ. Χριστοφόρος επεσήμανε ότι «όντως ήταν πολύ συγκινητική η προσέλευση των πιστών, που ήλθαν να πάρουν την ευλογία του Αγίου και να αντλήσουν δύναμη, ελπίδα και παρηγοριά στην ζωή τους». 
Έξω από την εκκλησία συναντήσαμε και την εγκλωβισμένη, Ε. Κ. Μίλησε με μάτια βουρκωμένα και είπε ότι παρακαλεί τον Απόστολο Ανδρέα να λυτρώσει την Κύπρο από τα δεινά της. Θυμήθηκε τις παλιές καλές μέρες, αλλά και τα «πέτρινα χρόνια», από το 1974 μέχρι το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, που στην Λειτουργία ήταν μόνο μερικές ψυχές. Ρωτήσαμε την κ. Ε., αν θέλει να πάει να μείνει στις ελεύθερες περιοχές. «Έρχομαι βλέπω τα παιδιά μου και επιστρέφω», είπε και πρόσθεσε με λυγμό: «Δεν αφήνω τον τόπο μου, σαν το σπίτι μου εν έσιει (έχει)». 
Ο Ανδρέας Κίκας από την Δένεια, νέο παλληκάρι, είπε ότι για 10 χρόνια έρχεται στο Μοναστήρι την ημέρα της εορτής του Αποστόλου Ανδρέα. «Η χάρη του Αγίου είναι μεγάλη, να έχει καλά όλο τον κόσμο», πρόσθεσε.


Σάββατο, 1 Δεκεμβρίου 2018

ΤΟ "ΠΙΣΤΕΥΩ" ΤΗΣ ΜΕΛΙΣΣΑΝΘΗΣ, ΤΟΥ ΤΑΣΟΥ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗ, ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΡΟΥΖΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ



ΜΕΛΙΣΣΑΝΘΗ
ΠΙΣΤΕΥΩ



Η Αγάπη μόνο βαστάζει όλα τα φορτία
Μπορώ να βαστάζω όλα τα φορτία
Γιατί η Αγάπη είναι το μέγα Φορτίο
Η Αγάπη σηκώνει το βάρος τ' ουρανού
Μπορώ να σηκώνω το βάρος τ' ουρανού
Η Αγάπη υπομένει τα μαρτύρια της πυράς
Μπορώ να υπομένω τα μαρτύρια της πυράς
Γιατί η Αγάπη είναι ο Ουρανός και η Πυρά
Η Αγάπη πιστεύει στη Ζωή και στο Θάνατο
Η Αγάπη πιστεύει στο Θαύμα
Μπορώ να πιστεύω στη Ζωή και στο Θάνατο
Μπορώ να πιστεύω στο Θαύμα
Γιατί η Αγάπη είναι η Ζωή και ο Θάνατος
Γιατί η Αγάπη είναι το Θαύμα
Η Αγάπη προσεύχεται κι ενεργεί
Η Αγάπη αγρυπνεί
Μπορώ να προσεύχομαι και να ενεργώ
Μπορώ να αγρυπνώ
Γιατί η Αγάπη είναι Προσευχή και Πράξη
Γιατί η Αγάπη είναι η μυστική Αγρυπνία
Η Αγάπη κρατάει όλα τα χαμόγελα κι όλα τα δάκρυα
Μπορώ να χαμογελώ και νά κλαiω όλα τα δάκρυα
Γιατί η Αγάπη είναι η Χαρούμενη - Θλίψη
Η Αγάπη δίνει τον Άρτο και τον Οίνο
Μπορώ να μεταλάβω τον Άρτο και τον Οίvo
Γιατί η Αγάπη είναι ο Μυστικός Δείπνος
κι η Μεγάλη Υπόσχεση!
Η Αγάπη έπλασε τον Άνθρωπο
Η Αγάπη εδώρησε το Φώς
Πιστεύω στον Άνθρωπο
Πιστεύω στην Αγάπη
Γιατί η Αγάπη είναι το Φως και η Δωρεά
Γιατί η Αγάπη είναι ο Άνθρωπος.

Από τη συλλογή Η εποχή του ύπνου και της αγρύπνιας, 1950


ΤΑΣΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗΣ
ΠΙΣΤΕΥΩ

Πιστεύω στα χαλασμένα ρολόγια γιατί μπορώ να τα φτύνω άφοβα
Πιστεύω στις πέντε ηπείρους για τα ωραία χρώματά τους πάνω στο χάρτη
Πιστεύω στις άδειες κάμαρες που ξεκλειδώνοντας βρίσκεις καμιά φορά τον εαυτό σου
Πιστεύω στους τρελούς την ώρα που προσεύχονται και στις μηλιές το βράδυ που συλλογιούνται
Πιστεύω στα μικρά φτωχά ενθύμια της μητέρας μου και στην άσπιλη σύλληψη της Παρθένου
Πιστεύω στη φωνή του ομπρελά που είναι μια ολόκληρη χαμένη νεότητα
Πιστεύω στα ωραία πουλιά που πετάγονται μέσ' απ' τα πιο πικρά βιβλία
Πιστεύω στο φίλο που συναντάς άξαφνα μέσα σ' ένα παραμύθι
Πιστεύω στο απίστευτο που είναι η πιο αληθινή μας ιστορία
Πιστεύω στο φεγγάρι, όταν πέφτει στο πηγάδι, για να μη φαίνεται, καθώς σκύβει να το δει, η πλάτη του ραχητικού παιδιού
Πιστεύω στα σκυλιά που όταν γαβγίζουν σηκώνουν το κεφάλι, σαν κάποιον να κοιτάζουν που περνάει πιο ψηλά...

Από τη συλλογή Ο τυφλός με το λύχνο, Κέδρος 1985


ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΟΥΖΟΣ
CREDO (ως είθισται να λέμε λατινιστί)

Α
Πιστεύω εις ένα Ποιητήν εκτός ουρανού / φυγάς θεόθεν και αλήτης, Εμπεδοκλής / και επί της γης / εξόριστος πάνω στη γη κ.λ.π. του Βωδελαίρου/.

Β
Πιστεύω εις ένα Υπολογιστήν εντός κεραυνού και δια της ύλης.

Γ
Υποφέροντας άχραντα /ουσιαστικόν / ο Ποιητής ανατείνεται βραδυφλεγής αυτόχειρας εξυπακούοντας πολύωρους ύπνους.

Δ
Τα υποψήφια λάθη λιγοστεύοντας.

Ε
Ορατών τε πάντων και αοράτων ιερουργώντας την αποκρομμύωση.

Ζ
Ο Ποιητής έχει τίποτα / βλέπε τους αναχωρήσαντες /.

Η
Πιστεύω εις ένα Ποιητήν που λέει: η τρέλα μ' αρέσει∙ γελοιοποιεί την ύπαρξη∙ ας ανάψω απ' τη μάνα μου.

Θ
Συνταχτικό δεν το γνοιάζεται στην προσταγή της μουσικότητας. Μαζί και μ' άλλες ακόμη λευτεριές, και τα νυ παίζονται κατά την έννοια ήχος οπουδήποτε. Π.χ. τον χειμώνα εδώ, το χειμώνα εκεί∙ δε θά 'ρθει – δεν θα καταλαγιάσουμε, κ.λ.π. κ.λ.π.

Ι
Ο Ποιητής γυμνάζει τη σκέψη σε απογύμνωση.

Κ
Κι αν είναι έλληνας οφείλει να σπουδάζει πάντοτε της Αττικής τη λεπτότητα, σε φως, βουνά, χωράφια και θάλασσα.Διδάσκει γλώσσα η λεπτότητα τούτη.

Λ
Κι αν είναι βαθιά πεπρωμένος ο Ποιητής εκφράζει το ανεξήγητο του εξηγητού∙ τυγχάνει νόμιμος διάδοχος του επιστήμονα και προκάτοχός του.

Μ
Στον αφρό δεν έχει διάρκεια∙ στο πατοκάζανο μαίνεται ο Ποιητής.

Ν
Φλογοδίαιτος και ποτέ ξελυτρωμένος.

Ξ
Ο Ποιητής κάποτε πρέπει να λέει: μεγάλη κατανάλωση παρουσίας – γενείτε και λίγο μοναξιάρηδες!

Ο
Ο Ποιητής είναι αμφίφλοξ.

Π
Επιδέχεται θανάτους και αναστάσεις.

Ρ
Ακροθωρίζει και υπάρχει σε ξαφνοκοίταγμα.

Σ
Είναι ουραγός της μητέρας.

Τ
Ανέσπερος από ηλικία.

Υ
Πιστεύω εις ένα Ποιητήν που λέει: να συμπέσουν οι αγνότητες. Μέχρι την Κόρινθο του Σύμπαντος ή μακρύτερα.

Φ
Σε ανώτερη απελπισία.

Χ
Σε φαεινότερη πεμπτουσία.

Ψ
Σε μιαν αίσθηση που πτηνούται.

Ω
Συγχωρώντας τους πάντες.

Από τη συλλογή Λογική Μεγάλου Σχήματος, ΕΡΑΤΩ, 1989

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ

Πιστεύω,
στην υγρασία της Νύχτας
στ’ αγάλματα που ταξιδεύουν μέρα-νύχτα, μες σε
δαπανηρές συσκευασίες
και στα κλειστά παράθυρα, εργοστασίων που
απεργούν.
Πιστεύω,
στην λιτανεία των αυτοκινήτων
στα νευρικά σφυρίγματα ενός εγκαταλελειμμένου
αστυφύλακα
και στην οσμή από σελίδες των σχολικών
βιβλίων,
Πιστεύω,
στις ποιητικές ανθολογίες
στις διαφημίσεις ταυρομαχιών του ‘35
και στα σημάδια του κορμιού σου, που φανερώ-
νουν έρωτα. Τέλος.
Πιστεύω,
στον θάνατο της μνήμης
και στην ανάσταση των επιθυμιών, εν μέσω ρόδων,
γιασεμιών και υακίνθων
Και τούτο εγένετο,
Αμήν.

Από Τα σχόλια του Τρίτου, Εξάντας 1980
Related Posts with Thumbnails