Παρασκευή, 22 Ιουνίου 2018

Ο Καβάφης του Στέφανου Κορκολή ΔΕΝ τραγουδιέται υπέροχα


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Γράφτηκε πως «ο Καβάφης του Στέφανου Κορκολή τραγουδιέται υπέροχα!» 
Με αφορμή το διπλό άλμπουμ / βιβλίο «Θάθελα αυτήν την μνήμη να την πω», του Στέφανου Κορκολή, που κυκλοφορεί από την Panik Oxygen, με ερμηνεύτρια τη Σοφία Μανουσάκη. 
Το έργο αυτό, δηλαδή η μελοποιημένη από τον Στέφανο Κορκολή Καβαφική ποίηση, παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο του 2017 στην ‘Όπερα του Καΐρου και στην Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, στα πλαίσια των "Καβαφείων 2017" και στις 23 Απριλίου 2018 παρουσιάστηκε στην Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» της ΕΛΣ στο ΚΠΙΣΝ. Πάντα «με μεγάλη επιτυχία»! 
Για όσους δεν το γνωρίζουν ο Καβάφης είναι ο πλέον πολυμελοποιημένος ποιητής! Εκατοντάδες συνθέτες, έλληνες κυρίως αλλά και ξένοι, καταπιάστηκαν με την μελοποίησή του και τα τελευταία χρόνια όλο και πληθαίνουν οι σχετικές απόπειρες. 
Αξίζει να σημειωθεί πως ο μεγάλος Δημήτρης Μητρόπουλος, είναι ο πρώτος Έλληνας συνθέτης που μελοποίησε Καβάφη. Πρόκειται για το έργο"14 Invenzioni" πάνω σε ποίηση Καβάφη, για φωνή και πιάνο (1925). 
Προλογίζοντας το έργο του σε ρεσιτάλ που δόθηκε το 1932, σημείωνε: "Κάθε ποίημα από αυτά έχει ως βάση ένα διαφορετικό αρχιτεκτονικό σχέδιο, όπου η φωνή η απαγγέλλουσα το ποίημα αποτελεί ένα μόριο του σχεδίου. Δεν πρόκειται περί τραγουδιού, αλλά ούτε και περί μιας ξερής απαγγελίας με υπόκρουση. Ούτε να τα τραγουδάει κανείς πρέπει, ούτε πάλι να τα απαγγέλλει, μα κάτι ανάμεσα στα δύο. Ίσως μια απαγγελία stylisée, σε ορισμένους ήχους και ρυθμούς που διαγράφει αυστηρά το μουσικό αρχιτεκτονικό σχέδιο". 
Ο Μητρόπουλος συνέθεσε σε τρόπο μουσικά πρωτοποριακό για την εποχή, προφητεύοντας την άποψη που αργότερα διατυπώθηκε από τους φιλόλογους μελετητές, ότι ο Καβάφης είναι ο πρόδρομος της μοντέρνας ποίησης, αφού σε επιστολή του προς τον Καβάφη (1926) έγραψε: «Η μουσική μου είναι τόσο σύγχρονη όσο και η ατμόσφαιρα η καινούργια που αναδίνουν τα τραγούδια σας». Η μοντέρνα αυτή μελοποίηση, σφράγισε – κατά πως φαίνεται – τις επόμενες σοβαρές εργασίες ελλήνων συνθετών πάνω στον Καβάφη. 
Οι μελοποιήσεις του μεγάλου Αλεξανδρινού από έλληνες λόγιους συνθέτες – ασχέτως της επιτυχίας τους – κινήθηκαν σε γραμμές λιτές, πολλάκις αφαιρετικές, ατονικές συχνά, πάντως όχι μελωδικές με την τρέχουσα αντίληψη, δύσκολες για έναν μη εξοικειωμένο ακροατή, αλλά μήπως είναι απλή η Καβαφική ποίηση; 
Έρχεται τώρα ο Στέφανος Κορκολής προτείνοντάς μας έναν Καβάφη που «να τραγουδιέται υπέροχα»! Ε, δε γίνεται. Ο Καβάφης από τη φύση του δεν μπορεί να γίνει υπόθεση των πολλών. Και όσοι το επιχείρησαν, δεν το κατάφεραν. Η προσπάθεια του Στέφανου Κορκολή είναι απολύτως εφήμερη, διότι είναι εύπεπτη, αλλά ο Καβάφης δεν είναι εύπεπτος. 
Μου κάνει, πάντως, εντύπωση πώς ένας μουσικός σαν τον Κορκολή, που δεν είναι τυχαίος, διολίσθησε σε εξαιρετικά αφελείς μελωδίες, σε ορχηστρικές μουσικές κατάλληλες για ασανσέρ, σε ενορχηστρώσεις τάχα ατμοσφαιρικές, μη κατανοώντας το βάθος της Καβαφικής ποίησης. 
Μα πως αλλιώς, αφού ο ίδιος ο Στέφανος Κορκολής σε συνέντευξή του ομολόγησε πώς προέκυψε η μελοποίηση του Καβάφη: «…σε σύσκεψη με τη δισκογραφική που συνεργάζομαι, μου τέθηκε το ερώτημα: "Γιατί δεν μελοποιείς τον Καβάφη";». 
Η δουλειά του Κορκολή πάνω στον Καβάφη δεν μπορεί παρά να έχει ημερομηνία λήξης. Όπως είχε και του Δημήτρη Παπαδημητρίου. Πρόκειται για ρηχές προσεγγίσεις, που έχουν σκοπό να φέρουν στανικώς τον Καβάφη στα χείλη του λαού, αλλά …άλαλα τα χείλη των ασεβών… Η Καβαφική ποίηση δεν είναι μαζική υπόθεση. Δεν μπορεί να είναι. 
Οι προσπάθειες των πολλών ελλήνων συνθετών που μελοποιούν Καβάφη με τρόπο «λόγιο», δεν αποσκοπούν στο να τραγουδηθεί ο Καβάφης, αλλά στο να αναμετρηθούν οι ίδιοι με το ανάστημα του μεγάλου Αλεξανδρινού. Εκλαμβάνουν, δηλ., την ποίησή του ως πρόκληση. Δεν είναι τυχαίο ότι ο κατ’ εξοχήν συνθέτης της μελοποιημένης ποίησης, ο Μίκης Θεοδωράκης, δεν καταπιάστηκε με τον Καβάφη, ώστε να τον «φέρει στον λαό». Ακόμα και η μελοποίηση του Θάνου Μικρούτσικου δεν κατάφερε να κάνει τον Καβάφη «δημοφιλή». 
Γράφτηκε πως «ο Στέφανος Κορκολής έβαλε ένα στοίχημα. Όχι απλώς να μελοποιήσει την ποίηση του Κωνσταντίνου Καβάφη, αλλά να την κάνει τραγούδι. Να βάλει στα σπίτια του κόσμου μέσα από τις μελωδίες τα αριστουργήματα του Αλεξανδρινού ποιητή. Και το πέτυχε.» 
Κατά την προσωπική μου άποψη όχι απλώς απέτυχε, αλλά προσέβαλε και την Καβαφική ποίηση, δίνοντας στο κοινό την αίσθηση ενός «μελωδικού» και τραγουδιστικού Καβάφη, αγνοώντας την τραγικότητα, τον ερωτισμό, την ειρωνεία του…

Πέμπτη, 21 Ιουνίου 2018

ΤΟ "ΚΑΛΩΣ ΣΥΓΚΕΡΑΣΜΕΝΟ ΚΛΕΙΔΟΚΥΜΒΑΛΟ" ΤΟΥ ΜΠΑΧ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΟΥ


Π.Α. Ανδριόπουλος 
Alexandra Papastefanou piano 
Johann Sebastian BACH (1685-1750) 
The Well-Tempered Clavier, BWV 846–893 
48 Preludes and Fugues 
4CD slim digifile packaging album
Officially released in UK & Europe: 27 July 2018 
Released in US & digital platforms inc downloads & streaming: 10 August 2018 
Μόλις κυκλοφόρησε το τετραπλό άλμπουμ της διακεκριμένης πιανίστριας Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου με το "Καλώς Συγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο" του Ιωάννη Σεβαστιανού Μπαχ, από την First Hand Records
Το εξώφυλλο από το τετραπλό CD με το Well Tempered Clavier του J.S. Bach, επιμελήθηκε με έμπνευση ο David Murphy και η FHR. 
Το έργο δεν χρειάζεται ...ιδιαίτερες συστάσεις, καθώς ανήκει στα παγκόσμια αριστουργήματα της ανθρώπινης τέχνης. Ούτε η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου χρειάζεται συστάσεις, αφού είναι μια ιέρεια του Μπαχ στην Ελλάδα και τώρα – ευτυχώς και επιτέλους! – η μεγάλη τέχνη της στην ερμηνεία της μουσικής του Μπαχ, αναγνωρίζεται διεθνώς. 
Μια υπέροχη πρώτη υποδοχή του CD με το Well Tempered Clavier, από τον έγκυρο Rob Cowan και το Classic FM με σχετική ανάρτηση στο Twitter. 


Να θυμίσουμε ότι η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, μόλις πριν δύο μήνες (1η Απριλίου 2018), ερμήνευσε και το μνημειώδες έργο του Μπαχ «Η τέχνη της φούγκας», στο πλαίσιο του φεστιβάλ Ημέρες Λατρευτικής Μουσικής, με θέμα την «Έκσταση», που διοργάνωσε η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. 
Η Παπαστεφάνου αναμετριέται με τα τιτάνια έργα του Μπαχ και βγαίνει νικητής! Γιατί αυτό σημαίνει η έκδοση του έργου "Καλώς Συγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο", με την ερμηνευτική σφραγίδα της, από μία διεθνή δισκογραφική εταιρεία. 
Ας ελπίσουμε να είναι μόνο η αρχή. Στην Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου πρέπει η διεθνής καριέρα και αναγνώριση. 
Σήμερα, 21 Ιουνίου 2018, ας γιορτάσουμε την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής με την Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου να ερμηνεύει εξαίσια Μπαχ!


ΧΡΥΣΟ ΜΕΤΑΛΛΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΣΚΟ ALEPH ΤΗΣ ΙΒΟΝΑΣ ΓΚΛΙΝΚΑ ΜΕ ΕΡΓΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ


Π.Α. Ανδριόπουλος

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής, σήμερα 21 Ιουνίου 2018, προτείνουμε σημαντικές και πρωτότυπες μουσικές δουλειές που σφραγίζουν τον καιρό μας. 
Πριν δύο χρόνια κυκλοφόρησαν δύο ψηφιακοί δίσκοι της σπουδαίας σολίστ στο φλάουτο Ιβόνας Γκλίνκα, με τους τίτλους: ALEPH και BETH. 
Ο δίσκος ALEPH περιλαμβάνει 10 συνθέσεις επτά ελλήνων συνθετών, οι οποίες ηχογραφούνται για πρώτη φορά. Τα πέντε από αυτά τα έργα είναι για σόλο φλάουτο και τα υπόλοιπα πέντε για φλάουτο και πιάνο. Ερμηνεύουν δύο κορυφαίες σολίστ, με ειδίκευση στη σύγχρονη μουσική: η Ιβόνα Γκλίνκα, φλάουτο και η Βίκυ Στυλιανού, πιάνο. 
Αυτός ο δίσκος πριν από ένα μήνα βραβεύτηκε με το χρυσό μετάλλιο φλαουτίστα & άλμπουμ στο Global Music Award!
Πρόκειται, αναμφισβήτητα, για μια πανηγυρική δικαίωση της δύσκολης πορείας της Ιβόνας Γκλίνκα, αλλά και της Βίκυς Στυλιανού, στη σύγχρονη ελληνική μουσική, την οποία υπερασπίζονται με πάθος και προβάλλουν διεθνώς κατά τον καλύτερο τρόπο.
Νομίζω πως στην περίπτωση των δύο κυριών ισχύει αυτό που είχε γράψει ο Αντρέι Ταρκόφσκυ:
"Τον καλλιτέχνη τον δεσμεύει το ταλέντο, η κλίση του". Ταγμένες, λοιπόν, εσαεί στην Μουσική Ποιητική!
Στη συνέχεια παραθέτω ένα κείμενο που έγραψα για τον δίσκο αυτό και την μετάφρασή του στα αγγλικά και πολωνικά.


ALEPH 
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος - Εισαγωγή στο δίσκο
Ο ψηφιακός δίσκος Aleph περιλαμβάνει 10 συνθέσεις επτά ελλήνων συνθετών, οι οποίες ηχογραφούνται για πρώτη φορά (world premiere recordings). 
Τα πέντε από αυτά τα έργα είναι για σόλο φλάουτο και τα υπόλοιπα πέντε για φλάουτο και πιάνο. Ερμηνεύουν δύο κορυφαίες σολίστ, με ειδίκευση στη σύγχρονη μουσική: η Ιβόνα Γκλίνκα, φλάουτο και η Βίκυ Στυλιανού, πιάνο. 
Ο ψηφιακός δίσκος ηχογραφήθηκε τον Φεβρουάριο του 2016, ενώ είχαν προηγηθεί συναυλίες με τα έργα που περιλαμβάνονται σ’ αυτόν, γεγονός που σημαίνει ότι τα έργα και οι δημιουργοί τους ήρθαν σε επαφή με το μουσικόφιλο κοινό και η ηχογράφηση έρχεται ως επιστέγασμα του όλου πρότζεκτ, που προβάλλει πτυχές της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας για σόλο φλάουτο και για φλάουτο και πιάνο. 
Τα έργα είναι σύγχρονα και οι δημιουργοί τους σημερινοί, οπότε ο ψηφιακός αυτός δίσκος αποτελεί και μια καταγραφή της σύγχρονης ελληνικής μουσικής φιλολογίας γύρω από το φλάουτο, ένα θέμα που απασχολεί διαρκώς και σοβαρά την σολίστ Ιβόνα Γκλίνκα, η οποία έχει πραγματοποιήσει και διδακτορική διατριβή με θέμα την εργογραφία για σόλο φλάουτο των ελλήνων συνθετών. 
Στον ψηφιακό δίσκο Aleph οι συνθέτες που έχουν γράψει για σόλο φλάουτο είναι οι: Χρήστος Σπ. Αναστασίου, Άρης Καραστάθης, Σπύρος Μάζης, Αθηνά Παυλάκη – Πηρούνια και ο Δημήτρης Θέμελης. Για φλάουτο και πιάνο έχουν γράψει οι συνθέτες: Δημήτρης Θέμελης, Άρης Καραστάθης, Αθηνά Παυλάκη – Πηρούνια, Χαράλαμπος Πλατάνου και Βασιλική Φιλιππαίου. 
Στην Ιβόνα Γκλίνκα είναι αφιερωμένα τα έργα: Ιoulos, για σόλο φλάουτο, του Σπύρου Μάζη και η Φαντασία για φλάουτο, του Δημήτρη Θέμελη. 
Ο δίσκος ανοίγει και κλείνει αρχαιοελληνικά! Ανοίγει με το Μακρόν (2012) του Χρήστου Σπ. Αναστασίου, που είναι το τρίτο από τα επτά μέρη της Παράβασης (από την Αρχαία Ελληνική Τραγωδία) και κλείνει με Το Τραγούδι του Μαρσύα του Δημήτρη Θέμελη, που βασίζεται στον μύθο του αυλητή Μαρσύα, τον οποίο ο Θεός της μουσικής κιθαρωδός Απόλλων, νίκησε σε διαγωνισμό μουσικής και στην συνέχεια τον έγδαρε ζωντανό. 
Στις Τρεις μινιατούρες της Αθηνάς Παυλάκη - Πηρούνια για σόλο φλάουτο, η Ιβόνα Γκλίνκα εκδιπλώνει την δεξιοτεχνία της, παίζοντας για σόλο φλάουτο (Πρωινό ξύπνημα στο δάσος), άλτο φλάουτο (Περίπατος στο πάγο) και μπάσο φλάουτο (Θλιμμένη παντομίμα). 
Στο έργο της Βασιλικής Φιλιππαίου, Θέμα και Παραλλαγές για πιάνο και φλάουτο πάνω σ’ ένα θέμα του Δ. Δραγατάκη, θυμόμαστε τον σπουδαίο έλληνα συνθέτη Δημήτρη Δραγατάκη (1914-2001), τα έργα του οποίου για φλάουτο έχει ερμηνεύσει η Ιβόνα Γκλίνκα και έχει κάνει ειδική αναφορά στην διατριβή της. Η συνθέτρια Βασιλική Φιλιππαίου αφιερώνει το έργο στη μνήμη του Δημήτρη Δραγατάκη. 
Οι συνθέσεις είναι σύγχρονες και φέρουν συχνά όλες τις τεχνικές της σύγχρονης μουσικής, προβάλλοντας, έτσι, τόσο τις ιδιαιτερότητες του οργάνου, όσο και τις δεξιότητες της Ιβόνας Γκλίνκα, στα έργα για σόλο φλάουτο. Όμως, δεν λείπει ο λυρισμός και η μελωδικότητα, που συναντάμε είτε σε ολόκληρα έργα είτε σε μέρη έργων.
Χιλιάδες νότες, υπέροχα ηχοχρώματα, εξαίσια συνομιλία φλάουτου και πιάνου, στιβαρές και αισθαντικές ερμηνείες, από τις δύο ερμηνεύτριες, οι οποίες αναδεικνύουν, κατά τον καλύτερο τρόπο, τις συνθέσεις σύγχρονων ελλήνων δημιουργών.
Ο δίσκος αποτελεί υπόδειγμα συνεργασίας και υψηλού αποτελέσματος εκ μέρους των δύο ερμηνευτριών, οι οποίες δεν αποδίδουν απλώς με πιστότητα και δεινότητα τις συνθέσεις. Δημιουργούν μια μουσική ποιητική. Ο δίσκος είναι ένας ύμνος στην ποιητική της ελευθερίας και στον άθλο της δημιουργικότητας. 


ALEPH 
Panagiotis Ant. Andriopoulos - Preface to the recording 
The CD Aleph includes 10 compositions by seven Greek composers, which are recorded for the first time (world premiere recordings). Five of these compositions are for solo flute and the other five for flute and piano. The works are performed by two top soloists, specialized in contemporary music: Iwona Glinka, flute, and Vicky Stylianou, piano. 
The CD was recorded in February 2016, while the works included in it had been previously performed in concert That means that the compositions and its creators came into contact with a music-loving audience and this recording concludes the whole project, which presents aspects of contemporary music for solo flute and for flute and piano. 
The works are modern and its creators contemporary, so this CD also constitutes a record of the modern Greek musical creations for flute, a subject constantly and thoroughly studied by soloist Iwona Glinka, who has also written a doctoral thesis on the works of Greek composers for solo flute.
In Aleph, the composers who have written music for solo flute are: Christos Sp. Anastassiou, Aris Carastathis, Spiros Mazis, Athina Pavlaki-Pirounia and Dimitris Themelis. The works for flute and piano are composed by: Dimitris Themelis, Aris Carastathis, Athina Pavlaki-Pirounia, Haralambos Platanou and Vassilki Filippeou. The works dedicated to Iwona Glinka are: Ioulos, for solo flute, by Spiros Mazis, and Fantasia, for solo flute, by Dimitris Themelis. 
The disc opens and closes in ancient Greek style! It opens with Makron (2012) by Christos Sp. Anastassiou, which is the third of the seven parts of Paravasis (from the Ancient Greek Tragedy) and closes with Marsyas Song, by Dimitris Themelis, which is based on the myth of the double pipe player Marsyas. Marsyas was beaten by the God of music, lyre player, Apollo in a music contest and then flayed alive. 
In Three miniatures, by Athina Pavlaki – Pirounia, for solo flute, Iwona Glinka unfolds her virtuosity, playing for solo flute (Awakening in the woods), alto flute (Walking on ice) and bass flute (Sad pantomime). 
Vassiliki Filippeou’s Theme and variations for piano and flute, based on a theme by Dimitris Dragatakis, reminds us of this great Greek composer (1914-2001), whose works for flute have been performed by Iwona Glinka and have been specifically mentioned in her thesis. Composer Vassiliki Filippeou dedicates this work to the memory of Dimitris Dragatakis. 
The compositions are modern and often include all the techniques of contemporary music, bringing out, not only the unique characteristics of the instrument, but also Iwona Glinka’s skills in the works for solo flute. Yet, the lyricism and musicality we find in whole works or in parts of works is not absent. Thousands of notes, wonderful timbres, exquisite dialogues between flute and piano, strong and emotional performances from the two soloists who perform in the best way the compositions of contemporary Greek composers. 
The disc constitutes an example of collaboration and high quality result on the two performers’ parts, who do not only perform the compositions with fidelity and virtuosity but also create a poetics of music. The disc is a hymn to the poetics of freedom and the struggle of creativity. 
(Translation from Greek to English: Evangelia Mourtzoukou)


ALEPH 
Panagiotis Ant. Andriopoulos – Wstęp do płyty 
Album ALEPH składa się z 10 kompozycji napisanych przez siedmiu greckich kompozytorów, i nagranych po raz pierwszy (światowa premiera nagrań). Pięć z tych utworów zostało skomponowanych na flet solo, natomiast pozostałe pięć na flet oraz fortepian. Utwory zostały wykonane przez dwójkę topowych solistów, Iwonę Glinkę na flecie oraz Wiki Stylianou na fortepianie. 
Album nagrano w lutym 2016 roku, przy czym utwory były wykonywane wcześniej podczas występów na żywo. To oznacza, że zarówno utwory jak i twórcy spotkali się już z kochającą muzykę publiką, a te nagrania zwieńczają projekt który przedstawia aspekty współczesnej muzyki na flet solo oraz na flet i fortepian. 
Utwory są współczesne a ich twórcy żyjący, tym samym album również stanowi zapis współczesnych greckich utworów muzycznych na flet, czyli tematu wciąż dogłębnie studiowanego przez solistkę Iwonę Glinkę, która napisała również pracę doktorską na temat utworów greckich kompozytorów na flet solo. 
W albumie ALEPH, kompozytorzy którzy skomponowali dzieła na flet solo to: Christos Sp. Anastasiou, Aris Carastathis, Spiros Mazis, Athina Pawlaki-Pirounia oraz Dimitris Themelis. Utwory na flet oraz fortepian napisali: Dimitris Themelis, Aris Carastathis, Athina Pawlaki-Pirounia, Haralambos Platanou oraz Wasilki Filippeou. Utwory dedykowane Iwonie Glince to: Ioulos, na flet solo, autorstwa Spirosa Mazisa, oraz Fantasia, na flet solo autorstwa Dimitrisa Themelisa. 
Album rozpoczyna się i kończy w greckim stylu! Otwiera go utwór Makron (2012) autorstwa Christosa Sp. Anastasiou, który jest trzecią częścią z siedmiu parawasis (z antycznej greckiej tragedii) a kończy Marsyas Song autorstwa Dimitrisa Themelisa, nawiązujący do mitu o Marsjaszu grającym na flecie. Marsjasz został pokonany w pojedynku muzycznym przez boga muzyki Apollona grającego na lirze, a następnie oskórowany żywcem. 
W Trzech miniaturach na flet solo Athiny Pawlaki – Pirounia, Iwona Glinka daje pokaz swej wirtuozerii grając na flecie solo (Awakening in the woods), flecie altowym (Walking on ice) oraz flecie basowym (Sad pantomime). 
Theme and variations autorstwa Wasiliki Filippeou na fortepian oraz flet, oparty o motyw autorstwa Dimitrisa Dragatakisa, przypomina nam o tym wielkim greckim kompozytorze (1914-2001), którego utwory na flet były wykonywane rzez Iwonę Glinkę, i zostały wspomniane w jej dysertacji. Kompozytorka Wssiliki Filippeou zadedykowała ten utwór pamięci Dimitrisa Dragatakisa. 
Utwory są współczesne i często prezentują wszystkie techniki nowej muzyki, uwydatniając nie tylko unikalną charakterystykę instrumentu, ale także umiejętności Iwony Glinki w posługiwaniem się fletem solo. Jednak liryzm i muzykalność które możemy odnaleźć w utworach oraz ich fragmentach, nie jest tu obcy. 
Tysiące nut, wspaniałe brzmienia, wyśmienite dialogi pomiędzy fletem a fortepianem, silne oraz emocjonalne przedstawienia pary solistek wspaniale wykonujących utwory współczesnych greckich kompozytorów. 
Album stanowi przykład współpracy oraz wysokiej jakości efektów dwójki solistek, które nie tylko wykonują utwory z wiernością i wirtuozerią ale i kreują poezję muzyki. Ten album jest hymnem poezji wolności oraz walki kreatywności.

Τετάρτη, 20 Ιουνίου 2018

ΟΙ ΑΤΡΩΤΕΣ ΓΛΑΥΚΕΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΛΙΤΗ ΣΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Η γλύπτρια Αφροδίτη Λίτη, καθηγήτρια στης Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, είναι ένας πολύ σοβαρός άνθρωπος και μία σημαντικότατη καλλιτέχνης. Αυτό σημαίνει ότι ακολουθεί με συνέπεια την «ιδιωτική οδό» της, η οποία, βέβαια, αφορά και όλους όσοι συμμερίζονται την ευαισθησία της, τη γνώση της, την υψηλή αισθητική της και εν τέλει την πνευματικότητά της. 
Από τις 7 Ιουνίου και έως τις 6 Σεπτεμβρίου 2018, στο πλαίσιο εορτασμού των Πράσινων Πολιτιστικών Διαδρομών, πραγματοποιείται στο Νομισματικό Μουσείο η έκθεση της Αφροδίτης Λίτη, με τίτλο: «Γλαύκες και Αθηναϊκή Δημοκρατία». Πρόκειται στην ουσία – αυτός άλλωστε είναι και ο στόχος - για ένα διάλογο ανάμεσα σε αρχαία έργα μικροτεχνίας και τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία, όπως αυτή εκφράζεται μέσω της υψηλής αισθητικής αξίας των γλυπτών έργων της διεθνούς φήμης εικαστικού. Εκτίθενται δεκαεπτά δημιουργίες της σε μικτή τεχνική, εμπνευσμένες από αρχαία έργα μικρογλυφίας και κυρίως από νομίσματα, πλαισιωμένες από αργυρά και χαλκά νομίσματα και θησαυρικά σύνολα. Η Αφροδίτη Λίτη εμπνέεται από αυτά και δημιουργεί με σύγχρονες τεχνικές πρωτότυπα γλυπτά έργα τέχνης. 
Για την Αφροδίτη Λίτη η παράδοση είναι ενιαία. Κι αυτό φαίνεται από αυτό που γράφει στον κατάλογο της έκθεσης, ότι, δηλαδή, είχε ως φοιτήτρια την εμπειρία των ψηφιδωτών του Αγίου Μάρκου της Βενετίας, κάτι που εκφράζεται έντονα στην τεχνική του ψηφιδωτού στις γλαύκες. Η μαγεία της μεταμόρφωσης! 


Η Αφροδίτη Λίτη μας εξηγεί σε σχετικό κείμενό της: 
«Η είσοδος των γλαυκών στο γλυπτικό μου στερέωμα προήλθε μετά από ένα μακρύ ταξίδι εσωτερικής αναζήτησης και ενδελεχούς έρευνας πάνω στο θέμα των συμβόλων και της συλλογικής μνήμης. Η επιθυμία μου να ξεκινήσω μια περιπέτεια μαζί τους μετασχηματίσθηκε σε ανακουφιστική αναγκαιότητα και τελετουργία. 
Μέσα στον επιβλητικό νεοκλασικό χώρο του μουσείου, του γεμάτου από αρχαία νομίσματα και θησαυρούς, ξαφνικά βρίσκομαι περιτριγυρισμένη και από τις γλυπτές. επικολλημένες με ψηφιδωτά, γλαύκες μου. Αυτό το παράδοξο συμβάν της συνεύρεσης ενός «εσωτερικού» γλυπτικού κήπου, καμωμένου από ένα σμήνος πουλιών και φυλλωμάτων, με τα νομίσματα και το μαγνητικό πεδίο που δημιουργεί το βλέμμα των γλαυκών, αισθάνομαι να συμπαρασύρομαι δυναμικά σε ένα νοητό πέταγμα όπου όμοιό του δεν έχω συναντήσει. 
Δεδομένων των ωφέλιμων αρετών τους προς τον άνθρωπο και της δύναμής τους, οι γλαύκες θεωρήθηκαν το σύμβολο της σοφίας. Το «σύμβολο» σαν όρος προέρχεται από το ρήμα συμβάλλω και καθιστά αισθητό κάτι που δεν υφίσταται, όπως είναι οι αφηρημένες έννοιες και η εξουσία.
Ψάχνοντας και βυθιζόμενη μέσα στα έργα τέχνης, παρατηρώ ότι όλες οι κοινωνίες έχουν ανάγκη να εκφράζονται συμβολικά, στα έθιμά τους, στους θεσμούς τους και στα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των θρησκειών τους, τα οποία αποτελούνται από συμβολικές εικόνες. Μέσα στους αιώνες όλα αυτά εμπλουτίζονται από την φαντασία των καλλιτεχνών και από τη συνδιαλλαγή με την φιλοσοφία η οποία σχετίζεται με την εικαστική επινόηση. 
Η λέξη «σοφία» είναι ομηρική και στην πρώτη εκδοχή της δήλωνε τη γνώση και την τέλεια κατοχή της τέχνης. Με το πέρασμα των αιώνων, όμως, διευρύνθηκε και αποτυπώνει την βαθύτερη κατανόηση των πραγμάτων και την υψηλού επιπέδου ικανότητα αντιμετώπισης και διευθέτησης των προβλημάτων της ζωής. Κατά τον Πίνδαρο η «σοφία» δεν ήταν προϊόν μάθησης αλλά γνώση πηγαία που αναβλύζει από την εξαιρετική πνευματικότητα του κατόχου της: «Σοφός ο πολλά ειδώς φυά».
Με την γλαύκα ως σύμβολο, κατά την αρχαιότητα, του ιερού πουλιού της Αθήνας, της οποίας το ανάγλυφο κοσμεί την πίσω όψη του τετράδραχμου της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ενώ η όψη φέρει την κεφαλή της θεάς, αποτολμώ το εγχείρημα της συνομιλίας μεταξύ των νομισμάτων, των γλυπτών και του κοινού. Το νόμισμα αυτό θεωρήθηκε ως επινίκια έκδοση για την αίσια έκβαση των αγώνων της δημοκρατίας εναντίον τού εξ ανατολών κινδύνου και της απώθησης του απολυταρχισμού. 
Ο άνθρωπος μέσω του νομίσματος έχει καταφέρει να συναλλάσσεται με τους συνανθρώπους του, καλύπτοντας τις ανάγκες του και τις υποχρεώσεις του. Το νόμισμα σχετίζεται άμεσα με την εικονογραφία του, η οποία προσφέρει πληροφορίες και είναι ένα μέσον συμβολισμού, που ο καθένας έχει στα χέρια του. Οι μικρές μεταλλικές επιφάνειες μεταμορφώνονται σε διαλαλητές, συμβόλων, αρετών, αξιών, εξουσίας και μηνυμάτων της εκδούσας αρχής. 
Τέλος, τα φτερωτά πουλιά που εμφανίζονται στην έκθεση, μας μεταφέρουν απτά με τη συνομιλία τους στους κόσμους της χρήσης του ελάχιστου προς επίτευξιν του μέγιστου, που δεν είναι τίποτα περισσότερο από την διασφάλιση του νοήματος της ζωής, το οποίο μεταβιβάζεται μέσω της τέχνης και της θρησκείας.» 


Η έκθεση της Αφροδίτης Λίτη είναι μια πνευματική εμπειρία. Η αίσθηση του ιερού είναι διάχυτη. Μέσα σε ένα δωμάτιο! Αρκεί. Ο μινιμαλισμός σε όλη του τη δόξα! Και η συγκίνηση επίσης. Όσοι πιστοί προσέλθετε.


Τρίτη, 19 Ιουνίου 2018

ΟΤΑΝ Ο ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ ΑΚΟΥΓΕ ΤΟΝ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟ ΝΑ ΑΠΑΓΓΕΛΕΙ ΤΟΝ "ΑΣΤΡΑΠΟΓΙΑΝΝΟ"


Σαν σήμερα, στις 19 Ιουνίου 1951, πέθανε ο μεγάλος έλληνας ποιητής Άγγελος Σικελιανός. 
Με αφορμή αυτή την επέτειο, δημοσιεύουμε μια φωτογραφία από έναν άλλο Ιούνιο, τον Ιούνιο του 1925. 
Τότε γίνονται στην Λευκάδα γιορτές για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη. Ο Σικελιανός απαγγέλλει στις γιορτές την «Ωδή στον Αριστοτέλη Βαλαωρίτη». 
Στην φωτογραφία μας, κάτω από τις δεντροφυλλωσιές της Μαδουρής, πραγματοποιείται φιλολογικό μνημόσυνο του Βαλαωρίτη. Ομάδα διακεκριμένων επισκεπτών ακούει τον Σικελιανό που απαγγέλλει τον «Αστραπόγιαννο». Στο κέντρο διακρίνεται ο Παλαμάς και η Λυκιαρδοπούλου που κι αυτοί απήγγειλαν ποιήματα του Βαλαωρίτη. 
Δεξιά, καθισμένος στο γρασίδι, είναι ο Μητροπολίτης Κερκύρας Αθηναγόρας (μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αμερικής και Οικουμενικός Πατριάρχης).

Πολύτιμα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Κυκλοφόρησαν τα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο, του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου (εκδόσεις Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2018). 
Αισίως φτάσαμε στον έκτο τόμο με ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Γέροντος Χαλκηδόνος. 
Διαβάζω με βουλιμία τα κείμενά του, τα οποία είναι συνήθως όλως ασυνήθιστα, τόσο από γλωσσικής όσο και από νοηματικής πλευράς. Θεωρώ τα ελληνικά του Χαλκηδόνος τα καλύτερα που γράφονται αυτή τη στιγμή, κι ας μου συγχωρήσουν κάποιοι την «υπερβολή». Επίσης, η θεματολογία του είναι – κατά το κοινώς λεγόμενον – «άπαιχτη». Τόσο μπροστά που για κάποιους μοιάζει ακατάληπτη! 
Μα ποιος δεν το δέχεται; Ο Χαλκηδόνος είναι ανατρεπτικός! Ευτυχώς! Φανταστείτε να ήταν συμβατικός!... Τι πλήξη… Έχει συχνά φιλοπαίγμονα διάθεση, διότι σέβεται το παιχνίδι. 
Το επ’ εμοί θεωρώ πως αυτά τα – φαινομενικώς …περίεργα – κείμενα, χαρακτηρίζονται από μια αυστηρότητα κι αυτό με ελκύει ιδιαίτερα, αλλά και μια αυστηρή αρχιτεκτονική δομή. Καμία λέξη δεν περισσεύει. 
Κείμενα θεολογικά, τεχνοκριτικά, ιστορικά, Πολίτικα και άλλα τινά, που δείχνουν εμφαντικά την ευρυμάθεια και την ευθυκρισία του ανδρός. Αποτελούν δε υπόδειγμα πυκνότητος λόγου. Για μένα αποπνέουν – εννοείται - και ποιητικότητα. Ο Χαλκηδόνος, σε αντίθεση με τους περισσότερους ανά την οικουμένη συνεπισκόπους του, είναι «του ολίγου και του ακριβούς» (Ελύτης). Δεν είναι «των εξάλλων λόγων» (Γερο- Μελίτων). 
Είμαι ευτυχής διότι πολλά από τα κείμενα που περιλαμβάνονται και σ’ αυτό το βιβλίο αναρτήθηκαν στα ιστολόγιά μου: στην Ιδιωτική Οδό και στο Φως Φαναρίου
Ρινήματα από το Βόσπορο, λοιπόν, που …εκτοξεύονται πάση τη κτίσει. Και προς πάντας ανθρώπους, γιατί είναι κείμενα βαθιά υπαρξιακά. Και γι' αυτό διαχρονικά και πέρα ως πέρα αληθινά. 
Να σημειώσουμε ότι τα νέα ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Χαλκηδόνος κοσμούνται από δύο λαϊκούς τύπους! Έναν λατερνατζή στο εξώφυλλο κι έναν μάλλον τοκογλύφο στο οπισθόφυλλο. Οι περιθωριακοί, λαϊκοί τύποι, που αγγίζουν τα όρια της σαλότητας, αποτελούν ελκυστικό θεματικό υλικό. 
Ευχαριστώ τον Άγιο Χαλκηδόνος για την συγκίνηση που μου προσφέρει και για την μαθητεία στην ομορφιά του. Εύχομαι από καρδιάς ο Θεός να τον έχει καλά εις έτη πολλά, για να αρδεύει τη ζωή μας με ζείδωρα νάματα του Βοσπόρου και της Μεγάλης Εκκλησίας.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε και στην "Απογευματινή" Κωνσταντινουπόλεως (18-6-2018). 


ΦΩΤΟ-ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΔΟΞΑ

Η Ιδιωτική Οδός ευχαριστεί θερμά τον ποιητή π. Παναγιώτη Καποδίστρια για τις φωτογραφίες που ετοίμασε ειδικά γι' αυτήν. 

Δευτέρα, 18 Ιουνίου 2018

"ΕΝ ΦΩΝΑΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΟΙΣ" ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΟΥ

Με το Φωνητικό Σύνολο του 2ου Φεστιβάλ Ελληνικής Μουσικής Χίου, θα ερμηνεύσουμε απόψε στο "Σπυροπούλειο"
του Ν. Ψυχικού, έργα ελλήνων συνθετών υπό τη διεύθυνση της Ελευθερίας Λυκοπάντη

Εν φωναίς και οργάνοις 
Μια συναυλία από το Ωδείο Μουσικοί Ορίζοντες - Πολιτιστικό και Καλλιτεχνικό Κέντρο 
(Ιδρυτής: Κωστής Γαϊτάνος)
Μουσικό Εργαστήρι Σύνθεσης και Εκτέλεσης 
Καλλιτεχνική διεύθυνση: Αλέξανδρος Καλογεράς
Σήμερα Δευτέρα 18 Ιουνίου, 2018 - ώρα 8:30 µ.µ 
Σπυροπούλειο Πνευµατικό Κέντρο Δήµου Ψυχικού 
(Αγίας Σοφίας 1 & Ολυµπιονικών - Νέο Ψυχικό) 
Είσοδος ελεύθερη 
Δείτε το πρόγραμμα αναλυτικά στη συνέχεια

Σάββατο, 16 Ιουνίου 2018

Ο ΝΤΜΙΤΡΙ ΣΟΣΤΑΚΟΒΙΤΣ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
mikropragmata.lifo
Στον χατζιδακικό Παναγιώτη Κανελλόπουλο. 
φίλο από την εποχή της Ορχήστρας των Χρωμάτων
Ο Μάνος Χατζιδάκις σαν ήταν 20 χρονών, στην Αθήνα της Απελευθέρωσης και του Εμφύλιου, ερχόταν σε επαφή με τη σύγχρονη μουσική του καιρού του, μέσα από την ακρόαση δίσκων έργων που μόλις κυκλοφορούσαν διεθνώς. 
Ο Μένης Κουμανταρέας αφηγείται: «Ένα τετράγωνο πιο πάνω από το θεατράκι του Κουν, στο Μετοχικό Ταμείο, η Αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών είχε εγκαταστήσει ένα καμαράκι μουσικής. Υπεύθυνη σ’ αυτό ήταν η Καίτη Κασιμάτη, μια νέα δραστήρια γυναίκα από τη Θεσσαλονίκη – μετέπειτα κυρία Μυριβήλη, νύφη του συγγραφέα – που με αυταρχικότητα για τους άτακτους ακροατές και γλυκύτητα για τους αφοσιωμένους, μας έβαζε στο πικάπ τους ολοκαίνουργους τότε δίσκους των 33 στροφών, με έργα Αμερικανών συνθετών… Στο καμαράκι αυτό συγκεντρωνόταν η ανήσυχη νεολαία της εποχής, παιδιά φανατικά για γράμματα και μουσική. Ανάμεσά τους ο Αργύρης Κουνάδης, φίλος και συνοδοιπόρος του Χατζιδάκι, ο Νίκος Καρούζος… ο Δημήτρης Χριστοδούλου. Και πολλοί άλλοι, που ούτε τους θυμάμαι πιά. Αργότερα θα πρωταγωνιστούσαν στη ζωή του τόπου.» 
Ο Χατζιδάκις άκουγε με πάθος, Προκόφιεφ, Μάλερ, Μπάρτοκ, Κόπλαντ και πολλούς άλλους που τον σημάδεψαν μουσικά. 
Ο Μένης Κουμανταρέας μας δίνει μία ακόμα χρήσιμη πληροφορία: «Δεν θυμάμαι τον Χατζιδάκι την εποχή εκείνη ν’ αναφέρεται στον Σοστακόβιτς. Ίσως γιατί ο Ντμίτρι τότε ανήκε στη δικαιοδοσία του Μίκη περισσότερο παρά στη δική του». 
Ίσως την εποχή της νιότης του να μην τον απασχολούσε ο «Σοβιετικός» Σοστακόβιτς, αλλά σίγουρα ο Χατζιδάκις δεν παραθεώρησε τον μεγάλο συνθέτη. Τον …έκλεψε κιόλας! Όλοι ξέρουμε τις περίφημες και ευφάνταστες…χατζιδακικές «κλεψιές» μουσικών θεμάτων από τους Μότσαρτ, Βιβάλντι, Ροσίνι. Αλλά πόσοι ξέρουν μια …γενναία κλοπή από τον Σοστακόβιτς! Εδώ να θυμηθούμε ότι ο Χατζιδάκις είχε υιοθετήσει την άποψη του Στραβίνσκυ για το θέμα: «οι μεγάλοι κλέβουν και οι μέτριοι μιμούνται».


Έτσι πήρε ένα εξαίσιο θέμα από το τρίτο μέρος της 8ης Συμφωνίας του Σοστακόβιτς και το έκανε τραγούδι. Πρόκειται για το τραγούδι – όχι και τόσο γνωστό στο ευρύ κοινό – «Το παιδί από την Κρήτη» σε στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη. Ένα …αδέσποτο τραγούδι, δηλ. εκτός κάποιου συγκεκριμένου χατζιδακικού κύκλου τραγουδιών, το οποίο ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1980 με την Μαρία Δημητριάδη και περιλαμβάνεται στο δίσκο «Δελτίο Καιρού». Μετά εντάχθηκε στην «Ρωμαϊκή Αγορά», όπου το ερμήνευσε ο Βασίλης Λέκκας.


Οι στίχοι του τραγουδιού έχουν ως εξής: 
Το παιδί από την Κρήτη 
που το λέγανε Κοσμά 
το δικάσανε μια Τρίτη 
σε ισόβια δεσμά. 

Ήταν κρύο το φεγγάρι
κρύο αλουμίνιο
σαν τα βράδια του Γενάρη 
πάνω από τ’ Αγρίνιο. 

Στο ποτήρι το κρασί του 
έμεινε ατελείωτο
του ’καναν τα χρόνια χιόνια 
και το βίο αβίωτο. 

Παραπεταμένος είσαι
μάγκα μου σε μια γωνιά 
γεια σου κόσμε σιδερένιε
γεια σου χάρτινε ντουνιά. 

Έγραφε σε κάθε τοίχο
άλλο ένα τετράμηνο
να ’σουνα ζωή βροχούλα
να ’μουνα κυκλάμινο.

Θάνατος μες στο κορμί του 
έφτασε ανοιξιάτικα 
και χτυπούσαν οι καμπάνες 
σαν τρελές νυχτιάτικα. 

«Το παιδί από την Κρήτη» υπάρχει σε μία ανέκδοτη ηχογράφηση με τον ίδιο τον Μάνο Χατζιδάκι, ως «Το παιδί απ’ το Παγκράτι» που «το δικάσαν μια Τετάρτη». Σίγουρα κάτι αυτοβιογραφικό συμβαίνει εδώ, αφού ο Χατζιδάκις έμενε στο Παγκράτι από τα χρόνια της νεότητός του. 


Έχει σημασία ότι ο Χατζιδάκις χρησιμοποίησε θέμα από την 8η Συμφωνία, ένα έργο σκοτεινό και βίαιο του 1943, που αντί να υμνεί τη νικηφόρα έκβαση του πολέμου, εκφράζει το πένθος για τις μεγάλες απώλειες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απαγόρευσή της ως το 1960. 
Κι αυτό μας παραπέμπει στην «Εποχή της Μελισσάνθης» του Χατζιδάκι, που «συνελήφθη» την εποχή της απελευθέρωσης, γιατί ο συνθέτης διόλου δεν μπήκε στην εθνική λογική της θριαμβολογίας, καθώς βίωνε την προδοσία των ονείρων… Μα και το τραγούδι του Χατζιδάκι είναι πένθιμο, με το θέμα του Σοστακόβιτς από το τρίτο μέρος της 8ης allegro ma non tropo, να ηχεί κάπως σπαρακτικά εμβατηριακά, αφού το εμβατήριο απασχολούσε έτσι κι αλλιώς τον Χατζιδάκι ως μουσικό εκφραστικό είδος. 


Ο Χατζιδάκις με την Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών αρχικά και με την Ορχήστρα των Χρωμάτων αργότερα, διηύθυνε πολλούς συνθέτες της νιότης του. Έργα, δηλαδή, που άκουγε στο Music Roon του Μορφωτικού Τμήματος της Αμερικανικής Πρεσβείας.
Τελικά δεν διηύθυνε Σοστακόβιτς, αν και το είχε προγραμματίσει, με την Ορχήστρα των Χρωμάτων, για τις 2 Αυγούστου 1992 στο Ηρώδειο. Είχε προγραμματίσει - και το είχε ανακοινώσει σε πρόγραμμα της Ορχήστρας - να παίξει την Συμφωνία αρ. 14, opus 135, για σοπράνο, μπάσο και ορχήστρα. Ένα έργο του 1969. Ως σολίστ είχε επιλέξει την Σόνια Θεοδωρίδου και τον αείμνηστο, σπουδαίο μπάσο Φραγκίσκο Βουτσίνο. Για λόγους που ο Χατζιδάκις γνωρίζει η συναυλία δεν έγινε. Το ενδιαφέρον είναι ότι επέλεξε ένα έργο σύγχρονό του, δηλ. του 1969, και ένα έργο από τα τελευταία του συνθέτη, στο οποίο διαφαίνεται η ανησυχία του για τον θάνατο.
Ακόμα, στο Ε’ Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι στο ραδιόφωνο του Antenna 97,1, στην εκπομπή της 9ης Απριλίου 1989, ο Χατζιδάκις μετέδωσε ένα εξαίσιο έργο του Ντμίτρι Σοστακόβιτς: Κοντσέρτο για τσέλο και ορχήστρα, με σολίστ τον Μστισλάβ Ροστροπόβιτς.
Εν κατακλείδι, ο Χατζιδάκις, ως ελεύθερο και σπινθηροβόλο πνεύμα, δεν είχε στεγανά. Προσέλαβε τους σπουδαίους Ρώσους συνθέτες του 20ου αιώνα, είτε αυτοί ζούσαν στην Δύση είτε στην Σοβιετική Ένωση, με μόνο κριτήριο την μουσική και την πνευματικότητά τους μέσα από τη μουσική τους.
Η περίπτωση Σοστακόβιτς είναι ενδεικτική για το γεγονός ότι ο Χατζιδάκις μας ξεπερνάει ακόμα και σήμερα. Γι’ αυτό και δεν παύουμε να τον μνημονεύουμε. Η ζωογόνος αύρα του μας είναι αναγκαία για να ζήσουμε, νυν και αεί!


Παρασκευή, 15 Ιουνίου 2018

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: "Είμαι βέβαιος για την πλήρη εξαφάνισή μας"


To 1989 (τότε που το σκάνδαλο Κοσκωτά, η ένωση της Αριστεράς και η σχέση του Αντρέα με τη Μιμή μεσουρανούσαν στην πολιτική ατζέντα) o Μάνος Χατζιδάκις έδωσε μια ραδιοφωνική συνέντευξη. Και είπε πράγματα που σχεδόν τριάντα χρόνια μετά είναι "λες και ήταν χθες"...
- Ζητούμε να μας πείτε πώς βλέπετε εσείς την κατάσταση της σημερινής κοινωνίας; Πολλοί φρονούν ότι περνά σοβαρή κρίση, ότι απειλείται με ηθική σήψη, ίσως με διάλυση, αφήνοντας μας έξω από τον εκσυγχρονισμό και την πρόοδο. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη; 
Μ.Χ.: Εγώ δε θα το έλεγα τόσο τραγικά, ότι μας αφήνει απ' έξω. Είναι μια μοιραία κατάληξη ενός κόσμου, που προετοιμάστηκε για την εξαφάνιση του. Κι εκεί νομίζω ότι έχει μεγάλο μερίδιο όλος ο μεταπολεμικός κόσμος και ειδικά ο μεταπολεμικός πολιτικός κόσμος. Δεν προετοιμάστηκε το σπάνιο είδος και το πολύ ακριβό, του ελεύθερου πολίτη. Το είδος του ελεύθερου πολίτη δεν προετοιμάστηκε. Γι αυτό έγινε και η δικτατορία. Γιατί πότε έγινε η δικτατορία; Το '67. Λοιπόν φανταστείτε, αν είχαμε αυτό το είδος του ελεύθερου πολίτη, θα μπορούσε να σταθεί αυτή η κατηγορία ανθρώπων, τόσο ευτελής, έστω και δέκα μέρες μόνο; Δεν θα μπορούσαν να σταθούν ποτέ. Αλλά, βέβαια για σκεφτείτε ότι ο έλληνας πολίτης όχι μόνο της πόλης αλλά και της επαρχίας, του χωριού, τι είχε ν' αντιμετωπίσει όλα αυτά τα μεταπολεμικά χρόνια; Τον χωροφύλακα, τον εισαγγελέα, τον παπά. Αυτόν δεν τον αντιμετώπιζε και επί δικτατορίας; Ποιά ήταν η αλλαγή; Γιατί να ξεσηκωθεί; 
-Σήμερα; 
ΜΧ: Σήμερα είναι το αποτέλεσμα μιας τέτοιας θητείας. 
- Δεν υπάρχουν ελεύθεροι πολίτες σήμερα κατά τη γνώμη σας; 
ΜΧ: Ποιός τους προετοίμασε; Το σχολείο; Ξέρουμε πολύ καλά τί προετοιμάζει το σχολείο. Ο στρατός; Ξέρουμε σε τι ανυποληψία ρίχνει τον νέο Έλληνα πολίτη ο στρατός για να του αφαιρέσει και το τελευταίο ίχνος αξιοπρέπειας από πάνω του. Πόσοι είναι εκείνοι που αντέχουν; Οι 10; Οι 20; Με τις σπουδές φεύγουν έξω και τελειώνει. Ποιοί μένουν εδώ; 
- Έτσι όπως το λέτε είναι σαν να μην υπάρχει ελπίδα 
ΜΧ: Εγώ δεν έχω καμμία ελπίδα, παρά αν γίνει κανένα θαύμα. Εγώ δεν πιστεύω ότι έχουμε σήμερα τη δύναμη να επιβιώσουμε. 
-Σαν κράτος θεωρείτε ή σαν εθνική οντότης; 
ΜΧ: Ως εθνική οντότης. Θα μείνουμε λιγάκι σαν νάνοι αλλοτινών καιρών. Και θα το δείτε όταν έρθει η πλήρης ένωση με την Ευρώπη, σε ποιά κατάσταση θα βρισκόμαστε. Ποιά είναι η υποδομή, για να υπάρξουν έστω ένα-δύο χαρακτηριστικά στοιχεία της εθνικότητας μας; 
-Αναρωτιέμαι αν αυτή η απογοήτευση- αν μπορώ να την χαρακτηρίσω έτσι- που έχετε για το μέλλον, συμβιβάζεται με την έντονη παρουσία σας στα πολιτικά πράγματα, όχι βέβαια άμεσα σαν πολιτικός αλλά με την κριτική σας; 
ΜΧ: Είμαι υποχρεωμένος κι αισθάνομαι όσο είμαι ζωντανός, να υπάρχω. και να υπάρχω με τις δυνάμεις μου, ασυμβίβαστες και με το μυαλό μου καθαρό. Όσο μπορεί να υπάρχει αυτό. 
- "Τιμή εις εκείνους όπου εις την ζωήν των όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες" 
ΜΧ: Αλλιώς, αυτό δεν σημαίνει ότι έχω την αισιοδοξία ότι μπορεί ν' αλλάξει τίποτα, ιδιαίτερα στο άμεσο μέλλον. Και μην ξεχνάμε, ότι σε τελευταία ανάλυση, οι μόνες στιγμές που σκεφθήκαμε σοβαρά ως έθνος, ήταν στις καταστροφές. Ας περάσουμε μια καταστροφή, μπας και σωθούμε σοβαρά. 
- Δηλαδή εσείς δε φρονείτε ότι υπάρχει κάποια ελπίδα, κάποια διέξοδος; Τί θα μπορούσε να γίνει κατά τη γνώμη σας; 
ΜΧ: Τίποτα. Η πλήρης εξαφάνιση μας. Και θα γίνει. Είμαι βέβαιος.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΤΟ "ΞΙΦΙΡ ΦΑΛΕΡ" ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΚΟΥΡΗ


Την Τετάρτη 13 Ιουνίου 2018 παρουσιάστηκε στο βιβλιοπωλείο "επί λέξει", στο κέντρο της Αθήνας, η αναθεωρημένη και επαυξημένη έκδοση του μυθιστορήματος της Αθηνάς Κακούρη "Ξιφίρ Φαλέρ". 
Μίλησαν οι: 
Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας
Γιάννης Ευσταθιάδης, συγγραφέας 
Συντόνισε η Τίνα Μανδηλαρά, δημοσιογράφος
Αποσπάσματα από το βιβλίο διάβασε η Μελίσσα Κωτσάκη, ηθοποιός. 
Ο Γιάννης Ευσταθιάδης, με την ιδιότητα του μουσικού παραγωγού, μας παρουσίασε ένα ...ραδιοφωνικό "Ξιφίρ Φαλέρ", αφού μας έβαλε να ακούσουμε μελωδίες και τραγούδια της εποχής. Μια θαυμάσια ιδέα, που έφερε την προσωπική του επιμέλεια και μας μετέφερε πραγματικά στο κλίμα αλλοτινών καιρών. 
Ήταν μια ακόμα ουσιαστική παρουσίαση βιβλίου της αειθαλούς κυρίας Αθηνάς Κακούρη, η οποία παραμένει κυριολεκτικά "στις επάλξεις" της γραφής και της ιστορικής έρευνας, αφήνοντάς μας βιβλία - παρακαταθήκες. 
φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός


Πέμπτη, 14 Ιουνίου 2018

Θεόδωρος Γιαβρίδης: Ο ερευνητής που δίνει ελπίδα απέναντι στον καρκίνο



Συνέντευξη στην εφημερίδα ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ (11-6-2018) και τη Μαρίνα Ριζογιάννη 
«Το ανοσοποιητικό σύστημα του ίδιου του ασθενούς είναι το νέο όπλο κατά του καρκίνου» μας λέει με το αποτέλεσμα της έρευνάς του, η οποία έτυχε παγκόσμιας αποδοχής και πρόσφατης βράβευσης, ο νεαρός πατρινός επιστήμονας, Θεόδωρος Γιαβρίδης. 
Οπως έγραψε προχθές η «Π», η έρευνά του δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature Medicine. Πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής του στην ερευνητική ομάδα του Michel Sadelain στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center και αναμένεται να βρει γρήγορα εφαρμογή στην κλινική. 
Μιλώντας στην «Π», ο Θεόδωρος Γιαβρίδης μας κάνει κοινωνούς στο ερευνητικό του αποτέλεσμα. Επιστρέφει στα φοιτητικά θρανία, καθώς είναι απόφοιτος του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, περιγράφει τις δυσκολίες του, τον ρόλο των καθηγητών του, αλλά κι αυτό που τον τράβηξε στα ερευνητικά μονοπάτια. 
Εξηγήστε μας το ερευνητικό σας έργο. Τι έρχεται να προσθέσει στα μέχρι σήμερα δεδομένα; 
- Στο εργαστήριο του επιβλέποντά μου, Michel Sadelain, στο Memorial Sloan Kettering στη Νέα Υόρκη, αναπτύχθηκε ο τύπος ανοσοθεραπείας που σήμερα γνωρίζουμε ως Τ λεμφοκύτταρα (CAR -T cells) που φέρουν χιμαιρικούς αντιγονικούς υποδοχείς. Τα Τ λεμφοκύτταρα είναι μέρος του φυσιολογικού ανοσοποιητικού συστήματος και είναι κύτταρα τα οποία είναι «επαγγελματίες δολοφόνοι», καθώς μέρος της φυσιολογικής τους λειτουργίας είναι να αναγνωρίζουν εισβολείς στον οργανισμό και να τους καταστρέφουν. Με μεθόδους γενετικής μηχανικής εισάγουμε τα γονίδια που οδηγούν στην παραγωγή χιμαιρικών αντιγονικών υποδοχέων στην επιφάνεια των Τ λεμφοκυττάρων. Οι χιμαιρικοί αντιγονικοί υποδοχείς είναι τεχνητές, υβριδικές πρωτεΐνες, οι οποίες επαναπρογραμματίζουν τα Τ λεμφοκύτταρα, ώστε να αναγνωρίζουν έναν νέο στόχο προς καταστροφή. Χάρη στην τεχνολογία αυτή, έχουν ήδη θεραπευτεί ασθενείς με λευχαιμίες και λεμφώματα στους οποίους απέμεναν μόλις μήνες ζωής. Με τον σχεδιασμό κατάλληλων χιμαιρικών υποδοχέων μπορούν εν δυνάμει να στοχευτούν πολλοί άλλοι τύποι καρκίνου, αντικείμενο τρεχουσών ερευνών. Οι θεραπείες αυτές για ορισμένες λευχαιμίες και λεμφώματα εγκρίθηκαν από τον αμερικάνικο οργανισμό φαρμάκων (FDA) μόλις το προηγούμενο καλοκαίρι. Τα προηγούμενα χρόνια, κατά τη διάρκεια των πρώτων κλινικών δοκιμών για τα CAR- T cells παρουσιάστηκε μία απρόσμενη παρενέργεια στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών, το σύνδρομο υπερέκκρισης κυττοκινών (CRS). Η σημασία του CRS είναι μεγάλη, καθώς στην επιθετική του μορφή το σύνδρομο αυτό μπορεί να είναι θανατηφόρο, γι' αυτό και επιβάλλεται η συνεχής επίβλεψη από γιατρούς κατά τη διάρκεια της θεραπείας με CAR -T cells. 
Οταν ξεκίνησα το διδακτορικό μου με το Michel, αποφασίσαμε από κοινού πως επείγει να διαλευκάνουμε τα αίτια του CRS, ώστε να βρούμε στοχευμένες θεραπείες, πέραν της συμπτωματικής θεραπείας που τώρα εφαρμόζεται στην κλινική όταν εκδηλώνεται το σύνδρομο. Το αρχικό βήμα για να πετύχουμε αυτόν το στόχο ήταν να δημιουργήσουμε το πρώτο πειραματικό μοντέλο (ποντίκι), που να εκδηλώνει παρόμοια συμπτώματα με τους ασθενείς στην κλινική. Μόλις το επιτύχαμε αυτό, αρχίσαμε να διερευνούμε τους μηχανισμούς που οδηγούν στην εκδήλωση του CRS. 
Προς έκπληξη πολλών, τα CAR- T cells δεν ήταν εξολοκλήρου υπεύθυνα για τα δυσμενή συμπτώματα του CRS. Αντίθετα, ένας άλλος κυτταρικός τύπος του ανοσοποιητικού συστήματος, τα μακροφάγα ήταν υπεύθυνα για την παραγωγή πολλών επιβλαβών κυττοκινών και μεταβολικών προϊόντων. Επίσης, περιγράψαμε για πρώτη φορά μηχανισμούς με τους οποίους τα CAR -T cells μπορούν να ενεργοποιήσουν τα μακροφάγα με αποτέλεσμα το CRS να γίνει ακόμα πιο επικίνδυνο. 
Σύμφωνα με αυτά τα ευρήματα, προτείναμε την πρώτη στοχευμένη θεραπεία που βασίζεται στην κατανόηση του συνδρόμου σε μοριακό επίπεδο. Επιπλέον, κατασκευάσαμε το πρώτο CAR -T cell, το οποίο φέρει εγγενώς τη γενετική πληροφορία που απαιτείται ώστε να καταπολεμηθεί το CRS χωρίς να απαιτείται εξωτερική παρέμβαση π.χ. από γιατρό. Τα ευρήματα αυτά προέκυψαν από έρευνες σε ποντίκια, γι' αυτό και περιμένουμε με ανυπομονησία τα αποτελέσματα από τις κλινικές δοκιμές που θα ξεκινήσουν σύντομα στο Memorial Sloan Kettering, οι οποίες θα ελέγξουν τα πειραματικά μας ευρήματα σε ασθενείς. Κατά αυτό τον τρόπο, ανοίγει ο δρόμος ώστε η θεραπεία με CAR- T cells να μπορεί να χορηγηθεί σε πολύ ευρύτερη κλίμακα σε καρκινοπαθείς που το έχουν ανάγκη. 
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στη συνέχεια

Δείτε τη σχετική ανάρτηση:
Theodoros Giavridis: 2018 Julian R. Rachele Prize

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: Γιατί να συνεχίζουμε να υπάρχουμε; Να πάμε να χαθούμε!


Μερικά από τα …in θέματα της επικαιρότητας και της εποχής μας. Έμφυλες ταυτότητες, το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, η αμφισβήτηση του θεσμού του γάμου, ο gay αστυνομικός που παρελαύνει στο Athens Pride, ο νόμος για την επιλογή φύλου που είναι γεγονός και πολλά άλλα...
Σε όλα …απαντάει με τον δικό του, μοναδικό τρόπο, ο Μάνος Χατζιδάκις. 
Σε μια απολαυστική συνέντευξη στην Όλγα Μπακομάρου στο περιοδικό «Γυναίκα», πριν τριάντα χρόνια (1988)! Παραθέτω ένα απόσπασμα:


- Είστε κατά του γάμου, κύριε Χατζιδάκι; 
Ναι, ασυζητητί. Ο γάμος είναι πηγή ασθενειών. 
- Τι ασθενειών; 
Μεγάλων ασθενειών. Κατ' αρχήν, ευνοείται ο γάμος, διότι τροφοδοτεί τα κοινωνικά σύνολα με πληθυσμό. 
- Δεν πρέπει να τροφοδοτούνται τα κοινωνικά σύνολα με πληθυσμό; Δεν είναι απαραίτητο; 
Όχι. Δεν με ενδιαφέρει. Γιατί να συνεχίζουμε να υπάρχουμε; Να πάμε να χαθούμε! Εάν τυχόν η ανάπτυξη σας βασίζεται στο αντίστοιχο της Τουρκίας, όλη η φουκαροσύνη και δέκα παιδιά, ποτέ μην αναπτυχθούμε. Βλέπετε όλους αυτούς τους φουκαράδες, που σαν τις κρεατομηχανές κάνουν δώδεκα και δεκαπέντε παιδιά και νομίζουν οι άθλιοι, μέσα στην απαιδευσιά τους, ότι κάνουν πράξη εξόχως θεάρεστη κοινωνικά, και κανείς δεν βρέθηκε να τους πει Προς θεού, αυτό είναι αμαρτία, να βγάζουν τόσα παιδιά στον κόσμο χωρίς να έχουν τα κότσια να τα πάνε παραπέρα στη ζωή τους. Αντίθετα, έρχεται η Κοινωνία, η Πολιτεία και το επιβραβεύει επίσημα αυτό το πράγμα και σου λέει Πολύ καλά κάνεις, πάρε και επίδομα διότι χρειαζόμαστε στρατιώτες να τους στέλνουμε εις τας μάχας να σκοτώνονται υπέρ πατρίδος. Αυτή την αηδία, αυτές τις τρισάθλιες συμβατικότητες εγώ δεν τις δέχομαι. 
- Δεν έχει βρεθεί όμως, λένε, σχέση που να μπορεί να υποκαταστήσει τον γάμο. 
Πολύ καλή είναι μια σχέση όσο θέλεις τον άνθρωπο σου. Από την ώρα που δεν τον θέλεις και δεν σε θέλει, σταματάτε. Οι ώριμοι άνθρωποι έτσι κάνουν. Δεν είσαι ιδιοκτησία κανενός. Ούτε μπορείς να γίνεις ιδιοκτησία κανενός. Επειδή σε ευλογάει ο παπάς, είσαι υποχρεωμένος να ζήσεις σ' όλη σου τη ζωή έτσι; 
- Πώς ακούτε την άποψη ότι ένας γάμος δεν πρέπει να διαλύεται όταν υπάρχουν παιδιά; 
Από την ώρα που θα κάνετε παιδιά, είναι τραγωδία! Από 'κει και πέρα, είτε διαλυθεί, είτε δεν διαλυθεί ο γάμος... 
- Η πολιτική; Είπατε ότι η σημερινή κοινωνία εδώ, η πολιτική εξουσία είναι φαλλοκρατική. Είναι κακό αυτό; 
Ε, βέβαια. 
- Τι θα έπρεπε να είναι δηλαδή; 
Ερμαφρόδιτη. Σκέπτεσθε, ένας πολιτικός ερμαφρόδιτος τί ενδιαφέρον θα είχε; 
- Πολιτικός, εννοείτε ο κυβερνήτης, ο υπουργός, ο αξιωματούχος τέλος πάντων; 
Ναι. 
- Μπορεί να υπάρχουν ερμαφρόδιτοι. 
Δεν υπάρχουν. Θα υπάρχουν συμπλεγματικά, κρυφά. Εγώ τα θέλω όλα αυτά να είναι επίσημα.
- Είπατε ότι από ένα φαλλοκράτη προτιμάτε μια αδερφή. Μήπως και από μια ομάδα φαλλοκράτες θα προτιμούσατε να μας κυβερνούν μια ομάδα αδερφές; 
Θα είχε τουλάχιστον ενδιαφέρον μια κυβέρνηση με αδερφές. 
- Τι ενδιαφέρον θα είχε; 
Θα είχε γραφικότητα. Προσωπικά, θα διάβαζα τις εφημερίδες κάθε μέρα με μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Από το τί αποφάσισε, λόγου χάρη, ο κ. Δροσογιάννης, θα προτιμούσα να γνώριζα απ' τις εφημερίδες τί αποφάσισε μια αδερφή εις το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως. 
- Υπάρχει καμιά τέτοια κοινωνία; 
Η δικιά μου, όπως τη σκέφτομαι εγώ. Να φτιάξετε ανθρώπους που να σκέφτονται σωστά. Και όχι να γεμίζετε τα παιδιά με όλες αυτές τις ανταγωνιστικές αηδίες μεταξύ ανδρός και γυναικός. 
- Μα υπάρχουν τα φύλα, τα δύο φύλα. 
Η εξέλιξη του ανθρώπου θα είναι στο να γίνει ο άνδρας και άνδρας και γυναίκα. 
- Και η γυναίκα και γυναίκα και άνδρας; 
Ναι. Δεν θα υπάρχουν φύλα. 
- Ούτε οπτικά;
Όχι, τίποτα. 
- Τίποτα; Δηλαδή πώς θα είναι οι άνθρωποι; 
Θα είναι άνθρωποι. 
- Δηλαδή, ένα μοντέλο θα κυκλοφορεί; 
Ένα. 
- Αυτό πια ξεπερνά και τον Όργουελ! 
Δεν νομίζω πως ανήκει στα οράματά του. 
- Και το βλέπετε να γίνεται σύντομα; 
Σύντομα, σύντομα. Σε καμιά δεκαριά χρόνια. 
- Ανεξάρτητα απ' αυτό, εσείς και ο κ. Θεοδωράκης... 
Γιατί μου λέτε συνεχώς εσείς και ο κ. Θεοδωράκης, μη με μπλέκετε πάλι. 
- Δεν έχετε σχέση; 
Τι σχέση έχω εγώ με τον κ. Θεοδωράκη; Ο κ. Θεοδωράκης είναι αγωνιστής της Αριστεράς, πολέμησε, φυλακίστηκε, είχε μια δραστηριότητα αντιστασιακή, εγώ δεν έχω. Το αντίθετο μάλιστα. Λοιπόν, ποια είναι η σχέση μου με τον κ. Θεοδωράκη; 
- Ότι είστε δύο προσωπικότητες μουσικές... 
Εκ διαμέτρου αντίθετες! 
- Και πνευματικές... 
Καθόλου πνευματικές! 
- Δεν δέχεστε τον χαρακτηρισμό πνευματική προσωπικότητα για τον εαυτό σας; 
Όχι, με την έννοια που θέλετε να μου τον αποδώσετε. 
- Με ποια έννοια θέλω να σας τον αποδώσω; Ότι επηρεάσατε, ότι μεταδώσατε την ποιότητα σας... Ποια ποιότητα μου; Εγώ το κέφι μου έκανα πάντα. 

Related Posts with Thumbnails