ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΕΚΦΑΝΣΕΙΣ "ΑΝΤΙΦΕΜΙΝΙΖΟΥΣΑΙ";

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Αἱ γυναῖκες πρέπει ἁπλῶς νὰ 

ἀρκοῦνται σὲ ὁρισμένα πράγματα". 

(B. Brecht) 

Ὡς γνωστόν, ὁ Χριστιανισμὸς ἐξίσωσε τὸ ἄρρεν μετὰ τοῦ θήλεως, παρὰ τὰς ἐντόνους ἰδιομορφίας των (ὄψις, σῶμα πνεῦμα, ἰδιοσυγκρασία, προορισμὸς κ.ἄ.). Πρᾶγμα ὅμως τὸ ὁποῖον ἀργότερον ὡδήγησεν εἰς φεμινιστικὰς ἐκτροπάς. Καὶ τοῦτο διότι "ὁ ἀνὴρ ἀνὴρ ἐστὶ καὶ ἡ γυνὴ γυνή". Διὸ καὶ φαίνεται οὐχὶ εὐχάριστον, γυναῖκες τινὲς νὰ προσπαθοῦν νὰ ἐξομοιωθοῦν πρὸς τοὺς ἄνδρας, σύνηθες εἰς τὴν ἐποχήν μας, ὡς π.χ. εἰς τὸν ἐπιχειρηματικὸν τομέα, ἐνῶ χάνουν ὅλην τὴν θηλυκότητά των. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἄνδρες ὅταν ἐμφανίζονται ὡς θήλεα. Μήπως προσπαθοῦν καὶ πάλιν νὰ ἑνωθῶσιν, κατὰ μίαν θεωρίαν, ὄντες ἀρχικῶς ἑρμαφρόδιτοι; Γνωστοὶ ὅμως καὶ μὴ ἐξαιρετέοι τυγχάνουν οἱ ἀνήκοντες εἰς τά "ἀδελφάτα", "θείᾳ εὐλογίᾳ" αὐξανόμενοι καὶ πληθυνόμενοι καὶ δημοσίᾳ πλέον διακινούμενοι ἐν ὀνόματι τῶν πολυθρυλήτων ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων, μὲ ὅλας τὰς θεαματικὰς ἐμφανίσεις αὐτῶν, ἔστω καὶ ἂν οὗτοι τυγχάνουν εὐφυέστατοι, καὶ εὐδοκιμοῦντες, λόγῳ τῆς ἑνότητός των "κουσουροκένταυροι", μὴ ὄντες πάντοτε ὑπαίτιοι τῆς καταστάσεώς των αὐτῆς, ἀλλὰ ἀπὸ αἴτια παθολογικὰ ἢ διαφθορᾶς των ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων. 

Οὕτως αἱ γυναῖκες, αἱ ὁποῖαι εἶναι περισσότεραι ἀπὸ τοὺς ἄνδρας κατὰ τὸ ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ κόσμου, διαπρέπουν εἰς τὴν ἐπιστήμην, τὴν πολιτικήν, τὴν κοινωνίαν, τὴν τέχνην κ.ἄ. Ἔτσι βλέπομεν κυρίως "δεσποινίδας" διευθύνουσας συμβούλους καὶ διευθύντριας τραπεζῶν, ὀργανισμῶν, σχολῶν ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ὁδηγοὺς τραίνων, λεωφορείων, νταλικῶν! κ.ἄ. 

Ἐξ ἑτέρας ὅμως πλευρᾶς συχνάκις ἔρχονται ἀντιμέτωποι μὲ μίαν σειρὰν ἀπογορεύσεων ἐκ τοῦ ἀντιθέτου φύλου, λαμβάνουσαι ὀλιγωτέρας ἀποδοχὰς εἰς τὸν χῶρον ἐργασίας, μικροτέραν πρόσβασιν εἰς τὸ σύστημα ὑγιείας, τὰς ἐκπαιδευτικὰς δομάς, διοικητικὰς καὶ διευθυντικὰς θέσεις τῶν ἐπιχειρήσεων περισσότερον τοῦ 25%, χωρὶς νὰ στεροῦνται φυσικῶν ἱκανοτήτων. Οὕτως κατὰ τὸ 1913 ἡ συμμετοχή των εἰς τὰς μεγαλυτέρας ἐπιχειρήσεις τοῦ πλανήτου ἀντεστοίχουν μὲ τὸ 4,4%. Ἐπίσης αἱ ὑψηλότερον ἀμειβομέναι θέσεις τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Fortune 500 κατὰ τὸ 92,5% κατείχοντο ὑπὸ ἀνδρῶν. 

Εἰς τὴν Γερμανίαν, παρακαλῶ, καὶ Αὐστρίαν μέχρι τὸ 1919 δὲν εἶχον δικαίωμα ψήφου, ὅπως εἰς τὸ Βατικανόν -εὐτυχῶς ποὺ δὲν γίνονται Καρδινάλιοι- καὶ τὴν Σαουδικὴν Ἀραβίαν μέχρι τὸ 2015.

Πολλαὶ ὡσαύτως εἶναι αἱ ἀπαγορεύσεις διὰ τὰς γυναῖκας καὶ εἰς τὸν θρησκευτικὸν τομέα. Καὶ συνήθως τὸ πρῶτον παράδειγμα εἰς τὰ καθ' ἡμᾶς ἀποτελεῖ τὸ περίφημον ἄβατον τοῦ Ἁγίου Ὄρους, προσβληθὲν πρὸ ἐτῶν ἀνεπιτυχῶς καὶ ὑπὸ τῆς Ε.Ε., καὶ ὄχι μόνον (Ἱ. Μονὴ Ἁγ. Νικάνωρος στὰ Γρεβενά καὶ Ἁγ. Βησσαρίωνος στὰ Τρίκαλα), τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἀπὸ τοῦ 5. αἰῶνος διὰ μίαν σειρὰν ἀπὸ θρησκευτικοὺς λόγους. Οὕτως αἱ γυναῖκες εἶναι ἀναγκασμέναι νὰ φθάνουν μέχρι τοὺς λιμένας τοῦ Ἄθωνος καὶ νὰ θεῶνται τὰς ἱ. Μονὰς, ἐφ΄ ὅσον εὑρίσκονται ἐντὸς πλοίων ἀπὸ 500 μέτρα ἐκ των ἀκτῶν ἢ μὲ διόπτρας! Εἰς τοὺς λόγους αὐτοὺς ἀνήκει μία παράδοσις, ἀναφέρουσα, ὅτι ἡ Θεοτόκος ἐξέφυγεν κατὰ τὴν πορείαν της πρὸς τὴν νῆσον τῆς Ἀφροδίτης Κύπρον, ἀφιχθεῖσα εἰς τὸν Ἄθωνα, ὁ ὁποῖος τῆς ἤρεσεν ἰδιαζόντως καὶ προσηυχήθη πρὸς τὸν Υἱόν της διὰ νὰ ἀνήκει εἰς αὐτήν. Οὕτως θεωρεῖται ἡ μόνη Βασίλισσα τοῦ Περιβολίου της, ἀπαγορευομένης τῆς εἰσόδου εἰς αὐτὸ πάσης ἑτέρας, παρὰ μόνον εἰς τὰς γαλὰς καὶ τά "πουρναρόψαρα"! 

Βεβαίως διαχρονικῶς ὑπῆρξαν καί "Ἀμαζόνες" ἐπιχειρήσασαι νά "διερρήξουν" τὸ ἄβατον, ὡς αἱ Μ. Ποιμενίδου, Μ. Κάραλη, Ἀ. Διπλαράκου, Μ. Σουαζὶ κ.ἄ. 

Ἄρα δὲν πρωτεύει τὸ Ὄρος εἰς τὸ ἄβατον, καθ' ὅτι ὑπῆρχεν τοιοῦτον καὶ εἰς ναοὺς τῆς Ἀρχαίας Ἑλλάδος, μετέπειτα δὲ καὶ εἰς ἱερὰ τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς, ὅπως τὸν ναὸν τῆς Σαμπαριμάλα ἐν Κεράλᾳ τῆς νοτίου Ἰνδίας, ὅπου διὰ παραβιάσεις ἔλαβον χώραν φοβεραὶ συγκρούσεις μέχρι τῆς σήμερον, μεταξὺ ἱερέων, συντηρητικῶν κλπ. 

Ὁ περίφημος ναὸς τοῦ προσκυνήματος τῶν Ἰνδουϊστῶν εἰς Κεράλα, ἀνήκει εἰς τοὺς ἄνδρας ὅλων τῶν ἡλικιῶν. Διὰ τὰς γυναῖκας ἐπιτρέπεται περιορισμένη εἴσοδος εἰς ὅσας εἶναι μεταξὺ 10-50 ἐτῶν. Ὁ λόγος εἶναι ἡ ἔμμηνος ρύσις τῶν γυναικῶν, καθὼς συμφώνως πρὸς συγκεκριμμένην δοξασίαν, ὁ Θεὸς ἠμπορεῖ νά "ξεστρατήσει" ἀπὸ τὴν παρουσίαν των κατὰ τάς "κεχρωματισμένας" ἡμέρας των

Τὸ τέμενος Haji Ali Dargah, ἐγκατεστημένον εἰς τὰ ἀνοικτὰ τῶν ἀκτῶν τῆς Βομβάης, Μαυσωλεῖον τοῦ Ali Bukhari ἁγίου τοῦ σουφισμοῦ, εἶναι κλειστὸν διὰ τὰς γυναῖκας. 

Ὡσαύτως ἐγκατεστημένον εἰς τὴν Ἰαπωνίαν, ἓν τῶν ὑψηλοτέρων ὀρέων τῆς χώρας εἶναι ἀπηγορευμένον εἰς τὰς γυναῖκας, τὸ ὀσπήτιον τοῦ περίφημου βουδιστικοῦ ναοῦ διὰ περισσότερα ἀπὸ 1.300 ἔτη, τοῦ Omine, ὅπως καὶ εἰς ἑτέρους βουδιστικοὺς ναούς. 

Εἰς τὴν Ταϊλάνδην, μόνον ἄνδρες ἀνήκοντες εἰς ἓν βουδιστικὸν τάγμα δύνανται νὰ γίνουν μοναχοὶ καὶ δόκιμοι, μὲ οὐκ ὀλίγας διαμαρτυρίας καί "ἀλλαγὴν ποδός" (μετάβασιν εἰς ναοὺς τῆς Ἰνδίας). Τί λέγουν οἱ φίλοι Προτεστάντες; 

Τέλος, εἰς τὸ Ἰρὰν ἀπαγορεύονται αἱ γυναῖκες εἰς τοὺς ποδοσφαιρικοὺς ἀγώνας, διότι εἶναι "ἀνάρμοστον" δι' αὐτὰς νὰ θεῶνται τὸ σῶμα τοῦ ἀνδρὸς δι' εὐχαρίστησιν! Κύριε ἐλέησον ἡμᾶς!

Ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς Η.Π.Α. καὶ δὴ τὴν Ἀτλάνταν, εἰς τὸ μόνον καὶ δὴ μὴ θρησκευτικὸν Πανεπιστήμιον τοῦ Morehouse College ἀπαγορεύεται ἡ φοίτησις εἰς τὰς γυναῖκας. 

Τί συμβαίνει δὲ σὺν πολλοῖς ἄλλοις σήμερον;, ὅταν π.χ. μὲ σὸρτς καὶ μίνι ἐπισκέπτονται τουρίστριαι τὰς ἱ. μονὰς εἰς κοινὴν θέαν, ἐὰν δὲν τὰς ἐφοδιάζουν τελευταίως μέ "ταχτὰ μπερντέ";

Πολύτιμα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Κυκλοφόρησαν τα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο, του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου (εκδόσεις Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2018). 

Αισίως φτάσαμε στον έκτο τόμο με ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Γέροντος Χαλκηδόνος. 

Διαβάζω με βουλιμία τα κείμενά του, τα οποία είναι συνήθως όλως ασυνήθιστα, τόσο από γλωσσικής όσο και από νοηματικής πλευράς. Θεωρώ τα ελληνικά του Χαλκηδόνος τα καλύτερα που γράφονται αυτή τη στιγμή, κι ας μου συγχωρήσουν κάποιοι την «υπερβολή». Επίσης, η θεματολογία του είναι – κατά το κοινώς λεγόμενον – «άπαιχτη». Τόσο μπροστά που για κάποιους μοιάζει ακατάληπτη! 

Μα ποιος δεν το δέχεται; Ο Χαλκηδόνος είναι ανατρεπτικός! Ευτυχώς! Φανταστείτε να ήταν συμβατικός!... Τι πλήξη… Έχει συχνά φιλοπαίγμονα διάθεση, διότι σέβεται το παιχνίδι. 

Το επ’ εμοί θεωρώ πως αυτά τα – φαινομενικώς …περίεργα – κείμενα, χαρακτηρίζονται από μια αυστηρότητα κι αυτό με ελκύει ιδιαίτερα, αλλά και μια αυστηρή αρχιτεκτονική δομή. Καμία λέξη δεν περισσεύει. 

Κείμενα θεολογικά, τεχνοκριτικά, ιστορικά, Πολίτικα και άλλα τινά, που δείχνουν εμφαντικά την ευρυμάθεια και την ευθυκρισία του ανδρός. Αποτελούν δε υπόδειγμα πυκνότητος λόγου. Για μένα αποπνέουν – εννοείται - και ποιητικότητα. Ο Χαλκηδόνος, σε αντίθεση με τους περισσότερους ανά την οικουμένη συνεπισκόπους του, είναι «του ολίγου και του ακριβούς» (Ελύτης). Δεν είναι «των εξάλλων λόγων» (Γερο- Μελίτων). 

Είμαι ευτυχής διότι πολλά από τα κείμενα που περιλαμβάνονται και σ’ αυτό το βιβλίο αναρτήθηκαν στα ιστολόγιά μου: στην Ιδιωτική Οδό και στο Φως Φαναρίου. 

Ρινήματα από το Βόσπορο, λοιπόν, που …εκτοξεύονται πάση τη κτίσει. Και προς πάντας ανθρώπους, γιατί είναι κείμενα βαθιά υπαρξιακά. Και γι' αυτό διαχρονικά και πέρα ως πέρα αληθινά. 

Να σημειώσουμε ότι τα νέα ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Χαλκηδόνος κοσμούνται από δύο λαϊκούς τύπους! Έναν λατερνατζή στο εξώφυλλο κι έναν μάλλον τοκογλύφο στο οπισθόφυλλο. Οι περιθωριακοί, λαϊκοί τύποι, που αγγίζουν τα όρια της σαλότητας, αποτελούν ελκυστικό θεματικό υλικό. 

Ευχαριστώ τον Άγιο Χαλκηδόνος για την συγκίνηση που μου προσφέρει και για την μαθητεία στην ομορφιά του. Εύχομαι από καρδιάς ο Θεός να τον έχει καλά εις έτη πολλά, για να αρδεύει τη ζωή μας με ζείδωρα νάματα του Βοσπόρου και της Μεγάλης Εκκλησίας.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε και στην "Απογευματινή" Κωνσταντινουπόλεως (18-6-2018). 

ΤΟ ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΟ ΓΛΕΝΤΙ ΣΤΟ ΜΟΔΙ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΑΣ (ΦΩΤΟ)

Ελπίζω κάποτε να με αξιώσει ο Θεός να παραβρεθώ σ’ αυτό το Κοινοτικό Αποκριάτικο γλέντι που συνδιοργανώνουν κάθε χρόνο ο Μορφωτικός Σύλλογος Μόδα και η Φιλόπτωχος Αδελφότης Χαλκηδόνος στην Κωνσταντινούπολη. Το απολαμβάνω πάντα …ηλεκτρονικά και οσφραίνομαι την γνησιότητά του και την χαρά που εκπέμπει.

Έτσι και φέτος, δημοσιεύουμε στην Ιδιωτική Οδό χαρακτηριστικά στιγμιότυπα από το Αποκριάτικο γλέντι των Ρωμιών της Χαλκηδόνας, από το οποίο δεν έλειψε, φυσικά, ο πολιός ποιμενάρχης, ο πολύς Γέρων Χαλκηδόνος Αθανάσιος.

Και του χρόνου με υγεία! 

Π.Α.Α.

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΥΜΝΟΣ ΣΤΟ ΜΑΥΡΟ

Black and Violet, 1923 by Wassily Kandinsky

Η ΚΑΛΙΑΚΟΥΔΑ 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Τὸ μαῦρο εἶναι ἕνα νεκρὸ τίποτα, 

μία αἰώνια σιωπὴ χωρὶς ἐλπίδα". 

(W. Kandinsky) 

Ὡς γνωστόν, ποικίλλει ἡ ψυχολογία, παθολογία καὶ ὁ συμβολισμὸς τῶν χρωμάτων. Ἐδῶ ὅμως ὁ λόγος μόνον διὰ τὸ μαῦρον. Τὸ χρῶμα τῶν μοναχῶν, τῶν κληρικῶν ἢ τοῦ διαβόλου, τῶν πτωχῶν ἢ τῶν πλουσίων, τῆς μοδὸς ἢ τῆς διαμαρτυρίας. Ἐντυπωσιακὴ ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἡ ἐννοιολογικὴ πολυμορφία τὴν ὁποίαν ἔλαβε τοῦτο διαχρονικῶς εἰς τὰς ποικίλας κοινωνίας καὶ τοὺς πολιτισμούς.

Εἰς τὴν περὶ δημιουργίας ἀφήγησιν ἀναφέρεται:... "καὶ σκότος ἐπάνω τῆς ἀβύσσου... καὶ εἶπεν ὁ Θεὸς γενηθήτω φῶς καὶ ἐγένετο φῶς καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς τὸ φῶς ὅτι καλόν" (Γεν. 1, 1-2). Ἄρα ὅλων τῶν χρωμάτων προηγεῖτο τὸ μαῦρον. Εἶναι τὸ πρωταρχικὸν χρῶμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς ἐνυπάρχει μία ἀρνητικὴ εἰκών. Καὶ εἰς αὐτὸ εἶναι ἀδύνατος ἡ ζωή (πρβλ. τὸ τοῦ Κυρίου: "Ἐγὼ εἰμὶ τὸ φῶς τοῦ κόσμου" [Ἰω. 8, 12]). Ἀποτελεῖ ὅμως τὴν εἰκόνα ἑνὸς κατάμαυρου κόσμου ἐξ οὗ τὰ πάντα προέρχονται καὶ συγχρόνως ἐμπνέει τὸν φόβον. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀμφισημία του κυριαρχεῖ διαχρονικῶς εἰς ὅλην τὴν ἱστορίαν του. 

Οὕτως ὁλόκληρα μετὰ 1.000 ἔτη, τὸ μαῦρον εἰσέρχεται εἰς τὴν καθημερινὴν ζωὴν καὶ τὸν κοινωνικὸν κώδικα, ἐνῶ ἐξαφανίζεται μεγάλως ἡ ἀμφίσημος συμβολική του. Εἰς τὴν Ρωμαϊκὴν ἀρχαιότητα καὶ τὸν πρώϊμον Μεσαίωνα τὸ καλὸν καὶ τὸ κακὸν συνυπάρχουν εἰρηνικῶς. Ἀφ' ἑνὸς τὸ μαῦρον συνδέεταί πως μὲ τὴν ταπείνωσιν, τὸ μέτρον, τὴν αὐθεντίαν καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν, ἀφ' ἑτέρου δὲ μὲ τὸ βασίλειον τῶν νεκρῶν καὶ τοῦ σκότους, τοὺς καιροὺς ἀπογνώσεως καὶ μετανοίας, τῆς ἀρνήσεως τῆς σαρκός, τῆς ἁμαρτίας καὶ τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων. Κατὰ τὴν φεουδαρχικὴν ἐποχὴν εἰς τὰς συζητήσεις θεολόγων καὶ ἠθικολόγων, τὰς λειτουργικὰς πρακτικάς, τὴν τέχνην, τὰς ἱπποτικὰς πρακτικάς, παντοῦ ἵσταται τὸ μαῦρον, συνδεδεμένον μὲ τὴν κακίαν καὶ τὸν θάνατον. 

Ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τοῦ ὀψίμου Μεσαίωνος εἰς ὅλα τὰ πεδία τῆς κοινωνικῆς ζωῆς, τὸ μαῦρον λαμβάνει μεγάλην ἀξίαν χωρὶς νὰ χάνονται τελείως καὶ αἱ ἀρνητικαί του πλευραί. Εἰσέρχεται εἰς τὰ κοσμικὰ σαλόνια μὲ τὰς κομψὰς κυρίας τῆς "Ἐλίτ", τὴν πανίσχυρον μόδαν καὶ τὴν πολιτείαν. Πρὸς τοῦτο ἐβοήθησεν ἡ οἰκοσημολογία, ἡ ὁποία τὸ ἠλευθέρωσεν ἐκ τῶν ἐκφοβιστικῶν συνεπειῶν καὶ ἔφερεν ὀπίσω τὴν χρωματικὴν γκάμαν. Ἀπὸ τοῦ 13ου αἰ. χρησιμοποιεῖται εἰς τὴν ἐνδυμασίαν τῶν Πατρικίων καὶ τῶν ἀξιωματούχων ἐκφράζον τὸ ὕψος τῆς θέσεως, ἀργότερον δὲ καὶ ὡς τὸ χρῶμα τῆς ἀρετῆς. Ἐπίσης κυριαρχεῖ εἰς τὰς πριγκηπικὰς αὐλάς, τὴν Κουρίαν καὶ τοὺς βασιλικοὺς οἴκους, τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ 17ου αἰ., ἀπὸ δὲ τοῦ 19ου καὶ εἰς τὴν ἐξωτερικὴν ἀμφίεσιν τῶν ὀρθοδόξων κληρικῶν.

Πάντως ἀπὸ τοῦ 15ου αἰ. εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ μαύρου ἐμφανίζεται μία νέα ἐποχή. Χάνει ὅπως καὶ τὸ λευκὸν τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀληθοῦς χρώματος, κατὰ δὲ τὸ μέσον τοῦ 17ου αἰ. τὰ χρώματα αὐτὰ ἀντιτίθενται πρὸς τὰ λοιπά. Τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἐγχρώμου τυπογραφίας καὶ τῶν πειραμάτων τοῦ Νεύτωνος (1565), ὁ ὁποῖος ἀνεκάλυψε τὸ φάσμα τοῦ φωτὸς μὲ ἀπροβλέπτους μέχρι σήμερον ἐξελίξεις. 

Αἱ συνέπειαι τῆς ἀλλαγῆς αὐτῆς ἦσαν βαρεῖαι καὶ πολλαί, τὴν ἔναρξιν τῆς ὁποίας πιθανῶς ἐδημιούργησαν θρησκευτικοὶ καὶ ἠθικοὶ εἰδικοὶ τοῦ φθίνοντος Μεσαίωνος, κληρονόμος τῶν ὁποίων φαίνεται ἐν πολλοῖς ἡ Μεταρρύθμισις1. 

Τὸ μαῦρον εἶναι σύμβολον γενικότερον τῆς ἐκλεπτύνσεως, τοῦ καλοῦ γούστου καὶ τοῦ αἰσθησιασμοῦ συνδεόμενον καὶ μὲ τὴν σεξουαλικὴν λαγνείαν καὶ τὸν σαδομαζοχισμόν. Τὸ πρῶτον ἐπιτυγχάνεται διὰ τῆς ἐντέχνου ἀντιθέσεώς του μὲ τὸ λευκόν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐκμεταλλεύεται ἀφαντάστως ἡ ἀκριβὴ βιομηχανία τῶν "μινιμαλιστικῶν"! dessous μὲ τὰς τερψιομματικὰς σχεδιαστικάς της "φαντασμαγορίας". Βεβαίως πιθανῶς δὲν εἶναι καθόλου προκλητικὸν καὶ ὀρεκτικὸν ὅταν ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τὰ πινάκια καὶ τὰς πετσέτας -ἁπλῶς ἐπειδὴ εἶναί τι τὸ νέον- τῶν χώρων κάποιων "λίαν κυριλέ" ἑστιατορίων. 

Θετικαὶ λοιπὸν πλευραὶ τοῦ μαύρου χρώματος εἶναι τό "γκλαμούρ", ἡ συναισθηματικὴ σταθερότης, ἡ ἀποδοτικότης, ἡ ἀσφάλεια καὶ ἀρνητικὰ ἡ καταπίεσις, ἡ συναισθηματικὴ ψυχρότης, τὸ μυστήριον, ἡ ἀπειλὴ κ.ἄ. 

Ὡς ἐκ τούτου πολλαὶ εἶναι αἱ περιπτώσεις κατὰ τὰ ὁποίας χρησιμοποιεῖται τὸ ἐπίθετον μαῦρον συμβολικῶς καὶ ἄλλως, ὅπως εἰς τὸν ἄνθρωπον (πρβλ. καὶ τὸ "ὁ ἄνθρωπος τῆς νύχτας"), τὸ μοῦτρον -ἐδῶ δὲν πταίουν βεβαίως οἱ ἀφρικανοί!-, τὴν ἤπειρον, τὰ μάτια, τὰ μαλλιά (ὄχι τὰ βαμμένα), τὴν ψυχήν, τὰς ἰδέας, τὴν μαγείαν, τὴν Βίβλον, τὴν ἡμέραν (πρβλ. τὸ τοῦ Ἀθανασίου Διάκου: "πολλὴ μαυρίλα πλάκωσε, μαύρη σὰν καλιακούδα"), τὸν οὐρανόν, τὰ σύννεφα, τὴν γαλήν, τὸν κόρακα, τὴν πουλάδα (ἐσχάτως), τοὺς πίνακας, τὴν ἀγοράν, τὰ χρήματα, τὴν ποίησιν, τοὺς τίτλους ἀσμάτων, τὰ ἄνθη (τριαντάφυλλον, τουλίπα), τὸν ζωμόν, τὸ τέϊον, τὸ πιπέρι καὶ ἄλλα ἀθῶα καὶ μή.

Γίνεται δὲ χρῆσις αὐτοῦ εὐρέως κατὰ τὰς κηδείας, τὸ πένθος -τὸ ὁποῖον σήμερον διαρκεῖ εἰς τάς "βαρυπενθούσας" συχνάκις λόγῳ τοῦ ταχυρρύθμου τῆς ἐποχῆς, μόνον περὶ τοὺς ἕξη μήνας!-, τὰς ἰδεολογικὰς ἐκτροπάς τοῦ ναζισμοῦ, τοῦ φασισμοῦ, τοῦ θρησκευτικοῦ δῆθεν φονταμενταλισμοῦ, τὴν τέχνην2, τὴν βιομηχανίαν τῶν ἀπαστραπτόντων αὐτοκινήτων διὰ τοὺς ἐπισήμους, τοὺς πλουσίους καὶ τούς "πτωχούς" ἐπιδειξίας. 

Ἴσως δὲ καὶ ὅλα αὐτὰ νὰ ὁδήγησαν τὸν μεγάλον K. Malevich νὰ ζωγραφίσει εἰς τὴν νέαν κοσμογονίαν του τὸ περίφημον "μαῦρο τετράγωνο"3, ἐπανερχόμενος εἰς τὴν ἐκ τοῦ μηδενὸς δημιουργίαν.

____________________________________________________ 

1- M. Pastoureau, Schwarz, Geschichte einer Farbe, Ντάρμσταντ 2016. 

2- O. Westheider, Die Farbe Schwarz in der Malerei Max Beekmanns, Βερολῖνο 1995. 

3- Π. Ἀνδριόπουλου, Τὸ μαῦρο τετράγωνο τοῦ Μαλέβιτς, Ἰδιωτικὴ Ὁδός, 6.3.2014. http://panagiotisandriopoulos.blogspot.com.tr/2014/03/blog-post_6.html.

Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου: ΟΙ ΜΠΑΛΩΜΑΤΑΔΕΣ

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

"Παπούτσι ἀπ' τὸν τόπο σου 

κι' ἂς εἶναι μπαλωμένο" 

Θυμᾶμαι τὴ μάνα μου ποὺ ρούντιζε τὶς κάλτσες καὶ τὴν θειάκο Μπιμπῆ (ἢ Μπίμπο) (Ζωή) στὸ Rıza Paşa, τὴ ράφτρα ποὺ ἔκοβε, ἔραβε, κόντενε, μάκρενε, στένευε, φάρδενε, πρόσθετε, ἀφαιροῦσε κ.ἄ. τὰ ροῦχα μας, τὴν Διονυσία τὴν ὀνομαστὴ Ταταυλιανὴ ποὺ μᾶς ἔραβε καὶ διόρθωνε τὰ ἱ. ἄμφια καὶ μιὰ μέρα τηλεφώνησε τὸ θεῖο σεκερτζὴ Τοτό, ρωτώντας: Εἶναι ἐκεῖ Κατίκιοϊ καὶ ἐκεῖνος σκωπτικὰ ἀπάντησε: ὄχι Οὐσκιούταρ. Τώρα τί γίνεται μὲ τὰ μοντέρνα τεχνητὰ σχισίματα καὶ τὶς τρύπες ποὺ ἔχουν οἱ νεολαῖοι καὶ ὄχι μόνον, τοῦτο εἶναι ἄλλη ὑπόθεση! Αὐτοὶ πηγαίνουν ἀσφαλῶς ὄχι στοὺς μπαλωματάδες, ἀλλὰ στούς "ξε- μπαλωματάδες"! Κύριε ἐλέησον.
Πᾶνε ὅλοι αὐτοὶ καὶ δὲν ἔχουμε τώρα μιὰ κυρὰ νὰ μᾶς ράψει ἕνα κουμπί, διότι τὰ πάντα εἶναι κονφεξιόν. Χαθήκανε καὶ εἶναι δυσεύρετοι, ὅπως καὶ τόσα ἄλλα μετερίζια, ποὺ δούλευαν καὶ "χάϊδευαν" τὰ καλλιτεχνικὰ ἔργα τῆς δουλειᾶς τους, μὲ χέρια ἱκανὰ καὶ ἁγιασμένα, ὅπως οἱ τσαγκάρηδες, οἱ φοντιατζῆδες, οἱ παπλωματάδες, οἱ καλαϊτζῆδες, οἱ τενεκετζῆδες, οἱ σιδεράδες τῆς φωτιᾶς, οἱ ξυλογλύπτες, οἱ χρυσικοί, οἱ κακματζῆδες κ.ἄ. καὶ ξεφύτρωσαν καινούρια, ἀπίθανα τεχνολογικῶς ἐξελιγμένα, τῆς νανοτεχνολογίας κλπ. Ὑπῆρχαν καὶ πλανόδιοι τσαγκάρηδες τῆς Ἀθήνας ποὺ γυρνοῦσαν στὰ σοκάκια καὶ φώναζαν: "Μπαλωματῆδες". Γιατὶ ἔτσι ἐνετάλησαν οἱ ὑποχθόνιες δυνάμεις τῆς πλανητικῆς παγκοσμιοποίησης: Παράγετε κακῆς ποιότητος προϊόντα ἔστω ἀνθυγιεινὰ καὶ καρκινογόνα, ὅμως φθηνά. Γιὰ νὰ τὰ πετοῦν σὲ λίγο οἱ ἀνεγκέφαλες νεράϊδες καὶ νεράϊδοι καὶ νὰ ἀγοράζουν καινούρια, γιὰ νὰ δουλεύουν τὰ ἐργοστάσια καὶ νὰ βγάζουμε μερικά "γρόσια"!
Ἄλλαξαν ὅμως οἱ καιροί. Ἦλθε ἡ οἰκονομικὴ κρίση, ἦλθαν τὰ Grexit καὶ τὰ Brexit κ.ο.κ. Καὶ τώρα γυρνᾶμε πίσω. Φιορίζουν τώρα σὲ τρύπες τὰ φτωχὰ μπαλωματάδικα. Καὶ συχνὰ ἔρχονται κυρίες ἐκεῖ "τὰ ρόδα τῆς κοινωνίας τῆς ὑψηλῆς" μὲ ὑπερφίαλες ἀξιώσεις καὶ θέλουν νὰ πληρώσουν δύο εὐρώ, ὁπότε "ἀναχωροῦν δι' ἄλλης ὁδοῦ εἰς τὴν χώραν αὐτῶν" (Ματθ. 2, 12). Ἄλλαξαν οἱ τόποι, τὰ ἤθη καὶ τὰ ἔθιμα, οἱ καιροί, τὰ προτερήματα, οἱ προτεραιότητες καὶ τά "κουσούρια" κάποιων, ηὐξήθη ἡ μαμουθ- καὶ αἰσθητικὴ κοκαλιαρομορφία καὶ ἄλλα πολλά.
Ὅμως ἡ μπαλωματολογία δὲν περιορίσθηκε μόνο στὰ ροῦχα καὶ τὰ ἀξεσουάρ, ἀλλὰ καὶ στὰ μυαλὰ καὶ στὰ λόγια (τὰ μπάλωσε), δημιουργήσασα τὴν πνευματικὴν τοιαύτην, ὅπερ καὶ τὸ χειρότερον. Ἔτσι οἱ πάντες μπαλώνουν, κράτη, θεσμοί, ὀργανώσεις, ἐπιχειρήσεις, ἱδρύματα, πρόσωπα κ.ἄ. Ἔχουν δὲ ὡς ἐργαλεῖα οὐχὶ τὴν μάχαιραν τοῦ πνεύματος ἀλλὰ τὶς μεθοδευμένες κατασκευές, τὴν ἀπόκρυψιν ἢ τὴν τμηματικὴν άποκάλυψιν τῆς ἀληθείας, τὴν παραποίησιν, τὴν ὑποκρισίαν, τὸ μῖσος, τὴν ζήλειαν, τὸ πεῖσμα, τὸν ἡγεμονισμόν, τὴν συκοφαντίαν, τὴν τυρείαν καὶ φατρίαν (Φιλαδελφείας), τὴν ἐπίδειξιν (show) ἀπότοκον τῆς κενότητος, τὴν κακίαν καὶ προπαντὸς τὴν ἕλλειψιν τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Ἀλλοίμονο δὲ ἐὰν ἔχουν "μπαλώματα" ἤ "κάλους" καὶ εἰς τὸν ἐγκέφαλον. Τότε προμηνύεται καταστροφή.
Μπαλώνουν, ὅμως γιατί; Διότι ἐκ τοῦ πνευματικοῦ καμάτου καὶ τῆς συγχύσεως δὲν μποροῦν νὰ δημιουργήσουν κάτι νέο, σοβαρό, χριστιανικό, ἀνθρώπινο, καὶ γι' αὐτὸ ἀρκοῦνται στὴν παρελθοντολογίαν, τὸν μηρυκασμόν, τὴν ἀρχαιολογίαν, τὸν πνευματικὸν καὶ ἠθικὸν χειμῶνα κ.ο.κ., ἄρα πλημμελῶς. Βλέπουμε λοιπόν, ὅτι ἐὰν ἡ μπαλωματολογία ἀποδεικνύεται, τοὐλάχιστον δι' ἓν διάστημα εὐεργετική, ἐφαρμοζομένη ὅμως εἰς τὸ πνεῦμα ἀποβαίνει ὀλεθρία καὶ ἀποκαρδιωτική. Ἄλλωστε ὑπάρχουν πράγματα ποὺ μπαλώνονται καὶ ἄλλα ὄχι! Τότε ὅμως τί γίνεται; Τότε ρίπτονται "εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ" (Ματθ. 25, 41).
Τούτων οὕτως ἐχόντων, τίθεται τὸ ἐρώτημα: Πετυχαίνουν οἱ τεκταινόμενοι ταῦτα. Καὶ oui et non, ὅπως ἔλεγε ὁ διαπρεπὴς Willebrands. Oui, ἐξαπατοῦν τοὺς ἀδαεῖς, τοὺς ἀγνούς, τοὺς ὁποίους βεβαίως προηγουμένως καταλλήλως "ζυμώνουν", "πιπιλίζουν" καὶ τροφοδοτοῦν. Non ὅμως τοὺς συνετοὺς, εὐσυνειδήτους καὶ προσκαρτεροῦντας πραγματικῶς τῇ προσευχῇ καὶ τῇ δεήσει. Διότι μόνον αὕτη ἀποτελεῖ τόν "γάντζον" τῆς σωτηρίας, ὅπως ἔλεγε ὁ μέγας Ἀθηναγόρας. 
Ἐργάζεσθε λοιπόν (καὶ μπαλώνετε ὅσοι εἶσθε ἀναγκασμένοι σ' αὐτό, ἐπιμελῶς καὶ τοὐλάχιστον ὀρθῶς καὶ οὐχὶ αἰωνίως, διότι δύσκολα θὰ γίνετε πρωτοπόροι καὶ ρηξικέλευθοι δημιουργοί, ἢ λόγῳ συμφερόντων δὲν θὰ σᾶς ἀφήσουν. Κυττάξτε νὰ ὑπάρχει ἁρμονία μὲ τὴν ὕλη, τὰ χρώματα καὶ τὸν διάκοσμο) καὶ μὴ ἁμαρτάνετε (Γερομελίτων) καὶ "ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης ἔσται ἀεὶ μεθ' ἡμῶν".
Ἀμὴν

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΞΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΣΕΞΙΣΤΙΚΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΙΝ 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Οἱ Ρωμαῖοι ἐσυνήθιζον νὰ ἐκδίδουν νόμους." 

(Morus) 

"Ἐἰ ὁ ὀφθαλμός σου σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτόν." 

(Ματθ. 18, 9) 

Εἶναι γνωστὴ ἡ παγκόσμιος αὔξησις τῆς κυριαρχίας τῆς εἰκόνος1 σήμερον -καὶ κατὰ συνέπειαν τῆς ἀγραμματοσύνης λόγῳ τῆς μειώσεως τῆς ἀναγνωσιμότητος- ὅλως δὲ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν διαφήμισιν, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖ κατὰ κόρον καὶ τὸ σέξ, μίαν τῶν βασικοτέρων ἀνθρωπίνων ἀναγκῶν, διὰ τὴν εὐκολοτέραν "προαγωγήν"! τῶν προϊόντων, ὅτε ἡ ἀμετρία αὕτη πολλάκις ἀποβαίνει ὡς sine qua non ἀγελαία καὶ καματοποιός. Βεβαίως ἡ διαφήμησις δὲν εἶναι ἀμέσως σεξιστική, διότι προβάλλει μόνον γυμνὸν δέρμα, ἀλλὰ ὅταν δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ προϊόν. Εἶναι δὲ διαφορετικὸν ἐὰν μίαν γυνὴ ἐνδύεται οὐχί "πορφύραν καὶ βύσσον" ἀλλὰ Bikini, χάριν τῆς ἐναλίου μοδὸς ἢ δι’ ἓν κρεοπωλεῖον! Μελέται ἔχουν ἀποδείξει, ὅτι ἡ γυμνότης βεβαίως διεγείρει τὴν προσοχήν, ὅμως προϊὸν καὶ κατασκευαστὴς παραμένουν εἰς τὸ βάθος. Ἡ διαφήμισις στοχεύει εἰς τὴν διέγερσιν ἀναγκῶν καὶ ἐπιθυμιῶν. Διακρίσεως δὲ φύλου τοιαύτη ἐπηρρεάζει τὴν εἰκόνα μας περὶ θηλυκότητος καὶ ἀρρενικότητος, τὴν διάδοσιν ρόλων καὶ ἰσχύος. Βεβαίως ἐρευνᾶται ποῖα τυγχάνουν τὰ προσφυέστερα διὰ τὸν διαφημιστικόν "βομβαρδισμόν" μας π.χ. ὑποδήματα, γλυκίσματα ἢ καθίσματα διὰ τὰ παιδιά. Διότι ὁ ἐγκέφαλός μας δὲν ποιεῖται διάκρισιν μεταξὺ εἰδήσεως, κινηματογράφου ἢ διαφημίσεως. 

Βεβαίως μία ἀπαγόρευσις τῆς σεξιστικῆς διαφημίσεως θὰ ἐσήμαινε ἓν περαιτέρω βῆμα πρὸς κρατικο-κηδεμονίαν. Ἐπίσης οὐχὶ σπανίως, ἡ διαφήμισις εἶναι ἄνευ γούστου (kitsch). Ὅμως εἴμεθα ἐλεύθεροι καὶ δυνάμεθα νὰ τιμωρήσωμεν τὴν ἀπαράδεκτον τοιαύτην ἀποφεύγοντας τὰ προϊόντα της. Ἀλλὰ γνωστὸν καὶ τό "de gustibus et coloribus non est disputandum". Καὶ ἐὰν τὸ κράτος θὰ ἐπεθύμει νὰ ἐπιβάλει ἠθικοὺς περιορισμούς, ποῖος θὰ ὅριζεν αὐτούς; Οἱ ἄνδρες δὲν πρέπει νὰ ἐπηρρεάζουν τὰς γυναῖκας διὰ τὴν ἀποκάλυψιν γλισχροτέρας σαρκικῆς πληθωρικότητος καὶ προσφορᾶς2, πρᾶγμα προκλητικότερον καὶ διακαῶς ἐπιθυμητόν -ἐφ’ ὅσον καθημερινῶς θεόμεθα τὸ ἀντίθετον, τοὐλάχιστον εἰς ὁρισμένα κοινωνικά "παλαίσματα καὶ ἀγωνίσματα"-, τεκμήριον ἐξ ἄλλου ἀποπνευματώσεως τῆς χριστιανικῆς καὶ οὐχὶ μόνον, ἠθικολογίας καὶ ἐπιστροφῆς εἰς τὸν ἀρχαιοελληνικὸν ἐξανθρωπισμὸν τῆς θεότητος. 

Ὀφείλομεν, φησίν, νὰ στηρίζωμεν τὸν ἐλεύθερον τρόπον τῆς ζωής μας, τοῦθ’ ὅπερ ἀμφίσημον ὁριακῶς. 

Διὰ τὴν σεξιστικὴν διαφήμισιν λεκτέον, ὅτι αὕτη προτιμᾶται, διότι πρῶτον, ἐλκύει μαγνητικῶς καὶ διατηρεῖ περισσότερον τὴν προσοχὴν τοῦ καταναλωτοῦ. Δεύτερον, διότι βοηθεῖ εἰς τὴν εὐκολοτέραν ἀνάκλησιν τοῦ μηνύματος ἀπὸ τὸν καταναλωτὴν μελλοντικῶς, καίτοι οὗτος πιθανὸν νὰ ἐνθυμεῖται τὴν διαφήμησιν καὶ οὐχὶ τὸ προϊὸν ἢ τμήματά του! Διὸ καὶ τοῦτο δέον νὰ συνδέεται πρὸς τὴν διαφήμισιν. Τρίτον, διότι ἠμπορεῖ νὰ προκαλέσει θετικὴν ἢ ἀρνητικὴν συναισθηματικὴν ἀντίδρασιν τοῦ καταναλωτοῦ. 

Ἡ σεξιστικὴ διαφήμισις, συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας ἐρεύνας, διεγείρει ἐκείνας τὰς περιοχὰς τοῦ ἐγκεφάλου, αἱ ὁποῖαι ὠθοῦν τὸν ἄνθρωπον νὰ δράσει - καὶ νὰ ἀγοράσει, παρορμητικῶς, παρακάμπτων τὰ τμήματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέγχουν τὴν ὀρθολογικὴν σκέψιν καὶ τὴν λογικὴν πειθώ. Τοῦτο δὲ γίνεται διὰ τῆς ὁράσεως καὶ τῆς ἐκχύσεως τῶν καταλλήλων ὁρμονῶν ἀπὸ τὰ ἁρμόδια τμήματα τοῦ ἐγκεφάλου. 

Τέλος τὸ σέξ, τὸ ὁποῖον "πουλάει" εἰς τὰς διαφημίσεις, ἠμπορεῖ νὰ τεκμηριωθεῖ διὰ πέντε τρόπων: 1- τὴν ἐμφάνισιν τοῦ γυμνοῦ, 2- τὴν σεξουαλικὴν συμπεριφορὰν τῶν ἐμφανιζομένων προσώπων, 3- τὴν πιθανὴν σωματικὴν ἕλξιν, 4- τὰς ἀμέσους ἢ ἐμμέσους σεξουαλικὰς ἀναφορὰς μέσῳ λέξεων καὶ εἰκόνων καὶ 5- τὰς σεξουαλικὰς ἐνσωματώσεις. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐξάγεται, ὅτι ἡ σεξιστικὴ διαφήμισις, ἐμφανισθεῖσα σχεδὸν ἀπὸ τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἐντύπου διαφημίσεως, ἀποτελεῖ σήμερον ἓν ἐκ τῶν ἰσχυροτέρων ὅπλων τῆς ποικίλου καὶ πολυμόρφου προβολῆς (show), ἡ ὁποία δεσπόζει εἰς τὴν σύγχρονον βιομηχανίαν ἁπάντων τῶν ΜΜΕ.

________________________________________ 

1- Die Kraft der Bilder. Ich schaue und werde angeschaut, Publik- Forum Extra 5 (2016). 

2- A. Schnerring - K. Suding, Sexistische Werbung verbieten? Publik-Forum ἀρ. 9 (2016) 8. D. Hanson, The History of Girly Magazines 1900-1969, Κολωνία 2006. J.-P. Manzo, Ἐκδ., Der Bikini. Geschichte, Mode und Skandal, Νέα Ὑόρκη 2002.

Ο Pontifex νεο-Φραγκίσκος της Ασσίζης

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

Ἀναμφιβόλως σημαντικὴ ἦτο ἡ συνάντησις τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου μετὰ τοῦ Ποντίφηκος εἰς τὴν Μυτιλήνην, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἕνα ἠχηρὸν μήνυμα κυρίως πρὸς τοὺς ἐμπόρους τῶν ὅπλων, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ κατ’ ἐξοχὴν ὑπαίτιοι τῆς σφαγῆς καὶ μοίρας χιλιάδων ἀνθρώπων ποὺ ἀναγκάστηκαν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς πατρογονικάς των ἑστίας. Βεβαίως ποῖοι θὰ εἶναι οἱ καρποὶ καὶ ἐὰν θὰ ὑπάρξουν ἀπὸ τὴν συνάντησιν αὐτήν, τοῦτο εἶναι ἄλλη ὑπόθεσις. 

Καὶ ὁ μὲν Πατριάρχης μας Βαρθολομαῖος καὶ τὸ ἔργον του τυγχάνουν διεθνῶς γνωστά. Διὰ τοῦτο ἐδῶ θὰ περιορισθῶμεν εἰς τόν "φτωχούλη τοῦ Θεοῦ" (Καζαντζάκης), τὸν Πάπα Φραγκῖσκον τὸν Α΄.

Εἶναι ἐπίσης γνωσταὶ αἱ ἀπόψεις κυρίως τῶν φονταμενταλιστῶν τῆς Γείτονος διὰ τὴν Ρ/Καθολικὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὴν διαχρονικὴν πολιτικήν της ἔναντι τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Καὶ σὲ ὄχι ὀλίγα, ἔχουν δίκαιον. Ὅμως ἐδῶ θὰ ἀναφέρωμεν μόνον μερικὰ ἀπὸ τὸ ἔργον τοῦ σημερινοῦ Ποντίφηκος.

Οὕτως ὁ Pontifex Maximus, τοῦ ὁποίου προτεραιότης ἀποτελεῖ ἡ μέριμνα τῆς Ἐκκλησίας διὰ τοὺς πτωχούς, διαμένει ἀκόμη εἰς τὸ δωμάτιον ἐπισκεπτῶν τῆς Casa Santa Martha 40 τετραγωνικῶν, ἕνα μοντέρνον οἶκον ἐπισκεπτῶν παρὰ τὴν αἴθουσαν ἀκροάσεων καὶ τὸ ἀναγεννησιακὸν ἀνάκτορον τῆς Congregatio Fidei. Δὲν ἔχει διδακτορικὰ καὶ ὁμιλεῖ καθαρὰ καὶ σαφῶς μὲ χιοῦμορ ἀποφεύγων τὸ πομπῶδες, τὸ συνδεόμενον καὶ μὲ τὴν ἀνάρρησιν Βενεδίκτου ΙΣΤ΄. Οὕτως ἀρνεῖται νὰ χρησιμοποιήσει τὸ ἀλεξίσφαιρον Mercedes -ὅπερ εἴδομεν καὶ εἰς τὴν Πόλιν- καὶ ἔχει ἓν VW Pasat. Εἰς τὰς ἀκροάσεις τῆς πλατείας τοῦ Ἁγ. Πέτρου "κολυμβᾶ" μέσα εἰς τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ. 

Ἐν ἠρεμίᾳ εὐλογεῖ καὶ ἐναγκαλίζεται, ἐνίοτε ἐπὶ λεπτά, μὲ σπαστικοὺς καὶ παραλύτους εἰς καρέκλας καὶ οὐχὶ καρεκλοκενταύρους, -τοῦθ’ ὅπερ βεβαίως καὶ ἄλλοι ἔπραττον. Ὁ Jorge Mario μὲ τοὺς φύλακάς του πρὸ αὐτῶν δὲν γνωρίζει τί νὰ πράξει. Ἀποφεύγει τὸ Papamobil πιστεύων, ὅτι καλλίτερος εἶναι ὁ κίνδυνος, ἀπὸ τὴν ἀπόστασιν πρὸς τοὺς πιστούς. Συντόμως θὰ ἀποτελειώσει πρὸς ἐξαπόλυσιν, τὴν Ἐγκύκλιον "Ἐπὶ τῆς Πίστεως" τοῦ σοφοῦ Βενεδίκτου ΙΣΤ΄. 

Αἱ κινήσεις του αὗται ταπεινότητος καὶ ἁπλότητος συγκινοῦν ἰδίως τὰ κράτη οὐχὶ τῆς Δύσεως, ἀλλὰ ἐκεῖνα ποὺ χρησιμοποιοῦν κυρίως τὰς εἰδήσεις τῆς τηλεοράσεως. 

Βεβαίως παρῆλθον περίπου τέσσαρα μόλις ἔτη τοῦ Ποντιφικάτου του. Ἔδωσε καταλλήλως ἀπαντήσεις εἰς τοὺς κατηγόρους του, ὅτι συνέβαλε εἰς τὸν δυσώδη πόλεμον (1976-1978) μετὰ τοῦ στρατοῦ ἐν Ἀργεντινῇ, ὡς ἀρχηγὸς τῶν Ἰησουϊτῶν. Εἰς τοὺς ἡγέτας τῶν κρατῶν διαρκῶς τονίζει τὴν ἀναγκαιότητα πολέμου κατὰ τῆς πτωχείας λέγων, ὅτι "μία πλουσία Ἐκκλησία εἶναι γηραιὰ Ἐκκλησία". Ὁ ἄλλοτε πανίσχυρος πρωθυπουργὸς Tarcisio Bertone ἐφιππεύει σήμερον ἓν Ford Mondeo ἀντὶ τῆς προτέρας πολυτελοῦς του λιμουζίνας. Ἔχει ἀρχίσει νὰ καθαρίζει τὴν κόπρον τοῦ Αὐγείου τῆς Μαφίας μὲ τὸν R. Brühlart τῶν 6 δισεκατομμυρίων € τῆς Τραπέζης τοῦ Βατικανοῦ (Ἰνστιτούτου διὰ τὰ Ἔργα τῆς Θρησκείας IOR), ὥρισεν ἑνιαῖον μισθὸν τῶν Καρδιναλίων ἄνευ Bonus καὶ ἐτερμάτισεν τὸ "δῶρον ἐπὶ τῇ ἀναρρήσει τοῦ Πάπα" 4.000 ὑπαλλήλων τοῦ Βατικανοῦ. Τώρα δὲ ἐλέγχει τὰς καταθέσεις τῶν μετόχων τοῦ IOR 

Μετερρύθμισεν τὴν Κουρίαν, ὅπου τά "ἐνδιαφέροντα" αὐτῆς προσπαθοῦν νὰ ὑποστηρίξουν "κυναιγείρως" μὲ ρήτρας ἐκ τῆς παραδόσεως καὶ τοῦ κανονικοῦ δικαίου. Ὥρισε δὲ ἕναν Καρδινάλιον ἀνὰ ἤπειρον. 

Καὶ ὅμως τὸν κατακρίνουν, ὡς συνήθως, οἱ συντηρητικοὶ διότι δὲν φορεῖ τὰ ἐρυθρὰ πέδιλα καὶ δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν γονυκλινῆ προσκύνησιν πρὸς αὐτόν, συμβόλων τοῦ κυριάρχου ἐπὶ τοῦ θρόνου τοῦ Πέτρου! Διακρίνουν γὰρ μεταξύ "γηΐνου προσώπου" καί "ὑπερφυσικοῦ ὑπουργήματος". 

Ἔχουν δὲ ἀπογοητευθεῖ καὶ αἱ προοδευτικαὶ μοναχαὶ διὰ τὴν ἄρνησίν του ὑπὲρ περισσοτέρων δικαίων τῶν γυναικῶν. Αἱ μοναχαὶ δέον νὰ εἶναι οὐχί "φρούρια" καί "παρθένοι" ἀλλὰ νὰ ζοῦν ἐνσυνειδήτως τὴν μητρότητα, πρᾶγμα βεβαίως ἀνέλπιστον διὰ τὸν ρηξικέλευθον. Τέλος, διὰ τὰ ὁμοφυλοφιλικὰ θέματα ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ Βατικανοῦ ὁ Πάπας κατονομάζει τὸ θέμα, δὲν τὸ καταδικάζει ὅμως, τονίζων ὅτι ἡ κρίσις τοῦ Βατικανοῦ εἶναι κυρίως πρόβλημα ἠθικόν, καὶ προσεύχεται δι’ αὐτὸ εἰς τὸ παρεκκλήσιόν του1. 

Ἔνεκα τῶν ἀνωτέρω, πολλοὶ ἀναμένουν μὲ σύγχρονα ὅπλα καὶ οὐχὶ μόνον, διότι ὁ Pontifex νεο-Φραγκῖσκος τῆς Ἀσσίζης συγκλίνει πρὸς τὴν διαμφισβητουμένην παρά τισιν σήμερον μαρξιστικὴν καὶ πάτριον "Θεολογίαν τῆς Ἀπελευθερώσεως", ἡ ὁποία ἐξεπορεύετο ἐκ τῆς ἀναγγελίας τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὑπὸ τοῦ Κυρίου καὶ ἀνεκάλυπτε αὐτὴν εἰς τήν "μέριμναν διὰ τοὺς πτωχούς" στοχεύουσαν τὴν θεραπείαν τῆς ἀποκοινοποιήσεως τῶν ἐκκλησιαστικῶν κατεστημένων ζωνῶν τῆς Εὐρώπης: ἀλληλέγγυος ἀντίστασις κατὰ τῆς πτωχείας, φεουδαρχικαὶ δομαὶ καὶ δικτακτορικὰ καθεστῶτα. 

Ὁ Θεὸς διὰ ταῦτα νὰ τὸν φυλάττει ἀπὸ πάσης ὀρατῆς καὶ ἀοράτου προσβολῆς. 

Audiatur τοίνυν et altera illustra et venerabilis nostra pars! (Seneca) 

__________________________________ 

1- T. Seiterich, Der Papst im Gästezimmer, Publik-Forum ἀρ. 12 (2013) 38-39.

Ο ΔΙΑΠΡΕΠΗΣ ΕΠΙΠΛΟΠΟΙΟΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΒΙΚΤΩΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ

ΒΙΚΤΩΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ (ΑDΑ) 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

Μία ἄλλη συμπαθὴς καὶ ἐνδιαφέρουσα φυσιογνωμία τῆς παλιᾶς Χαλκηδόνος, ἦταν ὁ διαπρεπὴς ἐπιπλοποιὸς Β. Ἀναστασιάδης. Γεννήθηκε τὸ 1917 στὴν Χαλκηδόνα καὶ κατοικοῦσε μὲ τὶς τρεῖς ἀδελφές του, τὶς Σοῦσα, Κορνηλία καὶ Κατίνα στὸ πέτρινο σπίτι τους στὸ Μικρὸ τὸ Μόδι τοὐπίκλην τότε Petit Paris. Ἀργότερα τὸ ἔδωσαν ἀντιπαροχὴ καὶ πέρασαν στὸν ἀνώτερο ὄροφο τῆς νέας πολυκατοικίας. Στὸ δρομάκι αὐτὸ βρίσκονταν καὶ οἱ κατοικίες τῆς χαριτωμένης δασκάλας τοῦ Δημοτικοῦ Παρθενώπης Λαγούδη καὶ τοῦ Ἀρχιμήδη Μακαρατζῆ, στὸ κάτω δὲ τοῦ ἰατροῦ Ἀλέκου Διαμαντόπουλου ἀπὸ τὸ Γέλδεγιρμεν καὶ τῆς πανέξυπνης καὶ φανταχτερῆς συζύγου του Ἀλκμήνης, Γραμματέως τοῦ Προξένου τῆς Αὐστρίας, ποὺ ζεῖ σήμερα στὴν Ἀθήνα γράφοντας ὡραῖα κριτικὰ κείμενα. Στὴν περιοχὴ αὐτὴ κατοικοέδρευαν ἀργότερα οἱ Γερομελίτων καὶ Γεροεφέσου Χρυσόστομος μὲ τὸν γέροντά του Νεοκαισαρείας Χρυσόστομο. Πάντως ἐδῶ κατοικοῦσε ἡ ἀφρόκρεμα τῆς Χαλκηδόνος, ἡ ὁποία κατέβαινε μὲ τὰ πόδια τὸ πρωῒ στὴν ἀποβάθρα, κοντὰ στὸ ὀνομαστὸ Moda Deniz Külübü, ποὺ σήμερα, παρὰ τὸ νέο, ἀνακαινίζεται καὶ τὸ Καζῖνο τοῦ Κώτσου γιὰ νὰ πάρουν τὰ γραφικὰ βαπόρια μὲ τά "περήφανα" φουγάρα τους τῆς Şirket-i Hayriye1, ὅπως τὰ πλαγίως τροχοφόρα (Yandan Çarklı) ποταμόπλοια γιὰ τὴν Πόλη. 

Τὸ ἀπόγευμα δὲ πήγαιναν οἱ κυρίες καὶ οἱ κοπέλλες στὸ débarcadère, γιὰ νὰ προϋπαντήσουν τοὺς πατεράδες, θείους, άδελφοὺς κλπ., ποὺ ἔρχονταν μὲ τὸ δρομολόγιο τῶν 6.15 πάντοτε. 

Τὸ ὄμορφο κτήριο τῆς ἀποβάθρας, δεῖγμα τῆς φίνας τουρκικῆς ἀρχιτεκτονικῆς, κατακρεούργησαν ἀργότερα, καὶ μετέτρεψαν τμηματικῶς σὲ καφὲ καὶ ἑστιατόριο, ὅπως καὶ πολλὰ σπίτια καὶ κιόσκια τῆς Ἱέρειας (Fenerbahçe)2 τοῦ Μοδιοῦ καὶ ὄχι μόνον. 

Ὁ Βίκτωρ μετὰ τὸ Δημοτικὸ φοίτησε σὲ μερικὲς τάξεις τοῦ Γαλλικοῦ Λυκείου St. Joseph. Ἦταν ἕνας λεβέντης, ψηλός, στυλάτος, εὐγενής, ὀλιγόλογος, ἄριστα πάντοτε ντυμένος μὲ γραβάτα, φουλάρι καὶ ποτὲ ἐπανωφόρι τὸν χειμῶνα, καὶ εἶχε ἕναν "ἀέρα" γοητευτικὸ μὲ τὰ γυαλιὰ τοῦ ἡλίου. Ἀπεχθάνετο, ὅπως καὶ ἡ φαμίλια του, τὸ ἐπάρατο καὶ τότε κουτσομπολιό, καὶ γι’ αὐτὸ στεκόταν μακρυὰ ἀπὸ τὸ δικό μας τὸ στοιχεῖο, διὸ καὶ τοὺς ἀποκαλοῦσαν Rockefeller. Συνδεόταν πολὺ μὲ τὸν ἰδιοκτήτη τοῦ Mano Palace3 τοῦ Μοδιοῦ Ἀπόστολο, τὸ ὁποῖο βρισκόταν κάτω ἀπὸ τὴν "Residence" τοῦ Γερομελίτωνος καὶ ἦταν καὶ μέλος τοῦ Deniz Külübü. 

Δὲν παντρεύθηκε, ἴσως νἆχε καὶ κάποιες ἀπογοητεύσεις, ὅπως καὶ ἡ Σοῦσα, ἐνῶ οἱ δύο ἄλλες ἀδελφὲς εἶχαν οἰκογένεια καὶ ἡ Κορνηλία δύο κόρες δίδυμες τὴν Ἀναστασία καὶ τὴν Δέσποινα ποὺ ἀγαποῦσε πολύ, καὶ τὶς σπούδασε στὴν Θεσσαλονίκη χημικούς, οἱ ὁποῖες σήμερον ζοῦν στὴν Ἀθήνα.

Τὸ γνωστὸ ἐπιπλοπωλεῖο ADA ἦταν τοῦ Ἑβραίου Danon στὸ İstiklal Cad. τοῦ Πέρα. Κατόπιν μετεφέρθη στὸ Tepebaşı, ἀντίκρυ στὸ Δημοτικὸ Θέατρο τῶν Μνηματακίων ποὺ δὲν ὑφίστανται σήμερα. Ὁ Danon ἐφυλακίσθη καὶ τὸ ἀνέλαβε ὁ Βίκτωρ, ὁ ὁποῖος ἀπέκτησε τὴν ἐμπιστοσύνη του, καὶ μετὰ τὴν ἀποφυλάκισή του τὸ πῆρε ἐκεῖνος. Τὸ κατάστημα αὐτὸ ἦταν στενόμακρο καὶ βαθύ, κάπως σκοτεινὸ καὶ γεμᾶτο μὲ παλιά (ἀντίκες) ἔπιπλα καὶ νέα (πολυθρόνες, καναπέδες, σεζλόνγκ, τραπέζια μὲ καρέκλες, τραπεζάκια, ντουλάπες, σιφονιέρες, κομοντίνα, bahut κ.ἄ.). 

Ἐκεῖ λοιπὸν ἦταν τὸ στέκι του, ὅπου τὸν ἀπελάμβαναν οἱ μερακλῆδες κύριοι καὶ κυρίες τῆς ἀνωτέρας κοινωνίας, θρονιασμένο ἀναπαυτικὰ στὸ γραφεῖο του στὸ βάθος τοῦ καταστήματος καὶ "ὀνειροπολοῦντα" σὲ μιὰ δερμάτινη χωρὶς ἐρεισίνωτον πολυθρόνα ποὺ ξεκούραζε τὴ μέση καὶ καπνίζοντα τὴν εὐωδιακὴ πίπα του, ποὺ δημιουργοῦσε ἕνα λεπτὸ "φωτοστέφανο" γύρω του. 

Ὁ Βίκτωρ εἶχε τότε ἄριστα συνεργεῖα μαστόρων, ὅπως τὸν Κῶτσο, συνεργαζόταν μὲ τὸν ἀξιόλογο ἐπιπλοποιὸ Θανάση Τσιρόπουλο κ.ἄ. Αὐτοὶ δούλευαν Konstruktion καὶ ὄχι μὲ σοῦντες ἢ MDF οἱ δὲ λουστραδόροι του ἔφτιαχναν Lacké καὶ ὄχι μόνον, "χαϊδεύοντας" τὰ ἔπιπλα, γιατὶ καὶ αὐτὰ θέλουν "χάδι", ὅπως τὰ διάφορα "λουλούδια". Αὐτὰ ἦσαν κλασικά, ἀντίγραφα ἢ ὄχι, ἀθάνατα καὶ ἐπιδιορθώσεις ἀντικῶν. Ὁ Βίκτωρ ἦταν καὶ ἐκτιμητής (expert) ἀντικῶν καὶ ἤξευρε πῶς νὰ παρουσιάζει τὰ ἔπιπλά του. Οἱ πολυθρόνες του συχνὰ bergéres μὲ αὐτιὰ ἢ ὄχι, ἦταν πολὺ ἀναπαυτικὲς καὶ λειτουργικὲς μὲ σοῦστες καὶ ὄχι ὅπως σήμερα μὲ ἀφρολέξ, καὶ δὴ κακῆς ποιότητος, ποὺ πέφτει κανεὶς μέσα τους καὶ δὲν μπορεῖ νὰ σηκωθεῖ, "μοντέρνες" γάρ. 

Ἀργότερα τὸ ἐπιπλοποιεῖο ἔκλεισε, καὶ τὸ 1991 μετώκησε ὁ Βίκτωρ μὲ τὴν οἰκογένειά του στὴν Ἀθήνα, ἀναπολώντας τὸ παρελθόν, ὅπου καὶ ἀπεβίωσε τὸ 2004. Αἰωνία του ἡ μνήμη! Πάντα τὸν θυμᾶμαι! 

Ὁ γράφων εὐχαριστεῖ καὶ ἀπὸ τὴν θέση αὐτὴ τὶς κ. Ἀ. Ἀργυροῦ, Ἐ. Μέγα, Ζ. Παπᾶ καὶ Δ. Σανλίογλου γιὰ τὶς πληροφορίες ποὺ τοῦ ἔδωσαν.

__________________________________
1- A. Güleryüz - H. Yüce, Şirket-i Hayriye’nin Boğazici Vapurları, Ἰστάνμπουλ 2002.
2- M. Ekdal, Kapalı Hayat Kutusu. Kadıköy Konakları, Ἰστάνμπουλ4 2008, 405-418.
3- M. Ekdal, Ἔργ. μνημ. 44-48.

Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου: ΝΟΑ ΝΟΑ - Ο πίνακας του Gaugin "Από πού ερχόμαστε..."

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Ἀντίο φιλόξενη, γλυκιὰ γῆ, …" 

(P. Gaugin) 

Θὰ ἔλθεις, θὰ φύγεις, θὰ φύγεις, θὰ ἔλθεις. Βασικὰ δὲν ὑπάρχει οὔτε ἐρχομὸς οὔτε φυγή. Αὐτὰ μεταξὺ ἄλλων ἔλεγε σὲ μιὰ συζήτηση ἕνας "στάρετς", στὸν συμπαθῆ premier τοῦ συγκλονιστικοῦ σήριαλ "ὁ χείμαρρος τῶν λύκων" καὶ ὄχι τῶν κέδρων! Polat Alemdar, ὅταν αὐτὸς τὸν ἐπεσκέφθη στὴν παράγκα του μέσα στὸ δάσος, καὶ τοὔψησε καφὲ πάνω στὰ ξύλα! 

Ἡ σοφὴ ρήση αὐτὴ μοὔφερε στὸ νοῦ τὸν περίφημο πίνακα τοῦ Gaugin: "Ἀπὸ ποῦ ἐρχόμαστε; Ποιοί εἴμαστε; Ποῦ πᾶμε;" ὁ ὁποῖος βρίσκεται στὸ Μουσεῖο Καλῶν Τεχνῶν τῆς Βοστώνης. Ὅταν μιλᾶμε γιὰ τὸν Gaugin ἄθελα σκεπτόμαστε τὶς Νότιες θάλασσες, τὸ ὄνειρο ἑνὸς καλύτερου κόσμου σ’ ἕνα παρθένο δάσος. Ἡ ἄποψη αὐτὴ τῆς φυγῆς ἀπὸ τὸ παρὸν ἐκ τῶν εὐλογιῶν καὶ φρικαλεοτήτων τοῦ πολιτισμοῦ, ἔχει ἀγγίξει ἤδη ἀπὸ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ καμάτου τοῦ ὀψίμου Ρωμαντισμοῦ, τὴν πνευματικὴ ζωὴ τῆς Δύσεως. Ὁ Gaugin βάδισε τὸν δρόμο αὐτό, δὲν βρῆκε ὅμως τὸν ἐλπιζόμενο παράδεισο. Μόνο στὰ ἔργα του τὸ ὄνειρο αὐτὸ ἔγινε πραγματικότητα. Στὶς συνθέσεις τῶν Νοτίων Θαλασσῶν κατάφερε τὴν ὑλοποίηση τῆς ἀνθρωπίνης καὶ καλλιτεχνικῆς του ἀποστολῆς, τὴν ὁποία ὅμως ἀπεπλήρωσε μὲ τὴν διαρκῆ ἀνησυχία τοῦ γυμνοῦ εἶναι, τοὺς σωματικοὺς πόνους καὶ τὴν ἐγκατάλειψη τῶν χαρῶν τῆς ζωῆς1. 

Εἰκονογραφικὰ ὁ πίναξ παριστᾶ ἐντὸς ἑνὸς κυανοῦ, πρασίνου καὶ καφεκόκκινου τοπίου τῆς Ταϊτῆς, πολλὲς μόνο γυναῖκες μόνες ἢ σὲ ὁμάδες καὶ ποικίλες στάσεις. Τὸ τοπίο ἔχει πολλοὺς ὀφιοειδεῖς μὼβ κορμοὺς δένδρων μὲ λίγα φύλλα. Ἔτσι στὸ κέντρο τῆς συνθέσεως ὑψώνεται μία γυμνὴ μετὰ λεντίου κίτρινη γυναικεία μορφὴ μὲ ὑψωμένα τὰ χέρια, ποὺ κρατοῦν ἕνα μῆλο -γιὰ νὰ τὸ δώσει στὸν Ἀδάμ; ποὺ ὅμως δὲν ὐπάρχει-, ὄπισθεν δὲ αὐτῆς μία ἑτέρα καθημένη μὲ ἐστραμμένα τὰ νῶτα. Πιὸ πέρα προβάλλουν δυὸ κοκκινωπὰ ἐνδεδυμένες "σεβίζουσες" καὶ πρὸς τὰ δεξιὰ στρεφόμενες σιλουέτες. Στὴν κάτω δὲ δεξιὰ γωνία βρίσκεται μία ὁμάδα τριῶν καθημένων γυναικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία φέρει λευκὸ λέντιο, ἡ ἄλλη μπλοῦζα ἐνῶ ἡ τρίτη, μὲ ἐστραμμένα τὰ νῶτα της, εἶναι γυμνή. Οἱ δυὸ σηκώνουν τὸ χέρι τους πρὸς τὸ πρόσωπο ὡσὰν νὰ σκέπτονται. Ἀπὸ τὰ δεξιὰ δὲ ὁρμᾶ μέλας κύων, ἐνῶ κάτω ὑπάρχει ξαπλωμένο παιδίον. 

Στὸ ἀριστερὸ τμῆμα τῆς συνθέσεως πρὸς τὰ ἄνω, παρίσταται εἴδωλο ἀνοικτοκύανο ἐπὶ ὀγκώδους ὑποποδίου en face μὲ ἀναπεπταμένα πλαγίως καὶ συμμετρικῶς τὰ χέρια, σύμβολο τοῦ "ἐπέκεινα", πρὸς τὰ δεξιὰ δὲ αὐτοῦ πλαγίως, ἄλλη μορφὴ μὲ μὼβ ἔνδυμα. Πιὸ κάτω ἐνφανίζεται ἕνα πτηνό (πιθανῶς φασιανός), ἕνα καθήμενο πλαγίως κοράσιο μὲ λευκὸ ἔνδυμα ποὺ τρώγει ἕνα μῆλο, μὲ δύο λευκὲς ὄπισθεν γάτες καὶ ἔμπροσθεν αὐτοῦ καθήμενη μία μεγάλη μαύρη αἶγα. 

Τέλος, στὴν ἀριστερὴ γωνία ποζάρει μία γυμνὴ μὲ λέντιο μισοξαπλωμένη γυναῖκα, ἡ ὁποία στηρίζεται διαγώνια πάνω στὸ δεξί της χέρι, πλάϊ της δὲ μία γραῖα γυμνὴ μελαψὴ καθημένη ἀνακούκουδα καὶ θρηνοῦσα, καθὼς καὶ ἕνα παράξενο λευκὸ πουλὶ ποὺ κρατεῖ μία σαῦρα. Ὁ οὐρανὸς εἶναι κυανοῦς, ἐνῶ οἱ δύο γωνίες τοῦ πίνακα ἔντονα κίτρινες. 

Ἀπὸ ἄποψη εἰκονολογικὴ τὸ ἔργο, ἀποπερατωθὲν τὸ 1898, ἐθεωρεῖτο ἀπὸ τὸν Gaugin ὡς τὸ ἀποκορύφωμα τῶν σκέψεών του, ἕνα εἴδος καλλιτεχνικῆς διαθήκης. Εἶναι μία ἀλληγορία τῆς πνευματικῆς καὶ φυσικῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου ποὺ γεννᾶται, ἀναπτύσσεται καὶ ἀποθνήσκει. 

Οἱ τρεῖς γυναῖκες μετὰ τοῦ παιδίου ἀντιπροσωπεύουν τὸ ξεκίνημα τῆς ζωῆς. Ἡ μεσαία ὁμάδα συμβολίζει τὴν καθημερινὴ ἐμπειρία τῆς νεαρᾶς ἐνήλικης ζωῆς. Ἡ τελευταία ἀριστερὰ μὲ τὴν γραῖα, σημαίνει ὅτι αὕτη προσεγγίζει τὸν θάνατο παραιτημένη καὶ συμφιλιωμένη στὶς σκέψεις της, ἐνῶ τὸ λευκὸ πουλὶ τὴν ματαιότητα τῶν λέξεων. 

Ἀπὸ ποῦ ἐρχόμαστε; Δύσκολη ἡ ἀπάντηση. Ἀπὸ τοὺς Πρωτοπλάστους, τοὺς προγόνους καὶ τοὺς γονεῖς μας, οἱ ὁποῖοι ὅμως τώρα ἔχουν γίνει "γῆ καὶ σποδός" (Σοφ. Σειρ. 10, 9) κατὰ τό "ὅτι γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ" (Γέν. 3, 19). 

Τὸ ἔργο δημιούργησε ὁ Gaugin ἐπηρρεασμένος ἀπὸ τὸν δάσκαλό του Ἐπίσκοπο τῆς Ὀρλεάνης Felix Dupanloup καὶ τὴν κατήχησή του. 

Ἀπὸ ρυθμολογικὴ ἄποψη ἀνήκει στὸ ρεῡμα τοῦ μετα-εμπρεσιονισμοῦ καὶ δὴ τοῦ φωβισμοῦ, μὲ ἔντονες κλουαζονιστικὲς καὶ ἁπλοϊκὲς τάσεις στὰ σχήματα καὶ χρώματα, οἱ δὲ μορφές του ἀποπνέουν τὸ εὐωδιαστό (Noa Noa) τῶν ἰθαγενῶν τῆς Ταϊτῆς μὲ τὶς ἰδιότυπες πλαδαρὲς ἀλλὰ καὶ γοητευτικὲς καμπύλες τους. 

Ὁ Gaugin ἀναζητοῦσε τὸν παράδεισο στὰ ἐξωτικὰ νησιὰ τῆς Πολυνησίας μὲ ἔντονο, φυσικὸ ἐρωτικὸ χρῶμα καὶ ὑπόβαθρο, καὶ δὲν τὸν βρῆκε. Μήπως θὰ τὸν βροῦμε ἐμεῖς ποὺ ζοῦμε μέσα στὸ σημερινὸ κόσμο, τὸν ὁποῖο μεταλλάσσουμε συχνάκις σὲ "ἄκοσμο"; 

"Οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν." (Ἑβρ. 13, 14). 

__________________________________ 

1- H. Platte, Ta Matete, Στουτκάρδη 1959, 3.

Δείτε εδώ μια παλαιότερη, επιγραμματική αναφορά της Ιδιωτικής Οδού στον πίνακα του Gaugin. 

Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου: ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΙΣ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΑ;

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

"Σήμερον ἡ φύσις ἔχει τι τὸ ἀφύσικον, 

ὁ ἄνεμος καὶ ὁ καιρὸς ἐνεργοῦν μεθ’ ὑπερβολῆς". 

(G. Benn) 

Πολλὰς φοράς βλέπομεν εἰς τὴν ζωήν μας πράγματα ἀδιανόητα ἐκ ποικίλων αἰτίων καὶ συχνάκις ἀντιθετικά. Γνωστὴ ὡσαύτως τυγχάνει ἡ ἀκάθεκτος ἐν πολλοῖς καταστροφικὴ μανία τοῦ περιβάλλοντος ὑφ’ ἡμῶν παρὰ τὰ συνέδρια, τὰς ἐκδόσεις, τὰς διακηρύξεις καὶ τὴν σχετικὴν μπλα-μπλα-δολογίαν! Ἐδῶ θὰ ἴδωμεν μόνον διαπιστώσεις τινας τῶν ἐπιπτώσεων τῆς καταστροφῆς τῆς πανίδος, περιέργου χαρακτῆρος. 

Ὁ ψυχαναλυτὴς A. Mitscherlich ἤδη τὸ 1965 ἐξέδωσεν τὸ ἔργον του "Τὸ ἀφιλόξενον τῶν πόλεών μας" εἰς τὸ ὁποῖον κατακρίνει τὴν φονξιοναλιστικήν, ἄψυχον μεταπολεμικὴν ἀρχιτεκτονικήν -σήμερον μὲ τὰ κουτιά-κελλιά-φυλακὰς τῶν οὐρανοξυστῶν- καὶ τὰς ἀρνητικάς των ἐπιδράσεις διὰ τὴν ἀνθρωπίνην κοινωνίαν καὶ ἐπικοινωνίαν. Ἐπίσης, διὰ τὰ ζῶα καὶ τὰ φυτὰ ἡ πόλις ἐπὶ μακρὸν μὲ τὰς μολύνσεις καὶ τὴν ἐνσκυροδεμάτωσίν της ἐθεωρεῖτο ὡς χῶρος, πλημμελὴς. Καὶ ὅμως κάπως ἐσφαλμένως! 

Αἱ πόλεις καὶ κατοικίες μας εἶναι προϊόντα φαντασίας καὶ ἀ-φαντασίας, μεγαλείου καὶ στενῆς ἰδιομορφίας παραλλάσσουσαι τμηματικῶς τὸ εἶναι καὶ τὴν συμπεριφοράν μας. Καθὼς εἰς τὰς φυτείας τῆς ὄρυζας ἐμφανίζεται ἡ ἐλονοσία, εἰς τὰ ὀρυχεῖα ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς κόνεως, εἰς τὴν μεσαιωνικὴν πόλιν ἡ πανώλη, οὕτω καὶ εἰς τὴν μεγαλούπολιν ἡ νεύρωσις. 

Σήμερον, σχεδὸν τὸ 74 % τῶν Γερμανῶν διαβιοῦν εἰς τὰς πόλεις, ὅπου ὁ χῶρος διαρκῶς στενοῦται, ἐν τούτοις ἑλκύει περισσότερα εἴδη ζώων πρὸς αὐτάς. Περίπου 4.000 ἀγριόχοιροι "συζοῦν" μετὰ τῶν ἀστῶν εἰς τὸ Βερολῖνον! Περιφέρονται εἰς τὰ πάρκα καὶ ἐξορύσσουν τοὺς κήπους διὰ τροφήν, εὐλογίαις τῶν ζωοφίλων! Ἄρκτοι πηδοῦν εἰς τὰς στέγας καὶ τρελλοποιοῦν τοὺς ἀνθρώπους ἢ φωλεύουν εἰς τὰ ὑπόγεια γκαρὰζ τῶν ξενοδοχείων. Λαγουδάκια ἐρωτοτροποῦν εἰς τὰς πρασίνους λωρίδας πολυδιαδρόμων, ὅπως, ὡς μὴ ὤφελε, καὶ πολλοὶ νεολαῖοι! Εἰς τὴν Ἕσσην ἐμφανίζονται συχνάκις 14 ἀλώπεκες εἰς κάθε τέταρτον χιλιομέτρου! 

Ἡ φυγὴ τῶν ζώων εἰς τὴν ὕπαιθρον -ὅπως καὶ τὸ ξερρίζωμα τῶν ταλαιπώρων προσφύγων καὶ μεταναστῶν ἐξ ἄλλων μοτίβων- σχετίζεται στενῶς μετὰ τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι καὶ τὰ δημιουργοῦν. Εἰς τὰ δάση καὶ τοὺς ἀγροὺς πολλάκις θηρεύονται ὁρισμένα εἴδη. Ὅμως τὸ σπουδαιότερον αἴτιον εἶναι ἡ ἐντατικοποίησις τοῦ ἀγροτικοῦ πεδίου. Μονοκαλλιέργιαι, ὑπερλίπανσις καὶ φυτοφάρμακα δὲν συνιστοῦν εὐλογίαν διὰ μίαν ὑπαίθριον ζωὴν καὶ εἰς ἕναν ἀγρὸν ἄνευ ξυλοταινιῶν κρασπέδου δὲν εὑρίσκει κάλυψιν οὐδὲ μία πέρδιξ. Μέγας ἀριθμὸς πτηνῶν τῆς ὑπαίθρου καταγράφεται εἰς τὴν ἐρυθρὰν βίβλον καὶ ὄχι εὐτυχῶς "γραμμήν"…!

Τελείως ὅμως διαφορετικὴ εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὰς πόλεις: Ἐκεῖ φύονται ὡσὰν μανιτάρια διαρκῶς γιγαντιαῖοι λίθινοι τόνοι, ἀσφάλτου, σκυροδέματος καὶ ὑάλου, οἱ ὁποῖοι μορφώνουν τεχνητῶς ὀγκώδεις βράχους, μετὰ πολλῶν σπηλαίων καὶ φωλεοτόπων, θερμῶν, ξηρῶν καὶ κάπως ἀσφαλῶν.

Ἰδιαιτέρως δὲ αἱ μέλισσαι ἐπωφελοῦνται ἐκ τῶν "πλεονεκτημάτων" τῆς πολικῆς ζωῆς. Εὑρίσκουν εἰς τὰ πάρκα καὶ τοὺς κήπους ἢ τοὺς ἐξώστας μεταξὺ Ἀπριλίου καὶ Νοεμβρίου ἄνθη πλήρη μὲ κάλυκας ἄνευ φυτοφαρμάκων, ὅπου καὶ ἡ θερμοκρασία εἶναι μεγαλυτέρα, πράγματα ποὺ συντελοῦν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν μελισσοκόμων! 

Ἐντυπωσιακὴ ὡσαύτως εἶναι ἡ φυγὴ καὶ οὐχὶ ἀποδημία, πολλῶν εἰδῶν πτηνῶν εἰς τὰς πόλεις. Κλωσσοῦν πλησίον τῶν διοδίων, κάτωθεν τῶν γεφυρῶν σιδηροδρόμων, ἐπὶ τῶν καμινάδων ὅπως οἱ πελαργοί, ἢ εἰς τοὺς ὑψηλοτέρους οὐρανοξύστας. Πάντα ταῦτα ἀποτελοῦν ἀνατροπὴν τῆς φυσικῆς τάξεως, ἀλλὰ καὶ μίαν νέαν μορφὴν συνυπάρξεως μετὰ τῶν ἀνθρώπων, ἡ ὁποία καὶ μᾶς γοητεύει μὲ τὸ κελάδημα τῶν χελιδονίων καὶ τῶν λοιπῶν ἱπταμένων, τῶν ὁποίων αἱ φωναὶ εἶναι ἐντονότεραι ἀπὸ τὰς τῶν ὑπαιθρίων! 

Συγχρόνως ὅμως ὑπάρχουν ἀρνητικαὶ πλευραὶ καὶ τῆς πτηνοαστυφυλίας: Οἱ γλάροι ἐκκωφεύουν μὲ τὰς κραυγάς των, αἱ περιστεραὶ διὰ τῶν περιττωμάτων των καταστρέφουν, ὅπως εἰς τὰ τζαμιά, τὰ μνημεῖα καὶ τὰς κατοικίας, ἀποτελοῦν πηγὴν μολύνσεως καὶ ἀναγκάζουν τὰς ὑπηρεσίας πρὸς καθαρισμὸν αὐτῶν μετὰ μεγάλου κόστους ἢ ὁδηγοῦν εἰς τὴν στείρωσιν αὐτῶν. Καὶ ἂς τὰς τρέφουν οἱ πτηνόφιλοι καὶ ἐκλαμβάνοντες αὐτὰς ὡς τὸ Ἅγιον Πνεῦμα. Ὑπάρχουν δὲ χάριν προστασίας τῆς φύσεως, σύνδεσμοι (NABU) καὶ τῶν πετουμένων (LBV) μεθ’ ἱκανοποιητικῶν ἀποτελεσμάτων. 

Τοιουτοτρόπως, ἡ πόλις ἀποβαίνει ἀπὸ κόλασιν εἰς παράδεισον τῶν πτηνῶν, καίτοι ἐμφανίζονται καὶ ἀπρόβλεπτα προβλήματα, ὅπως ἡ ἰσχυρὰ ἐκ λόγων κλιματοπροστασίας ἀποκατάστασις τῶν παλαιῶν κτηρίων, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν διάλυσιν τῶν καταφυγίων εἰς τὰς γωνίας καὶ τὰς σχισμὰς τῶν στεγῶν, ὥστε οἱ χῶροι οὗτοι ἐκκολάψεως καὶ ἀναπαύσεως τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ νὰ χάνονται.

EXTRA NATURAM NULLA SALUS! 

 __________________________________
1- B. Pieper, Die Landflucht der Tiere, Publik-Forum ἀρ. 19 (2015) 16.

Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου: ΠΕΡΙ ΧΑΣΑΠΟ-ΧΟΙ-ΡΟΥΡΓΩΝ

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

Τὸ λίαν ἐπίκαιρον θέμα τῆς ὀργανοδωρεᾶς1, ὡς γνωστόν, εἶναι ἓν θέμα μὲ ποικίλην καὶ δυσχερῆ προβληματολογίαν θρησκευτικοῦ, ἠθικοῦ, κοινωνιολογικοῦ, νομικοῦ, πολιτικοῦ, οἰκονομικοῦ καὶ ἄλλου χαρακτῆρος. Δύναται δὲ νὰ ὑλοποιηθεῖ ὑπὸ τοῦ δότου ζῶντος ἔτι ἢ μετὰ τὸν θάνατόν του, ὁπότε ἐμπλέκεται μετ’ αὐτοῦ ἡ ἐπιθυμία αὐτοῦ καὶ ἡ γνώμη τῶν συγγενῶν του. Βεβαίως ἐδῶ σημαντικὸν ρόλον διαδραματίζει ἡ ἡλικία τοῦ δότου καθὼς καὶ ἡ κατάστασις τῶν ὀργάνων αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα δυνατὸν νὰ παρουσιάζουν φθορὰς ἐκ τῆς στιγμῆς λήψεώς των, τῆς χρήσεως πολλῶν φαρμάκων κ.ἄ. 

Οὕτως νεφρά, ἤπαρ, καρδία, πνεύμονες, πάγκρεας, λεπτὸν ἔντερον, κερατοειδὴς χιτὼν καὶ ὀστά, ἠμποροῦν νὰ ἀφαιρεθοῦν ἐξ ἑνὸς ἐγκεφαλικῶς νεκροῦ δότου καὶ νὰ μεταμοσχευθοῦν εἰς ἕναν παραλήπτην. Καὶ ἐδῶ διερωτᾶταί τις: τί γίνονται τὰ ὄργανα τῶν χιλιάδων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι σφαγιάζονται ἀπὸ ἐτῶν εἰς τὴν Ἐγγὺς Ἀνατολήν; Γνωστὸν ἐξ ἄλλου καὶ τὸ ὅτι εἰς τὴν Κίναν, ὅπου ἐτησίως ἐκτελοῦνται περὶ τὸ ἓν ἑκατομμύριον καταδίκων, ἀμέσως λαμβάνονται τὰ ὄργανα αὐτῶν. Ἐπίσης πασίγνωστοι καὶ αἱ κλοπαί, ἡ ἐμπορία τῶν ὀργάνων κ.ἄ. 

Προκειμένου δὲ περὶ τῶν νεφρῶν καὶ τοῦ ἤπατος, τοῦτο εἶναι δυνατὸν καὶ μεταξὺ συγγενῶν ἢ ἐγγὺς εὑρισκομένων προσώπων. Εἰς ὅλας πάντως τὰς περιπτώσεις δέον πρὸ τῆς λήψεως τοῦ ὀργάνου, νὰ διαπιστωθεῖ ὑπὸ δύο ἰατρῶν, ἀνεξαρτήτων πρὸς ἀλλήλους, ὁ ἐγκεφαλικὸς θάνατος τοῦ ἀσθενοῦς.

Κατὰ τοὺς εὐρωπαϊκοὺς πάντως νόμους -ἐκτὸς τῆς Δανίας, ἡ ὁποία δέχεται τὸν καρδιακὸν θάνατον-, ἐγκεφαλικός2 σημαίνει: ἀ-λειτουργίαν τοῦ μικροῦ, τοῦ μεγάλου ἐγκεφάλου καὶ τοῦ στελέχους ἄνευ ἀναστολῆς. Καὶ διὰ νὰ ἐξακριβωθεῖ τὸ συμβάν, ἐφ’ ὅσον διὰ τῆς ἰατρικῆς ὑποστηρίξεως διατηρεῖται ὁ ἀσθενὴς ἐν τῇ ζωῇ, οἱ ἰατροὶ ἐξετάζουν ἐὰν ὁ ἀσθενὴς ἀντιδρᾶ δι’ ἐρεθισμάτων εἰς τὸ πρόσωπόν του ἢ ὅταν ἐγγίζεται ὁ λαιμός του, τέλος δὲ ἐὰν διακοπεῖ ἡ τεχνητὴ ἀναπνοή του διὰ μικρὸν καὶ οὗτος μετὰ ἀρχίζει καὶ πάλιν μόνος νὰ ἀναπνέει. Ὁ ἐγκεφαλικὸς θάνατος ἰατρικῶς -κατὰ τὰς φυσικὰς ἐπιστήμας-, θεωρεῖται ὡς ὁ θάνατος τοῦ ἀνθρώπου, ὅμως ἡ ἐξομοίωσις αὕτη δὲν εἶναι ἀναμφισβήτητος, διότι ἄνθρωποι διαγνωσθέντες ὡς ἐγκεφαλικῶς νεκροὶ εἶναι θνήσκοντες (κλινικὸς θάνατος) καὶ οὐχὶ νεκροί. Π.χ. ἐγκεφαλικῶς νεκραὶ ἔγκυοι γυναῖκες ἔχουν γεννήσει, πρᾶγμα ὅμως ἀδύνατον δι’ ἓν πτῶμα. Οὗτοι παρουσιάζουν ὅλα τὰ ἐνδεικτικὰ τῶν ζώντων: π.χ. ἱδρώνουν, χωνεύουν καὶ ἐνίοτε κινοῦνται, ὑποστηρίζονται διὰ τεχνητῆς ἀναπνοῆς καὶ δέχονται μαρτυρικὰς ἐπεμβάσεις τῆς διαγνωστικῆς τοῦ ἐγκεφαλικοῦ θανάτου, διότι δὲν παρέχονται εἰς αὐτοὺς φάρμακα κατὰ τοῦ πόνου καὶ δὲν χρησιμοποιεῖται ἡ νάρκωσις κατὰ τὰς ἐκτομὰς π.χ. ἀπὸ τὸν λαιμὸν μέχρι τοῦ γόνατος. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν γνωρίζει τις ἐὰν ὑποφέρουν οἱ ἐγκεφαλικῶς νεκροί κατὰ τὴν ἀφαίρεσιν ὀργάνων, δίδονται εἰς αὐτοὺς φάρμακα κατευναστικά, πρὸς λῆψιν φρέσκων ὀργάνων. Πάντως ἡ ἀφαίρεσις αὐτῶν ἐκ ζώντων, σημαίνει ἐπίσπευσιν τοῦ θανάτου καὶ ἰατρικὴν ἐπέμβασιν μὲ συνέπειαν τὸν θάνατον, ὅπερ ἐγκληματικὸν καὶ ἀνήθικον. 

Διὰ τῆς ἐμπειρικῆς παρατηρήσεως τῆς διαδικασίας τοῦ θανάτου, δὲν δυνάμεθα ἐκ τῶν ἀνωτέρω νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἀκριβῆ στιγμὴν αὐτοῦ, ἀλλὰ μόνον ὁρισμένα διακριτικὰ ἐκ τῶν ὁποίων ἐξάγεται τὸ συμβάν του, ὁ ὁποῖος διὰ τὸν ἐγκέφαλον ἀποτελεῖ πάντως ἓν κριτήριον αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν δύναται νὰ ὑποκατασταθεῖ τεχνητῶς (δι’ ὑπολογιστῶν). Τοῦτο ἰσχύει καὶ διὰ τὴν ἐκ τοῦ ἐγκεφάλου ἐξάρτησιν τοῦ ἀνθρώπου ὡς ψυχοσωματικῆς ἑνότητος.

Περιττὸν νὰ λεχθεῖ, ὅτι πολλὰ τῶν ἀνωτέρω προβλημάτων ἀποκρύπτονται ἐκ τῆς εὐρυτέρας δημοσιότητος, διότι τὸ θέμα τῆς ὀργανοδωρεᾶς παρουσιάζει καὶ μερκαντιλιστικὴν προβληματολογίαν: Κατ’ ἀρχὴν ἀπαιτεῖται δι’ αὐτὴν ἡ ὑπογραφὴ τῆς ταυτότητος δωρεᾶς ὑπὸ τοῦ δότου. Ἐπίσης δέον νὰ σημειωθεῖ, ὅτι πλέον τῶν 90% τῶν θυμάτων δὲν συμφωνοῦν διὰ τὴν δωρεάν, ὁπότε μὴ ὑπαρχούσης τῆς ἀποφάσεως τοῦ δότου ἢ τῶν συγγενῶν του, προσβάλλεται τὸ δίκαιον αὐτοδιαθέσεως τοῦ ἀποθνήσκοντος, διότι οὐδεὶς πρέπει νὰ γίνηται ἀντικείμενον ἑτέρου. Ἄρα διὰ τὴν δωρεὰν δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν συνάνθρωπον. 

Διότι τὸ θέμα τῆς λήψεως ὀργάνων ἐμπλέκεται καὶ μὲ τὸ τῆς μεταμοσχεύσεως καὶ τῆς ἀπανθρώπου ἐν πολλοῖς ἐμπορίας αὐτῶν. Ἰδοὺ μερικὰ παραδείγματα. Ἡ κυβέρνησις τῆς Γερμανίας κατὰ τὸ 2012 ἐπέβαλε μίαν μεταρρύθμισιν δωρεᾶς ὀργάνων, ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς αὐξήσεως τῶν δωρητῶν. Αἱ κοινωνικαὶ ἀσφαλίσεις ὄφειλον μελλοντικῶς νὰ ἀπαιτοῦν ἀπὸ τοὺς συνταξιοδοτουμένους, νὰ ἀποφασίζουν περὶ τοῦ ἐὰν ἐπιθυμοῦν νὰ γίνωσιν δόται! Αἱ κλινικαὶ ἐπιέζοντο νὰ πραγματοποιοῦν ὁρισμένον ἀριθμὸν μεταμοσχεύσεων, ἀλλέως θὰ ἔχανον τὸ Statut των! Ἐκτὸς τούτου, ἀναρίθμητοι "χοι-ροῦργοι" εἶχον συνάψει σύμβασιν μὲ bonus, τοῦτ’ ἔστιν ἀμείβοντο ἐπιπλέον ὅταν "ἐχειρούργουν" πολλάκις, ὥστε τὸ τμῆμα τῶν μεταμοσχεύσεων νὰ ἀποβαίνει χρυσορυχεῖον διὰ τὸ νοσοκομεῖον. 

Μήπως αὐτὰ καὶ ἄλλα πολλὰ προσομοιάζοντά πως πρὸς τὸ ἐμπόριον λευκῆς σαρκός, ἐπιτάσσει καὶ ὁ ὄρκος τοῦ Ἱπποκράτους; 

__________________________________ 

1- R. Fuchs, Schwerer Tod, Publik-Forum ἀρ. 2 (2013) 24-25. B. Tambour, Organspende, Ἔνθ. ἀνωτ. ἀρ. 2 (2015) 25. 

2- Χ. Παρασκευαΐδη, Δημητριάδος, Ἐγκεφαλικὸς ἢ καρδιακὸς θάνατος; Ἀθῆνα 1992. E. Schockenhoff - A. Manzel, Ist der Mensch mit dem Hirntod wirklich tot? Publik-Forum ἀρ. 22 (2012) 16-17.

Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου: ΝΕΟ-PAPUA-ΛΟΓΙΑ

ΝΕΟ-PAPUA-ΛΟΓΙΑ 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

Τὸ ἐρώτημα: "Ἔχετε ἕνα μυαλό", μόνον 

ἕνας χασάπης μπορεῖ σωστὰ νὰ ἀπαντήσει! 

(H. Achternbusch) 

Ὡς γνωστόν, ἀπὸ τῆς ἀρχαιότητος συζητεῖται τὸ θέμα τῆς κρεo- ἢ χορτοφαγίας μὲ ὅλα τὰ ὑπὲρ καὶ κατά αὐτοῦ. Πάντως ὁ ἄνθρωπος ἀρχικῶς ἦτο χορτοφάγος, μετὰ ὅμως ἐκ ποικίλων αἰτίων ἔγινε κρεατο-ἄνθρωποφάγος, καίτοι ὡς οἱ χοῖροι παμφάγος, ἔχοντες ὁμοίαν γαστροεντερικὴν διάπλασιν καὶ εὔγεστον κρέας, ὡς ὁ ἄνθρωπος τοῦ ὁποίου ἡ σάρξ ὁμοιάζει πρὸς τὴν τοῦ μόσχου ἢ χοίρου.

Βεβαίως ὀρεκτικοπροκλητικὰ εἶναι τὰ μπαρμπεκιοῦ, ὅμως σήμερον ἐλλατοῦνται οἱ σαρκοφάγοι καὶ αὐξάνονται οἱ χορτοφάγοι χωρὶς νὰ ἐλλείπουν καὶ οἱ "λαχανόμυαλοι". Ἐν τούτοις ὁ νομίζων, ὅτι τοῦτο μειώνει τὴν παραγωγὴν κρέατος, στηρίζον τὴν προστασίαν τῶν ζώων - πρὸς χαρὰν τῶν πολυαρίθμων ζωοφίλων, οἱ ὁποῖοι βεβαίως ἐρωτοτροποῦν κυρίως μὲ τὰς γαλὰς καὶ τοὺς κύνας- διαφυλάττει τὰ δάση ἀπὸ τὴν ἀποκοπὴν πρὸς δημιουργίαν χώρων καλλιεργείας ποιοτικῆς ζωοτροφῆς, ἀπατᾶται οἰκτρῶς. 

Κατὰ τὸ πρῶτον ἥμισυ τοῦ 2015 ἐν Γερμανίᾳ παρήχθησαν 4.07 ἑκατομμύρια τόνοι κρέατος, τοῦτ’ ἔστιν 2% περισσότερα ἀπὸ τὸ 2014. Ὀλίγαι πλέον ἀγροικίαι ἔχουν ζῶα, ἐνῶ τὰ πουλερικὰ τρέφονται βασανιστικῶς εἰς τεραστίας μονάδας. Ἓν μεγάλον μέρος τοῦ κρέατος ἐξάγεται εἰς χαμηλὰς τιμὰς εἰς τὴν ΕΕ, τὰς παραπλησίους χώρας καὶ τὴν Ἀφρικήν, ὅπου ὅμως αἱ τιμαί του εἶναι λίαν ἡψηλαί, ἴσως καὶ λόγῳ τῶν "ἀδυσωπήτων" μεταπρατῶν. 

Τὸ ἐφθηνὸν κρέας καταστρέφει οὕτως τὰς τοπικὰς ἀγορὰς τῶν πτωχῶν κρατῶν, τὰ ζῶα διαμένουν ὑπὸ ἀξιοθρηνήτους συνθήκας συνήθως κατὰ τὰς μεταφοράς, καὶ ἡ ὑγρὰ κόπρος δηλητηριάζει τὸ περιβάλλον1. Ἐπὶ πλέον ἡ μεγάλη κατανάλωσις τοῦ κρέατος ἀποτελεῖ καὶ αἰτίαν διαθερμάνσεως τοῦ κλίματος. 

Εἰς τὴν καταστροφὴν δὲ ταύτην ὑπεύθυνοι εἶναι πολλοί, ὡς οἱ ἀσυνείδητοι κερδοσκόποι ἀλλὰ καὶ οἱ πολιτικοί, μεριμνῶντες ἰδιαζόντως διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἐργατικῶν θέσεων εἰς τὰς μαμουθομονάδας τῶν πουλερικῶν. Ἀκουέτωσαν ταῦτα οἱ ἐξαπολύοντες "σοφά" πλὴν τελευταίως διαρκῶς ἐπαναλαμβανόμενα μηνύματα εἰς ὦτα "κωφῶν", καὶ οἱ εἰδικοὶ σύνεδροι τῆς μπλα-μπλαδικῆς οἰκοφιλοσοφίας! 

Τὴν κρεοφαγίαν ἀπέφευγεν ὁ Κύριος, μὴ ἐσθίων κρέας, οἱ Ἅγιοι καὶ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, οἱ Μοναχοί, οἱ πρῶτοι Χριστιανοί, οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες φιλόσοφοι, οἱ Ἑσσαῖοι, οἱ Ἀντβεντισταί, Μανιχαϊσταί, Βογόμιλοι, Βουδισταί, Ἰνδουϊσταὶ κ.ἄ. ἐκ λόγων θρησκευτικῶν, ἠθικῶν, ὑγιεινῆς κ.ἄ., διότι καίτοι αὕτη συμβάλλει ἀποφασιστικῶς εἰς τὴν ὑπερβολικὴν δόγκωσιν τοῦ ἐγκεφάλου -καὶ εὐτυχῶς οὐχὶ εἰς τὴν ὑδροκεφαλίαν!- συνεπῶς δὲ εἰς τὴν ἐντυπωσιακὴν ἀνάπτυξιν τῆς νοημοσύνης, ὅμως τυγχάνει λίαν ἐπιβλαβὴς διὰ τὴν ὑγείαν, ἀλλὰ καὶ διεγερτικὴ τῶν ἐπιθυμιῶν, παθῶν καὶ τῆς φιληδονίας, ἄρα δὲ ἀφροδισιακή! 

Μετ’ αὐτῆς συνδέεται λόγῳ γνωστικοῦ ἀντικειμένου, ἡ ἀρχαιοτάτη ζωοθυσία καὶ ἀσφαλῶς καὶ ἡ ἀρχέγονη ἀνθρωποφαγία ἢ ὁ καννιβαλισμός, οὗσα ἐπίκτητος καὶ τότε διαδεδομένη τοὐλάχιστον εἰς ὁρισμένας χώρας ὡς εἰς τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα (κατὰ τὴν μυθολογίαν), Ἀφρικήν, Ὠκεανίαν (Παπούα Νέαν Γουϊνέαν), Η.Π.Α. κ.ἀ. Προήρχετο ἐκ ποικίλων αἰτίων ὡς τὴν αὐτοσυντήρησιν, τὰ πολεμικὰ ἔθιμα, τὴν μέθοδον τιμητικῆς καταστροφῆς τῶν οἰκείων, τὴν ἀνάπτυξιν τῶν προλήψεων καὶ τοῦ θρησκευτικοῦ αἰσθήματος, τὰς θεραπευτικὰς ἰδιότητας τῆς σαρκός, τὴν μεταβίβασιν τῆς δυνάμεως τοῦ ἰσχυροῦ ἀντιπάλου κ.ἄ., εἶχεν διαφόρους μορφὰς καὶ πτυχὰς ἀκόμη καὶ λειχουδιακῆς ἐφευρετικότητος! ἀσφαλῶς δὲ οὐχὶ τῆς nouvelle cuisine. Σὺν τῷ χρόνῳ εὐτυχῶς ἐξέλιπεν σχεδόν, κληροδοτήσασα ὅμως εἰς ἡμᾶς κατὰ τὸ Homo hominis lupus est (Plautus), τὴν οὐχὶ βεβαίως ἄγνωστον καὶ διαχρονικῶς θυγατρικὴν καὶ "ἐκπάγλου καλλονῆς" μορφὴν αὐτῆς τὴν μυελο-φαγίαν ἢ τὸν μυελο-καννιβαλισμόν, (πρβλ. τὸν φάγανε, ἔφαγε τὸ κεφάλι του ἢ τοῦ τρώγει τὸ κρέας τῆς κεφαλῆς του, διὰ τὴν πολυλογίαν τῶν γυναικῶν κ.ἄ.), τὴν συνεχιζομένην ἀναιμάκτως ὑπό τινων, οἱ ὁποῖοι ἐνθυμίζουν πως τοὺς κυνοκεφάλους -εἰς οὓς καταλεκτέος καὶ ὁ ἅγιος Χριστοφόρος τοῦ Ρέπροβου ὁ κυνοκέφαλος- τοῦτ’ ἔστιν τῶν "νεο-κυνοκεφάλων", οἵτινες τὴν πραγματοποιοῦν μετ’ "ὀδυσσείου" εὐφυΐας, ἐντυπωσιακῆς ψυχρότητος καὶ ἐκ λόγων ἰσχύος, συμφέροντος καὶ οἰκονομικῶν τὴν φορὰν αὐτήν, πρὸς "τερψιλαρυγγίζουσαν εὐτυχίαν" τῶν ἠγαπημένων κομπάρσων των καὶ συνδαιτυμόνων τῶν μηχανευομένων "συμποσίων" των, ἐφ’ ὅσον ἡ altera pars δὲν συναινεῖ εἰς τά "πνευματικὰ ἀγωνίσματα καὶ παλαίσματα" τῶν ἐντολέων. Μορφολογικῶς ἐνταῦθα δὲον νὰ ἀναφερθοῦν καὶ τὰ πάμπολλα ἀποτρόπαια ἐγκλήματα τῶν διαφόρων κρατῶν καὶ κοινωνιῶν κατὰ τὸν εἰκοστὸν αἰῶνα καὶ οὐχὶ μόνον. 

Εἴησαν τὰ ἔτη αὐτῶν ὄλβια καὶ ἅλατι τῶν Ἰμαλαΐων ἠρτημένα! 

__________________________________
1- Wikessler, Billigfleisch für die Welt, Publik-Forum ἀρ. 16 (2015) 11.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΤΗΣ ΚΙΝΗΤΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΑΣ

ΑΝΤΙ – ΘΑΒΩΡΙΟΙ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΙ 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Ὅλαι αἱ ἀνθρώπιναι γνῶσεις εἶναι 

ἀμφίβολοι, ἀνασφαλεῖς, προσωριναί, 

μᾶλλον πιθαναὶ παρὰ ἀληθεῖς" 

(Minucius Felix) 

Ὡς γνωστὸν ὁ ἄνθρωπος ἐδημιούργησε διαφόρους βιοτικάς "ἐπαναστάσεις" διαχρονικῶς. Οὕτω μετεπήδησεν ἐκ τῆς παρασιτικῆς καὶ καθαρῶς καταναλωτικῆς οἰκονομίας τῶν κυνηγῶν καὶ συλλεκτῶν εἰς τὴν παραγωγικὴν καὶ δομικὴν κτηνοτρόφων καὶ ἀγροτῶν τοιαύτην, κατὰ δὲ τοὺς νεωτέρους δὲ χρόνους εἰς τὴν βιομηχανικήν, τῶν πλαστικῶν ὑλῶν καὶ τελευταίως τὴν ἠλεκτρονικήν, ἡ ὁποία διεμόρφωσεν ἕνα τελείως διαφορετικὸν κόσμον μὲ ἀπρόβλεπτον μέλλον1. Οὕτως ἀπέβη Homo Faber, Sapiens, Ludens, Economicus καὶ Electronicus. 

Σήμερον βλέπομεν, ὅτι διὰ πολλοὺς τὰ κινητὰ τηλέφωνα, τὰ Tablet, Notebook καὶ Laptop εἶναι ἀναφαίρετα ἀπὸ τὴν ζωήν των. Τὰ χρησιμοποιοῦν ὡς πλοηγούς, διὰ φωτογραφήσεις, ἀνάγνωσιν ἐφημερίδων κλπ. Πλέον τῶν 40 ἑκατομμυρίων Γερμανῶν κατέχουν κινητὰ καὶ εἷς ἐκ τῶν τεσσάρων, ἄνω τῶν 14 ἐτῶν, τὰ Tablet. Οὐδεὶς δύναται δὲ νὰ διαμφισβητήσει τὴν τεραστίαν χρησιμότητα αὐτῶν (λόγοι ἐπαγγελματικοί, κοινωνικοὶ καὶ ψυχαγωγικοί), ἀλλὰ καὶ νὰ παραθεωρήσει τὰς ἀρνητικάς των ἐπιπτώσεις (κατασκόπευσιν, πιθανῶς βλάβην εἰς τὴν ὑγείαν κλπ.). 

Ὁ μὴ δεχόμενος πάντως τοὺς "κινδύνους" τῆς ἀσυρμάτου τηλεφωνίας, ἔχει τὴν τύχην τῶν Προφητῶν τοῦ ἀρχαίου Ἰσραήλ: Ἐμπαίζεται, ὑβρίζεται, πολεμεῖται καὶ περιφρονεῖται. Καὶ ὅμως ὑπάρχουν ἀναρίθμητοι ἐνδείξεις διὰ τοὺς κινδύνους εἰς τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ ζῶα, τοὺς ὁποίους προκαλοῦν αἱ ἠλεκτρονικαὶ "ἀναθυμιάσεις", τὰς ὁποίας ἀοράτως ἐκπέμπουν αἱ συσκευαί. 

Διὰ τὴν ἀνάγκην δὲ πληροφορήσεως τῶν πολιτῶν ὁ καθηγ. K. Richter ἵδρυσεν ἕνα "Σύνδεσμον Προστασίας τῶν ἀνθρώπων καὶ τοῦ περιβάλλοντος" τὸ 2007. 

Βεβαίως ὑπῆρξεν ἀντίδρασις ἐκ τοῦ "Γερμανικοῦ Ἐρευνητικοῦ Προγράμματος Τηλεπικοινωνίας" ἕνεκα τῆς ἠλεκτρονικῆς βιομηχανίας, ἡ ὁποία παρηγκώνησεν κεντρικὰ ἐρωτήματα τοῦ προβλήματος, ἡ δέ "Γερμανικὴ Ἐπιτροπὴ Προφυλάξεως ἐκ τῶν ἀκτίνων" παρετήρησεν, ὅτι οἱ πρωταρχικοὶ κίνδυνοι διὰ τὴν ὑγείαν δὲν δύνανται νὰ ἐπιβεβαιωθοῦν. Τὸ αἰώνιον παίγνιον μεταξὺ ἀληθείας καὶ ψεύδους ἢ μία ἑτέρα μορφὴ "ἀκηρύκτου καὶ ὠφελιμιστικοῦ πολέμου" καὶ προώρου ἐν πολλοῖς ἀποδεκατίσεως πλήθους ἀνθρώπων, ἐφ’ ὅσον μάλιστα οὗτοι "αὐξάνονται καὶ πληθύνονται" δίκην κονίκλων! Πάντως ἄγνωστον τὸ πῶς μετρᾶ τις τὰς φθορὰς τῆς ὑγείας καὶ πότε ἄρχονται αὐταί. 

Τὰ ὑφιστάμενα ὅρια κατευθύνονται πρὸς τὸ μήπως ἡ ἠλεκτρονικὴ ἀκτινοβολία προκαλεῖ φθορὰς διὰ τῆς θερμάνσεως τῶν κυττάρων. Τὸ ὅτι δὲ ἡ κινητὴ τηλεφωνία ἠμπορεῖ νὰ ἔχει ἄλλην ἐπίδρασιν εἰς τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ ζῶα ἀπορρίπτεται ἐκ τῆς βιομηχανίας καὶ τῶν κρατικῶν ὀργάνων, καὶ τοῦτο διότι δὲν ὑπάρχει μία ἀνεγνωρισμένη θεωρία δι’ ἕνα βιοφυσικὸν ἢ βιοχημικὸν μηχανισμόν, ὁ ὁποῖος ἐξηγεῖ τὰς ἀθερμικὰς ἐπιδράσεις εἰς τὰς μικρὰς ἐντάσεις. 

Ὅμως ὁ U. Wranke ὑποστηρίζει, ὅτι ἡ ὁριοθέτησις τυγχάνει λίαν δυσχερὴς καθ’ ὅτι περιβαλλόμεθα ἀπὸ πλῆθος ἠλεκτρομαγνητικῶν πεδίων, ποικίλων συχνοτήτων καὶ προελεύσεων. Τονίζει ἀποδεικτικῶς, ὅτι ἡ κινητὴ τηλεφωνία διεγείρει μεγάλας ποσότητας δηλητηριώδους ὀξειδίου ἀζώτου καὶ ἐλευθέρων ριζῶν ὀξυγόνου καὶ τοῦτο ὁδηγεῖ εἰς διαρκῆ ἐρεθισμόν "φλογωδῶν διογκώσεων" εἰς τὸ σῶμα καὶ φθορὰν τῆς κυτταρικῆς δομῆς. Καὶ θεωρεῖ ὡς πιθανὰς συνεπείας διαταράξεις, μνήμης, προσοχῆς, πονοκεφάλους, ἀϋπνίας, ἀνικανότητα, καρδιακὰς ἐπιπλοκάς, λευχαιμίαν, ἐγκεφαλικοὺς ὄγκους, καὶ διαφάνειαν τῶν τοιχωμάτων αἵματος καὶ μυελοῦ. Ἐπίσης τὸ Ἰνστιτοῦτον Kavetsky τῆς Οὐκρανικῆς Ἀκαδημίας τῶν Ἐπιστημῶν ἔχει ἐπιβεβαιώσει τοῦτο στατιστικῶς μὲ 76 περιπώσεις ἐπὶ 80 ἀσθενῶν. 

Ἓν ἕτερον ὡσαύτως σημεῖον τὸ ὁποῖον παρεθεωρήθη εἶναι ἡ διάρκεια τῶν ἐνοχλήσεων εἰς τὰς ὁριακὰς ἀξίας. Αἱ σχετικαὶ ἔρευναι προκαλοῦν συναγερμόν. Ἐμφανεῖς ἐνδείξεις ἀπαντοῦν εἰς ὑγιεῖς καὶ οὐχὶ ἰδιατέρως εὐαίσθητους ἀνθρώπους μετὰ πεντα-ἢ δεκαετίαν. Ἀκολούθως δὲ παρατηροῦνται συχνάκις χρόνιαι παθήσεις (K. Hecht). Κατὰ τὸν L. Hardell ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦν πέραν τῶν εἴκοσι ἐτῶν τὴν τηλεφωνίαν, διατρέχουν ἑπτάκις περισσότερον τὸν κίνδυνον ἐγκεφαλικῶν ὄγκων. Ὡσαύτως ἡ ὁμὰς REFLEX τῆς ΕΕ ἔχει διαπιστώσει, ὅτι ἠλεκτρομαγνητικὰ πεδία εἰς μεμονομένα ἀνθρώπινα κύτταρα ἠμποροῦν νὰ ἐπιφέρουν ἀλλαγὰς εἰς τὴν δομὴν καὶ λειτουργίαν τῶν χρωματοσωμάτων, δηλαδὴ πιθανῶς ἐνεργοῦν καρκινογόνως. Ὅμως ὁ A. Lerchl ἐκ τῆς "Γερμανικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀκτινοβολίας", ὡς μὴ ὤφελεν, ἐρωτοτροπῶν μετὰ τῆς βιομηχανίας κινητῆς τηλεφωνίας! ἀπορρίπτει ταῦτα ὡς ἀπάτην, τονίζων τὸ ἀνεπανάληπτον τῶν περιπτώσεων τῶν θιασωτῶν αὐτῆς, καθὼς καὶ ὁ Κ. Braun v. Gladiss2. 

Βεβαίως ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου τούτου θέματος συνεχίζεται μὲ τὰ ὑπὲρ καὶ τὰ κατὰ καὶ δὲν ἔχει κλείσει. Ἄπορον δὲ τυγχάνει τὸ πῶς διάφοροι τεχνολογίαι χρησιμοποιοῦν κατὰ κόρρον τοὺς ἀσυρμάτους ἐπιτραπεζίους ὑπολογιστὰς καὶ τὰς λοιπὰς συσκευάς, ἀψηφοῦσαι τοὺς ἐπαπειλούντας κινδύνους, καίτοι δὲν ὑπάρχουν ἀποδείξεις διὰ τὸ ἄφοβον τῶν ἠλεκτρομαγνητικῶν ἀκτινοβολιῶν. Ἂς ἐλπίσωμεν νὰ ἔχωμεν ἀργότερον ἀσφαλέστερα στοιχεῖα ἐπὶ τοῦ προβλήματος. 

__________________________________ 

1- A. Hauser, Sozialgeschichte der Kunst und Literatur, Μόναχον 1967, 13. 

2- O. Geissler, Unheimliche Strahlen, Publik Forum ἀρ. 10 (2014) 18-19.

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: AMBALAJ

AMBALAJ 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Ἡ φύσις σοῦ δίδει τοὺς νόμους, 

δὲν λαμβάνει οὐδένα ἀπὸ σοῦ" 

(Disticha Catonis) 

Ἡ φύσις εἶναι, ὡς γνωστόν, ἡ μεγαλυτέρα διδασκάλισσα, ἡ ὁποία ἐν τῇ σοφίᾳ της διδάσκει τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ ζῶα. Καὶ αὐτὸ τὸ βλέπομεν εἰς τὴν τέχνην, ἡ ὁποία "ἐξισσοροπεῖ τὰς ἐλλείψεις της" (Ἀριστοτέλης), τὴν ἀρχιτεκτονικήν (Gaudi)1, ζωγραφικήν, γλυπτικήν, ἐπιπλοποιΐαν (Dali), βιομηχανίαν αὐτοκινήτων καὶ ἀεροπλάνων, κηποδιακοσμητικήν, διαφημιστικήν, ἐνδυματολογίαν, θεραπευτικήν, τὴν γλῶσσαν κ.ἄ., ὁδηγοῦσα τὸν ἄνθρωπον καὶ πρὸς μίαν "ἀνθρωπομορφοποίησιν" τῆς τεχνολογίας. Παράδειγμα τὰ αὐτοκίνητα, αἰωνίως μὲ τά "μάτια", ἔστω καὶ σπανίως τά "ματόκλαδα" καὶ τά "στήθη γυναικός", τήν "μύτην", τό "στόμα" καὶ τούς "ὀδόντας" των, τὰ ὁποῖα ἔχουν καὶ τὸ σύγχρονον μάλιστα "make-up"!, τὰ θηριώδη κυρίως πολεμικὰ ἀεροπλάνα μὲ τὴν πτηνόμορφον γενικῶς ἄτρακτον καὶ τὰ πτερά τους κ.ἄ. 

Διδάσκει ὅμως συγχρόνως καί τι λίαν σπουδαιότερον, τὴν ἐπικάλυψιν, συσκευασίαν (ambalaj). Καὶ αὐτὴ βοηθεῖ οὕτως ὥστε τὰ προϊόντα νὰ εἶναι ἐντὸς περιτυλίξεων μικρῶν διαστάσεων καὶ νὰ μεταφέρονται ἄνευ φθορῶν. Νὰ προφυλάσσουν τὰ δέματα ἀπὸ τὴν ἀπροσεξίαν τῶν ταχυδρόμων, οὕτως ὥστε νὰ καταλήγουν εἰς τοὺς παραλήπτας των, καὶ οὐχὶ νὰ ρίπτονται ἔξω τῆς θυρός, νὰ διατηροῦνται φρέσκα δι’ ἀρκετὸν διάστημα, ἔστω καὶ ἂν δὲν ὑποδηλώνουν πάντοτε τὸ περιεχόμενόν τους – τεράστια καὶ φανταχτερὰ κυτία-δῶρα πρὸς αἰφνιδιασμόν, μὲ νανόμορφόν τι ἐντός, ὅπως κυρίες τινὲς τῆς ἀνωτέρας κοινωνίας! 

Ὑπάρχουν δὲ διάφοροι μέθοδοι, μορφαὶ καὶ ὑλικὰ τῆς συσκευασίας, τὰ ὁποῖα δέον νὰ εἶναι ἀνθεκτικά, εὔχρηστα καὶ σχετικῶς εὐθηνὰ καὶ οὐχί "ραμολιμέντα"! ἀπότοκα ἐπιπολαιότητος καί "κλεπτομανίας". Τελικῶς, συχνάκις δὲν εἶναι θεαματικὰ καὶ καταλήγουν ἐὰν ὄχι εἰς τὴν ἐπαναχρῆσιν, εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἀπορριμάτων. 

Ἐὰν τώρα στραφῶμεν πρὸς τὸν ἄνθρωπον, θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὸ δέρμα του εἶναι ἡ ἐπικάλυψις τοῦ σώματός του. Ἒν πνευματωδῶς προσηρμοσμένον προστατευτικόν, τὸ ὁποῖον ἀφήνει νὰ εἰσέρχονται καὶ νὰ ἐξέρχονται διάφοροι ὀσμαί, ἀέρια καὶ οὐσίαι, διαρκῶς ἀνανεοῦται ἀλλὰ καὶ γηράσκει, ἐπουλώνει πληγάς, προδίδει τὸ ἄγχος καὶ αἰσθητοποιεῖ τὰς ἐπαφάς. 

Τὰς εὐλογημένας ἐπικαλύψεις τῆς φύσεως συναντῶμεν καθημερινῶς, χωρὶς συχνάκις νὰ τὰς ἀντιλαμβανόμεθα, λησμονῶντες νὰ θαυμάζωμεν τὴν ποικιλίαν τῆς δημιουργικότητος, ἐφευρευτικότητος καὶ προνοητικότητος αὐτῆς. 

Αἱ συσκευασίαι αὐτῆς δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὰς ἀνθρωπίνους, διότι ἡ φύσις συσκευάζει ζῶντα, ζωήν. Καὶ τὰ καλύμματά της δέον νὰ ἀναπνέουν, νὰ ἔρχονται εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν ἔξω κόσμον καὶ συγχρόνως νὰ δύνανται νὰ ἀποτρέψουν μίαν ἔξωθεν ἐπίθεσιν. Οὕτως κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐξελίξεως αἱ συσκευασίαι αὐταὶ ἔχουν προσαρμοσθεῖ τελείως πρὸς τὸ περιεχόμενόν των καὶ τὸ περιβάλλον. Ἔχουν κατ’ ἀνάγκην σημεῖα διασπάσεως, δεικνύουν βαθμοὺς ὡριμότητος, προφυλάσσουν, σταθεροποιοῦν, διακοσμοῦν, σηματοδοτοῦν, ἐπικοινωνοῦν, θερμαίνουν, καμουφλάρουν ὅπερ λίαν ἐντυπωσιακόν, καὶ ἀποτρέπουν. Εἶναι φιλικαὶ πρὸς τὸ περιβάλλον, πνευματώδεις εἰς τὴν μορφήν, τὸ ὑλικόν, τὴν διαμόρφωσιν, τὴν δομὴν κ.ἄ. 

Ἰδοὺ μερικαὶ ἐξ αὐτῶν: Αἱ κηρῆθραι τῶν μελισσῶν, τὰ λέπια τῶν ἰχθύων καὶ πεταλουδῶν, τὰ αὐγὰ τῶν πτηνῶν, τὸ δέρμα τοῦ ἐλέφαντος, οἱ κοκκοφοίνικες, τὸ καύκαλον τῆς χελώνης, τὸ δέρμα τοῦ ἀνθρώπου, ἡ γοῦνα ὁρισμένων ζώων, οἱ καρποί, ἡ μεβράνη τῶν κυττάρων, ὁ φλοιὸς τῶν δένδρων κ.ἄ. 

Καὶ εἶναι φυσικόν, τὸ ὅτι ὁ ἄνθρωπος παρατηρεῖ καὶ ἐρευνᾶ τὴν φύσιν καὶ τὴν λαμβάνει ἐν πολλοῖς ὡς πρότυπον εἰς τὰς συσκευασίας του, διὰ νὰ παρουσιάζει εἰς τοὺς πελάτας διαρκῶς περισσότερον "λιμαρισμένα" προϊόντα2. 

Πάντως μέσα εἰς ὅλον αὐτὸ τὸ ἀξιοθαύμαστον σύνολον, ἀπογοητευτικὴ προβάλλει ἡ συσκευασία, τό "ambalaj" τῆς γλώσσης τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὴν λεπτεπίλεπτον εὐγένειαν, τὰς φιλοφρονήσεις, τὰς προσεγμένας διατυπώσεις, τὸ χαμόγελον καὶ τὰ τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ καμουφλάρισμα αὐτῆς, ἐνῶ ὄπισθεν οὐχὶ σπανίως ὑποκρύπτεται ἡ μάχαιρα. Παράβαλλε τό "γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι καθαρίζετε τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου…." (Ματθ. 23, 25). Ἂς τὴν ἀποφεύγωμεν λοιπὸν ἢ ἂς ἀφήνωμεν τήν "γλωσσολαλίαν" ἐγκλωβισμένην εἰς τὸ περικαλλὲς κουκούλιόν της. 

__________________________________ 

1_ G. Borisowski, Form und Uniform, Στουττγάρδη 1967, 59, 106. 

2- R. Kropp, Genial geschützt! Raffinierte Verpackung in der Natur, Ντάρμσταντ 2015.