Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Η Εκκλησία στη δικτατορία 1967 – 1974


50 χρόνια πριν, όταν ξημέρωνε η 21η Απριλίου 
Του Χάρη Ανδρεόπουλου * 
Την 21η Απριλίου 1967 δεν ξημέρωσε δύσκολη μέρα μόνο για τη Δημοκρατία, αλλά και για την Εκκλησία. Την ημέρα εκείνη, με την επιβολή της δικτατορίας των συνταγματαρχών, ξεκίνησε η μεγάλη περιπέτεια της Επταετίας στη διάρκεια της οποίας αφ’ ενός μεν καταλύθηκε το δημοκρατικό πολίτευμα της ελληνικής Πολιτείας, αφ’ ετέρου δε σαρώθηκε το συνοδικό – φύσει δημοκρατικό, από την εποχή των Αποστόλων – σύστημα διοικήσεως της Εκκλησίας. Οι παρεμβάσεις της δικτατορίας αυτής – της μακροβιότερης εν Ελλάδι στη διάρκεια του 20ού αιώνος – στις πλείστες των περιπτώσεων υπήρξαν κατάφωρα αντίθετες προς το Κανονικό Δίκαιο και την κανονική τάξη της Εκκλησίας. Αυτό, όμως, δεν ήταν τόσο περίεργο. Το πραγματικά περίεργο ήταν ότι οι αντικανονικές αυτές παρεμβάσεις έγιναν δεκτές ή προκλήθηκαν από την ίδια τη διοίκηση της Εκκλησίας, όπως αυτή προέκυψε μετά από μεθοδευμένες νομοθετικές παρεμβάσεις της δικτατορίας, από τις πρώτες ημέρες της επιβολής της, με σκοπό να υπηρετηθούν αφ’ ενός μεν ιδεολογικές σκοπιμότητες του δικτατορικού καθεστώτος, αφ’ ετέρου δε ιδιοτελή συμφέροντα νομής εξουσίας διαφόρων εκκλησιαστικών ομάδων. 
Κατά την πρώτη φάση της δικτατορίας (21.04.1967 – 24.11.1973, επί Γ. Παπαδοπούλου) ο νόμιμος και κανονικός Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β΄ (Χατζησταύρου) αρνούμενος να υποκύψει στις πιέσεις για παραίτηση προκειμένου να προωθηθεί διάδοχος αρεστός και συνεργάσιμος στο καθεστώς, θα είναι το πρώτο θύμα της δικτατορίας. Θα απομακρυνθεί «αυτοδικαίως» με την προδήλως αντικανονική διάταξη περί ορίου ηλικίας. Ο διάδοχός του Ιερώνυμος Α΄ (Κοτσώνης) αφού κατέλαβε «νόμιμα» μεν αλλά αντικανονικά τον αρχιεπισκοπικό θρόνο και η διορισθείσα 8μελής «Αριστίνδην» Ιερά Σύνοδος που αντικατέστησε – και υποκατέστησε – την κανονική «μικρά» (Δ.Ι.Σ.) και «μεγάλη» Ιερά Σύνοδο (Ιεραρχία), θα συμπορευθούν με την «εθνοσωτήριο» στρατιωτική Κυβέρνηση αναλαμβάνοντας το «εκκλησιοσωτήριο» έργο της. Με αντικανονικές διαδικασίες και μεθοδεύσεις τον δρόμο προς την έξοδο θα δουν άλλοι δεκαπέντε (15) κανονικοί και νόμιμοι Μητροπολίτες της «παλαιάς» Ιεραρχίας στο πλαίσιο ενός συντονισμένου σχεδίου αλλοιώσεως της συνθέσεως της Ιεραρχίας, το οποίο για να ολοκληρωθεί περιέλαβε και την εκλογή είκοσι εννέα (29) νέων Μητροπολιτών προσκειμένων, ως επί το πλείστον, στις χριστιανικές αδελφότητες οι οποίες εξαρχής συντάχθηκαν με το όραμα που εκπροσωπούσε ο Ιερώνυμος Α΄ για την «κάθαρση» στην Εκκλησία και για μια «Καινούργια Ελλάδα». Ο στόχος, όμως, παρά τη συντελεσθείσα αλλοίωση της Ιεραρχίας δεν θα επιτευχθεί. Το οικοδόμημα του Ιερωνύμου θα καταρρεύσει όταν ο τότε Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος (Α΄) επιχειρώντας – συνεργούσης και της δικτατορίας – να καταστρατηγήσει τις πατριαρχικές διατάξεις που ορίζουν τόσο τη σχέση της κανονικής ενότητας με το Πατριαρχείο (Πατριαρχικός Τόμος του 1850), όσο και τα κανονικά δικαιώματα αυτού στις «Νέες Χώρες» (Πατριαρχική Πράξη του 1928), θα βρει απέναντί του την πλειονοψηφία της Ιεραρχίας, η οποία με την αντίθεσή της στις επιλογές του θα δρομολογήσει τη δική του έξοδο. Πρωταγωνιστές στην ανατροπή του συστήματος Ιερωνύμου (Α΄) οι τότε Μητροπολίτες Ελευθερουπόλεως Αμβρόσιος Νικολάου και Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης, οι οποίοι είχαν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (Σ.τ.Ε.) πετυχαίνοντας τον Απρίλιο του 1973 την ακύρωση της συνθέσεως της «μικράς» Συνόδου (Δ.Ι.Σ.) που είχε συγκροτηθεί δι΄ εκλογής, σύμφωνα με το σύστημα Ιερωνύμου, και όχι κατά τα πρεσβεία αρχιερωσύνης, όπως όριζαν οι πατριαρχικές πράξεις. Ο Αυγουστίνος στην κρίσιμη συνεδρίαση της Ιεραρχίας της 10ης Μαϊου 1973, μετά την επικράτηση της προτάσεως για συγκρότηση της Δ.Ι.Σ. βάσει των πρεσβείων (33 ψήφοι) που σήμανε την ήττα του Ιερωνύμου (η πρόταση του οποίου για συγκρότηση δι΄ εκλογής έλαβε 29 ψήφους), θα δηλώσει: «Πατριαρχικόν και Ιερωνύμειον σύστημα συνεκρούσθησαν. Ενίκησεν όχι το “Αριστίνδην” του κ. Ιερωνύμου, αλλά το Πατριαρχικόν, η αδιάβλητος αρχή συνθέσεως της Συνόδου κατά πρεσβεία αρχιερωσύνης, η οποία εξασφαλίζει την ισότητα δικαιωμάτων μεταξύ όλων των ιεραρχών και προφυλάσσει την Ιεραρχίαν από φατριαστικάς ενεργείας, φιλονικείας και έριδας, αι οποίαι ήτο επόμενον να παρουσιάζωνται κατά το Ιερωνύμειον σύστημα, το επινοηθέν επί σκοπώ συγκεντρώσεως όλης της εξουσίας εις το πρόσωπον του ενός. Αυτό το φατριαστικόν και απολυταρχικόν πνεύμα διοικήσεως της Εκκλησίας κατεπολεμήθη κατά την χθεσινήν εκλογήν» (βλ. εφημ. «Μακεδονία», 11.05.1973, σ. 4). Από της 10ης Μαϊου 1973 και εντεύθεν ο Ιερώνυμος (Α΄) χάνει τον έλεγχο της Συνόδου, καθίσταται ουσιαστικά προκαθήμενος «υπό επιτροπείαν». Η εξέλιξη αυτή θ΄ αποτελέσει την κύρια αιτία της εν συνεχεία σταδιακής – και γι΄ αυτό ιδιαίτερα τραυματικής για το κύρος της διοικούσας Εκκλησίας και επώδυνης για τον ίδιο σε προσωπικό επίπεδο – καταρρεύσεώς του από τον αρχιεπισκοπικό θρόνο. 
Μετά το νοεμβριανό ενδοστρατιωτικό πραξικόπημα της 25ης Νοεμβρίου 1973 και την ανατροπή του Γ. Παπαδοπούλου ξεκινά η δεύτερη φάση της δικτατορίας (25.11.1973 – 23.07.1974). Ο νέος δικτάτωρ, ταξίαρχος Δ. Ιωαννίδης αγνοεί επιδεικτικά τον Ιερώνυμο εξαναγκάζοντάς τον σε παραίτηση. Τον παραιτηθέντα τον Δεκέμβριο του 1973 Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο (Α΄) θα διαδεχθεί, ως εκλεκτός της νέας («ιωαννιδικής») ηγεσίας, ο από Ιωαννίνων Σεραφείμ (Τίκας), ο οποίος τον Ιανουάριο του 1974 θα εκλεγεί κανονικά σε ήδη χηρεύοντα θρόνο. Η εκλογή του «κυοφορήθηκε» εντός της ανερχομένης και ήδη ελέγχουσας (από την 10η Μαϊου του ΄73) τα εκκλησιαστικά πράγματα μερίδας της «παλαιάς» (προ της 21ης Απριλίου ΄67) Ιεραρχίας, της αποκληθείσης «Πρεσβυτέρας». Η επιλογή της νέας ηγεσίας της δικτατορίας να συμπράξει με τον ισχυρό πόλο που εκπροσωπούσε η «Πρεσβυτέρα Ιεραρχία» και ο εξ αυτής τότε Ιωαννίνων Σεραφείμ (Τϊκας) δεν είχε ιδεολογικό έρεισμα˙ αποτελούσε «μονόδρομο» που τον υπαγόρευε η πολιτική σκοπιμότητα των στιγμών. Το γεγονός ότι ο Σεραφείμ είχε γνωριμία με τον Ιωαννίδη, από την εποχή που ήταν συμπολεμιστές την εποχή της γερμανικής κατοχής στον «Ε.Δ.Ε.Σ.» του στρατηγού Ναπολέοντος Ζέρβα, δεν ήταν αυτό που δρομολόγησε τις εξελίξεις, ασφαλώς, όμως, τις επιτάχυνε. Το καθεστώς Ιωαννίδη έδωσε στη – διάδοχη της «ιερωνυμικής» – «σεραφειμική» παράταξη απεριόριστες ελευθερίες, των οποίων όμως η παράχρηση υπό της νέας εκκλησιαστικής ηγεσίας εξελίχθηκε σ’ ένα είδος «revanche» προς την προηγουμένη. Αν για τον Ιερώνυμο η πλέον «μελανή σελίδα» της αρχιεπισκοπείας του υπήρξε η κατάφωρα αντικανονική εκλογή του, για τον Σεραφείμ «μελανή σελίδα» στη δική του αρχιεπισκοπεία υπήρξε η απομάκρυνση χωρίς δίκη και απολογία – ούτε καν ακρόαση – των δώδεκα «ιερωνυμικών» λεγομένων Μητροπολιτών γεγονός που δημιούργησε μια πρωτοφανή ανωμαλία στη μετέπειτα ζωή της Εκκλησίας της Ελλάδος που εξακολουθούσε να την ταλανίζει μέχρι τα πρόσφατα χρόνια. 
* Ο Χάρης Ανδρεόπουλος είναι καθηγητής Θρησκευτικών στη Β/θμια Εκπ/ση, Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr), συγγραφέας της υπό έκδοσιν μελέτης «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967 – 1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση» που πρόκειται να κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Ο ISRAEL GALVAN ΣΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)


O Israel Galván, o Pedro G. Romero και ο Niño de Elche, στο πλαίσιο της διοργάνωσης documenta14, χρησιμοποίησαν για ένα τριήμερο (19-21 Απριλίου) το Νομισματικό Μουσείο Αθηνών (στην οδό Πανεπιστημίου) σαν αυτοσχέδιο θέατρο για να "μιλήσουν" περί σχέσεων μεταξύ του ιερού και του βλάσφημου, μεταξύ χρήματος και σεξουαλικότητας, αλλά και μεταξύ του σώματος και του νομίσματος. 
Κατά τις δύο πρώτες μέρες συμμετείχαμε με το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον", σ' αυτή την ιδιότυπη παραγωγή, με τίτλο: La farsa monea
Την Παρασκευή 21 Απριλίου 2017 ο διάσημος χορευτής φλαμένκο και χορογράφος Israel Galván χόρεψε στον κήπο του Νομισματικού Μουσείου.
Παραθέτουμε εδώ χαρακτηριστικά στιγμιότυπα της τέχνης του Israel Galván. 
Φωτογραφίες-βίντεο: Ιδιωτική Οδός


Σάββατο, 22 Απριλίου 2017

ΑΝΕΡΑΣΤΟΙ ΟΣΟΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟΤΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ

Μιχάλης Οικονόμου, Βυζαντινή Εκκλησία. Ιδιωτική Συλλογή.
Η απόκοσμη εκκλησία, μνημείο του παρελθόντος, καθρεφτίζεται στο νερό.

Ηρακλής Φίλιος 
Βαλκανιολόγος, Θεολόγος

Ακούγεται συχνά πυκνά στο χώρο της εκκλησιαστικής και θεολογικής πραγματικότητας η άποψη ότι η Εκκλησία κινδυνεύει. Τολμώ δε να πω πως η άποψη αυτή έχει τις ρίζες της στην ελλαδική πραγματικότητα. Και αυτό μόνο προβληματισμό γεννά για την πορεία των θεολογικών πραγμάτων.
Η Εκκλησία εδώ και 2.000 χρόνια πέρασε τέτοιες μπόρες που κανένα σύστημα, θεωρία, οργάνωση δεν έχει δεχτεί. Κι όμως επέζησε. Και είναι λογικό να επιζήσει των ανελέητων διωγμών, των αιρέσεων, τον πολέμων, γιατί η ίδια δεν είναι ένας οργανισμός, κάτι που ανάγεται στη σφαίρα της κτιστότητας, η οποία λόγω της φύσεως της έχει μέσα της την τρεπτότητα και κίνηση προς το αγαθό ή το μη αγαθό. Επικαλούμαι τον άγιο Ιωάννη Χρυσόστομο να μας υπενθυμίσει μία αλήθεια που αγνοούμε, και πιστέψτε με ηθελημένα. Σημειώνει για την Εκκλησία τα εξής: «Η Εκκλησία, εφόσον είναι σώμα Χριστού, που σκοπό έχει την σωτηρία των ανθρώπων, δεν κινδυνεύει να αφανιστεί, να καταποντιστεί, να χαθεί» (PG52, 429). 
Έχω πλέον την αίσθηση πως το να υποστηρίζουμε ότι η Εκκλησία κινδυνεύει καταντά ύβρις απέναντι στο μυστήριο του Θεού, ήτοι της ένσαρκης αποκεκαλυμμένης αλήθειας που χωροχρονικά φανερώνει την μυστηριακή της οντολογία, πραγματικότητα εν τέλει στην κτίστη δια των ενεργειών της θείας χάριτος. Η Εκκλησία δεν είναι σύστημα για να καταρρεύσει, πολιτική οργάνωση για να ξεπεραστεί, ηθική φιλοσοφία για να θεωρείται αναχρονιστική και να αντικατασταθεί από ένα επόμενο φιλοσοφικό ρεύμα. Παραμένει σταθερή, ασάλευτη, ίδια σε όλους τους αιώνες. Η φθορά δεν την αλλοιώνει, δεν αφήνει τα πεπερασμένα σημεία του χρόνου στη φύση της γιατί η φύση της ναι μεν έχει ισχύ στον κόσμο τούτο (αλλά και εσχατολογικά όπου μόνο το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας θα έχει ισχύ) αλλά «οὐκ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου». Και αυτή είναι η αμφισημία της, η αναγκαιότητα του κόσμου που δεν θα είναι αναγκαίος στη Βασιλεία του Θεού. 
Ο φόβος πάντοτε αποτελούσε και αποτελεί το ισχυρότερο μέσο για την επιβολή μιας άποψης, θέσης. Καλλιεργείται ο φόβος για να συσπειρωθεί ένα σύνολο, μία ομάδα ατόμων γύρω από τη θέση που κάποιος θέλει να επιβάλλει ως επικρατούσα. Ο φόβος είναι το όπλο ελέγχου του άλλου. Αν δεν φοβηθεί ο άλλος, αν δεν νιώσει αυτή την έλλειψη που θα του δημιουργήσει η ανάγκη για να οχυρωθεί πνευματικά, κοινωνικά, πολιτικά, οικονομικά ώστε να εξαλειφθούν τα στοιχεία απειλής, δεν μπορεί να επικρατήσει η άποψη, η θέση που θέλει κάποιος ή κάποιοι να περάσουν. Ο φόβος είναι το όπλο του ανέραστου, εκείνου του προσώπου που δεν ερωτεύεται τον Χριστό παρά διατηρεί μία συναισθηματική σχέση μαζί του. Ο ανέραστος φοβάται, δειλιάζει, θεωρεί ότι κινδυνεύει, αλλά ποτέ δεν αγαπά. Έχω την αίσθηση πως όποιος αγαπά τον Χριστό δεν φοβάται, πόσο δε μάλλον δεν κατασκευάζει εχθρούς. 
Στην ελληνική πραγματικότητα ο φόβος καλά κρατεί. Αντίστοιχα στο εξωτερικό, τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Η τάση δημιουργίας εχθρών, φαντασμάτων, πολιορκητών δεν έχει όρια στη χώρα μας. Αισθανόμαστε την Εκκλησία δικό μας βιλαέτι. Δική μας εξουσία, προσωπική μας ιδιοκτησία. Και σε κάθε ξένο άκουσμα φρίττουμε και τρέμουμε μη μπορώντας να συναντηθούμε με το κάθε άλλο ξένο. Το εξορκίζουμε, το πολεμάμε με μίσος και κακότητα. Πώς μπορούμε εξάλλου να υπάρχουμε, αν δεν αφανίσουμε τον άλλον; Πάντα και παντού βλέπουμε εχθρούς, δαίμονες, σχέδια, οργανωμένα εγκλήματα μα ποτέ δεν καταφέραμε να δούμε εμάς απέναντι στην Εκκλησία. Τοιουτοτρόπως, μη αντέχοντας να τοποθετήσουμε τον εαυτό μας απέναντι στην Εκκλησία, πρέπει να εφευρίσκουμε συνεχώς κάποιους που μας απειλούν. Η ύπαρξη μας έχει ισχύ μόνο αν κατασκευάσουμε εχθρούς. Σκεφτείτε για παράδειγμα όλους αυτούς που ανερυθρίαστα δεν μνημονεύουν τον Επίσκοπο τους, αν θα είχαν λόγο και παρουσία τη στιγμή που ο Επίσκοπος καταδίκαζε την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. 
Η Εκκλησία δεν κινδυνεύει. Το αγιοπνευματικό στοιχείο και η θεία χάρης δεν μπορεί να εμπίπτει στις κατηγορίες του όντος, της φθοράς, της αλλοίωσης, του φόβου. Κινδυνεύει όμως ο άνθρωπος. Είναι θέμα αποκλειστικά του τρόπου τοποθέτησης του στη σχέση του με τον τριαδικό Θεό. Είναι θέμα αυτογνωσιακής προσέγγισης και όχι σύνολης έκφρασης του εαυτού. Δεν μπορεί ο κάθε εαυτός να διαλαλεί τον κίνδυνο της Εκκλησίας, όταν ο ίδιος αυτός εαυτός δεν έχει βρει το δρόμο της δικής του τοποθέτησης μέσα στην Εκκλησία, στη σχέση του με τον Χριστό, στη σχέση του με το συνάνθρωπο. 
Ο Χριστός αναστήθηκε. Κινδυνεύει η Εκκλησία; Ο θάνατος καταπατήθηκε. Κινδυνεύει η Εκκλησία; Ο διάβολος καταργήθηκε. Κινδυνεύει η Εκκλησία; «Ὁ ἅδης ἐπικράνθη˙ καί γάρ ἐνεκρώθη». Κινδυνεύει η Εκκλησία; «Ἀνέστη Χριστός καί πεπτώκασι δαίμονες». Κινδυνεύει η Εκκλησία; Έτσι, λοιπόν τίθεται θέμα συγκρότησης του προσώπου, της υπόστασης του καθενός εντός της Εκκλησίας και όχι φαντασιακής υιοθέτησης φοβιών και εχθρών. Όσο ο άνθρωπος δεν συνειδητοποιεί ότι η Εκκλησία δεν κινδυνεύει αλλά ο ίδιος είναι ικανός με τη θέληση του να φτάσει έως και τον προσωπικό του εκμηδενισμό, τόσο θα ζει στην πλάνη πιστεύοντας ταυτοχρόνως πως η σωτηρία επιβάλλεται δια του φόβου. 

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

ΜΕ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΕΡΑ ΤΗΣ LA FARSA MONEA


Με το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), συμμετείχαμε και στην δεύτερη μέρα – Πέμπτη 20 Απριλίου 2017 - της πρωτοποριακής δράσης «La Farsa Monea», στο πλαίσιο της documenta14. 
Μια ξεχωριστή παραγωγή που παρουσιάστηκε από τον διάσημο Ισπανό χορευτή φλαμένκο και χορογράφο Israel Galván, τον τραγουδιστή Niño de Elche και τον καλλιτέχνη Pedro G. Romero.
Ψάλαμε ενδεικτικούς ύμνους της Θείας Ευχαριστίας, όπως μας ζήτησαν οι διοργανωτές. Το χερουβικό και κοινωνικό της Μ. Πέμπτης «Του δείπνου σου του μυστικού…», σε ήχο πλ. β’, το «Άξιον εστί…» στα Αραβικά, σε ήχο πλ. α’ – το απέδωσε ο Roni Bou Saba – και ένα απόσπασμα από το Αποστολικό ανάγνωσμα της Μ. Πέμπτης. 
Αυτή η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε μέσα στο Νομισματικό Μουσείο, στο υπέροχο αυτό κτίριο σε σχέδια του Τσίλλερ, σε μια θαυμάσια αίθουσα του αρχοντικού του Σλήμαν. 
Στο πενταμελές σχήμα του «Πολύτροπον» συμμετείχαν οι: Παναγιώτης Ανδριόπουλος, Χαράλαμπος Καλαπανίδας, Βασίλης ΠαπαΪωάννου, Roni Bou Saba, Δημήτρης Καραδήμας. 
Μετά από μας ανέλαβε ο σπουδαίος perfomer και τραγουδιστής Niño de Elche, ο οποίος διάβασε και ερμήνευσε δυναμικά, κείμενα για το χρήμα, που ήταν και το θέμα της δράσης.


Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΣΑΓΓΑΡΙΟ ΑΓΙΕ ΠΕΙΡΑΙΩΣ! ΟΙ ΚΡΥΠΤΟΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΑΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ!


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο Σεβ. Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, δημοσίευσε σήμερα (20-4-2017) ένα κείμενο, διευκρινιστικό τού εγχειρήματός του να αποστείλει επιστολή στον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, στην οποία γράφει λόοοοογιααααα! Πολλά λόοοοογιαααα. 
Όπως συνηθίζει ο άγιος Πειραιώς, η «εσχάτη πλάνη είναι χείρων της πρώτης». Έτσι στο σημερινό κείμενό του μας αποκαλύπτει ότι: «παρεκλήθημεν ἀπό κύκλους τῆς γείτονος χώρας, νά δημοσιοποιήσωμε μία κριτική ἀποδόμησι τῆς ἀνθρωποκατασκευασμένης θρησκείας τοῦ Ἰσλάμ, πού ἀποτελεῖ τό κοσμοείδωλο καί τόν πυλώνα τοῦ μοντέλου ἐξουσίας τοῦ Προέδρου Ἐρντογάν.». 
Και κάθε λογικός άνθρωπος θαυμάζει το γεγονός, ότι δηλαδή στην γείτονα υπάρχουν «κύκλοι» οι οποίοι «παρακαλούν» τον Μητροπολίτη Πειραιώς να «αποδομήσει» το Ισλάμ. Άραγε, τι «κύκλοι» είναι αυτοί, θα διερωτηθεί κανείς. Πατριαρχικοί, πολιτικοί, εκκλησιαστικοί, οικονομικοί, ομογενειακοί, επιχειρηματικοί, καλλιτεχνικοί κ.ο.κ.; 
Ο ίδιος ο Σεβασμιώτατος μας αφήνει μια χαραμάδα φωτός για τους «κύκλους» αυτούς: «Ἤδη οἱ κύκλοι πού ἀνέφερα, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζονται ὡς δῆθεν Μουσουλμάνοι, ἐνῶ εἶναι περισσότερον πιστοί ἀπό ἐμᾶς στόν Ἀληθινό Τριαδικό Θεό, μέ ἐνημέρωσαν ὅτι σέ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης τό συγκεκριμένο κείμενο ἔχει 4.158.354 «χτυπήματα» καί συνεχίζεται ἡ κυκλοφόρησίς του.» 
Άρα, πρόκειται, μάλλον, για κρυπτοχριστιανούς… 
Αυτό μας λέει εμμέσως πλην σαφώς ο άγιος Πειραιώς. Όμως, αν ο Σεβασμιώτατος έχει τέτοια επαφή και διείσδυση στους κρυπτοχριστιανούς της Τουρκίας, μήπως θα πρέπει να αξιοποιηθεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και να αποσταλεί ως εκχριστιανιστής στις περιοχές αυτές των τουρκόφωνων (;) κρυπτοχριστιανών; 
Έτσι, θα έχει όλη την άνεση να εκτυλίξει τον ιεραποστολικό του ζήλο και να φτάσει μέχρι και την βάπτιση – γιατί όχι; - του Ταγίπ Ερντογάν. Πάντως, θαυμάζω τον άγιο Πειραιώς έτσι κι αλλιώς, που παίζει τους πάντες μονότερμα! Γράφει και λέει τα απίθανα, ίσως και επικίνδυνα, ίσως και επιζήμια, αλλά δεν κουνιέται φύλλο. Είναι κι αυτό μια κατάκτηση, όχι μικρή. Όπως και τα "χτυπήματα" στα κείμενά του, που του προκαλούν μιαν αφόρητη ηδονή. 
Και στον Σαγγάριο, Σεβασμιώτατε! Οι κρυπτοχριστιανοί σας περιμένουν ως ελευθερωτή!

Τετάρτη, 19 Απριλίου 2017

ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΙΣΠΑΝΟΥΣ ΤΗΣ "LA FARSA MONEA" ΣΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ (ΦΩΤΟ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ)


Η σημερινή συμμετοχή μας, με το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), στην πρωτοποριακή δράση «La Farsa Monea», στο πλαίσιο της documenta14 ήταν μια μοναδική εμπειρία. 
Η συνεργασία μας με τους ισπανούς καλλιτέχνες άψογη και αποδοτική. 
Τετάρτη στις 12 το μεσημέρι, ξεκινήσαμε με κρατήματα Τεριρέμ, έξω από τον Ναό του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου των Καθολικών, επί της οδού Πανεπιστημίου στο κέντρο της Αθήνας. Μαζί μας αυτοσχεδίασε - ταυτόχρονα με το βυζαντινό μέλος - ο δεξιοτέχνης τραγουδιστής του φλαμένκο Niño de Elche. 
Η συνέχεια στο Νομισματικό Μουσείο (Ιλίου Μέλαθρον, Πανεπιστημίου 12), όπου ψάλλοντας ύμνους με θέμα τα αργύρια, και πάλι τραγουδούσε ταυτόχρονα ο Niño de Elche. 
Δημοσιεύουμε εδώ μερικά χαρακτηριστικά στιγμιότυπα από τη σημερινή μέρα (πρόβες και εμφανίσεις), καθώς και το βίντεο με τα τεριρέμ και θα επανέλθουμε.
Αύριο, Πέμπτη 20 Απριλίου, πάλι στις 12 το μεσημέρι στο Νομισματικό Μουσείο η δεύτερη μέρα της δράσης, όπου πάλι συμμετέχουμε με άλλο πρόγραμμα. 


Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

ΜΕ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ "La farsa monea" ΣΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ


Τετάρτη 19 και Πέμπτη 20 Απριλίου, 12 – 2 το μεσημέρι, με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος)  συμμετέχουμε στην τριήμερη παρέμβαση με τίτλο La farsa monea, που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από 19-21 Απριλίου 2017, στο πλαίσιο της μεγάλης ευρωπαϊκής διοργάνωσης documenta 14. 
Πρόκειται για μια ιδιότυπη παραγωγή που θα παρουσιαστεί από τον διάσημο Ισπανό χορευτή φλαμένκο και χορογράφο Israel Galván, τον τραγουδιστή Niño de Elche και τον καλλιτέχνη Pedro G. Romero. 
Τετάρτη στις 12 το μεσημέρι, ξεκινάμε με κρατήματα Τεριρέμ, έξω από τον Ναό του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου των Καθολικών, επί της οδού Πανεπιστημίου στο κέντρο της Αθήνας. Μαζί μας αυτοσχεδιάζει ο δεξιοτέχνης τραγουδιστής του φλαμένκο Niño de Elche. Η συνέχεια στο Νομισματικό Μουσείο (Ιλίου Μέλαθρον, Πανεπιστημίου 12). 
Η συγκεκριμένη παραγωγή πραγματεύεται την κοινωνική παραγωγή αξίας στην τέχνη των φτωχών, στις παραδόσεις του φλαμένκο και των πολιτικά υποδεέστερων, με μια επιλογή από τρία διαφορετικά νομίσματα που συνδέονται με τον υλισμό, την εικονομαχία και την πορνεία. Οι καλλιτέχνες παίζουν και χορεύουν με τα νομίσματα, μεταμορφώνοντας το όπου θα γίνει η παρέμβαση, σε υλικό και σωματικό θέατρο. 
Έτσι, μετά το ναό του Αγίου Διονυσίου θα μεταβούμε στο Νομισματικό Μουσείο, όπου θα ψάλουμε ύμνους για τα αργύρια, ενώ την Πέμπτη οι ύμνοι είναι της Θείας Ευχαριστίας.
Οι φωτογραφίες που δημοσιεύουμε εδώ είναι από την σημερινή πρόβα, με τον Niño de Elche και τον Pedro G. Romero. 


Δευτέρα, 17 Απριλίου 2017

ΤΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑ ΕΥΛΟΓΗΤΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟ


Τα Αναστάσιμα Ευλογητάρια (ήχος πλ. α' Κε) του Πέτρου Πελοποννησίου όπως τα έψαλε ο αείμνηστος Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος στο πρόγραμμα ηχογραφήσεων του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 
Περιλαμβάνονται στην 2η Ανθολογία της εκδοτικής σειράς Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής (Κέντρο Ερευνών και Εκδόσεων, Αθήνα 2000). 
Το 2012 κυκλοφορήθηκε από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων το Ειρμολόγιο των Καταβασιών του Πέτρου Πελοποννησίου, το οποίο έχει εκτελεσθεί ολόκληρο (1990-1991) κατά την α΄ έντυπη εκδοχή του (Κων/πολη 1825) από τον μακαριστό Μητροπολίτη Πατρών Νικόδημο Βαλληνδρά (†2008). Αποτελείται από εννέα (9) ψηφιακούς δίσκους (CD) και έχει ταξινομηθεί ως Σώμα Τέταρτο στη Σειρά «Μνημεία Εκκλησιαστικής Μου­σικής».
Στον ψηφιακό δίσκο αρ. 6 περιλαμβάνονται και τα Ευλογητάρια αυτά, τα οποία ψάλλονται (όπως και η πρώτη σειρά των Ευλογηταρίων του Πέτρου) κατά την Ακολουθία του Επιταφίου (Όρθρος Μ. Σαββάτου), αλλά και στον Όρθρο των Κυριακών του ενιαυτού. Τα Ευλογητάρια αυτά ψάλλονται (όπως και η πρώτη σειρά των Ευλογηταρίων του Πέτρου) κατά την Ακολουθία του Επιταφίου (Όρθρος Μ. Σαββάτου), αλλά και στον Όρθρο των Κυριακών του ενιαυτού.


Ο Μ. Χατζηγιακουμής θεωρεί το μέλος "αριστουργηματικό" και σημειώνει τα χαρακτηριστικά του: "Αργό ειρμολογικό, εύρυθμο και ηδύ, στο εξαγγελτικό ήθος του αρχαίου πλαγίου πρώτου τετραφώνου ήχου, αποτελεί λαμπρή μελική επένδυση σε κείμενα, στα οποία κυριαρχούν ρεαλιστικοί ποιητικοί τόνοι και το μεγάλο μήνυμα της Αναστάσεως". 
Η ερμηνεία του Πατρών Νικοδήμου είναι εδώ ανάλογη του Αναστασίμου μηνύματος. Πανηγυρική, μεγαλοπρεπής, στιβαρή. Μια ερμηνεία που δίνει τα κλειδιά για την κατά το δυνατόν εξήγηση του παραδόξου: πώς ο θάνατος πατείται θανάτω! 
Όσοι λευκοφόροι εννοήτωσαν!


Κυριακή, 16 Απριλίου 2017

ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΤΟΥ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟ


Σαν σήμερα, Κυριακή του Πάσχα το απόγευμα, κατά τα έτη της εν Πάτραις αρχιερατείας του, ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος, εκφωνούσε εμμελώς, με τον δικό του μοναδικό τρόπο, το Ευαγγέλιο του Εσπερινού του Πάσχα (της Αγάπης), από το Σύνθρονο του Ι. Ναού του Πολιούχου των Πατρών Αγίου Αποστόλου Ανδρέου.
Παραθέτουμε μία από τις ζωντανές ηχογραφήσεις του Ευαγγελίου, που εντοπίσαμε στο αρχείο μας.

 

GUSTAV MAHLER: ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ


Ήταν Ιούλιος του 1994, όταν σε ιδιωτική οικία της Πάτρας, τρεις φίλοι οργανώσαμε μια αυστηρή σύναξη για να τιμήσουμε τον Μάνο Χατζιδάκι, ένα μήνα μετά τον θάνατό του. 
Αφορμή η συμπλήρωση εκατό χρόνων (25 Ιουλίου 1894) από την Συμφωνία αρ. 2 του Μάλερ, που ο συνθέτης ονόμασε «Της Αναστάσεως». Εκεί όπου η σοπράνο τραγουδάει: «Ό,τι γεννιέται πρέπει να αφανισθεί. Ό,τι αφανίσθηκε πρέπει να αναστηθεί. Θ’ αναστηθείς σκόνη μου». Η δική μου ιδέα ήταν να ιχνογραφήσω την βαθειά πνευματική σχέση που είχε ο Χατζιδάκις με τον Μάλερ, αλλά και ο μεγάλος Δημήτρης Μητρόπουλος, ο οποίος μας πρότεινε με πάθος τον Μάλερ, διευθύνοντας τις συμφωνίες του και τελικά πεθαίνοντας στο πόντιουμ κατά τη διάρκεια πρόβας της 3ης του Μάλερ. 
Η βραδιά εκείνη εκδόθηκε! Το 1996 κυκλοφόρησε από τις τότε εκδόσεις ΠΑΡΟΥΣΙΑ το μικρό – πρωτότυπο νομίζω – βιβλίο «Τρία κείμενα για τον Gustav Mahler».  Η  αγαπημένη φίλη καθηγήτρια Μουσικολογίας στην Αμερική Έφη Παπανικολάου, μίλησε και έγραψε για την Συμφωνία «Της Αναστάσεως», την οποία παραθέτουμε στη συνέχεια από μια ιστορική ηχογράφηση. O Leonard Bernstein διευθύνει την Φιλαρμονική της Ν. Υόρκης και συμμετέχουν δύο μεγάλες σολίστ: Barbara Hendricks (soprano) και Christa Ludwig (mezzo-soprano). 
 Χριστός Ανέστη! 

Σάββατο, 15 Απριλίου 2017

ΘΑΝΑΣΗ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ "ΠΑΥΣΟΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΑ ΣΚΑΝΔΑΛΑ"


«Παύσον Εκκλησίας τα σκάνδαλα!» 
Είναι μια προσευχή που απευθύνεται στην Παναγία και ακούγεται στις εκκλησίες το βράδυ της Μ. Παρασκευής. Που σημαίνει ότι οι πιστοί καλούνται να γνωρίζουν την κατάσταση της Εκκλησίας τους, να γνωρίζουν ότι το σώμα της πληγώνεται, και να νοιάζονται γι’ αυτό. 
Το μεγαλύτερο ίσως σκάνδαλο στην ελλαδική Εκκλησία αυτή τη στιγμή είναι ο διασυρμός της Αλήθειας, στο όνομα τάχα της αλήθειας! Είναι η ολοένα και επιδεινούμενη εκδήλωση του δαιμονικού πειρασμού του «σταυροφορικού» πνεύματος: κραδαίνεις σταυρό, ομνύεις στον σταυρό, και τελικά κάνεις τον σταυρό όργανο μίσους το οποίο αναιρεί τον Σταυρό! 
Υπάρχει ένα πολύ δύσκολο σημείο στη χριστιανική ταυτότητα, το οποίο γίνεται δυσκολότερο σε εποχές αγριάδας και ανασφάλειας όπως η τωρινή μας. Το δύσκολο σημείο είναι ότι Χριστιανό δεν σε κάνει η αναφορά (ακόμα και η πιο παθιασμένη) στον Χριστό, αλλά η αναφορά στον Χριστό ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ. Και γιατί το σημείο αυτό γίνεται δυσκολότερο στις μέρες μας; Διότι ο κόσμος αγωνιά για τις εθνικές απειλές, αγωνιά για τον ισλαμικό φονταμενταλισμό, αγωνιά για το μεταναστευτικό, αγωνιά για τη μνημονιακή υποθήκευση του μέλλοντος, και εύκολα ολισθαίνει σε έναν «Χριστιανισμό» του τραμπουκισμού, σταυροφορικό και μισαλλόδοξο. Σε έναν χυδαίο «Χριστιανισμ-ισμό», ο οποίος προσπερνά ως ανούσια ουτοπία τα βασικά του Ευαγγελίου (ο μητροπολίτης Αιγιαλείας Αμβρόσιος εδώ και καιρό χλευάζει ως «αγαπούληδες του Θεού» όσους εμμένουν στην ευαγγελική πρωτοκαθεδρία της αγάπης) και εισηγείται μεθ’ ηδονής έναν «Ορθόδοξο» τζιχαντισμό ως απάντηση στον Τζιχαντισμό. Εδώ, λοιπόν, στα ζόρικα και στα κρίσιμα οφείλει η Εκκλησία ως Σώμα (επισήμως δια στόματος της Ιεράς Συνόδου και του Αρχιεπισκόπου) να υπερασπιστεί ακριβώς την ευαγγελική ουτοπία. Αλλά δεν το βλέπουμε… 
Γράφω αυτές τις γραμμές τη Μ. Παρασκευή, 14 Απριλίου. Τι σύμπτωση! Πριν επτά χρόνια, στις 14 Απριλίου 2010, η Ιερά Σύνοδος είχε συνεδριάσει, ώστε ο μακαριστός μητροπολίτης Πρεβέζης Μελέτιος (+ 2012) να δώσει εξηγήσεις για τη μετάφραση των λειτουργικών κειμένων στην καθομιλούμενη γλώσσα! Ποιος; Ο Μελέτιος, ένα από τα ευάριθμα διαμάντια της σύγχρονης Εκκλησίας! Ο Μελέτιος (τι σύμπτωση, πάλι!) ήταν από εκείνους που είχαν καταδείξει ότι οι Χριστιανοί Κόπτες δεν είναι αιρετικοί! Ναι, πρόκειται γι’ αυτούς τους Κόπτες που σφαγιάστηκαν στην Αίγυπτο την Κυριακή των Βαΐων, και τους οποίους ο μαυροψυχισμός των ελλαδιτών «Ορθοδόξων» ζηλωτών δεν μπόρεσε να αναγνωρίσει ως μάρτυρες του Χριστού και ως αδελφούς! Η Ιερά Σύνοδος, λοιπόν, πέραν του κινδύνου του Μελετίου δεν έχει νιώσει την ανάγκη να καλέσει κανέναν άλλον επίσκοπο, για κανέναν άλλο λόγο! Ούτε καν για το ότι η Μεγάλη Βδομάδα τείνει να καθιερωθεί (με τον μητροπολίτη Αιγιαλείας πέρυσι, με τον μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ φέτος) ως χρόνος διατύπωσης σταυροφορικού λόγου! 
Δεν είναι στάση ουδετερότητας! Είναι σύνταξη με τις παρουσίες αυτές! Και πλήθος καίριων ζητημάτων μένουν μετέωρα: Ένας επίσκοπος της Ελλαδικής Εκκλησίας (ο Πειραιώς Σεραφείμ) δεν ζήτησε να συναντήσει τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν για να τον προσκαλέσει στην Ορθόδοξη πίστη, αλλά του έστειλε επιστολή 37 σελίδων, η οποία δημοσιεύτηκε σε ελληνικές ιστοσελίδες αυθημερόν (Μ. Τετάρτη, 12 Απριλίου)! Είναι, εν τέλει, επιστολή προς ποιον; Και με τη μόνιμη επωδό: λόγο περί της αιώνιας καταδίκης και αιωνίου κολασμού των αντιφρονούντων (όπως και στην επιστολή του προς τον Κόπτη Πατριάρχη τον Ιανουάριο). Κι αυτή τη φορά, με λόγο περί αιώνιας καταδίκης όχι απλώς του Ερντογάν, αλλά ολόκληρου του τουρκικού λαού! Πώς λέγεται η ενοχοποίηση συλλήβδην ενός λαού; Και πώς λέγεται η υφαρπαγή της τελικής κρίσης του μόνου Κριτή, του Χριστού;


Είναι ζητήματα πολύ σοβαρά, γιατί αφορούν τον προσανατολισμό μιας ολόκληρης τοπικής Εκκλησίας! Εξέφρασαν κάποιοι την ανησυχία τους ότι μετά από την επιστολή του Πειραιώς ενδέχεται να υπάρξει τζιχαντιστικό χτύπημα στη χώρα μας. Ποιος μπορεί να το αποκλείσει; Αλλά το εκκλησιαστικώς καίριο, κατά τη γνώμη μου, είναι κάτι παραδίπλα απ’ αυτό. Μπορεί κάποιος να απαντήσει ζηλωτικά ότι θα «ομολογεί την αλήθεια» με όποιο κόστος, ακόμα και με το μαρτύριό του. Το σταυροφορικό πνεύμα, ναι, θα το πει αυτό. Και με τη λογική του τραμπουκισμού θα πάρει και εύσημα γι’ αυτό. Όμως, στην παράδοση της Εκκλησίας υπάρχει άλλη λογική: Ο μισαλλόδοξος ηρωισμός, το ναρκισσιστικό μαρτύριο ΔΕΝ λογίζεται ως χριστιανικό μαρτύριο! 
«Παύσον Εκκλησίας τα σκάνδαλα!». Να υψώσουμε αυτή την προσευχή και να την δυναμώσουμε ως αίτημα στους Ιεράρχες. Η σιωπή ή οι ψίθυροι μεταξύ φίλων δεν αντισταθμίζουν την ευθύνη του δημόσιου λόγου και της ευαγγελικής μαρτυρίας. 
[ΥΓ: Το σκίτσο είναι του Μάριου Ζαμπίκου. Το μνημόνευσα στην παρουσίαση του βιβλίου του Αναστασίου, αρχιεπισκόπου Αλβανίας, «Συνύπαρξη: Ειρήνη, φύση, φτώχεια, τρομοκρατία, αξίες», στη «Σύναξη» 138 (2016). Άλλη γεύση…].
ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Παρασκευή, 14 Απριλίου 2017

Η ΕΚΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΠΕΤΡΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ

Πέτρος Βασιλειάδης, 
Ομότιμος Καθηγητής του ΑΠΘ - Πρόεδρος του Κέντρου Cemes

A PLEA TO THE ORTHODOX CHURCH OF GREECE 
The situation in Turkey is very serious. Erdogan announced - as an otherwise expected political move to win the referendum - to pray on Holy Friday at Hagia Sophia in Constantinople.
It is, however, equally serious the news coming from Russia with certain semi- official sites calling for some sort of retaliation. "We cannot remain indifferent", they say.
But even more serious is Bishop Seraphim of Piraeus' lengthy letter to Erdogan himself (imp.gr/2012-03-27-20-22-23/1154), in which he includes numerous comments insulting the religion of Islam, its holy book, the Quran, and many other unbelievable unchristian, untheological, and against the spirit of an authentic Orthodox Christian witness, arrogant words. He finally called on Erdogan to abandon his "devil" religion and return to...Orthodoxy, and be baptised by the.. Ecumenical Patriarch, with...Putin as the anadochos/initiator! And all these on the very day of the terrorists' acts in Dortmund and with a series of Basketball games between a Turkish Constantinopolitan and a Greek team from his...Diocese.
Obviously for him the tolerant decisions of the Holy and Great Council and the clear affirmation of inter-faith dialogues, as well as the plea for a respect to the other religions in any encounter with people of other faiths, are...a dead letter.
To all my friends in Turkey and all over the world I express my sincere sympathy.
And to the Church of Greece my request to deal with the very grave situation and ecclesiastically punish him before it is too late. They turned a blind eye on similar verbal attacks against the Jews, against the Catholics,and quite recently against the innocent and full of martyrs Copts. From now on the responsibility is theirs. And they will be responsible for ignoring the very dangerous indirect anti-ethnic (the call to Putin) and anti-patriarchal implications of Bishop (?) Seraphim's letter. 

EKKΛΗΣΗ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 
Μετάφραση - επιμέλεια: Ιωάννης Λότσιος,  δρ Θ.
"Η κατάσταση στην Τουρκία είναι πολύ σοβαρή. O Ερντογάν ανακοίνωσε - μια κατά τα άλλα αναμενόμενη πολιτική κίνηση προκειμένου να κερδίσει το δημοψήφισμα – ότι θα προσευχηθεί την Μεγάλη Παρασκευή στην Αγία Σοφία της Κωνσταντινούπολης. Εξίσου, όμως, σοβαρή είναι και η είδηση από τη Ρωσία, που δημοσιεύεται σε ορισμένες ημι-επίσημες ιστοσελίδες, για κάποιου είδους αντίποινα. «Δεν μπορούμε να παραμείνουμε αδιάφοροι», υποστηρίζουν.
Ακόμα, όμως σοβαρότερη είναι η μακροσκελής επιστολή του Μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ προς τον Πρόεδρο Ερντογάν (imp.gr/2012-03-27-20-22-23/1154), στην οποία προβαίνει σε υβριστικά σχόλια για την θρησκεία του Ισλάμ, ιερό βιβλίο της, το Κοράνι, και πολλές ακόμη απίστευτες, αλαζονικές, αντιχριστιανικές, αθεολόγητες εκφράσεις, αντίθετες προς το πνεύμα της αυθεντικής Ορθόδοξης χριστιανικής μαρτυρίας. Τελικά ζήτησε από τον Ερντογάν να εγκαταλείψει του «διαβολική» του θρησκεία και να επιστρέψει στην... Ορθοδοξία. Και μάλιστα να βαφτιστεί από τον ...Οικουμενικό Πατριάρχη, με ανάδοχο τον... Πούτιν! Και όλα αυτά την ίδια ακριβώς ημέρα της τρομοκρατικής επίθεσης στο Ντόρτμουντ, ενώ επίκειται σειρά διεθνών αγώνων μπάσκετ μεταξύ τουρκικής ομάδας από την Κωνσταντινούπολη με ελληνική ομάδα από την πόλη της... Μητρόπολής του.
Προφανώς για τον Έλληνα μητροπολίτη οι πλήρους ανεκτικότητας αποφάσεις του Αγίας και Μεγάλης Συνόδου, και η σαφής επαναβεβαίωση του δια-θρησκειακού διαλόγου, καθώς και η έκκλησή της για σεβασμό των άλλων θρησκειών σε κάθε συνάντηση με τους πιστούς αυτών των θρησκειών, αποτελεί ... νεκρό γράμμα.
Σε όλους τους φίλους μου στην Τουρκία και σε όλο τον κόσμο εκφράζω την ειλικρινή συμπάθειά μου.
Και στην Εκκλησία της Ελλάδος κάνω έκκληση να ασχοληθεί με αυτήν την πολύ σοβαρή περίπτωση και εκκλησιαστικά να τον εγκαλέσει, πριν είναι πολύ αργά. Έκανε τα στραβά μάτια σε παρόμοιες λεκτικές επιθέσεις εναντίον των Εβραίων, εναντίον των Καθολικών, και πολύ πρόσφατα εναντίον των αθώων και με πλήθος νεομαρτύρων Κοπτών. Από εδώ και στο εξής η ευθύνη θα είναι δική της. Και θα είναι υπεύθυνη αν αγνοήσει τις πολύ επικίνδυνες έμμεσες αντεθνικές (βλ. τη κλήση προς τον Πούτιν) και αντι-πατριαρχικές συνέπειες της επιστολής του Επισκόπου (;) Σεραφείμ".

Σημείωση Ιδιωτικής Οδού:
Η "Ιδιωτική Οδός", συνεπής στις δεκάδες αναρτήσεις που έχει κάνει για την περίπτωση του Μητροπολίτου Πειραιώς Σεραφείμ, δεν μπορεί παρά να προσυπογράψει το παραπάνω κείμενο του σεβαστού καθηγητή, το οποίο αποτελεί - σημειωτέον - και την μοναδική, μέχρι τώρα, θεολογική αντίδραση στην επιστολή του Πειραιώς προς τον Τούρκο Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν. 

Ο απρόβλεπτος Θεός και η μωρία του Σταυρού Του


Χρήστος Γκουνέλας 
Θεολόγος
Ο απρόβλεπτος Θεός και η μωρία του Σταυρού Του Σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο η λογική του ανθρώπου αντιλαμβάνεται τον Σταυρό του Χριστού ως μωρία και σκάνδαλο. Πώς είναι δυνατόν ο πανίσχυρος Θεός να σταυρώνεται από το πλάσμα Του; Τι είδους Θεός είναι αυτός που εκουσίως ανεβαίνει στον σταυρό; Πώς μπορεί αυτός ο αδύναμος, σταυρωμένος Θεός να σώσει τον άνθρωπο;
Και όμως αυτός είναι Θεός. Αυτός που έρχεται, που τρέχει (θέω/ τρέχω) να πάρει τη θέση του ανθρώπου στην οδύνη και τραγικότητα της ανθρωπότητάς του. Ο Θεός δεν παραμένει υπερβατικός, στατικός, που κατοικεί μακριά στον ουρανό και από εκεί αγναντεύει απλά τη δημιουργία του μέσα στη φθορά της. Ο Υιός του Θεού κινείται ως φύσει αεικίνητος και γίνεται Υιός του ανθρώπου. Εισβάλλει αθόρυβα στην ανθρώπινη ζωή, γίνεται ιστορικό πρόσωπο με σάρκα και οστά για να σώσει τον άνθρωπο εντός της ιστορίας μέσα από τον δικό του Σταυρό της αυτοπαραίτησης. 
Ο Χριστός πάνω στον σταυρό τα έχει χάσει όλα. Βρίσκεται στην έσχατη μορφή θυσίας και μάλιστα ατιμωτικής. Μόνος Του, Αυτός και ο Σταυρός Του. Τα υπομένει όλα. Ακόμη και όταν προκαλείται από τους Φαρισαίους να κατεβεί από τον σταυρό για να τον πιστέψουν δεν το κάνει, αλλά απαντά με σιωπή. Αν κατέβαινε θα τον πίστευαν μα όχι από αγάπη, αλλά από αναγκασμό. Θα ήταν υποχρεωμένοι να τον πιστέψουν και άρα μη ελεύθεροι. Στον Σταυρό του Χριστού συναντιούνται η ελευθερία του Θεανθρώπου - ως αληθινού Θεού και αληθινού ανθρώπου - που εκουσίως θυσιάζεται από το πλάσμα Του και η στρεβλή ελευθερία του ανθρώπου που θυσιάζει τον Θεό του. Η μια ελευθερία είναι της αγάπης, η άλλη του μηδενός. 
Ο σταυρωμένος Χριστός θέλει να τον πιστέψουν έτσι, σταυρωμένο και ατιμασμένο, γιατί τον αγαπούνε. Έτσι όπως τον πίστεψε και τον αγάπησε ο ένας από τους δυο ληστές που ήταν δίπλα του. Γίνεται ένα με τον ληστή, όπως έγινε ένα και με την πόρνη. Και όταν πεθαίνει ο Χριστός δεν μπαίνει μόνος του στον παράδεισο αλλά με έναν ληστή. Αυτή είναι η δύναμη του Σταυρού: τον ληστή να τον μεταμορφώσει σε άγιο με μια μόνο φράση του. «Μνήσθητι μου Κύριε εν τη Βασιλεία σου». 
Το τίμημα της Ανάστασης που ακολουθεί, είναι ο Σταυρός. Ο θάνατος να θανατωθεί με θάνατο. «Θανάτω θάνατον πατήσας». Ο Χριστός τελικά δείχνει τον δρόμο της προσωπικής ανάστασης του καθενός ανθρώπου σπάζοντας τα δεσμά του ειδώλου της αυτολατρείας του και ενώνοντας ταυτόχρονα τα σπασμένα κομμάτια της ανθρωπότητας. 
Και αν ερχόταν και πάλι ο Χριστός στη γη ταπεινά ως θεάνθρωπος; Είναι σίγουρο πως και πάλι θα πέθαινε, θα τον σκότωνε ο άνθρωπος, ο οποίος τρομάζει μπροστά στην πρόκληση της εν Χριστώ αληθινής ελευθερίας. Έχει μάθει να ζει στην ειδωλική φυλακή του και όποιος θέλει να τον βγάλει, να τον «ξεβολέψει» από αυτήν, που αναγνωρίζει – τραγικά - για ζωή του, είναι επικίνδυνος, ένας εχθρός που πρέπει επειγόντως να θυσιαστεί. Η θυσία Του όμως είναι μια θαυμάσια ευκαιρία για τον Ίδιο για να συναντήσει τον άνθρωπο στον θάνατό του. Άλλωστε η Εκκλησία, το Σώμα Του, Τον θυσιάζει ξανά και ξανά πάνω στην Αγία Τράπεζα και τρέφεται και ζει από Αυτόν. Ο θάνατός Του είναι η ζωή μας. Δεν είμαστε αναγκασμένοι να τρωγόμαστε μεταξύ μας, δείγμα της πτωτικής μας φύσης, αλλά ο Θεός μας προσφέρεται να Τον φάμε για να ζήσουμε εμείς ως διαφορετικοί και ένα. 
Πρόκειται, λοιπόν, για έναν επικίνδυνο Θεό, απρόβλεπτο, περίεργο, εντελώς «ξένο», που αρνείται την ίδια, την παντοδύναμη θεότητά Του - παραμένοντας Θεός - για να συναντήσει τον άνθρωπο όχι απλά στη γη, αλλά στον Άδη, στο έσχατο μηδέν. Δεν αρκείται όμως στη συνάντηση με νεκρούς. Πώς η ζωή να συνομιλήσει με τον θάνατο; Πώς ο θάνατος να κρατήσει τη ζωή; Γι’ αυτό ανασταίνεται και συνανασταίνει και την ανθρωπότητα, την κτίση ολόκληρη. Ο ζωντανός Θεός θέλει ζωντανούς ανθρώπους να διαλέγονται μαζί Του και μεταξύ τους, να σχετίζονται, να τον αγαπάνε και να τους αγαπάει ελεύθερα, πρόσωπο προς πρόσωπο. 
Καλή Ανάσταση! 

Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΝΙΤΣΕ: ΕΜΕΙΣ «ΣΚΟΤΩΣΑΜΕ» ΤΟ ΘΕΟ


Ηρακλής Φίλιος 
Βαλκανιολόγος, Θεολόγος
Συνηθίζεται να λέγεται πως ο Νίτσε ήταν ένας άθεος και πολέμιος του χριστιανισμού. Αδυνατώ να συλλάβω το μέγεθος της άγνοιας, ακόμη και της αδιαφορίας όσων κατακρίνουν το μεγάλο φιλόσοφο ως άθεο. Εκείνο που ο ποιητικός Νίτσε στα έργα του στηλίτευσε ήταν η άρνηση των ανθρώπων να βιώσουν εμπειρικά το Θεό. Γι’ αυτό και στη «Χαρούμενη Γνώση» σημειώνει πως «ο άνθρωπος έπλασε το θεό». 
Ο Νίτσε πριν εναντιωθεί στο επίσημο ιερατείο που κατακρεουργούσε το μυστήριο του Θεού και το κατέβαζε στην κτιστή πραγματικότητα, υπήρξε θρήσκος άνθρωπος, ευλαβής. Σπούδασε τη θεολογία, εκκλησιαζόταν μαζί με τη μητέρα του και επιθυμούσε να γίνει πάστορας όπως ο πατέρας του. Όμως από πολύ νωρίς βίωσε από την προτεσταντική εκκλησία την απώλεια του μυστηρίου της αποκάλυψης του Θεού. Γι’ αυτό εναντιώθηκε, έγραψε και σε κανένα του βιβλίο δεν χτυπάει το Θεό. Παρά μόνο την επίσημη εκκλησία, τις μεθοδεύσεις της, το παρασκήνιο της, της ραδιουργίες της, τις συκοφαντίες της απέναντι στο πρόσωπο του Χριστού. Ο Νίτσε είχε καθαρό το παρελθόν του και το παρόν του και δεν επέτρεπε σε κανέναν ιερωμένο να επαίρεται για τα δικά του πιστοποιητικά «καθαρότητος», ούτε να του κουνάει το δάχτυλο με έπαρση και αυθάδεια για όσα έγραφε. Ξεκάθαρα πράγματα. 
Αν και δεν συμφωνώ σε όλα με τον φιλόσοφο, εντούτοις τα έργα του κυοφορούν θέσεις που όταν ανθίζουν στο διάβα της ζωής μέσα από την προσωπική σκέψη του καθενός, αποδεικνύουν την αλήθεια των πραγμάτων ύστερα από σταδιακή ωρίμανση θα έλεγα, καθώς ο Νίτσε δεν διαβάζεται εύκολα κι όπως κι ο ίδιος έλεγε όσα λέει «δεν είναι για όλα τ’ αυτιά». Θέλω εμφατικά να τονίσω, και προσέξετε αυτό το εμφατικά, την ανάγκη για ανάγνωση των γραπτών του Νίτσε σε βάθος. Απαραίτητη δε προϋπόθεση για να καταλάβει κάποιος τι θέλει να πει ο Νίτσε, είναι αρχικά πριν διαβάσει οτιδήποτε να γνωρίσει τη ζωή του, τη βιογραφία του. Είναι το μόνο χρήσιμο «κλειδί» που θα ανοίξει την πόρτα της συνάντησης με τον ίδιο. 
Ο Νίτσε στη «Χαρούμενη Γνώση» ομολογεί, μάλλον εξομολογείται στη δημόσια πλατεία - δια του τρελού- ότι «ο Θεός είναι νεκρός!». Εκ πρώτης όψεως αυτή η ανερυθρίαστη ομολογία περί της θεοκτονίας σκανδαλίζει το αναγνωστικό κοινό. Όμως τι εννοεί με τον όρο «σκοτώσαμε» και ποιοι είναι οι υπαίτιοι γι’ αυτή τη θεοκτονία; Ας δούμε πρώτα τι γράφει ο ίδιος: «Δεν ακούσατε για εκείνον τον τρελό που κρατούσε ένα αναμμένο φανάρι μέρα μεσημέρι κι έτρεχε στην πλατεία της αγοράς φωνάζοντας ασταμάτητα: «Γυρεύω το Θεό! Γυρεύω το Θεό!» - Επειδή όμως πολλοί από τους παρευρισκομένους δεν πίστευαν στο Θεό, ξέσπασε ηχηρό γέλιο. Μήπως χάθηκε αυτός; ρώτησε κάποιος. Μήπως έχασε το δρόμο του σαν το μικρό παιδί; είπε κάποιος άλλος. Ή μήπως κρύβεται; Μήπως μας φοβάται; Μήπως μπάρκαρε στο πλοίο; Μήπως ξενιτεύτηκε; - Τέτοια έλεγαν και γελούσαν. 
Ο τρελός πήδησε ανάμεσα τους και τους διαπέρασε με τη ματιά του. ‘’Που είναι ο Θεός;’’ φώναξε. ‘’Θα σας πω εγώ! Τον σκοτώσαμε – εσείς κι εγώ! Όλοι είμαστε δολοφόνοι του!... Ο Θεός είναι νεκρός! Ο Θεός παραμένει νεκρός! Κι εμείς τον σκοτώσαμε! Πώς να παρηγορηθούμε εμείς, οι φονιάδες των φονιάδων; Κάτω απ’ το μαχαίρι μας μάτωσε ό,τι πιο άγιο και πιο ισχυρό είχε ως τώρα ο κόσμος – ποιος θα μας καθαρίσει απ’ αυτό το αίμα; Ποιο νερό μπορεί να μας πλύνει; Ποιους εξιλασμούς, ποια ιερά παιχνίδια πρέπει να εφεύρουμε; Το μέγεθος αυτής της πράξης δεν είναι πολύ μεγάλο για μας;…» (Νίτσε, Χαρούμενη Γνώση, Βιβλίο III, 125). 
Τα παραπάνω δείχνουν να ξεκαθαρίζουν το ομιχλώδες των αοριστιών και της υποτιθέμενης βεβαιότητας του Νίτσε. Όμως δεν ήταν σκοπός μου να υπερασπιστώ κανέναν, πόσο μάλλον τον ίδιο το φιλόσοφο, αλλά να φανερώσω τους θεοκτόνους, εκείνους τους στυγνούς εγκληματίες που αφαιρούν από το Θεό το δικαίωμα της ύπαρξης. Ο Νίτσε γράφοντας αυτό το βιβλίο γνώριζε δύο περιπτώσεις. Εκείνη του κυνικού φιλοσόφου Διογένη κι εκείνη του αποστόλου Παύλου που όταν μίλησε για ανάσταση νεκρών στον Άρειο Πάγο, μερικοί τον ειρωνεύτηκαν γι’ αυτό (Πραξ. 17, 32). Στο βιβλίο της Εξόδου διαβάζουμε πως «καὶ εἶπεν· οὐ δυνήσῃ ἰδεῖν τό πρόσωπόν μου· οὐ γάρ μή ἴδῃ ἄνθρωπος τό πρόσωπόν μου καί ζήσεται» (Έξοδ. 33, 20). Δηλαδή όποιος άνθρωπος δει το πρόσωπο του Θεού δεν θα ζήσει. Ο Νίτσε αντιστρέφει τη θέση αυτή και λέει ότι αν ο άνθρωπος δει τον Θεό, τότε είναι ο Θεός που πεθαίνει. 
Εδώ δεν εννοεί πως ο Θεός δεν υπάρχει ή υπήρχε και πλέον δεν έχει τη δική Του παρουσία μέσα στη ζωή του ανθρώπου, της κτίσης, εν τέλει της ιστορίας ολάκερης όπως σαρκώνεται με τον πολιτισμό που τη διέπει. Θέλει να δείξει πως οι φιλόσοφοι σκότωσαν τον Θεό γιατί τον είδαν με τα μάτια του νου και όχι της ψυχής. Αυτό θυμίζει το τρίτο οντολογικό επιχείρημα του Ντεκάρτ για την απόδειξη ύπαρξης του Θεού αλλά και τον Άνσελμο Καντερβουρίας που επιχειρούσε λογικά (με προϋπόθεση τον όρο «τέλειος» που προσάπτουμε στο Θεό) την ύπαρξη Του. Θα έλεγα πως η δυτική σκέψη, ο προτεσταντισμός και ρωμαιοκαθολικισμός είδε τον Θεό ως ιδέα και όχι σαν εμπειρία όπως τον βίωσε η νηπτική παράδοση των Πατέρων της Εκκλησίας με την άσκηση και την άκτιστη θεία χάρη. Αυτή η ιδέα περί Θεού, κατέστησε τον Θεό είδωλο. Ο καθηγητής φιλοσοφίας του Καθολικού Κολεγίου Τιμίου Σταυρού Βοστώνης π. Παντελεήμων Μανουσάκης γι’ αυτό αναφέρει πως ο λόγος του Παύλου δεν στράφηκε μόνο κατά της ειδωλολατρίας των αγαλμάτων αλλά και της «ειδωλολατρίας του ανθρώπινου λογικού, μιας εννοιολογικής ειδωλολατρίας». 
Αν δεν πιστέψεις στο Θεό δεν μπορείς να Τον σκοτώσεις. Σκοτώνεται κάτι στο οποίο δεν πιστεύεις; Τοιουτοτρόπως ενεργούν όσοι πιστεύουν σήμερα στον Θεό και Τον σκοτώνουν. Είναι εκείνοι που στο Όνομα Του κατηγορούν τον συνάνθρωπο, τον διαβάλλουν, τον εχθρεύονται, τον μισούν, τον πολεμούν, τον κατηγορούν, πλάθοντας ψευδείς κατηγορίες και καταγγελίες με σκοπό να τον εξοντώσουν. Και λέω συνάνθρωπο γιατί ο άλλος είναι ο Θεός. Είναι εκείνοι που μέσα από το δικό τους σχήμα και θέση στην κοινωνία κάθε μέρα σκίζουν τις σάρκες του Θεού, γίνονται οι πιο στυγνοί θεομπαίχτες, αρνούνται να δουν τη σάρκωση της αγάπης και το έλεος Του, δίνοντας το τελειωτικό χτύπημα στο συνάνθρωπο τους. Είναι εκείνοι που θέλουν να βλέπουν στην κοινωνία τον εαυτό τους και τον εαυτό τους ως την μόνη κοινωνία. Είναι όσοι με ύφος υπεροπτικό και αθεράπευτα αλαζονικό σπείρουν διχόνοιες, εξευτελίζουν το ανθρώπινο πρόσωπο, γίνονται τιμητές άγιων και ευαίσθητων συναισθημάτων, υποκρίνονται τους σωτήρες, χωρίς να σώζουν τον εαυτό τους, τον οποίο και με τις ύπουλες τους ενέργειες καταδικάζουν. Είναι εκείνοι που δεν βιώνουν την αγάπη του ευαγγελίου και των μελιτωδών πατερικών λόγων και για να υπάρξουν πρέπει να μην υπάρξει ο άλλος. Είναι εκείνοι που αφήνουν τον πόνο του άλλου ενώ την ίδια στιγμή ευλαβούνται τον Θεό, τον οποίο με απόλυτο τρόπο καταδικάζουν να τους κοιτάζει ακόμη πάνω από το Σταυρό. 
«Δεν είναι δυνατόν η Εκκλησία, και μάλιστα η Ορθόδοξος, η δική μας Εκκλησία, να νοηθεί ως άσχετη προς τη ζωή, προς τους καιρούς, προς την αγωνία αυτής της ώρας, προς τα φλέγοντα προβλήματα αυτής της στιγμής απλώς ως πόλη επάνω όρους κειμένη και θεωρούσα τα περί αυτήν. Υποκρινόμενοι την χθες, απουσιάζουμε από την σήμερον και η αύριον έρχεται άνευ ἡμῶν» (Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Κυρός Μελίτων, Λόγος εἰς τήν ὑποκρισίαν). 

Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ DOCUMENTA14 ME TO "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"

Ο διάσημος χορογράφος Israel Galván

Είναι, πραγματικά, μεγάλη η πρόκληση να συμμετέχουμε με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) στην τριήμερη επιτελεστική παρέμβαση με τίτλο La farsa monea, που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα από 19-21 Απριλίου 2017, στο πλαίσιο της μεγάλης ευρωπαϊκής διοργάνωσης documenta 14. 
Πρόκειται για μια ιδιότυπη παραγωγή που θα παρουσιαστεί από τον διάσημο Ισπανό χορευτή φλαμένκο και χορογράφο Israel Galván, τον τραγουδιστή Niño de Elche και τον καλλιτέχνη Pedro G. Romero. Πραγματεύεται την κοινωνική παραγωγή αξίας στην τέχνη των φτωχών, στις παραδόσεις του φλαμένκο και των πολιτικά υποδεέστερων, με μια επιλογή από τρία διαφορετικά νομίσματα που συνδέονται με τον υλισμό, την εικονομαχία και την πορνεία. Οι καλλιτέχνες παίζουν και χορεύουν με τα νομίσματα, μεταμορφώνοντας το Νομισματικό Μουσείο (Ιλίου Μέλαθρον, Πανεπιστημίου 12), όπου θα γίνει η παρέμβαση, σε υλικό και σωματικό θέατρο. 
Και μέσα σ’ αυτό το σκηνικό καλούμαστε από τους διοργανωτές να ψάλλουμε! Κρατήματα τεριρέμ, ύμνους με αναφορές στους φαρισαίους και τα αργύρια, ύμνους της Θείας Ευχαριστίας. 
Και το ψάλσιμο θα είναι και ένας διάλογος με τον τραγουδιστή Niño de Elche, είτε ως παράλληλος αυτοσχεδιασμός δικός του, είτε ως ερώτηση-απάντηση. 
Συμμετέχουμε την Τετάρτη 19 Απριλίου 12 – 2 το μεσημέρι και την Πέμπτη 20 Απριλίου στις 11 το πρωί. Η συνεργασία προβλέπεται συναρπαστική! 
Παραθέτουμε εδώ ένα δείγμα της τέχνης του Niño de Elche, με τον οποίο θα διαλεχθούμε μουσικά.


Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

Ο ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΡΟΥΚΟΥΝΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΚΟΠΤΕΣ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ


Ο ακαδημαϊκός Εμμανουήλ Ρούκουνας είναι ένας σπουδαίος επιστήμονας, ένας νομικός με διεθνή απήχηση, αλλά και ένας σημαντικός Αιγυπτιώτης, γεννημένος στο Ζαγαζίκ του Νείλου.  
Το 2009 μας χάρισε ένα έξοχο βιβλίο: "Πάμε στα νερά - Ελληνικές διαδρομές στην Αίγυπτο" (εκδ. Εστία). Πρόκειται για μνήμες άσβεστες από τη ζωή των Ελλήνων στην Αίγυπτο από το 1930 ως το 1960. Η μικρή ελληνική παροικία του Ζαγαζίκ, μιας πόλεως στο Δέλτα του Νείλου, και η στενή επαφή με τους Αιγύπτιους. Η διήγηση περνά από την ελληνική κοινότητα και τα εκπαιδευτήρια ως τις διομολογήσεις και το προσκύνημα στη Μέκκα καθώς και τις γιορτές του Ραμαζανιού, σκιαγραφεί τον Έλληνα μηχανικό για τις αρδεύσεις, τον παπά, τον Αιγύπτιο κουρέα, τα καφενεία, τις μικρές χαρές και τις λύπες, το χορό της κοιλιάς, τους Έλληνες και Αιγυπτίους γιατρούς, τους υπαίθριους κινηματογράφους.
Στο τέταρτο μέρος του βιβλίου, που επιγράφεται "Ένας άλλος περίπλους της Αιγύπτου", όπου υπάρχουν ιστορικές και άλλες αναφορές στην Νειλοχώρα, μεταξύ των οποίων και για τους Χριστιανούς στην Αίγυπτο. Λόγω των πρόσφατων επιθέσεων σε ναούς των Κοπτών Χριστιανών στην Αίγυπτο, παραθέτουμε εδώ τα όσα γράφει ο Εμμανουήλ Ρούκουνας για τους Κόπτες. 

Τρίτη, 11 Απριλίου 2017

Η "ΚΑΣΣΙΑΝΗ" ΤΟΥ Κ. ΠΑΛΑΜΑ ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στο μεγάλο συνέδριο "Δημήτρης Μητρόπουλος (1896-1960): πενήντα χρόνια μετά", που πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2010 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - για τα 50 χρόνια από τον θάνατο του μεγάλου μαέστρου Δ. Μητρόπουλου - υπήρξε και μια λίαν ενδιαφέρουσα ανακοίνωση της μουσικολόγου Σοφίας Κοντώση: 
«Η Κασσιανή του Δημήτρη Μητρόπουλου σε ενορχήστρωση του Νίκου Σκαλκώτα. Ένα νεοευρεθέν αυτόγραφο». Στην ανακοίνωση παρουσιάστηκε ένα αχρονολόγητο αυτόγραφο του Νίκου Σκαλκώτα, το οποίο ανακαλύφθηκε στο Αρχείο Λεωνίδα Ζώρα και περιέχει ενορχήστρωση της Κασσιανής του Δημήτρη Μητρόπουλου. Του έργου που συνέθεσε ο Μητρόπουλος, για φωνή και πιάνο, σε ποίηση Κωστή Παλαμά (πρόκειται για νεοελληνική απόδοση του Τροπαρίου της Κασσιανής), το 1919 και το αφιέρωσε στην αγαπημένη του μούσα Κατίνα Παξινού.
Με απώτερο στόχο τον προσδιορισμό της χρονολόγησης του αυτογράφου του Σκαλκώτα, έγινε προσπάθεια και δόθηκαν, πιστεύω, απαντήσεις σε μια σειρά από ερωτήματα που εγείρει το νέο εύρημα. Αφενός, η έρευνα σε διάφορα αρχεία επιχείρησε να αναδείξει κατά πόσον ο Μητρόπουλος γνώριζε την ύπαρξη της άλλης εκδοχής, καθώς και εάν το έργο έχει εκτελεστεί στην επεξεργασία του Σκαλκώτα. Αφετέρου, η συγκριτική μελέτη της εκδοχής του Σκαλκώτα με τα υπάρχοντα μουσικά τεκμήρια της αυθεντικής εκδοχής για φωνή και πιάνο της Κασσιανής (το χειρόγραφο του Μητρόπουλου και δύο εκδόσεις) καταδεικνύει ότι, αντίθετα από την πρακτική του Σκαλκώτα κατά την ενορχήστρωση της Κρητικής Γιορτής του Μητρόπουλου, έχουν γίνει επεμβάσεις στο αυθεντικό κείμενο κατά το χειρισμό της ενορχήστρωσής του, των οποίων επιχειρείται η αιτιολόγηση και αποτίμηση.
Την Πέμπτη 14 Απριλίου 2011 παρουσιάστηκε σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση αυτή η Σκαλκωτική Κασσιανή του Μητρόπουλου, από την ΚΟΑ υπό τον Βύρωνα Φιδετζή, στο πλαίσιο των Ελληνικών Μουσικών Γιορτών.
Την Κασσιανή του Μητρόπουλου μετέγραψε για κουαρτέτο εγχόρδων ο συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης. Πρωτοπαρουσιάστηκε από το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο (υπό την καθοδήγηση του Γιώργου Δεμερτζή) και την σοπράνο Μίνα Πολυχρόνου, στο μικρό Συνεδριακό του Πανεπιστημίου Πατρών, θαρρώ το 2006. Αργότερα ο Φίλιππος Τσαλαχούρης το προσάρμοσε και για ορχήστρα εγχόρδων και παίχτηκε από την τότε Ορχήστρα Πατρών, με σολίστ την σοπράνο Βασιλική Καραγιάννη.
Αυτό το τραγούδι-ύμνο το συναντήσαμε με το ημέτερον Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον, ξεφυλλίζοντας το Τετράδιο του Πατριάρχη, δηλαδή την νεανική ποιητική ανθολογία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου. 
Το περιώνυμο τροπάριο της Κασσιανής, στην απόδοση του Κωστή Παλαμά (από τη συλλογή Βωμοί), είναι, ίσως, η πιο γνωστή απόδοση του τροπαρίου στα νέα ελληνικά. Πολλοί λογοτέχνες και ποιητές επιχείρησαν κάτι ανάλογο. Όμως του Παλαμά το εγχείρημα έμεινε στην ιστορία. Εύλογη η προτίμηση του ανθολόγου μαθητού - και νυν Πατριάρχου - στο εν λόγω κείμενο. Το πρωτότυπο ήταν ασφαλώς οικείο σ’ αυτόν. Η ποιητική απόδοσή του στα νέα ελληνικά δεν μπορούσε παρά να ελκύσει το ενδιαφέρον του. 
Την Κασσιανή των Παλαμά - Μητρόπουλου για φωνή και πιάνο, παρουσιάσαμε με το "Πολύτροπον" όπου ανεβάσαμε "Το Τετράδιο του Πατριάρχη". Από την Σύμη και την Κύπρο το 2004, ως την Πάτμο το 2006 και τα Γιάννενα το 2008. 
Την Κασσιανή του Μητρόπουλου ηχογράφησε η σπουδαία μεσόφωνος Στέλλα Ντουφεξή (που έφυγε από κοντά μας το 2015), και την συμπεριέλαβε στον εξαιρετικό ψηφιακό δίσκο Sketches of Greece. 
Η "Κασσιανή" του Παλαμά  δια χειρός του μαθητή της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης
Δημητρίου Αρχοντώνη, νυν Οικουμενικού Πατριάρχου 

ΑΤΥΧΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΟΥ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟΥ "ΡΟΜΦΑΙΑ" ΓΙΑ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΤΗΣ ΔΑΜΑΣΚΟΥ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Το Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων «Ρομφαία», δημοσίευσε χθες, Δευτέρα 10 Απριλίου 2017, την είδηση ότι «Αντάρτες χτύπησαν την παλαιότερη Ορθόδοξη Εκκλησία στην Δαμασκό». Σύμφωνα με το Romfea.gr (που αναγράφεται και ως «Πηγή» της είδησης): 
«Πυρά από αντάρτες δέχθηκε σύμφωνα με πληροφορίες της Romfea.gr, η παλαιότερη Ορθόδοξη Εκκλησία στην Δαμασκό. Συγκεκριμένα οι αντάρτες χτύπησαν τον Καθεδρικό Ναό της Παναγίας με όλμους, το οποίο είχε ως αποτελέσματα να καταστραφεί ο τρούλος ολοσχερώς. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν υπήρξαν θύματα από την επίθεση, για την οποία ενημερώθηκε αμέσως και ο Πατριάρχης Αντιοχείας κ. Ιωάννης. Να αναφερθεί ότι από την αρχή του πολέμου στη Συρία, ο Καθεδρικός Ναό έχει υποβληθεί σε διάφορες τρομοκρατικές ενέργειες.» 
Προφανώς κάποιο λάθος έχει κάνει το καλό Πρακτορείο (το οποίο δεν σημειώνει και την ημερομηνία της επίθεσης), διότι σύμφωνα με το επίσημο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Sana, μία επίθεση με όλμους σημειώθηκε την Δευτέρα 3 Απριλίου 2017, στην ευρύτερη περιοχή του Καθεδρικού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Δαμασκό. Κοντά εκεί βρίσκονται, επίσης, το τζαμί των Ουμαγιάδων και η Πρεσβεία της Ρωσίας. 
Η επίθεση αυτή δεν άγγιξε τον Καθεδρικό Ναό, υπήρξαν τραυματισμοί πολιτών και οι υλικές ζημιές περιορίστηκαν σε περιουσίες πολιτών. Ακόμα, ο Καθεδρικός της Δαμασκού είναι τρίκλιτη βασιλική και δεν έχει τρούλο για να καταστραφεί «ολοσχερώς» (sic). 
Στο site του Πατριαρχείου Αντιοχείας δεν υπάρχει τέτοια είδηση, ούτε εκδόθηκε κάποια σχετική ανακοίνωση. Αντιθέτως, έχουμε την είδηση ότι την Κυριακή των Βαϊων στον Καθεδρικό Ναό της Δαμασκού τελέστηκε η πανηγυρική Θεία Λειτουργία, υπό του Πατριαρχικού Επιτρόπου, Επισκόπου Σελευκείας Εφραίμ, με την συμμετοχή εκατοντάδων πιστών. Από την Θ. Λειτουργία και τα ενδεικτικά φωτογραφικά στιγμιότυπα που παραθέτουμε εδώ (από τη σελίδα του Πατριαρχείου Αντιοχείας στο Facebook). 
Αν το Πρακτορείο «Ρομφαία» έχει υλικό που να τεκμηριώνει την «είδησή» του, καλό θα ήταν να το παραθέσει. Αλλιώς κινδυνεύει να χαρακτηριστεί όχι απλώς αναξιόπιστο, αλλά και παραπλανητικό.


Δευτέρα, 10 Απριλίου 2017

ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΤΩΝ ΚΟΠΤΩΝ - Σημαντικό άρθρο στην La Stampa

Από το ναό στην Τάντα, όπου φαίνεται το αίμα πάνω στο σταυρουδάκι των Βαΐων

Η Κοπτική Εκκλησία είναι αυτή που έχει πληγεί περισσότερο απ’ τα τρομοκρατικά χτυπήματα που συγκλονίζουν τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Αποτελεί, ωστόσο, και την Εκκλησία που εκφράζει με τον πιο απλό και αφοπλιστικό τρόπο ότι οι Xριστιανοί ανέκαθεν έστρεφαν την προσοχή τους προς τους Μάρτυρες, εορτάζοντάς τους ως θριαμβευτές. 
Του Gianni Valente 
La Stampa, 9.4.2017 
μετάφραση: Νίκος Κουρεμένος 
θεολόγος, Δρ. Κοπτικών Σπουδών, 
Hebrew University of Jerusalem
Τα πρόσφατα θανατηφόρα χτυπήματα εναντίον των Χριστιανών της Αιγύπτου είναι «μια γροθιά στο στομάχι για κάθε Αιγύπτιο» και επιβεβαιώνουν την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων ασφαλείας γύρω από τους ναούς. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν προκαλούν καμία αλλαγή στην επικείμενη επίσκεψη του πάπα Φραγκίσκου στην Αίγυπτο, που έχει προγραμματιστεί για τις 28 και 29 Απριλίου, όπως επιβεβαίωσε στα Aιγυπτιακά μέσα ενημέρωσης ο π. Hani Bakhoum, γραμματέας του Κοπτο-καθολικού Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Η συνάντηση του πάπα Φραγκίσκου με τον Κοπτο-ορθόδοξο πατριάρχη Tawadros (Θεόδωρο), μπορεί να αποτελέσει μια πολύτιμη ευκαιρία που θα συμβάλλει ώστε όλοι οι Χριστιανοί να αναλογιστούν τις πραγματικές συνθήκες της πίστης και της Εκκλησίας στη σύγχρονη εποχή, μακριά από κάθε είδους θυματοποίηση αλλά κι από κάθε παθητική κληρικαλιστική θριαμβολογία, παλαιάς ή νέας κοπής. 
Οι περισσότερo πληγέντες από τις τρομοκρατικές επιθέσεις 
Κατά τη διάρκεια της πρόσφατης περιόδου των συνεχών αναταραχών στη Μέση Ανατολή που ξεκίνησε με τη λεγόμενη «Αραβική άνοιξη», καμιά απ’ τις τοπικές κοινότητες δεν πλήρωσε τόσο μεγάλο φόρο αίματος και τρομοκρατικών επιθέσεων όσο η Κοπτική Εκκλησία στην Αίγυπτο. Ενώ στο Δυτικό κόσμο υπάρχουν κάποιοι που συνεχίζουν να διαδίδουν τα σλόγκαν σχετικά με μια ανύπαρκτη «γενοκτονία των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής», όποιος κρατά το μακάβριο λογαριασμό των σκοτωμένων Χριστιανών στις αραβικές και μεσανατολικές χώρες γνωρίζει καλά ότι τα τελευταία 6 χρόνια ούτε στη Συρία, ούτε στο Ιράκ υπήρξαν στοχευμένες επιθέσεις εναντίον Χριστιανών όπως αυτές που διαπράχθηκαν εναντίον των Κοπτών. 
Την Πρωτοχρονιά του 2011, η βομβιστική επίθεση με δεκάδες θύματα πιστών στο ναό των Αγίων Mάρκου και Πέτρου στην Αλεξάνδρεια προανήγγειλε το αινιγματικό πρελούδιο της κατάρρευσης του καθεστώτος Μουμπάρακ. Οι έρευνες που ακολούθησαν υπέδειξαν ως υπαίτιους της επίθεσης περιβάλλοντα φίλα προσκείμενα στο καθεστώς, σύμφωνα με τη λογική των επιθέσεων που έχουν στόχο σπείρουν τον πανικό στον πληθυσμό, ώστε στη συνέχεια να επιβληθoύν αυταρχικότερα μέτρα στο όνομα δήθεν της «ασφάλειας». Στις 9 Οκτωβρίου του ίδιου έτους, ήταν η σειρά των μονάδων του Αιγυπτιακού στρατού να σκοτώσουν 23 Χριστιανούς στο λεγόμενο χτύπημα του Masperò, συνθλίβοντας κάτω από τα τεθωρακισμένα τους διαδηλωτές που διαμαρτύρονταν για τα αντιχριστιανικά χτυπήματα που είχαν προηγουμένως πραγματοποιηθεί από ισλαμικές ομάδες. Το καλοκαίρι του 2013, όταν η ισλαμική κυβέρνηση του προέδρου Μόρσι ανατράπηκε από τους στρατιωτικούς, η οργή των Αδελφών Μουσουλμάνων καθώς κι άλλων ισλαμιστικών ομάδων ξέσπασε ενάντια στους ναούς και τις έδρες των εκκλησιαστικών ιδρυμάτων: καταστράφηκαν γύρω στις 60 σε όλη τη χώρα. 
Στη συνέχεια οι Κόπτες μπήκαν άμεσα στο στόχαστρο του αυτο-ανακηρυχθέντος Ισλαμικού Κράτους και των τρομοκρατικών του χτυπημάτων ανά τον κόσμο. Στις 15 Φεβρουαρίου δημοσιεύτηκε στα τζιχαντιστικά διαδικτυακά μέσα το video του αποκεφαλισμού 21 Κοπτών εργατών που είχαν απαχθεί στη Λιβύη. Το μακάβριο αυτό βίντεο γνωστοποίησε σ’όλο τον κόσμο ότι πολλά απ’ τα θύματα προφέρανε το όνομα του Χριστού, κατά τη διάρκεια της εκτέλεσής τους. Πιο πρόσφατη υπήρξε η επίθεση της 11ης Δεκεμβρίου του περασμένου έτους, όπου ένας καμικάζι κατάφερε να θερίσει 25 θύματα ανάμεσα στους πιστούς που λάμβαναν μέρος στη λειτουργία που τελούνταν στο ναό Μποτροσίγια, στις κτηριακές εγκαταστάσεις που εφάπτονται στο Κοπτικό καθεδρικό ναό του Αγίου Μάρκου στο Κάιρο. Το Φεβρουάριο πάλι, μια σειρά 7 στοχευμένων δολοφονικών επιθέσεων έπληξε την Κοπτική κοινότητα στην επαρχία του Βόρειου Σινά, ωθώντας εκατοντάδες χριστιανικές οικογένειες να εγκαταλείψουν την περιοχή. Στο video ανάληψης ευθύνης, οι ομάδες των τζιχαντιστών που συνδέονται με το Ισλαμικό κράτος χαρακτήριζαν τους Κόπτες ως τα «προτιμώμενα θηράματα».


Οργή δηλωτική 
H σκληρότητα με την οποία πλήττονται οι Κόπτες έχει παραπάνω από μια αιτίες. Στους Κόπτες δεν μπορεί κανείς, ούτε οι ίδιοι οι τζιχαντιστές να προσάψουν την κατηγορία ότι αποτελούν ένα εισαγόμενο προϊόν ξενόφερτων θρησκευτικών αντιλήψεων. Οι ίδιοι οι Κόπτες είναι κληρονόμοι των χριστιανικών κοινοτήτων που άνθισαν στη χώρα των Φαραώ ως αποτέλεσμα του πρώτου αποστολικού κηρύγματος. Από τότε και μέχρι σήμερα, η Κοπτική Εκκλησία συνεχίζει να επιβεβαιώνει τον ανεξίτηλο αυτόχθονο χαρακτήρα της, ο οποίος την έφερε κάποια στιγμή σε σύγκρουση ακόμα και με τους επίσης χριστιανούς πολιτικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Και σήμερα αυτή η Εκκλησία καθιστά δύσκολο το έργο, σε όλους εκείνους που θέλουν να χωρίσουν τον κόσμο ανάμεσα στα χαρακώματα αληθινών ή υποτιθέμενων «συγκρούσεων πολιτισμών». 
Όταν έφτασαν οι Άραβες κατακτητές, οι Κόπτες τους υποδέχθηκαν ως ελευθερωτές, συντασσώμενοι μαζί τους ενάντια στους κυρίαρχους Βυζαντινούς, με τους οποίους, ωστόσο, μοιράζονταν τη Χριστιανική πίστη. Αυτή της η φυσιογνωμία καθιστά την Κοπτική Εκκλησία ασύμβατη με τις καρικατούρες των ισλαμιστικών ομάδων που θέλουν να την διαβάλουν ως πέμπτη φάλαγγα της «χριστιανο-δυτικής συνωμοσίας» στην Αίγυπτο. Κι αυτός είναι ένας λόγος επίσης που αυξάνει το μίσος και την εμπάθεια των τζιχαντιστών έναντι των Κοπτών. 
Στην ετερογενή οικογένεια των χριστιανών της Μέσης Ανατολής, οι Κόπτες υπήρξαν εκείνοι που απ΄ τις Σταυροφορίες μέχρι σήμερα έδειξαν το λιγότερο ενδιαφέρον για τις παρεμβάσεις των δυτικών δυνάμεων. Όταν ο πάπας Βενέδικτος, μετά τις επιθέσεις στην Αλεξάνδρεια την πρωτοχρονιά του 2011, παρενέβη ζητώντας να επιδειχθεί μεγαλύτερη φροντίδα για την προστασία των Χριστιανών, τα λόγια του προκάλεσαν την έντονη αντίδραση του σουνιτικού Πανεπιστημίου al-Azhar, αλλά αντιμετωπίστηκαν με παγερότητα, ως μια αχρείαστη παρέμβαση, και από πολλούς Κόπτες. Επιπρόσθετα, η σύμπνοια στόχων μεταξύ των υψηλά ισταμένων της Κοπτικής κοινότητας και του συστήματος εξουσίας με επικεφαλής τον πρόεδρο Abdel Fattah al-Sisi καθιστά την Κοπτική Εκκλησία συχνό στόχο των τζιχαντιστικών επιθέσεων. Οι δηλώσεις ανάληψης ευθύνης της σφαγής 21 Κοπτών μαρτύρων σε μια παραλία της Λιβύης που δημοσιοποιήθηκαν στα επίσημα όργανα του Ισλαμικού Κράτους, όπως η διαδικτυακή εφημερίδα Dabiq, χαρακτήριζαν την Κοπτική Εκκλησία ως «εχθρική Εκκλησία». Μετά απ’ αυτό το χτύπημα ο πρόεδρος Sisi κήρυξε 7 μέρες εθνικού πένθους και τα αεροπλάνα της πολεμικής αιγυπτιακής αεροπορίας βομβάρδιζαν τις θέσεις του Ισλαμικού Κράτους στη Λιβύη.

Ο Πατριάρχης των Κοπτών Tawadros,
λίγα λεπτά αφού ενημερώθηκε για το χτύπημα της Κυριακής των Βαΐων

Κανένα επιτηδευμένο ύφος «περί διωγμών»
Η Κοπτική Εκκλησία ποτέ δεν έκρυψε ή υποβάθμισε τις βιαιότητες και τις διακρίσεις που υφίσταται από συστήματα εξουσίας και ισλαμιστικές εξτρεμιστικές ομάδες. Το αριθμητικό της μέγεθος - από 7 έως 10 εκατομμύρια πιστοί- καθιστά λιγότερο επιφυλακτικούς και παθητικούς τους νέους, ακόμα κι όταν πρόκειται να αμυνθούμε το ίδιο τους το σώμα, στα χωριά και τις αστικές περιοχές, έναντι των επιθέσεων και των προκλήσεων των ισλαμιστικών ομάδων. Την ίδια στιγμή, κυρίως κατά τον τελευταίο καιρό, η Κοπτική ηγεσία δεν ενέδωσε καθόλου στις θυματοποιητικές ρητορείες περί «διωγμού» που συνοδεύουν τις συχνές μετακινήσεις στη δυτικό κόσμο πολλών επισκόπων και Πατριαρχών της Μέσης Ανατολής. 
Ακόμα και μετά τις βιαιότητες και τις στοχευμένες δολοφονικές επιθέσεις που υπέστησαν οι Κόπτες στο βόρειο τμήμα του Σινά, ο Κόπτης πατριάρχης Tawadros ο Β΄ θέλησε να επαναπροσδιορίσει την κινδυνολογία σχετικά με την κατάσταση των Χριστιανών στη Αίγυπτο: σε μια τηλεοπτική συνέντευξη, που μεταδόθηκε τη Δευτέρα 27 Μαρτίου από το δορυφορικό κανάλι Cbc, o προκαθήμενος της Κοπτικής Εκκλησίας υπογράμμισε ότι οι επιθέσεις των τζιχαντιστών στοχεύουν σίγουρα τους Χριστιανούς της Αιγύπτου, αλλά επίσης, έχουν σαν στόχο το στρατό, την αστυνομία και τo δικαστικό σώμα. Ο Tawadros εξέφρασε επίσης την εκτίμηση και την αναγνώρισή του για τις αρμονικές σχέσεις της Εκκλησίας με τους κρατικούς θεσμούς, απαντώντας εμμέσως στις κριτικές για υπερβολική ευθυγράμμιση της Κοπτικής Εκκλησίας με τoν πολιτικο-κοινωνικό συνασπισμό του οποίου ηγείται ο πρόεδρος Abdel Fattah al-Sisi. 
Τον περασμένο Αύγουστο, ο Tawadros, εξέφρασε δημοσία την αντίθεσή του στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας που οργανώθηκαν στις ΗΠΑ από ομάδες της Κοπτικής διασποράς για να εναντιωθούν στις φανατικές βιαιότητες που υφίστανται οι Κοπτικές χριστιανικές κοινότητες σε διάφορες περιοχές της Αιγύπτου. Το Κοπτικό Πατριαρχείο είχε, στην πράξη, αποδοκιμάσει το ευρύ πρόγραμμα εκδηλώσεων διαμαρτυρίας που έλαβαν χώρα κυρίως στις ΗΠΑ υπό τη σημαία της «προστασίας» των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής. «Εμείς, στην Αίγυπτο», είχε υπογραμμίσει τότε ο Πατριάρχης, «ξέρουμε να αντιμετωπίζουμε καλύτερα τα προβλήματα και τις δυσκολίες μας» και είχε σημειώσει πως «οι σημερινές συνθήκες είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες που ίσχυαν 5 ή 10 χρόνια πριν και δε μπορούμε να συνεχίσουμε ν’αντιμετωπίζουμε με παλιές μεθόδους τα γεγονότα που βρίσκονται σε εξέλιξη». 
Ο θησαυρός των μαρτύρων 
Η γραμμή που ακολουθεί το Κοπτικό Πατριαρχείο βρίσκει τη στήριξη και του «επίσημου» Ισλάμ της Αιγύπτου, όπως αυτή εκφράζεται από το Πανεπιστήμιο του al-Azhar. Τον τελευταίο καιρό μάλιστα, ακόμα και οι εκπρόσωποι του al-Nur, του σαλαφιτικού υπερ-συντηρητικού ισλαμικού κόμματος εξέφρασαν δημόσια την καταδίκη τους για τις στοχευμένες δολοφονικές επιθέσεις ενάντια των Χριστιανών Κοπτών στο βόρειο τμήμα της χερσονήσου του Σινά, δηλώνοντας ότι αυτές «εναντιώνονται στη διδασκαλία του Ισλάμ». Ο πλούτος και η δύναμη της Κοπτικής κοινότητας, ωστόσο, φανερώνεται κατά κύριο λόγο στη δύναμη της πίστης που οι Κόπτες επιδεικνύουν μπροστά στην εμπειρία του μαρτυρίου. «Οι μάρτυρές μας και η πράξη του μαρτυρίου αυτή καθ’αυτή», έλεγε το Δεκέμβριο ο πατριάρχης Tawadros, στη κηδεία των θυμάτων της επίθεσης στo ναό της Μποτροσίγια, «μας ενώνουν με τον ουρανό και ανυψώνουν την καρδία μας μ’ αυτούς που βρίσκονται ήδη εκεί και πρεσβεύουν για μας». «Δίνουμε τον τελευταίο χαιρετισμό στους αγαπημένους μας με πνεύμα δοξολογίας», προσέθεσε ο προκαθήμενος της Κοπτο-ορθόδοξης Εκκλησίας, «επειδή πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει θάνατος για κείνους που αγαπούν το Θεό: θα αναστηθούν στην ευφροσύνη της αιώνιας ζωής». Λόγια που πιστοποιούν με τον πιο απλό και αφοπλιστικό τρόπο την οπτική με την οποία οι χριστιανοί αντιμετώπιζαν πάντα τους μάρτυρές τους και συνεισφέρουν ώστε να νικηθεί η συγκεχυμένη λήθη που όλο και πιο συχνά φαίνεται να σκεπάζει ακόμα κι αυτό το απαράμιλλο χαρακτηριστικό του «χριστιανικού γεγονότος» στον κόσμο.
Related Posts with Thumbnails