ΣΤΗ ΣΚΑΛΑ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΜΑΝΑ

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κυριών Σκάλας Λακωνίας διοργάνωσε μια ξεχωριστή εκδήλωση με αφορμή την εορτή της Μητέρας, η οποία στην Ελλάδα και σε πολλές χώρες γιορτάζεται την δεύτερη Κυριακή του Μαΐου. 

Η εκδήλωση είχε τον γενικό τίτλο «Μητέρα: Το τραγούδι της αγάπης» και πραγματοποιήθηκε το Σάββατο 9 Μαΐου 2026, στις 8 μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρο Σκάλας, με την παρουσία τοπικών αρχών και πολύ κόσμου. 

Την εκδήλωση προλόγισε η Πρόεδρος του Συλλόγου Κυριών Σκάλας, κα Πίτσα Μπασουράκου.

Η βραδιά άνοιξε με το ποίημα "Προς την μητέρα μου" του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, το οποίο μελοποίησε ο Γιώργιος Παυλάκος και ακούστηκε σε πρώτη εκτέλεση.  

Το αφιέρωμα στην Ελληνίδα Μάνα περιλάμβανε: 

Ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου για την Μάνα στην ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου και του Γιάννη Ρίτσου. 

Ακολούθησαν τραγούδια για την Μάνα, που ερμήνευσαν η Δάφνη Πανουργιά (φωνή) και ο Γεώργιος Αντ. Παυλάκος (πιάνο). 

Ποιήματα απήγγειλαν ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος και οι εκπαιδευτικοί της Σκάλας, Αφροδίτη Μιχελάκου και Παναγιώτης Καραμούζης. 

Ήταν μια Μουσική Ποιητική αφιερωμένη στην Μητέρα, που ύμνησαν και οι ποιητές της Λακωνίας, Νικηφόρος Βρεττάκος και Γιάννης Ρίτσος. 

Οι αναφορές του αφιερώματος ήσαν στην Μάνα Παναγιά, στην μάνα που βιώνει τραγικά την απώλεια του παιδιού της, στην μάνα της ξενιτειάς, του πολέμου, στην μάνα της θυσιαστικής αγάπης. 

Την καλλιτεχνική επιμέλεια είχε ο Γεώργιος Αντ. Παυλάκος και η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα του Δήμου Ευρώτα.

"ΤΩΝ ΘΥΡΩΝ ΚΕΚΛΕΙΣΜΕΝΩΝ" ΤΟΥ ΤΑΚΗ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΒΡΕΤΤΑΚΟΥ

Ο ποιητής Τάκης Παπατσώνης

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

O ποιητής από νωρίς έχει συλλάβει την σημασία του "των θυρών κεκλεισμένων"...

Άλλωστε ο Ιησούς "των θυρών κεκλεισμένων" εισήλθε προς τους μαθητές του μετά την Ανάσταση.

Για να δηλώσει και την μυστική λατρεία, την "εσωτερική πια λατρεία" που λέει ο Τάκης Παπατσώνης. 

Η λατρεία στην Ορθόδοξη Εκκλησία γίνεται - δυστυχώς συχνά - υπόθεση αυτοπροβολής, εξουσίας, εξωστρέφειας άνευ προηγουμένου και επομένου. 

"Ο κρυπτός της καρδίας άνθρωπος" μοιάζει να μη χωράει σ' αυτή την πρακτική, που πολλές φορές είναι και αντιαισθητική. Επικρατεί ο θόρυβος αντί της σιωπής, τα κενά λόγια αντί της καινής διαθήκης, ο βερμπαλισμός αντί της λιτότητος. 

Αλλά πάντοτε ...τρυπώνει, ακόμα και "των θυρών κεκλεισμένων" ο "κρύφιος εορταστής" που λέει ο Παπατσώνης. Αυτός που γιορτάζει "εν αγνοία των άλλων χριστιανών"¨...

Ο Μάνος Τασάκος σημειώνει για το ποίημα αυτό: 

Θαρρῶ ὅτι στό ποίημα αὐτό ἔχουμε δηλωμένη, (μέ σαφῆ τρόπο), τήν ἀδιαφορία τοῦ Παπατζώνη γιά τά μεγαλόσχημα καί τά ἠχηρά της ἐκκλησίας. Καί ὄχι μόνο. Προσέξτε τόν στίχο «ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ἄλλων χριστιανῶν» καί «ἔξω ταγμένου χρόνου» – ἡ ἀντίθεση μέ τόν διπλανό δέν εἶναι ἐδῶ ἀντίθεση ἀνάμεσά σε ἕναν πιστό καί σέ ἕναν ἄπιστο, ὅπως θά περίμενε κανείς, ἀλλά ἀνάμεσα σέ ἐκείνους πού ἐνστερνίζονται τήν ἀπέριττη πνευματικότητα τῆς πίστης καί σέ ἐκείνους πού ἁπλῶς ἀκολουθοῦν τό τυπικό λειτουργικό της, μόνο κατ’ ὄνομα χριστιανοί καί ἐντελῶς ἀνυποψίαστοι γιά τά βαθύτερα τῆς συνείδησης. Οἱ ἀποχρώσεις εἶναι ἴσως μέ δυσκολία ὁρατές, ἀλλά ὑπάρχουν καί ἔστω καί ἀσύγγνωστα, καταδεικνύουν τήν ἄποψη τοῦ Παπατζώνη γιά τά ἀσήμαντα καί τά παρεκκλίνοντα μέ τά ὁποῖα ἀσχολεῖται ἡ ἐπίσημη ἐκκλησία.
Ὅμως ἐτοῦτα δέν εἶναι τά μόνα, (καί μᾶλλον δέν εἶναι τά κύρια), πού ἀπορρέουν ἀπό τό ποίημα. Σέ μία ἑρμηνεία ἐξωθρησκευτική, τό νόημα εἶναι ἐπίσης σαφές καί καθολικό – ἡ δημιουργία εἶναι πάντοτε μία ὑπόθεση ἐσωστρεφής, ἡ προσπάθεια μοναχική, τό βίωμα μοναδικό καί αὐστηρά προσωποποιημένο. Οἱ ἀλλαγές στήν συνείδηση δέν μποροῦν νά εἶναι ἀποτέλεσμα μαζικῶν συμμετοχῶν καί συνομιλιῶν, οἱ μεταβολές καί τό ἀποτέλεσμα τῆς δημιουργίας δέν προκύπτουν ποτέ ἀπό συναθροίσεις ὅπου οἱ συγκλίσεις τείνουν πάντοτε στόν μέσο ὄρο, στήν ἁπλοϊκότητα, στήν ἐπιφάνεια. Τῶν θυρῶν κεκλεισμένων εἶναι ἡ μετάφραση τῆς ἀπόσυρσης τοῦ Ἰησοῦ στήν ἔρημο, ἡ ἀπόλυτη ἀπομόνωση, ἕως ὅτου ἐπιστρέψει τελείως μεταρσιωμένος. Εἶναι ὅμως καί κάτι ἀκόμη, ἡ ἀντίθεση στήν ἔννοια τοῦ ποιμνίου, τῆς ὁμαδικῆς πίστης. Ὁ καθείς μοναχός θά εὕρει τόν δρόμο γιά τήν Ἀνάσταση, (γιά νά μιλήσουμε μέ ὅρους θεολογικούς) καί οὐδείς ξένος δέν ἠμπορεῖ νά βοηθήσει τήν ἀνάβαση στόν Γολγοθά. Δέν εἶναι τυχαῖος ἄλλωστε καί ὁ στίχος Paratum est cor ejus γιά τή σπουδαία Θυσία, γιά τόν Παπατζώνη ἡ ἐνασχόληση μέ τό πνεῦμα, μέ τήν λογοτεχνία, μέ τήν ποίηση, ἔχει πάντοτε ἕνα τεράστιο κόστος, εἶναι μιά ἄποψη πού διατρέχει τό σύνολο σχεδόν τῆς ποίησής του. Παρόλο πού τό ποίημα «Τῶν θυρῶν κεκλεισμένων» ἡ (ἐλάχιστη) κριτική δέν τό πιστεύει ἀπό τά καλύτερα τοῦ Παπατζώνη, ἡ γνώμη μου εἶναι ἀρκετά διαφορετική. Ἐκτός ἀπό ὅλα τα προρρηθέντα, νομίζω ὅτι εἶναι καί ἀπό τά ἐλάχιστα ὅπου ὑποβόσκει ἀδιόρατη εἰρωνεία γιά τούς κάτ΄ ὄνομα πιστούς καί τούς μεγαλόσταυρους τῆς ἐκκλησίας. Κι αὐτό ἀπό μόνο του προσδίδει στούς στίχους μία ἀξία.

ΤΑΚΗΣ ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ (1895-1976)
Των θυρών κεκλεισμένων

Συμβαίνει να σωπαίνει κάποτε η Εκκλησία,
παρ’ όλο που τελείται γιορτή επιβλητική.
Μην έχοντας καμπάνες, άμφια και λιτανεία,
ξεχύνεται η διάθεση όλη η εορταστική
στην εσωτερική πια λατρεία, καθιερωμένη
σε τέτοιες περιστάσεις. Καθώς ο διπλανός σου
αγνοεί τι πανηγύρι μέσα σου έχει στηθεί,
μια και δεν συμμετέχει σε τίποτα γνωστό του,
ξυπνάει και σ΄ αντικρύζει κι' ευθύς αναρωτάται:
πώς έτσι ο γείτονάς μου ξανάνθισε αδοκήτως;
ποιο Πάσχα του Κυρίου, έξω ταγμένου χρόνου,
γιορτάζει εν αγνοία των άλλων χριστιανών;
Αδιάφορος προς όλα, ο κρύφιος εορταστής.
Paratum est cor ejus για τη σπουδαία θυσία.
Στολίζει τους βωμούς του, υψώνει τη Χαρά
και τη μετουσιώνει σε σκεύη αχτιδωτά.
Μ΄ ευλάβεια αναλίσκει το περιεχόμενό τους
κι ύστερα κάμνει απόλυση, τελείως μεταρσιωμένος.
Σημαίνουν τότε εντός του μυριάδες οι καμπάνες,
με τέτοιο αλαλαγμό τους, που ουδέποτε χαλκός
τραγούδησε στη γη μας με τόσην ευφροσύνη,
με τόση φωτεινότητα και τόσο διαυγώς.

Στο "Κεκλεισμένων των θυρών" ο Νικηφόρος Βρεττάκος μας προτρέπει:

Κλείσου τώρα και γνέσε,
μαλλί του ήλιου, το αίμα σου,
ζώσε τον κόσμο. Γίνου κλωστές,
ώρα να υφάνουμε.
...Γύρω από την
ερημιά της ελπίδας, χρειάζεται ο κόσμος
έναν ορίζοντα

Κεκλεισμένων των θυρών, λοιπόν, μαζί με τους ποιητές του κόσμου για "Παρηγορία και φως, στους ώμους του κόσμου."

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ (1912-1991)
Κεκλεισμένων των θυρών 

Αυτή την τραχύτητα
των λέξεων, ψυχή μου, πως τη μπορείς;
Χαμήλωσε τώρα, ή σώπασε,
όπως οι πέτρες, ή όπως
ο άλαλος πόνος, ή άλλαξε.
Γίνου κάτι άλλο. Κάτι σαν την αφή
του ήλιου στα δάχτυλα
του τυφλού.
Κλείσου τώρα και γνέσε,
μαλλί του ήλιου, το αίμα σου,
ζώσε τον κόσμο. Γίνου κλωστές,
ώρα να υφάνουμε.
Χρειάζεται ο κόσμος ρούχα ψυχή μου,
για ώρες βροχής, για ώρες ανέμου,
για ώρες αφέγγαρης λύπης
και νύχτας. Γύρω από την
ερημιά της ελπίδας, χρειάζεται ο κόσμος
έναν ορίζοντα. Γίνου καθώς
απάνω απ’ τους λόφους κάποτε ο Μάης
βροχούλα μετάξινη:
Παρηγορία και φως, στους ώμους του κόσμου.

[Από την ενότητα «Η Λιτανεία των Σκεπασμένων Προσώπων», 1961]

ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ ΣΤΗ ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ ΤΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Την Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025, πραγματοποιήθηκε ένα αφιέρωμα στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο στην γενέτειρά του, στις Κροκεές Λακωνίας, στο πλαίσιο των εορτασμών των 100 χρόνων από την ίδρυση της Φιλαρμονικής και του Πολιτιστικού Συλλόγου Κροκεών (1925-2025). 

Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο προαύλιο του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών, ακριβώς 34 χρόνια μετά τον θάνατο του ποιητή, στις 4 Αυγούστου 1991, όταν ο Νικηφόρος Βρεττάκος άφησε την τελευταία του πνοή στην αγαπημένη του Πλούμιτσα, τον μικρό οικισμό κοντά στις Κροκεές, όπου γεννήθηκε και έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του. 

Το μουσικοποιητικό αφιέρωμα, που επιμελήθηκε ο συνθέτης και πιανίστας Γιώργος Αντ. Παυλάκος, περιλάμβανε μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τους Μίκη Θεοδωράκη, Τερψιχόρη Παπαστεφάνου, Λάζαρο Θεοδωράκο και Γιώργιο Παυλάκο. 

Με αφορμή και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, παρουσιάστηκε η Καντάτα «Μαργαρίτα» του συνθέτη, για χορωδία, ορχήστρα και αφηγητή, σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο έγραψε ο Θεοδωράκης το 1946, σε ηλικία 21 ετών. Το έργο «Μαργαρίτα» διηύθυνε ο Βαλερύ Ορέσκιν, ο οποίος έκανε και την μεταγραφή του έργου για μικρό μουσικό σύνολο. 

Ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου διάβασαν οι ηθοποιοί: Μαρία Αλιφέρη και Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. 

Σόλο τραγούδι η Δάφνη Πανουργιά. 

Συμμετείχαν: η χορωδία Conduit Ensemble, σε διδασκαλία του Κωνσταντίνου Μανωλκίδη και οι μουσικοί: 

Μαργαρίτα Σούκα, όμποε 

Μαρίνος Γαλατσινός, κλαρινέτο 

Γιώργος Παναγιωτόπουλος, βιολί 

Μαρίνα Κολοβού, βιολοντσέλο 

Γιώργος Παυλάκος, πιάνο 

Βαγγέλης Ζωγράφος, κοντραμπάσο. 

Ο Ηλίας Παναγιωτακάκος έγραψε στο krokeai.gr για την εκδήλωση: 

"Το κοινό, συγκινημένο, τίμησε με σεβασμό τον ποιητή του Ταϋγέτου, τον άνθρωπο που μίλησε για τον άνθρωπο, τη φύση, την πατρίδα και το φως. Ένα αφιέρωμα που δεν ήταν απλώς μνήμη, αλλά παρουσία.

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος έδωσε ξανά το “παρών” στην αυλή του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών, εκεί όπου η ποίηση συναντά την ψυχή της μουσικής. Ήταν μια υψηλής αισθητικής βραδιά, που τίμησε τον ποιητή της αγάπης και του φωτός, και παράλληλα ανέδειξε τη διαχρονική αξία του έργου του". 

Παραθέτουμε, στη συνέχεια, ένα βίντεο-απόσπασμα από την εκδήλωση, που περιλαμβάνει ένα τραγούδι του Λάζαρου Θεοδωράκου (Επιστροφή στο βουνό) και τρία του Γιώργιου Παυλάκου, σε ποίηση Ν. Βρεττάκου, καθώς και το "Κοιμήσου αγγελούδι μου" του Μίκη Θεοδωράκη, σε στίχους Κ. Βίρβου.

Ο Γιώργος Παυλάκος, Κροκεάτης κι αυτός, γαλουχήθηκε από μικρός με την ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου και ως συνθέτης, πλέον, μελοποιεί Βρεττάκο και διοργανώνει συναυλίες προς τιμήν τού συντοποίτη του ποιητή. 

   

ΜΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΚΡΟΚΕΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ (ΒΙΝΤΕΟ)

Την Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025, πραγματοποιήθηκε ένα αφιέρωμα στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο στην γενέτειρά του, στις Κροκεές Λακωνίας, στο πλαίσιο των εορτασμών των 100 χρόνων από την ίδρυση της Φιλαρμονικής και του Πολιτιστικού Συλλόγου Κροκεών (1925-2025). 

Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο προαύλιο του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών, ακριβώς 34 χρόνια μετά τον θάνατο του ποιητή, στις 4 Αυγούστου 1991, όταν ο Νικηφόρος Βρεττάκος άφησε την τελευταία του πνοή στην αγαπημένη του Πλούμιτσα, τον μικρό οικισμό κοντά στις Κροκεές, όπου γεννήθηκε και έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του. 

Το μουσικοποιητικό αφιέρωμα, που επιμελήθηκε ο Γεώργιος Αντ. Παυλάκος, περιλάμβανε μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τους Μίκη Θεοδωράκη, Τερψιχόρη Παπαστεφάνου, Λάζαρο Θεοδωράκο και Γεώργιο Παυλάκο. 

Με αφορμή και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, παρουσιάστηκε η Καντάτα «Μαργαρίτα» του συνθέτη, για χορωδία, ορχήστρα και αφηγητή, σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο έγραψε ο Θεοδωράκης το 1946, σε ηλικία 21 ετών.

Το έργο «Μαργαρίτα» διηύθυνε ο Βαλερύ Ορέσκιν, ο οποίος έκανε και την μεταγραφή του έργου για μικρό μουσικό σύνολο. 

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν και τραγούδια του Μ. Θεοδωράκη, σε μια μυστική συνομιλία του συνθέτη με τον Κροκεάτη ποιητή. 

Ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου διάβασαν οι ηθοποιοί: Μαρία Αλιφέρη και Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. 

Σόλο τραγούδι η Δάφνη Πανουργιά. 

Συμμετείχαν: η χορωδία Conduit Ensemble, σε διδασκαλία του Κωνσταντίνου Μανωλκίδη και οι μουσικοί: 

Μαργαρίτα Σούκα, όμποε 

Μαρίνος Γαλατσινός, κλαρινέτο 

Γιώργος Παναγιωτόπουλος, βιολί 

Μαρίνα Κολοβού, βιολοντσέλο 

Γιώργος Παυλάκος, πιάνο 

Βαγγέλης Ζωγράφος, κοντραμπάσο. 

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης προβλήθηκαν βίντεο με τον Νικηφόρο Βρεττάκο να μιλάει για τις Κροκεές, αλλά και να συνομιλεί με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Άγγελο Σικελιανό. Το συγκεκριμένο βίντεο – ντοκουμέντο ετοίμασε και ευγενώς παραχώρησε για την εκδήλωση ο ιστορικός Κινηματογράφου και συγγραφέας Γιάννης Σολδάτος. Επίσης, προβλήθηκε απόσπασμα συνέντευξης του Ν. Βρεττάκου στην Μαρία Αλιφέρη από το αρχείο της ΕΡΤ. 

Ακόμα, ο Κων/νος Κωνσταντόπουλος διάβασε κείμενο του μουσικοκριτικού και συγγραφέα Γιώργου Μονεμβασίτη, που αναφέρεται σε μια προσωπική συζήτησή του με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Νικηφόρο Βρεττάκο. 

Για το έργο «Μαργαρίτα» των Θεοδωράκη – Βρεττάκου μίλησε ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Παράλληλα, στο Πνευματικό Κέντρο Κροκεών, λειτούργησε έκθεση με αρχειακό υλικό για τον Νικηφόρο Βρεττάκο, που διοργανώνει ο δήμος Ευρώτα, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σπάρτης και το Αρχείο του Νικηφόρου Βρεττάκου.

Ο Ηλίας Παναγιωτακάκος έγραψε στο krokeai.gr για την εκδήλωση: 

"Το κοινό, συγκινημένο, τίμησε με σεβασμό τον ποιητή του Ταϋγέτου, τον άνθρωπο που μίλησε για τον άνθρωπο, τη φύση, την πατρίδα και το φως. Ένα αφιέρωμα που δεν ήταν απλώς μνήμη, αλλά παρουσία.

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος έδωσε ξανά το “παρών” στην αυλή του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών, εκεί όπου η ποίηση συναντά την ψυχή της μουσικής. Ήταν μια υψηλής αισθητικής βραδιά, που τίμησε τον ποιητή της αγάπης και του φωτός, και παράλληλα ανέδειξε τη διαχρονική αξία του έργου του". 

ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΙΣ ΚΡΟΚΕΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

Σήμερα, Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025, θα πραγματοποιηθεί ένα αφιέρωμα στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο στην γενέτειρά του, στις Κροκεές Λακωνίας, στο πλαίσιο των εορτασμών των 100 χρόνων από την ίδρυση της Φιλαρμονικής και του Πολιτιστικού Συλλόγου Κροκεών (1925-2025). 

Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο προαύλιο του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών και ώρα 9.30 μ.μ. 

Το αφιέρωμα, που επιμελείται ο Γεώργιος Αντ. Παυλάκος, περιλαμβάνει μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τους Μίκη Θεοδωράκη, Τερψιχόρη Παπαστεφάνου, Λάζαρο Θεοδωράκο και Γεώργιο Παυλάκο. 

Με αφορμή και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, θα παρουσιαστεί η Καντάτα «Μαργαρίτα» του συνθέτη, για χορωδία, ορχήστρα και αφηγητή, σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο έγραψε ο Θεοδωράκης το 1946, σε ηλικία 21 ετών. «Θαύμαζα από την Τρίπολη την ποίηση του Βρεττάκου που υπήρξε ο πρώτος που μας μύησε στην σύγχρονη ποίηση.», έχει γράψει ο Θεοδωράκης.

Το έργο «Μαργαρίτα» θα διευθύνει ο Βαλερύ Ορέσκιν, ο οποίος έκανε και την μεταγραφή του έργου για μικρό μουσικό σύνολο. 

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν και τραγούδια του Μ. Θεοδωράκη, σε μια μυστική συνομιλία του συνθέτη με τον Κροκεάτη ποιητή. 

Διαβάζουν οι ηθοποιοί: Μαρία Αλιφέρη και Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. 

Τραγούδι η Δάφνη Πανουργιά. 

Συμμετέχει η χορωδία Conduit Ensemble υπό την διεύθυνση του Κωνσταντίνου Μανωλκίδη.

Ερμηνεύουν οι μουσικοί: 

Μαργαρίτα Σούκα, όμποε 

Μαρίνος Γαλατσινός, κλαρινέτο 

Γιώργος Παναγιωτόπουλος, βιολί 

Μαρίνα Κολοβού, βιολοντσέλο 

Γιώργος Παυλάκος, πιάνο 

Βαγγέλης Ζωγράφος, κοντραμπάσο. 

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης θα προβληθούν βίντεο με τον Νικηφόρο Βρεττάκο να μιλάει για τις Κροκεές, αλλά και να συνομιλεί με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Άγγελο Σικελιανό. Το συγκεκριμένο βίντεο – ντοκουμέντο ετοίμασε και ευγενώς παραχώρησε για την εκδήλωση ο ιστορικός Κινηματογράφου και συγγραφέας Γιάννης Σολδάτος. Επίσης, θα διαβαστεί κείμενο του μουσικοκριτικού και συγγραφέα Γιώργου Μονεμβασίτη, που αναφέρεται σε μια προσωπική συζήτησή του με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Νικηφόρο Βρεττάκο. 

Ας σημειωθεί ότι στο ξεχωριστό αυτό αφιέρωμα, συμμετέχουν οι Κροκεάτες μουσικοί: Λάζαρος Θεοδωράκος, Μαρίνα Κολοβού και Γιώργος Αντ. Παυλάκος. 

Για την «Μαργαρίτα» των Θεοδωράκη – Βρεττάκου θα μιλήσει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Παράλληλα, στο Πνευματικό Κέντρο Κροκεών, θα λειτουργεί έκθεση με αρχειακό υλικό για τον Νικηφόρο Βρεττάκο, που διοργανώνει ο δήμος Ευρώτα, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σπάρτης και το Αρχείο του Νικηφόρου Βρεττάκου.

Ακολουθούν φωτογραφίες από την γενική πρόβα της 3ης Αυγούστου 2025. 

Η "ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ" ΤΩΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ ΚΑΙ ΝΙΚΗΦΟΡΟΥ ΒΡΕΤΤΑΚΟΥ ΣΤΙΣ ΚΡΟΚΕΕΣ

Την Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025, θα πραγματοποιηθεί ένα αφιέρωμα στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο στην γενέτειρά του, στις Κροκεές Λακωνίας, στο πλαίσιο των εορτασμών των 100 χρόνων από την ίδρυση της Φιλαρμονικής και του Πολιτιστικού Συλλόγου Κροκεών (1925-2025). 

Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο προαύλιο του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών και ώρα 9.30 μ.μ. 

Το αφιέρωμα, που επιμελείται ο Γεώργιος Αντ. Παυλάκος, περιλαμβάνει μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τους Μίκη Θεοδωράκη, Τερψιχόρη Παπαστεφάνου, Λάζαρο Θεοδωράκο και Γεώργιο Παυλάκο. 

Με αφορμή και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, θα παρουσιαστεί η Καντάτα «Μαργαρίτα» του συνθέτη, για χορωδία, ορχήστρα και αφηγητή, σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο έγραψε ο Θεοδωράκης το 1946, σε ηλικία 21 ετών. «Θαύμαζα από την Τρίπολη την ποίηση του Βρεττάκου που υπήρξε ο πρώτος που μας μύησε στην σύγχρονη ποίηση.», έχει γράψει ο Θεοδωράκης. Το έργο «Μαργαρίτα» θα διευθύνει ο Βαλερύ Ορέσκιν, ο οποίος έκανε και την μεταγραφή του έργου για μικρό μουσικό σύνολο.  Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν και τραγούδια του Μ. Θεοδωράκη, σε μια μυστική συνομιλία του συνθέτη με τον Κροκεάτη ποιητή. 

Διαβάζουν οι ηθοποιοί: Μαρία Αλιφέρη και Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. 

Τραγούδι η Δάφνη Πανουργιά. 

Συμμετέχει η χορωδία Conduit Ensemble υπό την διεύθυνση του Κωνσταντίνου Μανωλκίδη.

Ερμηνεύουν οι μουσικοί: 

Μαργαρίτα Σούκα, όμποε 

Μαρίνος Γαλατσινός, κλαρινέτο 

Γιώργος Παναγιωτόπουλος, βιολί 

Μαρίνα Κολοβού, βιολοντσέλο 

Γιώργος Παυλάκος, πιάνο 

Βαγγέλης Ζωγράφος, κοντραμπάσο. 

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης θα προβληθούν βίντεο με τον Νικηφόρο Βρεττάκο να μιλάει για τις Κροκεές, αλλά και να συνομιλεί με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Άγγελο Σικελιανό. 

Ας σημειωθεί ότι στο ξεχωριστό αυτό αφιέρωμα, συμμετέχουν οι Κροκεάτες μουσικοί: Λάζαρος Θεοδωράκος, Μαρίνα Κολοβού και Γιώργος Αντ. Παυλάκος. 

Για την «Μαργαρίτα» των Θεοδωράκη – Βρεττάκου θα μιλήσει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ ΣΤΗ ΓΕΝΕΤΕΙΡΑ ΤΟΥ

Στο πλαίσιο των πολιτιστικών εκδηλώσεων «Βρεττάκεια 2023», με μία ξεχωριστή εκδήλωση λόγου και μουσικής, ο Δήμος Ευρώτα, η Κοινωφελής Επιχείρηση «Ευρώτειος Πολιτεία», το Ν.Π.Δ.Δ. «Νικηφόρος Βρεττάκος» και η Κοινότητα Κροκεών τίμησαν τη μνήμη του μεγάλου Κροκεάτη ποιητή. 

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 28 Ιουλίου 2023 στην κατάμεστη αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών, και ξεκίνησε με την εγγονή του Νικηφόρου Βρεττάκου, ηθοποιό Σοφία Μανωλάκου, η οποία απήγγειλε τρία ποιήματα του παππού της, με τη συνοδεία του Γιώργου Παυλάκου στο πιάνο και του Γιώργου Παναγιωτόπουλου στο βιολί. 

Στη συνέχεια η Δάφνη Πανουργιά τραγούδησε το περίφημο "Μεγαλυνάρι", σε μουσική Τερψιχόρης Παπαστεφάνου. 

Ακολούθησε η παρουσίαση του σημαντικού βιβλίου της Δρος Γεωργίας Κακούρου-Χρόνη, «Ζωγραφική και Ποίηση – Αδέλφια τα ‘βγαλε ίδια πηγή» (εκδόσεις Στεφανίδη). Η συγγραφέας αναφέρθηκε, με την προβολή σχετικών διαφανειών, στη στενή σχέση ποίησης και ζωγραφικής στο έργο του Νικηφόρου Βρεττάκου. 

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης ακούστηκε μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τον Κροκεάτη πιανίστα και συνθέτη Γεώργιο Αντ. Παυλάκο, ο οποίος επέλεξε σχετικό υλικό από το βιβλίο της Γεωργίας Κακούρου – Χρόνη. 

Τραγούδησε η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά. 

Στο βιολί ο Γιώργος Παναγιωτόπουλος και στο πιάνο ο συνθέτης Γεώργιος Παυλάκος. 

Ποιήματα διάβασαν η ηθοποιός Μαρία Τζανουκάκη και ο μουσικός-εκπαιδευτικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους πολλοί άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών: Ο συνθέτης Δημήτρης Μηνακάκης, η επί σειρά ετών δασκάλα πιάνου στο Ωδείο Αθηνών Μάρω Μαύτα – Κολοβού, ο Κροκεάτης μαέστρος Χρήστος Κολοβός, ο μουσικοκριτικός Γιώργος Μονεμβασίτης, η πιανίστρια Ντιάνα Βρανούση, η παραγωγός ραδιοφωνικών εκπομπών της ΕΡΤ Ρενάτα Δικαιοπούλου, η Διευθύντρια του Α΄ Αρσακείου Λυκείου Ψυχικού Αμαλία Μαυροειδή, ο γνωστός ηχολήπτης Μιχάλης Αλεξάκης κ.α.

ΣΤΙΣ ΚΡΟΚΕΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ

Την Παρασκευή 28 Ιουλίου 2023, στις 9 το βράδυ, στην κλιματιζόμενη Αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών «Νικηφόρος Βρεττάκος» και στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Βρεττάκεια 2023», θα πραγματοποιηθεί μεγάλη εκδήλωση αφιερωμένη στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο (1912-1991), ο οποίος γεννήθηκε στις Κροκεές Λακωνίας. 

Στο πρώτο μέρος θα παρουσιαστεί το σημαντικό βιβλίο της Δρος Γεωργίας Κακούρου – Χρόνη, με τίτλο «Νικηφόρος Βρεττάκος: Ζωγραφική και ποίηση – Αδέλφια τα ‘βγαλε ίδια πηγή» (σελ. 272, Εκδόσεις Στεφανίδη 2022, με εικαστική επιμέλεια της Φωτεινής Στεφανίδη). 

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε: 

«Και στου ζωγράφου το κοντύλι 

και στο καντήλι του ποιητή 

η ίδια δύναμη ζωή χαρίζει 

αδέλφια τάβγαλε ίδια πηγή.» 

Η πρώτη στροφή από το πρωτόλειο «Ποιητής-ζωγράφος» που περιέχεται στο μοναδικό μαθητικό τετράδιο του Νικηφόρου Βρεττάκου που διασώθηκε. Τα δηλωτικά μέσα της δημιουργίας -το «κοντύλι», η γραφίδα ή το πινέλο για το ζωγράφο και το «καντήλι» για τον ποιητή- με το συγγενικό ήχο των παρωνύμων λέξεων («κοντύλι», «καντήλι») φέρουν κοντά τους δύο δημιουργούς, χωρίς να τους ταυτίζουν. Με αφετηρία αυτό το ποίημα η Γεωργία Κακούρου-Χρόνη καταθέτει την ουσιαστική και αδιάλειπτη σχέση του Νικηφόρου Βρεττάκου με τη ζωγραφική μέσα από τη μελέτη του έργου του, ποιητικού, εξωλογοτεχνικού και ανέκδοτου». 

Στο δεύτερο μέρος της εκδήλωσης θα παρουσιαστεί μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τον Γεώργιο Αντ. Παυλάκο. 

Ο συνθέτης εμπνέεται από τα ποιήματα που παραθέτει στο βιβλίο της η συγγραφέας Γεωργία Κακούρου – Χρόνη και παρουσιάζει πρωτότυπες συνθέσεις που συνδυάζονται με απαγγελία ποιημάτων του Ν. Βρεττάκου. 

Τραγούδι: Δάφνη Πανουργιά 

Βιολί: Γιώργος Παναγιωτόπουλος 

Πιάνο: ο συνθέτης Γεώργιος Παυλάκος. 

Ποιήματα του μεγάλου Κροκεάτη ποιητή θα διαβάσουν: 

Η ηθοποιός Μαρία Τζανουκάκη

και ο μουσικός – εκπαιδευτικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.