Σάββατο 30 Απριλίου 2022

Η σχέση του μεγάλου μαέστρου Δημήτρη Μητρόπουλου με μορφές της Ορθοδοξίας (Ηχητικό)


Μεγάλη Τετάρτη 20 Απριλίου 2022 
Τρίτο πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (ΕΡΑ)
Η εκπομπή "Ο ήλιος παραμένει στη θέση του". 
Ώρα 15:00-17:00 
Αφιέρωμα στον μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο και τη σχέση του με τον Άγιο Νεκτάριο, τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και το Άγιον Όρος. 
Με οδηγό το βιβλίο του π. Ελισαίου Γούλα "Επίγευση Αγιότητας. ΔΗΜΉΤΡΗΣ ΜΗΤΡΌΠΟΥΛΟΣ. Η σχέση του μεγάλου μαέστρου με πνευματικές μορφές της Ορθοδοξίας". 
Επιμέλεια - Παραγωγή - Παρουσίαση: Μπάμπης Καβροχωριανός. 
Στην εκπομπή ομιλεί ο συγγραφέας π. Ελισαίος Γούλας και ακούγονται έργα του κλασικού ρεπερτορίου, ερμηνευμένα από τον μεγάλο μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο. 

   

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ἐν πλῶ με τίτλο Επίγευση Αγιότητας – Δημήτρης Μητρόπουλος | Η σχέση του μεγάλου μαέστρου με πνευματικές μορφές της Ορθοδοξίας. 
Συγγραφέας είναι ο π. Ελισαίος Γούλας, ο οποίος γεννήθηκε στο Βόλο και είναι απόφοιτος της Ανωτέρας Εκκλησιαστικής Σχολής Θεσσαλονίκης και του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ. Επίσης, είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου της ίδιας σχολής με ειδίκευση στην Δογματική και υποψήφιος διδάκτορας στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Σαν Ανσέλμο στη Ρώμη. Υπήρξε μοναχός στην Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας Αγίου Όρους και διακονεί ως κληρικός στην Ιερά Μητρόπολη Τρίκκης. 
Το πόνημα αυτό του π. Ελισαίου φωτίζει άπλετα την θρησκευτική καταγωγή του Δημήτρη Μητρόπουλου, αλλά και την δική του σχέση με το ιερό. 
Το βιβλίο είναι βασισμένο σε αρχειακό υλικό του Αγίου Όρους που βλέπει για πρώτη φορά στο φως της δημοσιότητας. Επίσης, σημαντική είναι και η φωτογραφική τεκμηρίωση του. 
Ο π. Ελισαίος μέσω του Δημήτρη Μητρόπουλου μας δίνει ένα πανόραμα του θρησκευτικού βίου στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα. Πνευματικές φυσιογνωμίες, αγιορείτικες μορφές και σύγχρονοι άγιοι – όπως ο Άγιος Νεκτάριος και ο Άγιος Ιερώνυμος Σιμωνοπετρίτης – παρελαύνουν ενώπιον μας, ως σχετιζόμενοι με τον μεγάλο μαέστρο και συνθέτη, δίνοντάς μας, ταυτόχρονα, και το πνευματικό κλίμα της εποχής. Αυτό το βλέπουμε ανάγλυφα στο κεφάλαιο «Ο ευσεβής κύκλος της Αναλήψεως», που αναφέρεται σε μορφές και πτυχές του Σιμωνοπετρίτικου Μετοχίου της Θείας Αναλήψεως στον Βύρωνα. 
Για πρώτη φορά, νομίζω, έχουμε αναφορά στις σχέσεις του Δημήτρη Μητρόπουλου με κληρικούς στην Αμερική, κατά την ένδοξη εκεί θητεία του μαέστρου. Ξεχωρίζει η σχέση του μαέστρου με τον μακαριστό Πατριάρχη Αθηναγόρα, τότε Αρχιεπίσκοπο Αμερικής. Δημοσιεύει, μάλιστα, ο π. Ελισαίος μια φωτογραφία - ντοκουμέντο: ενώ ο μαέστρος χειροφιλεί τον Αρχιεπίσκοπο, εκείνος τον ασπάζεται στο κεφάλι με στοργή. Ο Αθηναγόρας είναι παρών σε συναυλίες ή συνεστιάσεις προς τιμήν του μαέστρου, το πρόσωπο του οποίου συγκεντρώνει την εκτίμηση όλης της ομογένειας. 
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το κεφάλαιο «Ευσεβείς λαϊκοί και Μητρόπουλος», όπου αποτυπώνεται και η σχέση Παπαδιαμάντη και Μωραϊτίδη με τον θείο του Μητρόπουλου, Νίκο, μετέπειτα Νείλο Σιμωνοπετρίτη. Ο άλλος θείος του μαέστρου, ο Χρήστος, εγκαταβίωσε στη Μονή Λογγοβάρδας της Πάρου. Αναθρεμμένος μέσα σ’ ένα κύκλο μοναχών ο Μητρόπουλος δεν μπορούσε παρά να σκέφτεται τον μοναχισμό. Αυτά τα αναλύει διεξοδικά ο π. Ελισαίος στο πόνημά του. Δεν τον ακολούθησε τελικά, αν και ουσιαστικά ως κοσμοκαλόγερος έζησε. Το πρότυπο της «Μουσικής Ασκητικής». 
Το βιβλίο προλογίζουν ο καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης και ο μαέστρος Νίκος Χριστοδούλου, οι οποίοι τονίζουν ακριβώς ότι η εργασία του π. Ελισαίου συμβάλλει στην ουσιαστική γνωριμία με τον μεγάλο Δημήτρη Μητρόπουλο. Και φυσικά αποτελεί πλέον σημαντική συμβολή στην βιβλιογραφία για τον οικουμενικό μαέστρο. 
Σε προσωπικό επίπεδο, είναι τιμητική για μένα η αναφορά του π. Ελισαίου στο προ ετών άρθρο μου «Η θρησκευτική καταγωγή του Δημήτρη Μητρόπουλου». Τον ευχαριστώ, όμως, γενικότερα, διότι μας έδωσε ένα βιβλίο που αναδεικνύει το πώς χτίστηκε η βαθιά πνευματικότητα του μαέστρου. Μια πνευματικότητα στέρεη, ακέραιη, στιβαρή, που έδωσε στον Μητρόπουλο μιαν όλως άλλη διάσταση στην μεγάλη τέχνη του, αλλά και στην συναρπαστική ζωή του.

Παρασκευή 29 Απριλίου 2022

Ο "ΘΑΥΜΑΤΟΠΟΙΟΣ" ΚΛΗΡΙΚΟΣ ΤΟΥ ΛΥΚΑΒΗΤΤΟΥ ΚΑΙ Η "ΑΓΙΑ ΡΩΣΙΑ"


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Στο τέλος Μαρτίου του 2019 κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο η είδηση ότι στην Ρωσία και συγκεκριμένα στην περιοχή Οριόλ θα μεταφερθεί «ο θαυματουργός Τίμιος Σταυρός» από τον Ιερό Ναό των Αγίων Ισιδώρων Λυκαβηττού. 
Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι τον Τίμιο Σταυρό θα μεταφέρει ο εφημέριος π. Δημήτριος Λουπασάκης, όπου θα παραμείνει στον Ιερό Ναό της Υπαπαντής του Κυρίου από 6 έως 8 Απριλίου. Μάλιστα είχε γραφτεί ότι τον Τίμιο Σταυρό θα υποδεχθεί ο Γέροντας Ηλίας, γνωστός ως ο Πνευματικός του Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών Κυρίλλου. 
Όμως, το Γραφείο Τύπου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών σχολιάζοντας την είδηση επισήμανε κατηγορηματικά ότι "ουδέποτε ζητήθηκε άδεια προς τούτο, όπως απαιτεί η εκκλησιαστική τάξη, και φυσικά ουδεμία τέτοια άδεια έχει δοθεί". 
Η μεταφορά του «θαυματουργού Σταυρού» δεν πραγματοποιήθηκε τελικά – Κύριος οίδε για ποιους λόγους – αλλά η είδηση ήταν ότι ο συγκεκριμένος «θαυματοποιός» κληρικός είχε σίγουρα επαφές με την «Αγία Ρωσία» του Πούτιν. 
«Συνεργάτες και τα πνευματικά παιδιά του πατρός Δημητρίου» μας πληροφορούν με σχετική ανάρτηση στο διαδίκτυο για την «τιμητική του παρασημοφόρηση με τον Σταυρό του Αγίου Λουκά του Ιατρού μετά επαίνου από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας κατόπιν εντολής του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κιέβου & πάσης Ουκρανίας κ.κ. Ονουφρίου», δηλαδή του εν Κιέβω Ονουφρίου, της Ρωσικής εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας. 
Μας λένε, λοιπόν, τα «πνευματικά παιδιά του πατρός Δημητρίου»: 
«Σας εξιστορούμε την σειρά των γεγονότων που προηγήθησαν και έγιναν αιτία της βραβεύσεως του πατρός Δημητρίου. Στις αρχές Νοεμβρίου 2015 λαϊκοί αντιπρόσωποι της Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας της Ουκρανίας ήλθαν σε επαφή με τον πατέρα Δημήτριο παρακαλώντας τον να παραχωρήσει τεμάχιο ευωδιάζοντος και μυροβλύζοντος Ιερού Λειψάνου του Αγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου το οποίο βρίσκεται στην κατοχή του. 
Το ιερό λείψανο θα λάμπρυνε την εορτή του Αγίου Δημητρίου την Κυριακή 8 Νοεμβρίου [κατά το παλαιό εορτολόγιο 26 Οκτωβρίου] κατά τις λατρευτικές εκδηλώσεις που λάμβαναν χώρα στην Ιερά και Σεβασμία Μονή του Αγίου Παντελεήμονος [Ρώσικο] στο Άγιο Όρος ενώ της πανηγύρεως θα προεξήρχε ο Μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ.κ Ονούφριος. 
Ο πατέρας Δημήτριος φιλαδέλφως ανταποκρινόμενος μετέφερε προσωπικά και παρέδωσε το μυροβλύζον λείψανο του Αγίου Δημητρίου στην Ιερά Μονή την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2015 όπου και έτυχε λαμπράς υποδοχής. Όμως κατά θαυμαστό τρόπο η Χάρις του Αγίου Δημητρίου ενήργησε σε τέτοιο βαθμό ώστε κατά την διάρκεια της πανηγύρεως παρουσιάστηκε οφθαλμοφανής μυροβλυσία του Ιερού Λειψάνου αλλά και άρρητος ευωδία που κατέκλυσε το Καθολικό της Ιεράς Μονής προκαλώντας την έκπληξη όλων όσων παρευρίσκονταν, αναγκάζοντας δε τον Ουκρανό προκαθήμενο να ζητήσει μέσω συνεργατών του από τον πατέρα Δημήτριο να συναινέσει στην μεταφορά του Ιερού Λειψάνου στην Ουκρανία προς ευλογία και αγιασμό του δεινώς δοκιμαζομένου αλλά συνάμα ευλαβούς λαού.
Κατόπιν της θετικής αποκρίσεως του πατρός Δημητρίου το μυροβλύζον και ευωδιάζον Ιερό Λείψανο του Αγίου μεγαλομάρτυρος Δημητρίου μεταφέρθηκε από ουκρανική αντιπροσωπεία στις 10 Νοεμβρίου 2015 αρχικώς στην πόλη του Κιέβου, ακολούθως δε στην πόλη της Οδησσού και συγκεκριμένα στον Καθεδρικό Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος όπου και ετέθη σε παράλληλη προσκύνηση με την εξ Ιεροσολύμων πάνσεπτη εικόνα του Επιταφίου της Παναγίας, ενώ καθημερινώς τελούνταν πολύωρες λατρευτικές ακολουθίες με αποκορύφωμα την πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία της Κυριακής 15 Νοεμβρίου προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ.κ. Ονουφρίου. 
Αυτή λοιπόν η πάνδημος συμμετοχή αλλά και αποδοχή του ιερού λειψάνου του Αγίου Δημητρίου εκ μέρους του ουκρανικού λαού συγκίνησαν τον Μητροπολίτη Κιέβου κ.κ. Ονούφριο με αποτέλεσμα να εγκρίνει την παρασημοφόρηση του πατρός Δημητρίου με το διάσημο του Σταυρού του Αγίου Λουκά του Ιατρού μετά επαίνου ως ελάχιστο αντίδωρο ευγνωμοσύνης για την φιλάδελφη αυταπάρνηση που επέδειξε, ενώ εξουσιοδότησε δύο επιφανείς συνεργάτες του, τον επιχειρηματία, πολιτικό και μεγάλο ευεργέτη της Ορθόδοξης Ουκρανικής Εκκλησίας Ίγκορ Ρυμπακόβ και τον Διευθυντή του Συνοδικού Γραφείου Προσκυνηματικών Περιηγήσεων κ. Βλαδίμηρο Τελιζένκο, πρωτίστως να επιστρέψουν το λείψανο του Αγίου Δημητρίου και ταυτόχρονα να παραδώσουν εκ μέρους του την υψηλή τιμητική διάκριση. 
Έτσι λοιπόν την Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2015 έλαβε χώρα η επιστροφή του λειψάνου του Αγίου Δημητρίου στον ιερό ναό των Αγίων Ισιδώρων και ταυτοχρόνως η βράβευση του εφημερίου μας πατρός Δημητρίου Λουπασάκη. Επίσης εκ μέρους της πόλεως της Οδησσού όπου και εκτέθηκε το Ιερό Λείψανο του Αγίου Δημητρίου δόθηκε το μετάλλιο του Τιμητικού Επισκέπτου της Πόλεως αυτής εκ μέρους του Μητροπολίτου Οδησσού και Ισμαηλίας κ. Αγαθαγγέλου». 
Οι λαϊκοί απεσταλμένοι της Ρωσικής Εκκλησίας στην Ουκρανία δείχνουν στον 
κληρικό Δ. Λουπασάκη το προσκύνημα του λειψάνου που παραχώρησε στο Κίεβο

Από τα παραπάνω εγείρονται, φυσικά, τεράστια ερωτήματα: 
1. Πώς έχει στην κατοχή του ο κληρικός Δημήτριος Λουπασάκης λείψανο του Αγίου Δημητρίου και πώς το περιέφερε ανά την Ουκρανία; Είχε την άδεια της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος; 
2. Είναι δυνατόν να μεταφέρθηκε το συγκεκριμένο λείψανο στην Μονή του Αγίου Παντελεήμονος στο Άγιον Όρος; Από πότε «εισάγονται» λείψανα στο Άγιον Όρος; Έδωσε η Ιερά Κοινότης άδεια για κάτι τέτοιο; 
3. Ποια ήταν η «ουκρανική αντιπροσωπεία» που μετέφερε το λείψανο στην Ουκρανία; Το παραπάνω κείμενο λέει ότι δύο λαϊκοί το επέστρεψαν στον κληρικό Δ. Λουπασάκη και τον παρασημοφόρησαν εκ μέρους του «Κιέβου» Ονουφρίου. Από πότε οι λαϊκοί μεταφέρουν λείψανα; 
4. Ποια είναι τελικά η σχέση του εν λόγω έλληνα κληρικού με την «Αγία Ρωσία»; 
Ίσως θα πρέπει να διερευνηθεί – εκτός των άλλων – και η …ρωσική πλευρά του «χαρισματικού» Δημητρίου Λουπασάκη.

ΤΑ "ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΙΚΑ" ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ"


Τα «Ελληνορωσικά», από τις εκδόσεις s@mizdat παρουσιάστηκαν και από τον Παναγιώτη Ρηγόπουλο στην στήλη του "Πολιτιστικά και άλλα" στην εφημερίδα "Πελοπόννησος" (21-4-2022). 
Το βιβλίο διατίθεται και στα βιβλιοπωλεία:
Ακολουθούν αναλυτικά τα περιεχόμενα του βιβλίου. 

Πέμπτη 28 Απριλίου 2022

ΤΟ "ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ" ΣΤΗΝ ΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ Η "ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ"


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Είναι γνωστό ότι η Εθνική Μουσική Σχολή στράφηκε "επί τας πηγάς", ήτοι στην ελληνική παράδοση, προκειμένου να αντλήσει "ύδωρ μετ' ευφροσύνης".
Πολλοί συνθέτες - και εκτός Εθνικής Μουσικής Σχολής - δανείστηκαν μελωδίες, μοτίβα, ρυθμούς, θέματα, από την βυζαντινή και την παραδοσιακή μας μουσική, και μπόλιασαν με αυτά δικές τους δημιουργίες, πολλές από τις οποίες έγιναν και εξαιρετικά δημοφιλείς, όπως π.χ. οι περίφημοι Ελληνικοί χοροί του Νίκου Σκαλκώτα.
Ένας από τους συνθέτες της Εθνικής Μουσικής Σχολής ήταν και ο Πέτρος Πετρίδης (1892-1977). 
Θυμήθηκα αυτές τις αναστάσιμες μέρες το έργο του Χορικό και παραλλαγές αρ. 2 "Χριστός Ανέστη", για ορχήστρα εγχόρδων (1941-43). Ένα έργο βασισμένο στην πασίγνωστη βυζαντινή μελωδία του "Χριστός Ανέστη", που παίχτηκε σε πρώτη εκτέλεση στις 20 Μαϊου 1945.
Το έργο έχει ηχογραφήσει με την Ορχήστρα Δωματίου της Σόφιας ο μαέστρος Βύρων Φιδετζής και έχει κυκλοφορήσει σε δίσκο μαζί με το "Κύριε των δυνάμεων" του Π. Πετρίδη.


Ο μουσικολόγος Ιωάννης Φούλιας γράφει για το έργο αυτό του Πετρίδη: "...σύνθεση του 1939, εκθέτει αρχικά την μελωδία του “Χριστός ανέστη” με λιτή εναρμόνιση σε φρύγιο τρόπο (Choral: largo). Στην έναρξη της πρώτης παραλλαγής (Larghetto), ωστόσο, η πρωτότυπη μελωδία καθίσταται ελαφρώς μελισματική και οι υπόλοιπες φωνές αποκτούν περισσότερη κίνηση· σταδιακώς, επίσης, η ηχητική ένταση αυξάνεται και το θέμα χρησιμεύει πλέον μόνον ως αφετηρία για την ανάπτυξη μιας ελεύθερης φαντασίας που ολοκληρώνεται στον δώριο τρόπο! Αυτή η διαδικασία απομάκρυνσης από τις δομικές προδιαγραφές του βυζαντινού θέματος συνεχίζεται και στην δεύτερη παραλλαγή (Allegro), όπου σύντομες φράσεις της αρχικής μελωδίας διαμορφώνουν ένα αντιστικτικό πλέγμα, το οποίο με τον ζωηρό – σχεδόν χορευτικό – ρυθμό του διέρχεται από διάφορους τρόπους, προτού τελικά καταλήξει με πολύ δυναμισμό στην δεσπόζουσα του δωρίου. Στην τρίτη παραλλαγή (Largo molto sostenuto), αντιθέτως, το θέμα καθίσταται και πάλι αναγνωρίσιμο: εδώ λοιπόν, το “Χριστός ανέστη” επαναλαμβάνεται αρκετές φορές για την ανάπτυξη μιας ελεγειακής και ως επί το πλείστον ομοφωνικής ηχητικής παράστασης, που προοδευτικά μετατοπίζεται από τον αιόλιο τρόπο προς τον δώριο. Σε αυτόν αρχίζει κατόπιν και η τελική παραλλαγή-φούγκα (Allegro), το θέμα της οποίας συνίσταται σε ένα γεμάτο σφρίγος παράλλαγμα της πρώτης φράσεως του βυζαντινού μέλους. Στην εξέλιξη της φούγκας αυτής διακρίνονται δύο ενότητες: η πρώτη αποτελείται από εναλλαγές τμημάτων με ή χωρίς το θέμα της φούγκας (στην περίπτωση των “επεισοδίων” η ύφανση καθίσταται εμφανώς πιο ομοφωνική) και κορυφώνεται σε μια πτώση επί της δεσπόζουσας του δωρίου τρόπου· η δεύτερη ενότητα δίνει στην συνέχεια την εντύπωση μιας επανέναρξης “εκ του μηδενός”, αλλά από ένα σημείο και έπειτα συνδυάζεται με την πλήρη παράθεση του “Χριστός ανέστη” στα βαθύφωνα έγχορδα (εν είδει cantus firmus), ενόσω μάλιστα αποκαθίσταται προοδευτικά και ο αρχικός φρύγιος τρόπος, οδηγώντας έτσι σε ένα υμνητικό κλείσιμο αλλά και σε μια εντελώς απρόσμενη καταληκτική μείζονα συγχορδία με επιπρόσθετη έκτη επί του φθόγγου σι!"


Στις μέρες μας ένας άλλος συνθέτης, ο φίλος Λεωνίδας Κανάρης, μας δίνει τις δικές του παραλλαγές πάνω στο "Χριστός Ανέστη", με ένα έργο για ορχήστρα εγχόρδων που γράφτηκε το 2005. 
Ένα έργο κατά πάντα σημερινό, βασισμένο σε υλικό παλαιό, του οποίου η πρώτη εκτέλεση έγινε στην Οδησσό από την «Καμεράτα της Οδησσού» υπό τη διεύθυνση του Igor Shavruk στις 21 Σεπτεμβρίου του 2005.
Το ενδιαφέρον είναι και τα δύο έργα είναι για ορχήστρα εγχόρδων και έχουν σχεδόν την ίδια διάρκεια (16 λεπτά του Πετρίδη, 14 του Κανάρη).
Ο συνθέτης Λεωνίδας Κανάρης γράφει για το έργο του αυτό: 
Αν η «Ωδή στη Χαρά» από την «Εννάτη» του Μπετόβεν αποτελεί την πιο εμβληματική μελωδία της ευρωπαϊκής μουσικής παράδοσης, αναζητώντας μιαν αντίστοιχα μεγαλειώδη και ψυχικής ανάτασης μελωδία στη βυζαντινή παράδοση, δεν άργησα να διακρίνω τον ύμνο «Χριστός Ανέστη» του Πέτρου Λαμπαδάριου – Πελοποννήσιου (1730-1777), ο οποίος μάλιστα, άφησε τα εγκόσμια όταν ο Μπετόβεν ήταν μόλις επτά ετών. 
Το έργο είναι παραλλαγές πάνω στη μελωδία αυτή, είναι γραμμένο σε ένα μέρος και έχει διάρκεια περίπου 14 λεπτών. Η δημιουργία του δεν είχε πρόθεση θρησκευτικού έργου, αλλά την αξιοποίηση των πολλών μουσικών δυνατοτήτων του ύμνου. Φυσικά το παραπάνω κάθε άλλο παρά αποκλείει και την επετειακή - πασχαλινή του χρήση. 
Ο τίτλος «Ανατάσιμον» (αντί του αναμενόμενου Αναστάσιμον) δηλώνει τη δύναμη που έχει ο θαυμάσιος αυτός ύμνος του Π.Λ.Π. στο να δημιουργεί μια ψυχική ανάταση στους ακροατές του. Στο έργο αυτό η πρόθεση (και πρόκληση για μένα) ήταν να χρησιμοποιήσω κλασικά πρότυπα σύνθεσης, με κάποια στοιχεία από τη σύγχρονη μουσική, γεγονός που του προσδίδει έναν Νεοκλασικό χαρακτήρα, καθιστώντας το έτσι και ευκολότερα προσπελάσιμο από ευρύτερα ακροατήρια. 
Η 1η εκτέλεση έγινε στην Οδησσό από την «Καμεράτα της Οδησσού» υπό τη διεύθυνση του Igor Shavruk στις 21/9/2005. Έκτοτε, το έργο εκτελέσθηκε από τη «Νέα Ορχήστρα Θεσσαλονίκης» στην ίδια πόλη σε διεύθυνση Καμπάνη Σαμαρά και μέρος του επίσης εκτελέσθηκε από την ορχήστρα «ΑΣΟΝ» στο Βόλο, υπό τη διεύθυνση του Παύλου Σεργίου. Τέλος, η παρούσα ηχογράφηση από την Οδησσό έχει αρκετές φορές μεταδοθεί από τις ραδιοφωνικές συχνότητες του «Τρίτου Προγράμματος».
Παραθέτουμε στη συνέχεια αυτή την ηχογράφηση του "Ανατάσιμον", σημειώνοντας ότι το έργο εκτελέσθηκε και ηχογραφήθηκε από την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ το 2015, υπό τη διεύθυνση του Άλκη Παναγιωτόπουλου 



Ο σπουδαίος Σόλων Μιχαηλίδης (1905- 1979) στο συμφωνικό ποίημα "Κυπριακά Ελευθέρια" (1959) επεξεργάζεται δύο δημοφιλείς ύμνους της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το "Κύριε των Δυνάμεων", από την Ακολουθία του Μεγάλου Αποδείπνου και το "Χριστός Ανέστη". 
Ο Κύπριος ιδρυτής της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης εμπνεύστηκε το έργο από τον αγώνα των συμπατριωτών του για την ελευθερία. Η πρεμιέρα του έργου πραγματοποιήθηκε στην πρώτη συναυλία της Κ.Ο.Θ. (με την τότε ονομασία "Συμφωνική Ορχήστρα Βορείου Ελλάδος"), την 1η Ιουνίου 1959, υπό τη μουσική διεύθυνση του ίδιου του συνθέτη. Το πρώτο μέρος ξεκινά με ένα συμβολικό προσκλητήριο για συμμετοχή στον αγώνα και μια προσπάθεια να εκφραστεί η πάλη του Κυπριακού λαού για την ελευθερία. Αυτό γίνεται μέσα από την θεματική επεξεργασία της γνωστής βυζαντινής μελωδίας του ύμνου "Κύριε των Δυνάμεων", που χαρακτηρίζει την Μ. Τεσσαρακοστή. Με αυτό τον τρόπο ευλογείται, θα λέγαμε, ο καλός αγώνας και τονώνεται το ηθικό των αγωνιστών. Το δεύτερο μέρος, που είναι το "Χριστός Ανέστη" (με συμμετοχή χορωδίας), διαλαλεί περίτρανα την πίστη για την τελική νίκη. Το μέρος αυτό γεννιέται κυριολεκτικά μέσα από την προηγούμενη μελωδία, με προφανή σκοπό του συνθέτη να στηρίξει τους συμπατριώτες του για τις θυσίες που απαιτεί ο αγώνας, υπενθυμίζοντας πως η κατάληξή του θα είναι μία μεγαλοπρεπής νίκη και ο καρπός του η πολυπόθητη ελευθερία. 

Σόλων Μιχαηλίδης 

Έχουμε όμως και το "Χριστός Ανέστη" για εκκλησιαστικό όργανο της ομογενούς Γεωργίας Ταγγίρη (Βαλτιμόρη Η.Π.Α.1931 - Ράξτον Η.Π.Α. 2018), την οποία μας αποκάλυψε ο ακάματος ερευνητής Θωμάς Ταμβάκος, σε μια πρωτότυπη συναυλία με έργα ελλήνων ή ελληνικής καταγωγής συνθετών για εκκλησιαστικό όργανο. 
Μία από τις σημαντικότερες οργανίστες στις Η.Π.Α., λοιπόν, η Γεωργία Ταγγίρη με πλούσια δραστηριότητα για πάνω από 50 έτη ως οργανίστα, συνθέτρια και διευθύντρια χορωδιών, στη Βαλτιμόρη και σε άλλες πολιτείες. Κοντά της έχουν μαθητεύσει περισσότεροι από 100 ομογενείς οργανίστες που υπηρετούν σε διάφορους ελληνορθόδοξους ναούς της Βόρειας Αμερικής. Το επίκαιρο Χριστός Ανέστη με το θέμα, τις 6 παραλλαγές και το φινάλε του, και με το καθένα αφιερωμένο σε ομογενείς συνθέτες και οργανίστες των Η.Π.Α., εντάσσεται στο λαμπρό μουσικοπαιδαγωγικό έργο της. Το έργο ερμήνευσε σε πρώτη πανελλήνια εκτέλεση η Χριστίνα Αντωνιάδου, την Κυριακή 22 Απριλίου 2018, στην Αγγλικανική Εκκλησία του Αγίου Παύλου Αθηνών. 


Ο Δημήτρης Μηνακάκης είναι γνωστός συνθέτης, εκτελεστής, παιδαγωγός και συγγραφέας, με πραγματικά πλούσιο έργο σε όλους αυτούς τους τομείς. Η συνθετική του πορεία αντικατοπτρίζει έντονες επιρροές από τη Βυζαντινή μουσική, τη λόγια ελληνική παράδοση, και τον ύστερο ευρωπαϊκό μοντερνισμό. Οι συνισταμένες αυτές αφομοιώνονται και εξελίσσονται διαρκώς στο προσωπικό του ύφος. Ειδικά η σχέση του με την Βυζαντινή μουσική μας έχει δώσει πολύ ενδιαφέροντα δείγματα μιας έντεχνης, προσωπικής γραφής και προσέγγισης της εκκλησιαστικής μας μουσικής. 
Εδώ παρουσιάζουμε το "Χριστός Ανέστη", σε δική του χορωδιακή επεξεργασία, πραγματικά στο μουσικό σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης. 
Ερμηνεία: Vox Fortis 
Μαέστρος: Γιώτης Βασίλειος 
Βοηθός μαέστρου: Βουτσίνος Κλαύδιος


Απαγγελία Ακολουθιών Μεγάλης Εβδομάδας με μουσική συνοδεία της Κ.Ο.Θ 
Από την Ακολουθία του Όρθρου του Πάσχα 
- "Αι μυροφόροι γυναίκες όρθρου βαθέως...", από τα στιχηρά του Πάσχα. 
- Από τα Μεγαλυνάρια της θ' ωδής. 
Απαγγελία: Ιουλίτα Ηλιοπούλου 
Μουσική: Χαρίλαος Περπέσσας (1907-1995): Φινάλε από τη “Συμφωνία του Χριστού” 
Δ/νση ορχήστρας: Αλέξανδρος Μυράτ 
Ζωντανή ηχογράφηση από την συναυλία 11/4/2012.


O Χαρίλαος Περπέσσας άρχισε να συνθέτει το έργο «Συμφωνία του Χριστού» πριν από το 1948, χρονιά κατά την οποία αναχωρεί για την Αμερική. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1950 στη Νέα Υόρκη και η πρώτη εκτέλεση πραγματοποιήθηκε στις 26 Οκτωβρίου 1950 από την Ορχήστρα της Φιλαρμονικής-Συμφωνικής Εταιρίας της Νέας Υόρκης στο Carnegie Hall υπό τη διεύθυνση του μεγάλου Δημήτρη  Μητρόπουλου.
Το έργο είναι μια πλούσια σε εμπύρετους ορχηστρικούς χρωματισμούς, δραματικότατη νωπογραφία, με εντυπωσιακά κορυφώματα σε μεταρομαντικό ιδίωμα. Όταν κάποτε ο Μπρούνο Βάλτερ άκουσε ηχογραφημένη τη Συμφωνία «του Χριστού», έγραψε ότι ο Περπέσσας είναι συνθέτης που αυτοεκφράζεται «με ένα ενδιαφέρον μουσικό ιδίωμα πειστικής δύναμης». 
Παραθέτουμε στη συνέχεια την ιστορική ηχογράφηση του έργου με τον Δημήτρη Μητρόπουλο.

   

Και το "Χριστός Ανέστη" από μια ιστορική ηχογράφηση του 1929, με έναν σπάνιο ιερέα - τενόρο, χορωδία ανδρών και συνοδεία Στρατιωτικής Μπάντας. 


Τετάρτη 27 Απριλίου 2022

Η ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΤΟΥ Ι. ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΨΥΧΙΚΟΥ ΠΡΟΕΞΑΡΧΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΝΙΓΗΡΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Η Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία της Δευτέρας του Πάσχα, 25 Απριλίου 2022, στον πανηγυρίζοντα Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού, προεστώτος του Σεβ. Μητροπολίτου Νιγηρίας κ. Αλεξάνδρου. 


Τρίτη 26 Απριλίου 2022

«Έτσι μπράβο στην τρύπα σου τώρα και περίμενε την σειρά σου!!»


Προς τον πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Δημήτριο Χάνδακα, προϊστάμενο του Ι. Ναού Αγίου Ιωάννου Χρυσοστόμου Θεσσαλονίκης 
Πανοσιολογιώτατε, 
Έχετε, πιστεύω, πληροφορηθεί για την απρόκλητη και αναίτια επίθεση που εξαπέλυσε ο ψάλτης του Ναού σας Δημήτριος Αθανασιάδης εναντίον του Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Χρυσόστομου Σταμούλη. 
Κάθε λογικός άνθρωπος δεν μπορεί να δεχθεί να συκοφαντείται συστηματικά ως «αιρετικός» και άλλα πολλά, ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής από τον ψάλτη σας, μέσω της σελίδας που διαχειρίζεται στο facebook με την επωνυμία Σύλλογος Ιεροψαλτών Θεσσαλονίκης "Λυκούργος Πετρίδης". 
Δεν γνωρίζω αν τα μέλη του Συλλόγου συμφωνούν με την τακτική του ψάλτη του Ναού σας, αλλά όσο δεν διαχωρίζουν τη θέση τους είναι συνυπεύθυνα. 
Σε σχετική ανάρτησή μου στο ιστολόγιό μου «Ιδιωτική Οδός», ο ψάλτης σας Δημήτρης Αθανασιάδης απάντησε ως εξής: 
«Ευτυχώς ο συγγραφέας του άρθρου είναι το απόλυτο τίποτα!!». 
Για να λάβει στη συνέχεια την ακόλουθη απάντησή μου: 
«Ευτυχώς που με θεωρείτε "ένα τίποτα'. Θα αισθανόμουν πολύ άσχημα αν τύποι σαν κι εσάς με αντιμετώπιζαν ως άνθρωπο». 
Η απάντηση του ήταν η εξής: 
«Έτσι μπράβο στην τρύπα σου τώρα και περίμενε την σειρά σου!!». 
Αντιλαμβάνεσθε ότι η φράση του «περίμενε την σειρά σου!!» συνιστά ευθεία απειλή. 
Λυπάμαι που αναγκάζομαι να σας γνωστοποιήσω το γεγονός, αλλά το κάνω για να έχω δημοσιοποιήσει την απειλή του Δημήτρη Αθανασιάδη, καθώς δεν μπορώ να γνωρίζω ως πού μπορεί να φτάσει. 
Σας εύχομαι υγεία και δύναμη στο έργο σας 
Χριστός Ανέστη! 
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 
Άρχων Δικαιοφύλαξ της Μ.τ.Χ.Ε.

ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟ ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΑΠΟ ΚΥΘΗΡΩΝ ΣΕΡΑΦΕΙΜ, ΨΑΛΤΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΙΧΙΣΜΕΝΟΥΣ ΓΥΜΝΑΣΤΕΣ

Ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Πριν λίγο καιρό από τις Εκδόσεις Κυριακίδη κυκλοφορήθηκε ένα νέο βιβλίο, με τίτλο: «Αποδομητές της Ορθόδοξης Θεολογίας» και συγγραφέα κάποιον Αναστάσιο Ομ. Πολυχρονιάδη. 
Στο σχετικό δελτίο τύπου αναφέρει ο συγγραφέας, μεταξύ άλλων: «Στην παρούσα μελέτη προϐαίνουμε σε μια μικρής έκτασης έρευνα σε ϐιϐλία, άρϑρα και διαδικτυακά δημοσιεύματα καϑηγητών, ομοτίμων και εν ενεργεία, του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ καϑώς και άλλων προσώπων. Συγκεκριμένα, των καϑηγητών Πέτρου Βασιλειάδη, Ιωάννη Πέτρου, Χρυσόστομου Σταμούλη και Μιλτιάδη Κωνσταντίνου. Ακόμη, σχολιάζουμε τη ϕημολογία περί επιτιμοποίησης ως διδάκτορα, από το Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ, του Κύπριου ποιητή Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Αλλά και ϑέσεις που διατύπωσε ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως, Άνϑιμος. Μαζί με αυτές και τα περί εξομολογήσεως λεχϑέντα από τον Παναγιώτη Ανδριόπουλο». 
Αυτό το βιβλίο του Ομ. Πολυχρονιάδη, όπως και ένα άλλο (Ηδονοδοξία, Εκδόσεις Αθανασίου Αλτιντζή, 2019) του καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Ιωάννη Κουρεμπελέ, διάβασε ο μητροπολίτης Κυθήρων Σεραφείμ, και σκανδαλίστηκε σφόδρα και δεν άντεξε. 
Απέστειλε στην Ι. Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος μία από τις συνήθεις του πανταχούσες, η οποία είχε ως θέμα: «Σχετικώς με την προβολήν αιρετικών δοξασιών υπό Πανεπιστημιακού Καθηγητού».
Στην επιστολή του ο Κυθήρων Σεραφείμ αναφερόταν σε κείμενα του καθηγητού Χρυσόστομου Σταμούλη, Κοσμήτορα της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, κατηγορώντας τον για «δεινή αίρεση και βαρυτάτη βλασφημία». 
Φυσικά δεν περιμένει κανείς από τον Κυθήρων Σεραφείμ να κατανοήσει την θεολογία του καθηγητού Χρυσόστομου Σταμούλη, αλλά από την άγνοια μέχρι να φτάσει στο σημείο να τον καταγγείλει στην Ι. Σύνοδο για «αίρεση», υπάρχει απόσταση μεγάλη και ο Κυθήρων την διέτρεξε …αλματωδώς και απέτυχε! 
Η Ι. Σύνοδος δεν έλαβε υπ’ όψιν την κινδυνολόγο επιστολή του και δεν εγκάλεσε τον καθηγητή Σταμούλη – φευ! – επί αιρέσει. Έτσι, και το «οπλοστάσιο» του Κυθήρων (Πολυχρονιάδης και Κουρεμπελές) αχρηστεύτηκε εντελώς. 
Το ερώτημα, βέβαια, είναι γιατί ο Κυθήρων επέλεξε τον καθηγητή Σταμούλη και όχι κάποιον άλλον από τους …«αποδομητές» που του υπέδειξε ο Πολυχρονιάδης. 
Διαμαρτύρομαι, για παράδειγμα, διότι δεν κατήγγειλε και την ελαχιστότητά μου, καθώς πιστεύω ότι το κείμενό μου για τον έλεγχο της σεξουαλικότητας από τους πνευματικούς, θα του προκαλεί μια κάποια ..αναφυλαξία. 
Φαίνεται, όμως, πως ο καθηγητής Σταμούλης θα έπρεπε να …πληρώσει και για κάποιες παλιές …αμαρτίες. 
Συγκεκριμένα: Ο Σύλλογος Ιεροψαλτών Θεσσαλονίκης "Λυκούργος Πετρίδης" στη σελίδα του στο facebook αναπαράγει Πολυχρονιάδη και Κουρεμπελέ, τις πηγές και του Κυθήρων, και προσθέτει:
«Επίσης ο συγκεκριμένος είναι και ο κύριος εισηγητής για την ίδρυση μουσουλμανικών σπουδών εντός της θεολογικής σχολής της Θεσσαλονίκης, σε μία εποχή που οι φίλοι γείτονες μας μετατρέπουν την αγία σοφία σε τέμενος, και εξαφανίζουν κάθε τη ελληνικό και ορθόδοξο από της αλησμόνητες πατρίδες!!» 
Επομένως, μάλλον άλλα είναι τα πραγματικά κίνητρα της επίθεσης στον καθηγητή Χρ. Σταμούλη και όχι η θεολογία του. Οι …ελληναράδες ψάλτες του εν λόγω συλλόγου δεν ανέχονται την ίδρυση του τμήματος μουσουλμανικών σπουδών στην Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ και αυτό το χρεώνουν στον καθηγητή Χρ. Σταμούλη. 
Άλλωστε και ο Κυθήρων Σεραφείμ με επιστολή του στις 7 Απριλίου 2014 προς τον τότε Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο είχε δηλώσει ξεκάθαρα στην αντίθεσή του στην δημιουργία του τμήματος, γράφοντας πως «το τμήμα Ισλαμικών σπουδών δεν έχει καμμίαν θέσιν εις την θεολογικήν μας σχολήν» και γενικώς …έδερνε τον αέρα… για το θέμα αυτό. 
Φυσικά, μαζί με τον Κυθήρων Σεραφείμ, τον καθηγητή Ι. Κουρεμπελέ και τον Δρα Ομ. Πολυχρονιάδη, βρίσκονται αποτειχισμένοι γυμναστές οι οποίοι συλλέγουν υπογραφές στο διαδίκτυο με την προσδοκία ο «υβριστής» καθηγητής «να δώσει λόγο ενώπιον Συνοδικού οργάνου». Ας μη τρέφουν, όμως, φρούδες ελπίδες. Ο Κυθήρων Σεραφείμ τους ...έκαψε, αφού η επιστολή του προς την Ι. Σύνοδο πέρασε στα αζήτητα. 
Το πράγμα, όμως, δεν είναι τόσο απλό, καθώς έλαβαν χώρα και παραβατικές συμπεριφορές εναντίον του καθηγητή Σταμούλη, αφού οι εν λόγω ζητούν την κεφαλήν του επί πίνακι και δεν καταλαβαίνουν από όρια. Γνωρίζει ο Κυθήρων Σεραφείμ τις συγκεκριμένες επικίνδυνες συμπεριφορές ομοϊδεατών του εναντίον του καθηγητή Σταμούλη; Να πληροφορηθεί σχετικώς - αν δεν γνωρίζει - και να τις αποκηρύξει πάραυτα! Εκτός και πιστεύει ότι στους «αιρετικούς» πρέπει η πυρά! Οποιαδήποτε αρνητική εξέλιξη θα βαρύνει πρωτίστως τον ίδιο, ως επίσκοπο της Εκκλησίας. 
Η εναντίον του καθηγητή Σταμούλη κίνηση αναδεικνύει για άλλη μια φορά το πρόβλημα των «καθαρών» χριστιανών, οι οποίο προσπαθούν με κάθε τρόπο να εξοντώσουν όποιον δεν τους είναι αρεστός. Μπορεί να πρόκειται για μειοψηφία, αλλά μέσα στην Εκκλησία αυτή η μειοψηφία επηρεάζει με έναν τρόπο και εκβιάζει πρόσωπα και καταστάσεις. 
Ευτυχώς εδώ η Ι. Σύνοδος δεν έτεινε ευήκοον ους και η δια του Κυθήρων Σεραφείμ προσπάθεια για να …καθίσει στο σκαμνί ο καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης έπεσε στο κενό.

Κυριακή 24 Απριλίου 2022

"ΠΡΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΝ" ΜΕ ΤΟΝ ΤΕΝΟΡΟ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟ (ΒΙΝΤΕΟ)


Η ενορία του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης. 
Στη τριακοστή ένατη εκπομπή προσκεκλημένος ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος, σολίστ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. 
Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

 

Ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος, γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε βυζαντινή μουσική και κλασικό τραγούδι, ενώ πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στην Κρεμόνα της Ιταλίας (υποτροφία «Αλεξάνδρα Τριάντη», 1998). Ως σολίστ έχει εμφανιστεί, μεταξύ άλλων, σε ΕΛΣ, ΜΜΑ, ΜΜΘ ερμηνεύοντας ρόλους κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου. Έχει συμπράξει με όλες τις σημαντικές ελληνικές ορχήστρες, ενώ έχει εμφανιστεί σε παραστάσεις και συναυλίες σε διεθνή και ελληνικά φεστιβάλ, καθώς και σε θεατρικές σκηνές (Ελληνικό Φεστιβάλ, Δημήτρια, Φεστιβάλ Σαντορίνης, Λευκωσίας, Μουσικού Φλωρεντινού Μάη, Κάρνεγκυ Χολ, Εθνικό Μέγαρο Μουσικής Μαδρίτης, Όπερα Καΐρου κ.ά.). Έχει ηχογραφήσει έργα όπως Στον τόπο μου τέλεια ξένος (ποίηση Φρανσουά Βιγιόν) και Η επιστροφή της Ελένης του Θάνου Μικρούτσικου, Το χρονικό της Αλώσεως του Γιώργου Χατζηνάσιου, Η αποκάλυψη του Ιωάννου του Τάσου Ιωαννίδη, Σατυρικόν του Δημήτρη Παπαδημητρίου, Ο θαυματουργός γιατρός του Μπιζέ κ.ά. Υπήρξε πρόεδρος της Ένωσης Λυρικών Πρωταγωνιστών Ελλάδος (Ιαν. 2008 – Οκτ. 2012), ενώ από το 2011 είναι μόνιμο μέλος των μονωδών της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Κάμερα, τεχνική επεξεργασία: Κατερίνα Δ. Λεονάρδου


Σάββατο 23 Απριλίου 2022

ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ" ΓΙΑ ΤΗΝ "ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΠΥΛΗ" ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ


Εφημερίδα "ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ", Μ. Παρασκευή, 22 Απριλίου 2022
Συνέντευξη Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου για τις πρόσφατες φθορές στην "Αυτοκρατορική Πύλη" της Αγίας Σοφίας 
Επιμέλεια: Παναγιώτης Ρηγόπουλος
O Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει εκφράσει επανειλημμένα την αντίθεσή του στην μετατροπή του καθεστώτος της Αγίας Σοφίας, με ξεκάθαρο τρόπο, χωρίς περιστροφές όπως, άλλωστε συνηθίζει. 
Ο Πατριάρχης στις 30 Ιουνίου 2020, κατά την εορτή των Δώδεκα Αποστόλων στην Ενορία του Φερίκοϊ της Κωνσταντινουπόλεως, τόνισε μεταξύ άλλων ότι: “Ως μουσείον, η Αγία Σοφία δύναται να λειτουργή ως τόπος και σύμβολον συναντήσεως, διαλόγου και ειρηνικής συνυπάρξεως λαών και πολιτισμών, αλληλοκατανοήσεως και αλληλεγγύης Χριστιανισμού και Ισλάμ”. 
Σχεδόν δύο μήνες αργότερα, την Κυριακή 23 Αυγούστου 2020, ο Οικουμενικός Πατριάρχης από τα ερείπια της Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακή Μονής της Παναγίας Φανερωμένης, στην Αρτάκη της Κυζίκου, αναφέρθηκε στην μετατροπή σε τεμένη τόσο της Αγίας Σοφίας όσο και της Μονής της Χώρας, λέγοντας επί λέξει: 
«Είναι γεγονός ότι η μετατροπή της Αγίας Σοφίας και τώρα και της Μονής της Χώρας εις μουσουλμανικά τεμένη, μας πόνεσε. Τα δύο αυτά μοναδικά μνημεία της Πόλης χτίστηκαν ως χριστιανικοί ναοί. Αποκαλύπτουν εύγλωττα την αλήθεια της Ενανθρωπήσεως του Λόγου του Θεού, την ομορφιά που σώζει τον κόσμο. Εκφράζουν το οικουμενικό πνεύμα της πίστεώς μας, την αγάπη και την ελπίδα της αιωνιότητος. Τα απαράμιλλα ψηφιδωτά και οι άλλες εικόνες τους, αποτελούν ουράνια τροφή για την ψυχή και ανεξάντλητη χαρά για τα μάτια, όπως θα έλεγε ο Αϊβαλιώτης Φώτης Κόντογλου και ανήκουν στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά. Παρακαλούμε τον Θεό της αγάπης, της δικαιοσύνης και της ειρήνης, να φωτίσει την διάνοια και τις καρδιές των υπευθύνων». 
Η Αγία Σοφία συνιστά μαθητεία στην ομορφιά. Κάθε γωνιά της είναι μοναδική και ανεπανάληπτη. Ως εκ τούτου είναι δικαιολογημένες οι αντιδράσεις, μετά τη δημοσιοποίηση φωτογραφιών από τις καταστροφές στην «Αυτοκρατορική Πύλη» της Αγίας Σοφίας. Έχει σημασία ότι στην καταγγελία προχώρησε η Ένωση Ιστορίας της Τέχνης και στο μνημείο έφτασαν αμέσως ιστορικοί τέχνης οι οποίοι φωτογράφισαν το σημείο που υπέστη ζημιές και έτσι ανέδειξαν το θέμα. 
Να θυμίσουμε ότι η «Αυτοκρατορική Πύλη» είναι μία εξαιρετικής τέχνης ξύλινη δίφυλλη θύρα που οδηγεί στον κυρίως ισόγειο χώρο του μνημείου. Η πύλη από δρυ, έχει ύψος επτά μέτρων και περιβάλλεται από μπρούτζινο πλαίσιο. Χρονολογείται από τον 6ο αιώνα, ενώ τα φύλλα της καλύπτονται από μπρούτζινες στρογγυλές πλάκες. Σύμφωνα με την παράδοση, κατασκευάσθηκε από ξύλα της Κιβωτού του Νώε. 
Η σχετική ανακοίνωση της Γενικής Διεύθυνσης Ιδρυμάτων της Τουρκίας, αποδίδει το γεγονός σε «φυσιολογική φθορά από τον χρόνο» του κυκλικού ξύλινου στοιχείου στη θύρα της Αγίας Σοφίας, που «καταστράφηκε από ένα απλό άγγιγμα». 
Και διαβεβαιώνει η αρμόδια τουρκική υπηρεσία ότι «σήμερα η συντήρηση της αυτοκρατορικής πύλης ολοκληρώθηκε και υπήρξε αποκατάσταση. Επιπρόσθετα, πέρα από την εισαγγελική έρευνα, ανατέθηκε η εξέταση του θέματος σε δύο επιθεωρητές που θα ενεργήσουν σε διοικητικό και τεχνικό επίπεδο».
Ενδιαφέρον έχει, όμως, και η γενικότερη τοποθέτηση της Γενικής Διεύθυνσης Ιδρυμάτων για τον χαρακτήρα και το μέλλον της Αγίας Σοφίας. Συγκεκριμένα αναφέρεται: 
«Το σύμβολο του έθνους και του κράτους, το σύμπλεγμα του μεγάλου τζαμιού της Αγίας Σοφίας, προστατεύεται επιμελώς στον ύψιστο βαθμό από 150 κάμερες ασφαλείας, 68 φύλακες ασφαλείας, καθώς και τουριστική αστυνομία και δεν τίθεται θέμα αδυναμίας ασφαλείας σε σχέση με τη ζημιά. Η Αγία Σοφία που αποτελεί παγκόσμια κληρονομιά, μνημείο της UNESCO, κληροδότημα και παρακαταθήκη του Πορθητή, είναι μια από τις μεγαλύτερες και πιο σημαντικές δομές στην ιστορία της αρχιτεκτονικής. Η Αγία Σοφία όπως παρέμεινε όρθια για 1484 χρόνια έτσι θα μεταφερθεί με την ίδια μεγαλοπρέπεια και στο μέλλον». 


Οι Τούρκοι χαρακτηρίζουν την Αγία Σοφία «σύμβολο του έθνους και του κράτους», ενώ υπογραμμίζουν την μοναδικότητά της και εγγυώνται την πορεία της στο μέλλον. 
Παρ’ όλα αυτά, από την ημέρα της μετατροπής της σε τζαμί, τόσο οι αρχιτέκτονες και οι συντηρητές έργων τέχνης, όσο και οι ιστορικοί εκφράζουν τις ανησυχίες τους για το κατά πόσο προστατεύεται η Αγιά Σοφιά, από ποικίλες καταχρήσεις και αυθαιρεσίες. 
Τον Φεβρουάριο του 2022 η ανταποκρίτρια της Le Figaro στην Τουρκία, Αν Αντλάουερ, εξέφρασε την ανησυχία της για την κατάσταση στο μνημείο. Στο σχετικό δημοσίευμα γίνεται λόγος για την αδυναμία των επισκεπτών να δουν ορισμένα από τα ψηφιδωτά του ναού, όπως εκείνα της Αψίδας και του επάνω ορόφου, της λεγόμενης γκαλερί. Συγκεκριμένα, τα ψηφιδωτά της Αψίδας κρύβονται πίσω από πέπλα, τα οποία το τουρκικό καθεστώς είχε δεσμευτεί ότι θα έκλειναν μόνον την ώρα της προσευχής. 
Οι Τούρκοι, από την πλευρά τους, διασκεδάζουν τις ανησυχίες, θεωρώντας ότι προστατεύουν επαρκώς το μνημείο. 
Σε κάθε περίπτωση το πρόσφατο γεγονός με την φθορά στην «Αυτοκρατορική Πύλη», μας δείχνει ότι πολλοί είναι αυτοί – κυρίως οι ειδικοί – που και στην Τουρκία βρίσκονται σε εγρήγορση για την προστασία του μνημείου. 
Η Αγία Σοφία, πάντως, ως τζαμί, δεν εμπνέει καμία ασφάλεια στη διεθνή κοινότητα για το μνημείο. Η αλλαγή χρήσης στις μέρες μας συνιστά σαφώς πισωγύρισμα και ενέχει κινδύνους για την συντήρηση και διαφύλαξη του μοναδικού αρχιτεκτονήματος. 
Ας ελπίσουμε ότι οι Τούρκοι θα αντιληφθούν ότι όντως είναι το σύμβολο του διαλόγου και της ειρηνικής συνύπαρξης των λαών και κυρίως είναι το μνημείο που θα πρέπει να σαρκώνει την αλληλοκατανόηση και την αλληλεγγύη Χριστιανισμού και Ισλάμ.

Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ Ν. ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΝΙΓΗΡΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ

Στην Ακολουθία του Επιταφίου Θρήνου, την Μ. Παρασκευή (22-4-2022), στον Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού, χοροστάτησε ο Σεβ. Μητροπολίτης Νιγηρίας κ. Αλέξανδρος. 


ΥΜΝΟΙ ΤΟΥ Μ. ΣΑΒΒΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟ (ΒΙΝΤΕΟ)


Οι Αίνοι του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου σε ήχο β' και πλ.β' με τον μακαριστό Μητροπολίτη Πατρών κυρό Νικόδημο Βαλληνδρά από το αρχείο της ΕΡΤ.
Το βίντεο από τον Ι. Ναό Αγίου Ανδρέου Πατρών. 


Τα Αναστάσιμα Ευλογητάρια (ήχος πλ. α' Κε) του Πέτρου Πελοποννησίου όπως τα έψαλε ο αείμνηστος Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος στο πρόγραμμα ηχογραφήσεων του Μανόλη Χατζηγιακουμή. 
Περιλαμβάνονται στην 2η Ανθολογία της εκδοτικής σειράς Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής (Κέντρο Ερευνών και Εκδόσεων, Αθήνα 2000). 
Το 2012 κυκλοφορήθηκε από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων το Ειρμολόγιο των Καταβασιών του Πέτρου Πελοποννησίου, το οποίο έχει εκτελεσθεί ολόκληρο (1990-1991) κατά την α΄ έντυπη εκδοχή του (Κων/πολη 1825) από τον μακαριστό Μητροπολίτη Πατρών Νικόδημο Βαλληνδρά (†2008). Αποτελείται από εννέα (9) ψηφιακούς δίσκους (CD) και έχει ταξινομηθεί ως Σώμα Τέταρτο στη Σειρά «Μνημεία Εκκλησιαστικής Μου­σικής».
Στον ψηφιακό δίσκο αρ. 6 περιλαμβάνονται και τα Ευλογητάρια αυτά, τα οποία ψάλλονται (όπως και η πρώτη σειρά των Ευλογηταρίων του Πέτρου) κατά την Ακολουθία του Επιταφίου (Όρθρος Μ. Σαββάτου), αλλά και στον Όρθρο των Κυριακών του ενιαυτού. Τα Ευλογητάρια αυτά ψάλλονται (όπως και η πρώτη σειρά των Ευλογηταρίων του Πέτρου) κατά την Ακολουθία του Επιταφίου (Όρθρος Μ. Σαββάτου), αλλά και στον Όρθρο των Κυριακών του ενιαυτού.


Ο Μ. Χατζηγιακουμής θεωρεί το μέλος "αριστουργηματικό" και σημειώνει τα χαρακτηριστικά του: "Αργό ειρμολογικό, εύρυθμο και ηδύ, στο εξαγγελτικό ήθος του αρχαίου πλαγίου πρώτου τετραφώνου ήχου, αποτελεί λαμπρή μελική επένδυση σε κείμενα, στα οποία κυριαρχούν ρεαλιστικοί ποιητικοί τόνοι και το μεγάλο μήνυμα της Αναστάσεως". 
Η ερμηνεία του Πατρών Νικοδήμου είναι εδώ ανάλογη του Αναστασίμου μηνύματος. Πανηγυρική, μεγαλοπρεπής, στιβαρή. Μια ερμηνεία που δίνει τα κλειδιά για την κατά το δυνατόν εξήγηση του παραδόξου: πώς ο θάνατος πατείται θανάτω! 
Όσοι λευκοφόροι εννοήτωσαν!


Δείτε, επίσης, στην Ιδιωτική Οδό:
- ΜΕΡΕΣ ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΑΛΛΟΤΙΝΩΝ ΚΑΙΡΩΝ...

Πέμπτη 21 Απριλίου 2022

"ΣΗΜΕΡΟΝ ΚΡΕΜΑΤΑΙ ΕΠΙ ΞΥΛΟΥ" ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΜΑΝΕΑ ΣΕ ΜΙΝΟΡΕ

Σχέδιο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου

Το γνωστό ιδιόμελο "Σήμερον κρεμάται επί ξύλου", από την Ακολουθία των Παθών, σε ήχο πλ. α', μινόρε (κανονικά είναι σε πλ. β'), στο μέλος του Πέτρου Μανέα (1870-1950), συνοδεία χορωδίας και αρμονίου (ηχογράφηση 1930). 
Ο Μανέας ήταν διάσημος ψάλτης στη Σμύρνη και ηχογράφησε ύμνους για πρώτη φορά το 1911. Παρότι ο Μανέας ήταν σπουδαίος βυζαντινός ψάλτης, ήδη από τη Σμύρνη είχε συστήσει και ένα είδος πολυφωνικής χορωδίας, ανταποκρινόμενος στις απαιτήσεις των καιρών. 
Ο Πέτρος Μανέας άφησε εποχή στον ιστορικό Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Ακαδημίας, όπου ήταν πρωτοψάλτης από το 1931 έως το θάνατό του. Από την παρουσία του Μανέα στην Αθήνα τρία μέλη του γνώρισαν μεγάλη διάδοση, από στόμα σε στόμα: ένα Άξιον εστί, το Τη υπερμάχω και το Σήμερον κρεμάται, όλα σε πλάγιο πρώτο εναρμόνιο. 
Και η ηχογράφηση του "Σήμερον κρεμάται" είναι του 1930 και περιλαμβάνεται στον ψηφιακό δίσκο "Μουσική της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας" 1924-1930, της σειράς ΕΛΛΑΔΟΣ ΑΡΧΕΙΟΝ. 
Π.Α.Α.



Ο ΡΟΝΙ ΜΠΟΥ ΣΑΜΠΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΣΤΗΝ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ


Ο θεολόγος και φιλόλογος Ρόνι Μπου Σάμπα έδωσε μεγάλη συνέντευξη στην εφημερίδα "Ορθόδοξη Αλήθεια" (φύλλο Μ. Τετάρτης 20 Απριλίου 2022) και στον Γιάννη Ζαννή, για τον τρόπο με τον οποίο γιορτάζουν οι αραβόφωνοι Ορθόδοξοι το Πάσχα. 
Ο Ρόνι Μπου Σάμπα γεννήθηκε στο Λίβανο το 1983 όπου τελείωσε τις σπουδές του. Είναι πτυχιούχος Αραβικής Φιλολογίας και Θεολογίας. Το 2006 ήρθε στην Ελλάδα και σπούδασε Ελληνική Φιλολογία. Είναι υποψήφιος διδάκτορας στο τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Έχει μεταφράσει το βιβλίο "Η Φύση του Ισλάμ" του Μητροπολίτη πρώην Όρους Λιβάνου Georges Khodr, εκδ. Μαΐστρος και αρθρογραφεί για θέματα που αφορούν στη χριστιανοσύνη στην Εγγύς Ανατολή. Διδάσκει την αραβική γλώσσα στο Διδασκαλείο Ξένων Γλωσσών του ΕΚΠΑ. Ασχολείται συστηματικά με τις μεταφράσεις Ελλήνων ποιητών στα αραβικά. Είναι συνεργάτης της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας. 
Ακολουθεί η συνέντευξη στην εφημερίδα "Ορθόδοξη Αλήθεια": 
Ο.Α.: Στον ευρύτερο ελληνικό χώρο, το Πάσχα είναι η εορτή των εορτών και γιορτάζεται από τους Ορθόδοξους Έλληνες με μεγάλη λαμπρότητα. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ομοδόξους αδελφούς μας στον Λίβανο και την Συρία; 
Ρόνι Μπου Σάμπα: Το Πάσχα, εμπράκτως, βιώνεται ως «εορτή των εορτών» για όλους, ανεξαιρέτως, τους χριστιανούς στο Λίβανο και τη Συρία. Είναι η γιορτή που σηματοδοτεί τον χριστιανισμό, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη γιορτή. Είναι η γιορτή που βασίζεται σε ένα μοναδικό θαύμα, αυτό της Ανάστασης το οποίο κηρύττει μόνο ο Χριστιανισμός. Η γιορτή αυτή έχει προπαντός λατρευτική διάσταση, αλλά έχει αναμφίβολα και μεγάλη κοινωνική διάσταση. Στην περιοχή του Λιβάνου και της Συρίας ζουν χριστιανοί διαφόρων δογμάτων μαζί με οπαδούς άλλων θρησκειών. Μερικοί από τους χριστιανούς ακολουθούν το Ιουλιανό ημερολόγιο και άλλοι το Γρηγοριανό. Αυτό επηρεάζει τον εορτασμό του Πάσχα, όπου μερικές φορές η απόκλιση των δύο ημερολογίων είναι μεγάλη. Επίσης, οι λατρευτικές γλώσσες, όπως και τα Τυπικά διαφέρουν. Όλα αυτά δίνουν μια ιδιαίτερη λαμπρότητα στην γιορτή. 
Ο.Α.: Πώς διανύουν οι Ορθόδοξοι στον Λίβανο την περίοδο της Μεγάλης Τεσσαρακοστής; 
Ρόνι Μπου Σάμπα: Οι ορθόδοξοι χριστιανοί στο Λίβανο και τη Συρία, οι οποίοι ανήκουν στο παλαίφατο Πατριαρχείο Αντιοχείας, είναι ιδιαίτερα ευλαβείς. Αρκεί να πάει κανείς σε οποιονδήποτε ιερό ναό και θα διαπιστώσει ότι είναι γεμάτος με άτομα όλων των ηλικιών ειδικά με νέους. Το επισημαίνω αυτό για να πω ότι η Μεγάλη Τεσσαρακοστή διανύεται «εν προσευχή και νηστεία». Η νηστεία τηρείται από μεγάλη μερίδα των πιστών. Μερικοί επίσης, απέχουν από κάθε είδους τροφής και ποτού από το βράδυ έως το μεσημέρι της επόμενης. Αυτή η πρακτική μάλλον αντανακλά την επιρροή της ισλαμικής νηστείας στην οποία η χρονική διάρκεια αποτελεί βασικό κριτήριο. Επιπλέον η συμμετοχή στις ακολουθίες είναι τακτική και ένθερμη, με την έννοια ότι συμμετέχει όλο το εκκλησίασμα στο ψάλσιμο των γνωστών ύμνων, όπως για παράδειγμα το «Μεθ’ ημών ο Θεός», «Κύριε των δυνάμεων», και άλλα. 
Ο.Α.: Πώς τελούνται οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδος; 
Ρόνι Μπου Σάμπα: Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας αποτελούν την κορύφωση της πορείας προς την Ανάσταση. Σηματοδοτούν την έλευσή της και μας προετοιμάζουν γι’ αυτήν. Όλοι οι πιστοί, κληρικοί και λαϊκοί, ο καθένας από τη θέση του μετέχει της ιερότητας των ημερών. Οι ακολουθίες τηρούνται όπως ορίζει το Τυπικό της Εκκλησίας. Ξεκινώντας από το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων, τελείται η ακολουθία του όρθρου της Μεγάλης Δευτέρας, και ούτω καθεξής. Σε όλους τους ναούς πραγματοποιούνται όλες οι ακολουθίες, ακόμα και όσες συμπίπτουν με τα ωράρια εργασίας, με μεγάλη συμμετοχή όπως για παράδειγμα ο εσπερινός των Προηγιασμένων Τιμίων Δώρων, δεδομένου ότι στην Αντιόχεια οι χριστιανοί κοινωνούν σε κάθε Θεία Λειτουργία. Οι ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας περιβάλλονται και από εθιμοτυπικό χαρακτήρα στο οποίο συμβάλλει η τακτική παρουσία των προσκόπων, με τις στολές τους και τις μουσικές τους, και η βοήθεια που παρέχουν όπου υπάρχει ανάγκη, όπως στην περιφορά του Επιταφίου. 


Ο.Α.: Ποιες είναι οι σχέσεις των Ορθοδόξων στο Λίβανο με τις άλλες θρησκείες και ομολογίες; Υπάρχουν δυσκολίες για την τέλεση των ακολουθιών; 
Ρόνι Μπου Σάμπα: Δίνεται η εντύπωση, μερικές φορές ότι η συνύπαρξη πολλών και διαφορετικών θρησκειών είναι αιτία για έριδα και διχόνοια. Στην πραγματικότητα η συνύπαρξη, ακόμα μετά από δύσκολες στιγμές, καταλήγει να γίνει συμβίωση. Στο πλαίσιο αυτό, οι χριστιανοί του Λιβάνου και της Συρίας, πέραν από κάθε δόγμα, το ίδιο και οι μουσουλμάνοι, χαίρουν του δικαιώματος της ελεύθερης λατρείας. Αυτό ισχύει προφανώς για όλες τις λατρευτικές τελετές, εντός των ιερών χώρων και εκτός αυτών. 
Ο.Α. Πώς γίνεται η περιφορά του Επιταφίου; 
Ρόνι Μπου Σάμπα: Την Κυριακή των Βαΐων, μετά την Θεία Λειτουργία, γίνεται μια πρώτη περιφορά, με τα βάϊα. Ο ιερέας κρατάει το ιερό Ευαγγέλιο και το εκκλησίασμα κρατάει βάϊα, κλαδιά ελιάς και λαμπάδες. Γίνεται μια μεγάλη περιφορά στους δρόμους των πόλεων και των χωριών, όμοια με εκείνη του Επιταφίου. Φτάνοντας κανείς στη Μεγάλη Παρασκευή, αντικρίζει την ασύλληπτη Θεία Οικονομία. Η σωτηρία του ανθρώπου περνάει από εκείνο το στάδιο το οποίο φοβίζει περισσότερο τον άνθρωπο, εννοώ τον θάνατο. Ο Χριστός σαβανωμένος στολίζεται ευλαβικά από όλα τα μέλη του εκκλησιασιάσματος, τα οποία θα έρθουν φέροντας ο καθένας από ένα άνθος. Περιφέρεται ο Επιτάφιος για να δει ο κόσμος τον βέβαιο θάνατο το οποίο θα γίνει ζωή. Για να είναι μάρτυρες του θανάτου που θα φέρει αθανασία. Η περιφορά αποτελεί ένα γεγονός το οποίο τυγχάνει ιδιαίτερου ενδιαφέροντος όλων των κοινωνικών ομάδων. Οι πιστοί θα περιφέρονται ψάλλοντας τα Εγκώμια. Οι υπόλοιποι θα παρακολουθήσουν είτε από τα μπαλκόνια είτε από το δρόμο από περιέργεια. Αξιοπρόσεκτο είναι το γεγονός ότι στις περιοχές στις οποίες υπάρχουν πολλές εκκλησίες, ορθόδοξες ή και άλλες, συμμετέχουν σε μια κοινή περιφορά, η οποία θα καταλήξει όπως ξεκίνησε στους διαφορετικούς κατά τόπους ναούς.
Ο.Α.: Πώς γιορτάζεται η ημέρα του Πάσχα; 
Ρόνι Μπου Σάμπα: Σε μια θρησκευτικά μεικτή κοινωνία, όπως είναι ο Λίβανος και η Συρία, το Πάσχα αποτελεί πάντα αφορμή για χαρά, αλλά και αφορμή για προβληματισμούς σχετικά με την ενότητα των χριστιανών. Τέτοιες στιγμές χαράς και προβληματισμού βιώνονται ιδίως στις μεικτές οικογένειες όπου μπορεί ο ένας γονέας να είναι ορθόδοξος και ο άλλος καθολικός. Αξίζει να σημειωθεί ότι η γιορτή του Πάσχα είναι επίσημη γιορτή στο Λίβανο και τη Συρία, ακόμα και όταν δεν συμπίπτουν οι ημερομηνίες στο Ιουλιανό ημερολόγιο και το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Οι ύμνοι της ορθόδοξης εκκλησίας είναι ιδιαίτερα αγαπητοί στον κόσμο. Το ίδιο και το Τυπικό που ακολουθεί για την τέλεση της Ανάστασης. Τα χαράματα, κατά τις 3 ή 4 π.μ., ακούγεται το Χριστός Ανέστη, όπως συνηθιζόταν στην Αντιόχεια από αρχαιοτάτων χρόνων, τότε που τελούνταν η παννυχίδα του Πάσχα, όπως μαρτυρούν κείμενα ήδη από τον 4ο αιώνα. Άλλο ένα στοιχείο που ξεχωρίζει το Τυπικό της ορθόδοξης εκκλησίας της Αντιόχειας είναι το απόσπασμα από την «ακολουθία εις εγκαίνια ναού», γνωστό ως «άρατε πύλας οι άρχοντες υμών». Στο σημείο αυτό να πω ότι αυτός ο διάλογος ο οποίος στην αρχική ακολουθία εκφωνείται από τον αρχιερέα και τον ιερέα, την Κυριακή του Πάσχα αποκτά μια παραστατικότητα: τα του αρχιερέα τα εκφωνεί ο ιερέας, τα του ιερέα οι καντηλανάφτες οι οποίοι μετακινούν τις καρέκλες και κουνάνε τους πολυελαίους. Έτσι προκαλούν λίγη φασαρία εντός του ναού στον οποίο θα εισέλθει ο ιερέας με τους πιστούς ψάλλοντας το επινίκιο άσμα «Χριστός Ανέστη». 
Ο.Α.: Τι θα είχατε να πείτε στους Έλληνες Ορθοδόξους, ως επίλογο της συνεντεύξεως; 
Ρόνι Μπου Σάμπα: Με αφορμή την ευγενική φιλοξενία σας να μιλήσω για το Πάσχα στο Λίβανο και τη Συρία, θα καλούσα τους εκλεκτούς αναγνώστες της Ορθόδοξης Αλήθειας να δουν την ομορφιά της ορθοδοξίας η οποία απλώνεται εις όλη την οικουμένη, αγκαλιάζει και αλληλεπιδρά με διαφορετικές τοπικές παραδόσεις. Με τον τρόπο αυτό διαπιστώνουμε όλη τη σημασία του σωτήριου μηνύματος το οποίο παιανίζει σε όλα τα έθνη.

Τετάρτη 20 Απριλίου 2022

ΟΡΑΤΟΡΙΟ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΗΝΑΚΑΚΗ: "ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΚΟΥΣΙΟΝ ΠΑΘΟΣ" (ΒΙΝΤΕΟ)


Ο Δημήτρης Μηνακάκης είναι γνωστός συνθέτης, εκτελεστής, παιδαγωγός και συγγραφέας, με πραγματικά πλούσιο έργο σε όλους αυτούς τους τομείς. 
Η συνθετική του πορεία αντικατοπτρίζει έντονες επιρροές από τη Βυζαντινή μουσική, τη λόγια ελληνική παράδοση, και τον ύστερο ευρωπαϊκό μοντερνισμό. 
Οι συνισταμένες αυτές αφομοιώνονται και εξελίσσονται διαρκώς στο προσωπικό του ύφος. Ειδικά η σχέση του με την Βυζαντινή μουσική μας έχει δώσει πολύ ενδιαφέροντα δείγματα μιας έντεχνης, προσωπικής γραφής και προσέγγισης της εκκλησιαστικής μας μουσικής. 
Την Μεγάλη Δευτέρα 22 Απριλίου 2019, σε παγκόσμια πρώτη παρουσιάστηκε στο "Ολύμπια", το Δημοτικό Μουσικό Θέατρο "Μαρία Κάλλας", το ορατόριο «Προς το Εκούσιον Πάθος» του Δημήτρη Μηνακάκη. 
Το θέμα του Ορατορίου είναι η εκούσια πορεία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού προς το εκούσιον πάθος. Ξεκινά με τη θριαμβευτική είσοδο στα Ιεροσόλυμα, τη Σταυρική θυσία και ολοκληρώνεται με τα εγκώμια. Ο συνθέτης επεξεργάστηκε με τέχνη Βυζαντινούς ύμνους και ψαλμούς της Μ. Εβδομάδος, ενώ συνέθεσε πρωτότυπη μουσική για το τροπάριο της Κασσιανής στην ποιητική απόδοση του Κωστή Παλαμά. Αυτή η μελοποίηση παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον γιατί ο συνθέτης γράφει "πολυφωνικά" - με όλες τις σημασίες - και για όλους τους συντελεστές. 
Σολίστ: Αντωνία Καλογήρου (σοπράνο), Ινές Ζήκου (μέτζο σοπράνο), Αντώνης Κορωναίος (τενόρος) Τάσος Αποστόλου (βαθύφωνος). 
Διδασκαλία Χορωδίας: Σταύρος Μπερής 
Μουσική διεύθυνση: Ελευθέριος Καλκάνης
Αφηγητήs: Αλέξηs Κωστάλαs 
Λιμπρέτο Βασισμένο σε Ύμνους της Μ. Εβδομάδας: Γιάννης Χριστόπουλος
Παραθέτουμε χαρακτηριστικά βίντεο από την πρεμιέρα του έργου. 


Related Posts with Thumbnails