Χρήστος Γκουνέλας, Δρ Θεολογίας, MSc Μουσικολογίας
Πριν λίγες ημέρες αναχώρησε από τα εφήμερα στα αιώνια ο Άρχων Υμνωδός της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Γεώργιος Επ. Χατζηχρόνογλου. Ο εκλιπών υπήρξε μεγάλος Δάσκαλος και Μύστης της εκκλησιαστικής και παραδοσιακής μας μουσικής. Γεννημένος σε προσφυγική οικογένεια της Θήβας με πατέρα ψάλτη ακολούθησε, όπως ήταν φυσικό, από μικρό παιδί τον δρόμο της ψαλτικής τέχνης. Ανέλαβε ψαλτικά καθήκοντα ήδη από την εφηβική του ηλικία και μαθήτευσε κοντά σε μεγάλες ψαλτικές προσωπικότητες της εποχής, όπως ο Μανώλης Χατζημάρκος.
Η εξέλιξή του στην τέχνη του Δαμασκηνού ήταν ραγδαία. Άλλωστε, πώς αλλιώς θα γινόταν αφού επρόκειτο για μία προσωπικότητα εξαιρετικά χαρισματική και με ξεχωριστά τάλαντα; Διακρίθηκε όχι μόνο ως μονωδός, αλλά και ως Δάσκαλος και ως χοράρχης, συγκεντρώνοντας στο πρόσωπο του πολλές ιδιότητες της ψαλτικής τέχνης τις οποίες συνήθως δεν συναντάμε συγκεντρωμένες σε ένα μόνο πρόσωπο. Παράλληλα, είχε και λαμπρή πορεία στον χώρο του ακαδημαϊκού και προπονητικού αθλητισμού και του πρωταθλητισμού, ακόμη και στα κοινά. Ωστόσο, την καρδιά του την έκλεψε η μουσική τέχνη.
Ως μονωδός διακρίθηκε μεταξύ των αρίστων στη νεότερη ιστορία της εκκλησιαστικής μουσικής διαθέτοντας ερμηνευτική δεινότητα και φωνητική καθαρότητα η οποία αναδείκνυε όλες τις εκφάνσεις του ψαλλόμενου μέλους. Ο Γεώργιος Χατζηχρόνογλου ήταν μία πραγματικά από τις σπάνιες περιπτώσεις σύγχρονων ψαλτών που διέθετε όχι μόνο θεωρητικό υπόβαθρο στην τεχνική στήριξης της φωνής αλλά που παράλληλα την εξασκούσε και στην πράξη. Ενώ, ταυτόχρονα διακρινόταν για την εξαιρετικά εύστροφη φωνή με ξεχωριστή χροιά και μεγάλο φωνητικό εύρος.
Επιπλέον, υπήρξε και δεινός ερμηνευτής παραδοσιακών τραγουδιών με ιδιαίτερη έφεση στα μικρασιάτικα τραγούδια και δη στην υψηλή τέχνη του αμανέ, στην οποία ήταν αληθινά αξεπέραστος. Ο πόνος του Έλληνα Μικρασιάτη έβρισκε μέσα από τη φωνή του Άρχοντα τον γνήσιο εκφραστή της. Ο δίσκος «Μικρασίας Λύθρος. Τραγούδια του σεβντά» μαρτυρεί και την τραγουδιστική δεινότητα του Γεώργιου Χατζηχρόνογλου, ο οποίος γνώριζε καλά να ξεχωρίζει ερμηνευτικά τον ψαλμό από το τραγούδι. Παράλληλα, έκανε και τολμηρά μουσικά ανοίγματα τόσο σε άλλα μουσικά είδη (όπως σύνθεση ορατόριου) όσο και μέσα από συνεργασίες με καλλιτέχνες της θύραθεν μουσικής.
Ένα άλλο στοιχείο που διέκρινε κάποιος αμέσως στο πρόσωπο του Γεώργιου Χατζηχρόνογλου ήταν το διδασκαλικό του χάρισμα. Δεν υπήρξε απλά μέτοχος πλούτου γνώσεων αλλά παράλληλα είχε και έναν μοναδικό τρόπο μετάδοσης της γνώσης στους μαθητές του. Η δε διδασκαλική του αγάπη προς τους μαθητές του ήταν και αυτή ξεχωριστή και όλοι όσοι κοινωνήσαμε από αυτή μπορούμε να μαρτυρήσουμε σχετικώς.
Οι απόψεις του για την εκκλησιαστική μας μουσική, τις οποίες εξέφραζε είτε δημόσια μέσα από τις ραδιοφωνικές του εκπομπές και τις διαλέξεις του είτε κατ’ ιδίαν δεν ήταν δυνατόν να περάσουν απαρατήρητες, διότι πρώτα από όλα αφορούσαν τη σύγχρονη εκκλησιαστική ψαλτική τέχνη και τάξη, αλλά και εν γένει το ύφος και το ήθος που τη συνοδεύουν. Ακόμη κι αν κάποιος διαφωνούσε με μερικές από αυτές ήταν πάντα σεβαστές διότι κατατίθεντο με τρόπο αγάπης, ενδιαφέροντος και αγωνίας εκ μέρους του δυναμικού Δασκάλου για τη συνέχεια και τη διαφύλαξη της Τέχνης του Δαμασκηνού.
Με τις χορωδίες τις οποίες ίδρυσε στη Βοιωτία και την Αθήνα διέδωσε το ύφος και το ήθος της πατρώας μουσικής σε ολόκληρη την Ελλάδα και στα πέρατα του κόσμου. Μόλις πρόσφατα βραβεύτηκε η χορωδία του, η Βυζαντινή Χορωδία Αθηνών, η οποία υπό τη διεύθυνσή του κατέκτησε το Α' βραβείο σε σχετική εκδήλωση στο εξωτερικό. Στη δε Βοιωτία συνεχίζουν επάξια το έργο του μαθητές του μέσα από τη χορωδία που ο ίδιος ίδρυσε και διευθύνει ο μαθητής του Αντώνιος Τσαρουχάς.
Μεγάλη παρακαταθήκη αποτελούν και τα βιβλία του Δασκάλου μέσα από τα οποία φαίνεται όχι μόνο η βαθιά θεωρητική του κατάρτιση αλλά και η δυνατή συνθετική του πένα, πάντα με γνώμονα την αγάπη προς τον ψαλτικό κόσμο και προς την Εκκλησία. Αποτελεί, επιπλέον, διακεκριμένη περίπτωση ψάλτη ο οποίος διείδε τη μεγάλη αξία του ισοκρατήματος στην ψαλτική τέχνη για να αφιερώσει ένα ολόκληρο πρωτότυπο βιβλίο για αυτό.
Είχα την ευλογία να ξαναβρέθουμε από κοντά με τον Δάσκαλο όταν πριν μερικά χρόνια ήρθε προσκεκλημένος στη Λάρισα για μία διάλεξή του «περί του ισοκρατήματος» από τον Σύλλογο «Θεσσαλοί Μελωδοί» και τον δραστήριο χοράρχη Γιώργο Λεμονόπουλο. Την επομένη, ημέρα Κυριακή, στάθηκα στο πλάι του στο αναλόγιο του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού Ελασσώνος Αγίου Δημητρίου. Έψαλε με την ίδια κρυστάλλινη φωνή, την ίδια μαστοριά και την ίδια αρχοντιά, όπως τον θυμόμουνα όταν γνωριστήκαμε στη Βοιωτία και ήμουνα μέλος της χορωδίας του πριν πολλά χρόνια. Στο τέλος μας τραγούδησε και τιμήθηκε και από τη Μητρόπολη Ελασσώνος για το έργο του. Μία ακόμη τιμή για τον μεγάλο Δάσκαλο από τις τόσες πολλές ανά την Ελλάδα και τον κόσμο. Με ύψιστη βεβαίως την τιμή και την ευθύνη συνάμα της απονομής του οφίκιου του Άρχοντος Υμνωδού εκ μέρους του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου.
Ο Άρχοντας και Δάσκαλος αναπαύεται πλέον στη βοιωτική γη την οποία τόσο αγάπησε και της το απέδειξε έμπρακτα. Ωστόσο, το πολυσχιδές έργο του θα συνεχίσει να υπάρχει ως αιώνια παρακαταθήκη μέσα από τους μαθητές του, τα βιβλία του και τα ακούσματα που μας κατέλιπε. Η θέση του πλέον βρίσκεται στο αναλόγιο του ουρανού όπου συμψάλλει γλυκύφθογγα μέλη μετά των αγγέλων ενώπιον του Θεού.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου