Μνημεία παραδομένα στη φύση της Ζακύνθου - Έκθεση φωτογραφίας στο «Αληθώς»

Γράφει ο επιμελητής της εκθεσης Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας, Μουσειολόγος (MSc) 

«Η αρχιτεκτονική και η φύση δεν αντιπαρατίθενται· συνδιαμορφώνουν το ίδιο τοπίο». 

Με αφορμή τη θεωρητική προσέγγιση του ιταλού αρχιτέκτονα Giancarlo De Carlo για τη σχέση φύσης και αρχιτεκτονικής. Το Zantphotex - Φωτογραφικό project εγκαταλελειμμένων μνημείων της Ζακύνθου του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου, αποτελεί μια πρόταση ανάγνωσης του τοπίου ως ζωντανού πεδίου, όπου η πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον συνδιαμορφώνουν μια νέα αισθητική πραγματικότητα. 

Τα μνημεία που παρουσιάζονται δεν αντιμετωπίζονται ως απομονωμένα αρχιτεκτονικά αντικείμενα ούτε ως κατάλοιπα ενός παρελθόντος που παρήλθε. Αντίθετα, προσεγγίζονται ως οργανικά στοιχεία του σημερινού τοπίου, τα οποία συνεχίζουν να μετασχηματίζονται μέσα από τη διαρκή παρουσία της φύσης και τη δράση του χρόνου. Η βλάστηση που διεισδύει στα αρχιτεκτονικά στοιχεία και οι φθορές των υλικών συνθέτουν μια νέα μορφή τέχνης, όπου το ανθρώπινο έργο και η φύση συνυπάρχουν, αλληλοσυμπληρώνονται και επαναπροσδιορίζουν την αισθητική αξία του τόπου. 

Η Έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX παρουσιάζεται ως μια επιμελημένη αρχειακή εμπειρία. Φωτογραφίες, χαρτογραφήσεις, πληροφοριακά γραφήματα, εκδόσεις και έντυπο υλικό συνθέτουν ένα ενιαίο αφήγημα που προσκαλεί τον επισκέπτη να προσεγγίσει την πολιτιστική κληρονομιά ως ζωντανό κομμάτι του φυσικού πλούτου της Ζακύνθου. 

Έπειτα από την ψηφιακή παρουσίαση στο zantphotex.envi.ionio.gr και την επιστημονική ημερίδα του ερευνητικού προγράμματος τον Μάιο του 2025, το ZANTPHOTEX αποκτά πλέον και τη φυσική του υπόσταση. Στην καρδιά του Ζακυνθινού κάμπου, η φωτογραφική έρευνα μεταφέρεται από την οθόνη και τον ακαδημαϊκό διάλογο στον εκθεσιακό χώρο του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης ΑΛΗΘΩΣ, προσκαλώντας το κοινό να συναντήσει από κοντά μια διαφορετική ανάγνωση της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού. 

14 και 15 Αυγούστου μετά τις 19:30 

Βιβλιοθήκη Βανάτου Αληθώς / Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης Ενορίας Βανάτου στη Ζάκυνθο. 

νυχθημερόν

Μια απρόσμενη πρώτη «ξενάγηση» στην έκθεση φωτογραφίας ZANTPHOTEX πραγματοποιήθηκε στη Βιβλιοθήκη Βανάτου, όπου στεγάζεται το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου και Τέχνης «Αληθώς», ενώ βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη το στήσιμο της έκθεσης, ενόψει της λειτουργίας της στις 14 και 15 Αυγούστου 2026. 

Στο Βανάτο βρέθηκαν εκτάκτως, το βράδυ της 9ης Αυγούστου 2026, ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ΄, ο Βουλευτής Ζακύνθου Διονύσιος Ακτύπης, ο Δήμαρχος Ζακύνθου Γιώργος Στασινόπουλος, η πρώην πολιτεύτρια της Νέας Δημοκρατίας Αγγέλα Αβούρη, καθώς και κληρικοί. Με την ευκαιρία της παρουσίας τους στην περιοχή επισκέφθηκαν τον χώρο της Βιβλιοθήκης και είχαν έτσι την ευκαιρία να δουν και να θαυμάσουν από κοντά την έκθεση του ΑΛΗΘΩΣ, πριν ακόμη αυτή παραδοθεί ολοκληρωμένη στο κοινό. 

Τους επισκέπτες υποδέχθηκαν οι συντελεστές του ΑΛΗΘΩΣ, οι οποίοι παρουσίασαν το σκεπτικό και το περιεχόμενο της έκθεσης, καθώς και χαρακτηριστικές φωτογραφικές αποτυπώσεις των μνημείων. Η επίσκεψη εξελίχθηκε μέσα σε ιδιαίτερα θερμό κλίμα, με συζήτηση γύρω από τα εγκαταλελειμμένα μνημεία της Ζακύνθου, την ιστορική και αισθητική αξία τους και τη σχέση που αναπτύσσουν με το φυσικό περιβάλλον. 

Το ZANTPHOTEX αποτελεί ερευνητικό έργο του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου και καρπό της συνεργασίας του συντηρητή Απόστολου Βαϊνόπουλου και του μουσειολόγου Ιωάννη-Πορφυρίου Καποδίστρια. Συνδυάζοντας επιστημονική τεκμηρίωση και φωτογραφική αποτύπωση, στρέφει τον φακό σε μια λιγότερο γνωστή όψη της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Ζακύνθου. 

Το ερευνητικό υλικό περιλαμβάνει 170 φωτογραφίες και καταγραφή 18 εγκαταλελειμμένων μνημείων, φωτίζοντας τον ιδιαίτερο διάλογο ανάμεσα στα ανθρώπινα κατάλοιπα και στη φύση που τα περιβάλλει και σταδιακά τα μεταμορφώνει.