ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: "Γιατί να συνεχίζουμε να υπάρχουμε; Να πάμε να χαθούμε!"

Ακούγοντας συνεχώς ...οιμωγές από παντού, του στυλ "εθνικό πρόβλημα η υπογεννητικότητα", "θα γίνουμε μειονότητα στη χώρα μας" και άλλα παρόμοια, καταφεύγω στον Μάνο Χατζιδάκι που τα 'χει πει όλα πριν τριάντα πέντε χρόνια.  

Σε μια απολαυστική συνέντευξη στην Όλγα Μπακομάρου στο περιοδικό «Γυναίκα» (1988)! Παραθέτω ένα απόσπασμα:

- Είστε κατά του γάμου, κύριε Χατζιδάκι; 

Ναι, ασυζητητί. Ο γάμος είναι πηγή ασθενειών. 

- Τι ασθενειών; 

Μεγάλων ασθενειών. Κατ' αρχήν, ευνοείται ο γάμος, διότι τροφοδοτεί τα κοινωνικά σύνολα με πληθυσμό. 

- Δεν πρέπει να τροφοδοτούνται τα κοινωνικά σύνολα με πληθυσμό; Δεν είναι απαραίτητο; 

Όχι. Δεν με ενδιαφέρει. Γιατί να συνεχίζουμε να υπάρχουμε; Να πάμε να χαθούμε! Εάν τυχόν η ανάπτυξη σας βασίζεται στο αντίστοιχο της Τουρκίας, όλη η φουκαροσύνη και δέκα παιδιά, ποτέ μην αναπτυχθούμε. Βλέπετε όλους αυτούς τους φουκαράδες, που σαν τις κρεατομηχανές κάνουν δώδεκα και δεκαπέντε παιδιά και νομίζουν οι άθλιοι, μέσα στην απαιδευσιά τους, ότι κάνουν πράξη εξόχως θεάρεστη κοινωνικά, και κανείς δεν βρέθηκε να τους πει Προς θεού, αυτό είναι αμαρτία, να βγάζουν τόσα παιδιά στον κόσμο χωρίς να έχουν τα κότσια να τα πάνε παραπέρα στη ζωή τους. Αντίθετα, έρχεται η Κοινωνία, η Πολιτεία και το επιβραβεύει επίσημα αυτό το πράγμα και σου λέει Πολύ καλά κάνεις, πάρε και επίδομα διότι χρειαζόμαστε στρατιώτες να τους στέλνουμε εις τας μάχας να σκοτώνονται υπέρ πατρίδος. Αυτή την αηδία, αυτές τις τρισάθλιες συμβατικότητες εγώ δεν τις δέχομαι. 

- Δεν έχει βρεθεί όμως, λένε, σχέση που να μπορεί να υποκαταστήσει τον γάμο. 

Πολύ καλή είναι μια σχέση όσο θέλεις τον άνθρωπο σου. Από την ώρα που δεν τον θέλεις και δεν σε θέλει, σταματάτε. Οι ώριμοι άνθρωποι έτσι κάνουν. Δεν είσαι ιδιοκτησία κανενός. Ούτε μπορείς να γίνεις ιδιοκτησία κανενός. Επειδή σε ευλογάει ο παπάς, είσαι υποχρεωμένος να ζήσεις σ' όλη σου τη ζωή έτσι;

- Υποστηρίζουν ότι, αν μη τι άλλο, ο γάμος χρειάζεται για να μπορούν οι άνθρωποι να φέρνουν στον κόσμο παιδιά. 

Γιατί, άμα έχεις μια πολύ καλή σχέση, δεν μπορείς να κάνεις και παιδιά; 

- Παρ' όλα αυτά κι αυτοί που έχουν μια πολύ καλή σχέση όπως λέτε, δεν βλέπουν την ώρα να παντρευτούν, ακόμα και στην εποχή μας, που τόσα πράγματα έχουν αλλάξει. Το κάνουν, λέτε, από ανασφάλεια; 

Από ανασφάλεια. 

- Και μένουν παντρεμένοι από ανασφάλεια; 

Από ανασφάλεια. Κάνουν παιδιά και ζούνε συμβατικά, διότι έχουν κάνει παιδιά. Είναι αποδεκτοί απ' το κοινωνικό σύνολο παντρεμένοι, μπορούν να κάνουν τις βρωμιές τους παντρεμένοι, χωρίς να κυνηγιούνται, όπως κυνηγιούνται ελεύθεροι. 

- Πώς ακούτε την άποψη ότι ένας γάμος δεν πρέπει να διαλύεται όταν υπάρχουν παιδιά; 

Από την ώρα που θα κάνετε παιδιά, είναι τραγωδία! Από 'κει και πέρα, είτε διαλυθεί, είτε δεν διαλυθεί ο γάμος...

- Όταν η σχέση δεν είναι σωστή, είναι λέτε, τραγωδία; 

Μα πόσες σχέσεις σωστές ξέρετε εσείς; Εγώ είμαι 63 ετών και μέσα σ' αυτά τα 63 χρόνια είναι ζήτημα αν ξέρω τρεις σωστές οικογένειες όλες κι όλες. Οι άλλες είναι θλίψη, κατήφεια κι αρρώστια, γεμίζουν την κοινωνία από άρρωστους πολίτες. Βέβαια, η πολιτεία δεν ενδιαφέρεται γι' αυτά τα πράγματα, θέλει να αυξάνεται ο πληθυσμός, για να αντιμετωπίζει τους εχθρούς, τους γείτονες κ.λ.π. Εμάς τι μας ενδιαφέρει; Η ζωή δεν είναι αν θα νικήσουμε την Τουρκία ή όχι. Στα παλιά μου τα παπούτσια. 

- Αν θα νικήσουμε την Τουρκία; 

Ναι. Δεν με ενδιαφέρει καθόλου. Ο εχθρός είναι εξίσου εντός και εκτός Ελλάδος. 

- Οι απόψεις σας θα ξενίσουν ορισμένους. Θα πουν ότι μ' αυτά και μ' αυτά κινδυνεύουμε να μην μείνει τίποτα όρθιο. 

Να μην μείνει τίποτα όρθιο. Γιατί να μείνει; Τώρα, φαντάζεσαι αλήθεια, ότι το πρόβλημά μας είναι να μείνουν όρθιες οι κολόνες ή να επιστρέψουν τα Ελγίνεια; Όλα αυτά είναι φτιαχτά προβλήματα κι ο καθένας κάνει τη μόστρα του, που λέμε, μέσα απ' αυτά. Δεν με απασχολεί, άλλα πράγματα πρέπει να μας απασχολούν. 

- Τι πράγματα; 

Τώρα πάει μακριά η συζήτηση, πάμε αλλού. (...) 

- Η πολιτική; Είπατε ότι η σημερινή κοινωνία εδώ, η πολιτική εξουσία είναι φαλλοκρατική. Είναι κακό αυτό; 

Ε, βέβαια. 

- Τι θα έπρεπε να είναι δηλαδή; 

Ερμαφρόδιτη. Σκέπτεσθε, ένας πολιτικός ερμαφρόδιτος τί ενδιαφέρον θα είχε; 

- Πολιτικός, εννοείτε ο κυβερνήτης, ο υπουργός, ο αξιωματούχος τέλος πάντων; 

Ναι. 

- Μπορεί να υπάρχουν ερμαφρόδιτοι. 

Δεν υπάρχουν. Θα υπάρχουν συμπλεγματικά, κρυφά. Εγώ τα θέλω όλα αυτά να είναι επίσημα.

- Είπατε ότι από ένα φαλλοκράτη προτιμάτε μια αδερφή. Μήπως και από μια ομάδα φαλλοκράτες θα προτιμούσατε να μας κυβερνούν μια ομάδα αδερφές; 

Θα είχε τουλάχιστον ενδιαφέρον μια κυβέρνηση με αδερφές. 

- Τι ενδιαφέρον θα είχε; 

Θα είχε γραφικότητα. Προσωπικά, θα διάβαζα τις εφημερίδες κάθε μέρα με μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Από το τί αποφάσισε, λόγου χάρη, ο κ. Δροσογιάννης, θα προτιμούσα να γνώριζα απ' τις εφημερίδες τί αποφάσισε μια αδερφή εις το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως. 

- Υπάρχει καμιά τέτοια κοινωνία; 

Η δικιά μου, όπως τη σκέφτομαι εγώ. Να φτιάξετε ανθρώπους που να σκέφτονται σωστά. Και όχι να γεμίζετε τα παιδιά με όλες αυτές τις ανταγωνιστικές αηδίες μεταξύ ανδρός και γυναικός. 

- Μα υπάρχουν τα φύλα, τα δύο φύλα. 

Η εξέλιξη του ανθρώπου θα είναι στο να γίνει ο άνδρας και άνδρας και γυναίκα. 

- Και η γυναίκα και γυναίκα και άνδρας; 

Ναι. Δεν θα υπάρχουν φύλα. 
- Ούτε οπτικά;
Όχι, τίποτα. 

- Τίποτα; Δηλαδή πώς θα είναι οι άνθρωποι; 

Θα είναι άνθρωποι. 

- Δηλαδή, ένα μοντέλο θα κυκλοφορεί; 

Ένα. 

- Αυτό πια ξεπερνά και τον Όργουελ! 

Δεν νομίζω πως ανήκει στα οράματά του. 

- Και το βλέπετε να γίνεται σύντομα; 

Σύντομα, σύντομα. Σε καμιά δεκαριά χρόνια. 

ΑΛΚΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ: "ΕΞΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΚΗΝΕΣ"

Στις 13 Δεκεμβρίου 2023, παρουσιάστηκε το νέο δισκογράφημα με τίτλο"Έξι κινηματογραφικές σκηνές" του συνθέτη Άλκη Παπαδόπουλου, με την Μαρία Μοσχίδου (πιάνο), στην κατάμεστη Αίθουσα Διδασκαλίας της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

Προλόγισε ο μουσικογράφος και κριτικός Θωμάς Ταμβάκος. Παραθέτουμε, στη συνέχεια, την ομιλία του. 

Καλησπέρα σας. 

Σήμερα, αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι, εδώ στον φιλόξενο χώρο της Αίθουσας Διδασκαλίας της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης, παρουσιάζουμε το πρώτο προσωπικό δισκογράφημα του εκλεκτού συνθέτη και μουσικοπαιδαγωγού Άλκη Παπαδόπουλου με τίτλο Έξι Κινηματογραφικές Σκηνές. 

Το μουσικό περιεχόμενό του θα το αποδώσει σε λίγο η πιανίστα Μαρία Μοσχίδου, μέσα από το δικό της εκφραστικό και συναισθηματικό πρίσμα. 

Ο Άλκης Παπαδόπουλος, γεννημένος στην Αθήνα τις 9 Ιουνίου του 1956 και καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Ωδείου Χολαργού επίσης, είναι ο ιδρυτής της δισκογραφικής εταιρείας IRIDA. Η εταιρεία η οποία περιλαμβάνει εξοπλισμένο στούντιο ηχογραφήσεων, εισέρχεται πλέον στην τρίτη δεκαετία της.

Με περισσότερες από τριάντα δισκογραφικές εκδόσεις, λόγιας και τζαζ μουσικής, με έμφαση στους Έλληνες δημιουργούς και εκτελεστές, η ΙΡΙΔΑ κατέχει πλέον αξιοζήλευτη θέση μεταξύ των αντίστοιχων δισκογραφικών εταιρειών σε ολόκληρη την Ευρώπη, με παραγωγές ιδιαίτερα προσεγμένες, σε όλες τις λεπτομέρειες και από όλους, ανεξαιρέτως, τους συμμετέχοντες σε αυτές, όπως ο Νίκος Δημοσθένους, έμπειρος ηχολήπτης και μουσικός. 

Είκοσι έτη λοιπόν μετά την ίδρυση τής ΙΡΙΔΑ, o ιδρυτής και εμπνευστής της, μας προσφέρει τις Έξι Κινηματογραφικές Σκηνές, σε φυσική μορφή και με καλαίσθητη χάρτινη συσκευασία, σε πείσμα όλων όσων πιστεύουν ότι ο συμπαγής δίσκος ακτίνας (το CD δηλαδή) πνέει τα λοίσθια. 

Ναι μεν η ποσοτική παραγωγή του είναι μειωμένη, σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες, όμως το CD -στις διάφορες μορφές του που αφορά τους τρόπους δειγματοληψίας του ήχου- επιμένει να δίνει το παρόν σε εκατομμύρια πραγματικούς φιλόμουσους στον πλανήτη. Φιλόμουσους που δεν παθιάζονται με τον άυλο, τον πλήρως ψηφιακό λεγόμενο ήχο που διατίθεται σε πλατφόρμες του διαδικτύου. 

Το δισκογράφημα περιέχει πιανιστικά έργα, αριστοτεχνικά δομημένα, χωρίς περιττές ή φλύαρες προσθήκες, σχεδόν μινιμαλιστικά. Έργα χαμηλότονα, αλλά όμως αρκούντως ικανά να προκαλέσουν το ζωηρό ενδιαφέρον του ακροατή και την επιθυμία του για επανάληψη της ακρόασης. 

Η αγάπη του μουσικού δημιουργού για την έβδομη τέχνη είναι δεδομένη και τεκμηριωμένη εδώ και πολλά χρόνια. Να τονίσω εδώ ότι είναι πολύ σπάνια, στην εργογραφία και πολύ περισσότερο στη δισκογραφία της λόγιας ελληνικής μουσικής, η μουσική δημιουργία, με πηγή έμπνευσης τις κινηματογραφικές ταινίες. Μουσική δημιουργία η οποία ουδεμία σχέση έχει σχέση με τις προϋπάρχουσες μουσικές επενδύσεις για κινηματογραφικές ταινίες. 

Ο Άλκης το τολμά και δικαιώνεται εκ του αποτελέσματος. Είναι εξάλλου έμπειρος συνθέτης μουσικής επένδυσης κινηματογραφικών ταινιών μεγάλου και μικρού μήκους. Επί τροχάδην σας αναφέρω τους τίτλους: Στο ύψος της χαραμάδας (1992), Νετρίνο (1999, αμφότερες μεγάλου μήκους), Μια Κυριακή (1984), Φλου (1986), Αργή πτήση (1989), Η γυναίκα στο δωμάτιο (2017) και οι τέσσερις μικρού μήκους. Η εμπειρία του αυτή συμπληρώνεται με τις μουσικές επενδύσεις του για ντοκυμαντέρ και εκπομπές λόγου και τέχνης στην ΕΡΤ. 

Η έμπνευση για τη γραφή των Έξι Κινηματογραφικών Σκηνών έλκεται από ισάριθμες κινηματογραφικές ταινίες-σταθμούς στην ιστορία της έβδομης τέχνης. Έξι γνωστά και αγαπημένα αριστουργήματα της μεγάλης οθόνης κορυφαίων σκηνοθετών, αξεπέραστα έως τις μέρες μας, αναβιώνονται, με μοναδική μαεστρία, μέσα από την ηχοχρωματική παλέτα του πιάνου. 

Οι Έξι Κινηματογραφικές Σκηνές αναπαραγάγουν εικόνες και συναισθήματα, ανάλογα με αυτά που προκαλεί η θέαση των ισάριθμων ταινιών, ιδίως στη σκοτεινή κινηματογραφική αίθουσα. Αν και ο τίτλος ίσως παραπέμπει τον ακροατή σε συγκεκριμένες και αξέχαστες σκηνές από τις ταινίες, ανάλογα βέβαια με τη φαντασία του, εντούτοις η μουσική δημιουργία του δισκογραφήματος είναι εμπνευσμένη καθαρά από την αισθητική και το ύφος εκάστης ταινίας και όχι αποκλειστικά από σκηνές τους αλλά και τις μουσικές επενδύσεις τους που τις συνοδεύουν. 

Πιστεύω ότι η επιλογή των συγκεκριμένων ταινιών από τον συνθέτη είναι ιδανική και μία εξαιρετική προσπάθεια να επαναφέρει τα αισθήματα που ένοιωσε στη νεότητά του, όταν τις είδε την προβολή τους στις κινηματογραφικές αίθουσες. 

Όπως ο συνθέτης τονίζει, πέρα από την έμπνευση, αφετηρία επίσης, για τη μουσική δημιουργία, ήταν η ιδιαίτερη οπτική γωνία του κάθε σκηνοθέτη για τα αιώνια προβλήματα του ανθρώπου. 

Ο συνθέτης σε αυτό το δισκογράφημα αδιαφορεί για τις προϋπάρχουσες μουσικές επενδύσεις των έξι ταινιών. 

Αφήνει τη φαντασία του ακροατή απολύτως ελεύθερη να προσεγγίσει τη θαυμαστή διαχείριση των χωροχρόνων του ονειροπόλου και βασικού εκφραστή του ιταλικού νεορεαλισμού, του Λουκίνο Βισκόντι στις ντοστογιεβσκηκές Λευκές Νύχτες (Le Νotti Βianche). Ταινία στοχαστικής πραότητας που θεωρείται ως το άπαν της κινηματογραφικής πρωτοπορίας για την εποχή του (1957), αν και χαρακτηρίστηκε ως υπερβολικά αισθητική, από την αριστερή διανόηση της εποχής του. 

Η εξάλεπτης διάρκειας έξοχη μουσική δημιουργία του Άλκη, για τον ακροατή που γνωρίζει επίσης καλά την ταινία αλλά και τον σκηνοθέτη, τον φέρνει ενώπιον της μεγαλειώδους χρήσης του βάθους πεδίου που χάρη στον σκηνοθέτη πολλαπλασιάζει τον θεατρογενή χώρο. 

Αφήνει τη φαντασία του ακροατή να κατανοήσει τις υπέροχες αναλογίες, τις επιρροές και τις συγκλίσεις, στο δράμα Κόκκινη έρημος (Desserto Rosso) του επίσης Ιταλού Μικελάντζελο Αντονιόνι, σκηνοθετημένο επτά χρόνια μετά (1964). 

Η ταινία γυρίστηκε στη Ραβέννα και παρουσιάστηκε από τον σκηνοθέτη ως μια πόλη χωρίς ίχνος ανθρωπιάς, με κύριο χαρακτηριστικό την αποξένωση που πλήττει τους ανθρώπους των σύγχρονων και εκβιομηχανοποιημένων κοινωνιών. 

Αυτό το στοιχείο ο ακροατής μπορεί να το διακρίνει στο σχεδόν πεντάλεπτο μελαγχολικό, πλην όμως υπέροχο, μουσικό δημιούργημα του συνθέτη. Να ταυτιστεί με το ψυχολογικό υπόβαθρο των ηρώων της ταινίας και κυρίως με το όνειρο της φυγής που η πρωταγωνίστρια διηγείται στον γιό της. Αφήνει τη φαντασία του ακροατή να συμπορευθεί με το συναρπαστικό βουκολικό δράμα αγάπης, προδοσίας και θανάτου του δικού μας, του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Αναφέρομαι φυσικά στον Θίασο, ίσως την καλύτερη ταινία του, με αναφορά στα ιστορικά γεγονότα της περιόδου 1939-1952, γυρισμένη το 1975. 

Διάρκειας τρεισήμισι λεπτών το μουσικό έργο του συνθέτη, μοιάζει ν’ ακολουθεί το μνημειώδες παιχνίδι της ταινίας με τον χρόνο και την προσπάθεια του σκηνοθέτη ν’ αναδείξει και να καυτηριάσει τον φασισμό. Η ταινία είναι τελικά ένα παιχνίδι που διαδραματίζεται εντός κι εκτός οθόνης, εντός κι εκτός σκηνής, αλλά τελικά εντός κι εκτός εποχής. Και οι νότες στο πιάνο, έξοχα τοποθετημένες, υπομνήουν δεόντως αυτό το παιχνίδι, σε ένα μουσικό ύφος άχρονο και ατελεύτητο. 

Με ένα πεντάλεπτο αριστούργημα, που προσωπικά το κρίνω ως το καλύτερο έργο στο δισκογράφημα, ο συνθέτης αφήνει τη φαντασία του ακροατή να ενσκήψει στο ημερολόγιο κοσμικής μνήμης, όπου η πραγματικότητα διακόπτει συνεχώς την μυθοπλασία, στη ριζοσπαστική και συνάμα ποιητική κινηματογραφική αφήγηση της ταινίας Χιροσίμα αγάπη μου (Hiroshima mon amour) (1959) του Γάλλου σκηνοθέτη της μνήμης και του χρόνου Αλαίν Ρεναί. 

Με έναν εξάλεπτης διάρκειας ακροβατισμό μεταξύ τζαζ και λόγιας μουσικής, ο συνθέτης αφήνει τη φαντασία του ακροατή να ταυτιστεί με την δονκιχωτική πάλη και την εμμονή της μεταπολεμικής Γαλλίας με τη σύγχρονη αρχιτεκτονική, την εκμηχάνιση και τον καταναλωτισμό, στη βραβευμένη με Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας Ο θείος μου (Mon Oncle) του Ζακ Τατί. 

Η ταινία γυρίστηκε το 1958, όταν ο συνθέτης ήταν δύο ετών. Κάθε νότα στο πιάνο είναι σαν μία ευρηματική κίνηση στο ζοφερό περιβάλλον της νέας βιομηχανικής εποχής της βραβευμένης ταινίας. Με όχημα την τζαζ μουσική και τις κλασσικότροπες μουσικές υπομνήσεις, είναι ο καλύτερος τρόπος για να προσεγγιστεί το ανανεωτικό κωμικό ύφος του Τατί. 

Με ένα μόλις δυόμιση λεπτών μινιμαλιστικό μουσικό κομψοτέχνημα, ο συνθέτης αφήνει τη φαντασία του ακροατή να αισθανθεί ότι συμμετέχει στη συγγραφή του φουτουριστικού μυθιστορήματος, με τίτλο 2046, για την λαβυρινθώδη πόλη, με την μελαγχολική ατμόσφαιρα. Πόλη στην οποία καταφεύγουν οι άνθρωποι για να βρουν τις χαμένες τους αναμνήσεις, όπως θαυμάσια το αποτύπωσε ο κινεζικής καταγωγής σκηνοθέτης Γουόνγκ Καρ Γουάι στην ταινία του, γυρισμένη το 2004. Οι λιγοστές νότες και η επανάληψή τους είναι ικανά στοιχεία για να εισάγουν τον ακροατή στο πνεύμα της ταινίας.

Ολόκληρο, το σχεδόν τριαντάλεπτο, αφηγηματικό «νέο-κινηματογραφικό» ερωτικό παιχνίδι του ανθρώπινου μυαλού, με την ανάμνηση, και όχι ανα-παράσταση, των εικόνων από τα έξι προαναφερθέντα κινηματογραφικά αριστουργήματα, μέσα από τη μουσική δημιουργία του συνθέτη στο δισκογράφημα, θέτει επί τάπητος τον προβληματισμό για την αναγκαιότητα της γραφής νέων μουσικών προσεγγίσεων. 

Κατά τη γνώμη μου, η απάντηση είναι θετική και επιβεβλημένη. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο λοιπόν, κινείται η μουσική δημιουργία του δισκογραφήματος, όπου κάθε νότα είναι ένας νέος τρόπος ιστορικής αναδρομής στην ιστορία του κινηματογράφου και της μουσικής επένδυσής του. 

Ο διάχυτος μινιμαλισμός, χωρίς όμως να εντάσσεται σε περιορισμένο υφολογικό πλαίσιο, απαντά και στο, σχεδόν δωδεκάλεπτο, συμπληρωματικό πιανιστικό κομψοτέχνημα, με τίτλο Τρείς εμμονές και ένα Νανούρισμα. 

Έργο του 2011, συνεχίζει το νήμα της μουσικής αφήγησης, από εκεί που σταματά με τα έξι προαναφερθέντα μουσικά έργα. Με ενορχηστρωτικό εργαλείο το πιάνο και πάλι, και τις σπουδές για αυτό το όργανο που ακολουθούν τον πιανίστα σε όλη του την ζωή, ο συνθέτης δημιουργεί νέες εξαίσιες εικόνες και συναισθήματα. 

Προτρέπει τον ακροατή να δημιουργήσει δική του αλληλουχία εικόνων και συναισθημάτων, μελαγχολικών ίσως, με υγρά ξέφωτα σε δασωμένο τοπίο, με απέραντη καυτή άμμο σε ερημική παραλία. Αυτή η συνεχής επανάληψη των μουσικών μοτίβων που χαρακτηρίζει την μινιμαλιστική τεχνική είναι επίσης, ένας μικρός φόρος τιμής στον Φίλιπ Γκλας και τον Τζων Άνταμς, τους διάσημους μινιμαλιστές συνθέτες που ο Άλκης θαυμάζει. 

Πάνω απ’ όλα, η άξια συνοδοιπόρος σε αυτό το «κινηματογραφικό ταξίδι» 42 συνολικά λεπτών, η πιανίστα Μαρία Μοσχίδου, γίνεται καθοριστικός διαμεσολαβητής για την επικοινωνία του ακροατή με το μουσικό «μινιμαλιστικό» απαύγασμα του συνθέτη. 

Ευθύς εξ αρχής έθεσε ως σκοπό την, όσο το δυνατόν, ακριβέστερη απόδοση των προθέσεων του συνθέτη, αναπόφευκτα ιδωμένων μέσα από τον δικό της εκφραστικό και συναισθηματικό πρίσμα όπως προείπα. Κατά τη γνώμη μου το πέτυχε απόλυτα. Θα το διαπιστώσετε εξάλλου στη συναυλία που θ’ ακολουθήσει. 

Θερμά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές γι’ αυτό το δισκογραφικό αριστούργημα. Με το επίσης πολύ ωραίο εξώφυλλο και κατατοπιστικό δίγλωσσο ένθετο όπου είχα την τιμή να γράψω ένα μικρό προλογικό σημείωμα. 

Επαφίεται στον ακροατή να το «κοινωνήσει» και να το απολαύσει. Εύχομαι να είναι ευπώλητο και καλοτάξιδο. 

Ευχαριστώ πολύ και καλή συνέχεια με την επί τόπου ερμηνεία από την Μαρία Μοσχίδου.

ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΕΝ ΕΤΕΙ 1993

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Με αφορμή την επέτειο 54 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου συνθέτη Γιάννη Χρήστου (8 Ιανουαρίου 1926 - 8 Ιανουαρίου 1970), θυμόμαστε ένα εξαιρετικό αφιέρωμα για τον Γιάννη Χρήστου, που πραγματοποιήθηκε στα Γιάννενα στις 6 Μαρτίου 1993, σε συνεργασία του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου (Α.Ε.Μ.Θ.Τ.), του Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας (ΚΣΥΜΕ), του Πνευματικού Κέντρου Δήμου Ιωαννιτών και του Δημοτικού Ραδιοφώνου Ιωαννίνων, με τη συμμετοχή δύο σπουδαίων γυναικών μουσικών, συνεργατών του Γ. Χρήστου, της Alice Gabbai και της Νέλλης Σεμιτέκολο και του Marcel Spinei. 

Σε εκείνο το αφιέρωμα τις σχετικές εισηγήσεις για το έργο του Γιάννη Χρήστου έκαναν δύο στενοί φίλοι του, οι αείμνηστοι Γιάννης Γ. Παπαϊωάννου και Στέφανος Βασιλειάδης καθώς και ο Θωμάς Ταμβάκος. 

Παρουσιάστηκαν τα περίφημα «Έξι τραγούδια» σε ποίηση Τ.Σ. Έλιοτ, με την πρώτη διδάξασα, την Alice Gabbai, αφού η πρώτη ηχογράφηση του έργου έγινε κατά πάσα πιθανότητα το 1955, και μάλλον στο σπίτι του Γιάννη Χρήστου (στην Αλεξάνδρεια), με την γαλλίδα μεσόφωνο Alice Gabbai και τον ιταλό πιανίστα Piero Guarino. Είχαμε την τύχη να τους ακούσουμε ζωντανά, πολλά χρόνια μετά, στο ΠΑΛΛΑΣ της Αθήνας, όπου είχαν έλθει με πρόσκληση του Γιάννη Γ. Παπαϊωάννου. Στα Γιάννενα πιάνο έπαιξε η περίφημη Νέλλη Σεμιτέκολο, στενή συνεργάτης και φίλη του Γιάννη Χρήστου και αυτόπτης μάρτυς του θανάτου του, αφού επέβαινε στο μοιραίο αυτοκίνητο που τα ξημερώματα της 8ης Ιανουαρίου 1970 ανετράπη με αποτέλεσμα να ανασυρθούν νεκροί ο Χρήστου και η σύζυγος του Βασιλειάδη. 

Στο αφιέρωμα στα Γιάννενα παρουσιάστηκε, επίσης, ο «Επίκυκλος», έργο για μαγνητοταινία, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε μορφή ελεύθερου happening τον Δεκέμβριο του 1968 στο Ξενοδοχείο Χίλτον της Αθήνας, κατά την 3η Ελληνική Εβδομάδα Σύγχρονης Μουσικής, ως παρέμβαση ενδιάμεσα στα άλλα έργα του προγράμματος. Όπως σημειώνει και η Anna-Martine Lucciano στο βιβλίο της για τον Γιάννη Χρήστου [Βιβλιοσυνεργατική, Αθήνα 1987]: «Ο ‘Επίκυκλος’ υποτίθεται ότι εγκαινίαζε την 3η Εβδομάδα και ότι διαρκούσε όλη την ημέρα (το έργο αποτελούσε μια μαγνητοταινία που έπαιζε το ρόλο του ηχητικού φόντου και συμπορευόταν με την προβολή μιας ταινίας του ζωγράφου Κοσμά Ξενάκη: η ταινία χρησίμευε πάνω στη σκηνή ως ‘σκηνικό’). Όλοι όσοι ήθελαν μπορούσαν να πάρουν μέρος στο έργο που, με τον τρόπο αυτό, εμφανιζόταν ως ένα ανοικτό χάππενινγκ: έτσι οι προσωπικές πρωτοβουλίες του συνθέτη και το δικαίωμά του να επέμβει εκμηδενίζονται τελείως. Με την έννοια αυτή το έργο αντιπροσωπεύει την πιο εξτρεμιστική, θα λέγαμε, τοποθέτηση του Χρήστου: ένα είδος αυτοκατάργησης του συνθέτη». 

Στα Γιάννενα ο «Επίκυκλος» παρουσιάστηκε στη λογική του 1968, με προβολή της ταινίας του Κοσμά Ξενάκη, ο οποίος ήταν γλύπτης, σκηνογράφος, αρχιτέκτονας και ζωγράφος, αδελφός του πρωτοπόρου συνθέτη Ιάννη Ξενάκη. 

Τέλος, το αφιέρωμα περιλάμβανε το έργο του Στέφανου Βασιλειάδη «Εν πυρί», αφιερωμένο στη μνήμη του Γιάννη Χρήστου. Το "Εν Πυρί" είχε γραφτεί αρχικά για κοντραμπάσο και μαγνητοταινία, και η πρώτη του εκτέλεση έγινε το 1973 από τον Ανδρέα Ροδουσάκη, με τον οποίο ο συνθέτης πήγε και στην Στοκχόλμη, όπου καταγράφηκε το έργο το 1976, κι αυτή η ιστορική ερμηνεία εκδόθηκε πρόσφατα σε δίσκο. Ωστόσο το 1989, ο Στέφανος Βασιλειάδης πρότεινε στον Μarcel Spinei να παίξει το έργο με τσέλο. Σ' αυτή τη δεύτερη εκδοχή (για τσέλο), η πρώτη εκτέλεση από τον M. Spinei έγινε στις 15 Σεπτεμβρίου 1989, στο Α' Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας. Μία από τις μετέπειτα ζωντανές εκτελέσεις του έργου ήταν αυτή στα Γιάννενα το 1993, που την πλαισίωνε εικαστική σύνθεση του Παντελή Ξαγοράρη. 

Στο αφιέρωμα, που πραγματοποιήθηκε στον κινηματογράφο «ΜΠΙΤΑ», προβλήθηκε η ταινία του Μίμη Κουγιουμτζή από τις πρόβες των «Περσών» και των «Βατράχων», με μουσική του Γιάννη Χρήστου, ενώ υπήρξε και έκθεση με φωτογραφικές μαρτυρίες που επιμελήθηκαν ο Θωμάς Ταμβάκος και ο Δημήτρης Καραγεώργος. Η εικαστική εικόνα ήταν του Τάκη Στεφάνου. 

Ήταν πραγματικά ένα αφιέρωμα στον Γιάννη Χρήστου από τους δικούς του ανθρώπους, οι οποίοι συμμετείχαν με πάθος και αφοσίωση στο έργο του πραγματικά πρωτοπόρου συνθέτη και αληθινού διανοούμενου.

ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΓΕΩΡΓΙΟ ΝΕΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Τα άγια Θεοφάνεια (6-1-2024) εορτάστηκαν στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού, με προεστώτα, της Θείας Λειτουργίας, τον Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτη κ. Φιλόθεο Δέδε, Ιεροκήρυκα της Ι. Αρχιεπισκοπής Αθηνών και διευθυντή Ναοδομίας της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ» ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΥΣ ΜΗΝΕΣ ΤΟΥ 2024

Το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), θα παρουσιάσει δύο ξεχωριστά αφιερώματα τους πρώτους μήνες του 2024. 

Την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 7 το απόγευμα, θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, μία εκδήλωση - αφιέρωμα στην μεγάλη δασκάλα ρυθμικής, χορού και χορογράφο Κούλα Πράτσικα (Πάτρα, 24 Νοεμβρίου 1899 - Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 1984), με αφορμή τα 40 χρόνια από τον θάνατό της. 

Ομιλητές: 

Νίκος Μπακουνάκης, Πανεπιστημιακός – συγγραφέας: «Χρήμα και Τέχνη στην κοινωνία της Πάτρας: Κούλα Πράτσικα, Δημήτριος Λιάλιος, Επαμεινώνδας Θωμόπουλος». 

Μυρτώ Κιούρτη, Δρ Αρχιτεκτονικής: "Η κατοικία της Κούλας Πράτσικα: Μια συμβολή στον πολιτισμό της καθημερινότητας". 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός: «Ο Νίκος Σκαλκώτας της Κούλας Πράτσικα». 

Η Δάφνη Πανουργιά και ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος θα αποδώσουν χορικά της τραγωδίας «Προμηθεύς Δεσμώτης», σε μουσική Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, η οποία είχε επιλέξει την Κούλα Πράτσικα ως κορυφαία του χορού στην ιστορική παράσταση των Δελφικών Γιορτών του 1927. 

Την Τετάρτη 15 Μαΐου 2024 και ώρα 7.30 το απόγευμα, πάλι στην Μουσική Βιβλιοθήκη, θα παρουσιαστεί ένα αφιέρωμα στον μύστη και δάσκαλο της Βυζαντινής Μουσικής Λυκούργο Αγγελόπουλο (21 Σεπτεμβρίου 1941, Πύργος Ηλείας – 18 Μαΐου 2014, Αθήνα), με αφορμή τη συμπλήρωση 10 χρόνων από τον θάνατό του. 

Ομιλητές: 

Γιάννης Χριστόπουλος, Σολίστ της Εθνικής Λυρικής Σκηνής: «Ο Δάσκαλος Λυκούργος Αγγελόπουλος»

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός: «Ο Λυκούργος Αγγελόπουλος και η Πάτρα».

Στο μουσικό μέρος, ανέκδοτα και άλλα μέλη του Λυκούργου Αγγελόπουλου ψάλλουν ο Γιάννης Χριστόπουλος και ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Επίσης, ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος θα συμμετάσχει στην παρουσίαση βιβλίων της διάσημης σολίστ στο πιάνο Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου, στην Μουσική Βιβλιοθήκη, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την Τετάρτη 17 Ιανουαρίου, στις 7 το απόγευμα. Ο Π. Ανδριόπουλος θα μιλήσει με θέμα: «Ο Μπαχ της Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου, ο απόλυτος ορισμός της Musica Poetica». 

Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» 

Ιδρύθηκε το 2004 από τον θεολόγο και μουσικό Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο και παρουσιάζει στην Ελλάδα και το εξωτερικό πρωτότυπες παραγωγές βασισμένες κυρίως στην ελληνική ποίηση και μουσική. Ανάμεσά τους: “Το Τετράδιο του Πατριάρχη” (μελοποιημένη ποίηση από την νεανική ανθολογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου), «Ο Καβάφης του Πατριάρχη», “Ιερατική Ποίηση”, Το μουσικό έργο της Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, «Ο Gustav Mahler του Μάνου Χατζιδάκι», «Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι», «Ο Καβάφης της Συρίας και της Μέσης Ανατολής», «Οι μουσικές των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής», «Οι Πύρινες γλώσσες του Γιάννη Χρήστου», «Πατρινοί συνθέτες – Πατρινοί ποιητές», «Θήλεις Άγγελοι – Γυναίκες που ασκήτεψαν σε ανδρικά μοναστήρια», «Ο Κωστής Παλαμάς δύο Πατριαρχών» (ελληνικά και αραβικά), «Επί τα όρη τα Αραράτ» (ελληνοαρμενική συναυλία), «Η Νοσταλγός» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Οι εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη», «Ελληνοαραβική συναυλία», «Το άσμα της Εξόδου» (για το Μεσολόγγι), «Η Μαρία Κάλλας στην Κωνσταντινούπολη» και αφιερώματα: Στον Μητροπολίτη Αθηνών Άγιο Μιχαήλ Χωνιάτη, στην Ελιά, στον Λυκούργο Αγγελόπουλο, στην Μαρία Χορς, στον Αντρέι Ταρκόφσκι, τους Ρώσους της Διασποράς, τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς, τον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν κ.α. 

Έχει παρουσιάσει τις παραγωγές του σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας, στην Κύπρο, την Γερμανία, την Κωνσταντινούπολη, ενώ την διετία 2017-2019 συνεργάστηκε με τον διάσημο χορογράφο και χορευτή φλαμένκο Israel Galvan. Στο πλαίσιο της documenta14 (Αθήνα και Kassel) συμμετείχε στην παραγωγή La farsa monea και κατόπιν στην παραγωγή του Israel Galvan, La fiesta, σε διεθνή περιοδεία (Φεστιβάλ Grec Βαρκελώνης, Φεστιβάλ Αβινιόν Γαλλίας, παραστάσεις στο Λουξεμβούργο, Μονπελιέ, Πόρτο κ.α.).

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΩΝ ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Η Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος Λίλιαν Βουδούρη και οι εκδόσεις Παπαγρηγορίου-Νάκας παρουσιάζουν τα δύο βιβλία της Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου:  

J.S. Bach, o Μουσικός του Απείρου (Β´ Έκδοση, Νοέμβριος 2022) 

Μικρές Επιστολές για τους νέους μουσικούς (Δεκέμβριος 2023) 

Ομιλητές: 

Κωνσταντίνος Κακαβελάκης 

Συνθέτης, καθηγητής Ιστορικής Μουσικολογίας: 

-Ο Μπαχ, η Ελλάδα, η μαθηματική και κοσμολογική- θεολογική σκέψη στη μουσική του. 

Ευστράτιος Θεοδοσίου 

Αστροφυσικός, Ομότιμος καθηγητής ΕΚΠΑ, Πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών: 

-Το Άπειρο στη Φυσική. 

Μιχάλης Πατσέας 

Μαέστρος, Διευθυντής των Ωδείων Kodaly και Athenaeum, 

Με αφορμή τα «Μικρά κείμενα για τους νέους μουσικούς»: 

-Στοχασμοί πριν τη μεγάλη μουσική. 

Παναγιώτης Ανδριόπουλος 

Θεολόγος: 

-Ο Μπαχ της Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου, ο απόλυτος ορισμός της Musica Poetica. 

Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, πιανίστα, συνθέτης. 

Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών 

Τετάρτη 17 Ιανουαρίου 2024, ώρα 19.00 

Είσοδος ελεύθερη

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ: "Η ΝΟΣΤΑΛΓΟΣ" (ΒΙΝΤΕΟ)

Ἡ σελήνη ἐπρόβαλλε, μόλις ἀρχίσασα νὰ φθίνῃ τρίτην νύκτα μετὰ τὸ ὁλογέμισμά της, εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ βουνοῦ, κ᾽ ἐκείνη, ἀσπροφορεμένη, μετὰ τόσους στεναγμοὺς καὶ τόσα περιπαθῆ ᾄσματα, ἔκραξε: 

- Νὰ ἔμβαινα σὲ μιὰ βαρκούλα, τώρα-δά… ἔτσι μοῦ φαίνεται… νὰ φτάναμε πέρα! 

Κ᾽ ἐδείκνυε μὲ τὴν χεῖρά της πέραν τοῦ λιμένος. 

Ὁ Μαθιὸς δὲν παρετήρησεν ἴσως ὅτι αὐτὴ εἶχε τρέψει τὸν λόγον εἰς τὸν πληθυντικόν, εἰς τὸ τέλος τῆς εὐχῆς της. Ἀλλ᾽ αὐθορμήτως, χωρὶς νὰ τὸ σκεφθῇ, ἀπήντησε: 

- Μπορῶ νὰ ρίξω ἐκείνη τὴ βάρκα στὸ γιαλό… Τί λές, δοκιμάζουμε;

Απόσπασμα από την "Νοσταλγό" του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, την οποία παρουσιάσαμε την Πέμπτη 13 Ιανουαρίου 2022 στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη (Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1, Αθήνα). 

Το κορυφαίο αφήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη «Η Νοσταλγός», συνδυασμένο με βυζαντινούς ύμνους, αλλά και ύμνους γραμμένους από τον ίδιο. Οι φωνές των ψαλτών διαλέγονται με την ευαισθησία, την τρυφερότητα, τη μοναξιά, τον ερωτικό καημό, την νοσταλγία της Λιαλιώς, της Νοσταλγού, προβάλλοντας τον αισθησιασμό και την αγιότητα του συγγραφέα. 

Αφήγηση: Ιουλίτα Ηλιοπούλου 

Τραγούδι: Δάφνη Πανουργιά 

Ψάλλει το Βυζαντινό σύνολο «Πολύτροπον» υπό την διεύθυνση του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου.

Στο σύνολο μετέχουν: Παναγιώτης Ανδριόπουλος, Άγγελος Μπέντης, Ανδρέας Πετράκης, Roni Bou Saba, Φωκίων Καλογεράς. 

Ύμνοι και άσματα 

- «Σέλας φαεινότατον…», ήχος πλ. δ’. 

- «Εν πόλει του Θεού ημών…», Δοξαστικόν, ήχος β’. 

- «Κύριε αμαρτάνων ου παύομαι…», Κατανυκτικά ήχου πλ. α’ 

- «Πότε θα κάμουμε πανιά…», παραδοσιακό. 

- «Τον προφήτην Ιωνάν…», τροπάρια κανόνος, ήχος α’, μέλος Κολλυβάδικο. 

-  Κράτημα τεριρέμ, ήχος α’, Ιωάννου Πρωτοψάλτου. 

- «Δάκρυα μοι δος ο Θεός…», Κατανυκτικόν, ήχος πλ.δ’. 

- «Μόλις κοιμηθεί το κύμα…», Πολυφωνικό της Β. Ηπείρου. 

- «Εις οσμήν μύρου σου έδραμον…», από το Δοξαστικόν «Εκ δεξιών του Σωτήρος…», ήχος πλ. β΄. 

- «Εν θαλάσση με πλέοντα…», ήχος δ’, μέλος Κολλυβάδικο. 

- Κράτημα τεριρέμ, ήχος πλ. δ’, Θεοδώρου Φωκαέως. 

- Τροπάρια από τον Παρακλητικό Κανόνα στην Υπεραγία Θεοτόκο την Γοργοεπήκοο, ποίημα Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη, ήχος πλ. δ’ (τρίφωνος), μέλος Κολλυβάδικο. 

- «Χαίρε ολκάς των θελόντων σωθήναι…», από τον Ακάθιστο ύμνο (εμμελής απαγγελία). 

- «Θάλασσαν έπηξας…», Ειρμός, ήχος πλ. δ’. 

- «Βαρκαρόλα στα νερά του Παπαδιαμάντη», στίχοι: Ιουλίτα Ηλιοπούλου, μουσική: Γιώργος Κουρουπός. 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΝΟΥ ΚΛΗΡΙΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΓΚΟΤΣΟΠΟΥΛΟΥ ΥΠΕΡ ΡΩΣΟΦΙΛΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών Αναστάσιος Γκοτσόπουλος εξέτισε μια τρίμηνη αργία που του έβαλε ο μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος, χωρίς να μάθουμε ποτέ τον λόγο και την αιτία. 

Οι υποστηρικτές του Α. Γκοτσόπουλου διατείνονταν στο διαδίκτυο ότι η αργία μπήκε με σκοπό να «φιμωθεί» ο πατρινός κληρικός σε σχέση με το Ουκρανικό, καθώς είναι γνωστό ότι είναι υπέρμαχος της Ρωσικής Εκκλησίας. Η ποινή ολοκληρώθηκε και ο κληρικός Γκοτσόπουλος επανήλθε δριμύτερος! 

Στο site Ένωση Ορθοδόξων Δημοσιογράφων, το οποίο υποστηρίζει και προπαγανδίζει την ρωσόφιλη Ουκρανική Εκκλησία υπό τον Ονούφριο, ο Α. Γκοτσόπουλος έδωσε μία μεγάλη τηλεοπτική συνέντευξη, όπου «εξηγεί εάν οι κληρικοί της UOC πρέπει να μνημονεύουν τον Μόσχας Κύριλλο». 

Διαβάζουμε, λοιπόν, πώς ο πατρινός κληρικός «μιλώντας για την Ουκρανία, τόνισε ότι εκεί έχουν δικό της Προκαθήμενο. Εκεί ο ιερέας της ενορίας θα μνημονεύει τον επίσκοπό του και ο επίσκοπος κάθε πόλης μνημονεύει τον Μητροπολίτη Κιέβου Ονούφριο. Και ο Μητροπολίτης Ονούφριος μνημονεύει τον Πατριάρχη Μόσχας, με τον οποίο υπάρχει κανονική σχέση». 

Από το παραπάνω, αλλά και από όλη την συνέντευξή του, σημαίνει ότι ο πατρινός κληρικός εξακολουθεί να μην αποδέχεται την Κανονική Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, με την οποία έχει κοινωνία η Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία αυτός ανήκει, αλλά αναφέρεται μόνο στην ρωσόφιλη Εκκλησία του Ονουφρίου, τον οποίον ονομάζει «προκαθήμενο» και θεωρεί ότι αυτός είναι σε «κανονική σχέση» με τον Μόσχας Κύριλλο. 

Επομένως, ο πατρινός κληρικός Γκοτσόπουλος βάζει τα πράγματα στη θέση τους: Μας λέει ότι είναι «κανονική» η σχέση της Εκκλησίας του Ονουφρίου με το Πατριαρχείο Μόσχας, όταν ο Ονούφριος έχει κηρύξει, υποτίθεται, την ανεξαρτησία του από την Ρωσία, κάτι που φυσικά δεν ισχύει. 

Σε κάθε περίπτωση, η επανεμφάνιση του κληρικού Γκοτσόπουλου στο στρατόπεδο της Μόσχας αποτελεί μία ισχυρή πρόκληση! Πώς θα την αντιμετωπίσει ο προϊστάμενός του, μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος; Με μια αργία διαρκείας; 

Το σίγουρο είναι πως ο Α. Γκοτσόπουλος δεν υπολογίζει κανέναν και τίποτα. Δεν διεκδικεί, απλώς, το δικαίωμά του στην διατύπωση γνώμης. Γίνεται εκουσίως όργανο της ρωσικής προπαγάνδας. Και μάλιστα λίγες μέρες μετά το προσκύνημα του μητροπολίτου Πατρών Χρυσοστόμου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. 

Πάντως, έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι σε αυτή την συνέντευξη ο Γκοτσόπουλος αποκαλείται «πρεσβύτερος» και όχι «πρωτοπρεσβύτερος», που ήταν, καθώς του έχει αφαιρεθεί το σχετικό οφφίκιο.

Η ΠΕΡΙΤΟΜΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

Μεσαιωνική νωπογραφία της Περιτομής του Ιησού από τον ιερέα Ζαχαρία, Εκκλησία Tingsted, Δανία.

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Σύμφωνα με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη ο Χριστός "κατεδέχθη να λάβη την κατά σάρκα Περιτομήν φιλανθρώπως κατά την προσταγήν του παλαιού νόμου, ίνα αντί της χειροποιήτου και σαρκικής περιτομής, αντεισάξη εις ημάς την αχειροποίητον και πνευματικήν περιτομήν, ήτοι το Άγιον Βάπτισμα."

Ο Χριστός ως βρέφος περιτέμνεται και λαμβάνει, σύμφωνα με τον Εβραϊκό νόμο, το όνομα Ιησούς. 

Μια θρησκευτική τελετή που γινόταν την ογδόη ημέρα από τη γέννηση του αρσενικού βρέφους. Κατ' αυτήν έκοβαν ένα μέρος του δέρματος του γεννητικού οργάνου και τότε δινόταν στο βρέφος το όνομά του. Η δε εντολή της περιτομής είχε την έννοια της αφιέρωσης στο Θεό με την αποβολή του σαρκικού ανθρώπου μέσω της αποκοπής ενός τεμαχίου από το μέλος που εκδηλώνεται το σαρκικό πάθος. Η περιτομή αν και τρομερά επώδυνη και αιματηρή πράξη, ήταν απαραίτητη για να δηλώσει τον πιστό και καθαρό Ισραηλίτη.
Όμως στον Χριστιανισμό επικράτησε η άποψη του Αποστόλου Παύλου, ότι "εν Χριστώ Ιησού ούτε περιτομή τι ισχύει ούτε ακροβυστία, αλλά πίστις δι' αγάπης ενεργουμένη" κι ακόμα εν Χριστώ "περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκός, ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ, συνταφέντες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτίσματι". 

Άρα σημασία έχει η περιτομή των αμαρτιών, των παθών και όχι της σαρκός. 

Σύμφωνα με τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό η περιτομή ήταν τύπος του Βαπτίσματος, της αχειροποιήτου δηλαδή περιτομής όπου ο άνθρωπος αποβάλλει την αμαρτία. 

Στην εικόνα της Περιτομής είναι έκδηλη η ευλάβεια των γονέων αλλά και των ιερέων. Ο ένας από τούς ιερείς συνήθως κρατά ανοικτό βιβλίο, υποδηλώνοντας έτσι τον νόμο που ήταν δοσμένος από τον Θεό, και ο άλλος με κάποιο αιχμηρό αντικείμενο πλησιάζει προς τον Ιησού. Η τελετή λαμβάνει χώρα εντός του ναού. 

Εδώ παραθέτουμε μερικές θαυμάσιες παραστάσεις της Περιτομής του Χριστού από ναούς της Δύσεως, ενθυμούμενοι και την αναφορά του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, που μας διασαφηνίζει πως μόνο ό,τι άλλο σε σχέση με την περιτομή (ό,τι μπορεί να σωζόταν "η θεία ακροβυστία") είναι ανυπόστατο: 

"Μερικοί δε Δυτικοί εδόξαζον ματαίως, ότι η ακροβυστία του Κυρίου εσώζετο εις την Καβίλλινον πόλιν της κάτω Βουργουνδίας εν μιά Εκκλησία. Αλλ’ ο ταύτης Επίσκοπος Γκάστος ονόματι, ανοίξας εν έτει 1707, Απριλλίου 19, το κιβώτιον εκείνο, εν ω ενομίζετο ότι περιέχεται η θεία ακροβυστία, δεν ευρήκεν άλλο εις αυτό, ειμή ολίγην άμμον λεπτήν, και ένα μικρόν χαλίκιον. Όθεν έπαυσε την δεισιδαιμονίαν, οπού εκυρίευε την πόλιν εκείνην, προ χρόνων ήδη τετρακοσίων (όρα την νεοτύπωτον Εκατονταετηρίδα). Εκ τούτου λοιπόν συνάγομεν, ότι είναι ψευδές και απίστευτον και εκείνο το άλλο, οπού λέγουσιν οι αυτοί Δυτικοί, ήγουν ότι η του Κυρίου ακροβυστία σώζεται μέχρι του νυν εις την Ρώμην εν τω Ναώ του Αγίου Ιωάννου του Λατερανού, ως σημειοί ο Καλμέτης εν τω υπομνήματι εις τον Λουκάν, κεφαλ. β΄."

Η Περιτομή του Ιησού από Petrus Pourbus (1524-1584)
στην Εκκλησία του ST Giles (Sint Gilliskerk), Μπρυζ, Βέλγιο

Περιτομή του Ιησού, σύμφωνα με την εβραϊκή παράδοση
Τοιχογραφία στην Εκκλησία Skibby, Δανία 

Περιτομή του Ιησού, κύριος βωμός στην Εκκλησία Κοινοτήτων στο Wolfgangsee στην Αυστρία 

BRESCIA, ΙΤΑΛΙΑ - Η Περιτομή του Ιησού στην Chiesa del Santissimo Corpo από άγνωστο καλλιτέχνη 16ου αιώνα 

Η Περιτομή του Ιησού (νωπογραφία) στην Εκκλησία Chiesa Di SAN Massimo
στο Τορίνο της Ιταλίας

Η Περιτομή του Ιησού στην Chiesa Di Santa Agata, στην Κρεμόνα της Ιταλίας
από άγνωστο καλλιτέχνη

Francesco Bissola: Περιτομή του Χριστού, στην Κροατική ακαδημία των επιστημών στο Ζάγκρεμπ

Νωπογραφία  "Η Περιτομή του Ιησού" σε Duomo από Lattanzio Gambara 1567 - 1573, Πάρμα Ιταλίας 

Η Περιτομή του Ιησού - Τοιχογραφία του έτους 1500 στην Εκκλησία ST Mary, Elsinore, Δανία

 Η Περιτομή στο ναό Catedral de Cristo Σαλβαδόρ, από Maestro de Riofrio - Avila, Ισπανία

ΚΡΟΑΤΙΑ, Ζάγκρεμπ: Ανάγλυφη παράσταση από τον Ivan Mestrovic στον ναό του Σημείου.

ΙΣΠΑΝΙΑ, Circa1969: Γραμματόσημο που τυπώνεται από την Ισπανία, το 1969.

ΔΑΝΙΑ, Τούσε: Τοιχογραφία 16ου αιώνος.

ΚΡΟΑΤΙΑ, Ζάγκρεμπ: Matteo DA Μιλάνο: Μικρογραφίες από την Ιερά Σύνοψη του Alfonso Ι d' Este. Έργο του Matteo da Milano.

ΣΟΥΗΔΙΑ.  Γοτθική νωπογραφία 16ου αιώνος.