Ιδιωτική Οδός: Η ΠΡΙΓΚΙΠΙΣΣΑ ΕΙΡΗΝΗ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Η Πριγκίπισσα Ειρήνη της Ελλάδος και της Δανίας (1942-2026), που κοιμήθηκε ειρηνικά σήμερα, Πέμπτη 15 Ιανουαρίου 2026, στο Παλάτι Θαρθουέλα στην πρωτεύουσα της Ισπανίας, αποφοίτησε από τη σχολή του Σάλεμ στη Γερμανία όπως και η αδερφή της Βασίλισσα Σοφία της Ισπανίας, ενώ στη συνέχεια μελέτησε φιλοσοφία και αρχαιολογία υπό την καθοδήγηση της αρχαιολόγου Θεοφανώς Αρβανιτοπούλου.

Μαζί με την Αρβανιτοπούλου και την αδερφή της Σοφία, η Πριγκίπισσα Ειρήνη πραγματοποίησε μικρής κλίμακας αρχαιολογική έρευνα στην περιοχή της Δεκέλειας περισυλλέγοντας κομμάτια σπασμένων αγγείων διαφόρων εποχών. Αποτέλεσμα αυτής της έρευνας ήταν το 1959 να εκδοθεί το βιβλίο αρχαιολογίας «Όστρακα εκ Δεκελείας» (“Fragments of Decelea”).

«Το κύριον ημών εύρημα, πλην τοπογραφικών τινών διαπιστώσεων, ήτο η εκ της επιφανείας του εδάφους είς τινα σημεία, ένθα δια της καλλιεργείας είχον αναμοχλευθεί τα χώματα, περισυλλογή αφθόνων οστράκων αγγείων διαφόρων εποχών, από της μυκηναϊκής μέχρι της ρωμαϊκής και της βυζαντινής έτι», έγραφαν οι ίδιες στον πρόλογο του μικρού πονήματός τους, που υπέγραφαν με την Θεοφανώ Αρβανιτοπούλου. Πράγματι στο βιβλιαράκι αυτό παρουσιάζονται με φωτογραφίες, αποσπασματικά σωζόμενα πολλά αγγεία, μεταξύ των οποίων πολλές λήκυθοι, πινάκια, κύλικες κ.ά. Επιπλέον έπειτα από επιμονή των νεαρών Πριγκιπισσών η Αρχαιολογική Υπηρεσία ανέλαβε την συνέχιση των ερευνών σε ευρύτερη κλίμακα αλλά έγιναν και οργανωμένες προσπάθειες αποκατάστασης στον αρχαιολογικό χώρο της Δεκέλειας.

Το 1960, όταν η Ειρήνη ήταν 18 ετών, εκδόθηκαν τα «Αρχαιολογικά Ποικίλα των Α.Α. Β.Β. Υ.Υ. των Βασιλοπαίδων Σοφίας και Ειρήνης και της καθηγήτριας αυτών Θεοφανούς Α. Αρβανιτοπούλου».

Η Πριγκίπισσα Ειρήνη με την δασκάλα της Θεοφανώ Αρβανιτοπούλου

Σε νεαρή ηλικία, η Πριγκίπισσα Ειρήνη συνειδητοποίησε την αγάπη της για τη μουσική, μία αγάπη που όπως εξομολογήθηκε η ίδια προήλθε από τον πατέρα της Βασιλέα Παύλο. Μελέτησε πιάνο μαθητεύοντας δίπλα στη διάσημη πιανίστα Τζίνα Μπαχάουερ (Gina Bachauer, 1913 - 1976), ενώ ως πιανίστρια έδωσε κονσέρτα για φιλανθρωπικούς σκοπούς στην Ευρώπη και την Αμερική.

Η πριγκίπισσα Ειρήνη έκανε το ντεμπούτο της στο Royal Festival Hall του Λονδίνου, στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Ιούνιο του 1969. Η πριγκίπισσα έπαιξε το Κοντσέρτο για δύο πιάνα του Μπαχ με την δασκάλα της Τζίνα Μπαχάουερ.

Ας ακούσουμε το Κοντσέρτο για δύο πιάνα, Κ365 του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ που παίζει η Τζίνα Μπαχάουερ με τη μαθήτριά της, πριγκίπισσα Ειρήνη και την Philadelphia Orchestra υπό τον μεγάλο μαέστρο Eugene Ormandy (27 Οκτωβρίου 1974). Υπάρχει στο Αρχείο της ΕΡΑ και ανέκδοτη ζωντανή ηχογράφηση του έργου αυτού, το 1967 στην Αθήνα, με τη Συμφωνική Ορχήστρα του ΕΙΡ σε διεύθυνση του συζύγου της Μπαχάουερ, Alec Sherman.

Μέσα στα πλαίσια της γενικότερης συνεισφορά της η πριγκίπισσα Ειρήνη θέσπισε το 2004 τα «Βραβεία Τζίνα Μπαχάουερ» τα οποία προκηρύσσονταν και χρηματοδοτούνταν από το Σωματείο «Κόσμος εν Αρμονία» σε συνεργασία με το Σύλλογο «Οι Φίλοι της Μουσικής» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Αφορμή για τη δημιουργία αυτών των βραβείων ήταν αφενός η μεγάλη αγάπη της πριγκίπισσας Ειρήνης για την μουσική και αφετέρου η πεποίθηση ότι πολλά ταλέντα «χάνονται» επειδή δεν έχουν την κατάλληλη υποστήριξη και την οικονομική δυνατότητα να τελειοποιήσουν τις σπουδές τους και να διακριθούν. Μέσω του Βραβείου δινόταν η δυνατότητα σε νέους μουσικούς να μαθητεύσουν δίπλα σε σπουδαίους δασκάλους του εξωτερικού καθώς και να δώσουν δύο κονσέρτα ένα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και ένα στη Μαδρίτη.

Ας σημειωθεί ότι η Πριγκίπισσα Ειρήνη έφυγε τη χρονιά που συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον θάνατο της Τζίνα Μπαχάουερ (1976-2026).

Αγγλία, 17 Ιουνίου 1969. Η πριγκίπισσα Ειρήνη της Ελλάδας υποκλίνεται με την διακεκριμένη καθηγήτρια πιάνου της, Τζίνα Μπαχάουερ, στη σκηνή του Royal Festival Hall, μετά το ντεμπούτο της πριγκίπισσας Ειρήνης στη Βρετανία.