ΟΙ ΑΤΡΩΤΕΣ ΓΛΑΥΚΕΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΛΙΤΗ ΣΤΟ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Η γλύπτρια Αφροδίτη Λίτη, καθηγήτρια στης Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, είναι ένας πολύ σοβαρός άνθρωπος και μία σημαντικότατη καλλιτέχνης. Αυτό σημαίνει ότι ακολουθεί με συνέπεια την «ιδιωτική οδό» της, η οποία, βέβαια, αφορά και όλους όσοι συμμερίζονται την ευαισθησία της, τη γνώση της, την υψηλή αισθητική της και εν τέλει την πνευματικότητά της. 

Από τις 7 Ιουνίου και έως τις 6 Σεπτεμβρίου 2018, στο πλαίσιο εορτασμού των Πράσινων Πολιτιστικών Διαδρομών, πραγματοποιείται στο Νομισματικό Μουσείο η έκθεση της Αφροδίτης Λίτη, με τίτλο: «Γλαύκες και Αθηναϊκή Δημοκρατία». Πρόκειται στην ουσία – αυτός άλλωστε είναι και ο στόχος - για ένα διάλογο ανάμεσα σε αρχαία έργα μικροτεχνίας και τη σύγχρονη εικαστική δημιουργία, όπως αυτή εκφράζεται μέσω της υψηλής αισθητικής αξίας των γλυπτών έργων της διεθνούς φήμης εικαστικού. Εκτίθενται δεκαεπτά δημιουργίες της σε μικτή τεχνική, εμπνευσμένες από αρχαία έργα μικρογλυφίας και κυρίως από νομίσματα, πλαισιωμένες από αργυρά και χαλκά νομίσματα και θησαυρικά σύνολα. Η Αφροδίτη Λίτη εμπνέεται από αυτά και δημιουργεί με σύγχρονες τεχνικές πρωτότυπα γλυπτά έργα τέχνης. 

Για την Αφροδίτη Λίτη η παράδοση είναι ενιαία. Κι αυτό φαίνεται από αυτό που γράφει στον κατάλογο της έκθεσης, ότι, δηλαδή, είχε ως φοιτήτρια την εμπειρία των ψηφιδωτών του Αγίου Μάρκου της Βενετίας, κάτι που εκφράζεται έντονα στην τεχνική του ψηφιδωτού στις γλαύκες. Η μαγεία της μεταμόρφωσης! 

Η Αφροδίτη Λίτη μας εξηγεί σε σχετικό κείμενό της: 

«Η είσοδος των γλαυκών στο γλυπτικό μου στερέωμα προήλθε μετά από ένα μακρύ ταξίδι εσωτερικής αναζήτησης και ενδελεχούς έρευνας πάνω στο θέμα των συμβόλων και της συλλογικής μνήμης. Η επιθυμία μου να ξεκινήσω μια περιπέτεια μαζί τους μετασχηματίσθηκε σε ανακουφιστική αναγκαιότητα και τελετουργία. 

Μέσα στον επιβλητικό νεοκλασικό χώρο του μουσείου, του γεμάτου από αρχαία νομίσματα και θησαυρούς, ξαφνικά βρίσκομαι περιτριγυρισμένη και από τις γλυπτές. επικολλημένες με ψηφιδωτά, γλαύκες μου. Αυτό το παράδοξο συμβάν της συνεύρεσης ενός «εσωτερικού» γλυπτικού κήπου, καμωμένου από ένα σμήνος πουλιών και φυλλωμάτων, με τα νομίσματα και το μαγνητικό πεδίο που δημιουργεί το βλέμμα των γλαυκών, αισθάνομαι να συμπαρασύρομαι δυναμικά σε ένα νοητό πέταγμα όπου όμοιό του δεν έχω συναντήσει. 

Δεδομένων των ωφέλιμων αρετών τους προς τον άνθρωπο και της δύναμής τους, οι γλαύκες θεωρήθηκαν το σύμβολο της σοφίας. Το «σύμβολο» σαν όρος προέρχεται από το ρήμα συμβάλλω και καθιστά αισθητό κάτι που δεν υφίσταται, όπως είναι οι αφηρημένες έννοιες και η εξουσία.

Ψάχνοντας και βυθιζόμενη μέσα στα έργα τέχνης, παρατηρώ ότι όλες οι κοινωνίες έχουν ανάγκη να εκφράζονται συμβολικά, στα έθιμά τους, στους θεσμούς τους και στα χαρακτηριστικά γνωρίσματα των θρησκειών τους, τα οποία αποτελούνται από συμβολικές εικόνες. Μέσα στους αιώνες όλα αυτά εμπλουτίζονται από την φαντασία των καλλιτεχνών και από τη συνδιαλλαγή με την φιλοσοφία η οποία σχετίζεται με την εικαστική επινόηση. 

Η λέξη «σοφία» είναι ομηρική και στην πρώτη εκδοχή της δήλωνε τη γνώση και την τέλεια κατοχή της τέχνης. Με το πέρασμα των αιώνων, όμως, διευρύνθηκε και αποτυπώνει την βαθύτερη κατανόηση των πραγμάτων και την υψηλού επιπέδου ικανότητα αντιμετώπισης και διευθέτησης των προβλημάτων της ζωής. Κατά τον Πίνδαρο η «σοφία» δεν ήταν προϊόν μάθησης αλλά γνώση πηγαία που αναβλύζει από την εξαιρετική πνευματικότητα του κατόχου της: «Σοφός ο πολλά ειδώς φυά».

Με την γλαύκα ως σύμβολο, κατά την αρχαιότητα, του ιερού πουλιού της Αθήνας, της οποίας το ανάγλυφο κοσμεί την πίσω όψη του τετράδραχμου της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, ενώ η όψη φέρει την κεφαλή της θεάς, αποτολμώ το εγχείρημα της συνομιλίας μεταξύ των νομισμάτων, των γλυπτών και του κοινού. Το νόμισμα αυτό θεωρήθηκε ως επινίκια έκδοση για την αίσια έκβαση των αγώνων της δημοκρατίας εναντίον τού εξ ανατολών κινδύνου και της απώθησης του απολυταρχισμού. 

Ο άνθρωπος μέσω του νομίσματος έχει καταφέρει να συναλλάσσεται με τους συνανθρώπους του, καλύπτοντας τις ανάγκες του και τις υποχρεώσεις του. Το νόμισμα σχετίζεται άμεσα με την εικονογραφία του, η οποία προσφέρει πληροφορίες και είναι ένα μέσον συμβολισμού, που ο καθένας έχει στα χέρια του. Οι μικρές μεταλλικές επιφάνειες μεταμορφώνονται σε διαλαλητές, συμβόλων, αρετών, αξιών, εξουσίας και μηνυμάτων της εκδούσας αρχής. 

Τέλος, τα φτερωτά πουλιά που εμφανίζονται στην έκθεση, μας μεταφέρουν απτά με τη συνομιλία τους στους κόσμους της χρήσης του ελάχιστου προς επίτευξιν του μέγιστου, που δεν είναι τίποτα περισσότερο από την διασφάλιση του νοήματος της ζωής, το οποίο μεταβιβάζεται μέσω της τέχνης και της θρησκείας.» 

Η έκθεση της Αφροδίτης Λίτη είναι μια πνευματική εμπειρία. Η αίσθηση του ιερού είναι διάχυτη. Μέσα σε ένα δωμάτιο! Αρκεί. Ο μινιμαλισμός σε όλη του τη δόξα! Και η συγκίνηση επίσης. Όσοι πιστοί προσέλθετε.

ΟΤΑΝ Ο ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ ΑΚΟΥΓΕ ΤΟΝ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟ ΝΑ ΑΠΑΓΓΕΛΕΙ ΤΟΝ "ΑΣΤΡΑΠΟΓΙΑΝΝΟ"

Σαν σήμερα, στις 19 Ιουνίου 1951, πέθανε ο μεγάλος έλληνας ποιητής Άγγελος Σικελιανός. 

Με αφορμή αυτή την επέτειο, δημοσιεύουμε μια φωτογραφία από έναν άλλο Ιούνιο, τον Ιούνιο του 1925. 

Τότε γίνονται στην Λευκάδα γιορτές για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη. Ο Σικελιανός απαγγέλλει στις γιορτές την «Ωδή στον Αριστοτέλη Βαλαωρίτη». 

Στην φωτογραφία μας, κάτω από τις δεντροφυλλωσιές της Μαδουρής, πραγματοποιείται φιλολογικό μνημόσυνο του Βαλαωρίτη. Ομάδα διακεκριμένων επισκεπτών ακούει τον Σικελιανό που απαγγέλλει τον «Αστραπόγιαννο». Στο κέντρο διακρίνεται ο Παλαμάς και η Λυκιαρδοπούλου που κι αυτοί απήγγειλαν ποιήματα του Βαλαωρίτη. 

Δεξιά, καθισμένος στο γρασίδι, είναι ο Μητροπολίτης Κερκύρας Αθηναγόρας (μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αμερικής και Οικουμενικός Πατριάρχης).

Πολύτιμα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Κυκλοφόρησαν τα ΡΙΝΗΜΑΤΑ ΣΤ’ από το Βόσπορο, του Μητροπολίτου Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου (εκδόσεις Πατριαρχικόν Ίδρυμα Πατερικών Μελετών, Θεσσαλονίκη 2018). 

Αισίως φτάσαμε στον έκτο τόμο με ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Γέροντος Χαλκηδόνος. 

Διαβάζω με βουλιμία τα κείμενά του, τα οποία είναι συνήθως όλως ασυνήθιστα, τόσο από γλωσσικής όσο και από νοηματικής πλευράς. Θεωρώ τα ελληνικά του Χαλκηδόνος τα καλύτερα που γράφονται αυτή τη στιγμή, κι ας μου συγχωρήσουν κάποιοι την «υπερβολή». Επίσης, η θεματολογία του είναι – κατά το κοινώς λεγόμενον – «άπαιχτη». Τόσο μπροστά που για κάποιους μοιάζει ακατάληπτη! 

Μα ποιος δεν το δέχεται; Ο Χαλκηδόνος είναι ανατρεπτικός! Ευτυχώς! Φανταστείτε να ήταν συμβατικός!... Τι πλήξη… Έχει συχνά φιλοπαίγμονα διάθεση, διότι σέβεται το παιχνίδι. 

Το επ’ εμοί θεωρώ πως αυτά τα – φαινομενικώς …περίεργα – κείμενα, χαρακτηρίζονται από μια αυστηρότητα κι αυτό με ελκύει ιδιαίτερα, αλλά και μια αυστηρή αρχιτεκτονική δομή. Καμία λέξη δεν περισσεύει. 

Κείμενα θεολογικά, τεχνοκριτικά, ιστορικά, Πολίτικα και άλλα τινά, που δείχνουν εμφαντικά την ευρυμάθεια και την ευθυκρισία του ανδρός. Αποτελούν δε υπόδειγμα πυκνότητος λόγου. Για μένα αποπνέουν – εννοείται - και ποιητικότητα. Ο Χαλκηδόνος, σε αντίθεση με τους περισσότερους ανά την οικουμένη συνεπισκόπους του, είναι «του ολίγου και του ακριβούς» (Ελύτης). Δεν είναι «των εξάλλων λόγων» (Γερο- Μελίτων). 

Είμαι ευτυχής διότι πολλά από τα κείμενα που περιλαμβάνονται και σ’ αυτό το βιβλίο αναρτήθηκαν στα ιστολόγιά μου: στην Ιδιωτική Οδό και στο Φως Φαναρίου. 

Ρινήματα από το Βόσπορο, λοιπόν, που …εκτοξεύονται πάση τη κτίσει. Και προς πάντας ανθρώπους, γιατί είναι κείμενα βαθιά υπαρξιακά. Και γι' αυτό διαχρονικά και πέρα ως πέρα αληθινά. 

Να σημειώσουμε ότι τα νέα ΡΙΝΗΜΑΤΑ του Χαλκηδόνος κοσμούνται από δύο λαϊκούς τύπους! Έναν λατερνατζή στο εξώφυλλο κι έναν μάλλον τοκογλύφο στο οπισθόφυλλο. Οι περιθωριακοί, λαϊκοί τύποι, που αγγίζουν τα όρια της σαλότητας, αποτελούν ελκυστικό θεματικό υλικό. 

Ευχαριστώ τον Άγιο Χαλκηδόνος για την συγκίνηση που μου προσφέρει και για την μαθητεία στην ομορφιά του. Εύχομαι από καρδιάς ο Θεός να τον έχει καλά εις έτη πολλά, για να αρδεύει τη ζωή μας με ζείδωρα νάματα του Βοσπόρου και της Μεγάλης Εκκλησίας.

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε και στην "Απογευματινή" Κωνσταντινουπόλεως (18-6-2018). 

ΦΩΤΟ-ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΔΟΞΑ

Η Ιδιωτική Οδός ευχαριστεί θερμά τον ποιητή π. Παναγιώτη Καποδίστρια για τις φωτογραφίες που ετοίμασε ειδικά γι' αυτήν. 

"ΕΝ ΦΩΝΑΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΟΙΣ" ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΟΥ

Με το Φωνητικό Σύνολο του 2ου Φεστιβάλ Ελληνικής Μουσικής Χίου, θα ερμηνεύσουμε απόψε στο "Σπυροπούλειο"
του Ν. Ψυχικού, έργα ελλήνων συνθετών υπό τη διεύθυνση της Ελευθερίας Λυκοπάντη

Εν φωναίς και οργάνοις 

Μια συναυλία από το Ωδείο Μουσικοί Ορίζοντες - Πολιτιστικό και Καλλιτεχνικό Κέντρο 

(Ιδρυτής: Κωστής Γαϊτάνος)

Μουσικό Εργαστήρι Σύνθεσης και Εκτέλεσης 

Καλλιτεχνική διεύθυνση: Αλέξανδρος Καλογεράς

Σήμερα Δευτέρα 18 Ιουνίου, 2018 - ώρα 8:30 µ.µ 

Σπυροπούλειο Πνευµατικό Κέντρο Δήµου Ψυχικού 

(Αγίας Σοφίας 1 & Ολυµπιονικών - Νέο Ψυχικό) 

Είσοδος ελεύθερη 

Δείτε το πρόγραμμα αναλυτικά στη συνέχεια

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑΣ ΕΝ ΦΩΝΑΙΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΟΙΣ 18-6-2018 by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Ο ΝΤΜΙΤΡΙ ΣΟΣΤΑΚΟΒΙΤΣ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
mikropragmata.lifo

Στον χατζιδακικό Παναγιώτη Κανελλόπουλο. 

φίλο από την εποχή της Ορχήστρας των Χρωμάτων

Ο Μάνος Χατζιδάκις σαν ήταν 20 χρονών, στην Αθήνα της Απελευθέρωσης και του Εμφύλιου, ερχόταν σε επαφή με τη σύγχρονη μουσική του καιρού του, μέσα από την ακρόαση δίσκων έργων που μόλις κυκλοφορούσαν διεθνώς. 

Ο Μένης Κουμανταρέας αφηγείται: «Ένα τετράγωνο πιο πάνω από το θεατράκι του Κουν, στο Μετοχικό Ταμείο, η Αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών είχε εγκαταστήσει ένα καμαράκι μουσικής. Υπεύθυνη σ’ αυτό ήταν η Καίτη Κασιμάτη, μια νέα δραστήρια γυναίκα από τη Θεσσαλονίκη – μετέπειτα κυρία Μυριβήλη, νύφη του συγγραφέα – που με αυταρχικότητα για τους άτακτους ακροατές και γλυκύτητα για τους αφοσιωμένους, μας έβαζε στο πικάπ τους ολοκαίνουργους τότε δίσκους των 33 στροφών, με έργα Αμερικανών συνθετών… Στο καμαράκι αυτό συγκεντρωνόταν η ανήσυχη νεολαία της εποχής, παιδιά φανατικά για γράμματα και μουσική. Ανάμεσά τους ο Αργύρης Κουνάδης, φίλος και συνοδοιπόρος του Χατζιδάκι, ο Νίκος Καρούζος… ο Δημήτρης Χριστοδούλου. Και πολλοί άλλοι, που ούτε τους θυμάμαι πιά. Αργότερα θα πρωταγωνιστούσαν στη ζωή του τόπου.» 

Ο Χατζιδάκις άκουγε με πάθος, Προκόφιεφ, Μάλερ, Μπάρτοκ, Κόπλαντ και πολλούς άλλους που τον σημάδεψαν μουσικά. 

Ο Μένης Κουμανταρέας μας δίνει μία ακόμα χρήσιμη πληροφορία: «Δεν θυμάμαι τον Χατζιδάκι την εποχή εκείνη ν’ αναφέρεται στον Σοστακόβιτς. Ίσως γιατί ο Ντμίτρι τότε ανήκε στη δικαιοδοσία του Μίκη περισσότερο παρά στη δική του». 

Ίσως την εποχή της νιότης του να μην τον απασχολούσε ο «Σοβιετικός» Σοστακόβιτς, αλλά σίγουρα ο Χατζιδάκις δεν παραθεώρησε τον μεγάλο συνθέτη. Τον …έκλεψε κιόλας! Όλοι ξέρουμε τις περίφημες και ευφάνταστες…χατζιδακικές «κλεψιές» μουσικών θεμάτων από τους Μότσαρτ, Βιβάλντι, Ροσίνι. Αλλά πόσοι ξέρουν μια …γενναία κλοπή από τον Σοστακόβιτς! Εδώ να θυμηθούμε ότι ο Χατζιδάκις είχε υιοθετήσει την άποψη του Στραβίνσκυ για το θέμα: «οι μεγάλοι κλέβουν και οι μέτριοι μιμούνται».

Έτσι πήρε ένα εξαίσιο θέμα από το τρίτο μέρος της 8ης Συμφωνίας του Σοστακόβιτς και το έκανε τραγούδι. Πρόκειται για το τραγούδι – όχι και τόσο γνωστό στο ευρύ κοινό – «Το παιδί από την Κρήτη» σε στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη. Ένα …αδέσποτο τραγούδι, δηλ. εκτός κάποιου συγκεκριμένου χατζιδακικού κύκλου τραγουδιών, το οποίο ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1980 με την Μαρία Δημητριάδη και περιλαμβάνεται στο δίσκο «Δελτίο Καιρού». Μετά εντάχθηκε στην «Ρωμαϊκή Αγορά», όπου το ερμήνευσε ο Βασίλης Λέκκας.

Οι στίχοι του τραγουδιού έχουν ως εξής: 

Το παιδί από την Κρήτη 

που το λέγανε Κοσμά 

το δικάσανε μια Τρίτη 

σε ισόβια δεσμά. 

Ήταν κρύο το φεγγάρι

κρύο αλουμίνιο

σαν τα βράδια του Γενάρη 

πάνω από τ’ Αγρίνιο. 

Στο ποτήρι το κρασί του 

έμεινε ατελείωτο

του ’καναν τα χρόνια χιόνια 

και το βίο αβίωτο. 

Παραπεταμένος είσαι

μάγκα μου σε μια γωνιά 

γεια σου κόσμε σιδερένιε

γεια σου χάρτινε ντουνιά. 

Έγραφε σε κάθε τοίχο

άλλο ένα τετράμηνο

να ’σουνα ζωή βροχούλα

να ’μουνα κυκλάμινο.

Θάνατος μες στο κορμί του 

έφτασε ανοιξιάτικα 

και χτυπούσαν οι καμπάνες 

σαν τρελές νυχτιάτικα. 

«Το παιδί από την Κρήτη» υπάρχει σε μία ανέκδοτη ηχογράφηση με τον ίδιο τον Μάνο Χατζιδάκι, ως «Το παιδί απ’ το Παγκράτι» που «το δικάσαν μια Τετάρτη». Σίγουρα κάτι αυτοβιογραφικό συμβαίνει εδώ, αφού ο Χατζιδάκις έμενε στο Παγκράτι από τα χρόνια της νεότητός του. 

Έχει σημασία ότι ο Χατζιδάκις χρησιμοποίησε θέμα από την 8η Συμφωνία, ένα έργο σκοτεινό και βίαιο του 1943, που αντί να υμνεί τη νικηφόρα έκβαση του πολέμου, εκφράζει το πένθος για τις μεγάλες απώλειες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απαγόρευσή της ως το 1960. 

Κι αυτό μας παραπέμπει στην «Εποχή της Μελισσάνθης» του Χατζιδάκι, που «συνελήφθη» την εποχή της απελευθέρωσης, γιατί ο συνθέτης διόλου δεν μπήκε στην εθνική λογική της θριαμβολογίας, καθώς βίωνε την προδοσία των ονείρων… Μα και το τραγούδι του Χατζιδάκι είναι πένθιμο, με το θέμα του Σοστακόβιτς από το τρίτο μέρος της 8ης allegro ma non tropo, να ηχεί κάπως σπαρακτικά εμβατηριακά, αφού το εμβατήριο απασχολούσε έτσι κι αλλιώς τον Χατζιδάκι ως μουσικό εκφραστικό είδος. 

Ο Χατζιδάκις με την Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών αρχικά και με την Ορχήστρα των Χρωμάτων αργότερα, διηύθυνε πολλούς συνθέτες της νιότης του. Έργα, δηλαδή, που άκουγε στο Music Roon του Μορφωτικού Τμήματος της Αμερικανικής Πρεσβείας.
Τελικά δεν διηύθυνε Σοστακόβιτς, αν και το είχε προγραμματίσει, με την Ορχήστρα των Χρωμάτων, για τις 2 Αυγούστου 1992 στο Ηρώδειο. Είχε προγραμματίσει - και το είχε ανακοινώσει σε πρόγραμμα της Ορχήστρας - να παίξει την Συμφωνία αρ. 14, opus 135, για σοπράνο, μπάσο και ορχήστρα. Ένα έργο του 1969. Ως σολίστ είχε επιλέξει την Σόνια Θεοδωρίδου και τον αείμνηστο, σπουδαίο μπάσο Φραγκίσκο Βουτσίνο. Για λόγους που ο Χατζιδάκις γνωρίζει η συναυλία δεν έγινε. Το ενδιαφέρον είναι ότι επέλεξε ένα έργο σύγχρονό του, δηλ. του 1969, και ένα έργο από τα τελευταία του συνθέτη, στο οποίο διαφαίνεται η ανησυχία του για τον θάνατο.
Ακόμα, στο Ε’ Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι στο ραδιόφωνο του Antenna 97,1, στην εκπομπή της 9ης Απριλίου 1989, ο Χατζιδάκις μετέδωσε ένα εξαίσιο έργο του Ντμίτρι Σοστακόβιτς: Κοντσέρτο για τσέλο και ορχήστρα, με σολίστ τον Μστισλάβ Ροστροπόβιτς.
Εν κατακλείδι, ο Χατζιδάκις, ως ελεύθερο και σπινθηροβόλο πνεύμα, δεν είχε στεγανά. Προσέλαβε τους σπουδαίους Ρώσους συνθέτες του 20ου αιώνα, είτε αυτοί ζούσαν στην Δύση είτε στην Σοβιετική Ένωση, με μόνο κριτήριο την μουσική και την πνευματικότητά τους μέσα από τη μουσική τους.
Η περίπτωση Σοστακόβιτς είναι ενδεικτική για το γεγονός ότι ο Χατζιδάκις μας ξεπερνάει ακόμα και σήμερα. Γι’ αυτό και δεν παύουμε να τον μνημονεύουμε. Η ζωογόνος αύρα του μας είναι αναγκαία για να ζήσουμε, νυν και αεί!

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: "Είμαι βέβαιος για την πλήρη εξαφάνισή μας"

To 1989 (τότε που το σκάνδαλο Κοσκωτά, η ένωση της Αριστεράς και η σχέση του Αντρέα με τη Μιμή μεσουρανούσαν στην πολιτική ατζέντα) o Μάνος Χατζιδάκις έδωσε μια ραδιοφωνική συνέντευξη. Και είπε πράγματα που σχεδόν τριάντα χρόνια μετά είναι "λες και ήταν χθες"...

- Ζητούμε να μας πείτε πώς βλέπετε εσείς την κατάσταση της σημερινής κοινωνίας; Πολλοί φρονούν ότι περνά σοβαρή κρίση, ότι απειλείται με ηθική σήψη, ίσως με διάλυση, αφήνοντας μας έξω από τον εκσυγχρονισμό και την πρόοδο. Συμμερίζεστε αυτή την άποψη; 

Μ.Χ.: Εγώ δε θα το έλεγα τόσο τραγικά, ότι μας αφήνει απ' έξω. Είναι μια μοιραία κατάληξη ενός κόσμου, που προετοιμάστηκε για την εξαφάνιση του. Κι εκεί νομίζω ότι έχει μεγάλο μερίδιο όλος ο μεταπολεμικός κόσμος και ειδικά ο μεταπολεμικός πολιτικός κόσμος. Δεν προετοιμάστηκε το σπάνιο είδος και το πολύ ακριβό, του ελεύθερου πολίτη. Το είδος του ελεύθερου πολίτη δεν προετοιμάστηκε. Γι αυτό έγινε και η δικτατορία. Γιατί πότε έγινε η δικτατορία; Το '67. Λοιπόν φανταστείτε, αν είχαμε αυτό το είδος του ελεύθερου πολίτη, θα μπορούσε να σταθεί αυτή η κατηγορία ανθρώπων, τόσο ευτελής, έστω και δέκα μέρες μόνο; Δεν θα μπορούσαν να σταθούν ποτέ. Αλλά, βέβαια για σκεφτείτε ότι ο έλληνας πολίτης όχι μόνο της πόλης αλλά και της επαρχίας, του χωριού, τι είχε ν' αντιμετωπίσει όλα αυτά τα μεταπολεμικά χρόνια; Τον χωροφύλακα, τον εισαγγελέα, τον παπά. Αυτόν δεν τον αντιμετώπιζε και επί δικτατορίας; Ποιά ήταν η αλλαγή; Γιατί να ξεσηκωθεί; 

-Σήμερα; 

ΜΧ: Σήμερα είναι το αποτέλεσμα μιας τέτοιας θητείας. 

- Δεν υπάρχουν ελεύθεροι πολίτες σήμερα κατά τη γνώμη σας; 

ΜΧ: Ποιός τους προετοίμασε; Το σχολείο; Ξέρουμε πολύ καλά τί προετοιμάζει το σχολείο. Ο στρατός; Ξέρουμε σε τι ανυποληψία ρίχνει τον νέο Έλληνα πολίτη ο στρατός για να του αφαιρέσει και το τελευταίο ίχνος αξιοπρέπειας από πάνω του. Πόσοι είναι εκείνοι που αντέχουν; Οι 10; Οι 20; Με τις σπουδές φεύγουν έξω και τελειώνει. Ποιοί μένουν εδώ; 

- Έτσι όπως το λέτε είναι σαν να μην υπάρχει ελπίδα 

ΜΧ: Εγώ δεν έχω καμμία ελπίδα, παρά αν γίνει κανένα θαύμα. Εγώ δεν πιστεύω ότι έχουμε σήμερα τη δύναμη να επιβιώσουμε. 

-Σαν κράτος θεωρείτε ή σαν εθνική οντότης; 

ΜΧ: Ως εθνική οντότης. Θα μείνουμε λιγάκι σαν νάνοι αλλοτινών καιρών. Και θα το δείτε όταν έρθει η πλήρης ένωση με την Ευρώπη, σε ποιά κατάσταση θα βρισκόμαστε. Ποιά είναι η υποδομή, για να υπάρξουν έστω ένα-δύο χαρακτηριστικά στοιχεία της εθνικότητας μας; 

-Αναρωτιέμαι αν αυτή η απογοήτευση- αν μπορώ να την χαρακτηρίσω έτσι- που έχετε για το μέλλον, συμβιβάζεται με την έντονη παρουσία σας στα πολιτικά πράγματα, όχι βέβαια άμεσα σαν πολιτικός αλλά με την κριτική σας; 

ΜΧ: Είμαι υποχρεωμένος κι αισθάνομαι όσο είμαι ζωντανός, να υπάρχω. και να υπάρχω με τις δυνάμεις μου, ασυμβίβαστες και με το μυαλό μου καθαρό. Όσο μπορεί να υπάρχει αυτό. 

- "Τιμή εις εκείνους όπου εις την ζωήν των όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες" 

ΜΧ: Αλλιώς, αυτό δεν σημαίνει ότι έχω την αισιοδοξία ότι μπορεί ν' αλλάξει τίποτα, ιδιαίτερα στο άμεσο μέλλον. Και μην ξεχνάμε, ότι σε τελευταία ανάλυση, οι μόνες στιγμές που σκεφθήκαμε σοβαρά ως έθνος, ήταν στις καταστροφές. Ας περάσουμε μια καταστροφή, μπας και σωθούμε σοβαρά. 

- Δηλαδή εσείς δε φρονείτε ότι υπάρχει κάποια ελπίδα, κάποια διέξοδος; Τί θα μπορούσε να γίνει κατά τη γνώμη σας; 

ΜΧ: Τίποτα. Η πλήρης εξαφάνιση μας. Και θα γίνει. Είμαι βέβαιος.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΤΟ "ΞΙΦΙΡ ΦΑΛΕΡ" ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΚΟΥΡΗ

Την Τετάρτη 13 Ιουνίου 2018 παρουσιάστηκε στο βιβλιοπωλείο "επί λέξει", στο κέντρο της Αθήνας, η αναθεωρημένη και επαυξημένη έκδοση του μυθιστορήματος της Αθηνάς Κακούρη "Ξιφίρ Φαλέρ". 

Μίλησαν οι: 

Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας

Γιάννης Ευσταθιάδης, συγγραφέας 

Συντόνισε η Τίνα Μανδηλαρά, δημοσιογράφος

Αποσπάσματα από το βιβλίο διάβασε η Μελίσσα Κωτσάκη, ηθοποιός. 

Ο Γιάννης Ευσταθιάδης, με την ιδιότητα του μουσικού παραγωγού, μας παρουσίασε ένα ...ραδιοφωνικό "Ξιφίρ Φαλέρ", αφού μας έβαλε να ακούσουμε μελωδίες και τραγούδια της εποχής. Μια θαυμάσια ιδέα, που έφερε την προσωπική του επιμέλεια και μας μετέφερε πραγματικά στο κλίμα αλλοτινών καιρών. 

Ήταν μια ακόμα ουσιαστική παρουσίαση βιβλίου της αειθαλούς κυρίας Αθηνάς Κακούρη, η οποία παραμένει κυριολεκτικά "στις επάλξεις" της γραφής και της ιστορικής έρευνας, αφήνοντάς μας βιβλία - παρακαταθήκες. 

φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός

Θεόδωρος Γιαβρίδης: Ο ερευνητής που δίνει ελπίδα απέναντι στον καρκίνο

Συνέντευξη στην εφημερίδα ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ (11-6-2018) και τη Μαρίνα Ριζογιάννη 

«Το ανοσοποιητικό σύστημα του ίδιου του ασθενούς είναι το νέο όπλο κατά του καρκίνου» μας λέει με το αποτέλεσμα της έρευνάς του, η οποία έτυχε παγκόσμιας αποδοχής και πρόσφατης βράβευσης, ο νεαρός πατρινός επιστήμονας, Θεόδωρος Γιαβρίδης. 

Οπως έγραψε προχθές η «Π», η έρευνά του δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό Nature Medicine. Πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής του στην ερευνητική ομάδα του Michel Sadelain στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center και αναμένεται να βρει γρήγορα εφαρμογή στην κλινική. 

Μιλώντας στην «Π», ο Θεόδωρος Γιαβρίδης μας κάνει κοινωνούς στο ερευνητικό του αποτέλεσμα. Επιστρέφει στα φοιτητικά θρανία, καθώς είναι απόφοιτος του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, περιγράφει τις δυσκολίες του, τον ρόλο των καθηγητών του, αλλά κι αυτό που τον τράβηξε στα ερευνητικά μονοπάτια. 

Εξηγήστε μας το ερευνητικό σας έργο. Τι έρχεται να προσθέσει στα μέχρι σήμερα δεδομένα; 

- Στο εργαστήριο του επιβλέποντά μου, Michel Sadelain, στο Memorial Sloan Kettering στη Νέα Υόρκη, αναπτύχθηκε ο τύπος ανοσοθεραπείας που σήμερα γνωρίζουμε ως Τ λεμφοκύτταρα (CAR -T cells) που φέρουν χιμαιρικούς αντιγονικούς υποδοχείς. Τα Τ λεμφοκύτταρα είναι μέρος του φυσιολογικού ανοσοποιητικού συστήματος και είναι κύτταρα τα οποία είναι «επαγγελματίες δολοφόνοι», καθώς μέρος της φυσιολογικής τους λειτουργίας είναι να αναγνωρίζουν εισβολείς στον οργανισμό και να τους καταστρέφουν. Με μεθόδους γενετικής μηχανικής εισάγουμε τα γονίδια που οδηγούν στην παραγωγή χιμαιρικών αντιγονικών υποδοχέων στην επιφάνεια των Τ λεμφοκυττάρων. Οι χιμαιρικοί αντιγονικοί υποδοχείς είναι τεχνητές, υβριδικές πρωτεΐνες, οι οποίες επαναπρογραμματίζουν τα Τ λεμφοκύτταρα, ώστε να αναγνωρίζουν έναν νέο στόχο προς καταστροφή. Χάρη στην τεχνολογία αυτή, έχουν ήδη θεραπευτεί ασθενείς με λευχαιμίες και λεμφώματα στους οποίους απέμεναν μόλις μήνες ζωής. Με τον σχεδιασμό κατάλληλων χιμαιρικών υποδοχέων μπορούν εν δυνάμει να στοχευτούν πολλοί άλλοι τύποι καρκίνου, αντικείμενο τρεχουσών ερευνών. Οι θεραπείες αυτές για ορισμένες λευχαιμίες και λεμφώματα εγκρίθηκαν από τον αμερικάνικο οργανισμό φαρμάκων (FDA) μόλις το προηγούμενο καλοκαίρι. Τα προηγούμενα χρόνια, κατά τη διάρκεια των πρώτων κλινικών δοκιμών για τα CAR- T cells παρουσιάστηκε μία απρόσμενη παρενέργεια στη συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών, το σύνδρομο υπερέκκρισης κυττοκινών (CRS). Η σημασία του CRS είναι μεγάλη, καθώς στην επιθετική του μορφή το σύνδρομο αυτό μπορεί να είναι θανατηφόρο, γι' αυτό και επιβάλλεται η συνεχής επίβλεψη από γιατρούς κατά τη διάρκεια της θεραπείας με CAR -T cells. 

Οταν ξεκίνησα το διδακτορικό μου με το Michel, αποφασίσαμε από κοινού πως επείγει να διαλευκάνουμε τα αίτια του CRS, ώστε να βρούμε στοχευμένες θεραπείες, πέραν της συμπτωματικής θεραπείας που τώρα εφαρμόζεται στην κλινική όταν εκδηλώνεται το σύνδρομο. Το αρχικό βήμα για να πετύχουμε αυτόν το στόχο ήταν να δημιουργήσουμε το πρώτο πειραματικό μοντέλο (ποντίκι), που να εκδηλώνει παρόμοια συμπτώματα με τους ασθενείς στην κλινική. Μόλις το επιτύχαμε αυτό, αρχίσαμε να διερευνούμε τους μηχανισμούς που οδηγούν στην εκδήλωση του CRS. 

Προς έκπληξη πολλών, τα CAR- T cells δεν ήταν εξολοκλήρου υπεύθυνα για τα δυσμενή συμπτώματα του CRS. Αντίθετα, ένας άλλος κυτταρικός τύπος του ανοσοποιητικού συστήματος, τα μακροφάγα ήταν υπεύθυνα για την παραγωγή πολλών επιβλαβών κυττοκινών και μεταβολικών προϊόντων. Επίσης, περιγράψαμε για πρώτη φορά μηχανισμούς με τους οποίους τα CAR -T cells μπορούν να ενεργοποιήσουν τα μακροφάγα με αποτέλεσμα το CRS να γίνει ακόμα πιο επικίνδυνο. 

Σύμφωνα με αυτά τα ευρήματα, προτείναμε την πρώτη στοχευμένη θεραπεία που βασίζεται στην κατανόηση του συνδρόμου σε μοριακό επίπεδο. Επιπλέον, κατασκευάσαμε το πρώτο CAR -T cell, το οποίο φέρει εγγενώς τη γενετική πληροφορία που απαιτείται ώστε να καταπολεμηθεί το CRS χωρίς να απαιτείται εξωτερική παρέμβαση π.χ. από γιατρό. Τα ευρήματα αυτά προέκυψαν από έρευνες σε ποντίκια, γι' αυτό και περιμένουμε με ανυπομονησία τα αποτελέσματα από τις κλινικές δοκιμές που θα ξεκινήσουν σύντομα στο Memorial Sloan Kettering, οι οποίες θα ελέγξουν τα πειραματικά μας ευρήματα σε ασθενείς. Κατά αυτό τον τρόπο, ανοίγει ο δρόμος ώστε η θεραπεία με CAR- T cells να μπορεί να χορηγηθεί σε πολύ ευρύτερη κλίμακα σε καρκινοπαθείς που το έχουν ανάγκη. 

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στη συνέχεια

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΓΙΑΒΡΙΔΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜ. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Δείτε τη σχετική ανάρτηση:
Theodoros Giavridis: 2018 Julian R. Rachele Prize

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: Γιατί να συνεχίζουμε να υπάρχουμε; Να πάμε να χαθούμε!

Μερικά από τα …in θέματα της επικαιρότητας και της εποχής μας. Έμφυλες ταυτότητες, το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, η αμφισβήτηση του θεσμού του γάμου, ο gay αστυνομικός που παρελαύνει στο Athens Pride, ο νόμος για την επιλογή φύλου που είναι γεγονός και πολλά άλλα...

Σε όλα …απαντάει με τον δικό του, μοναδικό τρόπο, ο Μάνος Χατζιδάκις. 

Σε μια απολαυστική συνέντευξη στην Όλγα Μπακομάρου στο περιοδικό «Γυναίκα», πριν τριάντα χρόνια (1988)! Παραθέτω ένα απόσπασμα:

- Είστε κατά του γάμου, κύριε Χατζιδάκι; 

Ναι, ασυζητητί. Ο γάμος είναι πηγή ασθενειών. 

- Τι ασθενειών; 

Μεγάλων ασθενειών. Κατ' αρχήν, ευνοείται ο γάμος, διότι τροφοδοτεί τα κοινωνικά σύνολα με πληθυσμό. 

- Δεν πρέπει να τροφοδοτούνται τα κοινωνικά σύνολα με πληθυσμό; Δεν είναι απαραίτητο; 

Όχι. Δεν με ενδιαφέρει. Γιατί να συνεχίζουμε να υπάρχουμε; Να πάμε να χαθούμε! Εάν τυχόν η ανάπτυξη σας βασίζεται στο αντίστοιχο της Τουρκίας, όλη η φουκαροσύνη και δέκα παιδιά, ποτέ μην αναπτυχθούμε. Βλέπετε όλους αυτούς τους φουκαράδες, που σαν τις κρεατομηχανές κάνουν δώδεκα και δεκαπέντε παιδιά και νομίζουν οι άθλιοι, μέσα στην απαιδευσιά τους, ότι κάνουν πράξη εξόχως θεάρεστη κοινωνικά, και κανείς δεν βρέθηκε να τους πει Προς θεού, αυτό είναι αμαρτία, να βγάζουν τόσα παιδιά στον κόσμο χωρίς να έχουν τα κότσια να τα πάνε παραπέρα στη ζωή τους. Αντίθετα, έρχεται η Κοινωνία, η Πολιτεία και το επιβραβεύει επίσημα αυτό το πράγμα και σου λέει Πολύ καλά κάνεις, πάρε και επίδομα διότι χρειαζόμαστε στρατιώτες να τους στέλνουμε εις τας μάχας να σκοτώνονται υπέρ πατρίδος. Αυτή την αηδία, αυτές τις τρισάθλιες συμβατικότητες εγώ δεν τις δέχομαι. 

- Δεν έχει βρεθεί όμως, λένε, σχέση που να μπορεί να υποκαταστήσει τον γάμο. 

Πολύ καλή είναι μια σχέση όσο θέλεις τον άνθρωπο σου. Από την ώρα που δεν τον θέλεις και δεν σε θέλει, σταματάτε. Οι ώριμοι άνθρωποι έτσι κάνουν. Δεν είσαι ιδιοκτησία κανενός. Ούτε μπορείς να γίνεις ιδιοκτησία κανενός. Επειδή σε ευλογάει ο παπάς, είσαι υποχρεωμένος να ζήσεις σ' όλη σου τη ζωή έτσι; 

- Πώς ακούτε την άποψη ότι ένας γάμος δεν πρέπει να διαλύεται όταν υπάρχουν παιδιά; 

Από την ώρα που θα κάνετε παιδιά, είναι τραγωδία! Από 'κει και πέρα, είτε διαλυθεί, είτε δεν διαλυθεί ο γάμος... 

- Η πολιτική; Είπατε ότι η σημερινή κοινωνία εδώ, η πολιτική εξουσία είναι φαλλοκρατική. Είναι κακό αυτό; 

Ε, βέβαια. 

- Τι θα έπρεπε να είναι δηλαδή; 

Ερμαφρόδιτη. Σκέπτεσθε, ένας πολιτικός ερμαφρόδιτος τί ενδιαφέρον θα είχε; 

- Πολιτικός, εννοείτε ο κυβερνήτης, ο υπουργός, ο αξιωματούχος τέλος πάντων; 

Ναι. 

- Μπορεί να υπάρχουν ερμαφρόδιτοι. 

Δεν υπάρχουν. Θα υπάρχουν συμπλεγματικά, κρυφά. Εγώ τα θέλω όλα αυτά να είναι επίσημα.

- Είπατε ότι από ένα φαλλοκράτη προτιμάτε μια αδερφή. Μήπως και από μια ομάδα φαλλοκράτες θα προτιμούσατε να μας κυβερνούν μια ομάδα αδερφές; 

Θα είχε τουλάχιστον ενδιαφέρον μια κυβέρνηση με αδερφές. 

- Τι ενδιαφέρον θα είχε; 

Θα είχε γραφικότητα. Προσωπικά, θα διάβαζα τις εφημερίδες κάθε μέρα με μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Από το τί αποφάσισε, λόγου χάρη, ο κ. Δροσογιάννης, θα προτιμούσα να γνώριζα απ' τις εφημερίδες τί αποφάσισε μια αδερφή εις το Υπουργείο Δημοσίας Τάξεως. 

- Υπάρχει καμιά τέτοια κοινωνία; 

Η δικιά μου, όπως τη σκέφτομαι εγώ. Να φτιάξετε ανθρώπους που να σκέφτονται σωστά. Και όχι να γεμίζετε τα παιδιά με όλες αυτές τις ανταγωνιστικές αηδίες μεταξύ ανδρός και γυναικός. 

- Μα υπάρχουν τα φύλα, τα δύο φύλα. 

Η εξέλιξη του ανθρώπου θα είναι στο να γίνει ο άνδρας και άνδρας και γυναίκα. 

- Και η γυναίκα και γυναίκα και άνδρας; 

Ναι. Δεν θα υπάρχουν φύλα. 
- Ούτε οπτικά;
Όχι, τίποτα. 

- Τίποτα; Δηλαδή πώς θα είναι οι άνθρωποι; 

Θα είναι άνθρωποι. 

- Δηλαδή, ένα μοντέλο θα κυκλοφορεί; 

Ένα. 

- Αυτό πια ξεπερνά και τον Όργουελ! 

Δεν νομίζω πως ανήκει στα οράματά του. 

- Και το βλέπετε να γίνεται σύντομα; 

Σύντομα, σύντομα. Σε καμιά δεκαριά χρόνια. 

- Ανεξάρτητα απ' αυτό, εσείς και ο κ. Θεοδωράκης... 

Γιατί μου λέτε συνεχώς εσείς και ο κ. Θεοδωράκης, μη με μπλέκετε πάλι. 

- Δεν έχετε σχέση; 

Τι σχέση έχω εγώ με τον κ. Θεοδωράκη; Ο κ. Θεοδωράκης είναι αγωνιστής της Αριστεράς, πολέμησε, φυλακίστηκε, είχε μια δραστηριότητα αντιστασιακή, εγώ δεν έχω. Το αντίθετο μάλιστα. Λοιπόν, ποια είναι η σχέση μου με τον κ. Θεοδωράκη; 

- Ότι είστε δύο προσωπικότητες μουσικές... 

Εκ διαμέτρου αντίθετες! 

- Και πνευματικές... 

Καθόλου πνευματικές! 

- Δεν δέχεστε τον χαρακτηρισμό πνευματική προσωπικότητα για τον εαυτό σας; 

Όχι, με την έννοια που θέλετε να μου τον αποδώσετε. 

- Με ποια έννοια θέλω να σας τον αποδώσω; Ότι επηρεάσατε, ότι μεταδώσατε την ποιότητα σας... Ποια ποιότητα μου; Εγώ το κέφι μου έκανα πάντα. 

ΚΑΙ ΤΩΡΑ; Καιρός είναι η έννοια Έλληνας να δώσει τη θέση της στην έννοια άνθρωπος

Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, Αλέξανδρος ο Μέγας (1900), Εθνική Πινακοθήκη

Π.Α. Ανδριόπουλος 

Και τώρα;. 

Πώς θα αντισταθεί ο λαός στη συμφωνία της «Βόρειας Μακεδονίας»; 

Μα με τα γνωστά και ακαταμάχητα όπλα του!

Ο Βασίλης Καρράς θα τραγουδάει στις πίστες με …ιερό πάθος το «Μακεδονία ξακουστή» και το νυχτερινό κέντρο θα παραληρεί εθνικοφρόνως! 

Οι μητροπολίτες θα διοργανώνουν αγρυπνίες, παρακλήσεις, συλλαλητήρια και θα «τρώνε πέτρες» - όπως προσφυώς δήλωσε ιεράρχης – προκειμένου να μην περιλαμβάνεται το όνομα «Μακεδονία» στη νέα ονομασία της ΠΓΔΜ. 

Οι νέοι «μακεδονομάχοι» θα πάρουν τα …όπλα, για να αντιμετωπίσουν την κυβέρνηση που αυτοί πανηγυρικά ανέδειξαν και τώρα αισθάνονται τάχα προδομένοι… 

Γι’ αυτό καταφεύγω στον Μάνο Χατζιδάκι που έλεγε: 

«Το ελληνικό: από την ώρα που μας βοηθάει η Ελλάς να γίνουμε άνθρωποι, με μια παγκοσμιότητα, πολύ καλώς. Από την ώρα που μας δίδει μια φουστανέλα και μας εμποδίζει να υπάρχουμε με τους άλλους συνανθρώπους, είναι αντιδραστικό. 

Το ίδιο υλικό: Αν αυτό που λέμε ελληνικό είναι εμπόδιο στο να ενωθούμε μ' έναν μαύρο, είναι καταδικαστέο. Αν, αντιθέτως, αυτό είναι βοηθητικό για να ενωθούμε με τους άλλους, είναι υπέροχο.

Η έννοια του ελληνικού για πολλούς ανθρώπους έχει διαφορετική όψη. Εγώ πιστεύω σ' εκείνη την ελληνικότητα που εξαφανίζει τις διαφορές. 

Φυσικά, από κάπου ξεκινάμε. Όλοι ξεκινάμε και τις πρώτες λέξεις που ψελλίζουμε είναι της μάνας μας. Αλλά δεν μένουμε με τις τέσσερις λέξεις που μάθαμε απ' τη μάνα μας: πηγαίνουμε και μαθαίνουμε και μιλάμε και σκεπτόμαστε και ξαναμαθαίνουμε να μιλάμε και απορρίπτουμε σκέψεις και προχωράμε...» 

Και ο Χατζιδάκις μας λέει, επίσης: 

"Δεν νομίζω ότι κινδυνεύουμε ως Έλληνες, αλλά ως ελληνολάτρεις. Πάντα μ’ απασχολούσε το γνωστό εμβατήριο “Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει”. Έλεγα μέσα μου, εφόσον η Ελλάδα δεν πεθαίνει ποτέ, πάει να πει πως και ποτέ δεν θα αναστηθεί. Δε μ’ αρέσει να παριστάνω τον πολύ Έλληνα. Θέλω να είμαι όσο είμαι. Καιρός είναι η έννοια Έλληνας να δώσει τη θέση της στην έννοια άνθρωπος. Και τότες πιστεύω πως θα συνδεθούμε με μια πιο βαθιά παράδοση που, κατά σύμπτωση, είναι κι αυτή γνησίως ελληνική. Νιώθω Έλληνας αν αυτό σημαίνει Ευρωπαίος. Κι Ευρωπαίος, αν αυτό συμπεριλαμβάνει την ελληνικότητά μου".

ΟΡΙΣΤΗΚΕ Η ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΒΥΒΛΟΥ ΚΑΙ ΒΟΤΡΥΩΝ ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ [ΜΕΤΑ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΑΣ;]

Ο νέος Μητροπολίτης Βύβλου και Βοτρύων Σιλουανός (δεύτερος από αριστερά), στην ενθρόνιση του νέου Μητροπολίτη
Λαοδικείας Αθανασίου. Εξελέγησαν από την Ι. Σύνοδο του Πατριαρχείου Αντιοχείας με διαφορά μίας ημέρας.
Ο Λαοδικείας ενθρονίστηκε σε μία εβδομάδα, ο από εν Μπουένος Άιρες Σιλουανός θα ενθρονιστεί μετά από 2,5 μήνες! 

Κείμενο: Σπύρος Παπαγεωργίου
orthodoxia.Info

Μετά από μεγάλη καθυστέρηση ορίστηκε τελικά η ενθρόνιση του Μητροπολίτη Βύβλου & Βοτρύων Σιλουανού στο Πατριαρχείο Αντιοχείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Orthodoxia.Info, η τελετή ενθρόνισης του Μητροπολίτη Σιλουανού θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 13 Ιουλίου το απόγευμα στην Εκκλησία Αγίου Γεωργίου Μπασλίμ, παρουσία του Πατριάρχη Αντιοχείας.
Την επόμενη ημέρα, το Σάββατο 14 Ιουλίου θα τελεστεί αρχιερατικό συλλείτουργο όπου θα προεξάρχει ο Πατριάρχης Αντιοχείας και θα λάβουν μέρος και άλλοι αρχιερείς της Εκκλησίας της Αντιοχείας.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο μητροπολίτης Σιλουανός θα δεχτεί ευχές την Κυριακή 15/7 το απόγευμα και Δευτέρα 16/7 στη εκκλησία Αγίου Γεωργίου στη Μπρουμάνα και το Σάββατο 22/7 στην εκκλησία Κοιμήσεως της Θεοτόκου Χαμάτ.
Να υπενθυμίσουμε ότι πρόσφατα το Orthodoxia.Info αναδημοσίευσε ένα άρθρο του Θεολόγου Παναγιώτη Ανδριόπουλου, το οποίο έθιγε την αναίτια καθυστέρηση της ενθρόνισης του Μητροπολίτη Σιλουανού, καθώς και το γεγονός ότι ενώ εκλέχθηκε να ποιμάνει μια ιστορική Μητρόπολη, ο Πατριάρχης Αντιοχείας τον τοποθέτησε τοποτηρητή της Μητροπόλεως Μπουένος Άιρες, της επαρχίας δηλαδή που ήδη διοικούσε!

ΔΙΑΒΑΣΤΕ: Γιατί καθυστερεί η ενθρόνιση του Μητροπολίτη Βύβλου & Βοτρύων Σιλουανού;

ΤΟ "ΞΙΦΙΡ ΦΑΛΕΡ" ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΚΟΥΡΗ ΣΕ ΑΝΑΘΕΩΡΗΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΠΑΥΞΗΜΕΝΗ ΕΚΔΟΣΗ

Π.Α. Ανδριόπουλος

Πριν εννιά χρόνια, τον Μάρτιο του 2009, κρατούσα στα χέρια μου το μυθιστόρημα της κυρίας Αθηνάς Κακούρη, με τον τίτλο "Ξιφίρ Φαλέρ" (Εκδόσεις Καστανιώτη). 

"Ξιφίρ Φαλέρ" ήταν η  μεγαλύτερη και πιο πολυδάπανη επιθεώρηση που ανέβηκε ποτέ στην Ελλάδα. Παρουσιάστηκε το 1916 στην Αθήνα, γνώρισε τεράστια εμπορική επιτυχία και έμεινε θρυλική για τη χλιδή και τη φαντασμαγορία της. Τα σκηνικά και τα κοστούμια ήταν του διάσημου Πάνου Αραβαντινού, ο οποίος ήταν ουσιαστικά και ο ...ποιητής του έργου. Ούτε λίγο ούτε πολύ, «ξιφίρ φαλέρ» σήμαινε «ασυναρτησίες», αλλά πολλές φορές και το αντίθετο, «σπουδαία πράγματα». Στην εποχή που παιζόταν η επιθεώρηση Ξιφίρ Φαλέρ επέλεξε να τοποθετήσει το ομώνυμο μυθιστόρημά της η Αθηνά Κακούρη. Η ελληνική πρωτεύουσα των αρχών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι αστικές οικογένειες, οι λαϊκοί τύποι, τα καλά καφενεία και εστιατόρια αλλά και τα μαγερειά, τα φλερτ και οι βόλτες στο Φάληρο, οι εφημερίδες και ο ρόλος τους στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, οι μυστικές διαπραγματεύσεις και τα παρασκηνιακά παιχνίδια των ξένων πρακτόρων, τα ήθη της εποχής και ο ιστορικός περίγυρος αναπαρίστανται με τρόπο αυθεντικό και συνθέτουν μιαν εντελώς διασκεδαστική ιστορία «καταστάσεων» και «παρεξηγήσεων» – μέχρι την προτελευταία παράγραφο...

Θυμάμαι αίφνης, πως στην παρουσίαση του βιβλίου στην Πάτρα (22-6-2009), αναφορικά με το πολιτικό σκέλος του "Ξιφίρ Φαλέρ", όπου ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν περιβάλλεται την αχλύ του μύθου, η Αθηνά Κακούρη απάντησε σε σχετική ερώτηση ότι οι Γάλλοι θεωρούν μεγάλο τον Ναπολέοντα, αλλά συζητούν ακόμα την περίπτωσή του. Δεν έκλεισε το θέμα με το "μέγας". Άρα, πρέπει και οι Έλληνες να συνειδητοποιήσουμε ότι καλό είναι να μην γυρεύουμε πια ιδεολογικά δεκανίκια και στεγανά ή να απλουστεύουμε πράγματα που από τη φύση τους είναι σύνθετα. Και ο χρόνος θα δείξει...

Εννιά χρόνια μετά, το "Ξιφίρ Φαλέρ" της Αθηνάς Κακούρη επανεκδίδεται από τις εκδόσεις της Εστίας, σε μία έκδοση "αναθεωρημένη και επαυξημένη" (Αθήνα 2018). Η δε κυρία Αθηνά αφιερώνει το βιβλίο "στον ταξιτζή που με διαβάζει"! 

Στο οπισφθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε:

"Ενώ το μακελειό του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου αποδεκατίζει την Ευρώπη, στην ουδέτερη Αθήνα καταφθάνει από το Λονδίνο ο Νίκυ Πετρίδης, δήθεν τσιμπημένος με την τσαχπίνα εξαδέρφη του Κάτε Δελαμέλλα, στην πραγματικότητα όμως για να εξαγοράσει μυστικά τον Κυριάκο Κανιστράκη ιδιοκτήτη της εφημερίδος Προχωρείτε!. Αλλά η τύχη επεμβαίνει καταλυτικά: ο δαιμόνιος λουστράκος Όμηρος, σε εκ του συστάδην μάχη, ξεκολλάει την επωμίδα του ναυτικού ακολούθου της Γαλλικής Πρεσβείας ντε Τρεφέιγ, η δυσεντερία χτυπά αναπόφευκτα, λουκουμάδες προσφέρονται στο μεγαλοπρεπές ξενοδοχείον «Ακταίον», ένα μυστικό κρύβεται στην οικία Ζάχου ενώ κάποιο άλλο διαχειρίζονται η σοφή μοδίστρα Ιφιγένεια με τον τετραπέρατο μνηστήρα της Θανάση, ο ανύπαρκτος Ψηλός Ξανθός με το Μουστάκι αναζητείται πυρετωδώς, τις νύχτες μέσα στις σκιές παραμονεύει ο τριζάτος ταμπάκος, ενώ η Κάτε δραπετεύει απ’ τη φυλακή της χάρη στο καπέλο της. Μια ιστορία ξεκαρδιστική αλλά όχι αστεία, η κωμική πλευρά μιας τραγικής στιγμής της Ιστορίας μας."

Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει συνοπτικά το ιστορικό πλαίσιο της εποχής και χρήσιμες, για τον αναγνώστη, σημειώσεις.

Τώρα, οι Εκδόσεις της Εστίας και το βιβλιοπωλείο «Επί Λέξει» (Ακαδημίας 32) μας προσκαλούν την Τετάρτη 13 Ιουνίου, στις 19:30, στην παρουσίαση του βιβλίου τής Αθηνάς Κακούρη "Ξιφίρ Φαλέρ". 
Ομιλητές:
Γιάννης Ευσταθιάδης, συγγραφέας
Βαγγέλης Χατζηβασιλείου,  κριτικός λογοτεχνίας
Αποσπάσματα θα διαβάσει η ηθοποιός Μελίσσα Κωτσάκη.
Και μία μουσική έκπληξη: Μελωδίες και τραγούδια της εποχής του Ξιφίρ Φαλέρ σε επιμέλεια του Γιάννη Ευσταθιάδη. 
Συντονίζει η Τίνα Μανδηλαρά, δημοσιογράφος 

Η Τίνα Μανδηλαρά που έγραψε πρόσφατα για το βιβλίο: 

"Πόσο ωραίο είναι να διαβάζεις στις σελίδες της Αθηνάς Κακούρη χαμένες λέξεις, όπως «άνθρωπος κατακυρώσιμος» ή «παρθενόκισσος», να ανιχνεύεις τη χαμένη μυρωδιά ενός φρέσκου λουκουμά, ενός ντελικάτου αρώματος ή ενός καλοραμμένου ρούχου. Θαρρείς και ο κόσμος που ανατέμνει με εκπληκτική ακρίβεια η διακεκριμένη συγγραφέας ανασταίνεται σύσσωμος στις σελίδες του Ξιφίρ Φαλέρ με τη γνωστή ατμόσφαιρα της Μπελ Επόκ και το δραματικό παρασκήνιο της πολιτικής και της Ιστορίας. Το βιβλίο επανεκδόθηκε πρόσφατα από την Εστία για να μας επαναφέρει στον τόσο μοντέρνα δομημένο αλλά και βγαλμένο από μια εντελώς άλλη εποχή κόσμο της Κακούρη, όπου πραγματικά πρόσωπα, όπως ο φιλέλληνας Ντενί Κοσέν ή ο πρώην βουλευτής και δημοσιογράφος Ανρί Τιρό, μπορούν να συνυπάρχουν με πρόσωπα φανταστικά. Θαρρείς πως η έκφραση «διαβόλου κάλτσα» που συναντάμε κάποια στιγμή στο βιβλίο ορίστηκε για να περιγράψει τη μοναδική περίπτωση της Κακούρη, μιας γυναίκας άλλης γενιάς, η οποία γράφει με ακρίβεια για την ελληνική Ιστορία, για ίντριγκες και για φόνους."

Μόλις 14 μέρες μετά την παρουσίαση του εντελώς καινούργιου της βιβλίου "Ουλάνοι στη Λάρισα", η κυρία Αθηνά Κακούρη μας καλεί και πάλι στον κόσμο της, στον οποίο δηλώνουμε μόνιμοι κάτοικοι! Και ας θυμηθούμε πως η επιθεώρηση "Ξιφίρ Φαλέρ" έκανε πρεμιέρα τέτοιες μέρες, πριν 102 χρόνια! Στις 16 Ιουνίου 1916. 

Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO 

Δείτε τις σχετικές αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού:

- Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΞΙΦΙΡ ΦΑΛΕΡ ΤΗΣ Α. ΚΑΚΟΥΡΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ
-  ΜΙΑ ΠΑΛΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΕΠΙΚΑΙΡΟΥΣ ΑΠΟΗΧΟΥΣ

Το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης 

ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΕΙΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΝ ΜΠΑΛΑΣΙΟΥ ΙΕΡΕΩΣ

Με αφορμή τα σημερινά ονομαστήρια του Πατριάρχου του Γένους

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ήταν 10 Δεκεμβρίου του 1996 και στη μεγάλη αίθουσα δεξιώσεων της “Μεγάλης Βρεταννίας” η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία και η πολιτιστική εταιρεία «Πανόραμα» διοργάνωσαν εκδήλωση για τα πέντε χρόνια από την εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου. 

Στην εκδήλωση μίλησε η ιστορικός Μαριάννα Κορομηλά (ψυχή της εταιρείας "Πανόραμα") και η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του ιδρυτή της, μακαριστού Λυκούργου Αγγελόπουλου, Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως, έψαλε το περίφημο μάθημα “Πολυχρονισμός εις Οικουμενικόν Πατριάρχην” σε ήχο δ' (άγια), ποίημα και μέλος Μπαλασίου, ιερέως και Νομοφύλακος της Μ.τ.Χ.Ε. (ακμή περ. 1660-1700). Ένα μέλος που διαρκεί 40' 30''! Κι ακόμα η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τον Λυκούργο Αγγελόπουλο, απέδωσε ύμνους από την Ακολουθία του Αποστόλου Βαρθολομαίου, ποίημα του αειμνήστου Υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε. Γερασίμου Μικραγιαννανίτου. Και, τέλος, ένα απολυτίκιο του Αποστόλου, που εποίησε ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς σε ήχο α'. 
Το πρόγραμμα αυτής της συναυλίας κυκλοφορήθηκε αργότερα σε ψηφιακό δίσκο, ο οποίος εξαντλήθηκε και επανεκδόθηκε το 2011 με αφορμή την εικοσαέτηρο πατριαρχία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου. 

Η επανέκδοση κατέστη δυνατή χάρη στην ευγενική χορηγία του Νίκου και της Όλγας Παπουτσοπούλου. Στο ένθετο, το οποίο παραθέτουμε στη συνέχεια, υπάρχουν τα περιεχόμενα και τα κείμενα των ύμνων, ένα κατατοπιστικό κείμενο του Λυκούργου Αγγελόπουλου για τον Μπαλάσιο και τον Πολυχρονισμό του, βιογραφικά της ΕΛΒΥΧ και του χοράρχη της. Οι φωτογραφίες του cd είναι του Νίκου Μαγγίνα, ενώ η ηχογράφηση και η όλη επιμέλεια της εκδόσεως είναι του Νίκου Διονυσόπουλου. 

Ο Πολυχρονισμός εις Οικουμενικόν Πατριάρχην του Ιερέως Μπαλασίου είναι ένα δεκαπεντασύλλαβο ποίημα, μελισμένο στον τύπο του καλοφωνικού στιχηρού, με την παρεμβολή κρατήματος πριν από τον τελευταίο στίχο. 

Το κείμενο του Πολυχρονισμού έχει ως εξής: 

Λόγε Πατρός και συμφυές Πνεύμα, ταυτότης μία, άναρχε φύσις, άτμητε διαιρετή προσώποις, συνεκτική του σύμπαντος Τριάς ενικωτάτη, σκέπε και φρούρει, φύλαττε της Κωνσταντινουπόλεως σοφόν Παναγιώτατον και μέγαν Πατριάρχην τον Οικουμενικόν, φημί, αυθέντην και δεσπότην Κύριον, Κύριον Βαρθολομαίον, όσιον ποιμενάρχην, εις μήκος μέγα της ζωής μετά λαμπράς ειρήνης. Συν τούτω διαφύλαττε τους πανιερωτάτους αρχιερείς, υπερτίμους και ελλογιμωτάτους, ευγενεστάτους άρχοντας μετά παντός του κλήρου, πρεσβείαις της πανάγνου τε και πάντων των Αγίων. 

Πολυχρονισμός εις Οικουμενικόν Πατριάρχην (Ένθετο CD) by Panagiotis Andriopoulos on Scribd