"ΠΑΤΜΙΑΖΟΝΤΑΣ" ΣΤΟΝ ΙΣΚΙΟ ΤΟΥ ΗΣΚΙΟΥ

Στον ίσκιο του Ήσκιου του παμφίλτατου π. Παναγιώτη Καποδίστρια, ένα ξεχωριστό και εξαιρετικό συνάμα αφιέρωμα στην Πάτμο. Με αφορμή ένα πρόσφατο ταξίδι του στην ιερά νήσο. Είναι να θαυμάζει κανείς πώς ένα ταξίδι - αναψυχής για τους πολλούς - μπορεί να μετουσιωθεί σε πνευματική ευωχία, σε εικονοποιΐα, σε ποίηση!
Πατμιάζοντας, λοιπόν!

Εγενόμην εν Πάτμω

Στην Άσπρη και στη Σκάλα

Στο 9ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής (δύο αναρτήσεις με βίντεο)

Η έκθεση εικαστικών του Διονύση Παπαδάτου στη Χώρα

Η πρόσληψη της Πάτμου από τον ποιητή Διονύση Σέρρα

Στα σοκάκια της Χώρας Πάτμου

Προσόμοιο ταπεινό ελλείψει ιδιομέλου

Η Πάτμος και η Αποκάλυψη του Ελύτη και της Λαμπέτη

φωτό: Π.Κ.

ΜΕ ΤΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΡΙΤΣΟ

Με το Πολύτροπον το Σάββατο στα Γιαννιτσά, στο Κτήμα Λίγας, στην Γιορτή του Τρύγου, για ένα αφιέρωμα στον Γιάννη Ρίτσο, με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννησή του.

Με τον Τάσο Σπηλιωτόπουλο στο πιάνο και την Ιωάννα Κάππου στο τραγούδι θα παρουσιάσουμε την περίφημη Σονάτα του Σεληνόφωτος (μουσική: Λ.Β. Μπετόβεν, Θ. Μικρούτσικος) και τον Επιτάφιο σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη.

Την Σονάτα του Σεληνόφωτος την παρουσιάζουμε για πρώτη φορά και δουλεύουμε πάνω σ' αυτό το υπέροχο ποίημα, συνδυάζοντας την Μoonlight σονάτα του Μπετόβεν - η οποία ενέπνευσε και τον Ρίτσο - και δυο τραγούδια του Θάνου Μικρούτσικου σε στίχους από το ποίημα.

"ΣΗΜΕΡΟΝ ΠΡΟΕΡΧΕΤΑΙ..." από τον π. ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΦΙΡΦΙΡΗ

Σήμερα, εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού ακούω τον αείμνηστο διακο - Διονύση Φιρφιρή στο δοξαστικό των αίνων της εορτής από τις περίφημες ηχογραφήσεις του Μανόλη Χατζηγιακουμή (σειρά Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής, Ανθολογία πρώτη).

Ευτυχώς ο Μ. Χατζηγιακουμής ηχογράφησε ολόκληρο το Δοξαστάριο του Ιακώβου Πρωτοψάλτου, το οποίο έψαλλε ο διακο - Διονύσης στις πανηγύρεις του Αγίου Όρους. Για το συγκεκριμένο μέλος ο Χ''γιακουμής σημειώνει:

"Το δοξαστικό του Iακώβου πρωτοψάλτου στην Ύψωση του Tιμίου Σταυρού Σήμερον προέρχεται ηχ πλ β’, είναι ένα απλό δείγμα από το σύνολο του ηχογραφημένου Δοξασταρίου. Kαι στο δοξαστικό αυτό η μακρά λειτουργική χρήση (το έψαλλε επίσης για πολλά χρόνια στην I. M. Ξηροποτάμου) έχει δώσει στην ερμηνεία ιεροπρέπεια μοναδική και γνησιότητα. H απαράμιλλη εκφραστική δύναμη του πατρός Διονυσίου βρίσκεται εδώ σε μια κορυφαία της στιγμή. Στην εκτέλεση αποτυπώνονται εξαίρετα τα πνευματικά αισθήματα της ικεσίας, του δέους και, κυρίως, της χαράς για τη λύτρωση και τη σωτηρία του κόσμου. H εκφραστικότητα της ερμηνείας συμβαδίζει και εδώ απόλυτα με τις έννοιες του κειμένου και τη μελική τους διατύπωση. Έτσι, η αρχική περιγραφική είσοδος και πρόοδος του μέλους κορυφώνεται έντονα, μέσα σε μια σπάνια ψυχική μέθεξη, στις έσχατες μουσικές φράσεις (αυτόν ασπασώμεθα τη χαρά και τω φόβω, και δια την σωτηρίαν ην παρέχει τω κόσμω). Tο δοξαστικό αυτό, όπως ψάλλεται, δείχνει ανάγλυφα πόσο ανυπολόγιστης σημασίας γεγονός είναι η ηχογράφηση του Δοξασταρίου του Iακώβου που μας άφησε ο μακαριστός Γέροντας".

ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ
Ιδρυτής - υπεύθυνος: Π. Α. Ανδριόπουλος

Αρχαιοελληνικά μέλη και σύγχρονα «αρχαιοελληνίζοντα»

Παρουσίαση στην έναρξη του 3ου Πανελλήνιου Ιατρικού Συνεδρίου Διατατικής Ιστογένεσης

Πέμπτη 17 Σεπτεμβρίου,
Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών, 20.00


Πρόγραμμα

- Επιτάφιος του Σεικίλου, Όσον ζης φαίνου, 2ος π. Χ. - 1ος μ.Χ. αι.

- Επίκληση στη Μούσα (Ιωνικής προελεύσεως) και Επίκληση στην Καλλιόπη και τον Απόλλωνα του κιθαρωδού και συνθέτη Μεσομήδη, περίπου 2ος μ.Χ. αι.

- Β’ Δελφικός ύμνος, Λιμένιος, περίπου 2ος μ. Χ. αι.

- Κέλομαί σε Γογγύλα, σε ποίηση Σαπφούς. Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις (από τον Μεγάλο Ερωτικό, 1972).

- Πρωτοχριστιανικός Ύμνος στην Αγία Τριάδα, από τον πάπυρο αρ. 1786 της Οξυρύγχου (3ος μ.Χ. αι.)

- Αποσπάσματα από τα χορικά για την τραγωδία Προμηθεύς Δεσμώτης του Αισχύλου. Μουσική: Εύα Πάλμερ - Σικελιανού (1874 - 1952). Μετάφραση: Ι. Ν. Γρυπάρης.

Παναγιώτης Ανδριόπουλος, γενική επιμέλεια - τραγούδι
Θεοδώρα Ζήκου, τραγούδι
Γιώτα Ανδρεοπούλου, φλάουτο
Peter Saliba και Roni Bou Saba, τραγούδι

ΒΑΝΔΑΛΙΣΜΟΙ ΣΤΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΒΑΛΟΥΚΛΗ

Ρεπορτάζ - φωτό: Νίκος Μαγγίνας

Εκατό παρά μία ταφόπλακες κατέστρεψαν στο νεκροταφείο του Βαλουκλή βάνδαλοι στις αρχές του Σεπτεμβρίου, φέρνοντας στην μνήμη τα τραγικά γεγονότα των Σεπτεμβριανών του 1955.
Το ατυχές αυτό γεγονός διαπιστώθηκε το πρωί της 2^ας Σεπτεμβρίου από τους αρμοδίους φύλακες της παρακείμενης ιστορικής Πατριαρχικής Μονής της Ζωοδόχου Πηγής του Βαλουκλή.

Οι άγνωστοι που διέπραξαν το ανοσιούργημα εισήλθαν από ένα τοίχο του νεκροταφείου δίπλα σε δρόμο. Μετά το συμβάν αυτό η Εφοροεπιτροπή των Νοσοκομείων Βαλουκλή έχει προχωρήσει στην πραγματοποίηση έργων ανέγερσης υψηλότερου και ανθεκτικότερου τοίχου για να αποτρέψει την πρόσβαση στο νεκροταφείο των κακοπροαίρετων αυτών στοιχείων. Στους τάφους αυτούς στην πλειοψηφία τους είναι θαμμένοι ομογενείς, οι οποίοι πέρασαν τα τελευταία χρόνια της ζωής τους στο Γηροκομείο του Βαλουκλή. Οι άγνωστοι ισοπέδωσαν τις πλάκες των τάφων, οι οποίες φέρουν πάνω τον σταυρό, τα ονόματα των αποθανόντων και χρονολογία. Οι Αρχές έχουν επιληφθεί της υπόθεσης.

Το γεγονός αυτό, που δεν έχει γίνει ακόμη ευρύτερα γνωστό, συγκαταλέγεται μέσα στα άλλα ποικίλα θέματα που απασχολούν την Ομογένεια και δεν έχουν δει ακόμη το φως της δημοσιότητας.

Οι ζημιές θα αποκατασταθούν αφού ολοκληρωθούν τα έργα ανέγερσης του εξωτερικού τοίχου, προκειμένου να αποτραπεί μια πιθανή νέα "εισβολή" βανδάλων.

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΗΧΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ ΤΟΥ Κ. ΚΥΔΩΝΙΑΤΗ

Αύριο, Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου, και την επόμενη Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου στις 20.30, ακούστε αγαπητοί συνοδίτες στον Ραδιοφωνικό Σταθμό της Εκκλησίας της Ελλάδος (89,5 FM) ένα αφιέρωμα στον μεγάλο έλληνα συνθέτη Κωνσταντίνο Κυδωνιάτη, και στο εξαιρετικό διπλό cd που μόλις κυκλοφόρησε με ιστορικές ηχογραφήσεις και αναδεικνύει τον Κυδωνιάτη και ως σπουδαίο accompagnateur.
Πρόκειται για μια θαυμάσια εργασία που επιμελήθηκε ο μελετητής του συνθέτη και διεθνούς φήμης νέος βιολονίστας Χρήστος Κολοβός, ο οποίος έχει συμβάλλει τα μέγιστα, τα τελευταία χρόνια, στην ανάδειξη και προβολή του έργου του Κυδωνιάτη.
Ειδικά, με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του συνθέτη την περασμένη χρονιά (2008), ο Χρήστος Κολοβός πραγματοποίησε σειρά συναυλιών στην Ελλάδα και το εξωτερικό με έργα του Κυδωνιάτη και άλλων σύγχρονων ελλήνων συνθετών.
Ο Χ. Κολοβός θα είναι ο καλεσμένος της εκπομπής «Μονοπάτια της Μουσικής» του Γιώργου Βούκανου στο Ραδιόφωνο της Εκκλησίας και αύριο και την ερχόμενη Κυριακή. Θα ακουστούν ιστορικές ηχογραφήσεις από το cd που κυκλοφορήθηκε από τον Οργανισμό Συλλογικής Διαχείρισης Δικαιωμάτων Ελλήνων Μουσικών «Απόλλων».
Διαβάστε εδώ την παρουσίαση του δίσκου από την μουσικολόγο Μαριάννα Αναστασίου.

Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΟΥ ΕΥΣΕΒΙΣΜΟΥ ΩΣ ΑΙΡΕΣΗΣ!

Φίλος του ιστολογίου με πληροφόρησε για το κύριο άρθρο της εφημερίδας “Ορθόδοξος Τύπος”, του φύλλου που κυκλοφορεί. Πρόκειται για επίθεση στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, επειδή ...τόλμησε να αμφισβητήσει την εωσφορικής εμπνεύσεως “Ομολογία Πίστεως” που περιφέρουν πόρτα – πόρτα οι “αντι – οικουμενιστές” προς υπογραφήν και υπό των τελούντων εν κώμα ει δυνατόν, για να φανερώσουν την δύναμη του “πιστού λαού”.

Οι αντι – οικουμενιστές είναι αδηφάγα τέρατα. Πρώτα σου ζητούν να υπογράψεις την “Ομολογία Πίστεως”. Μετά να διακόψεις το μνημόσυνο του Πατριάρχη, του Αλβανίας και ει δυνατόν όλων των Προκαθημένων των Εκκλησιών που αποφάσισαν εν Συνόδω “ναι στον διάλογο” με ετεροδόξους και αλλοθρήσκους. Μετά να μην τολμήσεις να αναφέρεις το όνομα κάποιου καθηγητού ή άλλου τινός που μπορεί να είναι “οικουμενιστής” κ.ο.κ.
Εξ' ου και ο αρθρογράφος του Ο.Τ. μιλάει για “σύρραξη” (!) με το Οικουμενικό Πατριαρχείο! Πολεμοχαρείς οι άνθρωποι! Και ως τέτοιοι δεν διστάζουν ακόμα και με όλους τους Ορθοδόξους Προκαθημένους να τα βάλουν λόγω της “οικουμενιστικής τους πορείας”, και τον Οικουμενικό Πατριάρχη να παρουσιάζουν ως “Ιερά Εξέταση”, επειδή είπε ότι θα λάβουν την δέουσα απάντηση.

Αυτοί είναι που και παλαιότερα και σήμερα επαναλαμβάνουν ότι ο μακαριστός Χριστόδουλος πέθανε επειδή πήγε στον Πάπα!!! Και δεν αρκούνται σ' αυτό. Λένε – και δεν αισχύνονται – ότι οι Μητροπολίτες που ακολούθησαν τον Χριστόδουλο στο Βατικανό “άλλος έκαμνε χημειοθεραπείας, άλλος τσακίστηκε, άλλος υπέστη εμφράγματα κ.λπ.”!
Ο Θεός δεν μπορεί να είναι άλλο από εκδίκηση γι' αυτούς.

Η προσφορά του Οικουμενικού Πατριάρχη στην Ορθοδοξία θα είναι αν συγκαλέσει Πανορθόδοξο Σύνοδο, η οποία θα καταδικάσει τον ευσεβισμό ως αίρεση. Ξέρω πως δεν είναι εύκολο, αλλά αυτοί που ελαφρά τη καρδία και με ίππειον θράσος κατηγορούν τους άλλους για αιρετικούς, καλό θα ήταν να λάβουν την δέουσα Πανορθόδοξο απάντηση.

ΜΕΛΟΣ ΓΙΑ ΠΙΑΝΟ ΚΑΙ ΤΣΕΛΟ

Όντως μέλος! Για πιάνο και τσέλο. Με τον Βασίλη Τσαμπρόπουλο και την μοναδική, για τον βαθύ ήχο και την δεξιοτεχνία της, Anja Lechner.

Oι έχοντες ώτα ακουέτωσαν...

ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΡΩΑΔΕΣ ΤΟΥ ΚΘΒΕ

«Ο πόλεμος ακμάζει και η ανθρωπιά παρακμάζει»

Του φιλολόγου Γιάννη Γ. Δημογιάννη

Επειδή ο χρόνος μπορεί να επιφυλάσσει κάποια λυτρωτικά, σχεδόν «καθαρτήρια» κατά τον Αριστοτέλη δώρα, επιλέγω να επικεντρωθώ σε μία ξεχωριστή θεατρική παράσταση… Στις «Τρωάδες» του Ευριπίδη, μία προσεγμένη παραγωγή του Κρατικού Θέατρου Βορείου Ελλάδας που το θεατρόφιλο κοινό της Πάτρας παρακολούθησε στις 28 και 29 Αυγούστου.
Προτού προχωρήσω στις παραστάσεις που ενσωματώθηκαν στα πλαίσια του 28ου Φεστιβάλ Πάτρας (Θεσμός Αρχαίου Δράματος), θεωρώ σκόπιμο να κάνω μία επισήμανση, ευνόητη για πολλούς, πλην όμως ολωσδιόλου αμελητέα.

Η Επίδαυρος, μετά από τόσους αιώνες αναρίθμητων θεατρικών παραστάσεων, έχει μετατραπεί σε χώρο που έχει καθαγιαστεί από τη μυσταγωγία του αρχαίου δράματος. Αν μάλιστα σε αυτό το σημείο θυμηθούμε τις αποδοκιμασίες και τα γιουχαΐσματα με τα οποία είχε «στολιστεί» η Μήδεια του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Πάτρας, τότε αβίαστα θα συμπεράνουμε πως τουλάχιστον το κοινό της Επιδαύρου δεν έχει διστάσει ακόμα και να χλευάσει θεατρικές παραγωγές που ακροβατούν επικίνδυνα, ενδίδοντας σε νεωτερικούς πειραματισμούς μετέωρου θεωρητικού και αισθητικού βάρους.
Κάτω από αυτές τις συνθήκες, το Κ.Θ.Β.Ε γνώριζε καλά πως το βάπτισμα του πυρός θα δινόταν στην Επίδαυρο, αν μη τι άλλο σε ό,τι αφορά την αποδοχή της σκηνοθετικής προσέγγισης. Όμως, την ημέρα της προγραμματισμένης παράστασης συνέβη μία αναπάντεχη ανατροπή. Μία υποβόσκουσα σιωπή κορύφωνε το καρδιοκτύπι της αναμονής, την ίδια στιγμή που το αρχαίο θέατρο είχε από νωρίς γεμίσει ασφυκτικά. Και σαν να μην έφτανε αυτό, αρκετή ώρα πριν την παράσταση, τα σύννεφα συγκεντρώθηκαν απειλητικά πάνω από το δάσος και ,όσο πλησίαζε η ώρα έναρξης, η βροχή όλο και δυνάμωνε ! Παρόλ’ αυτά, κανείς από τους θεατές δεν έδειξε να πτοείται. Αντιθέτως, η απρόσμενη επιμονή των θεατρόφιλων τελικά δικαιώθηκε. Η βροχή, σαν οιωνός και παύση γαλήνης εξ ουρανού, σταμάτησε λίγο πριν την έναρξη των δρωμένων και ξανάρχισε… αμέσως μετά τον σπαρακτικό επίλογο. Τότε, δηλαδή, που μαζί με το τρανταχτό χειροκρότημα, μία ενδόμυχη ευχή διέσχισε τον συννεφιασμένο ουρανό της ιερής γης:

"Να μην αξιωθεί ποτέ η ψυχή του ανθρώπου να πυρακτωθεί από την οδύνη του πολέμου. Να μη δώσει ποτέ η Τύχη να σαλέψει ο νους γυναίκας από τον σπαραγμό του φρικτού θανάτου".

Οι σκηνοθετικές καινοτομίες της παράστασης

Εμείς πάντως επιστρέφουμε στην παράσταση που δόθηκε από το Κ.Θ.Β.Ε σε ένα χώρο εξίσου υποβλητικό, το Αρχαίο Ωδείο της Πάτρας. Κατά πρώτο λόγο, η σκηνοθέτιδα Νικαίτη Κοντούρη - να σημειωθεί πως ήδη έχει υπογράψει με το Εθνικό θέατρο δύο επιτυχημένες προσεγγίσεις στο αρχαίο δράμα [«Μήδεια» του Ευριπίδη (1997) και «Αντιγόνη» του Σοφοκλή (2002)] – έστησε ένα φαινομενικά ανοίκειο σκηνικό. Τολμώντας, με άλλα λόγια, ένα σκηνοθετικό εύρημα, παρουσίασε μία ομάδα παιδιών της εποχής μας να συνομιλούν με τον Ποσειδώνα και την Αθηνά. Έτσι, στον διασκευασμένο για την παράσταση σκηνικό πρόλογο, οι θεοί αρχίζουν να αφηγούνται σαν παραμύθι τον Τρωικό πόλεμο, μπροστά «σε ένα βομβαρδισμένο σχολείο, ανάμεσα σε σπασμένα θρανία και ρημαγμένους τοίχους». Όμως το ανέμελο παιδικό παραμύθι κρατά, όπως συχνά συμβαίνει, μέχρις ότου ηχήσουν οι σειρήνες του πολέμου… Είναι ακριβώς η στιγμή που ο πανικός αναδεικνύει επί σκηνής την αρχέγονη μανία της φρικιαστικής βίας. Γιατί μπορεί ο Ευριπίδης, κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου, να κατήγγειλε στα πλαίσια της γιορτής των Μεγάλων Διονυσίων (415 π.Χ) την ιμπεριαλιστική πολιτική των Ελλήνων στην Τροία, από την άλλη πλευρά όμως, η ίδια τραγική μοίρα εξακολουθεί να καταδυναστεύει το ανθρώπινο γένος μέχρι την εποχή μας. Άρα είτε ο σοφός τραγικός «αναλογιζόταν την επεκτατική πολιτική των Αθηναίων εναντίων των ουδέτερων Μηλίων», είτε στις μέρες μας βομβαρδίζονται σχολεία στη Ραμάλα ή ρημάζουν γειτονιές στην Καμπούλ, το αποτέλεσμα δεν αλλάζει σε τίποτε. Οι ανθρώπινες ζωές εξαγοράζονται σε στημένα παζάρια και άθλια αλισβερίσια. Ο παιδικός κήπος της Αγάπης παραμένει άνυδρος.

Οι ερμηνείες και τα διαχρονικά μηνύματα της παράστασης

Παράλληλα, προβάλλοντας αυτές τις χρονικές αναγωγές, η Ν. Κοντούρη αποπειράθηκε σε δεύτερο επίπεδο να προβεί στην επόμενη, εξαιρετικά παράτολμη επιλογή. Παρουσίασε αφαιρετικά την Κασσάνδρα, την κόρη του βασιλιά Πριάμου και της Εκάβης, σαν το πλέον απωθητικό, εφιαλτικό και φρικιαστικό ξόανο. Μέσα από αυτό το πρίσμα, η μυθική μάντισσα των ανθρώπινων συμφορών μετατράπηκε σε έναν προάγγελο που ανοίγει την αυλαία του υπαρξιακού χάους. Ένα κρανίο ξυρισμένο και ματωμένο, ένα κατασχισμένο νυφικό, ένα σαβανωμένο σώμα που άσπρισε από το παγερό φιλί του Χάρου συνέθεσαν την εικόνα μίας νύφης που δεν πρόλαβε να γευτεί τον Έρωτα. Εξάλλου, ύστερα από την άλωση της Τροίας, η Κασσάνδρα κυριεύτηκε ως ύπαρξη από τους δαίμονες που συντρίβουν τους ηττημένους του πολέμου στις συμπληγάδες του εκστατικού πυρετού και των αναπάντητων ερωτηματικών: «Ποιές ανατροπές ορίζουν τους νικητές και τους ηττημένους; Ποιές δυνάμεις εξουσιάζουν την ανθρώπινη μοίρα; Πόσος πόνος χρειάζεται, για να ανανήψει ο άνθρωπος;»…

Η τρίτη τέλος ενδεικτική νεωτεριστική παρέμβαση της Ν. Κοντούρη ευοδώθηκε, όταν η Ελένη Βαροπούλου πρόσθεσε στην εξ ολοκλήρου καινούργια μετάφραση, ένα πρόσθετο εμβόλιμο κείμενο. Στη θέση, συγκεκριμένα, του δεύτερου στασίμου, αρθρώθηκαν με λόγο καθαρό οι μαρτυρίες των 14 αιχμάλωτων γυναικών του χορού, που κάθε μία στάθηκε επί σκηνής, για να ιστορήσει μία παραλλαγή της κοινής τους οδύνης. Χωρίς, λοιπόν, επικίνδυνους πλατειασμούς στο εμβόλιμο κείμενο, ο χορός επιβεβαίωσε ως συλλογικό υποκείμενο τις επισημάνσεις του Αλέξη Σολωμού: «Ο Ευριπίδης ξεφεύγει από το δικό του κανόνα, δημιουργώντας αντί μία τραγωδία, μία πένθιμη ωδή μοιρασμένη σε πολλές φωνές…Υπάρχει μονάχα η ένταση μίας υπέροχης απελπισίας που αρχίζει από την σπαρακτική τρέλα της Κασσάνδρας, κορυφώνεται στο μητρικό θρήνο της Ανδρομάχης (οι Αχαιοί γκρέμισαν τον γιο της Αστυάνακτα από τα τείχη της Τροίας) και καταλήγει στον ψυχικό θάνατο της Εκάβης».

Συνοψίζοντας σχετικά με τις ερμηνείες, η Μαρία Ναυπλιώτου κατάφερε να ισορροπήσει στον παραληρηματικό ρόλο της Ανδρομάχης, ενώ από τους υπόλοιπους ηθοποιούς ξεχώρισε ως Μενέλαος, ο Ηλίας Μελέτης (ο ίδιος είχε συγκλονίσει για την ερμηνεία του, όταν, κατά τη διάρκεια του θεσμού της Πολιτιστικής, είχε συμμετάσχει στο έργο του πατρινού συγγραφέα Κώστα Λογαρά «Η τελευταία μάσκα», σε αριστοτεχνική σκηνοθεσία του Θ. Τερζόπουλου).
Σε ό,τι αφορά τώρα την εκπληκτική δωρική ερμηνεία της Λήδας Πρωτοψάλτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Εκάβης, τα σχόλια δεν ταιριάζουν στη σεμνότητα μίας ηθοποιού που επί 50 χρόνια υπηρέτησε το θέατρο. Απλά, η πρώτη εμφάνιση της στην Επίδαυρο (!) ανταποκρίθηκε πλήρως στην αποστολή της. Σε μία εποχή που πλεονάζει η ελαφρότητα και η ύβρις, ο ρόλος της ήρθε για να μας υπενθυμίσει το κενό που κυριεύει τις ζωές μας, όταν ενδίδουμε στον πειρασμό της αλαζονείας.

ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: "Θεωρώ τελείως ακατάλληλη την κυρία Μπάλτσα να πει τραγούδια μου..."

Με αφορμή την επικείμενη συναυλία Αγνής Μπάλτσα και Σταύρου Ξαρχάκου στο Ηρώδειο, με τραγούδια Χατζιδάκι, Θεοδωράκη, Ξαρχάκου, Τσιτσάνη, ο Δημήτρης Γκιώνης στην Ελευθεροτυπία του Σαββάτου μας θύμισε την αλληλογραφία Μάνου Χατζιδάκι και Αλέκου Σακελλάριου πριν 24 χρόνια, όταν ο Χατζιδάκις είχε απαγορεύσει στην διάσημη ελληνίδα μεσόφωνο να ερμηνεύσει τα τραγούδια του.

Στο θέμα είχαμε αναφερθεί πέρυσι από την Ιδιωτική Οδό, ένεκα συναυλίας Ξαρχάκου - Μπάλτσα στην Πάτρα: Πάλι Ξαρχάκος και Μπάλτσα!...

Ο Μάνος Χατζιδάκις δεν θεωρούσε κατάλληλη ερμηνεύτρια των τραγουδιών του την Α. Μπάλτσα. Το 1985, όταν πρωτοκυκλοφόρησε ο δίσκος Ξαρχάκου - Μπάλτσα, ο Χατζιδάκις προέβη στην ακόλουθη κατηγορηματική δήλωση:
«Θεωρώ τελείως ακατάλληλη την κυρία Μπάλτσα να πει τραγούδια μου σ' αυτόν το δίσκο, για τον οποίο κανένας δεν ζήτησε την άδειά μου. Καταθέτω σήμερα αγωγή για ασφαλιστικά μέτρα κατά της Ντόιτσε Γκράμοφον, ζητώντας να αφαιρεθούν τα τραγούδια μου, διαφορετικά θ' απαιτήσω αποζημίωση 40 εκατομμυρίων δραχμών».

Από τότε πέρασαν δυόμισι δεκαετίες, αλλά το δίδυμο Ξαρχάκου - Μπάλτσα εξακολουθεί να πουλάει ακριβά εκείνη την παραγωγή, που είχε προκαλέσει την οργή του Χατζιδάκι. Τα εισιτήρια για την συναυλία στο Ηρώδειο στις 15 Σεπτεμβρίου εξαντλήθηκαν αμέσως κι έτσι προγραμματίστηκε και δεύτερη στις 17, κατ’ απαίτησιν του κοινού.
Καλλιτεχνικά η συναυλία δεν παρουσιάζει κανένα ενδιαφέρον. Ξαναμασημένη τροφή. Όμως, φαίνεται πως η συνταγή της «επιτυχίας» κρύβεται στα ονόματα και κυρίως σ’ αυτό της διεθνούς φήμης μεσοφώνου, παρ’ όλο που η καριέρα της δύει, κατά την φυσιολογική πορεία.
Προσωπικά η Μπάλτσα μ’ ενδιαφέρει μόνο στο ρεπερτόριο της όπερας. Στα «τραγούδια της πατρίδας μου» προτιμώ πιο αυθεντικούς ερμηνευτές. Και κυρίως με λιτότερη ενορχήστρωση απ’ αυτή του πληθωρικού Σταύρου Ξαρχάκου.

Ο ΜΑΡΣΥΑΣ ΤΩΝ ΑΧΑΙΩΝ

Με αφορμή τα εγκαίνια του νέου Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάτρας

Του φιλολόγου Γιάννη Γ. Δημογιάννη

Η Παρασκευή 24 Ιουλίου 2009 θα καταγραφεί σαν μία μέρα ορόσημο για την κοινωνία της Πάτρας και όχι μόνο. Μετά την πάροδο δεκαετιών και την επίπονη προσπάθεια πολλών, το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης, έστω και αποσπασματικά, ανοίγει επί τέλους τις πύλες του.

Από την άλλη πλευρά, αν θέλουμε με συνέπεια να πιστεύουμε πως ο πολιτισμός και πιο συγκεκριμένα τα Μουσεία δεν αποτελούν γραφικά «οστεοφυλάκια», τότε αναπόφευκτα δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να στραφούμε σε μεγέθη ποιοτικά. Γιατί πίσω από τα θραύσματα του παρελθόντος, πίσω από τα κενά, τις παύσεις ή ακόμη και τις αναπάντητες απορίες του χρόνου, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα αρχαία μνημεία της Αχαΐας είναι κατά βάθος τα «σπίτια που κατοικούν οι μνήμες των Αχαιών». Εξάλλου, η ιστορία επιβεβαιώνει σαν αδιάψευστος μάρτυρας πως σε αυτά ακριβώς τα φιλόξενα «σπίτια» κρύβονται καλά φυλαγμένες ιστορίες και μύθοι άφθαρτοι. Ένα ολόκληρο θαυμαστό σύμπαν, ικανό να αποβεί λυτρωτικό σε όσους έχουν την πρόθεση να ιχνηλατήσουν τα αποτυπώματα των προγόνων.

Εντρυφώντας κατά συνέπεια σε αυτό το θαυμαστό σύμπαν, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως στην αρχαιότητα κάθε αντικείμενο αποκτούσε νόημα και αξία, λειτουργώντας ταυτόχρονα σαν αυτόνομη μονάδα αλλά και σαν αναπόσπαστο τμήμα ενός ενιαίου πολιτισμού. Και απ’ ό,τι έχει επισημάνθεί εύστοχα, η συγκεκριμένη βεβαιότητα προβλήθηκε κατά τον πλέον τεκμηριωμένο τρόπο, ιδίως μέσα από την τελετή έναρξης του νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο, το μήνυμα της τελετής ήταν, αν μη τι άλλο, ηχηρό, εφόσον δεν άφησε κανένα περιθώριο στους κακόβουλους σφετεριστές της ιστορίας : ενδεχομένως πολλά είναι τα διάσπαρτα ανά τον κόσμο σπαράγματα του μνημείου, αλλά μόνο αν και εφόσον τα αρχιτεκτονικά μέλη του Παρθενώνα συνενωθούν και πάλι στο κοινό τους «σώμα», τότε δύνανται να υπάρξουν και σαν επιμέρους μονάδες.

Το ζήτημα, βέβαια, της επιστροφής των αρχαιοτήτων στο γενέθλιο τόπο τους καταντά πολύπλοκο, γιατί απλά δαιδαλώδης και ανισόρροπη είναι η λογική της εξουσίας - πρωτίστως αυτών των χωρών που επί σειρά ετών καπηλεύονται αυθαίρετα και προς ίδιον πάντα όφελος, τους ανεκτίμητους θησαυρούς της ανθρωπότητας. Υπερβαίνοντας όμως την κοντόφθαλμη λογική των οικονομικών συμφερόντων, δεν έχουμε άλλη επιλογή εκτός από το να ενεργήσουμε ως πολίτες που περιφρουρούν την περιουσία του «οίκου» τους. Και από αυτόν τον κανόνα δε θα μπορούσε να εξαιρεθεί νομοτελειακά ούτε το νέο Αρχαιολογικό μουσείο της Πάτρας, το οποίο θα εξακολουθούσε – έστω και θεωρητικά - να παραμένει «ανάπηρο», μέχρις ότου επαναπατριζόταν στο σύνολό τους οι αρχαιότητες της Αχαϊκής γης και μάλιστα δίχως παζάρια και εκπτώσεις στο ταξίδι της επιστροφής…

Λαμβάνοντας, λοιπόν, αυτά υπόψη, πρέπει να αναδειχθεί ότι ανάμεσα στα αριστουργήματα που «χάθηκαν» ανεξήγητα κατά τον 19^ο αιώνα από την περιφέρεια της Αχαΐας, συγκαταλέγεται και ο περίφημος Μαρσύας των Πατρών. Για να σχηματίσουμε μάλιστα μία πληρέστερη εικόνα του γλυπτού, δεν έχουμε παρά να προστρέξουμε στις επισημάνσεις του μελετητή Ν. Παπαχατζή, ο οποίος επισημαίνει τα εξής (αξίζει να καταγραφεί πως στην αναφορά του ο μελετητής επισυνάπτει και την φωτογραφία του αγαλματιδίου από τον πατρινό δημοσιογράφο Παναγ. Δ. Παπανδρόπουλο):

«Από τον Παυσανία (βιβ. 7, Αχαϊκά) φαίνεται η εντελώς εξαιρετική θέση που είχε η λατρεία του Διονύσου στη θρησκευτική ζωή της Πάτρας. Υπήρχε γι’ αυτόν και ιδιότυπη τοπική λατρεία με το χαρακτηριστικό όνομα του Αισυμνήτη (δηλ. του θεού ηγεμόνα) παράλληλα με την κοινή λατρεία του Διονύσου, προστάτη γενικώτερα της δενδροκομίας και ειδικώτερα της αμπέλου. Γλυπτικές εικόνες του ιδίου και των πολυάριθμων ακολούθων του θα υπήρχαν στα ιερά του, από τις οποίες είναι και το απεικονιζόμενο εδώ μπρούτζινο άγαλμα του Μαρσύα που βρέθηκε προ ενός περίπου αιώνα πολύ κοντά στην ακρόπολη των Πατρών (σήμερα βρίσκεται στο βρετανικό μουσείο). Το ύψος του αγάλματος πλησιάζει μαζί με το βάθρο το ένα μέτρο (χωρίς το βάθρο το ύψος δεν είναι περισσότερο από 75 εκατοστά (!). Η εξαίρετη τέχνη του έργου θύμισε αμέσως το φημισμένο πλάστη Μύρωνα, του οποίου θαυμαζόταν ένας Μαρσύας, σε σύνταγμά του με την Αθηνά και τους αυλούς (σύνταγμα = θίασος ακολούθων, συνοδών).

Η φήμη του έργου είχε προκαλέσει τη μεγάλη ζήτηση στα μετακλασσικά χρόνια αντιγράφων είτε ολόκληρου του συντάγματος (των συνοδών του θεού) είτε της Αθηνάς ή του Μαρσύα μεμομωμένων. Από τα γένεια και την κόμη …και από την εκπληκτική απόδοση του σώματος, ο Μαρσύας της Πάτρας φαίνεται πως ανήκει στα πιο περιζήτητα πρώιμα αντίγραφα του έργου. Είναι έργο σπουδαίου δεξιοτέχνη του 4^ου αιώνα π.Χ ή των πρώιμων ελληνιστικών χρόνων και είχε γίνει μόνος ή σε συνδυασμό με την Αθηνά και τους αυλούς. Ο Μαρσύας παριστάνεται τη στιγμή που έτρεξε ν’ αρπάξει τους αυλούς, ξαφνικά όμως βρέθηκε αντιμέτωπος με την Αθηνά, η οποία τούς είχε πετάξει και η οποία επιθυμούσε να μην τούς πάρει κανείς ∙ στο αντίκρισμα της θεάς και ενώ άπλωσε το δεξί χέρι να πάρει τους αυλούς, (ο Μαρσύας) έφερε το σώμα του πίσω χωρίς όμως να αποσύρει και το δεξί πόδι προς τα πίσω…

Ο Παυσανίας που είδε το ίδιο το σύνταγμα του Μύρωνα στην Ακρόπολη (ενν. σύνταγμα συνοδών του Διονύσου με τη μορφή γλυπτικού συμπλέγματος) εξήγησε το απότομο τράβηγμα του κορμιού (προς τα πίσω) ως οφειλόμενο σε χτύπημα της Αθηνάς… Ο Πλίνιος, αντίθετα, στη στάση του Μαρσύα ξεχωρίζει μόνο το θαυμασμό του προς το μουσικό όργανο που σε λίγο θα γίνει δικό του… Ο Μαρσύας της Πάτρας μπορούσε να είναι πολύτιμο ανάθημα (αντικείμενο που αφιερώνεται σε ναό ως ένδειξη ευγνωμοσύνης) σε ένα από τα ιερά του Διόνυσου (του καλυδώνιου Διόνυσου ή μάλλον στο ιερό του Αισυμνήτη Διόνυσου, όπου μεταφέρονταν στη διονυσιακή γιορτή και τα τρία αγάλματα του Διόνυσου ∙ κάθε επιμέρους άγαλμα του θεού από τα τρία αντιστοιχούσε σε καθένα από τους τρεις δήμους που αποτελούσαν κατά την αρχαιότητα τις Πάτρες (δήμος Ανθείας – Διόνυσος ο Ανθέας (-ευς), δήμος Μεσάτιδος – Διόνυσος ο Μεσατεύς, δήμος Αρόης – Διόνυσος ο Αροεύς)».

Σε κάθε περίπτωση πάντως ο Μαρσύας των Αχαιών παραμένει ένα ανεπανάληπτο «ανέστιο» αριστούργημα που τού αρμόζει μία και μοναδική θέση : να επιστρέψει στη γενέθλια γη της Αχαΐας, ώστε να εκτεθεί στο σύγχρονο σπίτι του. Εκεί όπου θα αναβιώσουν ενώπιον όλων και κυρίως ενώπιον των νέων της ευρύτερης περιφέρειας κάποιες από τις εξαίσιες μνήμες των προγόνων μας.

Ο υπουργός Πολιτισμού ας αναλογιστεί την ευθύνη του και ας ενεργήσει ως θεματοφύλακας… Ανθρώπων περασμένων αλλά για πάντα ζωντανών.

φωτό: Μαρσύας, British Museum

ΟΛΓΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ: ΜΙΑ ΥΛΗ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ!

"Ένα κορίτσι ζωντανό είναι μια ύλη καταλυτική, χίλιες φορές πιο δυνατή από δυο τίτλους με κεφαλαία στο Ριζοσπάστη".

Αυτή την αλήθεια που διετύπωσε αποφθεγματικά ο Μάνος Χατζιδάκις, μου επιβεβαιώνει καθημερινά η φίλη μου Όλγα Νικολαΐδου.
Την γνώρισα στην Πόλη, στον τόπο των δικών της, στο Νιχώρι, εκτεθειμένη στους αέρηδες και στη θάλασσα του Βοσπόρου.

Ατίθαση μα κι απέραντα ευγενική, περπατάει στα κύματα και δεν δειλιάζει.
Δυναμική και εύθραυστη την ίδια στιγμή, κυκλοφορεί ανάμεσά μας χωρίς προσχήματα κι ενδοιασμούς.
Σημερινή μα και αινιγματικά παραδοσιακή, θαρρείς πως σαρκώνει το συναμφότερον.

Σκέπτομαι καμιά φορά: «Ποιος άραγε την ξέρει;»
Δεν είναι εύκολο να την μάθεις. Θέλει πολύ ν’ αφουγκραστείς, πολύ να τη σπουδάσεις.
Κι είναι τόσο νέα για να σαρκώνει τον έρωτα και την επανάσταση μαζί!
Νομίζω πως την ταιριάζουν οι στίχοι του Ελύτη από την Μαρία Νεφέλη:

Η Μαρία Νεφέλη αναμφισβήτητα
είναι κορίτσι οξύ
αληθινή απειλή του μέλλοντος·
κάποτε λάμπει σαν μαχαίρι
και μια σταγόνα αίμα επάνω της
έχει την ίδια σημασία που είχε άλλοτε
το Λάμδα της Ιλιάδας.

Την ευχαριστώ για την βαθιά φιλία και την ουσιαστική σχέση.

Ρημαδοζωή!...

O νουλοσυντάκτης της "εκκλησιαστικής" στήλης Το σήμαντρο, στην εφημερίδα Η Γνώμη της Πάτρας, αναδημοσιεύει σήμερα την φωτό του Μητροπολίτου Ζακύνθου στο smart που μας παραχώρησε ευγενώς ο γνωστός δημοσιογράφος - φωτογράφος Νίκος Μαγγίνας, ο οποίος έκανε και το σχετικό εν Αθήναις ρεπορτάζ.

Ο σημαντρονούλης στο "καυστικό" σχόλιό του - ενοχλείται από τον γάμο την Παρασκευή! - δεν αναφέρει την πηγή, ήτοι την Ιδιωτική Οδό. Του το συγχωρώ διότι γνωρίζουμε το κόμπλεξ του, κυρίως σε σχέση με τον διαχειριστή του ιστολογίου. Άλλωστε έχει ξανακάνει ανάλογα πράγματα.

Το όνομα του Ν. Μαγγίνα όμως έπρεπε να το βάλει, για λόγους στοιχειώδους εντιμότητος.

Βέβαια, τι να περιμένει κανείς από έναν άνθρωπο που ζει βλέποντας τη ζωή από την κλειδαρότρυπα; Δηλ. μέσα από τις ζωές των άλλων;

Κάθεται, τους κοιτάει, κάτι ψελλίζει και σκοτώνει τη ρημαδοώρα του...

Ρημαδοζωή... Και με τον Αλεκολόγο για παρέα!... Κόλαση απ' αυτή τη ζωή...

Αξιοθρήνητοι!

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΛΟΥΜΕΝΟΣ: Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΩΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΑΝΩΝ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΛΟΥΜΕΝΟΥ
50 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΑΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
ΤΗΣ 6ης-7ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1955 - 2005

Mε αφορμή τη συμπλήρωση 54 χρόνων από τα Σεπτεμβριανά της Πόλης, αναδημοσιεύω μια ιστορική συνέντευξη του "φωτογράφου των Σεπτεμβριανών" Δημήτρη Καλούμενου (1912 - 2006), που έδωσε στον Ν. Μαγγίνα το 2005, λίγους μήνες πριν πεθάνει...

Αξίζει της προσοχής μας γιατί πρόκειται πραγματικά για μαρτυρία και συνέντευξη - ντοκουμέντο!

H φωτογραφία του Δ. Καλούμενου με την φωτογραφική μηχανή των Σεπτεμβριανών στα χέρια του είναι του Ν. Μαγγίνα.

Του Νικολάου Α. Μαγγίνα
Δημήτριος Καλούμενος. Όνομα που έχει καταγραφεί στην ιστορία ως ο φωτογράφος που έζησε και απαθανάτισε τα τραγικά γεγονότα της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 στην Κωνσταντινούπολη. Γνωστό, εξ άλλου, το ογκώδες βιβλίο του από τα γεγονότα, με τον τίτλο «Η Σταύρωσις του Χριστιανισμού». Σ’ αυτό βλέπουμε και τον Οικουμενικό Πατριάρχη Αθηναγόρα στην χαρακτηριστική στάση απόγνωσης, μέσα σε ερειπωμένο ναό της Πόλεως, μπροστά στη συμφορά αυτή, με τα χέρια στο κεφάλι.
Ο Κωνσταντινουπολίτης Δημήτριος Καλούμενος την εποχή εκείνη ήταν δημοσιογράφος, ανταποκριτής του «Έθνους» και της «Μακεδονίας» και φωτογράφος του Πατριαρχείου από το 1940.
Τον συναντήσαμε στην Αθήνα, όπου ζει σήμερα. Είναι ενενήντα τριών ετών. Μας μίλησε χωρίς όμως, δυστυχώς, να μας βλέπει, καθώς το οπτικό του νεύρο τον έχει «εγκαταλείψει» εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Μας έβλεπε, όμως, με τα μάτια της ψυχής, αφού η γνωριμία μας ήταν από τα παλιά.
Του ζητήσαμε να μας ξετυλίξει το κουβάρι των γεγονότων, όπως τα έζησε και τα κατέγραψε με τη φωτογραφική του μηχανή, τη «Leica».

Το μεσημέρι της 6ης Σεπτεμβρίου 1955 κτυπά το τηλέφωνο του Καλούμενου στο γραφείο του, στο Γαλατά. Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής ο Γιάννης, ο οδηγός και κλητήρας, ο πιστός άνθρωπος του Πατριάρχου Αθηναγόρου, που του λέει: «Ο Πατριάρχης άκουσε στο ραδιόφωνο, ώρα μία το μεσημέρι, ότι στη Θεσσαλονίκη έβαλαν βόμβα στο σπίτι του Ατατούρκ». Ο Καλούμενος απαντά ότι δεν είχε καμμία είδηση, και παίρνει τηλέφωνο στον Γιάννη Ιωαννίδη, Γενικό Διευθυντή της «Μακεδονίας». Κι εκείνος του είπε ότι δεν είχε καμμία τέτοια πληροφορία. Ο Ιωαννίδης παίρνει την Αστυνομία, κι αυτή, όμως, δε γνώριζε τίποτε σχετικό, αλλά μετά απ’ αυτό έστειλε αστυνομικούς να φυλάγουν το Τουρκικό Προξενείο.
«Ξαναπήρα το Πατριαρχείο για να τους πω ότι δεν υπήρχε καμμία τέτοια πληροφορία. Αλλά διερωτώμαι: Πώς το BBC έστειλε την είδηση και την άκουσε ο Πατριάρχης; Άρα, οι Άγγλοι είχαν οργανώσει και την ώρα που θα έμπαινε η βόμβα, και την είπαν στο BBC. Αλλά ο κλητήρας εκεί, ο Χασάν, που ήταν Δυτικοθρακιώτης, δεν την έβαλε την ώρα που είχαν συμφωνήσει, και την έβαλε στις 6 το βράδυ. Αντίθετα, η εφημερίδα «Istanbul Express» από τις 4 το απόγευμα κυκλοφόρησε το φύλλο της με μία φωτογραφία του Τουρκικού Προξενείου της Θεσσαλονίκης με ζημιές από την έκρηξη βόμβας, και με τον τίτλο: «Οι Έλληνες έβαλαν βόμβα στο σπίτι του Ατατούρκ».

Ο μαραθώνιος της αγωνίας είχε αρχίσει...Ο Καλούμενος ξαναζεί με την αφήγησή του, μετά από 50 χρόνια, τις δραματικές και θλιβερές για την Ορθόδοξη Ρωμηοσύνη στιγμές, μεταφέροντάς μας, έτσι, στο κλίμα της έναρξης των τραγικών γεγονότων:
«Η όλη ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη εναντίον των Ελλήνων, ότι κάτι θα συμβεί. Βρισκόμουν στις 5 το απόγευμα στον Τοπχανά, κοντά στην προκυμαία του Γαλατά. Εκεί, στο δρόμο που ανεβαίνει προς τα Ιταλικά Νοσοκομεία, βλέπω στρατιωτικά αυτοκίνητα και φορτηγά. Βλέπω να βγαίνουν άνθρωποι από μέσα, άλλοι με στρατιωτικά και άλλοι με πολιτικά. Ήταν στρατιώτες που βγάζαν τα στρατιωτικά και φορούσαν πολιτικά. Ένα άλλο καμιόνι (στρατιωτικό φορτηγό) ήταν γεμάτο λοστούς, σίδερα καταστροφής, διαρρήξεως κ.λπ. Και στον καθένα έδιναν από ένα και τους έλεγαν: «Θα πάτε στο Ταξίμ και εκεί θα σας πουν τι θα κάνετε». Βλέπω αυτά τα γεγονότα και πηγαίνω στο Γαλατά. Παίρνω από το γραφείο μου, που ήταν στον πρώτο όροφο, (Madern Han no 6, στο Eski Gümrük sok.), τη φωτογραφική μηχανή και την καμπαρντίνα μου.
Πηγαίνω στο Ταξίμ, βλέπω πλήθος, χιλιάδες κόσμος εκεί. Κάπου στο άγαλμα του Ατατούρκ έβγαζαν πύρινους λόγους, οι οποίοι κατέληξαν μ’ αυτό το κάλεσμα: «Τώρα που χτυπήσαν και κατέστρεψαν το σπίτι του Πατέρα μας, κι εμείς να τους καταστρέψουμε τα σπίτια τους και τα μαγαζιά τους». Δόθηκε το σύνθημα και όρμησαν αμέσως επάνω στα καταστήματα.
Εκείνο που είδα πρώτο απ’ όλα ήταν το παντοπωλείο του Κάτανου “Η Νέα Αγορά” στο Ταξίμ. Το κατέστρεψαν εντελώς. Υπήρχε, επίσης, κι ένα άλλο μπακάλικο στο Πέραν, κάτω από το καφενείο “Επτάλοφος”, το ρήμαξαν κι αυτό. Κατέστρεψαν την “Επτάλοφο”, σπάσανε τα τραπέζια της και πήρανε τα ξύλα. Εκεί κοντά ήταν κι ένα άλλο παντοπωλείο, το οποίο είχε ένας μεσήλικας Ρωμηός με τη γυναίκα του. Μπήκαν μέσα και τους κακοποίησαν.

Αμέσως μετά πηγαίνω στην εκκλησία της Αγίας Τριάδος στο Σταυροδρόμι. Την κατέστρεψαν την Αγία Τριάδα. Πιάσαν, βάλανε φωτιά, έβαλαν και δυναμίτιδα με σκοπό να την ανατινάξουν. Επειδή, όμως, είναι πολύ μεγάλη η εκκλησία, ο αέρας διαλύθηκε. Κατέστρεψαν ό,τι βρήκαν μέσα στο ναό. Την φωτογράφισα την άλλη μέρα. Εκείνη την ώρα, την ώρα που καταστρέφανε, δε μπόρεσα να μπω κι εγώ, παρά μόνο παρακολουθούσα απ’ έξω.
Στη συνέχεια περνώ δίπλα και βλέπω το Ζάππειο κατεστραμμένο. Κατέβασαν το άγαλμα του Ζάππα και έστησαν τη φωτογραφία του Κεμάλ Ατατούρκ, ως σύμβολο νίκης....
Το βράδυ πήρα το βαπόρι και πήγα στη Χάλκη. Τον Άγιο Νικόλαο τον κατέστρεψαν. Κατέβασαν την καμπάνα, λερώσαν μέσα κι έσπασαν ό,τι βρήκαν μπροστά τους.....
Την άλλη μέρα σηκώθηκα κι έφυγα πρωϊ-πρωϊ για την Πόλη για να συνεχίσω την εργασία μου, να φωτογραφίσω, δηλαδή, τα γεγονότα. Έβγαλα φωτογραφίες, πήγα στο Yüksek kaldırım, (στα Σκαλάκια) ανέβηκα στο Πέραν και είδα τις καταστροφές στα κρεοπωλεία, στα παντοπωλεία, στη “Νέα Αγορά” του Κάτανου, στην “Άρτεμη” του Βαφειάδη…
Στα μπακάλικα την πραμάτεια την είχαν σκορπίσει κάτω. Έβλεπες ανακατωμένα τυριά, βούτυρα, λάδια, πετρέλαιο, ρύζι, ζάχαρη, αλεύρι, όλα πεταμένα στο δρόμο, και τα κρέατα, και όλα.... Στο Καλιοντζουκουλούκ ο δρόμος ήταν γεμάτος πεταμένα τρόφιμα.... Φοβόσουν να περάσεις, ο σωρός τους ήταν 1 μέτρο ύψος, όπως ακριβώς και στην κεντρική οδό του Πέραν....
Πήγα στην Ευαγγελίστρια, ανέβηκα στα Ταταύλα, στον Άγιο Δημήτριο, από εκεί στο Σισλί, στο Κοιμητήριο, παντού συντρίμμια και καταστροφές. Έφθασα στα Θεραπειά, όπου είχαν κάψει τη Μητρόπολη. Κατόπιν πήγα στο Μπουγιούκδερε, πήρα τον πεθερό μου και τον κατέβασα στο Ταξίμ, στην κόρη του. Κι από εκεί πήρα την κατηφόρα από το Κεντρικό και κατέβηκα στο Προξενείο, το οποίο ήταν περικυκλωμένο από τανκς και στρατιώτες, για να μην το χτυπήσουν.

Χτύπησα την πόρτα, βγήκε από το παραθυράκι ο Καρύπης. «Καλούμενε, πώς ήλθες εδώ;» ρώτησε. «Το πώς ήλθα μη το ρωτάς», απήντησα. «Πώς είναι ο Πρόξενος;» (Γενικός Πρόξενος τότε ήταν ο Άγις Καψαμπέλης, είχε έλθει νέος, πριν από 10 μόλις μέρες, επιτετραμμένος δε στο Προξενείο ήταν ο Θεοδωρόπουλος).
Πάω επάνω, βρίσκω τον Πρόξενο. «Τι κάνεις Καλούμενε;» με ρώτησε. «Ήλθα να δω τι κάνετε εσείς, να μάθω και νέα από τον Πατριάρχη» του απήντησα. «Κι εγώ δεν έχω νέα από τον Πατριάρχη. Με ρωτά η Αθήνα και δεν είμαι σε θέση να ειδοποιήσω. Μπορείς να πας στον Πατριάρχη;» με ρώτησε. «Ναι» του είπα, και μου έδωσε ένα σημείωμα.
Έφυγα από το δρόμο του Ζωγραφείου, από το Γαλατάσαραϋ. Μπήκα στο Πατριαρχείο, το οποίο ήταν γεμάτο στρατό. Με υποδέχτηκε ο Γιάννης, ο οδηγός και κλητήρας του Πατριάρχη. «Πώς ήλθες, Καλούμενε;» με ρώτησε. «Κι εγώ δεν ξέρω πώς ήλθα, ο Θεός μ’ έφερε και ήλθα» απήντησα.
Ανέβηκα επάνω. Μόλις με είδε ο Πατριάρχης άνοιξε τα χέρια του κι εγώ χάθηκα στην αγκαλιά του, σαν ένα κούτσουρο… «Πώς ήλθες παιδί μου μ’ αυτήν την καταστροφή;» μου είπε. «Έπρεπε εξάπαντως να σας δω» του απήντησα. «Σας έφερα κι ένα σημείωμα από τον Πρόξενο». «Τι μου λες», είπε, «πήρες χαρτί και το έφερες σ’αυτήν την κατάσταση-κακό». «Θέλω να μου απαντήσετε, ώστε να το μεταφέρω στον Πρόξενο» του ζήτησα. «Δεν θα σου δώσω γράμμα, αλλά να τους πεις ότι όλα θα διορθωθούν και θα πάνε καλά», μου απήντησε με έμφαση.
Πήγα στο Προξενείο και μετέφερα στον Πρόξενο αυτά που μου είπε ο Πατριάρχης, ότι ο Πατριάρχης είναι καλά στην υγεία του, καθώς και ότι το Πατριαρχείο είναι περικυκλωμένο κι αυτό, όπως και το Προξενείο».
Ο Καλούμενος εδώ δεν μπορεί, παρά να θυμηθεί και στιχομυθία που είχε με τον Πατριάρχη σχετικά με τη στάση της Αμερικής στα γεγονότα αυτά. Τον είχε ρωτήσει εάν είχε καμμία συμπαράσταση από πλευράς της Αμερικής. Η απάντηση που πήρε ο Καλούμενος από τον Πατριάρχη Αθηναγόρα ήταν: «Όλοι αυτοί μας επρόδωσαν. Είμαστε μόνοι μας. Ό,τι κάνουμε θα το κάνουμε μόνοι μας».

Συνεχίζοντας την εξιστόρηση των δραματικών εκείνων γεγονότων, θυμάται: «Πήγα και στο Μοναστήρι του Βαλουκλή που το έκαψαν, πήγα και στα Νοσοκομεία του Βαλουκλή. Έβγαλα φωτογραφίες τον Επίσκοπο Παμφίλου Γεράσιμο και τον ιερέα Επιφάνιο, που 'θέλαν να του τρυπήσουν τα χέρια…Εκεί, στα Υψωμαθειά, κοντά στο Γιεντίκουλε, ρωτώ ένα στρατιώτη: «Τι γίνεται εδώ;» Κι αυτός μου είπε: «Τι να κάνω εφέντημ, κάθομαι και περιμένω. Εχθές με είχανε με ρούχα (πολιτικά) και έσπαγα, σήμερα με βάλανε να περιμένω»…. Όλα ήταν προδιαγεγραμμένα στην εντέλεια. Τα γνώριζαν όλα οι Άγγλοι και οι Τούρκοι.

Την άλλη μέρα, 8 Σεπτεμβρίου, ήλθε ο δημοσιογράφος Γ. Καράγιωργας από την Αθήνα, ως εκπρόσωπος του «Έθνους», του οποίου ήμουν ανταποκριτής. Πήγαμε μαζί στο Ζάππειο Λύκειο και στα Κοιμητήρια. Εκεί, στο νεκροταφείο του Σισλί, την ώρα που έβγαζα φωτογραφίες και τα φιλμ τα έδινα στον Γιώργο, με συνέλαβαν αστυνομικοί και στρατιωτικοί και έκαναν έλεγχο σε αυτά που φωτογράφισα. (Την άλλη μέρα οι Αρχές μαζέψαν όλες τις Τουρκικές εφημερίδες, γιατί είχαν φωτογραφίες). Με πήγαν στο Στρατοδικείο, στο Harbiye. Με κράτησαν μία ώρα. Είπα ότι είμαι ανταποκριτής. Με έστειλαν στο 1ο Τμήμα της Διευθύνσεως Ασφαλείας. Εκεί με ανέκριναν για τις φωτογραφίες. Είπα ότι είμαι φωτογράφος του Πατριαρχείου. Ήθελαν να μου κρατήσουν τις μηχανές. Τελικά τις άφησαν. Στις 16 Ιουνίου 1957 που με συνέλαβε η Αστυνομία, με κακοποίησαν επί 56 ώρες».

Μετά τη σύλληψή του ακολούθησε η απέλασή του στην Ελλάδα.Για όλα αυτά, και για άλλα πολλά, ο Δημήτριος Καλούμενος καταλήγει με ικανοποίηση:
«Έκανα το καθήκον μου απέναντι στο Πατριαρχείο και την Ομογένεια. Τότε είχα τη δουλειά μου, το γραφείο μου, δεν έπαιρνα λεφτά καθόλου, ήμουν καλά, δόξα τω Θεώ.
Όταν είδα τότε την κατάσταση εκεί, στον Τοπχανά, είπα: «Κάτι σοβαρό θα γίνει εναντίον μας, κι εγώ πρέπει να κάνω το καθήκον μου. Και τώρα κάθομαι και σκέπτομαι: «Τι κινδύνους πέρασα με το να πάω στον Πατριάρχη, να πάω στο Προξενείο, από εκεί στον Πατριάρχη και ξανά στο Προξενείο. Τις φωτογραφίες τις έβγαλα με πολύ φόβο….».

Ο Δημήτριος Καλούμενος θέλησε επίσης να αναλύσει τις μεθοδεύσεις, με τις οποίες οδηγηθήκαμε στα τραγικά γεγονότα της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου του 1955:

«Τα Σεπτεμβριανά γεγονότα ήταν Αγγλο-Τουρκική υπόθεση. Λόγω της Κυπριακής τραγωδίας πλήρωσαν οι Κωνσταντινουπολίτες την καταστροφή. Άλλωστε, και στο πρόσφατο βιβλίο του ο Σπύρος Βρυώνης, Καθηγητής, επιβεβαιώνει ότι οι Τούρκοι, οι Άγγλοι και οι Αμερικάνοι προσπάθησαν να αποσιωπήσουν την καταστροφή της Ρωμηοσύνης. Αυτή, βέβαια, η καταστροφή ήταν ευκαιρία για τους Τούρκους, οι οποίοι είχαν καταστρώσει το πρόγραμμα διάλυσης, το πρόγραμμα της εξοντώσεως του Ελληνισμού της Κωνσταντινουπόλεως, με επικεφαλής τον İsmet İnönü, ο οποίος İnönü έκανε την επιστράτευση, έκανε το «Βαρλίκι», και όλα τα κακά που γινόταν εναντίον της Ρωμηοσύνης, προέρχονταν απ’ αυτόν.
Η Αγγλία, για να μη δώσει την Κύπρο στην Ελλάδα, δημιούργησε το συνέδριο των «Τριών» στο Λονδίνο. Εκεί κάλεσε και τον Zorlu, τον Τούρκο Υπουργό των Εξωτερικών. Πριν από τον Zorlu Υπουργός Εξωτερικών ήταν ο Köprülü. Όταν προέκυψε το θέμα της Κύπρου, βγήκε η Αγγλία και είπε στην Τουρκία: «Ελάτε, πάρτε μέρος». Ο Köprülü όμως είχε απαντήσει ότι: «Η Τουρκία δεν θυσιάζει τη φιλία με την Ελλάδα για την Κύπρο, την οποία, άλλωστε, σας την έδωσε».
Οι Άγγλοι δεν άρεσαν αυτήν την πολιτική του Köprülü. Εισηγήθηκαν στον Menderes, έδιωξε τον Köprülü και έφερε τον Zorlu, ο οποίος ήταν Αγγλόφιλος και φιλοχρήματος. Έτσι καταστρώθηκε από κοινού το πρόγραμμα. Η Αγγλία διέθεσε εκείνη την εποχή, το 1950, 1 εκατομμύριο Τουρκικές Λίρες –εγώ δούλεψα τα παλιά χρόνια, από τον πόλεμο, στην Αγγλική Πρεσβεία και είχα μάθει ότι όντως τα έδωσε- και η Hürriyet άρχισε να αρθρογραφεί εναντίον της Ελλάδος. Η κυκλοφορία της από 30 χιλιάδες φύλλα που ήταν ημερησίως, ανέβηκε αμέσως στις 100 με 120 χιλιάδες φύλλα.
Όταν είδαν οι άλλες εφημερίδες ότι η κυκλοφορία εναντίον της Ελλάδος αυξανόταν, άρχισαν να την αντιγράφουν, ενώ η εχθρότητα ήταν μειωμένη με την ανάπτυξη της Ελληνοτουρκικής φιλίας: με την άφιξη των Βασιλέων στην Πόλη και του Celal Bayar στην Ελλάδα, είχε επικρατήσει Ελληνοτουρκική φιλία.

Στις 30 Αυγούστου του 1955 έγινε η συνεδρία, η οποία απέτυχε. Η Ελλάς δεν ήθελε να συμμετάσχει η Τουρκία και η συνεδρία απέτυχε. Ο Zorlu εκείνο το βράδυ έδωσε συνέντευξη τύπου στην Τουρκική Πρεσβεία και ανέφερε ότι: «Η Ελλάς έγινε αιτία να χαλάσει η διάσκεψις και γι’αυτό το λόγο θα μετανοιώσει». Συγχρόνως, ο Adnan Menderes εκφώνησε λόγο στις 30 Αυγούστου 1955, που είναι η ημέρα εορτής στην Τουρκία της απελευθερώσεως της Σμύρνης, στο «Liman lokantası» (εστιατόριο «Λιμήν») στην αποβάθρα της Κωνσταντινουπόλεως και είπε ότι: «Η Ελλάς θα μετανοιώσει και θα πάθει αυτά που έπαθαν οι Έλληνες στην Σμύρνη». Η ατμόσφαιρα ήταν έτσι πολύ ερεθισμένη και ηλεκτρισμένη».

Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΔΙΑΛΕΓΕΤΑΙ ΚΙ ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ!

Oι "ακραιφνείς" Ορθόδοξοι μ' έχουν στολίσει κατά καιρούς με διάφορα κοσμητικά επίθετα, ένεκα της υπέρ του διαλόγου, διαχριστιανικού και διαθρησκειακού, θέσης μου: φιλενωτικός, οικουμενιστής, προδότης της πίστεως, αιρετικός κ.α. παρόμοια γελοία και ανάξια σχολιασμού.

Επιθυμώ, όμως, να τονίσω για άλλη μια φορά - για ιστορικούς λόγους - ότι η Σύναξη των Προκαθημένων στο Φανάρι (Οκτ. 2008), αποφάσισε εν ενί στόματι και μιά καρδία, την συνέχιση του διαλόγου, παρά τις όποιες δυσκολίες παρουσιάζονται και είναι αναπόφευκτες.

Κατά καιρούς κάποιες - μια, δυο το πολύ - Αυτοκέφαλες Εκκλησίες μπορεί να διαφοροποιηθούν ως προς την συμμετοχή τους σε διαλόγους ή άλλους διεθνείς εκκλησιαστικούς οργανισμούς.

Αυτό, όμως, δεν αλλάζει την ουσία που είναι ότι Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΔΙΑΛΕΓΕΤΑΙ! Πρόκειται για μια αλήθεια και μια πραγματικότητα, που δεν αναστρέφεται όσες "Ομολογίες Πίστεως" κι αν κυκλοφορηθούν, όσες "υπογραφές" κι αν πέσουν από κάτω τους.

Καλό θα ήταν, λοιπόν, οι "αντι - οικουμενιστές" να προσέχουν λιγάκι όταν με περισσό θράσος και τελείως αντιεκκλησιαστικό ήθος ζητούν "καθαιρέσεις" Προκαθημένων και Μητροπολιτών, επειδή συμμετέχουν στους διαλόγους.

Εφ' όσον επιμένουν σε τέτοιου είδους "αιτήματα" - δικαίωμά τους είναι άλλωστε - το μόνο που καταφέρνουν είναι να προκαλούν την θυμηδία και την ...συμπάθεια των εχεφρόνων.

Το επ' εμοί έχω εμπιστοσύνη στις Πανορθόδοξες Συνόδους. 'Οσοι δεν έχουν θα πρέπει να προβληματιστούν μήπως πρέπει να προσχωρήσουν σ' ένα "σχίσμα" για να βολέψουν την υπερορθοδοξία τους.

Πίνακας: Μαύροι άγγελοι, Tsiaras Philip

ΣΤ' ΑΗΔΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ ΜΕ ΗΧΟΥΣ ΚΕΛΑΔΗΣΜΟΥΣ, ΥΜΝΟΥΣ ΘΕΡΙΝΟΥΣ

Στην κοιλάδα των Αηδονιών στη Σάμο ο ήλιος κρύβεται στις πυκνές φυλωσσιές του δάσους και τ' αηδόνια δεν αφήνουν περιθώρια για άλλους ήχους.

Και το τρεχούμενο νερό ...υποκλίνεται στην μελωδία τους.

Τα αγέρωχα πλατάνια σε θωρούν ...αφ' υψηλού και δεσπόζουν στην κατάφυτη ρεματιά, που ξετυλίγεται μπροστά σου σαν μια όαση ήχων και χρωμάτων, κελαδησμών και ησυχίας από τους συνήθεις του κόσμου θορύβους.

ΜΕΓΑΛΟΣ ΔΕΣΠΟΤΗΣ ΣΕ ΜΙΚΡΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟ!

Κείμενο - φωτό: Νίκος Μαγγίνας

Χθες βράδυ ο Μητροπολίτης Ζακύνθου Χρυσόστομος τέλεσε στον Ι. Ναό Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου στο Κολωνάκι, τον γάμο του γιού του Άρχοντος Μ. Υπομνηματογράφου της Μ.τ.Χ.Ε. και πρ. προέδρου της Αδελφότητος των Οφφικιάλων "Παναγία η Παμμακάριστος" Ιωάννη Παπαμιχαλάκη Κωνσταντίνου.

Οι προσκεκλημένοι για το μυστήριο δοκίμασαν μια ευχάριστη έκπληξη, καθώς είδαν τον Μητροπολίτη Ζακύνθου να προσέρχεται στον ναό μ' ένα μικρό αυτοκίνητο μάρκας smart. Με μιας διαδόθηκε το σλόγκαν: "Μεγάλος Δεσπότης σε μικρό αυτοκίνητο"!

Πάντως ο Ζακύνθου Χρυσόστομος έδειχνε να απολαμβάνει την χαριτωμένη λύση του smart στην γεμάτη κίνηση Αθήνα.

Οι φωτογραφίες είναι από την αναχώρηση του Μητροπολίτου Χρυσοστόμου από τον ναό του Αγ. Διονυσίου.

ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟ ΤΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

Χθες βράδυ στην Αχάϊα Κλάους τραγουδώντας την Πανσέληνο και χορεύοντας υπό το φως της. Με φόντο την ολόφωτη Πάτρα.

Με τους φίλους Δάφνη Πανουργιά, Ιωάννα Κάππου και Τάσο Σπηλιωτόπουλο. Εν μέσω φίλων, απολαμβάνοντας την αρχοντική φιλοξενία του προέδρου της ιστορικής οινοποιϊας Νίκου Καραπάνου.

Δείπνο ραμαζανίου (Ιφτάρ) στο Γενικό Προξενείο της Ελλάδος στην Πόλη

Κωνσταντινούπολη

Του Nικολάου Μαγγίνα

Με την ευκαιρία του ραμαζανίου των μουσουλμάνων ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος στην Πόλη Βασίλειος Μπορνόβας παρέθεσε δείπνο κατάλυσης της νηστείας (iftar) σε Έλληνες υπηκόους Μουσουλμάνους που κατάγονται από την Ελληνική Θράκη.

Στο δείπνο αυτό, που πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά από το ελληνικό Προξενείο στο Σισμανόγλειο Μέγαρο στο Πέραν, παρέστησαν 15 άτομα, εκπρόσωποι σωματείων από την Πόλη και την Προύσα, επιχειρηματίες, επιστήμονες και άλλοι. Κατά τη συνάντηση αυτή δόθηκε η ευκαιρία για ανταλλαγή απόψεων και συζήτηση θεμάτων που αφορούν τους Μουσουλμάνους από την Θράκη, Έλληνες πολίτες που κατοικούν μόνιμα στην Τουρκία, αλλά και Τούρκους πολίτες που ενδιαφέρονται να διατηρήσουν τους δεσμούς τους με τον τόπο καταγωγής τους. Ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδος καλωσορίζοντας τους παρισταμένους είπε ότι «εκείνους που έπρεπε να καλέσω πρώτους στο σημερινό ιφτάρ είναι οι συμπατριώτες μας από την Θράκη που ζουν σήμερα στην Τουρκία».

Ήταν μία πρωτοβουλία του Γενικού Προξένου της Ελλάδος που πρέπει να επαινεθεί, διότι υποδηλώνει μία προσπάθεια προσέγγισης της πολυπληθούς αυτής ομάδας, οι οποίοι ζουν και προοδεύουν στην Τουρκία και αποτελούν σήμερα σημαντικό δεσμό μεταξύ της τουρκικής και της ελληνικής κοινωνίας.

Οι προσκεκλημένοι ευχαρίστησαν τον Γενικό Πρόξενο κ. Μπορνόβα για την δυνατότητα αυτής της επικοινωνίας και για την χρήσιμη συνάντηση που είχαν, ευχόμενοι στην συνέχιση τέτοιων πρωτοβουλιών.

ΤΑΤΣΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ: Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΥΚΟΥΔΗ

Εξήλθε, αυτή την εβδομάδα, του ματαίου τούτου κόσμου ο σπουδαίος μουσικός, διεθνούς φήμης σολίστ στο βιολί, μουσικός παιδαγωγός και αρχισμουσικός Τάτσης Αποστολίδης.

Ένας θεμέλιος λίθος της νεώτερης μουσικής μας ιστορίας και του καθόλου νεοελληνικού πολιτισμού.

Ο Τάτσης Αποστολίδης είχε δάσκαλο τον επίσης σπουδαίο, και δυστυχώς άγνωστο πια, Πατρινό βιολιστή Γιώργο Λυκούδη (Πάτρα 1894 - Αθήνα 1955).

Επίσης, ο Τ. Αποστολίδης με το Ελληνικό Κουαρτέτο που ίδρυσε και έκανε πάμπολλες συναυλίες σε καιρούς όχι εύκολους για την κλασική μουσική στην Ελλάδα, έπαιξε επανειλημμένως και το μοναδικό και εξαιρετικό κουαρτέτο για έγχορδα του Πατρινού συνθέτη Θεόφιλου Κάββουρα. Και είχε εκφράσει και την εκτίμησή του στον συνθέτη ποικιλοτρόπως.

Ευτυχώς το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο του Γ. Δεμερτζή ηχογράφησε το κουαρτέτο του Κάββουρα, μαζί με άλλα δύο των Πατρινών συνθετών Δ. Λιάλιου και Α. Νεζερίτη.

Άνθρωποι μιας άλλης Ελλάδας που έσβησε πιά... Άλλα ήθη, άλλοι καιροί...

Δεν μ' ενδιαφέρει η νοσταλγία. Με ενοχλεί μόνο το γεγονός ότι αγνοούμε αυτούς τους Έλληνες, που δούλεψαν πολύ και πρόσφεραν τα μέγιστα στον τόπο.

Ελπίζω οι μαθητές του Τάτση Αποστολίδη να φανούν αντάξιοι του δασκάλου τους, όπως εκείνος τίμησε δεόντως τον δικό του Γ. Λυκούδη.