ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΣΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΩΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΟ

ΟΜΙΛΙΑ 

ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ 

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΘΕΙΑΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝ 

ΕΙΣ ΤΟ ΕΝ ΠΑΤΜΩ ΙΕΡΟΝ ΣΠΗΛΑΙΟΝ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΛΥΨΕΩΣ 

ΤΗΝ 25ΗΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1988 

(ΚΥΡΙΑΚΗ Α’ ΛΟΥΚΑ) 

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗΝ ΤΑΣ ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΑΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ 

ΕΠΙ ΤΗ 900ΕΤΗΡΙΔΙ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ 

ΚΑΙ ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΑΦΙΞΕΩΣ –ΕΠΙ ΤΩ ΑΥΤΩ ΣΚΟΠΩ- ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ 

«Επανάγαγε εις το βάθος και χαλάσατε τα δίκτυα υμών εις άγραν» 

(Λουκ. 5,4). 

Κατάκοπος από την ολονύκτιον προσπάθειαν του ψαρέματος ο Πέτρος, και στενοχωρημένος από την ακαρπίαν του ματαίου εκείνου μόχθου, ακούει την προτροπήν του Χριστού «επανάγαγε εις το βάθος και χαλάσατε τα δίκτυα υμών εις άγραν». Εν τούτοις υπακούει. Και εκτελεί, χωρίς αντιρρήσεις και δισταγμούς, ό,τι του συνιστά ο Κύριος. Και αμείβεται με άφθονον αλιείαν. Εν τέλει δε και επιβραβεύεται με την τιμητικήν διαβεβαίωσιν του Χριστού «από του νυν ανθρώπους έση ζωγρών» (Λουκ. 5,11). 

Κατόπιν, εις το αποστολικόν του έργον, διαπίστωσε εκ των πραγμάτων πόσον χρήσιμος ήτο και δι’ αυτόν, ως αλιεία ψυχών, και δια τους υπ’ αυτού ελκυομένους εις Χριστόν η προτροπή εκείνη του Κυρίου «επανάγαγε εις το βάθος». Διότι: 

1. Πολλοί άνθρωποι δίδουν προσοχήν μόνον εις την επιφανειακήν όψιν προσώπων και πραγμάτων. Και δεν εξετάζουν τι υπάρχει και τι γίνεται «εις το βάθος». Η αλάνθαστος συμβουλή του Κυρίου είναι: Στροφή προς το βάθος. Βαθυτέρα εξέτασις και αντιμετώπισις της πραγματικότητος, εις την ουσίαν της και όχι απλώς κατά τα φαινόμενα. Αρχής γενομένης από τον εαυτόν μας, είναι πρωτίστως εξεταστέον το περιεχόμενον της συνειδήσεως. Και δη – Εάν «καταγινώσκει» παραβάσεις – και παραβιάσεις – του ηθικού νόμου και ενοχάς. – Εάν επισημαίνει κίνητρα και ελατήρια δόλια, επιλήψιμα, όχι αγνά. – Εάν καταμαρτυρεί φρονήματα «μη κατά Θεόν» κ.ο.κ. Και όταν πρόκειται περί άλλων προσώπων, δι’ επιλογήν φίλων και συνεργατών, σύναψιν συνοικεσίων κ.τ.τ., έχει πάλιν μεγίστην σημασίαν να «μη κρίνωμεν κατ’ όψιν, αλλά την δικαίαν κρίσιν» (Ιω. 7,24). Να αποβλέπωμεν τ.ἐ. εις το ήθος, τον χαρακτήρα, τας ηθικάς αρχάς, τα υγιά φρονήματα, και όχι απλώς εις τα εξωτερικά και υλικά προσόντα του άλλου. 

2. Ιδιαιτέρως δια την αγωγήν των νέων και την επιτυχή και ευτυχή σταδιοδρομίαν των είναι απαραίτητος προϋπόθεσις τα υγιά θεμέλια. Όπως κάθε οικοδόμημα, χωρίς γερά θεμέλια, θα πέσει (Ματθ. 7,24-27), έτσι και η οικοδόμησις της ευτυχίας και της επιτυχούς σταδιοδρομίας προαπαιτεί ανάλογον θεμελίωσιν «εις βάθος». «Θεμέλιον γάρ άλλον ουδείς δύναται θείναι παρά τον κείμενον, ός εστιν Ιησούς Χριστός», συμβουλεύει ο Θείος Απόστολος (1 Κορ. 3,11). Και προσθέτει «Δια τούτο έκαστος βλεπέτω πως εποικοδομεί» εάν δηλαδή τα υλικά του αντιστοιχούν προς «χρυσόν, άργυρον, λίθους τιμίους» ή είναι «ξύλα, χόρτος, καλάμη» (αυτόθι στ. 10 και 12), ευάλωτα και σαθρά. Δι’ όλα τα έργα και λειτουργήματα δεν αρκούν αι φυσικαί ικανότητες και η ειδική εκπαίδευσις και κατάρτισις. Αλλ’ είναι απαραίτητοι αι υγιείς αρχαί και πεποιθήσεις, τα υψηλά ιδανικά, ο ζήλος και το ήθος, δια να ευδοκιμήσουν επ’ αγαθώ των ασκούντων αυτά και προς το συμφέρον του κοινωνικού συνόλου. Κατ’ εξοχήν όμως θα είπωμεν προς τους παρόντας ιεροσπουδαστάς του Εκκλησ. Λυκείου της νήσου ταύτης, ότι το ιερατικόν λειτούργημα και η εκκλησιαστική διακονία που επέλεξαν δια τον εαυτόν των προαπαιτεί και ένθεον φρόνημα – ιερόν πόθον και ενθουσιασμόν δια την ιερωσύνην - κατ’ αρχήν δε αγνότητα και απουσίαν κωλυμάτων ιερωσύνης. Αλλά και πολλήν καλλιέργειαν της προσωπικότητός των «εις βάθος», μάλιστα δε της ειδικής κλήσεως και του ειδικού παρά Θεού χαρίσματος, προς το οποίον κατευθύνονται. «Επανάγαγε – λοιπόν - εις το βάθος» της καρδίας και της διαθέσεώς σου, νέε μου, και φρόντιζε να συντηρείς και να προάγεις φρόνημα και ήθος εγγυώμενα την αρίστην επίδοσιν και απόδοσιν εις το στάδιόν σου. Ημείς δ’ εξ ονόματος της Εκκλησίας σου ευχόμεθα και σε αναμένομεν να προσέλθεις με τοιούτο ψυχικόν βάθος συγκεκροτημένος και «αναγεγεννημένος ούκ εκ σποράς φθαρτής αλλ’ αφθάρτου, δια λόγου Θεού ζώντος και μένοντος εις τον αιώνα» (1 Πέτρ. 1,23), δια να σε προχειρίσει «η θεία χάρις η τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα» λειτουργόν και «οικονόμον μυστηρίων Θεού». 

3. Και περαιτέρω «επανάγαγε εις το βάθος» της ιστορίας, όλος ο πιστός λαός του Κυρίου. Και καταμάνθανε πρόσωπα και γεγονότα φωτίζοντα και αγλαΐζοντα την ιεράν αυτήν νήσον. Προσωπικότητες ως η του εορταζομένου αγίου αποστόλου και ευαγγελιστού Ιωάννου του Θεολόγου –επιστηθίου και ηγαπημένου μαθητού του Χριστού – και γεγονότα ως το υπό του οσίου Χριστοδούλου, προ 900 ετών, επιτελεσθέν εν Πάτμω πνευματικόν έργον είναι ασφαλείς δείκται πορείας εις την οδόν της σωτηρίας. Τόσον ο ιερός ευαγγελιστής όσον και η φερώνυμος Μονή του ειργάσθησαν «εις βάθος». Και «το έργον αυτών μένει ό επωκοδόμησαν» (1 Κορ. 3,14) επί αιώνας ήδη. Διότι η εργασία «εις βάθος» έχει συνέχειαν και διάρκειαν. Είναι συνεχής και ευεργετική η επίδρασις και απόδοσις αυτής. 

Πώς δε να παραλείψωμεν, εις τα πλαίσια των εορτών της 900ετηρίδος της εν τη νήσω ταύτη Ι. Μονής του αγίου Ιωάννου του Θεολόγου, την πανευλαβή μνείαν και της Παναγίας Μητρός του Ηγαπημένου, όταν Εκείνη, εις βάθος «συμβάλλουσα εν τη καρδία αυτής» (Λουκ. 2,19) τας προς Αυτήν αποκαλύψεις και την κλήσιν Της υπό του Θεού εις την θεομητορικήν δόξαν, υπαγορεύει και εις ημάς σήμερον, μέσα εις το ιερόν τούτο Σπήλαιον της Αποκαλύψεως, να «συντηρώμεν» εντός ημών τα αποκαλυπτικά μηνύματα που ήκουσεν ο Ηγαπημένος του Κυρίου μαθητής; Ήκουσε δ’ εν τέλει ο μαθητής Εκείνος και ταύτην την επισφραγιστικήν αποκάλυψιν και διαβεβαίωσιν του Χριστού: 

«Ναι έρχομαι ταχύ». Θα έλθω εν τη δόξη και εν τη βασιλεία Μου. Και απήντησεν: «Αμήν, ναι έρχου Κύριε Ιησού».

ΛΟΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Μητρ. Δημ. και Ἁλμυροῦ Ἰγνατίου, Πίσω ἀπό τά καθημερινά. Λόγια καρδιᾶς μέ ἀφορμή τήν ἐπικαιρότητα, Ἀθήνα 2015, σελ. 331 

Εἶναι σπάνιο στούς καιρούς μας νά διαβάζει ἤ νά ἀκούει κανείς ἐκκλησιαστικό λόγο ἐπίκαιρο (λ.χ. μέ ἀναφορές στήν σύγχρονη ἐκπαίδευση, στήν ἐπικείμενη Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδο, στούς μετανάστες, στόν ρατσισμό κ.ἄ.) ἤ τουλάχιστον λόγο ἐπικαιροποιημένο (λ.χ. τό νόημα τοῦ Πάσχα στόν καιρό τῆς κρίσης, τόν φαρισαϊσμό τῶν συγχρόνων χριστιανῶν κ.ἄ.). 

Ἐξαίρεση σ’ αὐτόν τόν ‘’κανόνα’’ ἀποτελεῖ τό βιβλίο πού παρουσιάζω σήμερα. Πρόκειται γιά μία συλλογή ἄρθρων διαρθρωμένων σέ ἐννέα θεματικές ἑνότητες (α΄. «Στό ξεκίνημα» β΄. «Θεός ἀγάπης, Θεός ἐλπίδας» γ΄. «Ἀπό τόν Σταυρό στήν Ἀνάσταση» δ΄. «Τό μεγαλεῖο τῆς Ἐκκλησίας» ε΄. «Ἐκκλησία, ἡ μέλλουσα πόλις» στ΄. «Θρησκευτικός φανατισμός καί συμφιλίωση» ζ΄. «Δι’ εὐχῶν» καί η΄. «Σάν ὄνειρο») τοῦ Σεβ. Μητρ. Δημ. και  Ἁλμυροῦ Ἰγνατίου, πού ἐξέδωσαν προσφάτως σέ μία φροντισμένη ἔκδοση οἱ «Ἐκδόσεις Ἀρχονταρίκι». 

Κατά ταῦτα εἶναι εὐνόητο ὅτι ἡ παροῦσα ἔκδοση γεννήθηκε ἀπό τήν ἀνάγκη νά ἔρθει σέ ἐπαφή ὁ ἐκκλησιαστικός λόγος μέ τήν ἐπικαιρότητα. Ὅμως τήν ἐπικαιρότητα ὄχι μόνον τῶν πιστῶν, ἀλλά καί τῶν θρησκευτικῶς ἀδιάφορων συγχρόνων ἀνθρώπων πού ἀναζητοῦν τήν ἀλήθεια ἤ τουλάχιστον τήν ἐλπίδα. Ὁ συγγραφέας τονίζει ἀκριβῶς ὅτι «σέ ἐποχές διάσπασης, ἀπομόνωσης, ἀδιαφορίας καί ἀπελπισίας, οἱ Ἐνορίες ἀποτελοῦν ὀάσεις ἀνθρωπιᾶς, κοινωνικῆς δράσης, ἐλπίδας καί νοηματοδότησης τῆς ζωῆς» (σ. 187). Αὐτό διότι «ἡ ἐποχή μας ἔδειξε γιά μία ἀκόμη φορά ὁ κόσμος στηρίχτηκε σέ ἀξίες καί νοήματα πού δέν μπόρεσαν νά γεμίσουν τήν ψυχή του» (σ. 139). 

Ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι (ἤ πρέπει νά εἶναι) λόγος ἀγάπης καί ἀνθρωπιᾶς. Αὐτό ἀκριβῶς σημειώνει ὁ Σεβ. Ἰγνάτιος, προσθέτοντας ὅτι «ὁ λόγος τῆς ἀγάπης σήμερα εἶναι ἡ πράξη τῆς ἀγάπης» καί ἀποτιμώντας ὅτι «ἡ ἀγάπη εἶναι ὁ δρόμος πού ὁδηγεῖ στήν εὐθύνη τῆς ἀλήθειας» (σ. 150). 

Ἡ ἔμπρακτη ἐκδήλωση τῆς ἀγάπης συνδέεται, νομίζω, καί μέ τήν δυνατότητα «νά συνδιαλέγεται (ἐνν. ὁ ἑλληνισμός) μέ τό διαφορετικό» (σ. 273) καί νά ἀπομακρύνει «τόν φανατισμό» (σσ. 267-272), ὁ ὁποῖος καλλιεργεῖται καί στίς πολιτισμένες δυτικές κοινωνίες. 

Αὐτά καί πολλά ἄλλα ἐνδιαφέροντα ζητήματα θά ἀναγνώσει ὁ ἀναγνώστης στόν τόμο τόν ἐπιγραφόμενο «Πίσω ἀπό τά καθημερινά». Ἡ ἀμεσότητα τοῦ λόγου, ἡ ἀποφυγή τοῦ γνωστοῦ σέ ὅλους πομπώδους ὕφους τῶν ἐκκλησιαστικῶν λόγων, ἡ ἐπικαιρότητα τῶν νοημάτων καί κυρίως τό πλησίασμα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ λόγου μέ τήν σκληρή πραγματικότητα εἶναι τά κυριώτερα, νομίζω, χαρακτηριστικά τῆς γραφίδος τοῦ συγγραφέως. Περιττό νά σημειώσω ὅτι τό παρόν βιβλίο μπορεῖ νά ἀναγνωσθεῖ ἀπό ἕνα εὐρύτερο ἀναγνωστικό κοινό.

"ΒΙΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ" ΣΤΙΣ ΦΕΤΙΝΕΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΗΜΕΡΕΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ

«Βία και Ανεκτικότητα» 

Παναγιώτης Καμπάνης, Δρ. Αρχαιολόγος-Ιστορικός, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού 

Οι Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΕΗΠΚ) θεσπίστηκαν επίσημα ως ευρωπαϊκό πρόγραμμα από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1991 και υποστηρίζονται από την Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 1994 έως το 2000 τη διεθνή γραμματεία συντονισμού είχε το ίδρυμα Roi Baudouin στις Βρυξέλλες, ενώ από το 2001 αντικαταστάθηκε από το Centro National da Cultura με έδρα την Πορτογαλία. Η Ελλάδα συμμετέχει στο πρόγραμμα από το 1994. Κάθε συμμετέχουσα χώρα έχει το δικό της συντονιστικό φορέα. Το σκεπτικό του προγράμματος συνοψίζεται στο σύνθημα «Ευρώπη, μια κοινή κληρονομιά», δηλαδή στην αναζήτηση της συλλογικής μας μνήμης ως Ευρωπαίοι πολίτες μέσα από την προβολή των ιδιαιτεροτήτων κάθε λαού. 

Ο σκοπός του προγράμματος υλοποιείται με τη συνειδητοποίηση της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας σε πολιτιστικό, κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης μας με το παρελθόν, τη γνωριμία και την εξοικείωση με το Άλλο, καθώς και την ευαισθητοποίηση του κοινού για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από συνεργασία δημόσιων και ιδιωτικών φορέων και οργανώσεων εθελοντών. 

Οι φετινές ΕΗΠΚ θα πραγματοποιηθούν το τριήμερο από Παρασκευή 25 έως και Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου 2015, με θέμα: «Βία και Ανεκτικότητα».

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο παρακάτω. 

ὃ Σὺ Μισεῖς Ἑτέρῳ Μὴ Ποιήσεις

"ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ ΒΑΡΔΙΑ ΣΤΟΝ ΑΡΜΕΝΙΣΤΗ" / ΜΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΥΠΟ ΤΟ ΣΕΛΗΝΟΦΩΣ ΣΤΗΝ ΜΥΚΟΝΟ

Στην πανσέληνο, την Κυριακή στις 27 Σεπτεμβρίου, στις 7 το απόγευμα η Δημοτική Επιχείρηση ΚΔΕΠΠΑΜ διοργανώνει στην Μύκονο την πρώτη μεγάλη φθινοπωρινή της εκδήλωση: «Απογευματινή Βάρδια στον Αρμενιστή» 

Μια μουσική βραδιά με τους: 

Δάφνη Πανουργιά – τραγούδι 

Στέλιος Ταχιάτης – βιολοντσέλο 

Πλάτων Ανδριτσάκης – κιθάρα 

Οι τρεις καλλιτέχνες θα ερμηνεύσουν τραγούδια των Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Σταύρου Ξαρχάκου, Γιάννη Μαρκόπουλου, Ελένης Καραϊνδρου, Νίκου Κυπουργού, Πλάτωνα Ανδριτσάκη, αλλά και των Κουρτ Βάιλ και Νικόλα Πιοβάνι. 

Ο ερευνητής Νίκος Μπένος-Πάλμερ θα κάνει μια σύντομη παρουσίαση του φάρου και της ιστορίας του. Η μουσική βραδιά στον φάρο «Αρμενιστή»  πραγματοποιείται σε συνεννόηση με την Υπηρεσία Φάρων και σκοπεύει στη στήριξη των προσπαθειών που καταβάλλει η Δημοτική Αρχή για την αναστήλωση, τη συντήρηση και την ανάδειξη του «Αρμενιστή» ως μνημείο της ναυτικής ιστορίας της Μυκόνου.
Η είσοδος είναι ελεύθερη και θα υπάρχει δωρεάν μετακίνηση, στις 6 το απόγευμα, από τον σταθμό λεωφορείων, στο παλιό λιμάνι.
Να σημειωθεί ότι μετά τα μεσάνυχτα της 27ης και πριν το χάραμα της 28ης Σεπτεμβρίου 2015 θα συμβεί και το εξαιρετικά σπάνιο φαινόμενο της ολικής έκλειψης της υπερπανσελήνου, ένα φαινόμενο που θα επαναληφθεί ξανά το 2033.

Από την συναυλία των τριών καλλιτεχνών στον Άγιο Νικόλαο Ραφήνας,
στην πανσέληνο του Αυγούστου (29-8-2015)

On the evening of September 27th, 2015, at 7.00 p.m., KDEPPAM will be hosting the first of its autumnal events, the music recital: “Evening Shift at the lighthouse” with the musicians: 

Daphne Panourgia (singer) 

Stelios Tahiatis (cello) 

Platon Andritsakis (guitar) 

The scholar Nikos Benos-Palmer will make a short introduction on the history of the lighthouse. Please note that between midnight of the 27th and dawn of the 28th of September 2015, the extremely rare phenomenon of Super Blood Moon total eclipse will take place. Admission free. Free shuttle bus departing at 6 p.m. from the bus station at the old harbour.

"ΤΑ 3Μ" ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΑΧΜΑΤΟΒΑ / Παρουσιάζει ο Δημήτρης Μπαλτάς

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Ἄννα Ἀχμάτοβα, Τά 3Μ. Μαντελστάμ, Μοντιλιάνι, Μπλόκ, μετ. Δημ. Τριανταφυλλίδης, Ἐκδόσεις s@mizdat 2015, σελ. 68 

Στό τομίδιο πού παρουσιάζω σήμερα, ἔχουν περιληφθεῖ τρία κείμενα τῆς μεγαλύτερης κατά κοινή ὁμολογία Ρωσσίδας ποιήτριας τοῦ 20οῦ αἰ., τῆς Ἄννας Ἀχμάτοβα (1889-1966), τά ὁποῖα ἔχει ἀφιερώσει σέ τρεῖς ἐπίσης μεγάλες προσωπικοτητες τῆς ἐποχῆς της, στόν Ὀσίπ Μαντελστάμ (1891-1938), στόν Ἀμαντέο Μοντιλιάνι (1884-1920) καί στόν Ἀλεξάντερ Μπλόκ (1880-1921). 

Ἐπειδή τά κείμενα αὐτά προέρχονται ἀπό τήν αὐτοβιογραφία τῆς Ἀχμάτοβα, ἀπεικονίζουν ὁπωσδήποτε τό ἱστορικό πλαίσιο στό ὁποῖο ζεῖ, ἔρχεται σέ ἄμεση ἐπαφή μέ τίς ἀπεικονιζόμενες προσωπικότητες καί ἀσφαλῶς δημιουργεῖ. 

Τό μεγαλύτερο σέ ἔκταση κείμενο εἶναι ἀφιερωμένο στόν Μαντελστάμ, τόν ὁποῖο ἡ ποιήτρια ἐγνώριζε καί ἐθαύμαζε. Ἰσχυρίζεται σωστά ἡ Ἀχμάτοβα ὅτι «ὁ Μαντελστάμ ἦταν ἀπό τούς πρώτους πού ἄρχισαν νά γράφουν πολιτική ποίηση» (σ. 22). Ἐπίσης ἡ Ἀχμάτοβα θεωρεῖ ότι «ὁ Μαντελστάμ εἶχε μιά πρωτόγνωρη, σχεδόν μεταφυσική σχέση μέ τόν Πούσκιν» (σ. 25). Εἶναι δέ χαρακτηριστικό ὅτι καί στό μεταφραζόμενο κείμενο ἡ Ἀχμάτοβα ὑπερασπίζεται τόν Μαντελστάμ ἀπέναντι σέ μονομερεῖς λογοτεχνικές κριτικές ἐκ μέρους Ρώσσων τῆς Διασπορᾶς (σσ. 37-39). 

Τό κείμενο τῆς Ἀχμάτοβα γιά τόν Μοντιλιάνι ἔχει ἀφετηρία τήν γνωριμία τους τό 1911 καί κυρίως τά περίφημα σκίτσα της πού φιλοτέχνησε ὁ Ἰταλός ζωγράφος καί γλύπτης. Ἀλλά δυστυχῶς, ὡς γνωστόν, τά σκίτσα αὐτά χάθηκαν ὅλα πλήν ἑνός (σ. 54). Ἐδῶ εἶναι ἀξιοσημείωτο ὅτι ἡ Ἀχμάτοβα δέν γνωρίζει τίποτε ἄλλο γιά τήν μεγάλη προσωπικότητα τοῦ Μοντιλιάνι, ἐνῶ φαίνεται ὅτι πληροφορίες γι’ αὐτόν λαμβάνει ἀφότου ἐκεῖνος δέν εὑρίσκεται πλέον στήν ζωή (σ. 58). Δύο χρόνια μετά τήν γνωριμία της μέ τόν Μοντιλιάνι ἡ Ἀχμάτοβα συναντᾶ μία ἄλλη μεγάλη ποιητική φωνή τῆς Ρωσσίας τῶν ἀρχῶν τοῦ 20οῦ αἰ., τόν Ἀλεξάντερ Μπλόκ. Ἐκτός τῶν σχετικῶν αὐτοβιογραφικῶν ἀναφορῶν ἡ Ἀχμάτοβα τονίζει τό γεγονός ὅτι τό «Σημειωματάριο» μέ αὐτοβιογραφικές ἀναφορές πού εἶχε γράψει ὁ ἰδιος ὁ Μπλόκ τήν συνοδεύει «ἀποσπώντας την ἀπό τό ἔρεβος τῆς λήθης» (σ. 67). 

Σέ μία γενικότερη ἀποτίμηση, ἡ μετάφραση τῶν τριῶν παρουσιαζομένων κειμένων δίνει τήν ἀφορμή γιά τήν γνωριμία μέ τόν λόγο τῆς Ἀχμάτοβα, ἔστω καί σέ ἕνα ἀποσπασματικό πλαίσιο. Ἡ γραφή τῆς Ἀχμάτοβα εἶναι σαφῶς αὐτοβιογραφική, προσεκτική, ὑπερασπιστική τῶν τριῶν προσωπικοτήτων ἀλλά παράλληλα διατηρεῖ καί ἕνα ἰδιαίτερο ποιητικό ὕφος.

ΗΡΑΚΛΗΣ ΦΙΛΙΟΣ: ΥΠΑΡΧΕΙ ΖΩΗ ΠΡΙΝ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ;

Καλλιτέχνης: Γιάννης Μπουροδήμος

Ηρακλής Αθ. Φίλιος 

(iraklisf@theo.auth.gr)

Συχνά στο χώρο της ορθόδοξης θεολογίας σημειώνεται μία στατική παθογένεια, ικανή να αιχμαλωτίσει την αγωνία του σύγχρονου ανθρώπου μέσα στη σκιά της αναίσθητης κακοτεχνίας. Μιας κακοτεχνίας που περισσότερο αναζητά την αμαρτία παρά την αγιοσύνη. Τα πάθη παρά την ίαση. Και την καταδίκη παρά τη σωτηρία. 

Στα Εξάρχεια καθώς και στη Θεσσαλονίκη, υπάρχουν δύο τοίχοι με μία εκφραστική απορία αγωνιακής πάλης. Μιας πάλης που σε κάνει να διαβάζεις δυο και τρεις φορές τις φράσεις των δύο τοίχων. «Υπάρχει ζωή πριν το θάνατο;». Η τάση των φορέων της εκκλησίας και συγκεκριμένα μέρους του ιερατείου είναι τάση απόγνωσης πολλές φορές. Ένα άγχος για απομυθοποίηση, αλλοπρόσαλλο προσανατολισμό, πνευματική φυγομαχία και καταδίκη. Συναντάται με άλλα λόγια μία ορθοδοξία που «ανακαλύπτει παντού ασχήμιες, εχθρούς της πίστεως, απουσία αισθητικής, ειλικρινούς ευσέβειας» κατά τον ακαδημαϊκό Χρυσόστομο Σταμούλη. 

Η διακονία «αναλώνεται» συνήθως στα ιερά μυστήρια και τις ιερές ακολουθίες, στο κοινωνικό και φιλανθρωπικό έργο ή σε μία αμέτοχη παρουσία στην αγωνία και τον πόνο του άλλου, όπου στο τέλος της εξομολόγησης ο άλλος δεν είναι ο «ξένος» του δοξαστικού του Μ. Σαββάτου, αλλά ένας άγνωστος. Αυτό όμως σκιαγραφεί την εκκλησία ως «σκιά θανάτου» κατά τον Μάξιμο Ομολογητή, δηλαδή ως ιδεολογία ελλείψει της μυστηριακής ομολογίας και αποκάλυψης. Εκείνο που απουσιάζει είναι η σύγχρονη μαρτυρία. Ένα μεγάλο μέρος των εκκλησιαστικών φορέων είναι «πνευματικά άκαπνοι». Και αυτό οφείλεται στην έλλειψη εμπειριών που είτε ως αμαρτία είτε ως αρετή, συμβάλλουν στην αναγεννησιακή και μεταμορφωτική κίνηση της ψυχής και του σώματος. 

Για να δεις φως, για να μυρίσεις ευωδία πνευματικού θυμιάματος, για να νιώσεις μεθυστικό ερέθισμα και ρίγος στην έρημη πολλές φορές ψυχή, θα πέσεις άπειρες φορές, θα μετατρέψεις την εικόνα του εαυτού σου από χαρισματική ομοίωση σε ειδωλική αναφορά και θα πονέσεις έως ότου ωριμάσεις τη ζωή σου και ανατείλει φως από το έρεβος της αναίσθητης νέκρωσης. 

Έτσι λοιπόν η όλη προσοχή στρέφεται στην ύπαρξη μετά τον θάνατο. Διερωτήθηκε όμως κάποιος αν έζησε πριν τον θάνατο; Αν θανάτωσε την ασχήμια του στη φύση της ζωής; Αν έζησε πριν ζήσει; Και ο συνεκτικός δεσμός μεταξύ ζωής και αιωνιότητας είναι η ζωή ή αλλιώς ο θάνατος. Εξάλλου το ίδιο και το αυτό είναι. Γι’ αυτό και ο θαυμάσιος φιλόσοφος άγιος Γρηγόριος Νύσσης παρατηρεί πως ο θάνατος είναι «η καινούρια γέννα που οδηγεί σε νέα ζωή». Με την κατάλυση του κράτους του θανάτου και της διαβολικής κυριαρχίας, ο θάνατος ανασταίνει την ευλογία της οικείωσης στο σώμα του φθαρτού, δραπετεύει από την κατάρα της ταφικής καταδίκης και ως ευλογία συνεχίζει να ζει. Υπάρχουν δύο όροι που εύστοχα χρησιμοποιεί ο Γιάννης Ρίτσος στη «Σονάτα του Σεληνόφωτος». Η συμμαχία και η υπακοή. Η συμμαχία της ζωής με το θάνατο, αλλά ταυτόχρονα και η ανυπακοή της στο θάνατο. Η ζωή είναι θάνατος και ο θάνατος είναι ζωή. Γεννιόμαστε, «συναντούμε» τη χώρα του θανάτου και εκείνος με τη σειρά του μας ζει στην αιώνια ζωή. Αυτό είναι αλήθεια. Και μάλιστα αναδυόμενη από τον Πανάγιο Τάφο όπου ο σταυρός του Χριστού δεν είναι κραυγή απόγνωσης, αλλά ζωή εκ του τάφου, καθώς «εκ του τάφου ανέτειλε ζωή και ελπίδα». 

Η αγωνία της εκκλησίας κατάντησε να είναι ένα ερώτημα και όχι μία κατάφαση. Αν το ερώτημα αυτό γίνει εμμονή, τότε η ζωή γίνεται άρνηση. Η ζωή του θανάτου αλλοιώνει την αρνητική παραδοχή της απολυτότητας και της μονοφυσιτικής ιδιοτέλειας. Αναδεικνύει την πολύπλευρη σημασία της συνέχειας και ως πολιτισμός της αγιοσύνης δεν βλέπει, δεν ακούει, δεν γεύεται και δεν ζει στο θάνατο αλλά στη ζωή του. Ο αποπροσανατολισμός των υπαρξιακών ερωτημάτων και πόθων είναι κάτι περισσότερο από βέβαιος, αφού όλη η αγωνία επικεντρώνεται στη ζωή μετά τον θάνατο και όχι στη ζωή πριν τον θάνατο. Σαν να υπάρχει μία προκαθορισμένη παρθενογένεση με την αφετηρία του θανάτου που δεν προϋποθέτει τη ζωή. Έτσι η αγνότητα ξεπέφτει και αποτελεί ίδιον γνώρισμα της μετά θάνατον ζωής. 

Αυτή η επικινδυνότητα γίνεται αμέλεια και όλο το σχέδιο της θείας οικονομίας μεταφέρεται αυτόματα από τον θάνατο στο μετά. Άλλες φορές με δοκητικές τάσεις καταργεί την ίδια ύψιστη κένωση του Εαυτού του Θεναθρώπου. Στη σκιά του άχρωμου χρώματος που έχασε το χρώμα του εν τη γεννήσει της φύσεως του και εκ του μηδενός ήρθε σαν δημιουργική αρχή και τελείωση στην άναρχη αρχή του. Σαν να μην γεννήθηκε ο άνθρωπος για να ζήσει. Σαν να χώρεσε τον εαυτό του στην αρχή του θανάτου, στην αρχή της εξουσιαστικής του απομόνωσης από τη θέα ενός πρωτόπλαστου κάλλους που υπάρχει στην αφετηρία του θανάτου και στη συνέχεια του. Επ’ ουδενί λόγω στη ζωή πριν θάνατο. Γι’ αυτό και ο φιλόσοφος Σενέκας «πνίγει» την αγωνία του σε ένα αύριο του «ίσως», διερωτώμενος ο ίδιος: «Γιατί οι περισσότεροι από εμάς δαπανάμε τα χρόνια μας όχι για να γευόμαστε τη ζωή, αλλά ξοδεύοντας την σε προετοιμασίες, που τάχα θα μας επιτρέψουν να τη χαρούμε στο απώτερο μέλλον;». 

Δεν είναι άδικο να γίνεται λόγος για ζωή μετά θάνατον, όταν ο άνθρωπος δεν ζει πριν τον θάνατο; Είναι άκρα υποκρισία η επιδίωξη της μετάθεσης της υπαρξιακής αγωνίας σε μία ζωή που ναι μεν είναι αληθινή, αλλά δεν διαγράφει μία πορεία γέννησης κι αιωνιότητας. Αν δεν γίνει η ζωή θάνατος και ο θάνατος ζωή πως θα ζήσει ο άνθρωπος; Αυτό προϋποθέτει την ύπαρξη ζωής σε ένα κόσμο φθαρτό μεν κι αμαρτωλό αλλά με πληθώρα αγιοσύνης και άφθονης πνευματικής απόλαυσης στην ίδια ζωή, το Σώμα και το Αίμα του Χριστού. Στην ιερή και μυσταγωγική πανδαισία της αχώρητης άκτιστης φύσης που χωράει τη σάρκα της φθαρτότητας ως μέσο οικείωσης και αγιασμού. 

Αν λοιπόν ο θάνατος δεν συμφιλιωθεί με την αγιοπνευματική φύση πώς θα σηματοδοτήσει την άλλη ζωή; Αν δεν συμβεί αυτή η πρόσληψη, τότε ο θάνατος είναι τέλος και η εκκλησία ιδεολογία. Η εκκλησία όμως ως θεία αποκάλυψη συνεχίζει την συνέχεια της στις ασυνέχειες του χρόνου, στις στατικές μορφές του και στις χαριτωμένες αλλά φθαρτές κοσμικές προκλήσεις. Η εκκλησία όμως κοινωνεί τον παλαιό άνθρωπο με ό,τι εκείνος πρεσβεύει, του δίνει τη δυνατότητα να γίνει Θεός κατά τον Μ. Αθανάσιο, να αγιαστεί και να σωθεί. Κι αυτό το πραγματώνει χωροχρονικά στη δυναμική του λειτουργικού «σήμερον» κι όχι ετεροχρονικά μη υπακούοντας στις χαοτικές και αλλοιωμένες ενέργειες του επιπόλαιου. Η συμφιλίωση λοιπόν με τον θάνατο στην ορθόδοξη ζωή και πνευματικότητα δεν συνιστά μία θανατοφιλία ψυχολογικού τύπου νοηματοδοτημένη από την ανάγκη υπέρβασης ή και απομυθοποίησης, αλλά ως ζωή που αιώνια ζει στην όντως ζωή. 

Φανταστείτε την ενάργεια των πραγμάτων ως πνευματική αλήθεια να αφηνόταν στο έλεος του αφορισμού και να μην υπήρχε ή να απουσίαζε στην καλύτερη περίπτωση από την τριαδική κοινωνία ως αγαπητική πορεία και συνύπαρξη. Ως αίσθηση βρώσης και πόσης του Σώματος και του Αίματος. Αντίθετα όλα μετέχουν με την κτιστή τους παρά ταύτα φύση στην άπειρη, ακατάληπτη, απροσδιόριστη θεία ουσία και γεύονται αυτή την «άσαρκη» θεία δόξα μυστηριολογικά. 

Η ζωή της συνέχειας οφείλει την υποστατική της παρουσία στη ζωή της γέννησης. Ζωή χωρίς ζωή δεν έχει νόημα. Ζωή που δεν ξενοδοχεί την παρουσία της συνεκτικής μεταδοτικότητας από το ανέκφραστο στο εκφρασμένο δεν έχει ζωή. Τα έσχατα δεν είναι μία αυτόνομη δημιουργικότητα και πηγή αυτονομημένης ωφέλειας, αλλά πραγματικότητα διά μέσου των αιώνων που νοείται και βιώνεται ως πραγματοποιήσιμη υπόσχεση κι όχι ως αυθύπαρκτη αποξένωση. Ο Τριαδικός Θεός απηύθυνε κάλεσμα σε μετοχή της αιωνίου ζωής στην ήδη υπάρχουσα επίγεια ζωή. Κι όχι ξεκίνημα ζωής στη μετά θάνατον ζωή. Είναι ασύμβατη με την θεϊκή κλήση η βίωση των «άδηλων και κρύφιων» της ακατάληπτης άκτιστης παρουσίας στη «φυγή» της εδώ ζωής ως εκεί αρχή ζωής. 

Η θεία χάρη ως δωρεά του Θεού και η «ένσαρκη» παρουσία της στην ανθρώπινη ζωή έχει κατεύθυνση προς το κατ’ εικόνα δημιούργημα. Και βέβαια συνδέεται με την επίγεια ζωή. Αναφέρει λοιπόν σχετικά ο Χρυσόστομος Σταμούλης τα εξής: «Κλήση του Θεού δεν είναι κλήση σε μια κάποια μελλοντική μεταζωή, αλλά στην εδώ ζωή, στη μόνη πραγματική ζωή που επεκτείνεται στα έσχατα μεριζόμενη αλλά ποτέ δαπανόμενη . Έτσι ώστε να αποδεικνύεται εν τοις πράγμασι πως υπάρχει ζωή πριν τον θάνατο». 

Ζωή είναι η όντως ζωή, καθώς η ομολογία του Θεανθρώπου είναι αφοπλιστική: «Εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή». Επομένως ζωή με νόημα, μα πάνω από όλα με χαρά και θεία χάρη, είναι η εν Χριστώ ζωή που κατά τον Νικόλαο Καβάσιλα «φύεται μεν εν τώδε τω βίω και τας αρχάς εντεύθεν λαμβάνει». Ομολογιακή αλήθεια που συνδέει την επίγεια με την αιώνια ζωή. Άρα τι θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ζωή πριν τον θάνατο; Αυτό το διδάσκει η μυσταγωγία της εκκλησίας και συγκεκριμένα τα ιερά μυστήρια που δηλώνουν την ταυτότητα της, την ύπαρξη της και την ολοκλήρωση της, σύμφωνα πάλι με τον ίδιο Πατέρα. 

Ζωή είναι να ζει Χριστός σε όλα. Ο άνθρωπος να ανασαίνει νάμα χάριτος σε όλα. Να μεθά με τα ευαγγελικά λόγια, με τα λόγια των Πατέρων, με τους ιερούς ύμνους, με την ευσέβεια και τη χρηστοήθεια. Να αγιάζεται μέσα στην εκκλησία, να αφήνει τον παλαιό άνθρωπο στο πετραχήλι του πνευματικού, να δραπετεύει από την μελαγχολία της αναπόλησης και να συγχωρείται. Να τρώει Θεό και να πίνει Θεό. Εν μυστηρίω όπως έλεγε και ο γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής. 

Όμως δεν είναι εύκολα να ζεις τη ζωή. Είναι προνόμιο, μα περισσότερο ευλογία. Και φυσικά όχι αποδιδόμενη με βάση το ανθρώπινο κριτήριο της απόκτησης, αλλά σμιλευμένη στο έλεος του Θεού. Σαν αναίρεση της ανθρώπινης αναξιότητας και ενεργή παρουσία και δωρεά Εκείνου. Για να ζεις τη ζωή, ιδίως σήμερα, πρέπει να είσαι μάγκας. Να είσαι και να γίνεσαι αλήτης Χριστού για την αγάπη Του, όπως συνήθιζε να λέει ο όσιος Πορφύριος. 

Και για να επιβιώσεις στη σκληρότητα και στο μίσος των ανθρώπων, οφείλεις να γίνεις ειλικρινής και απαθής. Να διώχνεις και να απομακρύνεις οτιδήποτε σε βλάπτει και δεν σε ωφελεί. Να μην δίνεις σημασία και ιδιαίτερη βαρύτητα σε λόγους που προέρχονται από την κακή προαίρεση των ανθρώπων. Να γίνεσαι πνευματικός επαναστάτης και να αντιδράς σε κάθε νοσηρή ενέργεια που νοσεί την ψυχή σου. 

Να αμφισβητείς, να μαθαίνεις, να ακούς όσα προέρχονται από την αγαθή προαίρεση, να μην πιστεύεις πολλές φορές στους ανθρώπους, να ξεχωρίζεις τους ανθρώπους που θα βάζεις στον κύκλο σου και στις νέες αρχές, να φεύγεις από τις άκαιρες συζητήσεις και από όσα θέλουν να σε θίξουν, να ακούς και να διδάσκεσαι από όσους σε αγαπάνε και αγωνιούν για την πνευματική σου πρόοδο. Να κλείνεις τα αυτιά σου στα ανυπόστατα, να αποστομώνεις με θάρρος και τόλμη όσα δεν ευσταθούν, να παλεύεις για την αρετή όχι μόνο μέσα από τη δράση, αλλά και μέσα από την απάθεια προς κάθε τι που σε πληγώνει. Να οριοθετείς τη ζωή σου, να την βαφτίζεις στη ζωή της εκκλησίας και των ιερών της μυστηρίων, στην απάθεια της έκφρασης και στη σιωπή της υπομονής. Κι αυτή γεννά αγάπη, δηλαδή Χριστό. Τότε είσαι άρχοντας. Είσαι ευεργετημένος από την αγάπη του Χριστού. 

Έτσι ζεις τη ζωή. Την πλήρωση δε της γεύσης, τη νιώθεις στο πιο γλυκό φίλημα του αιωνίου που μυσταγωγεί την ηδονή δια της μεταμόρφωσης των ωδινών. Η αφαίμαξη του μυστηρίου ως άσαρκη ουτοπία αναλώνεται στην ανοησία των εφήμερων και άκαιρων. Η υιοθέτηση όμως του μυστηρίου της ζωής, σταυρώνει τις αμαρτίες για να γεννήσει θάνατο. Κι ο θάνατος ζει στην αναίρεση του. Στη ζωή της θείας ευχαριστίας, δηλαδή στη ζωή πριν τον θάνατο. 

ΟΙ ΠΗΓΕΣ ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΤΙΠΟΤΑ ΓΙΑ "ΚΑΤΑΡΕΣ" ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑ

Στην Ιδιωτική Οδό έφθασε το παρακάτω σχόλιο αναγνώστη: 

Κύριε Ανδριόπουλε, 

Πρόσφατα, αφιέρωσα όλη μου τη διάθεση στην ανάγνωση των δυο και μοναδικών κειμένων, που αποδίδονται στον αγωνιστή του 1821 Γιάννη Μακρυγιάννη, αναζητώντας την τεκμηρίωση των φράσεων, που διάφορες "πηγές" αποδίδουν ότι είπε περί του αγίου Κοσμά του Αιτωλού και του Πάπα Ρώμης. Ένοιωσα έκπληξη, όταν διαπίστωσα ότι στα δυο σωζόμενα έργα που αποδίδονται στο Μακρυγιάννη, τα "Απομνημονεύματα" με τη μεταγραφή του Ι. Βλαχογιάννη, και τα "Θαύματα της Θείας Προνοίας", γνωστό επίσης ως "Οράματα και Θάματα" ή το "Άλλο Στορικό", ούτε "κατάρες" κατά του Πάπα, ούτε καν η πομπώδης φράση για τον άγιο Κοσμά περιέχονται. 

Ενθυμούμαι τις ζωηρότατες επικρίσεις κατά του Αργολίδος Νεκταρίου από πλείστους κληρικούς και λαϊκούς. Όταν διάβασα "ανάμεσα στις γραμμές τους" διαπίστωσα ότι μιλούν "περί χειρογράφου του Μακρυγιάννη". Περί τίνος αγνώστου χειρογράφου πρόκειται; Πώς είναι δυνατό να είναι γνωστό μόνο με την αναπαραγωγή του επιχειρήματος και χωρίς να αναφέρεται καμιά έγκριτη πηγή (τα σωζόμενα έργα του Μακρυγιάννη); Μήπως είναι και αυτό θρυλούμενο σαν την "Ομιλία του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ωπή", που δεν υπάρχει σε κανένα αρχαίο κείμενο; 

Αναρωτιέμαι, λοιπόν, μαζί με τον π. Γεώργιο Τσέτση: ποιος αποδίδει σε ποιον και ποιους λόγους και πόσοι εξ αυτών είναι αληθείς;

ΕΝΟΡΙΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ ΚΑΙ ΤΟ 2015 ΣΤΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

Έχουμε και στο παρελθόν γράψει ότι όποιος έχει την παραμικρή ιδέα για το τί σημαίνει οργάνωση μιας εκδήλωσης, μπορεί να αντιληφθεί αυτομάτως ότι αυτό που επιχειρεί για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά η περιώνυμος ενορία της Ευαγγελίστριας στον Πειραιά είναι πραγματικός άθλος! 

130 εκδηλώσεις από 1 Οκτωβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2015! 

Καθημερινές εκδηλώσεις πολιτισμού, λόγου και τέχνης, και συνάμα λειτουργικές ευκαιρίες σε καθημερινή βάση για ένα τρίμηνο, είναι σίγουρα μια μεγάλη διοργάνωση που απαιτεί πολύ κόπο, αλλά φαίνεται πως γίνεται με μεράκι, κι αυτό είναι το μυστικό της επιτυχίας. 

Ανάμεσα στην ενδιαφέρουσα ποικιλία των εκδηλώσεων, ξεχωρίζει το διήμερο αφιέρωμα (6-7/12) στον μακαριστό π. Αλέξανδρο Σμέμαν, μεγάλο λειτουργιολόγο του καιρού μας, με συμμετέχοντες τους Χρήστο Γιανναρά, Χρυσόστομο Σταμούλη, Θανάση Παπαθανασίου. 

Την επίσημη έναρξη του "Ενορία εν δράσει", όπως έχει ονομαστεί το όλο πρόγραμμα, θα κάνει ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ την Κυριακή 4 Οκτωβρίου.  

Το πλήρες πρόγραμμα παραθέτουμε στη συνέχεια.

Η δική μας συμβολή έχει προγραμματιστεί για το Νοέμβριο ως εξής:
Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2015 7.30 μ.μ. 

Μουσικές των Χριστιανών της μέσης Ανατολής 

Η Κυριακή Προσευχή στα Αραμαϊκά, βυζαντινοί ύμνοι στα αραβικά, χριστιανικοί ύμνοι των μελωδών αγίων της Συρίας (Εφραίμ ο Σύρος, Ρωμανός ο μελωδός, Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Ισαάκ ο Σύρος), αποσπάσματα από το «Άσμα Ασμάτων», παραδοσιακά τραγούδια και οργανικοί σκοποί της Μ. Ανατολής, αλλά και το ποίημα «Συμεών» (ο Στυλίτης) του Κ. Π. Καβάφη στα ελληνικά και αραβικά. 

Ερμηνεύουν: 

• Γιώργος Γενναίος, λαούτο - τραγούδι 

• Ειρήνη Τεννέ, τραγούδι 

• Σύλβια Κουτρούλη, νέϋ 

• Roni Bou Saba, αφηγητής – ψάλτης 

• Nabil Al Sayeg, ψάλτης 

• Εισήγηση – γενική επιμέλεια: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος 

Παραγωγή: Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον»

Enoria en Drasei 2015

Η "ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ" ΣΤΗΝ "ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ" ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ

Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για την Ιδιωτική Οδό να αναδημοσιεύεται στην ιστορική "Απογευματινή" Κωνσταντινουπόλεως. 

Τιμή, όχι μόνο γιατί φιλοξενείται ένα άρθρο μας στην 90χρονη ομογενειακή εφημερίδα, αλλά γιατί ο εκδότης της κ. Μιχάλης Βασιλειάδης και οι συνεργάτες του, δίνουν καθημερινή μάχη για την επιβίωσή της και την δυνατή μαρτυρία της, σ' έναν κόσμο που μεταβάλλεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα. 

Στο σημερινό φύλλο της, λοιπόν, αναδημοσιεύεται το κείμενό μας με τίτλο: Η ηδονή της "παναίρεσης του Οικουμενισμού". 

Θεωρήθηκε αναδημοσιεύσιμο - εικάζω - διότι είναι πλέον ηλίου φαεινότερον ότι οι "αντιοικουμενιστές" με την όλη δράση τους προσπαθούν να πλήξουν το Οικουμενικό Πατριαρχείο κι ας καμώνονται ότι δεν πολεμούν τον "θεσμό", αλλά τα "πρόσωπα", που τάχα "εκτρέπονται" από την "ορθή πίστη". 

Ευτυχώς, το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποδεικνύεται ο αιωνόβιος θεσμός της Ορθοδοξίας που ξέρει να αφουγκράζεται τα μηνύματα των σύγχρονων καιρών και να ανοίγει δρόμους, όταν πολλοί στην Ορθοδοξία σήμερα υιοθετούν την "λογική" των αποκλεισμών. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρο το σημερινό φύλλο της Απογευματινής.

Apogevmatini Polews 15-09-21

Η Εκκλησία της Κύπρου υποδέχθηκε 24 κειμήλια από συλημένους ναούς στα Κατεχόμενα

Βημόθυρα (17ος αιώνας), ναός Αγίου Ευλαλίου, Καραβάς

ΠΩΣ Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΟΣ ΝΤΙΚΜΕΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕ ΠΛΑΣΤΑ ΨΗΦΙΔΩΤΑ 

Πρόγραμμα Συντήρησης με οικονομική αρωγή Ελβετίας και βοήθεια 

του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών 

Του Αριστείδη Βικέτου 

Ακόμη 24 βυζαντινά και εκκλησιαστικά κειμήλια επαναπατρίστηκαν από το Μόναχο στην Κύπρο και από τις 15.9.15 εκτίθενται στο Βυζαντινό Μουσείο του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Προέρχονται από ναούς, που από το 1974 βρίσκονται στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, και οι περισσότεροι συλήθηκαν από τον Τούρκο αρχαιοκάπηλο Αϊντίν Ντικμέν. Τα ιερά κειμήλια αποτελούν μοναδικό δείγμα της κυπριακής Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής περιόδου στην εκκλησιαστική τέχνη και είναι αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής αλλά και πνευματικής και θρησκευτικής ζωής της Κύπρου. 

Μεταξύ των βυζαντινών κειμηλίων χαρακτηριστικότερα είναι: τρία ζεύγη βημοθύρων (Μονή Αντιφωνητή Χριστού, Μονή Παναγίας Καντάρας), τοιχογραφίες από τη Μονή του Αντιφωνητή Χριστού, το ναό της Αγίας Σολομονής στην Κώμα του Γιαλού και την Μονή Παναγίας Αψινθιώτισσας στο Συγχαρί. Επίσης χειρόγραφο ομιλιάριο (17ος αι.) από τη Μονή της Παναγίας Τροοδίτισσας και το χειρόγραφο ευαγγέλιο της Αρμενικής κοινότητας (18ος αι.) που κλάπηκε κατά την περίοδο της Τουρκικής ανταρσίας το 1963. 

Το εντυπωσιακό είναι ότι μέσα στα κιβώτια, με τα οποία μεταφέρθηκαν τα κειμήλια στην Κύπρο, ήταν και μαύρος χαρτοφύλακας σε μορφή μικρής βαλίτσας. Όταν ανοίχτηκε βρέθηκαν παλαιές και σύγχρονες (φυσικές και τεχνητές) ψηφίδες. Αυτές τις χρησιμοποιούσε ο αρχαιοκάπηλος Ντικμέν με τους συνεργάτες του για να κατασκευάζει αντίγραφα των ψηφιδωτών, που τα προωθούσε ως να ήταν αυθεντικά για πώληση στο παράνομο εμπόριο αρχαιοτήτων. Τα ψεύτικα πιστοποιητικά που διέθετε αποκλειστικά για τα αντίγραφα αποτελούν επαρκείς ενδείξεις για ένα καλά οργανωμένο έγκλημα. Ο Ντικμέν είχε δημιουργήσει εργαστήριο, στο οποίο αναμείγνυαν καινούργιες ψηφίδες με παλιές κυρίως από ψηφιδωτά της Παναγίας της Κανακαριάς, που διαλύθηκαν, ή από το διάκοσμο, ο οποίος καταστράφηκε ολοσχερώς. 

Το βαλιτσάκι του Aidin Dikmen

Στην τελετή για τον επαναπατρισμό των κειμηλίων (16/9/2015), η διευθύντρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων, δρ. Μαρίνα Σολομίδου-Ιερωνυμίδου, έκανε ιδιαίτερη αναφορά στο βαλιτσάκι του Aϊντίν Ντικμέν. Η κ. Ιερωνυμίδου είπε χαρακτηριστικά: «μέσα βρίσκονται ανάμεικτες αρχαίες και νέες ψηφίδες, που είχαν απομείνει από τα κλαπέντα ψηφιδωτά και με τις οποίες ο Ντικμέν ψηφοθετούσε δικές τους δημιουργίες για να πωληθούν ως αρχαία». 

Σε χαιρετισμό του ο υπουργός Συγκοινωνιών, Μάριος Δημητριάδης, εξέφρασε την ελπίδα ότι σύντομα θα επαναπατριστούν και οι υπόλοιπες αρχαιότητες (περίπου 62), που παραμένουν ακόμα στο Μόναχο. «Μ’ αυτό τον τρόπο δημιουργείται μια δυναμική και ένα διεθνώς θετικό κλίμα, το οποίο θα δράσει ευεργετικά προς την διευκόλυνση των διαδικασιών επιστροφής των κλαπέντων πολιτιστικών αγαθών και μας δίνει ελπίδες για μια καλύτερη συνεργασία μεταξύ των χωρών για την επιστροφή και άλλων θησαυρών μας που έχουν διαφύγει παράνομα από την Κύπρο», επεσήμανε. 

Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ανέφερε ότι τα επαναπατρισθέντα κειμήλια ναι μεν είναι κυπριακά, αλλά, υπογράμμισε, «ανήκουν σε όλη την πολιτισμένη ανθρωπότητα». Ο Αρχιεπίσκοπος υπογράμμισε ότι όλα τα κειμήλια «θα φυλαχθούν προσωρινά στο Βυζαντινό Μουσείο του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, μέχρις ότου φθάσει η ώρα να επαναπατρισθούν με ασφάλεια εκεί, όπου πραγματικά ανήκουν, σε μια ελεύθερη και επανενωμένη πατρίδα». 

Στην εκδήλωση απηύθυνε χαιρετισμό ο πρέσβης της Ελβετίας, Πέτερ Ράϊνχαρντ, ο οποίος δήλωσε ότι η ελβετική της χώρας του στηρίζει την αποκατάσταση κυπριακών πολιτιστικών θησαυρών. Ο Ελβετός πρέσβης είπε ότι το Πρόγραμμα Συντήρησης των επαναπατρισθέντων θησαυρών, που υποβλήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2014 σε συνεργασία με το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου εγκρίθηκε από την αρμόδια Επιτροπή της Ελβετικής Ομοσπονδίας (το Ομοσπονδιακό Γραφείο Πολιτισμού, το Τμήμα Εξωτερικών Υποθέσεων, η Ελβετική Υπηρεσία Ανάπτυξης και Συνεργασίας και η Ελβετική Επιτροπή UNESCO). Η Ελβετική Ομοσπονδία ενέκρινε τη συμμετοχή της στο πρόγραμμα με ποσόν 100.000 ελβετικών φράγκων, ποσό που αποτελεί το 22% του όλου προγράμματος, ενώ το υπόλοιπο ποσό αποτελεί συμβολή σε εργατοώρες.

Σπάραγμα τοιχογραφίας (9ος αιώνας) από την Αγία Σολομονή στην Κώμα του Γιαλού

Ο διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ', δρ. Ιωάννης Ηλιάδης έκανε στην συνέχεια ξενάγηση και παρουσίαση των επαναπατρισθέντων εκκλησιαστικών θησαυρών. Η συντήρηση των έργων ανέφερε, θα γίνει στα Εργαστήρια του Τμήματος Αρχαιοτήτων Κύπρου. Ο δρ. Ηλιάδης μεταξύ άλλων εξήγησε ότι τα τέσσερα σπαράγματα της ψηφιδωτής παράστασης της αψίδας της Παναγίας Κανακαριάς θα επανενωθούν με τα άλλα επτά σπαράγματα που βρίσκονται στο Μουσείο και επαναπατρίσθηκαν από τη Γερμανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1985, 1991 και 1997 και θα τοποθετηθούν σε αψίδα που θα δημιουργηθεί στον χώρο του Βυζαντινού Μουσείου. Επίσης, ότι θα επανενωθούν τα σπαράγματα από τις τοιχογραφικές παραστάσεις της «Δευτέρας Παρουσίας» και της «Ρίζας Ιεσσαί» από το ναό του Αντιφωνητή. Στο πρόγραμμα συντήρησης και αποκατάστασης θα συμβάλει και το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών.

Με τα 24 βυζαντινά κειμήλια επαναπατρίστηκαν και επτά προϊστορικές αρχαιότητες, οι οποίες μεταφέρθηκαν στο Κυπριακό Μουσείο στη Λευκωσία.

Απόστολος Παύλος, σπάραγμα τοιχογραφίας, 16ος αιώνας, από τον ναό του Χριστού Αντιφωνητή, στην Καλογραία

Ο Κύπριος υπουργός Συγκοινωνιών, Μάριος Δημητριάδης ευχαρίστησε το Ελβετικό Ομοσπονδιακό Συμβούλιο (Swiss Federal Office of Culture) για το ερευνητικό πρόγραμμα του Τμήματος Αρχαιοτήτων, που συγχρηματοδοτεί, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία δύο χρόνια και αφορά έρευνα και μελέτη κινητών ευρημάτων προερχομένων από ανασκαφές που διενεργήθηκαν πριν το 1974 σε προϊστορικές θέσεις, σε 12 περιοχές που δεν βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μεταξύ άλλων πρόκειται για τις θέσεις Τούμπα του Σκούρου (Μόρφου), Άγιος Ερμόλαος (Κερύνεια), Τρίκωμο, Δίκωμο, Βασίλεια, Κάρμι, Σίντα, Αρπερά. Ήδη έχουν μελετηθεί και ψηφιοποιηθεί έως τώρα 2069 κινητά ευρήματα.

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ 89,5

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος είναι ο καλεσμένος του ιερέα και σκηνοθέτη π. Πέτρου Μινώπετρου, σήμερα Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου 2015, στο Ραδιόφωνο της Εκκλησίας 89,5 στο πλαίσιο της εκπομπής «Από Τέχνη σε Τέχνη», στις 8 το βράδυ. 

Στην εκπομπή ο Κώστας Γεωργουσόπουλος μιλάει για την τέχνη του τραγουδιού και τη σχέση του με τον συνθέτη Γιάννη Μαρκόπουλο. 

Ο Γεωργουσόπουλος είναι τα πάντα: φιλόλογος, θεατρολόγος - σπούδασε και ηθοποιός με δασκάλους τον Δημήτρη Ροντήρη και τον Γιάννη Σιδέρη - δάσκαλος ο ίδιος για δεκαετίες στην δημόσια και την ιδιωτική εκπαίδευση, κριτικός, ποιητής, στιχουργός, μεταφραστής. Αλλά και μία έμψυχη εγκυκλοπαίδεια. 

Ο Κ. Γεωργουσόπουλος ξέρει όσο λίγοι τον νεοελληνικό πολιτισμό μας. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση ένα άρθρο του στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ (16-6-2007), όπου αναφερόταν στον Κωνσταντίνο Ψάχο. Τον άγνωστο, στις μέρες μας, μεγάλο δάσκαλο της Βυζαντινής Μουσικής στις αρχές του 20ού αιώνα, τον συνεργάτη των Σικελιανών στις Δελφικές Γιορτές. Ο Γεωργουσόπουλος εγκαλεί του ιθύνοντες του Φεστιβάλ Αθηνών, οι οποίοι «αγνοούν το μέγεθος Κωνσταντίνος Ψάχος - ο μεγαλοφυής μουσικολόγος και συνθέτης των Εορτών. Η παρτιτούρα του υπάρχει και θα ήταν πρώτης τάξεως μοντερνική άποψη, τώρα που το «έθνικ» ιδίωμα μάς κατακυριεύει, να ακούγαμε τη μελοποίηση του «Προμηθέα» και των «Ικέτιδων» από τη χορωδία του Λυκούργου Αγγελόπουλου».

Και θυμάμαι πως σε μια άλλη επιφυλλίδα του ο Κ. Γεωργουσόπουλος είχε αναφερθεί στον αείμνηστο πρωτοψάλτη της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλο Στανίτσα, ως ξεχωριστή μορφή του πολιτισμού μας. 

Με αφορμή δε την εκπομπή στο Ραδιόφωνο της Εκκλησίας, θυμήθηκα πως έφηβος σαν ήμουν άκουγα μετά μανίας τις Σειρήνες του Γιάννη Μαρκόπουλου (σε ποίηση Κ.Χ. Μύρη, ήτοι Κ.Γ.), γιατί σε αυτές συμμετείχε ως σολίστ ο πρωτοψάλτης Θεόδωρος Βασιλικός και η βυζαντινή χορωδία του.

«Ανεβαίνει ψηλά στον ουράνιο τρούλο ο δικέφαλος γυπαετός, 

εποπτεύει τα πέλαγα, εποπτεύει τα σπήλαια ο δικέφαλος γυπαετός. 

Καβαλάρηδες άγιοι και ξυπόλητοι αγιογδύτες 

η Πόλη κοιμάται στα πορφυρά της όνειρα 

και τα σοκάκια ξαγρυπνούν ξαρμάτωτα. 

Βυσσοδομούν οι βάρβαροι στις αμπάρες της οικουμένης 

και σκουντουφλούν οι καλόγεροι στο κομποσκοίνι τους.» 

Στην εκπομπή του Ραδιοφώνου της Εκκλησίας θα ακουστούν αρκετές συνθέσεις του Γ. Μαρκόπουλου σε ποίηση Κ.Χ. Μύρη. 

Ο Κ. Γεωργουσόπουλος είναι ακάματος και ακοίμητος! Παραμένει μέγας επόπτης των πολιτιστικών μας πραγμάτων και είναι πάντοτε παρών στα θεατρικά – και όχι μόνο - δρώμενα. 

Την ευρυμάθειά του δύσκολα θα την συναντήσουμε σε άλλον δάσκαλο και κριτικό. 

Εύχομαι υγεία αδιάπτωτο, για να μας διδάσκει με το σπινθηροβόλο πνεύμα του για πολλά χρόνια ακόμα.

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΣΕ ΡΟΛΟ "ΚΑΤΑΚΤΗΤΗ" ΣΤΗΝ "ΓΑΛΛΙΚΗ ΣΟΥΙΤΑ" ΤΟΥ SAUL DIBB

Ἕλενα Χατζόγλου 

Γαλλικὴ σουίτα

Ἡ μουσικὴ σὲ ρόλο «κατακτητῆ». 

Ἡ κινηματογραφική ταινία «Γαλλική σουίτα», ἡ ὁποία προβλήθηκε πρόσφατα στους κινηματογράφους, σὲ σκηνοθεσία Saul Dibb καὶ μὲ πρωταγωνιστὲς τοὺς Michelle Williams, Matthias Schoenaerts, Kristin Scott Thomas, ἀποτελεῖ τὴν μεταφορὰ στὴ μεγάλη ὀθόνη τοῦ ὁμότιτλου λογοτεχνικοῦ βιβλίου (ἑλλ. μετ. Ἔφη Κορομηλᾶ, ἐκδ. Πατάκης, Ἀθήνα, 2015), διεθνοῦς ἀποδοχῆς, τῆς Ἰρὲν Νεμιρόβσκυ (1903-1942). 

Στὴν ταινία ἐκτυλίσσονται γεγονότα ἀπὸ τὴν ἔναρξη τοῦ β΄ παγκοσμίου πολέμου (1939-40) καὶ τὴ γερμανικὴ κατοχὴ στὴ γαλλικὴ ἐπαρχία, μὲ ἐπίκεντρο τὴ ζωὴ μιᾶς νεαρῆς Γαλλίδας καὶ ἑνὸς Γερμανοῦ ὑπαξιωματικοῦ. Στὴν πραγματικότητα ὅμως τὸ ἔργο πραγματεύεται τὸ θέμα τῆς ἐπίδρασης ποὺ ἀσκεῖ ἡ μουσικὴ στὸν βαθύτερο ψυχισμὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ στὶς σχέσεις τους. Ἡ «Γαλλικὴ σουίτα» εἶναι ἡ μουσικὴ σύνθεση τὴν ὁποία προσπαθεῖ νὰ ὁλοκληρώσει ὁ Γερμανὸς Μπροῦνο στὴ γαλλικὴ πόλη Μπυσί, στὸ σπίτι ὅπου διαμένει ἡ Λουσὶλ μὲ τὴν πεθερά της καὶ ὅπου «φιλοξενεῖται» πρόσκαιρα καὶ ἐκεῖνος κατὰ τὴ γερμανικὴ κατοχὴ στὴ Γαλλία. 

Μέσα ἀπὸ τὶς λεπτομέρειες ποὺ ἀφοροῦν τὴ ζωὴ τῆς πολυπρόσωπης αὐτῆς κοινωνίας, μέσα ἀπὸ τὶς ἀντιδράσεις τῶν ἀνθρώπων -ποὺ ἀναδεικνύονται μὲ τὴν καταλυτικὴ δύναμη ἀστάθμητων παραγόντων, ὅπως εἶναι ὁ πόλεμος, ἡ προσφυγιά, ἡ βίαιη εἰσβολὴ κατακτητῶν στὴν ἰδιωτικότητά τους κ.λπ.- κυριαρχεῖ βαθύτερα ἡ παντοδυναμία τῆς μουσικῆς. Ἡ μουσική, κατὰ τὴ συγγραφέα τοῦ ἔργου, ὑφέρπει καὶ διαμορφώνει τὸν ψυχισμὸ τῶν ἀνθρώπων. Σμιλεύει τὴ συνείδηση καὶ τὸ ὑποσυνείδητό τους χωρὶς νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν ἐν μέσῳ τῆς τραγικότητας ποὺ βιώνουν. Ὁ Γερμανὸς Μπροῦνο ἀνθίσταται στὸ ἀπάνθρωπο «πρόσωπο» τῆς διατεταγμένης ὑπηρεσίας τὴν ὁποία ἐπιτελεῖ, διατηρεῖ τὴν εὐαισθησία καὶ τὴν ἀνθρωπιά του, καὶ αὐτὸ γιατὶ ἔχει ἐμποτισθεῖ βαθιά, ὑπαρξιακὰ ἀπὸ τὴ δύναμη τῆς μουσικῆς. Ἡ ταινία ἀποτελεῖ ὄχι τόσο ἕνα αἰσθηματικὸ δράμα, βασιζόμενο στὸν ἀνεκπλήρωτο ἔρωτα τῶν πρωταγωνιστῶν, οὔτε μόνο μία ἀντιπολεμικὴ ἀντιναζιστικὴ κραυγή, ὅσο κι ἂν ἀποτυπώνει ρεαλιστικὰ διάφορες λεπτομέρειες τοῦ β΄ παγκοσμίου πολέμου. Κυρίως, καὶ κάτω ἀπὸ τὰ ἐπιφαινόμενα, ποὺ εἶναι τὰ ἠχηρὰ γεγονότα -ἱστορικὰ ἢ προσωπικὰ τῶν ἡρώων- ἀντηχεῖ τὸ μεῖζον θέμα, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὴ μουσική. 

Ποιάν ἐξανθρωπιστικὴ δύναμη μπορεῖ νὰ ἐμπεριέχει ἡ μουσική, ὥστε νὰ διατηρεῖ «ζωντανὴ» τὴν ψυχὴ ἑνὸς ἀνθρώπου μέσα σὲ ἕνα ζοφερὸ περιβάλλον καὶ ἕνα κτηνῶδες καθῆκον; Ποιά μετουσίωσή της σὲ πνευματικὴ φλόγα μπορεῖ νὰ συντελεῖται, ὥστε νὰ γίνεται ὁμοούσια μὲ τὸ πνευματικὸ φῶς, τὸ ὁποῖο ἀποτρέπει τὴ βύθιση τῆς ψυχῆς στὸ σκοτάδι τῆς ἐξαχρείωσης; Πῶς μπορεῖ ἡ μουσικὴ νὰ ἐμπνεύσει καλοσύνη, συμπόνοια, ἔρωτα, κατανόηση, ὅταν ὅλα γύρω εὐνοοῦν τὴν ἐξαχρείωση; Σ’ αὐτὰ τὰ μᾶλλον ρητορικὰ ἐρωτήματα προσπαθεῖ νὰ δώσει ἀπαντήσεις ἡ ταινία περισσότερο, παρὰ νὰ προβάλει μία ἀκόμη δραματικὴ ἱστορία ἀτελέσφορου ἔρωτα λόγῳ τοῦ πολέμου. 

Ὁ δραματικὸς τόνος ὑποχωρεῖ, ἢ καλύτερα συνεπικουρεῖ ἀθόρυβα τὴ θριαμβικὴ κυριαρχία τῆς μουσικῆς τέχνης. Ἡ ἐπιβολή, ἡ ὑποχρεωτικὴ κατοχή, ὁ φόβος, ὅλα τὰ δεινὰ ποὺ φέρνει μαζί του ὁ εἰσβολέας, ἀποδυναμώνονται μπροστὰ στὴ δύναμη τῆς τέχνης αὐτῆς, ἡ ὁποία πλάθει συναισθήματα, ἑνώνει τὶς ψυχές, ἐπουλώνει βαθιὰ τραύματα. Καὶ παρὰ τὶς ἀντιξοότητες, στὸ τέλος τῆς ταινίας παίρνει τὴ μορφὴ τοῦ ὁλοκληρωμένου πιὰ μουσικοῦ ἔργου «Γαλλικὴ σουίτα» καὶ εἰς πεῖσμα τῆς ματαιότητας τοῦ πολέμου γίνεται ὁ ἀβίαστος νικητής, δυνατότερος καὶ ἀπὸ τὸν πιὸ ἐπιβλητικὸ κατακτητή.

Η ΗΔΟΝΗ ΤΗΣ "ΠΑΝΑΙΡΕΣΗΣ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ"

Ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων με τον Καρδινάλιο του Μιλάνου 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Διαβάζοντας κανείς τα πρόσφατα κείμενα του Μητροπολίτου Πειραιώς Σεραφείμ και του Διευθυντού του Γραφείου Αιρέσεων της Μητροπόλεως Πειραιώς Αρχιμ. Παύλου Δημητρακόπουλου, διαπιστώνει πώς ηδονίζονται οι «αντι-οικουμενιστές» γράφοντας για την «παναίρεση του Οικουμενισμού», η για το ότι η μέλλουσα να συνέλθει Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδοξίας θα αποδειχθεί «ληστρική» και «ψευδοσύνοδος», αν δε καταδικάσει «την παναίρεση του Οικουμενισμού» ή για το ότι οι Πατριάρχες Μελέτιος Μεταξάκης και Αθηναγόρας ήσαν οπωσδήποτε «μασώνοι»!!! 

Άφατη η ηδονή για τον Αρχιμ. Παύλο να γράφει ότι η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος είναι «πιστή διάκονος του παναιρετικού Οικουμενισμού»! Ευτυχώς που υπάρχει ο «Οικουμενισμός» γιατί αλλιώς ο Αρχιμ. Παύλος Δημητρακόπουλος, οι κληρικοί Άγγελος Αγγελακόπουλος, Τάσος Γκοτσόπουλος κ.α. ομόφρονές τους, θα είχαν αυτοκτονήσει! Τι νόημα θα είχε η ζωή τους χωρίς την «παναίρεση του Οικουμενισμού»; Πόσο αβίωτος θα ήταν ο βίος τους αν δεν «αγωνίζονταν» να «αποδείξουν» Μασόνους τους Πατριάρχες; Τι πενιχρά θα ήταν η υπόστασή τους αν δεν πίστευαν ότι αυτοί είναι «επόμενοι τοις αγίοις πατράσι» ενώ «οι άλλοι» είναι οπωσδήποτε «αιρετικοί, συγκρητιστές, πανθρησκειαστές , νεοεποχίτες» κ.ο.κ.; 

Αλλά για να πούμε και κάτι εδώ τώρα. Ας το συνειδητοποιήσουν: Τον αέρα δέρουν, γιατί το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Αυτό που λένε «η παναίρεση του Οικουμενισμού» δεν υπάρχει, παρά μόνο στην φαντασία τους. Καμία Ορθόδοξη Αυτοκέφαλη Εκκλησία δεν μιλάει γι’ αυτό. Καμία Ορθόδοξη Εκκλησία δεν θέτει το θέμα αυτό στην ατζέντα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Καμία Ορθόδοξη Εκκλησία δεν συμμερίζεται τις εξαλλοσσύνες όλων αυτών που φλερτάρουν στενά με τον παλαιοημερολογητισμό. 

Και επειδή οι ταλαίπωροι «αντι-οικουμενιστές» …προσβλέπουν στην Εκκλησία της Ρωσίας για την καταπολέμηση του «Οικουμενιστικού» Φαναρίου, καλό θα ήταν να το πάρουν απόφαση: φρούδες οι ελπίδες τους. Μια απλή περιδιάβαση στις ιστοσελίδες της Ρωσικής Εκκλησίας θα τους πείσει (;) για τις καθημερινές διαχριστιανικές και διαθρησκειακές δράσεις της Μόσχας. 

Το γεγονός δε ότι το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω, το καταλαβαίνει και ο εύστροφος Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, όταν στην αρχή του κειμένου του για την Σύναξη των Ιεραρχών του Θρόνου στο Φανάρι, καταγράφει τα πρόσφατα «οικουμενιστικά» συνέδρια και γεγονότα πάση τη κτίσει, για να επισημάνει με λέξεις – «βόμβες»: Ὁ σατανοκίνητος καί δαιμονικός Οἰκουμενισμός, ὄργανο στά χέρια τῆς Μασονίας καί τοῦ διεθνοῦς φρικώδους Σιωνισμοῦ, πού ἀποσκοπεῖ στήν ἐγκαθίδρυση τοῦ Ἀντιχρίστου, ὡς μοναδικοῦ παγκοσμίου βασιλέως, ἀλλοιώνει τίς συνειδήσεις καί ἔχει διαβρώσει σχεδόν τούς πάντες καί τά πάντα. 

Αφού κι εγώ αισθάνομαι ηδονή διαβάζοντας αυτήν την ..cult πρόταση του Σεβασμιωτάτου. 

Σας προτείνω, αγαπητοί συνοδίτες, να την επαναλαμβάνετε εν είδει προσευχής. Θα αισθανθείτε μεγάλη …ανάπαυση. Οι ηθοποιοί σίγουρα θα βρουν σ’ αυτήν μιαν ανεκλάλητη ηδονή, που θα τους δώσει άλλη προοπτική στην εκφορά του λόγου και την υποκριτική τους τέχνη. 

Την κάνω πρόβα!.. 

Ὁ σατανοκίνητος καί δαιμονικός Οἰκουμενισμός ….ὄργανο στά χέρια τῆς Μασονίας καί τοῦ διεθνοῦς φρικώδους Σιωνισμοῦ, πού ἀποσκοπεῖ στήν ἐγκαθίδρυση τοῦ … Ἀντιχρίστου, ὡς μοναδικοῦ παγκοσμίου βασιλέως, …ἀλλοιώνει τίς συνειδήσεις καί ἔχει …διαβρώσει σχεδόν τούς πάντες καί τά πάντα.

ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ: Ο ALİ

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

“alo, alo zwei Euro” 

Ἐκεῖ στὸ πανέμορφο χωριὸ Sarıgerme τῆς νοτιοδυτικῆς Τουρκίας κοντὰ στὴ Μάκρη (Τελμησσὸ-Fethiye), βρίσκεται ἀπὸ τὸ οἰκολογικὸ bungalows-ξενοδοχεῖο Iberotel Park Sarıgerme ἕνας δρόμος πρὸς τὸ τσαρσὶ τῆς περιοχῆς, κατάφυτος ἀπὸ τὴ μιὰ πλευρὰ μὲ πεῦκα καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μὲ ἄγρια χόρτα καὶ θάμνους πάνω στὸ βραχῶδες βουνό, ὅπου βόσκουν αἰγοπρόβατα καὶ πουλερικά, καὶ ἁπλώνονται μεγάλες σέρες ἐμποτιζόμενες δυστυχῶς μὲ πολυάριθμα καὶ ὀλέθρια, ὡς συνήθως, φυτοφάρμακα. 

Πολλὰ εἶναι καὶ τὰ ἀρχαιολογικὰ εὑρήματα τῆς πρωΐμου ἑλληνικῆς ἀρχαιότητος (Pisilis) μὲ τεκμήρια ἑνὸς ἀνεπανάληπτου πολιτισμοῦ, τὰ ὁποῖα φέρει σήμερον στὸ φῶς ἡ ἀρχαιολογικὴ σκαπάνη Τούρκων καὶ ἄλλων ἐρευνητῶν. 

Πρὸ τῆς εἰσόδου λοιπὸν τῆς ἀγορᾶς, βρίσκεται ἕνα παλαιὸ πέτρινο κτηριακὸ συγκρότημα ἐξ ὀρθογωνίων τμημάτων κρὲμ χρώματος, ποὖταν ἓν ἀπὸ τὰ δύο ὀνομαστὰ καζίνα τῆς περιοχῆς, ὅπου ἐσύχναζον ξένοι πολλοὶ θυσιάζοντες εἰς τὸν Διόνυσον τουρίστες, ἔρημον σχεδὸν σήμερον. 

Ἐκεῖ λοιπὸν ὁ γράφων κατὰ τὸν περίπατόν του, ὄρθρου βαθέος κάθε ἡμέραν, συνήντα τὸν πασίγνωστο τοπικῶς Ali στὸ ἄκρον ἑνὸς μπαλκονιοῦ, βοῶντα ἐπὶ ὥρας: alo, alo, cafe zwei Euro, zwei Euro, πρὸς ἄγραν διερχομένου τινὸς καίτοι ματαίως. Οὗτος ἦτο γόνος εὐμαροῦς οἰκογενείας, ἀλλὰ ὀ ἀδελφός του ἠνάλωσε τὴν περιουσίαν ζῶν ἀσώτως καὶ ρίπτων ψιχία τινὰ εἰς τὸν Ali, ἔχοντα ὄμως καὶ κρατικὴν ἐπιχορήγησιν καὶ τὴν γηραιὰν μητέρα του Cennet, κυρτὴν καὶ μᾶλλον κολασιόμορφον, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὁ υἱὸς κινδυνεύων. Ὁ Ali παρουσιάζει σήμερον προβλήματα ὑγείας, χρησιμοποιῶν ἴσως ναρκωτικὰ καὶ ψυχοφάρμακα. 

Εἶναι εὐειδὴς μὲ παχείαν ὄπισθεν κόμην (Top) καὶ κοσμίαν περιβολήν, κυρίως πρότερον. Οὐχὶ σπανίως ὅμως ἐρίζει μὲ τοὺς περιοίκους "πιλατεύοντας" αὐτὸν καὶ συχνάκις καταζητεῖται ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς καὶ πρὸς φυλάκισιν. Οὕτω ἡμέραν τινὰ προσῆλθε τουρίστας ἐκ βορρᾶ καὶ ἐρωτηθεὶς ἐζήτησεν ἀπόσταγμα κριθῆς. Ὁ Ali ἔσπευσε ἀμέσως νὰ τὸν ἐξυπηρετήσει τερψιλαρυγγικῶς. Ἀκολούθως δὲ ἀπήτησεν δικαίως τὸ ἀντίτιμον. Ὁ μεθυσθεὶς ὅμως πελάτης ἠρνήθη τοῦτο, ὁπότε ἤρχισεν κραιπάλη καταλήξασα εἰς τὴν χωροφυλακήν. Ἐπίσης ἑτέραν ἡμέραν ἐφώνη: δυὸ τσάγια πέντε λίρες. Πελάτης ὅμως τις ἀντέταξεν: Ἐγὼ εἶμαι εἷς, ὁπότε ὁ Ali προσέθεσε: τὸ ἕτερον πίνει ἡ ἀφεντιά μου! Διὰ τοῦτο, χάριν ἀσφαλείας ἡ σιδηρᾶ θύρα τοῦ κήπου τοῦ οἴκου του παραμένει δίκην φυλακῆς, κλειστὴ διὰ παχείας ἀλυσίδος τὸ ἑσπέρας κυρίως, δηλωτικὴ ὅτι οὗτος ἀπουσιάζει ἐὰν δὲν βρίσκεται εἰς τὸ κρατητήριον!

Στὸ τσαρσὶ ἐγνώσισε ὁ γράφων καὶ τὸν Muzaffer τοὐπίκλην Gino, μεγάλον καταστηματάρχην ὀμματοϋαλίων, λοιπῶν τουριστικῶν ἀξεσουὰρ καὶ μικρῶν ἠλεκτρονικῶν συσκευῶν. Κάθε πρωΐ τὸν ἔβλεπε κανεὶς νὰ καθαρίζει ὅλα τὰ γυαλιὰ ἀπὸ τὴν σκόνη μὲ ὑπομονή. Οὗτος εἶναι εἷς ἐκ τῶν πειραχτηρίων τοῦ Ali, ὁ ὁποῖος δαιμονίζεται ὅταν ὁ Gino ἑλκύει ὀπισθίως τὸ ποδήλατό του, ὤστε νὰ μὴν ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσει, ἢ ὅταν ἀναμειγνύεται γλωσσικῶς εἰς τὴν πελατείαν του μὲ ἀποτέλεσμα νὰ τὴν χάνει, ὁπότε καλεῖ τὴν μητέρα του γοερᾷ τῇ φωνῇ: Ana, ana, πρὸς βοήθειαν. 

Ὁ Gino καίτοι ἀμόρφωτος εἶναι συμπαθὴς καὶ ἐνήμερος τῶν συγχρόνων γεγονότων, τίμιος στὸ μετερίζι του καὶ πολὺ ἀστεῖος. Εἶχε δὲ μὲ τὸν γράφοντα ποικίλες συνομιλίες ἀνοιχτὲς καὶ ἐντυπωσιακῶς τοῦ ζήτησε νἄρθει στὴν Πόλη νὰ φορέσει ράσον καὶ νὰ φωτογραφηθεῖ μὲ τὸν ΑΝΑΚΤΑ. Ἔτσι ἡμέραν τινὰ ἐκάθητο είς στενὴν ἀγυιάν, ὁπότε τὸν ἐπλησίασε ἀπατεὼν καὶ τοῦ εἰσηγήθη νὰ ληστεύσει τὸ ἀπέναντι κτήριον καὶ μετὰ νὰ μοιρασθοῦν τὰ "λάφυρα". Διερχόμενος ὅμως τις τὸν ἤκουσε καὶ τὸν κατήγγειλε, ὁπότε τὸν συνέλαβε ἡ χωροφυλακή, καίτοι ἰσχυρίζετο τὸ ἀντίθετον. Ὁ Gino ἔδωσε εἰς τὸν γράφοντα διαφόρους πληροφορίας καὶ διὰ τοὺς Ἀλεβῆδες, τῶν ὁποίων ὑπῆρχε πλησίον χωρίον. Οἱ Σουνίτες Μουσουλμάνοι, κατά τινας, τοὺς ἀποκαλοῦν "μικροὺς Χριστιανούς" (πρβλ. Παυλικιανούς)1. Τὸ φαινόμενο δὲ τοῦ Ἀλεβιτισμοῦ κατ’ ἄλλους δὲν εἶναι Χριστιανισμός, ἀλλὰ εἷς κρυφός, ἐν ἀναμονῇ, ἐν ἀναστολῇ καὶ ἐν ὑπνώσει παράλληλος καὶ παράδοξος "Ἑλληνισμός" εἴκοσι ἑκατομμυρίων, ἰδιόμορφος καὶ φιλελεύθερος. Ὁμίλησε διὰ τὰ Cemevi ὅπου συνευρίσκονται οἱ ὀπαδοὶ αὐτῶν. Ἄνδρες καὶ γυναῖκες "μεταλαμβάνουν" ἀποστάγματος σταφυλῆς καὶ εἶτα χορεύουν ὡς οἱ χορευταὶ ἐν τῷ Χριστιανισμῷ2 ἢ οἱ Μεβλεβῆδες.

Ἐὰν δὲ φιλοξενηθεῖ τις εἰς οἰκίαν των, δέον νὰ προσκομίσει καὶ φιάλην ἀποστάγματος. Ἐγειρόμενος δὲ τὴν ἑπομένην ἐκ τοῦ ὕπνου εὑρίσκει παρακοιμώμενον "δῶρον οὐράνιον"! Πολλὰ ὅμως καὶ ἄλλα ἐξ αὐτῶν εἶναι συκοφαντίαι, διότι οὗτοι προσεύχονται, ἄδουσιν καὶ χορεύουσιν τῇ συνοδείᾳ ὀργάνων (saz) κεχωρισμένοι ἐνίοτε ἄνδρες καὶ γυναῖκες ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν ἑνὸς Dede, ὁ ὁποῖος καὶ ἀπευθύνει πρὸς αὐτοὺς λόγους πατρικούς3. 

Ταῦτα λοιπόν τινα ἐκ τῶν ἀλησμονήτων περὶ τῶν ἀναμνήσεων τοῦ παραδεισίου τούτου χώρου, ὁ ὁποῖος ἐγέννησε τοὺς διαπρεπεῖς φιλοσόφους τῆς Ἰωνικῆς Σχολῆς καὶ τοὺς καλλιτέχνας, οἱ ὁποῖοι θὰ κοσμοῦν αἰωνίως τὸ παγκόσμιον Πάνθεον τῆς Ἱστορίας τῆς Τέχνης καὶ τοῦ πολιτισμοῦ. 

_________________________________________ 

1- S. Seropyan, Küçük Asya’nın "Sapkın" Hıristiyanları: Pavlikyanlar, Agos 8.6. (2013) 10. 

2- Κ. Δ. Καλοκύρη, Θεαματικὰ δρώμενα τοῦ τελετουργικοῦ τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος, Θεσσαλονίκη 2003, 21. 

3-, Ὀρθόδοξος Ὁμάδα Δογματικῆς Ἔρευνας. Θρησκεῖες καὶ Ἰσλάμ. http://oodegr.co/oode/islam/alevismos_1.htm

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΩΝ ΓΕΥΣΕΩΝ / Του Δρ. Παναγιώτη Καμπάνη

Η Θεσσαλονίκη των γεύσεων 

Παναγιώτης Καμπάνης, Δρ. Αρχαιολόγος-Ιστορικός, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. 

Το άρθρο απαγορεύεται αυστηρώς από τους έχοντες υψηλά ποσοστά χοληστερίνης, τριγλυκεριδίων, καρδιαγγειακών προβλημάτων, διαβήτη και τάσεις παχυσαρκίας.

«Κατακεί που φυσάει ο γαρμπής προκόβει η εύφορη πεδιάδα της όμορφης αυτής πολιτείας. Τα δημητριακά της μπορούν να συγκριθούν μόνο με κείνα που ‘ρχονται από τους γόνιμους κάμπους της κοίλης Συρίας και του Χοράν. Παράγει επτά διαφορετικά είδη σταριού, καθώς και ρύζι, κουκιά, φακές και φασόλια. Απ’ τα χλωρά λαχανικά βρίσκεις, χειμώνα-καλοκαίρι, αγγούρια, κρεμμύδια, πράσα, κάρδαμα, σκόρδα, λάχανα, ραπάνια, βολβούς και δαυκιά. Στους ονειρεμένους μπαχτσέδες, στα μποστάνια και στ’ αμπέλια, ευδοκιμούν όλων των ειδών τα οπωρικά. Όμως, τα πιο ξακουστά, είναι τα περίφημα άσπρα κεράσια. Τις κρύες μέρες του χειμώνα, οι αιάνηδες δίνουν- εκ περιτροπής- μεγάλα συμπόσια, που τα ονομάζουν ‘γκεζμέ’. Κατά τη διάρκεια των συμποσίων (απ’ ότι ξέρω σε καμιά άλλη χώρα του κόσμου δεν γίνεται κάτι τέτοιο), σερβίρουν θαυμάσια φαγητά, όπως: ψητό αρνί, αρνάκι καπαμά, ψάρια και διάφορα χοσάφια. Όλα είναι υπέροχα. Παράγονται διάφορα εκλεκτά ποτά. Μα το κρασί τους, είναι από τα πιο ευγενή του κόσμου. Μόνο, που – και μια σταγόνα να πιεις – είναι χαράμ (αμαρτία). Έτσι κι εγώ ο εγκρατής, δεν το δοκίμασα κι ούτε και είδα τον κεχαγιά των ποτών, να τον ρωτήσω. Πάντως, απ’ τα σερμπέτια, πολύ επαινετά είναι οι βυσσινάδες και το μέλι του Χορτάτζ», γράφει ο Τούρκος περιηγητής του 17ου αι. Εβλιγιά Τσελεμπί, στο έργο του Περί των αφθόνων γεννημάτων.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στη συνέχεια. 

Η Θεσσαλονίκη Των Γεύσεων

«Νυχτερινή εξομολόγηση» με τη Ντόρα Μπακοπούλου, την Ιουλίτα Ηλιοπούλου και τον Δημήτρη Καταλειφό

Απόψε μέσα στον κήπο του Μεγάρου, εκεί που και οι ψίθυροι μπορούν ν’ ακουστούν καθαρά, η νύχτα ξετύλιγε την μουσική της, καθώς το αεράκι μας τύλιγε στοργικά. Μελωδίες και λέξεις που η ποίηση τις ταξιδεύει απ’ τα βάθη της καρδιάς μας ως τ’ άστρα. 

Λυρισμός, σκέψη, ρομαντική διάθεση, ανατροπή μέσα από την ποίηση των: P. B. Shelley, A. Musset, A. Mickiewicz, William B. Yeats, Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Pierre Jean Jouve, L. Aragon, Διονυσίου Σολωμού, Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργου Σαραντάρη και τη μουσική των: F. Chopin, E. Grieg, S. Rachmaninov, D.Scarlatti και C. Debussy. 

Και οι τρεις αγαπημένοι συντελεστές ήσαν υπέροχοι! 

Ντόρα Μπακοπούλου, πιάνο 

Ιουλίτα Ηλιοπούλου, επιλογή κειμένων, απαγγελία 

Δημήτρης Καταλειφός, απαγγελία 

Το αναλυτικό πρόγραμμα αυτής της Μουσικής Ποιητικής βραδιάς έχει ως εξής:
▪ Γιώργος Σαραντάρης, «Αόρατοι κατοικούμε»
♪ D. Scarlatti, Σονάτα σε ρε ελάσσονα
▪ L.Aragon, «Δεν υπάρχει αγάπη ευτυχισμένη» μετ. Α. Φωστιέρης
♪ F. Chopin, Polonaise σε μι υφ. ελάσσονα opus 26 no2
▪ A.de Musset «Στη Γεωργία Σάνδη, Ι» μετ. Ι. Ηλιοπούλου
♪ F. Chopin, Nocturne σε σολ μείζονα opus 37 no2
▪ Οδυσσέας Ελύτης, «Η συναυλία των Γυακίνθων»
♪ E. Grieg, Mélodie, από τα λυρικά κομμάτια
▪ Α. Rimbaud, «Η Αυγή» μετ. Οδυσσέας Ελύτης
♪ C. Debussy, Reverie
▪ Διονύσιος Σολωμός, «Το όνειρο»
♪ F. Chopin, Nocturne σε μι ύφ. μείζονα opus 55 no2
▪ P.B.Shelley, «Στη…», μετ. Ι. Ηλιοπούλου
♪ F. Chopin , Impromptu no 3
▪ Κώστας Καρυωτάκης, «Εσπέρα»
♪ S. Rachmaninov, Prelude σε μι ελάσσονα opus 32
▪ Ch. Baudelaire, «Τα δώρα της σελήνης» μετ. Στ. Βαρβαρούσης
♪ F. Chopin, Ballade no 3
▪ A.Mickiewicz, «Η Alushta τη νύχτα» μετ. Ι. Ηλιοπούλου
♪ F. Chopin, Prelude no 4 σε μι ελάσσονα 
▪ W.Yeats, «Η γάτα και το φεγγάρι» μετ. Σπ. Ηλιόπουλος
♪ C. Debussy, Clair de lune
▪ P.J.Jouve, «Η χώρα της Ελένης» μετ. Ο. Ελύτης
♪ F. Chopin, Prelude opus 23 no 20
▪ L.Aragon, «Τραγούδι του Οκτώβρη» μετ. Γ. Σπανός
♪ F. Chopin, Preludes opus 23 no 21
▪ Adonis, Ο Καινούργιος Νώε μετ. Μ.Πιλάρ
♪ F. Chopin, Preludes opus 23 no 22

ΕΦΥΓΕ Η ΜΕΓΑΛΗ ΧΟΡΟΓΡΑΦΟΣ ΜΑΡΙΑ ΧΟΡΣ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΜΕΡΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΛΛΑΣ!

Η Μαρία Χορς έφυγε σήμερα από κοντά μας για το ταξίδι προς την αιωνιότητα. 

Σκέπτομαι πως αναχώρησε την ίδια μέρα με την Μαρία Κάλλας! 

16 Σεπτεμβρίου 1977 η Κάλλας, 16 Σεπτεμβρίου 2015 η Χόρς. 

Κι ακόμη σκέπτομαι πως το 1961, η Μαρία Χορς υπέγραψε τη χορογραφία στη Μήδεια του Κερουμπίνι, που ανέβηκε στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και, στη συνέχεια, στη Σκάλα του Μιλάνου με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή και σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη. 

Η τελευταία των μεγάλων!...
Παραθέτω στη συνέχεια ένα απόσπασμα από την "Μήδεια" στην Σκάλα, τον Δεκέμβριο του 1961, αλλά και την εκπομπή "Μονόγραμμα" που είναι αφιερωμένη στην Μαρία Χορς.  

Η Μαρία Κάλλας από την "Μήδεια" στην Επίδαυρο

Διαβάστε, επίσης, στην Ιδιωτική Οδό:
Η ΙΟΥΛΙΤΑ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΡΙΑ ΧΟΡΣ

"Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΕΛΑΧΙΣΤΟΥ" ΤΗΣ ΟΛΙΑΣ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ - Κύριε, όταν χαίρομαι κάτι ξεσκίζεται μέσα μου

Του Π.Α. Ανδριόπουλου

Στο Φωτόδεντρο και την Δέκατη Τέταρτη Ομορφιά ο Ελύτης κραυγάζει: “Το ελάχιστο θέλησα και με τιμώρησαν με το πολύ.” 

Φαίνεται πως τον άκουσε η Όλια Λαζαρίδου και κατέφυγε στην “προσευχή του ελάχιστου”. Μια σύγχρονη και βέβαια πιο δυνατή και υπαρξιακή εκδοχή της προσευχής του ταπεινού του Ζαχαρία Παπαντωνίου. Ακόμα κάτι σαν το “Ελάχιστο Χρονικό του Έρωτα” του Γιάννη Ρίτσου ή σαν την "Προσευχή του σκουληκιού" του Νίκου Καρούζου. Κι ακόμα σαν την «Προσευχή του ακροβάτη» του Ν. Γκάτσου ή το «Κύριε» του Βαγγέλη Ροζακέα. 

Στην «προσευχή του ελάχιστου» η Όλια Λαζαρίδου “ανεβάζει” ολόκληρο τον Ελάχιστο Εαυτό της, δηλαδή πλέρια την αλήθεια της. Την αλήθεια που ακτινοβολεί στο θέατρο, στις προσωπικές της σχέσεις, στη ζωή της ολάκερη. Η Όλια Λαζαρίδου παλεύει συνεχώς για την αλήθεια και γι' αυτό ξέρει να προσεύχεται: 

Κύριε, 

τώρα που έρχεται η στιγμή, 

σαν το παλιόχαρτο, 

κι ο ήλιος σου με τυφλώνει 

μ΄επαναληπτικές ριπές,

άκου την προσευχή μου,

εμένα, του ελάχιστου. 

Χάρισε λίγη δροσιά, 

σκάψε μου ένα λακκάκι, 

να θάψω μέσα μου αυτό. 

Το αδηφάγο και βασανιστικό 

Αυτό. 

Πάντα πεινασμένο. 

Κλάδεψε τον ύπνο μου, 

να κλείσουν οι δίοδοι του Άδη, 

το χώμα απ΄τα μάτια και τ΄αυτιά. 

Να μην παρακαλάμε πια, 

κανείς να μη παρακαλάει. 

Να έχουμε.  

Κύριε, 

είμαι κάτι λιγότερο από μια σκουπιδοσακούλα 

Μέσα μου έχουν στοιβαχτεί 

όλες οι σιδερένιες νύχτες, 

που κανένα ποταμάκι από δάκρυα 

δεν τις μαλάκωσε ποτέ.

Η τρύπα του υπονόμου είμαι,

ένα χαρτί που τσαλακώθηκε 

και πετάχτηκε βιαστικά, 

πριν προλάβει να διαβαστεί 

δεντράκι είμαι, 

που έγειρε 

κάτω απ' το ίδιο του το βάρος. 

Το φως τής ημέρας με καίει και με στεγνώνει. 

Έχω σφηνωθεί στο χρόνο, 

κρατιέμαι με τα δόντια, 

όπως οι ίνες του κρέατος 

στα δόντια. 

Δεν έχω βλέμμα,

δεν έχω αίμα, 

κι ο αέρας πάνω μου, που μ ακουμπάει, πενθεί. 

Όλοι μπορούν 

να με κάνουν ό,τι θέλουν, 

να με κλωτσήσουν, 

να με κουβαλήσουν από δω εκεί. 

Έχω ριζώσει μπρούμυτα 

με το κούτελο στο χώμα. 

Εδώ θα είμαι κι αύριο και μεθαύριο 

μέχρι ν ΄αποφασίσεις,

τι θα με κάνεις τελικά.

Κύριε. 

Το συγκεκριμένο κείμενο (εκδόσεις Υποκείμενο, 2015) αποτελεί το αρχικό ποίημα της Όλιας Λαζαρίδου, πάνω στο οποίο βασίστηκε η παράσταση «Κορίτσι μπαταρία», που ανέβηκε σε σκηνοθεσία Ευριπίδη Λασκαρίδη, τον Δεκέμβριο του 2011.
Το κείμενο της Όλιας Λαζαρίδου συνοδεύεται εικαστικά από λεπτομέρειες μιας βιβλικής αγιογραφίας (Δευτέρα Παρουσία) του Νίκου Δ. Ανδριανού (1886-1948), από το ναό των Εισοδίων της Παναγίας στο Αμπελάκι Σαλαμίνας, η οποία φανερώνεται για πρώτη φορά. Πρόκειται για έναν μονήρη ζωγράφο που ζούσε στο περιθώριο της κοινωνίας της Σαλαμίνας (δάσκαλός του ο πατέρας του, αγιογράφος Δημήτρης Ανδριανός) και παρόλο που κοσμικά ή μη έργα του υπάρχουν διάσπαρτα σε σπίτια και εκκλησίες της Αττικής και της Βοιωτίας, μόλις τα τελευταία χρόνια ανακαλύπτεται από τους ειδικούς. 

Επίσης, το βιβλίο συνοδεύεται ψηφιακά από πρωτότυπη μουσική του Jason Bakey, την οποία μπορείτε να ακούσετε στο soundcloud των Εκδόσεων Υποκείμενο. Γράφτηκαν δύο μουσικά κομμάτια με σκοτεινή αμπιεντική υπόσταση, τα οποία προσπαθούν να προσεγγίσουν την ψυχοσύνθεση των δύο ηρώων του ποιήματος. Δηλαδή του Α και της Λ. Ήρωες που εμφανίζονται και εξαφανίζονται μέσα στο κείμενο. Ή μήπως και εκτός κειμένου;

Το βιβλίο της Όλιας Λαζαρίδου παρουσιάστηκε στις 14 Ιουνίου του 2015 στον χώρο της παραλίας που βρίσκεται μπροστά από τα Λιπάσματα στη Δραπετσώνα, σε μια καντίνα! Μια παρουσίαση ολότελα ασυνήθιστη, αλλά απλή - και γι’ αυτό πέρα για πέρα αληθινή - σε ένα τοπίο ακατέργαστο, παρθένο, όπου λειτούργησε η ποίηση και η σχέση. 

Στην ασφυξία των καιρών η Όλια Λαζαρίδου κραυγάζει: 

Πρέπει επειγόντως να φυσήξει Θεός. 

Να φυσήξει… 

Γένοιτο!