ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ ΚΑΙ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΠΕΡΓΑΜΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Από την πραγματοποίηση της πρόσφατης ημερίδας που διοργάνωσε η Μητρόπολις Πειραιώς για την "μεταπατερική αίρεση" βγαίνουν, αβίαστα νομίζω, μερικά χρήσιμα συμπεράσματα για την εκκλησιαστική μας πραγματικότητα εν Ελλάδι σήμερον:

1. Για πρώτη φορά μια Μητρόπολις, η Μητρόπολις Πειραιώς, διοργανώνει μια ημερίδα η οποία αποβαίνει - γιατί δεν θέλω να πιστέψω πως εξ αρχής ήταν αυτός ο σκοπός - εναντίον μιας άλλης Μητροπόλεως, δηλ. της Μητροπόλεως Δημητριάδος (η οποία ίδρυσε την περίφημη και "επάρατη" εν ταυτώ Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών, εξ ης προήλθε η "μεταπατερική αίρεσις"!).

2. Για πρώτη φορά το τέκνο του Πειραιά, ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος, με πιστούς φίλους και πνευματικά τέκνα στον Πειραιά, υφίσταται μια εντονότατη κριτική - παρουσιάζεται οιονεί αιρετικός! - στην πόλη όπου έδρασε και δημιούργησε επί σειρά ετών. Το εκπληκτικό είναι ότι κανείς από τους παρισταμένους αρχιερείς δεν προέβαλε την παραμικρή ένσταση, κι έτσι δημιουργήθηκε ένα "βαρύ κλίμα" για τον Μητροπολίτη Δημητριάδος που το υποστήριξε η "άκρα του τάφου σιωπή". Βέβαια γι' αυτή τους τη στάση οι αρχιερείς εισέπραξαν τον "έπαινο" του π. Θεοδώρου Ζήση, γιατί δεν προέταξαν "το φιλάδελφον"!

3. Για πρώτη φορά ακούγονται δημόσια - και όχι σε κοινό παλαιοημερολογιτών - βαριές κουβέντες εναντίον του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου γενικότερα, για την "οικουμενιστική" του πολιτική, και ουδείς ψελλίζει τον παραμικρό αντίλογο. Σημειωτέον ότι στο ακροατήριο είναι εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου και Αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος, οι οποίοι έχουν θεσμικό ρόλο, δεν είναι απλοί κληρικοί. Ακόμα και ο φίλος του Οικουμενικού Θρόνου Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ιερόθεος (ο οποίος στήριξε ολόψυχα το Φανάρι κατά την κρίση με τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο) δεν αντέδρασε.

4. Είναι η πρώτη φορά, νομίζω, που δημόσια ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου κατακεραυνώνει την θεολογία του Μητροπολίτου Περγάμου Ιωάννη - ως το κύριο "συστατικό" της μεταπατερικής "αίρεσης" - χωρίς να αναφέρει το όνομα του Περγάμου, αλλά για τους γνωρίζοντας στοιχειωδώς τα θεολογικά πράγματα ούτως συμβαίνει (ας μη γελιόμαστε, ο χαρακτηρισμός ως "αίρεσης" της ευχαριστιακής εκκλησιολογίας και πνευματικότητας, της οντολογίας του προσώπου ή ακόμη της Αγίας Τριάδος ως κοινωνίας προσώπων, στον Περγάμου αναφέρονται κι όχι στην Ακαδημία του Βόλου).  Με δεδομένο το γεγονός ότι "εκκρεμεί" η εξέταση "καταγγελίας" εναντίον του Μητροπολίτου Περγάμου "επί αιρέσει", από την Ι. Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, το θέμα προσλαμβάνει τεράστιες διαστάσεις. Με δεδομένη την παρατήρηση του π. Θεοδώρου Ζήση ότι ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου "προσχώρησε" στο "αντι-οικουμενιστικό" στρατόπεδο - κάτι που επευφήμησε το πλήθος των "πιστών" - αντιλαμβάνεται ο καθένας ότι η κατάσταση μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτη...

5. Είναι ίσως η πρώτη φορά που σε μια ημερίδα που διοργανώνεται στην Αθήνα και μάλιστα για "αίρεση" (!), στο πάνελ των ομιλητών κυριαρχούν καθηγητές της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., με μόνο εκπρόσωπο του Εθνικού και Καποδιστριακού τον ομότιμο π. Γεώργιο Μεταλληνό. Αν λάβουμε υπ' όψιν μας ότι η Θεολογική του Α.Π.Θ. έχει κατηγορηθεί δαψιλώς για "οικουμενιστικά ανοίγματα" - σε αντίθεση με την του Αθηνών -, τότε καταλήγουμε στο ...οξύμωρον του πράγματος, το οποίο, φυσικά, χρήζει ιδιαιτέρας αναλύσεως.

6. Οι παρενέργειες της προσπάθειας να στιγματιστεί ως "αιρετική" η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Μητροπόλεως Δημητριάδος είναι καθημερινά ορατές! Η "Φιλορθόδοξος Ένωσις Κοσμάς Φλαμιάτος" μέμφεται με πρόσφατο κείμενό της τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο γιατί παραχώρησε στην Ακαδημία αίθουσα της Αρχιεπισκοπής προκειμένου να πραγματοποιηθεί προσεχώς εκδήλωση πατρολογικού περιεχομένου της Ακαδημίας στην Αθήνα.

Όλα τα παραπάνω, άκρως υπαινικτικά, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αν η Διοικούσα Εκκλησία δεν σκύψει με σοβαρότητα πάνω στο "κυνήγι μαγισσών", ήτοι επισκόπων, κληρικών και θεολόγων, που έχει ενσκήψει στις μέρες μας, τότε θα οδηγηθούμε σε οδυνηρές καταστάσεις που δύσκολα, πλέον, θα ελέγχονται...
amen

Η ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΤΑΤΙΑΝΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ "ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ"

Στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, χτες Σάββατο 18 Φεβρουαρίου το βράδυ, εικόνες, στίχοι και μουσική συναντήθηκαν Μ’ έναν τρόπο μυστικό, και μας προσέφεραν τραγούδια αληθινά κι ωραία!

Τα νέα τραγούδια της Τατιάνας Ζωγράφου, βασισμένα σε στίχους σύγχρονων ελλήνων ποιητών, συνάντησαν και επί σκηνής τη ζωγραφική του Χρήστου Κεχαγιόγλου, γιατί η πρώτη συνάντηση έγινε στον δίσκο Μ' έναν τρόπο μυστικό (Εκδόσεις Καλειδοσκόπιο).  Στη συναυλία ακούστηκαν επίσης τραγούδια των Μίκη Θεοδωράκη, Γιώργου Κουρουπού, Νίκου Κυπουργού, H. Purcell, Μανώλη Χιώτη και Μάνου Χατζιδάκι.

Την εικαστική επιμέλεια της μουσικής αυτής παράστασης είχε ο ζωγράφος Χρήστος Κεχαγιόγλου και την κατά πάντα εξαιρετική ενορχήστρωση ο Κώστας Βόμβολος.

Τραγούδησαν με αίσθημα και τέχνη οι:   Ειρήνη Δερέμπεη, Τατιάνα Ζωγράφου, Σοφία Παπάζογλου, Τάσος Αποστόλου, Κώστας Βόμβολος.

Έπαιξαν με μεράκι και γνώση οι μουσικοί: Κώστας Βόμβολος (ακορντεόν), Βαγγέλης Ζωγράφος (κοντραμπάσο), Πάνος Κανελλόπουλος (μαντολίνο), Δημήτρης Μπουζάνης (πιάνο), Μιχάλης Πορφύρης (βιολοντσέλο), Θοδωρής Ρέλλος (σοπράνο σαξόφωνο), Νίκος Σουλιώτης (παραδοσιακά κρουστά). Η Ειρήνη Δερέμπεη έπαιξε θαυμάσια και καβάλ στο τραγούδι Άσε τη σκόνη που ερμήνευσε. 

Στη συναυλία ήλθε πολύς κόσμος, ο οποίος με ευλάβεια θα έλεγα παρακολούθησε την τραγουδιστική ιεροτελεστία, και οι ποιητές Ιουλίτα Ηλιοπούλου και Γιώργος Χρονάς, στίχους των οποίων έχει μελοποιήσει η Τατιάνα Ζωγράφου. 
Στο τέλος της συναυλίας η συνθέτρια μαζί με τον Τάσο Αποστόλου ερμήνευσαν κι ένα ανέκδοτο τραγούδι της σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου "Στης Σπάρτης τις πορτοκαλιές" (μιας και φέτος είναι και έτος Βρεττάκου). 
Πολύ προσεγμένο, αξίζει να το πούμε, ήταν και το δημιουργικό προβολής που επιμελήθηκε ο Αλέξανδρος Παπαθανασόπουλος. 

Απ' αυτή την ιδιαίτερη, λοιπόν, δουλειά της Τ. Ζωγράφου πάνω στο τραγούδι, παραθέτουμε στη συνέχεια το Δυο γκαρσόνια είμαστε σε ποίηση Γ. Χρονά, με τον Αλκίνοο Ιωαννίδη, ο οποίος το ερμηνεύει στον δίσκο.

 

ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ ΕΛΥΤΗ

Για την εκδήλωση - αφιέρωμα στον Οδυσσέα Ελύτη που διοργάνωσε την περασμένη Κυριακή ο Δήμος Δυτικής Αχαϊας δείτε αναλυτικά εδώ.

Συμπληρωματικά σημειώνουμε εδώ ότι, μετά τον χαιρετισμό του δημάρχου Ανδρέα Παναγιωτόπουλου μίλησαν πρώτα ο Γιάννης Παππάς και μετά ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος. 

Ο ποιητής και φιλόλογος Δημήτρης Δασκαλόπουλος μίλησε κάπως πιο προσωπικά αλλά πάντα με την τεκμηρίωση και τη συνέπεια του ακαταπόνητου και συστηματικού ερευνητή και βιβλιογράφου, για το ξεκίνημα και τη διαδρομή της προσωπικής του αναγνωστικής σχέσης με τον Ελύτη. Οι πρώτοι ελυτικοί στίχοι που είχε αποστηθίσει χωρίς να τους κατανοεί απόλυτα, στους οποίους όμως έβρισκε κάτι το ξεχωριστό και ιδιαίτερο, όταν ήταν μαθητής ακόμα στην Κάτω Αχαΐα, απ΄ όπου κατάγεται. Ας σημειωθεί πως στο ακροατήριο βρίσκονταν αρκετοί συμμαθητές του που είχε να τους δει κοντά μισόν αιώνα! Η πρώτη επαφή με τις ελυτικές εκδόσεις έγινε όταν μετακόμισε για σπουδές στην Αθήνα, μια Αθήνα με εντονότατη πνευματική ζωή, κλπ. Τίτλος της ομιλίας του: "Περιθωριακές σημειώσεις".

Ένα ακόμη κέρδος από την συγκεκριμένη εκδήλωση φαίνεται πως ήταν -υπό το βάρος και των τρεχουσών πολιτικών εξελίξεων- και η γνωριμία μας με τον διανοούμενο ποιητή και κριτικό Ελύτη (Ανοιχτά Χαρτιά) πέρα από τις ιδεολογικές ταμπέλες του παρελθόντος. Οι απόψεις του για τη θέση της Ελλάδας και του πολιτισμού της στην ευρωπαϊκή οικογένεια αποκαλύπτουν έναν εν πολλοίς άγνωστο "επαναστατικό" Ελύτη, τον οποίο παρουσίασε κατά την ομιλία του ο Γιάννης Παππάς.

Στη συνέχεια παραθέτουμε τα σημειώματα του φιλολόγου και επιμελητή εκδόσεων Δημήτρη Καραδήμα για τα δύο έργα του Μίκη Θεοδωράκη σε ποίηση Ελύτη, από τα οποία το Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) ερμήνευσε πέντε τραγούδια. 

Ρομανθέρο Χιτάνο

Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα γράφει το 1928 τη συλλογή από τσιγγάνικες μπαλάντες Ρομανθέρο Χιτάνο. Η απόδοση στα ελληνικά γίνεται από τον Οδυσσέα Ελύτη, το 1967.

Πέρα από τη μαγεία των λέξεων και των συνδυασμών τους, ο Ελύτης αναγνωρίζει και στοιχεία του ποιητικού πιστεύω του στα έργα του Λόρκα. Γράφει ένα ενθουσιώδες άρθρο, το πρώτο που παρουσιάζει εκτενώς τον Λόρκα στους Έλληνες αναγνώστες, το οποίο δημοσιεύεται στο περιοδικό Τετράδιο το 1945. Σ’ αυτό το άρθρο τονίζονται συγκεκριμένα στοιχεία από το έργο του Λόρκα που ταιριάζουν επίσης στη δική του ποιητική ιδιοσυγκρασία: έρωτας, μυστήριο, σελήνη, όνειρο, παράδοση, λαϊκότητα, φύση, Μεσόγειος.

Τρία χρόνια αργότερα, ο Ελύτης μεταφράζει Λόρκα. Οι μεταφράσεις του παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διάδοση και την πρόσληψη του ποιητικού έργου του Λόρκα στην Ελλάδα. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε πως ο Ελύτης είναι ο μεταφραστής που κάνει ευρύτερα γνωστό τον ποιητή Λόρκα, ενώ ακριβώς την ίδια εποχή ο Γκάτσος συστήνει στους Έλληνες τον δραματουργό Λόρκα.

Στις αρχές του 1967 ο Οδυσσέας Ελύτης σκέφτηκε να αποδώσει απλά εφτά από τα ποιήματα του Ρομανθέρο Χιτάνο, κρατώντας μόνο τα ουσιώδη στοιχεία τους –βάζοντας και ομοιοκαταληξίες– ώστε να γίνουν τραγούδια. Για τα τραγούδια αυτά ο κατάλληλος συνθέτης ήταν ασφαλώς ο Μίκης Θεοδωράκης.

Από την έκδοση του έργου για φωνή και πιάνο (εκδ. Ρωμανός)

Έτσι και έγιναν τα τραγούδια αυτά που ο Θεοδωράκης προόριζε για την Αρλέτα. Το Μάρτη του 1967 άρχισαν οι πρόβες με την Αρλέτα και όλα ήταν έτοιμα για να αρχίσουν οι ηχογραφήσεις τον Απρίλη. Η 21η Απριλίου όμως πρόλαβε την ηχογράφηση, η μουσική του Θεοδωράκη απαγορεύτηκε και τα τραγούδια δεν κυκλοφόρησαν σε δίσκο τότε. Η Αρλέτα πάντως συνέχισε να τα τραγουδά τόσο στην Ελλάδα, όπου μπορούσε, όσο και στο εξωτερικό. Τελικά η Αρλέτα ηχογραφεί τα συγκεκριμένα τραγούδια μετά από δέκα χρόνια, το 1978, σε δίσκο που κυκλοφορεί από την εταιρεία «Λύρα».

Στα δέκα χρόνια που μεσολάβησαν, το Ρομανθέρο Χιτάνο γνώρισε δύο ηχογραφήσεις στο εξωτερικό με τη Μαρία Φαραντούρη: μια «επικολαϊκή» στο «αγωνιστικό» ύφος του συνθέτη και μια πιο «κλασική», μόνο με την κιθάρα του Τζον Ουίλιαμς. Το έργο έγινε γνωστό κυρίως από την πρώτη από αυτές τις δυο εκτελέσεις με τη Μ. Φαραντούρη, αν και η αλήθεια είναι ότι «αδικήθηκαν» κάποιες λυρικές στιγμές του συνθέτη που έδεναν αρμονικότατα με τον κόσμο του Ισπανού ποιητή.

Απόψε θα ακούσουμε δύο τραγούδια του κύκλου στη μορφή για φωνή και πιάνο: «Του πικραμένου» και «Η καλόγρια η τσιγγάνα». Στο πιάνο ο Τάσος Σπηλιωτόπουλος και στο τραγούδι η Θεοδώρα Ζήκου.

Άξιον Εστί

Το Άξιον Εστί, το πιο γνωστό έργο του Ελύτη, έχει μελοποιηθεί κατά ένα μέρος από τον Μίκη Θεοδωράκη και είναι το πρώτο από τα ποιήματα που ο ποιητής έγραψε προσβλέποντας από την αρχή στη μελοποίησή του. Αφιερωμένο στη διαχρονική αναζήτηση της ελληνικότητας, έχει αναχθεί σε άτυπο ελληνικό εθνικό ύμνο. Το έργο διαιρείται σε τρία μέρη: «Η Γένεσις», «Τα Πάθη» και το «Δοξαστικόν», κάνοντας με τον τρόπο αυτό φανερές τις αναφορές του στη θρησκευτική παράδοση. Καθένα από τα μέρη αυτά έχει παράλληλες αναφορές στην προσωπική ιστορία του ποιητή και στην ελληνική ιστορία ως τα μέσα του 20ού αιώνα.

Μιλώντας για την πρώτη ιστορική ηχογράφηση του έργου, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, είναι σχεδόν απίστευτο πώς κατόρθωσε η δύναμή του να ξεπεράσει και τελικά να καλύψει τις τεράστιες τεχνικές ελλείψεις και δυσκολίες που, αν και επηρέασαν αυτήν την πρώτη ηχογράφηση, ξεχάστηκαν με την κυκλοφορία του. Η πρώτη ηχογράφηση έμοιαζε με θρίλερ. Τα στούντιο της εποχής δεν μπορούσαν στο ελάχιστο να εξυπηρετήσουν χορωδία, συμφωνική ορχήστρα, σολίστες κλπ. και η ηχογράφηση έγινε κλιμακωτά στο στούντιο της Κολούμπια και στο κινηματογραφικό στούντιο Άλφα.

Το αποτέλεσμα της πρώτης φωνοληψίας, και ο ίδιος ο συνθέτης το αναγνωρίζει, είναι κατά 50% κάτω από τις προσδοκίες. Μάλιστα, όταν αυτή ολοκληρώθηκε μετά χιλίων βασάνων, ούτε η εταιρεία ούτε ο ποιητής ήθελαν να κυκλοφορήσει, και μόνον ο Μίκης Θεοδωράκης με τον γνωστό ορμητικό του τρόπο επέμενε και τα κατάφερε στο τέλος. Ίσως γιατί ήταν ο μόνος που από τότε ακόμη είχε την ικανότητα να αντιλαμβάνεται το λαϊκό αισθητήριο.

Το έργο αυτό παίδεψε τον Μίκη περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο.

Μπορεί να το συνέθεσε μέσα σε δύο περίπου χρόνια (’60-’61), όμως για να το ολοκληρώσει χρειάστηκε άλλα τρία χρόνια περίπου.

Η αγωνία του ήταν να συνδυάσει το συμφωνικό στοιχείο, το βυζαντινό (ψάλτες) και την έντεχνη ελληνική μουσική. Είναι εκπληκτικό ότι στις συνθήκες εκείνης της εποχής κατάφερε να συνδυάσει και τα τρία αυτά στοιχεία στη σύνθεση και στην τελική εκτέλεση του έργου και να δώσει ένα τόσο απτό δείγμα της μεγαλοφυΐας του.

Το βασικό του επιχείρημα έναντι εκείνων που αρνούνταν την κυκλοφορία του δίσκου εξαιτίας των μεγάλων τεχνικών προβλημάτων της ηχογράφησης ήταν μια φράση: Ο κόσμος δεν ακούει με τα αυτιά του, ακούει με τη φαντασία του, και να που επαληθεύτηκε.

Ένα ιστορικό ανέκδοτο που διηγείται ο ίδιος ο Θεοδωράκης δείχνει το μέγεθος της δύναμης του έργου στη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Ήταν φθινόπωρο του 1964 και βρισκόταν στις Σέρρες για συναυλία. Μπροστά σε ένα κατάστημα δίσκων βλέπει αρκετό κόσμο να περιμένει σχηματίζοντας ουρά. Πλησιάζει και ρωτάει έναν από κείνους που περίμεναν, ο οποίος μάλιστα φαινόταν αγρότης.

– Τι περιμένεις, πατριώτη, στην ουρά να αγοράσεις;

– Με έστειλαν από το χωριό μου στις Σέρρες να αγοράσω το «Άξιον Εστί», που μάθαμε ότι σήμερα θα έρθει στην πόλη.

Τότε σκέφτηκα, σημειώνει σε ένα κείμενό του ο συνθέτης, άραγε υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό να κάνεις στη ζωή σου; Μήπως αυτό είναι η κορυφή;

Θα ακούσουμε τρία τραγούδια από τον κύκλο του Άξιον Εστί: «Της αγάπης αίματα», «Ένα το χελιδόνι» και «Της δικαιοσύνης ήλιε νοητέ».

ΟΙ ΠΑΛΙΕΣ ΚΛΗΜΑΤΙΑΝΕΣ ΑΠΟΚΡΙΕΣ

Θαρρεῖς πὼς ὁ χρόνος σταμάτησε σὲ κάποιες μέρες τῆς δεκαετίας τοῦ 1950 ἤ τοῦ ‘60, τέτοιο καιρό, καιρὸ τῆς Ἀποκριᾶς, χρονιάρες μέρες. Μέρες μὲ γιορταστικὸ χαρακτῆρα, ποὺ τὸν συνόδευε ἕνα εὐχετήριο βγαλμένο ἀπό τὰ πολύτιμα μεταλλεῖα τῶν ψυχῶν ἐκείνων τῶν παλιῶν Κληματιανῶν: «Χρόνια Πουλλὰ· καλὴ Ἀπουκριὰ» ἤ, «Ἄντι, κι καλὲς τυρνὲς».

Τσικνοπέμπτη τοῦ σωτηρίου ἔτους 2010. Ἀπὸ πέρα, ἀπό τὴ Γλώσσα, ἀκούγονται τὰ μεγάφωνα τῆς Κοινότητας νὰ καλοῦν τὸν κόσμο στὸ γλέντι ποὺ θὰ γίνει τὸ βράδυ κι ἐσὺ πασχίζεις νὰ συρράψεις γεγονότα τοῦ χτὲς μὲ πρόσωπα ποὺ ρίζωσαν σ᾿ αὐτὸν τὸν τόπο, μέρα ποὺ εἶναι. Γιατὶ κάπως ἔτσι ξεκινᾶ τὸ ταξίδι μέσα στὸ Χρόνο καὶ στὴ συνέχεια μέσα στὴν ἴδια μας τὴν ψυχὴ ποὺ ἀνασαίνει, σ᾿ αὐτὰ τὰ χώματα, Νοσταλγία, Ἰστορία, Παράδοση.

Τσικνοπέμπτη τοῦ 2010 λοιπόν, καὶ νοιώθεις στὸ κρυστάλλωμα τοῦ Χρόνου νὰ συνυπάρχει τὸ Χτὲς μὲ τὸ Σήμερα, καθὼς ὁσμίζεσαι ἀκόμα τὴν εὐωδία τοῦ «καπαμᾶ» γιὰ τὸ ἀποψινὸ τραπέζι, ἀλλὰ καὶ τὴ μοσχοβολιὰ τῆς βανίλιας, ἀναμιγμένη μὲ τῆς κανέλας τὸ πιπεράτο ἄρωμα, ποὺ κοσμοῦσε τὶς βαθυὲς καὶ πλούσιες πιατέλες μὲ τὸ γνήσιο ριζόγαλο. Φυσικὰ, πρέπει ν’ ἀναφερθοῦν κι οἱ ἀρχοντικὲς κολοκυθόπιτες, οἱ γαρνιρισμένες μὲ μπόλικο τριμμένο ἀμύγδαλο καὶ κανέλλα. Αὐτὰ, λοιπόν, τὰ ἁπλὰ πράγματα, μαζὶ μὲ τὰ πρόσωπα, εἶναι ἐκεῖνα ποὺ φυτεύουν στὴν ψυχὴ τὴ Νοσταλγία καὶ τὴν Ἀναπόληση: στοιχεῖα ἐξάπαντος χρήσιμα γιὰ νὰ λειτουργήσει τὸ βίωμα καὶ ν᾿ ἁπλωθεῖ στὴν ψυχὴ ἡ ὁμορφιὰ ἐκείνων τῶν λιτῶν, γνήσιων καὶ φωτεινῶν ἡμερῶν.

Οἱ Ἀποκριὲς στὸ Παλιὸ τὸ Κλῆμα εἶχαν ἕνα χαρακτῆρα ποὺ συμπύκνωνε τὴν παράδοση μὲ τὴν εὐφρόσυνο ψυχαγωγία. Μαζεύονταν οἱ ἄνθρωποι στὰ σπίτια τὰ βράδυα, ὡσὰν τὸ ἀποψινὸ, γιατὶ τὴ μέρα τὴ διέθεταν γιὰ τὶς δουλειές τους, καὶ γεύονταν τὰ ἐδέσματα ποὺ παρασκεύαζαν μὲ «πτιδιοσύνη»καὶ μεράκι οἱ νοικοκυρές. Τρώγανε μὲ εὐχαρίστηση τὰ προϊόντα ποὺ ἦταν, τὰ περισσότερ᾿ ἀπ᾿ αὐτά, δικιὰ τους παραγωγὴ καὶ κόπος, κι ὕστερα ἀρχίζανε τὸ χορὸ μὲ τραγούδια παλιὰ, γνήσια ἀποκριάτικα τραγούδια. «Ἄχ, χειλάκι μου γραμμένο», «Τῆς Σούσας τὸ τραγούδι», ἀλλὰ καὶ κάποια σκωπτικά, ἔτσι γιατὶ τὸ καλοῦσε ἡ μέρα, ποτὲ ὅμως προσβλητικὰ. Σείονταν τότε τὰ πατώματα ἀπ᾿ τὸ χορὸ κι εὐφραίνονταν οἱ ψυχὲς. Τότε…

Φυσικὰ καὶ στὰ καφενεῖα γίνονταν κάποια μικρὰ γλέντια μὲ χορὸ τῶν ἀντρῶν μονάχα. Κι ἐδῶ πρέπει νὰ μνημονευτεῖ ὁ μπάρμπα Σταμάτης ὁ Δένδης, ποὺ ἕνα βαθὺ σούρουπο, τέτοιες μέρες πάντοτε, ἔσυρε τὸ χορὸ λέγοντας κάποιο παλιὸ ἀποκριάτικο τραγούδι μὲ μιὰ φωνὴ σταθερὴ καὶ γνήσια ποὺ ἔβγαινε ἀπό μιὰ ψυχὴ φορτωμένη ἀρχαῖες μνῆμες καὶ βιώματα. Δυστυχῶς, δὲ θυμᾶμαι ποιὸ ἦταν ἐκεῖνο τὸ τραγούδι, γιατὶ ἔχουν περάσει ἀπό τότε πάνω ἀπό πέντε δεκαετίες. Μόνο ὁ σκοπὸς περνάει ἀπὸ τ᾿ αὐλάκια τοῦ νοῦ μαζὶ μὲ τὴ φιγούρα τοῦ μακαρίτη τοῦ γέροντα. Φυσικὰ πρέπει νὰ εἰπωθεῖ, πὼς ἐκεῖνος ὁ ἀλησμόνητος χορὸς ἔγινε ἀπ᾿ ἔξω ἀπ᾿ τοῦ μπάρμπα τοῦ Κωστῆ τοῦ Μπερτάνη τὸ καφενεῖο, σ᾿ ἐκείνη τὴ μικρὴ ὡστόσο ἱστορικὴ πλατεία, ἀφοῦ ἐκεῖ χόρεψαν οἱ περισσότερες νύφες τοῦ χωριοῦ.

Ὡστόσο στὴ μνήμη ἀπομένουν κι ἄλλα γεγονότα νὰ τὴν παραμυθοῦν σ᾿ αὐτοὺς τοὺς στεγνοὺς κι ἀφιλόξενους καιροὺς, γιατὶ ὅσο ἡ ἀπόσταση ἀπό τὸ χτὲς μακραίνει, ὅλο καὶ πιὸ πολὺ νοιώθεις τὸ πόσο πολύτιμοι ἦταν ἐκεῖνοι οἱ καιροί.

Εἶχε πέσει στὸ χωριὸ μεγάλη ἐπιδημία τὶς μέρες τῆς Ἀποκριᾶς - ἀρχὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 1960- κι ἔτσι πολὺ λίγα παιδιὰ ντύθηκαν «μτσούν(οι)». Πῶς; Φορώντας μιὰ παλιοπατατοῦκα ἀνάποδα, τὴ σκούφια τοῦ πατέρα τους, ἤ τὴ «φστάνα» τῆς μάνας τους, καλύπτοντας τὸ πρόσωπο μὲ ἔνα μαντήλι καὶ κρατώντας μεγάλες «στραβολέκες» ἤ ραβδιὰ, γύριζαν τὰ σπίτια τοῦ χωριοῦ. Τὰ καλοδέχονταν οἱ νοικοκυραῖοι καί τὰ κερνοῦσαν κολοκυθόπιττα γιὰ τὸ καλὸ. Κι ἐκεῖνα, τὶ χαρὰ ποὺ ἔπαιρναν…

Ἐκείνη τὴ χρονιὰ ὅμως μὲ τὴν ἐπιδημία λίγα παιδιὰ ντύθηκαν κι οἱ ἀπόκριες μὲ τὴ τράτα, τὴ γκαμήλα καὶ τοὺς «κ᾿ δουνάδις» κινδύνευε νὰ χαθεῖ. Μέχρι τὴ στερνὴ τὴν Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς ὁπότε κι εἶχε τὴν ἰδέα ὁ δά-σκαλος τοῦ χωριοῦ, ὁ μακαρίτης Ἀνέστης Κούκουρας νὰ φτιάξει τὸ «μπακρατσοκέφαλο». Ἔντυσε μὲ λινάτσα ἕνα μεγάλο κεφάλι, ποὺ εἶχε φτιάξει μὲ σύρματα, ἔφτιαξε μύτη, στόμα, αὐτιὰ καὶ μάτια, τὸ ἔστησε σ᾿ ἕνα κοντάρι καὶ κάτω ἀπό τὸ φόρεμα ἔβαλε κάποιον νὰ τὸ κρατάει.Ἴσως ὅμως νὰ ἦταν κι ὁ ἴδιος ὁ δάσκαλος. Ἔντυσε δὲ κι ἄλλους γύρω του καὶ ὅλος αὐτὸς ὁ θίασος πέρασε ἀπὸ τὸν κάθε δρόμο τοῦ χωριοῦ. Τὸ τὶ ἔγινε δὲν περιγράφεται, ἰδιαίτερα ὅταν γινόταν ὁ διάλογος μεταξὺ κάποιου ἀπό τὸ θίασο μὲ τὸν «κύριο μπακρατσοκέφαλο». Ἔλεγε τὰ δικά του ὁ ἕνας κι ὕστερα ρωτοῦσε μὲ σκωπτικὸ ὕφος: «Συμφωνεῖ κι ὁ κύριος μπακρατσοκέφαλος»; «Μάαααλιστα», ἔλεγε ἐκεῖνος καὶ κατέβαζε τὸ κεφάλι του σιγὰ-σιγὰ, πότε ἀπό δῶ, πότε ἀπό κεῖ. Ἀκόμα θυμᾶσαι ἐκεῖ στὴν πλατεία τοῦ μπάρμπα Κωστὴ τοῦ Μπερδάνη, στὸ κέντρο τοῦ χωριοῦ, τὸν κόσμο ποὺ εἶχε μαζευτεῖ, γιατὶ εἶχε ξημερώσει καὶ μιὰ θαυμάσια ἀνοιξιάτικη μέρα, ποὺ πραγματικὰ ταίριαζε μ᾿ ὅλο αὐτὸ τὸ πανηγύρι.

Στὸν ἴδιο πάντα τὸ χῶρο θυμᾶσαι ἀκόμα κάποιες ἄλλες ἀπόκριες, μέσα τῆς δεκαετίας τοῦ 1950, μὲ τὴν παρέα τῶν νεαρῶν νὰ χορεύει καὶ στὴ μέση τοῦ χοροῦ τὸ συγχωρεμένο τὸν Γιάννη τὸν Καλλιανὸ (τὸν γνωστὸ ὡς Μπόντς) νὰ κρατάει ἕνα παλιὸ φωνόγραφο ποὺ ἔπαιζε τὸ τραγούδι τοῦ Γούναρη «Μιὰ κότα στρουμπουλή». Τί γινόταν ἐκεῖ γύρω, μήτε ποὺ μπορεῖ νὰ περιγραφεῖ. Γιατὶ ἐκεῖ γύρω εἶχαν μαζευτεῖ πολλοὶ Κληματιανοὶ, ἄντρες καὶ γυναῖκες, καὶ ψυχαγωγοῦνταν, γιόρταζαν. Καὶ νὰ οἱ μεζέδες, νὰ τὸ καλὸ κληματιανὸ κρασί, οἱ πίττες, τὰ ρυζόγαλα. Ὅλ᾿ αὐτὰ ποὺ ταίριαζαν σ᾿ ἕνα πανηγύρι. Ἀνεπανάληπτο πανηγύρι…

Μόνο ποὺ οἱ μέρες αὐτὲς εἶχαν καὶ τὴν ἀνάποδη πλευρά τους, ὅπως τότε ποὺ Κυριακὴ τῆς Τυρινῆς τοῦ 1977, σούρουπο, πρὸς τὸ βράδυ ἀκούστηκε τὸ μαντᾶτο «Ἀρὴ, πάει οὑ παπᾶς». Πράγματι, λίγες ὧρες πρὶν, στὸ Βόλο, ἄφηνε τὴν ἔσχατη πνοὴ του ὁ μακαριστὸς παπα-Γρηγόρης Ξανθούλης, σὲ νεαρὴ ἡλικία, ἀνοίγοντας παράλληλα ἕνα μεγάλο κενὸ στὴν Κληματιανὴ ἐνοριακὴ κοινότητα.

Μόλις ἀκούστηκε τὸ γεγονὸς, ὅλο τὸ χωριὸ ξαφνιάστηκε, πάγωσε, ἄφησε τὴ γιορτὴ καὶ τὴν κάθε ἐκδήλωση ψυχαγωγίας καὶ μιὰ βαθειὰ, πένθιμη σιωπὴ απλώθηκε παντοῦ. Γιατὶ οἱ Κληματιανοὶ ξέρανε πότε νὰ γλεντήσουν καὶ πότε νὰ σταθοῦν ἀπέναντι σὲ κορυφαῖα γεγονότα, ὅπως εἶναι ὁ θάνατος, μὲ περισσὴ εὐλάβεια καὶ σεβασμό.

Αὐτὲς μὲ λίγα λόγια ἦταν οἱ Ἀποκριὲς στὸ Παλιὸ τὸ Κλῆμα, ποὺ σήμερα ἀπομένουν νοσταλγικὰ στιγμιότυπα μὲ τὴν προοπτικὴ ὡστόσο τῆς μαθητείας γιὰ τοὺς νεότερους καὶ τῆς ἀναπόλησης γιὰ τοὺς μεγαλύτερους στὴν ἡλικία. Ὅσοι, φυσικά, τὸ ἐπιθυμοῦν.

Κλήμα Σκοπέλου

π. Κων Ν. Καλλιανός 

Υ.Γ Αὐτὸ ποὺ ἐπίσης ἔχει σημασία νὰ εἰπωθεῖ, κι ύστερ᾿ ἀπό πενήντα τόσα περίπου χρόνια καταγράφεται ὡς μνήμη καὶ τιμή, εἶναι ἡ παρουσία, παραμονὲς τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς, τῶν μποσταντζήδων ἀπό τὴ Σκόπελο, μὲ λαχανίδες καὶ κουνουπίδια.

Ἡ μνήμη, μάλιστα, νοσταλγικὰ στέκει σὲ κάποιο ἡλιοφώτιστο Σάββατο τοῦ τέλους τῆς δεκαετίας τοῦ 1950, παραμονὴ τῆς Τυρινῆς, ὅπου στὴν εὐρύχωρη αὐλὴ τῆς θειᾶς Εὐανθίας, ἔξω ἀπό τὸ μαγαζί της, εἶχε ἀπό τὸ πρωῒ ἔλθει μὲ τὸ μουλάρι του φορτωμένο ὁ Κωστὴ ὁ Χασιώτης, φέρνοντας ἐκεῖνα τὰ ἐξαίσια καὶ τρυφερὰ κουνουπίδια, μαζὶ μὲ τὶς χρυσοπράσινες λαχανίδες, γιὰ νὰ κάμουν οἱ χωρικοὶ ἀποκριά.

Τότε, σὲ χρόνια πενιχρὰ καὶ ἀδύναμα, μπορεῖ νὰ κάνανε οἱ Κληματιανοὶ κολοκυθόπιτες ἤ τυρόπιτες, ὅμως τὸ κουνοπιδι καὶ ἡ λαχανίδα φέρνανε στὶς μέρες αὐτὲς ἕναν ἄλλον ἀγέρα, ποὺ διέλυε τὴ μονοτονία. Φυσικὰ, σήμερα, ὕστερα ἀπό τόσα χρόνια ποὺ τὰ λές αὐτὰ, ποιoὺς περιμένεις νὰ εὐαισθητοποιήσουν οἱ ἀναμνήσεις σου; Εἶναι, βλέπεις τόσο ἐπιδέξια ἁπλωμένη ἡ ὁριζοντίωση τῶν πάντων, ποὺ, πιστεύεις, ὅτι ἐλάχιστοι ἐπιμένουν νὰ θυμοῦνται…

"ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΑΤΑΞΙΑ" ΑΠΟΨΕ ΣΤΗ ΣΤΟΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΑΤΑΞΙΑ: Ένας συλλογικός τόμος από τις εκδόσεις Ακρίτας (2011) που επιμελήθηκε ο Μάριος Κουκουνάρας-Λιάγκης και αφορά στους νέους του καιρού μας. Μια ερευνητική εργασία του επιμελητή, για τις απόψεις, τις αγωνίες, τα όνειρα των νέων σήμερα, που τεκμηριώνεται, θα λέγαμε, από τα κείμενα του τόμου, στον οποίο γράφουν: Εύη Βουτσινά, Σταύρος Γιαγκάζογλου, Τερέζα Γιακουμάτου, π. Ευάγγελος Γκανάς, Κωνσταντίνος Δεληκωνσταντής, Ισίδωρος Ζουργός, πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Θερμός, Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού Ιγνάτιος, Αλκίνοος Ιωαννίδης (ο οποίος πρώτη φορά γράφει κείμενο), Τζένη Κατσαρή - Βαφειάδη, Χρήστος Κεχαγιόγλου, Γιάννης Λιγνάδης, Πάσχος Μανδραβέλης, Νίκος Ξυδάκης, Ζαχαρίας Παληός, Ζωή Πλιάκου, Νίκος Σιδέρης, Χρυσόστομος Σταμούλης, π. Φιλόθεος Φάρος.

Απόψε στη Στοά του Βιβλίου έγινε η παρουσίαση του βιβλίου και πήραν μέρος οι: Τερέζα Γιακουμάτου (εκπαιδευτικός), π. Βασίλειος Θερμός (παιδοψυχίατρος), Νίκος Ξυδάκης (δημοσιογράφος), Νίκος Σιδέρης (ψυχίατρος), π. Φιλόθεος Φάρος (ψυχολόγος). Παρόντες ήσαν και άλλοι συγγραφείς του τόμου, όπως ο π. Ευάγγελος Γκανάς, η Εύη Βουτσινά, ο ζωγράφος Χρήστος Κεχαγιόγλου κ.α. Παρών και ο π. Αντώνιος Πινακούλας.

Συμμετείχαν με ερωτήσεις του μαθητές από το 1ο ΓΕΛ Ν. Ηρακλείου Αττικής και το Β' Αρσάκειο Λύκειο Ψυχικού. Την ανοιχτή συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Κώστας Αρβανίτης.
Την εκδήλωση άνοιξε η υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων των εκδόσεων Ελένη Δημητριάδου και στη συνέχεια ο επιμελητής του τόμου Μάριος Κουκουνάρας-Λιάγκης εξήγησε συνοπτικά τον τρόπο με τον οποίο δούλεψε. 

Πολλά τα θέματα που τέθηκαν στον διάλογο των νέων με τους συγγραφείς του τόμου. Δόθηκαν ουσιαστικές απαντήσεις, αλλά διατυπώθηκαν και θέσεις "έξω από την κυρίαρχη ιδεολογία", όπως είπε ο π. Φιλόθεος Φάρος, ο οποίος στάθηκε κριτικά απέναντι στους νέους και στην αόριστη συζήτηση για το "σύστημα", τα "εκπαιδευτικά προγράμματα" κ.ο.κ. τονίζοντας ότι δεν είμαστε φιλάνθρωποι προς τους νέους αν προσπαθούμε απλώς να τους "εξευμενίσουμε".

Πάντως η όλη εκδήλωση δεν ήταν μια συνηθισμένη παρουσίαση βιβλίου, αλλά είχε ως κέντρο της τον διάλογο και μάλιστα με τους νέους, γεγονός από μόνο του ξεχωριστό και αληθινό. 

φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός

"Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΗΣ ΚΛΕΛΙΑΣ" ΤΟΥ ΓΚΛΟΥΚ ΚΑΤΕΣΤΗ ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΑΞΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΟΥΣΙΚΩΝ

Παρακολούθησα χθες στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών την δεύτερη παράσταση της τρίπρακτης και συναρπαστικής όπερας του μεγάλου συνθέτη του μπαρόκ  Κριστόφ Βίλιμπαλντ φον Γκλουκ Ο θρίαμβος της Κλέλιας,  σε λιμπρέτο του Πιέτρο Μεταστάσιο.

Πρόκειται για έναν ακόμη προσωπικό θρίαμβο του πιανίστα και μαέστρου Γιώργου Πέτρου, ο οποίος καλλιέργησε με πολλή δουλειά και υψηλή αισθητική το μπαρόκ στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, και το έκανε εξαγώγιμο είδος! Ηχογράφησε τις όπερες που κατά καιρούς ανέβασε και αυτές οι ηχογραφήσεις τού χάρισαν διεθνή βραβεία, φέρνοντας την Ελλάδα στο προσκήνιο του διεθνούς καλλιτεχνικού στερεώματος και μάλιστα στη μουσική του μπαρόκ, όπου δεν υπήρχε καμία παράδοση προγενέστερη.

Το ανέβασμα της όπερας Ο θρίαμβος της Κλέλιας ήταν η πρώτη παγκόσμια αναβίωση του έργου μετά την πρεμιέρα του (1763 γραμμένη για τα εγκαίνια του Τεάτρο Κομουνάλε της Μπολόνια). Το έργο παρουσιάστηκε μέσα από μια νέα κριτική έκδοση από το χειρόγραφο της Μπολόνια, που έγινε ειδικά για τις ανάγκες αυτής της παραγωγής.

Ο Γιώργος Πέτρου φρόντισε και πραγματοποίησε, επίσης, την πρώτη παγκόσμια ηχογράφηση του έργου για την γερμανική εταιρεία MDG που κυκλοφορεί διεθνώς από τον Ιανουάριο του 2012.

Δηλαδή έκανε μια ολοκληρωμένη δουλειά!

Ο θρίαμβος της Κλέλιας, μια πολεμική περιπέτεια εμπνευσμένη από τις θρυλικές σελίδες της ρωμαϊκής ιστορίας, αποτελεί έναν ύμνο στον γυναικείο ηρωισμό και την αγάπη. Η όλη παραγωγή της όπερας στο Μέγαρο ήταν απλά εξαιρετική!!

Έξι μόνο σολίστ και μια θαυμάσια Καμεράτα υπό τον Γιώργο Πέτρου έκαναν το θαύμα! Να παρακολουθείς με αμείωτο ενδιαφέρον το έργο επί τρεις ώρες (χωρίς τα διαλείμματα). Να απολαμβάνεις τη φρεσκάδα και την έμπνευση της μουσικής και της σκηνοθεσίας.

«Όταν πρωτοπήρα στα χέρια μου το χειρόγραφο σοκαρίστηκα γιατί είχε πάρα πολλές δεξιοτεχνικές απαιτήσεις. Δεν θέλαμε να καταλήξουμε σε κάτι το οποίο να είναι συμβιβασμός. Θέλαμε περισσότερο να θέσουμε ερωτήσεις, παρά να δώσουμε απαντήσεις», δήλωσε ο σκηνοθέτης της παράστασης Νάιτζελ Λάουρι, ο οποίος υπέγραψε μια λιτή μα πολύ ουσιαστική σκηνοθεσία.

Στο ίδιο μήκος κύματος και τα σκηνικά και τα κοστούμια που επιμελήθηκε ο Πάρις Μέξης, καθώς και οι φωτισμοί του Γιώργου Τέλλου. Ευρηματικά και ταιριαστά κάθε φορά τα video-animation του Σταμάτη Αραπάκη.

Τι να πει κανείς για τους έξι ερμηνευτές; Ήταν όλοι τους υπέροχοι! Τον ομώνυμο ρόλο ερμήνευσε η γαλλίδα σοπράνο Ελέν Λεκόρ, τον Οράτιο ενσάρκωσε ιδανικά η αγαπημένη μέτζο σοπράνο Μαίρη Έλεν Νέζη, την Λαρίσα η τουρκάλα σοπράνο Μπουρτσού Ουγιούρ, τον σκοτεινό Ταρκίνιο η μέτζο σοπράνο Ειρήνη Καράγιαννη αποδίδοντας όλο το βάθος της αβύσσου του, τον Πορσίννα ο φέρελπις τενόρος Βασίλης Καβάγιας και τον Μάννιο η μέτζο Άρτεμις Μπόγρη.

Στέκομαι ιδιαίτερα στον φίλο Μάρκελλο Χρυσικόπουλο, μόνιμο συνεργάτη του Γιώργου Πέτρου και τανάπαλιν, ο οποίος έκανε τη μουσική προετοιμασία (μαζί με την ξεχωριστή μουσικό Μάτα Κατσούλη) και έπαιξε και τσέμπαλο με το γνωστό πάθος!

Για την "θεά" Μαίρη Έλεν Νέζη ο λόγος μου υπολείπεται... Πάντα με συγκινεί και με συναρπάζει στον υπερθετικό βαθμό!

Εύχομαι όλοι αυτοί οι εξαίρετοι μουσικοί, που γνωρίζω τη διαδρομή τους από πολλών ετών, να συνεχίσουν με αμείωτη ένταση αυτή τη σοβαρότατη εργασία τους προς δόξαν της μουσικής ποιητικής!

ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑΣ και ΟΙ ΜΠΑΛΑΝΤΕΣ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΑΘΗΝΑΣ

Μπορεί την περασμένη, μόλις, Κυριακή, η οδός Αθηνάς στο κέντρο της Αθήνας να τελούσε "υπό ομηρίαν", αγαπητοί συνοδίτες, λόγω των γνωστών - αγνώστων κουκουλοφόρων, οι οποίοι δεν προκάλεσαν και λίγες καταστροφές, σήμερα, όμως, Τσικνοπέμπτη, η Αθηνάς έσφυζε από κόσμο, ...τσίκνα και χαρούμενη διάθεση. Λες και δεν συνέβη τίποτε... Και παρά την περίφημη ...κρίση, το κέφι κέφι αφού ο Έλληνας προχωράει μπροστά (που λένε και οι πολιτικοί του).

Μάλλον γι' αυτό η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει...

Εγώ, πάλι, πάντα σαν περνώ από την Αθηνάς σιγοτραγουδώ κάποια από τις Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς του Μάνου Χατζιδάκι. "Τα πάθη σου ειν' αγάλματα Αιόλου κι Αθηνάς...". Τις προτιμώ, φυσικά, από τα "λαϊκά" της Τσικνοπέμπτης. Άλλωστε οι Μπαλάντες του Μάνου είναι γνησίως λαϊκές.
Γι' αυτό σας παραθέτω "Νυχτερινά αγάλματα" σε στίχους Άρη Δαβαράκη και μουσική Μάνου Χατζιδάκι, φυσικά. Με την Νένα Βενετσάνου και τους Βασίλη Λέκκα, Έλλη Πασπαλά, Ηλία Λιούγκο.

Απόψε η μοναξιά μου παράφορα μιλά
χορεύουν στη φωτιά μου κορμιά βυζαντινά
Να σεβαστείς το άβατο να μη με κυνηγάς,
τ' αγάλματα το Σάββατο ποτέ μην τ' ακουμπάς

Ξανάρχεται ο χειμώνας κι η νύχτα απ' την αρχή,
θα κλάψει ο Παρθενώνας, η Ομόνοια θα βραχεί

Μεθώ με δυο σταγόνες κι αρχίζω απ' την αρχή.
Οι πόρνες είναι μόνες κι οι άντρες μοναχοί
Τα λάθη και τα σφάλματα ποτέ μην τα μετράς,
τα πάθη σου είναι αγάλματα Αιόλου κι Αθηνάς

Τις νύχτες που κοιμάμαι τ' αγάλματα ξυπνούν
τα πάθη μου φοβάμαι, τα κρύβω μην τα δουν

Η νύχτα είναι σκοτάδι μπορεί και συγχωρεί
και σ' ακουμπάει σαν χάδι και σβήνει την πληγή
την ώρα που τα ράσα σου σ' αφήνουνε γυμνό
και καίγεται η ανάσα σου κι αφήνει έναν λυγμό

Ξανάρχεται ο χειμώνας η πόλη θα χαθεί,
θα γύρει ο Παρθενώνας και θ' αποκοιμηθεί

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΥΤΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"

The Best

Σε μια όμορφη βραδιά απαιτητικού παιδευτικού χαρακτήρα αλλά και υψηλής αισθητικής απόλαυσης και ψυχαγωγίας, γεμάτη Ελληνικό λόγο, ποίηση και μουσική, με οδηγό την κατά τον Οδυσσέα Ελύτη «Μεταφυσική του Φωτός», εξελίχθηκε η εκδήλωση που «έστησε» ο Δήμος Δυτικής Αχαΐας προκειμένου να εορτάσει το επετειακό 2011 Έτος Ελύτη - 100 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου Έλληνα, βραβευμένου με το βραβείο Νόμπελ, ποιητή την Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2012 στην κατάμεστη από πλήθος κόσμου αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου «Μελίνα Μερκούρη» της Κάτω Αχαΐας.

Μια βραδιά «λουσμένη» από το κατάλευκο αιγαιοπελαγίτικο φως- το «Ελληνικό φως» - και τον «ήλιο της δικαιοσύνης». Μια βραδιά για τη διαχρονία του Ελληνικού Πολιτισμού και τη γλώσσα του όπως μας την αποκάλυψε ο Οδυσσέας Ελύτης και όπως την «τραγούδησε» και την έκανε «κοινό κτήμα» όλων των Ελλήνων, αλλά και την «ταξίδεψε» μέχρι τα πέρατα του κόσμου, ο Μίκης Θεοδωράκης.

Η βραδιά, στην οποία μεταξύ άλλων παραβρέθηκαν ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Κωνσταντίνος Τούμπουλης, οι αντιδήμαρχοι Χρήστος Νικολάου και Κανέλλος Κανελλόπουλος και ο βοηθός δημάρχου Βασίλης Γκοτσόπουλος, ξεκίνησε με την προβολή αποσπασμάτων από σχετική ταινία-ντοκουμέντο όπου ο Οδυσσέας Ελύτης κατά κάποιο τρόπο «αυτοσυστήνεται» στους παρευρισκόμενους, μιλώντας ο ίδιος μπροστά στην κάμερα για την επιλογή του καλλιτεχνικού του ψευδώνυμου -το πραγματικό του όνομα ήταν Οδυσσέας Αλεπουδέλης-, την ποίηση, το Αιγαίο, τη γνώση των «αέρηδων», το «μαΐστρο», το «γαρμπή» κ.λπ.

Στη συνέχεια ο δήμαρχος Ανδρέας Παναγιωτόπουλος σε σύντομο χαιρετισμό του έκανε λόγο «…για το ήθος και τη λιτότητα του ποιητή…» που αναδεικνύονται ανάγλυφα και καθαρά από την προβολή του παραπάνω αναφερόμενου κινηματογραφικού ντοκουμέντου ενώ συγχρόνως δεν έκρυψε την αποστροφή του για το τοπίο της σημερινής, ιδιωτικής κυρίως, τηλεοπτικής - και όχι μόνο- «ελληνικής πραγματικότητας» που έχει εξορίσει και την ποίηση και την αληθινή μουσική αλλά και την Ελλάδα ολόκληρη από τις οθόνες της τηλεόρασης και τα ελληνικά σπίτια.

Κατόπιν ο επί των πολιτιστικών συνεργάτης του δημάρχου Νίκος Κοντόπουλος, που είχε και την όλη ευθύνη οργάνωσης και συντονισμού της βραδιάς, παρουσίασε του προσκεκλημένους συντελεστές της εκδήλωσης.

Πρώτος από τους προσκεκλημένους ομιλητές πήρε το λόγο ο φιλόλογος Γιάννης Παππάς που επικέντρωσε την εισήγησή του στους πολύ παλαιότερους αλλά και -ιδιαίτερα σήμερα- επίκαιρους, σχεδόν προφητικούς, προβληματισμούς του μεγάλου ποιητή σχετικά με την έννοια της «ελληνικότητας» και τη διαχρονική δυσκολία στη σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη και τη Δύση.

Ο δεύτερος ομιλητής, ο από την Κάτω Αχαΐα καταγόμενος, ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας Δημήτρης Δασκαλόπουλος «…με «αυτοβιογραφικό» σχεδόν τρόπο…», όπως χαρακτηριστικά ο ίδιος είπε, «εξιστόρησε» σε αδρές γραμμές την προσωπική του, βιωματική γνωριμία και επαφή με τον Οδυσσέα Ελύτη και την ποίησή του σε παράλληλη αντιστοιχία και συσχέτιση με την εξέλιξη της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας και με μεγάλα πνευματικά γεγονότα που συνέβαιναν την ίδια εποχή και τόνισε την «εντελώς αυτόνομη», από προηγούμενα ποιητικά ρεύματα, εμφάνιση και παρουσία του Νομπελίστα ποιητή στα πνευματικά μας πράγματα.

Η βραδιά διανθίστηκε με ποιήματα του Ελύτη που διάλεξε και ανέγνωσε με το δικό της τρόπο η φιλόλογος Μαίρη Σιδηρά. Εκεί όμως που η εκδήλωση πραγματικά «απογειώθηκε» ήταν στο τελευταίο, το μουσικό μέρος, με τα γεμάτα «φως και Ελλάδα» ποιήματα- τραγούδια του Ελύτη από το «Άξιον Εστί» σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη που παρουσίασε το καλλιτεχνικό σύνολο «Πολύτροπον» του απόντος, λόγω κωλύματος, Παναγιώτη Ανδριόπουλου με τον Τάσο Σπηλιωτόπουλο στο πιάνο και τη Δώρα Ζήκου να γοητεύει το κοινό με την καταπληκτική φωνή της και με την «αναπάντεχη» ερμηνεία των πασίγνωστων και χιλιοτραγουδισμένων συνθέσεων του κορυφαίου μας συνθέτη και δημιουργού.

Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι η πραγματοποίηση της παραπάνω εκδήλωσης κατέστη δυνατή, και με την πληρότητα του τρόπου που συντελέσθηκε, με την ευγενική υποστήριξη και συμβολή της Εθνικής Ασφαλιστικής - Χρήστος Νικολάου και της επιχείρησης «Τζάμια-Καθρέπτες» του συμπολίτη Χαράλαμπου Οικονομόπουλου.

ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΗΜΕΡΙΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Η ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Για το πρόσφατο σχόλιό μας Νεο-παραδοσιακό κυνήγι μαγισσών, με αφορμή την σημερινή ημερίδα της Μητροπόλεως Πειραιώς για την "μεταπατερική αίρεση", κατηγορηθήκαμε για "εμπάθεια", "αυθαιρεσία" και τα όμοια.

Όμως, δεν είπαμε κάτι το καινούργιο αλλά το αυτονόητο, ότι δηλ. στόχος είναι η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Μητροπόλεως Δημητριάδος. Το διαλαλεί, άλλωστε, και ο Ορθόδοξος Τύπος στο φύλλο (10-2-2012) που κυκλοφορεί: Εἶναι προφανές ὅτι ἡ ἡμερίδα ὀργανώνεται διά νά δοθῆ ἀπάντησις εἰς τήν θεολογικήν Ἀκαδημίαν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Δημητριάδος, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς προπαγανδίζει τήν ξένην πρός τήν Ὀρθόδοξον θεολογίαν, Μεταπατερικήν θεολογίαν. Προσευχόμεθα τό παράδειγμα τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Πειραιῶς νά ἀκολουθήσουν καί ἄλλαι Ἱ. Μητροπόλεις εἴτε εὐθέως εἴτε ἐμμέσως.

Οπότε η Ιδιωτική Οδός απλώς επεσήμανε το γεγονός. Για όσους παραμένουν τάχα και ανυποψίαστοι έχουμε προνοήσει: Ας διαβάσουν το κείμενό μας Πειραιώς εναντίον Δημητριάδος; Το γράψαμε 16 Ιουνίου 2010!

Ευχόμαστε καλή επιτυχία στην ημερίδα, ήτοι να αναδειχθούν οι αιρετικοί και να παραδοθούν πάραυτα στην πυρά!

ΣΙΩΠΗΛΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΜΕ ΚΕΡΙΑ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ "ΑΤΤΙΚΟΝ"...

Ο Σύλλογος Φίλων Κτήματος Τατοΐου σε συνεργασία με το "Κάθε Σάββατο στην Αθήνα" του Νίκου Βατόπουλου  προέβησαν χθες το βράδυ στις 8 σε μια σιωπηλή διαμαρτυρία με κεριά, έξω από τον Κινηματογράφο Αττικόν (στην οδό Σταδίου), ο οποίος καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά κατά τα πρωτοφανή επεισόδια της περασμένης Κυριακής στο κέντρο της Αθήνας. 

 Ήταν μια πρώτη αυθόρμητη αντίδραση για την συστηματική καταστροφή και εξαθλίωση του κέντρου της πόλεως των Αθηνών.

Ανάμεσα σε κείνους που έσπευσαν να δώσουν το παρόν και η συγγραφέας Αθηνά Κακούρη, αγαπημένη της Ιδιωτικής Οδού, η οποία γνωρίζουμε ότι πονάει για την καταστροφή της καρδιάς της Αθήνας. 

Ας ελπίσουμε να μη ζήσουμε ξανά τέτοιους βανδαλισμούς. 

ΣΤΑΔΙΟΥ ΚΑΙ ΚΟΡΑΗ: Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ...

Ιστορικό κτήριο στην οδό Σταδίου σε σχέδια του μεγάλου Τσίλερ παραδόθηκε στις φλόγες

φωτορεπορτάζ του Νικολάου Μαγγίνα

Σ' αυτές τις σημερινές φωτογραφίες του Ν. Μαγγίνα, αγαπητοί συνοδίτες, αποτυπώνεται η χθεσινοβραδινή καταστροφή στο κέντρο της Αθήνας, και συγκεκριμένα στις οδούς Σταδίου και Κοραή. 

Η Αθήνα μετράει - ξανά - τις πληγές της. Βέβαια επρόκειτο μάλλον για μεγαλύτερης έκτασης καταστροφές από εκείνες του Δεκεμβρίου του 2008. Γιατί τώρα είχαμε περισσότερες πυρκαγιές και λεηλασίες καταστημάτων. 

Ας ευχηθούμε να είναι η τελευταία πληγή στο σώμα της πολύπαθης - τα τελευταία χρόνια - πρωτεύουσας. 

ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΣΤΗ ΝΙΓΗΡΙΑ!

Την ώρα που στην Ελλάδα οι χριστιανοί ομφαλοσκοπούμε, στη Νιγηρία οι χριστιανοί γίνονται κυριολεκτικά ολοκαύτωμα, εξαιτίας των επιθέσεων φανατικών μουσουλμάνων. 

Η φωτογραφία είναι ενδεικτική της βαρβαρότητας.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΖΕΙΣ... ΔΕΝ (;) ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΣ...

Η φωτογραφία που δημοσιεύουμε εδώ δεν είναι από τα αποψινά δραματικά γεγονότα στο κέντρο της Αθήνας. 

Είναι από τα "Δεκεμβριανά" του 2008. Το κέντρο της πρωτεύουσας απόψε ξανακαίγεται. Ποιος θυμάται τον Δεκέμβριο του 2008 σήμερα; Μάλλον κανείς...

Ποιος θα θυμάται την 12η Φεβρουαρίου του 2012 μετά από λίγες μέρες, αν δεν χρεοκοπήσουμε; Πολύ φοβούμαι, κανείς... Ο Έλληνας βλέπετε ξεχνάει γρήγορα...

Θα έχουν μείνει τα καμένα κτήρια βέβαια για να θυμίζουν αυτή την ...ασέληνη νύχτα. 

"Βουλή" ή "μπάλα" απόψε; Ρώτησα τον κύριο που μου έφτιαχνε τον καπουτσίνο "πακέτο" νωρίς το απόγευμα. "Μπάλα", μου είπε κατηγορηματικά χωρίς να προσθέσει το παραμικρό.

Μα και αρκετοί βουλευτές, όπως ήδη κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, προτίμησαν την μπάλα από τη Βουλή. 

Στην Ελλάδα ζεις... Δεν υπάρχει ελπίς... που λέει κι ο Σαββόπουλος. 

"ΘΕΛΩ ΔΟΥΛΙΑ - ΓΙΩΡΓΟΣ"...

φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας


Σήμερα το πρωί στην οδό Αιόλου. Με την Ακρόπολη στο βάθος...
Ζητώντας δουλειά, σε εποχή κρίσης...

Το χαρτί - έκκληση:
Θέλω δουλιά
Γιώργος

ΜΕ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΤΡΑΓΟΥΔΑΜΕ ΕΛΥΤΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΩ ΑΧΑΪΑ

Ο δήμος Δυτικής Αχαΐας διοργανώνει φιλολογική – μουσική βραδιά αφιερωμένη στον μεγάλο ποιητή Οδυσσέα Ελύτη αύριο Κυριακή 12 Φεβρουαρίου 2012 και ώρα 7:00 το απόγευμα στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα Μερκούρη» στην Κάτω Αχαΐα.

Ομιλητές της βραδιάς θα είναι ο ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας Δημήτρης Δασκαλόπουλος και ο φιλόλογος Γιάννης Παππάς, πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Πατρών.

Αποσπάσματα από το ποιητικό έργο του Ελύτη θα αναγνώσει η φιλόλογος Μαίρη Σιδηρά.

Με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον», θα παρουσιάσουμε ποιήματα του Ελύτη μελοποιημένα από τους δύο μεγάλους έλληνες συνθέτες, τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Μίκη Θεοδωράκη.

Στην αρχή δύο τραγούδια από το Romancero Gitano του Λόρκα, σε μουσική Μ. Θεοδωράκη. Την ελεύθερη ποιητική απόδοση έχει κάνει ο Οδυσσέας Ελύτης. Ακολουθούν δύο τραγούδια του Μ. Χατζιδάκι από τον Κύκλο με την κιμωλία του Μπέρτολτ Μπρεχτ, σε μετάφραση Ελύτη και πέντε από το περίφημο Άξιον εστι. 

Τα τραγούδια θα ακουστούν στη μορφή για φωνή και πιάνο, σπάνια εκδοχή ιδιαίτερα για το "λαϊκό" Άξιον εστι. 

Το "Πολύτροπον" αποτελούν οι: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος (υπεύθυνος συνόλου-τραγούδι), Τάσος Σπηλιωτόπουλος (πιάνο), Δώρα Ζήκου (τραγούδι) και Δημήτρης Καραδήμας (παρουσίαση).

ΤΡΙΠΤΥΧΟ ΚΡΙΣΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

φωτογραφία Νικολάου Μαγγίνα

Φωτογραφία σημερινή από την οδό Σταδίου, στο κέντρο της Αθήνας.
Ο επαίτης μπροστά από ένα κατάστημα που αναζητεί ενοικιαστή. Δίπλα οι απεργοί διαδηλώνουν την αποφασιστικότητά τους "μέχρι τη νίκη".
Ένα τρίπτυχο, αντιπροσωπευτικό, της τρέχουσας κρίσης.