ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΤΟ 2006!

Τι 2006, τι 2016! Στο ίδιο έργο θεατές!

Παραθέτουμε Υπόμνημα της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος προς την τότε Υπουργό Παιδείας Μαριέττα Γιαννάκου, όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΕΚΚΛΗΣΙΑ, τεύχος 11, Δεκέμβριος 2006. 

Ένα υπόμνημα - αντίδραση στα νέα - τότε - βιβλία των Θρησκευτικών για το Γυμνάσιο, τα οποία χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα. Τα βιβλία τότε κρίθηκαν ως προβληματικά, μάλιστα με βαρύτατες κατηγορίες, ενώ σήμερα θεωρούνται «καλά» και ζητείται η διατήρησή τους, την ώρα που με την ίδια ακριβώς επιχειρηματολογία καταγγέλλονται πλέον τα νέα Προγράμματα Σπουδών!
Μια απλή ανάγνωση του σχετικού υπομνήματος θα σας πείσει. 
Παραθέτουμε, επίσης, και το σχετικό δελτίο τύπου της Δ.Ι.Σ. της 2ας Νοεμβρίου 2006, που αναφέρεται στο θέμα. Τότε υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου. 

ΥΠΟΜΝΗΜΑ Ι. Σ. ΣΤΗΝ ΥΠΟΥΡΓΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Τχ. 11 -ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Γ΄ Συνεδρία της Δ. Ι. Σ. (2/11/2006) 

Συνήλθε σήμερα Πέμπτη, 2.11.2006, στην δεύτερη για τον μήνα Νοέμβριο Συνεδρία Της, η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος της 150ης Συνοδικής Περιόδου, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Χριστοδούλου. 

- Κατά την σημερινή Συνεδρία η Διαρκής Ιερά Σύνοδος: 

Εξέτασε την αξιολογική πρόταση της Επιτροπής επί των νέων σχολικών βιβλίων των Θρησκευτικών των τριών πρώτων τάξεων του Γυμνασίου. 

Περί του θέματος αυτού η Δ.Ι.Σ. εκφράζει τον προβληματισμό Της για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται στα βιβλία ορισμένα βασικά και κεφαλαιώδη ζητήματα της Ορθοδόξου Πίστεώς μας. 

Η Δ.Ι.Σ. θεωρεί ότι από τα βιβλία ελλείπει ο Ορθόδοξος προσανατολισμός, υποτιμάται η εν Χριστώ αποκάλυψη στον κόσμο και η θεοπνευστία της Αγίας Γραφής, οπότε υποβιβάζεται η Χριστιανική Πίστη στο επίπεδο της Θρησκείας. 

Η Δ.Ι.Σ. εκφράζει την αντίρρησή της στην μέθοδο που μεταχειρίζονται τα βιβλία για να ερμηνεύσουν την Αγία Γραφή, με βάση τους συμβολισμούς, καθώς και το ότι αποδέχεται ως επιστημονικώς εξακριβωμένα κάποια θεολογούμενα και μη κοινώς αποδεκτά από την Θεολογική Επιστημονική Κοινότητα οπότε παραπέμπουν στην εκκοσμικευμένη Χριστιανική Θεολογία. Η Δ.Ι.Σ. εκφράζει την απορία Της για την προβολή περιθωριακών ιστορικών στοιχείων της εκκλησιαστικής ζωής, τα οποία δεν ήταν γενικευμένα φαινόμενα, με αποτέλεσμα τον διασυρμό της Χριστιανοσύνης, ενώ παρασιωπά τα κεφάλαια περί των Μαρτύρων, περί των Ασκητών και των Οικουμενικών Διδασκάλων της Πίστεώς μας. 

Επίσης η Δ.Ι.Σ. έδωσε εντολή στην Συνοδική Επιτροπή Εκπαιδεύσεως και Επιμορφώσεως να προετοιμάσει επίσημο κείμενο με βάση τις προηγούμενες παρατηρήσεις Της, το οποίο θα απευθύνει στην κ. Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. 

Η Δ.Ι.Σ. θεωρεί ότι η ενασχόλησή Της αυτή και το εξαιρετικό ενδιαφέρον Της για το θέμα αφορμάται από το αναντίρρητο γεγονός ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία τυγχάνει η επικρατούσα Θρησκεία στο Κράτος μας το οποίο έχει ως προμετωπίδα του το όνομα της Αγίας Τριάδος, ότι η ευθύνη Της αυτή υπαγορεύεται από το άρθρο 9 παρ. 1 περ. ε τοῦ Ν. 590/77 «Περί του Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος» και το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα όπου τα περί των δικαιωμάτων των αυτοπροσδιοριζομένων φυσικών η νομικών προσώπων Της. Εξ άλλου η κ. Υπουργός Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων έδωσε το δικαίωμα να διατυπωθούν δημοσίως απόψεις περί όλων των σχολικών εγχειριδίων.

ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟ ΑΝΤΡΕΪ ΒΑΪΝΤΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

«Όλοι προερχόμαστε από τον Βάιντα. Μέσα απ' αυτόν κοιτάζαμε την Πολωνία και τους εαυτούς μας. Και έτσι την καταλαβαίναμε καλύτερα. Τώρα θα είναι πιο δύσκολo», έγραψε στον λογαριασμό του στο Twitter ο Ντόναλντ Τουσκ, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και πρώην πρωθυπουργός της Πολωνίας, με αφορμή τον θάνατο, την Κυριακή 9 Οκτωβρίου 2016, του μεγάλου Πολωνού σκηνοθέτη Αντρέι Βάιντα σε ηλικία 90 ετών. 

Ανατρέχοντας στο αρχείο μας εντοπίσαμε ένα παλιό μα πρωτοποριακό αφιέρωμα στον Βάιντα. 

Ο σκηνοθέτης Πέτρος Μινώπετρος (σήμερα ορθόδοξος κληρικός) υπήρξε ο ιδρυτής και Διευθυντής της Cinematheque (ταινιοθήκη-κινηματογραφική Λέσχη) τον Δεκέμβριο του 1999. Ο σκοπός της Cinematheque ήταν η γνώση του «Κινηματογράφου του δημιουργού» και η ίδρυση της αποτέλεσε την πρώτη κινηματογραφική Λέσχη για τους σπουδαστές των Σχολών Θεάτρου και Κινηματογράφου στην Ελλάδα. 

Ανάμεσα στις δράσεις της ήταν και ένα φεστιβάλ - αφιέρωμα στο έργο του σκηνοθέτη Αντρέι Βάιντα, που πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2000. Αφορμή στάθηκε το γεγονός ότι εκείνη τη χρονιά ο μεγάλος δημιουργός τιμήθηκε από την Αμερικάνικη Ακαδημία Κινηματογράφου για τη συνολική προσφορά του, στον χώρο της Έβδομης Τέχνης για περισσότερες από πέντε δεκαετίες. Το χρυσό αγαλματίδιο του το παρέδωσε η Τζέιν Φόντα. 

Στο πλαίσιο εκείνου του Φεστιβάλ Βάιντα προβλήθηκαν 10 ταινίες, από τις 26 Μαϊου ως την 1η Ιουνίου. Οι προβολές έγιναν στον κινηματογράφο «Απόλλων» της Αθήνας (οδός Σταδίου). Η διοργάνωση του Φεστιβάλ έγινε με τη συνεργασία της Πολωνικής και της Γαλλικής Κυβέρνησης και έτυχε μεγάλης προβολής από τον Τύπο και την Τηλεόραση. Μερικά χαρακτηριστικά δημοσιεύματα παραθέτουμε εδώ. 

Ο σκηνοθέτης Πέτρος Μινώπετρος έγραφε σε κείμενό του για τον Βάιντα, με αφορμή το αφιέρωμα που ετοίμασε το 2000: "Ο Βάιντα μέσα από τις κορυφαίες ταινίες του αποκάλυψε τη φύση, τον χαρακτήρα και την ουσία του ολοκληρωτισμού. Ακόμη τη σχέση ατόμου – Ιστορίας, όπου οι ήρωες καλούνται να επιβιώσουν σε ταραγμένες ιστορικές περιόδους, αλλά συνήθως πέφτουν θύματα των μηχανισμών και της τρομοκρατίας ου ολοκληρωτικού κράτους, εξαιτίας των πιστεύω τους. Οι ήρωες των ταινιών του Βάιντα αντιπαρατίθενται πάντοτε στην Ιστορία, ατομικιστές με ηθική διάσταση, δίνουν την μοναδική τους μάχη, ασυμβίβαστοι, ανυπότακτοι και πεθαίνουν. Και στην άνιση αυτή μάχη χτίζεται η τραγικότητα της ύπαρξής τους."

Εδώ αξίζει να θυμηθούμε κι ένα απόσπασμα από μια συνέντευξη του Αντρέι Βάιντα στον δημοσιογράφο Γιάννη Ζουμπουλάκη το 2012, όπου κάνει αναφορά και στην Ελλάδα και στην έννοια του ηρωϊσμού: 

Ενα από τα θέματα που θίγει το «Kanal», μια από τις σπουδαιότερες ταινίες σας, είναι η «ματαιότητα του ηρωισμού». Πώς ορίζετε την έννοια «ήρωας»; Υπάρχουν τελικά ήρωες ή είναι κάτι αδιευκρίνιστο; Χρειαζόμαστε τους ήρωες; 

«Η Ελλάδα, η χώρα σας, μας έχει διδάξει εδώ και αιώνες - και εξακολουθεί να μας διδάσκει - ότι οι ήρωες αποτελούν το "άλας του έθνους". Αυτοί αναλαμβάνουν τα δυσκολότερα καθήκοντα, τόσο ως μεμονωμένα άτομα όσο και ως εκπρόσωποι της κοινωνίας. Η Αντιγόνη, π.χ., αναλαμβάνει την ευθύνη ατομικά ως αδελφή του δολοφονημένου αδελφού της. Στο "Κανάλ" οι εξεγερθέντες της Βαρσοβίας είναι ένας στρατός που ενεργεί υπό τις εντολές του επιτελείου του, το οποίο όμως λειτουργεί κάτω από την πίεση της πολιτικής κατάστασης. Δυστυχώς η πολιτική πραγματικότητα δεν δίνει πάντα ελπίδες για νίκη. Ο Στάλιν και η Σοβιετική Ενωση κάλεσαν τον κόσμο να εξεγερθεί εναντίον της χιτλερικής Γερμανίας, αλλά όταν οι εξεγερθέντες ξεκίνησαν τη δράση τους ο σοβιετικός στρατός στην άλλη όχθη του ποταμού περιμένει την ολική ήττα της Armia Krajowa, επειδή αυτός ο στρατός υποστηριζόταν από το Λονδίνο. Ο Στάλιν ήθελε την Πολωνία εντελώς άοπλη». 

Ας μην ξεχνάμε ότι ο Αντρέι Βάιντα έγινε σύμβολο και στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης, τότε που η Αριστερά προσπαθούσε να ξεκόψει από τον δογματισμό και αναζητούσε ένα δημοκρατικό πρόσωπο. Η ταινία του «Ο άνθρωπος από μάρμαρο» (1977) ήταν η καλύτερη αφορμή για να προσκληθεί στην Αθήνα, στα τέλη της δεκαετίας του '70. Η «Οπερα» γέμισε με κόσμο και ο ίδιος αποθεώθηκε. 

Η παρακαταθήκη του είναι αναμφίβολα ο αγώνας του εναντίον του ολοκληρωτισμού. 

Η ποιήτρια  Μαρία Τοπάλη μας εκφράζει λέγοντας απλά: «Για τον Βάιντα, μπορούμε να το πούμε, εντελώς κυριολεκτικά: μαζί του μεγαλώσαμε. Και νομίζω πως δεν μεγαλώσαμε κι άσχημα».

"ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ ΔΡΑΜΑΤΙΚΟΣ: ΠΟΛΕΜΟΣ, ΒΙΑΙΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ" ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ

Μια πρωτότυπη παραγωγή παρουσιάζεται αυτές τις μέρες στο Θέατρο Τέχνης, και συγκεκριμένα για άλλες τέσσερις παραστάσεις 13, 14, 15, 16 Οκτωβρίου.

Ύστερα από την επιτυχία που σημείωσε τον Αύγουστο του 2016 στο ετήσιο Φεστιβάλ της Ελευσίνας “Αισχύλεια”, η παράσταση “Θουκυδίδης Δραματικός: Πόλεμος, βίαιος Διδάσκαλος” παρουσιάζεται τώρα στο Θέατρο Τέχνης από Πέμπτη μέχρι Κυριακή.  

Η παράσταση “Θουκυδίδης Δραματικός: Πόλεμος, βίαιος Διδάσκαλος” αποτελεί το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα του προγράμματος “Thucydides Dramaticus: The Theater of War” που διοργανώνει το Hellenic Education & Research Center (HERC), με την αποκλειστική υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Μια πρωτότυπη δραματοποιημένη απόδοση αποσπασμάτων της Ιστορίας του Πελοποννησιακού Πολέμου του Θουκυδίδη, με την οποία επιχειρείται η ανάδειξη της διαχρονικής και οικουμενικής ουσίας της “Τραγωδίας του Πολέμου”. Στην παράσταση συμμετέχουν σπουδαστές και απόφοιτοι Δραματικών Σχολών και Κλασικών Γραμμάτων από την Ελλάδα, την Τουρκία και τις ΗΠΑ ενώ στόχος του προγράμματος είναι η καλλιτεχνική και εκπαιδευτική συνάντηση ανθρώπων από τρεις ηπείρους. 

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Λιγνάδης – Γιάννης Παναγόπουλος. 

Το θεατρικό κείμενο του Γιάννη Λιγνάδη (φωτό) “Πόλεμος Βίαιος Διδάσκαλος: Τα περί Πλάταιαν και άλλα Δεινά” αποτελεί συρραφή ιστορικών γεγονότων ανθολογημένων από τα πέντε πρώτα βιβλία της Ιστορίας του Θουκυδίδη. 

Το διασκευασμένο υλικό παρουσιάζει σε δραματοποιημένη μορφή επεισόδια από την πρώτη φάση του Πελοποννησιακού Πολέμου. Θεματικός πυρήνας του έργου είναι τα συμβάντα γύρω από την άλωση της βοιωτικής Πλάταιας (431-428 π.Χ.), τα οποία συναρθρώνονται με άλλα εξόχως δραματικά ιστορικά γεγονότα. 

Ενδεικτικά η σύνθεση περιλαμβάνει: τις πρώτες δημηγορίες Αρχιδάμου και Περικλή, τον επιτάφιο λόγο του Περικλή, τον λοιμό στην Αθήνα (431/430 π.Χ.), την τελευταία φάση του εμφυλίου στην Κέρκυρα (425 π.Χ.), τον διάλογο Αθηναίων και Μηλίων (416 π.Χ.). Κύριος στόχος του έργου είναι η υλοποίηση της βιωματικής πρόσληψης του “πολεμικού γεγονότος”. 

Με την δραματοποίηση του ιστορικού λόγου, με την άρση του από το επίπεδο της “διήγησης” στο ύψος της “μίμησης”, συντελείται η αμεσότερη, δραστικότερη και ψυχαγωγικότερη επικοινωνία του βιώματος. Μέσω της θεατρικής οδού επιτυγχάνεται η μετουσίωση του ατομικού βιώματος σε συλλογικό και του εφήμερου σε διαχρονικό, ή, όπως το προέβλεψε και ο μεγάλος ιστορικός, το «ἀγώνισμα ἐς τὸ παραχρῆμα ἀκούειν» καθίσταται «κτῆμα ἐς αἰεί». Αυτό είναι, ίσως, και το ουσιαστικότερο νόημα που περιέχεται στη φράση “Θέατρο του Πολέμου”, φράση που αποτέλεσε τον γενικό τίτλο του εκπαιδευτικού εγχειρήματος, καλλιτεχνικό προϊόν του οποίου υπήρξε η παράσταση.

Η μετάφραση τηρεί με ευλάβεια το γράμμα και το πνεύμα της πρωτότυπης συγγραφής, σημαντικό ωστόσο μέρος της έχει διασκευαστεί, προκειμένου να αναδειχθεί η “θεατρικότητα” (ως προς την μορφή) και η “δραματικότητα” (ως προς το περιεχόμενο συναίσθημα) του κειμένου.

Από την παράσταση στο Φεστιβάλ της Ελευσίνας “Αισχύλεια” – Αύγουστος 2016

Ένα εξαιρετικά επίκαιρο κομμάτι από την παράσταση που σημειώνει πως σε καιρούς πολέμου: 

“.. ἡ ἀθωότητα πού φανερώνει τήν εὐγένεια τοῦ χαρακτῆρα 

κατάντησε καταγέλαστη καί χάθηκε. 

Καί ἐπικράτησε σχεδόν καθολικά ἡ ἀμοιβαία δυσπιστία καί ἡ σφοδρή κομματική ἀντιπαράθεση.

Τίποτα δέν μποροῦσε νά διαλύσει τήν δυσπιστία. 

Οὔτε ὑποσχέσεις ἰσχυρές οὔτε ὅρκοι φοβεροί. 

Καί διέστρεφαν τίς καθιερωμένες σημασίες τῶν λέξεων, ὥστε νά ταιριάζουν μέ τίς διεστραμμένες πράξεις τους. 

Καί ὡς ἐπί τό πλεῖστον ὑπερίσχυαν οἱ πνευματικά κατώτεροι… 

Καί τό εὔηθες καί τό γενναῖον, καταγελασθέν ἠφανίσθη”

ΘΕΟΣ, ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΟΝ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Διδάκτωρ του Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. η Μαρία Χατζηαποστόλου 

Διδάκτωρ του Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. ανακηρύχθηκε η Μαρία Χατζηαποστόλου, ομόφωνα με τον βαθμό «Άριστα» και έπειτα από τη δημόσια υποστήριξη της διδακτορικής της διατριβής με θέμα: «Θεός, κόσμος, άνθρωπος. Σπουδή στα κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και του Νίκου Καζαντζάκη». Η πρωτοτυπία της παρούσης μελέτης έγκειται στο γεγονός πως για πρώτη φορά στον χώρο της Ορθοδοξίας εξετάζεται με τρόπο συστηματικό η σχέση των κορυφαίων συγγραφέων Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και Νίκου Καζαντζάκη. 

Η Μαρία Χατζηαποστόλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και είναι απόφοιτος του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, από το οποίο ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στον κλάδο της Συστηματικής Θεολογίας με ειδίκευση στη Δογματική. Αυτόν τον καιρό εργάζεται ως Επιστημονική Συνεργάτις της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης (ΟΑΚ), καθώς είναι Υπεύθυνη των Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της ΟΑΚ και διοργανώτρια Συνεδρίων που αφορούν τα πεδία της Θεολογίας και της Λογοτεχνίας, αλλά και Ημερίδων των Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων της ΟΑΚ. 

Η μεταπτυχιακή της διατριβή με τίτλο: «Το πρόσωπο του Χριστού στο Νίκο Καζαντζάκη», η οποία απέσπασε το «Α΄ Διεθνές Βραβείο “Νίκος Καζαντζάκης”» από τη Διεθνή Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη (Δ.Ε.Φ.Ν.Κ.), αφιερώθηκε στον σύμβουλο καθηγητή κ. Χρυσόστομο Σταμούλη και εκδόθηκε σε βιβλίο από τις εκδόσεις «Αρμός», αποτελεί την απαρχή μιας εις βάθους μελέτης για τη σχέση της θεολογίας με τη λογοτεχνία, καθώς η Μαρία Χατζηαποστόλου ακολουθεί πιστά τη γραμμή του μακαριστού και πρωτοπόρου θεολόγου Νίκου Ματσούκα. Η παρούσα διδακτορική διατριβή με θέμα: «Θεός, κόσμος, άνθρωπος. Σπουδή στα κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και του Νίκου Καζαντζάκη», με σύμβουλο καθηγητή και πάλι τον καθηγητή Δογματικής Θεολογίας κ. Χρυσόστομο Σταμούλη, θα εκδοθεί σε βιβλίο από τις εκδόσεις «Αρμός», το εξώφυλλο του οποίου θα κοσμεί και πάλι ζωγραφιά του αγιογράφου Γιώργου Κόρδη, ο οποίος εκφράζει εικαστικά το παπαδιαμαντικό, αλλά και καζαντζακικό σύμπαν και το οποίο αφιερώνεται από τη συγγραφέα στον Δρα Κωνσταντίνο Ζορμπά, Γενικό Διευθυντή της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης. 

Πιο αναλυτικά, στην παρούσα μελέτη γίνεται ένα ταξίδι στη χριστοκεντρική ανθρωπολογία ή με άλλα λόγια στην ανθρωποκεντρική χριστολογία των δύο συγγραφέων, με μεγάλη αναφορά στον ανθρώπινο έρωτα ως εφαλτηρίου για το θείο έρωτα και στη θεώρηση του έρωτα ως σταύρωση του εγωισμού. Παράλληλα, το παράδοξο του μυστηρίου του θανάτου και η αντιμετώπισή του, ως αυθεντική έκφραση της ορθόδοξης παράδοσης και μέσα από την πίστη στην Ανάσταση, αναλύεται μέσα από τη σκέψη και το λόγο των δύο συγγραφέων. Έντονη είναι και η παρουσία της σταυροαναστάσιμης προοπτικής στα έργα τους, καθώς και η μεταφυσική λειτουργία της μνήμης και της καρδιάς, ως δυνάμεις που ζωντανεύουν μέσα στην καρδιά των ανθρώπων τους αγαπημένους νεκρούς, όπως και η θεώρηση της Αναστάσεως, ως του αρρήτου εκείνου μυστηρίου, που υπερβαίνει την ανθρώπινη λογική και προσεγγίζεται μονάχα με την καρδιά του ανθρώπου. 

Λόγος γίνεται και για την άσκηση της αυτοσυνειδησίας που ως ανθρωποθεοκεντρική εκκλησιολογία, επεκτείνει τα αληθινά όρια της Εκκλησίας που διασπούν κάθε σύστημα, καθώς είναι τα όρια της αγάπης του Θεού, μέσα από τη μεταμόρφωση του σύμπαντος κόσμου, στην έννοια της ελευθερίας στην ορθόδοξη θεολογία, αλλά και στην οντολογία του ανθρώπινου προσώπου, το οποίο καταξιώνεται μέσα από το σταυροαναστάσιμο ήθος και την τρέλα του θείου έρωτα, που νικά κάθε παραλογισμό του ηθικισμού. 

Ταυτοχρόνως, οι αντι-ήρωες των δύο συγγραφέων, εκφράζουν την ανθρωπολογία του περιθωρίου που γίνεται θεολογία του περιθωρίου, μέσα από την απλότητα και την ταπείνωση που οδηγούν στην αγιότητα. Παράλληλα, στους δύο συγγραφείς η δια Χριστόν σαλότητα κατανοείται ως ανθρωπολογικό πρότυπο αγιότητας, όπως και το πρόσωπο του άλλου και ιδιαίτερα του ξένου και του περιθωριακού, θεωρείται ως πρόσωπο του ίδιου του Χριστού. 

Ένα ρήγμα, λοιπόν, στην «ασφαλή» βεβαιότητα αιώνων, ιδωμένη μέσα από το πρίσμα των συγγραφέων, κυριαρχεί στην παρούσα μελέτη, μέσα από τον τονισμό της αξίας του αγώνα και του ανήφορου, ως αυθεντικής έκφρασης της ορθόδοξης άσκησης και με ταυτόχρονη αναφορά στην αγία αβεβαιότητα ως του μοναδικού δρόμου για την αγιότητα.

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΝΘΕΤΗ ΝΤΜΙΤΡΙ ΣΟΣΤΑΚΟΒΙΤΣ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΚΑΙ ΤΗΝ "ΣΤΕΠΑ"

Με αφορμή τα 110 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου ρώσου συνθέτη του 20ού αιώνα Ντμίτρι Σοστακόβιτς (1906-2016), το Καλλιτεχνικόν Σύνολον «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Π.Α. Ανδριόπουλος) και το Περιοδικό «Στέπα» - Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού (εκδότης: Δ.Β. Τριανταφυλλίδης), πραγματοποιούν εκδήλωση - αφιέρωμα, την Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2016 στις 7 το απόγευμα, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας «Λίλιαν Βουδούρη», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.  

Ομιλητές: 

- Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης, δημοσιογράφος – μεταφραστής: «Η ατμόσφαιρα του ζόφου για τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς. Η συνομιλία των αρχείων με την Ιστορία». 

- Δημήτρης Β. Μπαλτάς, Δρ Φιλοσοφίας – συγγραφέας: «Οι βιογραφίες του Σοστακόβιτς στα ελληνικά». 

- π. Πέτρος Μινώπετρος, σκηνοθέτης: «Σοστακόβιτς και Σολζενίτσιν: Παράλληλοι». 

- Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος – μουσικός: «Ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς του Δημήτρη Μητρόπουλου». 

Με προβολή οπτικοακουστικού υλικού. 

Δημήτρης Μητρόπουλος και Ντμίτρι Σοστακόβιτς στο Λένινγκραντ (1934) 

ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ H. Carrère d’ Encausse ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΥΝΑΣΤΕΙΑ ΤΩΝ ΡΟΜΑΝΩΦ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

H. Carrère d’ Encausse, Les Romanov. Une dynastie sous le règne du sang, Pluriel-Fayard, Paris 2013, σελ. 440 

Tήν ἱστορία τῆς δυναστείας τῶν Ρομάνωφ (1613-1913), «τρεῖς αἰῶνες δόξας, δύναμης και αἵματος» (σ. 11), παρουσιάζει ἡ γνωστή γαλλίδα ἀκαδημαϊκός H. Carrère d’ Encausse. 

Ἡ Carrère d’ Encausse ἀρχίζει τήν ἀφήγησή της λίγο νωρίτερα, τήν ἐποχή τοῦ Ἰβάν τοῦ Δ΄, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ «τήν ἐνσάρκωση τοῦ τραγικοῦ πεπρωμένου τῆς Ρωσσίας» (σ. 19) ἀλλά καί τήν «προεικόνιση τῶν ὁλοκληρωτικῶν κρατῶν τοῦ 20οῦ αἰ.» (σ. 20). 

Ἡ βασιλεία τοῦ πρώτου τῆς δυναστείας τῶν Ρομάνωφ, τοῦ Μιχαήλ, ὁ ὁποῖος στέφθηκε τσάρος στίς 21 Ἰουλίου τοῦ 1613, χαρακτηρίζεται ἀπό «τό ἄνοιγμα πρός τόν ἐξωτερικό κόσμο καί στούς ξένους» (σ. 37). 

Ἀλλά ὁ ἵδιος αἰώνας χαρακτηρίζεται ἀπό τό σχίσμα τῶν Ρασκόλινικων, πού ἀντετίθεντο στίς ἐκκλησιααστικές μετρρυθμίσεις τοῦ πατριάρχη Νίκωνα. Γιά τήν H. Carrère d’ Encausse, στήν σύγκριση μεταξύ τοῦ σχίσματος αὐτοῦ καί τῆς Μεταρρύθμισης στήν Δύση, παρατηρεῖται ἡ διαφορά ὅτι «ἡ Μεταρρύθμιση ὑπῆρξε ἡ ἐπανάσταση τῶν ἀνθρώπων ἐνάντια σέ μία ἐκκλησιαστική αὐθεντία, ἐνῶ τό Ρασκόλ ἦταν ἡ ἐπανάσταση τῶν πιστῶν ἐνάντια στίς μεταρρυθμίσεις πού προτάθηκαν ἀπό τήν Ἐκκλησία» (σ. 47). 

Το ἑπόμενο καί μάλιστα ἐκτενές (σσ. 56-104) κεφάλαιο ἀναφέρεται στήν ἐποχή τοῦ Μ. Πέτρου, γιά τό «ἔργο τοῦ ὁποίου δεν ὑπάρχει ὁμοφωνία στήν ρωσσική κοινή γνώμη» (σ. 75). Σέ κάθε περίπτωση, ὁ Μ. Πέτρος ἐπιχείρησε νά θεμελιώσει ἕνα σύγχρονο κράτος. Ἐκτός ἀπό τίς μεταρρυθμίσεις στήν ἐκπαίδευση, ὁ Πέτρος προχώρησε στήν «κατάργηση τοῦ πατριαρχείου τῆς Μόσχας καί τήν ἀντικατάστασή του ἀπό τήν Ἁγία Σύνοδο» (σ. 87) καί ἐπίσης στήν ἵδρυση τῆς «Ἀκαδημίας τῶν ἐπιστημῶν» (σ. 89), ἡ ὁποία «ἔγινε τό σύμβολο τῆς νέας Ρωσσίας» (σ. 90). Ἔτσι ἐκείνη την ἐποχή σχηματίζονται τρόπον τινα δύο Ρωσσίες μέσα στήν αὐτοκρατορία. 

Ἀλλά και μία ἄλλη φυσιογνωμία τῆς δυναστείας τῶν Ρομάνωφ, ὁ Πέτρος Γ’, κατά τόν 18ο αἰ., προχώρησε ἕνα βῆμα παραπέρα, ἀπαιτώντας «νά ἀφαιρεθοῦν οἱ εἰκόνες ἀπό τίς ἐκκλησίες, ἐπειδή ἦσαν ἀντικείμενα ἑνός εἰδωλολατρικοῦ πολιτισμοῦ» (σ. 141). Δέν μπορεῖ νά ἀποκλεισθεῖ τό ἐνδεχόμενο νά ἔχουμε ἐδῶ μία νίκη τοῦ προτεσταντισμοῦ μέσα στήν Ρωσσία. 

Ἐάν ὁ Πέτρος Γ΄ δέν εἶχε ἄμεση σχέση μέ τήν Ρωσσία καί τόν πολιτισμό της, τό ἴδιο ἰσχύει καί γιά τήν Αἰκατερίνη Β΄, μέ τήν διαφορά ὅμως ὅτι «αὐτή ἐξοικειώθηκε μέ σοβαρότητα μέ τόν πολιτισμό τῆς Ρωσσίας» (σ. 148), μέ ἀποτέλεσμα «νά ἀπολαμβάνει τήν εὔνοια τοῦ ρωσσικοῦ λαοῦ» (σ. 153). Στά χρόνια τῆς βασιλείας της ἡ Αἰκατερίνη Β΄ εἶχε νά ἀντιμετωπίσει τήν περίφημη ἐξέγερση τοῦ Πουγκατσώφ. Ἐπί τοῦ προκειμένου ἡ Carrère d’ Encausse ἐπισημαίνει ὅτι σ’ αὐτήν τήν ἐξέγερση, ἡ ὁποία εἶχε κοινωνικά καί ἐθνικά χαρακτηριστικά, «οἱ δύο Ρωσσίες, ἡ ‘’ἀληθινή’’ καί ἡ ‘’νέα’’ βρέθηκαν πρόσωπο μέ πρόσωπο» (σ. 176). 

Δέν θα ἐπιμείνω ἰδιαίτερα στίς προσωπικότητες τῶν τσάρων Παύλου Α΄ και Ἀλεξάνδρου Α΄ τῶν ὁποίων ἡ ζωή ἀλλά καί ὁ θάνατος παρουσιάζουν πολλά ἐρωτηματικά καί ἔχουν ἀπασχολήσει κατά καιρούς τήν ἱστορική ἔρευνα. 

Στά χρόνια τῶν ἑπομένων τσάρων καί ἰδίως ἐπί Νικολάου Α΄ καθιερώνεται «ἡ γραφειοκρατική-στρατιωτική μέθοδος διακυβέρνησης» (σ. 259). Συναντοῦμε ἀκριβῶς ἐδῶ τήν δημιουργία τοῦ ἀστυνομικοῦ κράτους τήν ὁποία βεβαίως θά δοῦμε ἐκ νέου καί πιό συστηματικά στά χρόνια τοῦ σοβιετικοῦ καθεστῶτος. 

Ἀντιθέτως, ἐπί Ἀλεξάνδρου Α΄, τουλάχιστον στήν ἀρχή τῆς βασιλείας του, δίδεται ἡ εἰκόνα μιᾶς «ἄνοιξης στήν πολιτική». Τίθενται ζητήματα ὅπως ἡ κατάργηση τῆς δουλοπαροικίας, ἡν ὀργάνωση τῆς κοινωνικῆς ἀντιπροσώπευσης (zemstvo), ἡ αὐτονομία τῶν πανεπιστημίων. Προστίθεται δέ σωστά ὅτι «ἡ βασιλεία τοῦ Ἀλεξάνδρου Γ΄ χαρακτηρίζεται ἀπό πραγματική οἰκονομική ἀνάπτυξη» (σ. 342). 

Ἄν καί ὁ τελευταῖος τῶν τσάρων Νικόλαος Β΄ «κράτησε κοντά του τόν [ὑπουργό οἰκονομικῶν τοῦ πατέρα του] Βίττε» (σ. 355), καί ἀργότερα τοποθέτησε ὡς πρωθυπουργό τόν Στολύπιν (βλ. ἀναλυτικῶς σσ. 369-379), φαίνεται ὅτι ἡ πορεία πρός τήν ἀνατροπή τῆς μοναρχίας ἦταν πλέον προδιαγεγραμμένη. Ὡς «πρελούδιο» τοῦ 1917 καί «τῆς νίκης τοῦ Λένιν» μπορεῖ νά θεωρηθεῖ ἡ ἐπανάσταση τοῦ 1905. 

Οἱ τελευταῖες σελίδες (σσ. 400-404) τοῦ βιβλίου τῆς Carrère d’ Encausse ἀναφέρονται στήν ἐκτέλεση τῆς τσαρικῆς οἰκογένειας τήν νύχτα τῆς 16ης πρός 17η Ἰουλίου τοῦ 1918. 

Μεταξύ τῶν συμπερασμάτων τῆς γαλλίδας ἱστορικοῦ μπορεῖ νά κρατήσει κανείς τήν ἐπισήμανση ὅτι ἡ ἱστορία τῶν Ρομάνωφ εἶναι ἡ ἱστορία δύο Ρωσσιῶν, «τῆς Ρωσσίας τῶν ταπεινῶν πού εἶναι ὑποταγμένοι στήν θεία δικαιοσύνη, καί τῆς Ρωσσίας τῶν ἐλίτ πού ἔχουν ἀνατραφεῖ μέ τήν εὐρωπαϊκή κουλτούρα» (σ. 408). 

Ἡ Carrère d’ Encausse παρουσιάζει λοιπόν ἐδῶ μέ κριτική ματιά πρόσωπα καί πράγματα τῆς ρωσσικῆς ἱστορίας, καί συγκεριμένα τῆς ἐποχῆς πού κυριάρχησε ἡ δυναστεία τῶν Ρομάνωφ.

ΣΤΟ "ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ" ΜΕ ΜΙΑ ΙΚΕΤΗΡΙΑ...

"Αγγέλων Βήμα", Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2016, στο πλαίσιο της διοργάνωσης "Το μικρό Παρίσι των Αθηνών". 

Με το "Πολύτροπον" παρουσιάσαμε την ΙΚΕΤΗΡίΑ, μια παράσταση βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Παναγιώτη Ρίζου, με τραγούδια που συνέθεσε ειδικά ο Λεωνίδας Κανάρης, και μ' ένα Νανούρισμα της Τατιάνας Ζωγράφου.

Ήταν μια κατανυκτική βραδιά. 

Με ένα συνειδητοποιημένο κοινό και με φίλους, άξιους καλλιτέχνες. 

Η ΜΑΡΙΑ ΔΑΜΑΝΑΚΗ ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΘΗΚΕ ΣΤΟΝ "ΑΝΤΙΔΙΚΤΑΤΟΡΙΚΟ ΑΓΩΝΑ" ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ

Στο πρόσφατο κείμενό του (6-10-2016) με τίτλο:

ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ ΣΤΟΝ κ. ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗ ΚΑΙ ΔΙ’ ΑΥΤΟΥ ΣΤΟΝ ΣΕΒ. ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ κ. ΙΓΝΑΤΙΟ, ο Σεβ. Μητροπολίτης Πειραιώς έγραψε, μεταξύ άλλων: "...ἔχω περγαμηνές κατά τήν διάρκεια τῆς δικτατορίας ὅπως δήλωσε ἡ θρυλική ἐκφωνήτρια τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ τῶν φοιτητῶν τοῦ Πολυτεχνείου Μαρία Δαμανάκη κατά τήν ἐνθρόνιση μου (19/3/2006) ὑπῆρξα ἀπό τούς πρωτεργάτες τοῦ ἀντιδικτατορικοῦ ἀγώνα ὡς φοιτητής, μετεῖχα στήν ἐξέγερση τοῦ Πολυτεχνείου καί στήν κατάληψη τῆς Νομικῆς Σχολῆς...".

Αναζητώντας στο αρχείο μας την σχετική προσφώνηση της κ. Μαρίας Δαμανάκη, όπως δημοσιεύθηκε στο επίσημο περιοδικό της Μητροπόλεως Πειραιώς «ΠΕΙΡΑΪΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ» (τ. 170, Απρίλιος 2006, σ. 16), ανακαλύψαμε ότι αυτό που ισχυρίζεται ο Σεβασμιώτατος δεν υπάρχει! Ούτε στο δημοσιευμένο κείμενο υπάρχει η παραμικρή αναφορά στον "αντιδικτατορικό αγώνα" του Σεβασμιωτάτου, από την Μαρία Δαμανάκη, ούτε - βέβαια - και στο βίντεο της ενθρόνισης που είναι αναρτημένο στο διαδίκτυο. 

Τα παραθέτουμε αμφότερα για το λόγου το αληθές.
Κάποια σύγχυση θα έχει πάθει ο Σεβασμιώτατος...

ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΗ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΗΣ ΑΞΙΩΜ. ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΣΗΣ κ. ΔΑΜΑΝΑΚΗ

Σεβασμιώτατε Πειραιῶς, Μακαριώτατε ᾿Αρχιεπίσκοπε ᾿Αθηνῶν καί πάσης ῾Ελλάδος, Σεβαστοί ἱεράρχες, σήμερα γιά τή Μητρόπολη Πειραιᾶ εἶναι μέρα γιορτῆς. Προσέρχομαι μέ μεγάλο σεβασμό σ’ αὐτή τή γιορτή γιά νά μεταφέρω τίς θερμές εὐχές τοῦ ΠΑΣΟΚ καί τοῦ προέδρου του Γιώργου Παπανδρέου. Σεβασμιώτατε, εἶναι γεγονός ὅτι ἀναλαμβάνετε τήν ἡγεσία τῆς Μητρόπολης Πειραιᾶ, σέ μιά ἐξαιρετικά πολύπλοκη ἐποχή. Εἶναι μία μεταβατική ἐποχή, ὅλα ἀλλάζουν καί μάλιστα πολύ γρήγορα καί σ’ αὐτή τήν περίπλοκη ἐποχή τό νά μπορέσει κανείς νά κρατήσει ψηλά τίς ἀξίες, τίς ἰδέες τοῦ ἀνθρωπισμοῦ, τοῦ καλοῦ καί τῆς ἀγάπης εἶναι πολύ πιό δύσκολο ἀλλά δίνει πολύ μεγαλύτερη χαρά. Αὐτή ἡ ἐποχή πού ζοῦμε ἔχει πολύ μεγάλους κινδύνους, ἀλλά ἔχει καί μεγάλες ἐλπίδες. ᾿Ελπίζουμε πώς ἡ ᾿Εκκλησία στόν Πειραιᾶ θά ἀναδείξει τίς μεγάλες ἐλπίδες, τό καλό πού ὑπάρχει σ’ ὅλους μας, σ’ ὅλους τούς ἀνθρώπους. Εἴμαστε ὅλοι ἄνθρωποι καί ἔχουμε μέσα μας τίς δυνατότητες νά κάνουμε τό καλό. Σεβασμιώτατε, ἀναλαμβάνετε μία Μητρόπολη πού εἶχε καί στό παρελθόν πλούσιο κοινωνικό ἔργο. Τό ἀκούσαμε καί δῶ καί τό ἐπικροτοῦμε. Εὐχόμαστε νά τό συνεχίσετε. Περιμένουμε, πιστεύουμε πώς θά τό συνεχίσετε. Σ’ αὐτή τή μεγάλη πορεία ἔχετε δυό μεγάλες παρακαταθῆκες πού σᾶς βοηθοῦν. Σᾶς βοηθᾶ πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἡ ἀγάπη τοῦ ποιμνίου πού τήν εἴδαμε ἐδῶ. Αὐτή ἡ λαϊκή ὑποστήριξη πού σᾶς ἔχει ἤδη ἀναγορεύσει σέ ἄξιο. ῎Αξιο Μητροπολίτη. Σᾶς συνοδεύει καί ἡ δική σας δέσμευση. Τήν ἄκουσα μπροστά ἀπό τό Δημοτικό Θέατρο Πειραιᾶ. Εἴπατε πώς ἤρθατε γιά νά ὑπηρετήσετε καί ὄχι νά ὑπηρετηθεῖτε. Σ’ αὐτή τή δήλωση, νομίζω, συμπυκνώνεται αὐτό πού ὅλοι μας περιμένουμε σήμερα ἀπό τήν ᾿Εκκλησία. Εὔχομαι, Σεβασμιώτατε, νά προχωρήσετε μπροστά. Μπροστά μέ ὅλη μας τήν ἀγάπη, μέ ὅλες μας τίς εὐχές. ῞Οπως θά λέγαμε, στόν Πειραιᾶ, εὔχομαι καλοτάξιδος. Καί ὅπως θά λέγαμε ἐδῶ στήν ᾿Εκκλησία, πάντα ἄξιος.

Ο ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΩΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΣΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΝΟΜΙΚΗ ΤΟ '73;

Ο αναγνώστης της Ιδιωτικής Οδού κ. Σπύρος Δημόπουλος μας έστειλε την ακόλουθη επιστολή: 

Αγαπητέ κύριε Ανδριόπουλε, 

Εύχομαι να είσαστε καλά. Διάβασα λίγο καθυστερημένα τις δηλώσεις του Σεβασμιωτάτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ για την συμμετοχή του στο Πολυτεχνείο, ως φοιτητού. 

Για να καταλάβω: Ο Σεβασμιώτατος ήταν φοιτητής τον Νοέμβριο του 1973; Μα σύμφωνα με το βιογραφικό του, που αντιγράφω από την ιστοσελίδα της Ι.Μ. Πειραιώς ο Σεβασμιώτατος Πειραιώς γεννήθηκε το 1956. Δηλαδή (πρέπει να) τελείωσε το Γυμνάσιο (εξατάξιο) το 1974. Πώς ήταν φοιτητής το 1973; Εγώ, γεννηθείς τον Ιανουάριο 1952, τέσσερα χρόνια μεγαλύτερος του, νόμιμα και χωρίς να χάσω κανένα έτος, τελείωσα το γυμνάσιο το 1970. 

Πώς εκείνος ήταν φοιτητής τον Νοέμβριο του 1973;; 

Με εκτίμηση 

Σπύρος Δημόπουλος 

Μαθηματικός

Πρέπει εδώ να πούμε ότι ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ μιλώντας στα Παραπολιτικά FM, προ ημερών, δήλωσε σχολιάζοντας τα όσα είπε ο υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης για τον ρόλο της Εκκλησίας την περίοδο της Χούντας: 

"Θα πω κάτι στον κ. Φίλη με πολύ αγάπη, τιμή και σεβασμό, ρώτησε τι έκανε η εκκλησία στη δικτατορία. Λοιπόν να του πω εγώ που είμαι ένα μέλος της εκκλησίας ότι εγώ ως νέος φοιτητής ήμουν στο Πολυτεχνείο μαζί με την Μαρία Δαμανάκη, μαζί με τον Κώστα Λαλιώτη, μαζί με τον Στέφανο Τζουμάκα. Όπως και το είπε η Μαρία Δαμανάκη στην ενθρόνιση μου. Ο κ. Φίλης που ήταν; Εγώ ήμουν στο Πολυτεχνείο τότε! Ας αφήσει αυτές τις μεγαλοστομίες ο κ.Φίλης".

Στο κείμενό του - απάντηση σε κάποιες επισημάνσεις του Παντελή Καλαϊτζίδη, ο Πειραιώς Σεραφείμ γράφει κατηγορηματικά: "...ἔχω περγαμηνές κατά τήν διάρκεια τῆς δικτατορίας ὅπως δήλωσε ἡ θρυλική ἐκφωνήτρια τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ τῶν φοιτητῶν τοῦ Πολυτεχνείου Μαρία Δαμανάκη κατά τήν ἐνθρόνιση μου (19/3/2006) ὑπῆρξα ἀπό τούς πρωτεργάτες τοῦ ἀντιδικτατορικοῦ ἀγώνα ὡς φοιτητής, μετεῖχα στήν ἐξέγερση τοῦ Πολυτεχνείου καί στήν κατάληψη τῆς Νομικῆς Σχολῆς...".

Αν το Πολυτεχνείο έγινε τον Νοέμβριο του '73, η κατάληψη της Νομικής έγινε τον Φεβρουάριο του ίδιου έτους. 

Κάτι δεν βγαίνει στα νούμερα με όσα μας γράφει ο Σεβασμιώτατος. 

Δεν έχουμε καμία πρόθεση να αμφισβητήσουμε την αντιδικτατορική δράση του αγίου Πειραιώς, αλλά δεν μπορεί να ήταν φοιτητής σε ηλικία 16-17 ετών! 

Π.Α.Α.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΑΜΕ ΤΗΝ "ΙΚΕΤΗΡΙΑ" ΣΤΟ "ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ"

Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2016, στις 7 το απόγευμα, στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Το μικρό Παρίσι των Αθηνών», που φέτος έχει θέμα «Ομάδα και Τέχνες», με το Καλλιτεχνικόν Σύνολον ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ παρουσιάσαμε την παράσταση ΙΚΕΤΗΡίΑ, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Παναγιώτη Ρίζου. 

Η παράσταση πραγματοποιήθηκε στο φουαγιέ του πολυχώρου «Αγγέλων Βήμα», στην Ομόνοια.

Συμμετείχαν: 

Λουκία Πιστιόλα, Παναγιώτης Ρίζος – αφήγηση 

Δάφνη Πανουργιά, Ιωάννα Κάππου και Παναγιώτης Ανδριόπουλος – τραγούδι 

Παναγιώτης Κανελλόπουλος – μαντολίνο 

Ειρήνη Μπόνη - κιθάρα
Νικόλ Καραλή - πιάνο 

Roni Bou Saba - απαγγελία στα αραβικά

ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟ "ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ": ΙΚΕΤΗΡίΑ ΜΕ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"

Σήμερα, Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2016, στις 7 το απόγευμα, στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Το μικρό Παρίσι των Αθηνών», που φέτος έχει θέμα «Ομάδα και Τέχνες», με το Καλλιτεχνικόν Σύνολον ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ παρουσιάζουμε την παράσταση ΙΚΕΤΗΡίΑ, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Παναγιώτη Ρίζου. 

Η παράσταση θα πραγματοποιηθεί στο φουαγιέ του πολυχώρου «Αγγέλων Βήμα», Σατωβριάνδου 36 στην Ομόνοια. 

Θα διαβαστούν κείμενα από το βιβλίο του Π. Ρίζου, για πρόσφυγες, ικέτες, ικετευόμενους, διακινητές, εμπόρους, συνοριοφύλακες, θεατές, με φόντο τα ανέκαθεν τρικυμισμένα και επικίνδυνα νερά του Αιγαίου. 

Και κατά αγαθή συγκυρία, πριν λίγες μέρες (στις 3 Οκτωβρίου), ο κριτικός λογοτεχνίας και ποιητής Κώστας Παπαγεωργίου, δημοσίευσε στο CΝΝ Greece, μία κριτική παρουσίαση για την «Ικετηρία» του Π. Ρίζου, την οποία παραθέτουμε πιο κάτω. 

Στην παράσταση που στήσαμε, ανάμεσα στα διηγήματα του Π. Ρίζου, θα παίξουμε μουσικές της προσφυγιάς και του ταξιδιού προς την «ελευθερία»: παραδοσιακά τραγούδια της Κ. Ιταλίας και του Λιβάνου και τραγούδια των: Λεωνίδα Κανάρη (γραμμένα ειδικά για την συγκεκριμένη παράσταση), Μάνου Χατζιδάκι, Ζουλφί Λιβανελί, και Τατιάνας Ζωγράφου. 

Παράλληλα θα προβάλλονται εικαστικά έργα της Χριστίνας Κάλμπαρη, εμπνευσμένα από το βιβλίο ΙΚΕΤΗΡίΑ. 

Συμμετέχουν: 

Λουκία Πιστιόλα, Παναγιώτης Ρίζος – αφήγηση 

Δάφνη Πανουργιά, Ιωάννα Κάππου και Παναγιώτης Ανδριόπουλος – τραγούδι 

Παναγιώτης Κανελλόπουλος – μαντολίνο 

Ειρήνη Μπόνη - κιθάρα 

Νικόλ Καραλή - πιάνο 

Roni Bou Saba - απαγγελία στα αραβικά 

Αναλυτικά το πρόγραμμα έχει ως εξής: 

- Βομβαρδισμός - Μαύρο μου χελιδόνι, παραδοσιακό Ανατολικής Ρωμυλίας από τον Χρόνη Αηδονίδη (ηχογραφημένο) 

- Ικετεύομεν (βυζαντινό) 

Ταρίκ 

- Το κλάμα του εμιγκράντου (Κ. Ιταλίας) 

- Θάλασσ’ απ’ όλα τα νερά (παραδοσιακό Κυκλάδων – μουσική: Λ. Κανάρης) 

Aργυρή 

- Συρματικό (παραδοσιακό Καρπάθου – μουσική: Λ. Κανάρης) 

- Μάνα μου/Wa habibi (παραδοσιακό Μαρωνιτών Λιβάνου – στίχοι: Νίκος Γκάτσος) 

Turkish roullete 

- Έρημα χωριά (μουσική: Λ. Κανάρης – στίχοι: Ηλίας Κατσούλης) 

Ικετηρία (στα αραβικά – απόσπασμα) 

- Σαν το μετανάστη (μουσική: Zulfi Livaneli - στίχοι: Λευτέρης Παπαδόπουλος) 

Ικετηρία 

- Νανούρισμα (μουσική: Τατιάνα Ζωγράφου – στίχοι: Μαριάννα Αβούρη ) 

Ouvertoura για ένα finale 

- Τ΄ αστέρι του βοριά (μουσική: Μάνος Χατζιδάκις – στίχοι: Νίκος Γκάτσος) - Χορός

Να σημειώσουμε ότι ο φιλόλογος και μεταφραστής Roni Bou Saba μετέφρασε στα αραβικά, ειδικά για την παράσταση, ένα απόσπασμα από το διήγημα "Ικετηρία", το οποίο και θα απαγγείλει ο ίδιος στα αραβικά.

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΕΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΡΙΖΟΥ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Ο ΤΟΛΣΤΟΪ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΑΙΞΠΗΡ ΚΑΙ ΤΟ ΔΡΑΜΑ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Λ.Τολστόϊ, Γιά τόν Σαίξπηρ καί τό δρᾶμα, εἰσ.-μετ. Ἀλεξ. Ἰωαννίδου, Ἐκδόσεις Ποικίλη Στοά, Ἀθήνα 2016, σελ. 183 

Στήν σημερινή κατάθεση θά ἀναφερθῶ στήν πρόσφατη μετάφραση ἀπό τήν ρωσσική τοῦ δοκιμίου (1903) τοῦ μεγάλου Λέοντα Τολστόϊ πάνω στόν Σαίξπηρ καί τήν δραματική τέχνη (σσ. 25-144). Στό παράρτημα τοῦ τόμου παρατίθεται ἡ μετάφραση τοῦ σχετικοῦ κριτικοῦ κειμένου τοῦ Τζ. Ὄργουελ μέ τίτλο «Ὁ Λήρ, ὁ Τολστόϊ καί ὁ Τρελός» (σσ. 147-183). Γιά τήν ἱστορία θά σημειώσω ὅτι τό δοκίμιο τοῦ Τολστόϊ εἶχε μεταφρασθεῖ παλαιότερα στήν ἑλληνική (μετ. Π. Ἀντωνοπούλου, ἐκδ. Ὁ Κεραμεύς, Ἀθήνα, ἄ.ἔ.), ὅπως ἐπίσης καί τό ἄρθρο τοῦ Ὄργουελ (μετ. Γ. Στεφανίδης, ἐκδ. Ἔρασμος, Ἀθήνα 1975. Ἐπίσης, μετ. Ν. Μπάρτη, ἐκδ. Γνώση, Ἀθήνα 1983). 

Στήν κατατοπιστική εἰσαγωγή τῆς μεταφράστριας ἐπισημαίνεται μεταξύ ἄλλων ὅτι «ὁ Τολστόϊ ἀμφισβητεῖ τό ἀπόλυτο εἴδωλο τοῦ Σαίξπηρ, ὁ Ὄργουελ ἀμφισβητεῖ τήν αὐθεντία τοῦ Τολστόϊ» (σ. 18). Βεβαίως εἶναι γνωστό ὅτι πρίν ἀπό τό δοκίμιο γιά τόν Σαίξπηρ ὁ Τολστόϊ, στό ἔργο του Τί εἶναι τέχνη (1897), «εἶχε κηρύξει τόν πόλεμο σέ πλείστους ὅσους Εὐρωπαίους δημιουργούς» (σ. 20). 

Ἤδη στήν ἀρχή τοῦ δοκιμίου ὁ Τολστόϊ προδιαθέτει τόν ἀναγνώστη γιά τήν αὐστηρή κριτική πού θα ἀκολουθήσει, ὅταν γράφει ὅτι «διαβάζοντας τό ἕνα μετά τό ἄλλο τά ἔργα του [τοῦ Σαίξπηρ] ἔνιωσα ἀπέχθεια, πλήξη καί ἀμφιβολία» (σ. 26), «ἀπέχθεια, πλήξη καί ἀμηχανία» (σ. 27), «ἀπέχθεια καί πλήξη» (σ. 70). 

Στο πρῶτο κεφάλαιο (σσ. 28-69) τοῦ δοκιμίου ὁ Τολστόϊ παρουσιάζει περιληπτικά τό ἔργο Ὁ Βασιλιάς Λήρ, τό ὁποῖο ἐπέλεξε νά προσεγγίσει κριτικά. Ἐπισημαίνει ἐν συνεχείᾳ ὅτι «στό ἔργο Βασιλιάς Λήρ τά πρόσωπα τοποθετοῦνται σέ ἀντιπαλότητα προς τόν κόσμο πού τά περιβάλλει» (σ. 71), καί μάλιστα στον Μεσαίωνα, ἐνῶ ἡ δράση τοῦ ἔργου «τοποθετεῖται στο 800 π.Χ.» (σ. 73). 

Ἕνα ἄλλο στοιχεῖο τό ὁποῖο καταδικάζει ὁ Τολστόϊ εἶναι ὅτι «[ὁ Σαίξπηρ] δέν τήν αἴσθηση [τοῦ μέτρου]», χωρίς τήν ὁποία «δέν μπορεῖς νά εἶσαι καλλιτέχνης καί κυρίως θεατρικός συγγραφέας» (σ. 101, ἐπίσης σ. 102). 

Ἐκτός ἀπό τούς ἀναχρονισμούς καί τήν ἀπουσία αἰσθητικῆς στό σαιξπηρικό ἔργο, ὁ Τολστόϊ θα τονίσει ὅτι ἡ ἀνάδειξη τῆς δραματουργίας τοῦ Σαίξπηρ ὀφείλεται στούς Γερμανούς αἰσθητικούς τοῦ 19ου αἰ. καί κυρίως στόν Γκαῖτε (βλ. ἀναλυτικῶς σσ. 130-133), οἱ ὁποῖοι ἀπέρριψαν «τήν θρησκευτική οὐσία τοῦ δράματος» (σ.134). 

Στό τέλος τοῦ δοκιμίου ὁ Τολστόϊ διευκρινίζει ὅτι «τό ἐρώτημα δέν εἶναι ἄν εἶναι καλός ἤ κακός ὁ Σαίξπηρ. Τό ἐρώτημα εἶναι σέ τί συνίσταται ἡ ἀσυνήθιστη αἰσθητική καί ἠθική ὀμορφιά τήν ὁποία τοῦ ἔχουν ὑποβάλει λόγιοι … καί τήν ὁποία οὔτε βλέπει οὔτε νιώθει» (σ. 143). 

Στό ἄρθρο του ὁ Ὄργουελ δικαιώνει τόν Τολστόϊ μόνον σέ ἕνα στοιχεῖο: «Ὁ Λήρ δέν εἶναι πολύ καλό ὡς θεατρικό ἔργο. Εἶναι πολύ μεγάλο καί πάρα πολλούς χαρακτῆρες καί δευτερεύουσες πλοκές» (σ. 159). Κατά τά ἄλλα, ὁ Ὄργουελ, ὅπως καί ἡ πλειονότητα τῶν κριτικῶν, ἀδυνατεῖ νά συμφωνήσει μέ τίς ἐπισημάνσεις καί μέ τά συμπεράσματα τοῦ Τολστόϊ. 

Σέ κάθε περίπτωση, ἡ μετάφραση τοῦ δοκιμίου τοῦ Τολστόϊ εἶναι χρήσιμη γιά νά ἔχει ὁ ἐνδιαφερόμενος ἀναγνώστης μία ὁλοκληρωμένη εἰκόνα τῶν αἰσθητικῶν ἀντιλήψεων τοῦ Λ. Τολστόϊ, ἔστω κι ἄν διαφωνεῖ μέ τις προσεγγίσεις τοῦ σπουδαίου Ρώσσου μυθιστοριογράφου.

ΟΙ ΜΗΝΥΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Ο ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΓΙΑ ΤΟΝ «ΔΗΘΕΝ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟ» ΤΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, με σημερινή, σκληρή ανακοίνωσή του, δηλώνει ότι θα προσφύγει άμεσα στην δικαιοσύνη, καθώς θεωρεί συκοφαντική και υβριστική την αναφορά του Παντελή Καλαϊτζίδη στο πρόσφατο κείμενό του για το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά όπου γράφει: «Ώστε λοιπόν δεν αποτελούν κίνδυνο (και όνειδος) για την Εκκλησία ο αντισημιτισμός του Μητροπολίτη Πειραιώς…». 

Ο μητροπολίτης Πειραιώς αποκρούει την «μομφή» της επικινδυνότητος λέγοντας: «…οὔτε ἐπίσης ἔχω ἐκφράσει ποτέ ἀντισημιτισμό. Προκαλῶ τόν κ. Καλαϊτζίδη νά παρουσιάσει μία ἔστω φράση μου πού νά στηρίζει τίς συκοφαντίες του. Ὅσον ἀφορᾶ στόν δῆθεν ἀντισημητισμό μου ἔχω διακηρύξει σέ πολλά μου κείμενα τήν ἀγάπη καί τόν σεβασμό μου πρός τόν ἑβραϊκό λαό καί τά μαρτύρια πού ὑπέστη κατά τό ὁλοκαύτωμα ἀλλά ἔχω στηλιτεύσει ἀσφαλῶς τόν ἀντιχριστιανικό σιωνισμό, ὁ ὁποῖος ἕως τό 1980 χαρακτηρίζετο ὡς ρατσισμός ἀπό τόν ΟΗΕ, διότι μετέβαλε τόν θεϊσμό καί τόν προφητισμό τῆς ΠΔ σέ ἑωσφορισμό τοῦ Ταλμούδ καί τῆς Καμπαλά, στηριζόμενος στίς καταγγελίες τῶν ὀρθοδόξων ἑβραίων τῆς Ἀμερικῆς.» 

Νομίζω πως εφ’ όσον θίγεται ο μητροπολίτης Πειραιώς πρέπει να προχωρήσει στη μήνυση, αλλά – για να είναι δίκαιος, όπως θέλει – θα πρέπει να κάνει μηνύσεις και στους κάτωθι: 

- Σταύρο Ζουμπουλάκη, ο οποίος με πύρινο άρθρο του τον Απρίλιο του 2011, καταγγέλλει τον Πειραιώς για αντισημιτισμό με αφορμή δηλώσεις του σε τηλεοπτική εκπομπή («Κοινωνία ώρα Mega»), όπου, μεταξύ πολλών άλλων, είπε επί λέξει και τα εξής: 

«‘Ο ’Αδόλφος Χίτλερ ὄργανο τοῦ παγκόσμιου σιωνισμοῦ ἦταν καί χρηματοδοτήθηκε ἀπό τήν περίφημη οἰκογένεια Ρότσιλντ, μέ μοναδικό σκοπό νά πείσει τούς ‘Εβραίους νά φύγουν ἀπό τάς καλάς των περιοχάς τῆς Εὐρώπης καί νά κατεβοῦν στό ’Ισραήλ γιά νά συστήσουν τή νέα αὐτοκρατορία.» 

Στις παραπάνω δηλώσεις του Σεβασμιωτάτου, σημειώνει ο Στ. Ζουμπουλάκης: «υπῆρξαν βέβαια καί ἀντιδράσεις σέ ὅσα εἶπε ὁ μητροπολίτης Πειραιῶς, αὐτή τή φορά μάλιστα περισσότερες καί ἐντονότερες ἀπό ἄλλοτε. Πέραν τοῦ Κεντρικοῦ ’Ισραηλιτικοῦ Συμβουλίου καί ἄλλων ἑβραϊκῶν ὀργανώσεων καί φορέων, ἑλληνικῶν καί διεθνῶν, ξεχωρίζουμε τίς δηλώσεις τοῦ κυβερνητικοῦ ἐκπροσώπου, τῆς προέδρου τῆς νεοσύστατης Δημοκρατικῆς Συμμαχίας Ντόρας Μπακογιάννη (σέ ἀρκετά ἔντονο ὕφος), τῆς ’Αρχιεπισκοπῆς ’Αμερικῆς.» 

- Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Δημήτριο και ομογένεια των ΗΠΑ, καθώς σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ: «Η ομογένεια στις Ηνωμένες Πολιτείες καταδίκασε τα αντισημιτικά σχόλια που έκανε σε Ελληνικό τηλεοπτικό κανάλι ο Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, ο οποίος επέρριψε την ευθύνη για τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας στην διεθνή εβραϊκή κοινότητα. Η Αρχιεπισκοπή της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας Αμερικής, προκαθήμενος της οποίας είναι ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος κ. Δημήτριος, εξέδωσε από την έδρα της στην Νέα Υόρκη ανακοίνωση με την οποία καταδικάζει τις δηλώσεις του Μητροπολίτη Πειραιώς και εκφράζει την λύπη της για τις «απαράδεκτες εκφράσεις οι οποίες δεν έπρεπε καν να είχαν λεχθεί» από Ιεράρχη της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η Ελληνορθόδοξη Εκκλησία Αμερικής θεωρεί ότι «τα εκφρασθέντα σχόλια είναι πολύ προσβλητικά και εντελώς απορριπτέα». 

- Πρόεδρο της ΑΧΕΠΑ Nicholas Karacostas, ο οποίος δήλωσε τον Δεκέμβριο του 2010: “Καταδικάζουμε έντονα τις αντισημιτικές δηλώσεις που έκανε ο Μητροπολίτης Πειραιώς κ. Σεραφείμ, τις οποίες θεωρούμε απαράδεκτες, αβάσιμες, φανατικές και στερούμενες κάθε αξίας που θα επέτρεπε την συμμετοχή τους σε δημόσιο διάλογο. Επιπροσθέτως, οι δηλώσεις αυτές είναι ανεύθυνες επειδή προήλθαν από παράγοντα με τόσο υψηλό αξίωμα στην Ιεραρχία της Εκκλησίας». 

- Παναγιώτη Ανδριόπουλο, γιατί έφερε στην επιφάνεια τα αναθέματα του μητροπολίτου Πειραιώς για τους Ιουδαίους Ραββίνους: «Τοις αρνουμένοις και καθυβρίζουσι την Παναγίαν, Ομοούσιον, Αδιαίρετον και Ζωοποιόν Τριάδαν, Ραβίνοις του Ιουδαϊσμού, Ισλαμισταίς και μέλεσι της ανωνύμου φυλλαδικής Εταιρίας Σκοπιά του Πύργου, των Μαρτύρων του Ιεχωβά, Ανάθεμα, Ανάθεμα, Ανάθεμα.» 

Φρονώ, ταπεινώς, ότι πρέπει ο Σεβασμιώτατος να προβεί σε μηνύσεις όλων των ανωτέρω – τουλάχιστον! - οι οποίοι τον έχουν κατηγορήσει για αντισημιτισμό ενώ ο ίδιος διατείνεται με πάθος πως πρόκειται για συκοφαντίες. Για να λάμψει, επιτέλους, η αλήθεια!

"ΙΚΕΤΗΡίΑ" ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΟΛΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΣΤΟ "ΑΓΓΕΛΩΝ ΒΗΜΑ" ΤΟ ΕΡΧΟΜΕΝΟ ΣΑΒΒΑΤΟ

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Το μικρό Παρίσι των Αθηνών», που φέτος έχει θέμα «Ομάδα και Τέχνες», το Καλλιτεχνικόν Σύνολον ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ (υπεύθυνος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει την παράσταση ΙΚΕΤΗΡίΑ, βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Παναγιώτη Ρίζου. 

Η παράσταση θα πραγματοποιηθεί στην μουσική σκηνή «Αγγέλων Βήμα» (Σατωβριάνδου 36 -Ομόνοια), το Σάββατο 8 Οκτωβρίου 2016, στις 7 το απόγευμα. 

Θα διαβαστούν κείμενα από το βιβλίο του Π. Ρίζου, για πρόσφυγες, ικέτες, ικετευόμενους, διακινητές, εμπόρους, συνοριοφύλακες, θεατές, με φόντο τα ανέκαθεν τρικυμισμένα και επικίνδυνα νερά του Αιγαίου. 

Θα παιχτούν μουσικές της προσφυγιάς και του ταξιδιού προς την «ελευθερία»: παραδοσιακά τραγούδια της Κ. Ιταλίας και του Λιβάνου και τραγούδια των: Λεωνίδα Κανάρη (γραμμένα ειδικά για την συγκεκριμένη παράσταση), Μάνου Χατζιδάκι, Ζουλφί Λιβανελί, και Τατιάνας Ζωγράφου.

Παράλληλα θα προβάλλονται εικαστικά έργα της Χριστίνας Κάλμπαρη, εμπνευσμένα από το βιβλίο ΙΚΕΤΗΡίΑ. 

Συμμετέχουν: 

Λουκία Πιστιόλα, Παναγιώτης Ρίζος – αφήγηση 

Δάφνη Πανουργιά, Ιωάννα Κάππου και Παναγιώτης Ανδριόπουλος – τραγούδι 

Παναγιώτης Κανελλόπουλος – μαντολίνο 

Ειρήνη Μπόνη - κιθάρα 

Νικόλ Καραλή - πιάνο 

Roni Bou Saba - απαγγελία στα αραβικά 

Είσοδος: 10 ευρώ με κρασί 

SAMEDI 8/10 

Iketiria - supplication 

19.00 Αggelon Vima, au foyer, 36 rue Satovriandou, Οmonia 

Εntrée: 10 euros avec un verre de vin inclus 

Un spectacle multi-artistique de l’ensemble “Polytropon” sur la condition des réfugiés et la liberté, basé sur le livre de P. Rizos portant le même titre. Des chansons de l’Italie du Sud, du Liban, de Z.Livaneli, de M. Chatzidakis, de L. Kanari. 

Dafni Panourgia, Ioanna Kapou, Panagiotis Andriopoulos: chant 

Panagiotis Kanelopoulos: mandoline, Irini Boni: guitare, 

Loukia Pistiola: récitation 

Roni Bou Saba: récitation en arabe. 

Exposition d’oeuvres d’art de Christina Kalmpari, inspirée du livre en question.

Οι Επιτροπές Εμπειρογνωμόνων για τα νέα Προγράμματα Σπουδών στα Θρησκευτικά

Οι Επιτροπές Εμπειρογνωμόνων 

για τα νέα Προγράμματα Σπουδών στα Θρησκευτικά 

"...Τα νέα Προγράμματα Σπουδών δεν είναι βιβλίο του μαθητή, αλλά βιβλίο-εργαλείο του εκπαιδευτικού. 

... Η ελευθερία που θα έχει ο διδάσκων είναι πρωτόγνωρη στο ελληνικό σχολείο. Η ελευθερία όμως κάποτε είναι βαριά, καθώς πάει με την ευθύνη. Η πρώτη ευθύνη είναι η υπηρέτηση των ορίων, των γενικών και ειδικών σκοπών των Προγραμμάτων Σπουδών. Η δεύτερη ευθύνη είναι αυτή της προετοιμασίας και του σχεδιασμού του μαθήματός του. 

... Είναι ένα μάθημα που δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην παράδοση του τόπου μας, στην ορθόδοξη χριστιανική. Δεν έχει κατηχητικό χαρακτήρα, καθώς η κατήχηση είναι μια υπόθεση της Εκκλησίας και της οικογένειας, όχι του σχολείου. Παράλληλα, όπως και στα προηγούμενα προγράμματα, ενημερώνει και για τον κόσμο των θρησκειών. Η αίσθηση ότι υπάρχει «πολλή θρησκειολογία» ή ότι είναι «ουδετερόθρησκο» δεν είναι ακριβής. Ασφαλώς, εξάλλου, το μάθημα δεν είναι «θρησκειολογικό». Πόσο μάλλον δεν ισχύει η κατηγορία ότι το μάθημα προωθεί τον θρησκευτικό συγκρητισμό. 

... Η κατάλληλη ενημέρωση για τον κόσμο γύρω μας είναι η μόνη υπεύθυνη στάση για το μάθημα των Θρησκευτικών. Το μάθημα προάγει την κατανόηση της ετερότητας, όχι τη σύγχυση της ταυτότητας. 

... Δεν υπάρχει τρόπος να κλειστούμε σε τείχη και να κλείσουμε έξω από τη θέα μας τον κόσμο. Από σκοπιά θεολογική δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε ότι αυτό άλλωστε είναι και το μήνυμα της πρόσφατης Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας."

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο στη συνέχεια

Οι Επιτροπές Εμπειρογνωμόνων Για Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών Στα Θρησκευτικά by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Παρέμβαση Εμπειρογνωμόνων Στα Θρησκευτικά - 4.10.2016 by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΤΡ ΠΟΥΣΚΙΝ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Ἑλένη Κατσιώλη, Μιά ματιά στόν κόσμο τοῦ Ἀλεξάντρ Πούσκιν, Ἐκδόσεις Λέμβος, σελ. 79 

Στήν σειρά «Μικρά Βιογραφικά» ἡ μεταφράστρια Ἑλ. Κατσιώλη παρουσιάζει, σέ μία καλαίσθητη ἔκδοση, τήν βιογραφία τοῦ ἐθνικοῦ ποιητῆ τῆς Ρωσσίας Ἀλ. Πούσκιν (1799-1837). 

Ἄν καί ὁ μεγάλος ποιητής ἀνῆκε σέ ἀριστοκρατική οἰκογένεια, ἐντούτοις ἦταν ἐναντίον τῆς ἀπολυταρχικῆς ἐξουσίας τοῦ τσάρου καί γι’ αὐτό τον λόγο καταδικάστηκε σέ ἐξορία στό Κισινιόφ τῆς Μολδαβίας (σσ. 10-17). Σ’ αὐτήν τήν περίοδο τῆς ζωῆς του ὁ Πούσκιν ἔγραψε τό παραδοσιακό παραμύθι Ρουσλάν καί Λιουντμίλα, τό ποίημα Ὁ αἰχμάλωτος τοῦ Καυκάσου καί τήν Γαβριλιάδα ἡ ὁποία «τάραξε τά νερά τῆς ἐποχῆς καί ἀπέρριψε ἡ λογοκρισία» (σ. 21). Ὡς ρομαντικός ὁ Πούσκιν χαιρετίζει τήν ἔκρηξη τῆς ἑλληνικῆς ἐπανάστασης μέ τό ποίημα «Ἐμπρός, Ἑλλάδα» (σ. 47), πού εἶχε μεταφράσει παλαιότερα ὁ Κ. Βάρναλης. 

Ἡ συγγραφέας ἀφιερώνει ἀρκετές σελίδες (σσ. 24-25 καί 48-50) τοῦ βιβλίου της πάνω στήν σχέση τοῦ Πούσκιν μέ τήν μασονία, γιά τήν ὁποία πάντως ὁ τσάρος Ἀλέξανδρος Α΄ «πῆρε μέτρα καταστολής» (σ. 26). Ὁμοίως πολλές σελίδες τοῦ βιβλίου ἀναφέρονται στό φιλελεύθερο κίνημα ἀνώτερων ἀξιωματικῶν τοῦ ρωσσικοῦ στρατοῦ, τῶν ἐπονομαζομένων Δεκεμβριστῶν (σσ. 26-28, σσ. 53-58), οἱ ὁποῖοι προφανῶς ἐμπνέονταν ἀπό τίς ἀρχές τῆς Ἀμερικανικῆς καί τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης. Ὁρισμένοι ἐκ τῶν Δεκεμβριστῶν ἦσαν ἐπίσης μέλη τῆς μασονικῆς στοᾶς «Ὀβίδιος» στήν ὁποία ἀνῆκε καί ὁ Πούσκιν. 

Τό 1827 ὁ Πούσκιν γράφει «τόν ἀράπη τοῦ Μ. Πέτρου», ἕνα ποίημα ἀφιερωμένο στόν ἀφρικανικῆς καταγωγῆς παππού του. Ἀλλά, παράλληλα, ἐπί ἑπτά ὁλόκληρα χρόνια (1823-1831) δουλεύει πάνω στό περίφημο ἔμμετρο μυθιστόρημα «Εὐγένιος Ὀνιέγκιν», τό ὁποῖο ἔχει ρεαλιστικά ἀλλά καί ρομαντικά στοιχεῖα (βλ. σχετικῶς σσ. 60-65). 

Ἐπίσης μεγάλης σημασίας εἶναι τό ἔργο τοῦ Πούσκιν Ἱστορία τῆς ἐξέγερσης τοῦ Πουγκατσόφ, τό ὁποῖο «καταγράφει τήν ἱστορία τῆς ἀγροτικῆς ἐπανάστασης τῶν Κοζάκων… ἀπό τό 1773 ἕως τό 1775» (σ. 67), μία ἐξέγερση πού εἶχε ὡς γνωστόν ἐθνικά καί κοινωνικά χαρακτηριστικά. 

Τά τελευταῖα ἕξι χρόνια τοῦ Πούσκιν εἶναι καί τά χρόνια τῆς οἰκογενειακῆς του ζωῆς, μέ τόν γάμο του μέ τήν Νατάλια καί τήν γέννηση τῶν τεσσάρων παιδιῶν του. Ὅμως ἡ Ρωσσία καί ἡ λογοτεχνία ἔχασαν τον μεγάλο ποιητή πού ἔπεσε θύμα μονομαχίας ἡ ὁποία «προκλήθηκε ἀπό τον Πούσκιν σέ ἀπάντηση γιά τήν ἀνοιχτή ἐρωτοτροπία τοῦ Ντ’ Ἀντές μέ τη Νατάλια» (σ. 72). 

Στό τελευταῖο μικρό κεφάλαιο τοῦ βιβλίου της ἡ Ἑλ. Κατσιώλη προβαίνει σέ μία γενικότερη ἀποτίμηση τῆς προσφορᾶς τοῦ Πούσκιν στά ρωσσικά γράμματα. Ἡ ἐπισήμανση τῆς συγγραφέως ὅτι «τό ἔργο τοῦ Πούσκιν εἶναι λιγότερο γνωστό στό ἐξωτερικό … Αὐτό μᾶλλον ὀφείλεται στό ὅτι τό ἔργο του εἶναι κατά κύριο λόγο ποιητικό, καί εἶναι γνωστό ὅτι ἡ ποίηση μεταφράζεται δυσκολότερα» (σ. 78) εἶναι ἀκριβής. Παρενθετικά θα σημειώσω ὅτι μία πρόσφατη μεταφραστική ἀπόπειρα τῶν ποιημάτων τοῦ Πούσκιν ἀποτελεῖ τό βιβλίο Le soleil d’ Alexandre. Le cercle de Pouchkine, 1802-1841 (Babel, Paris 2016, σελ. 663) τοῦ A. Markowicz. 

Ὁπωσδήποτε μέ τό βιβλίο τῆς Ἐλ. Κατσιώλη ὁ ἀναγνώστης ἔρχεται σέ μία πρώτη καλή ἐπαφή μέ τήν ζωή καί τό ἔργο τοῦ Ἀλεξ. Πούσκιν. Ἄλλωστε ἀπουσιάζει ἀπό τήν ἑλληνική μία ὁλοκληρωμένη καί αὐτοτελής βιογραφία τοῦ περίφημου ποιητῆ τῆς Ρωσσίας.

"ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ;" - ΕΝΑ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗ

Επικίνδυνα Θρησκευτικά; 

Η «στροφή» του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμουκαι η σύμπλευσή του με τους ακραίους Ιεράρχες και την υπερσυντηρητική Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων 

του Παντελή Λ. Καλαϊτζίδη

«Εγώ με μια λέξη θα έλεγα σήμερα, επειδή διάβασα τα καινούργια προγράμματα [για το Μάθημα των Θρησκευτικών] και τα είδα, πως είναι απαράδεκτα. Είναι επικίνδυνα. Είναι πράγματα που δεν θα αποδώσουν καρπούς αλλά μεγάλη ζημιά στην Παιδεία γενικότερα, στην κοινωνία μας και ρήξη στις σχέσεις της Εκκλησίας με την Πολιτεία», δήλωσε πρόσφατα ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες, περιστοιχιζόμενος από μέλη της αρτηριοσκληρωτικής Πανελλήνιας Ένωσης Θεολόγων (την οποία ο ίδιος φρόντιζε μέχρι πρότινος να κρατά σε απόσταση ασφαλείας, εγκαλώντας τους θεολόγους-εκπροσώπους της για τις παρωχημένες ιδέες τους). 

Ώστε λοιπόν δεν αποτελούν κίνδυνο (και όνειδος) για την Εκκλησία ο αντισημιτισμός του Μητροπολίτη Πειραιώς ή η απροκάλυπτη εξύμνηση των πρωτεργατών της στρατιωτικής δικατορίας και της εγκληματικής οργάνωσης της «Χρυσής Αυγής», καθώς και τα κηρύγματα μνησικακίας και οι κατάρες που εξαπολύει προς κάθε κατεύθυνση και με κάθε ευκαιρία ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων. Κίνδυνο για την ηγεσία της θεσμικής Εκκλησίας (και τις σχέσεις της με το κράτος...) αποτελούν οι θεολόγοι εκπαιδευτικοί και τα νέα Προγράμματα για το ΜτΘ!Δεν φαίνεται όμως να απασχολεί την ηγεσία της θεσμικής Εκκλησίας η όλο και μεγαλύτερη αποξένωσή της από την κοινωνία, από τους μορφωμένους και σκεπτόμενους πολίτες και τους νέους, των οποίων εξάλλου δεν μίλησε ποτέ τη γλώσσα ούτε έκανε κάποια ιδιαίτερη προσπάθεια για να τους προσεγγίσει.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στη συνέχεια

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Το παραπάνω άρθρο του Παντελή Καλαϊτζίδη δημοσιεύθηκε σήμερα σε μια πιο συνεπτυγμένη εκδοχή, στην Εφημερίδα των Συντακτών.