Βλαδίμηρος Θεμελίδης (1905-1931)
"Επετειακή Συμφωνία" για συμφωνική ορχήστρα (1927)
Οι εκδόσεις "Σύγχρονη Εποχή" μας έδωσαν μια ιδιαίτερη δίγλωσση (ελληνικά και αγγλικά) έκδοση: Την παρτιτούρα της «Επετειακής Συμφωνίας» του ελληνικής καταγωγής Ουκρανού συνθέτη και αρχιμουσικού Βλαδίμηρου Θεμελίδη (Οδησσός 29/7/1905 - 3/10/1931), γραμμένη το 1927 προς τιμήν των 10 χρόνων της Οκτωβριανής Σοσιαλιστικής Επανάστασης, σε κριτική επιμέλεια του οτρηρού αρχιμουσικού-μουσικολόγου Χρήστου Ηλ. Κολοβού και με εκτενή πρόλογο του κράτιστου ερευνητή και μουσικογράφου Θωμά Ταμβάκου.
Πρόκειται για το πρώτο έργο του συνθέτη, "ανακάλυψη" του "Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου", το οποίο αφορούσε την Οκτωβριανή Επανάσταση. Στις 6 Νοεμβρίου 1927, πραγματοποιήθηκε η πρώτη εκτέλεση του έργου. Του χρόνου, το 2027, συμπληρώνονται 100 χρόνια από την πρώτη παρουσίαση αυτού του ξεχωριστού έργου.
Το έργο παρουσιάστηκε από την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ υπό τη διεύθυνση του Χρ. Κολοβού, στην εκδήλωση της ΚΕ του ΚΚΕ για τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Λένιν στις 20 Μάρτη 2024 στην Αίθουσα Συνεδρίων της ΚΕ του ΚΚΕ.
Η έκδοση πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση των 120 ετών από τη γέννηση και των 95 ετών από την πρόωρη εκδημία του ομογενούς μουσικού δημιουργού.
Στο έργο κυριαρχεί η ενεργή κίνηση. Το θέμα της Συμφωνίας αποτελείται από ρωσικά και ουκρανικά θέματα τραγουδιού και χορού και μετρημένους, αλλά έντονους τονισμούς από επαναστατικά τραγούδια και εμβατήρια, όπως το «Επέσατε Θύματα», «Γενναίοι Σύντροφοι» κ.ά.
Στο φινάλε της Συμφωνίας μπλέκεται το παραδοσιακό ρωσικό τραγούδι «Οι βαρκάρηδες του Βόλγα» μαζί με τη «Διεθνή», φανερώνοντας το φωτεινό μέλλον της ανθρωπότητας· ένας σαφής υπαινιγμός ότι ο Θεμελίδης αντιλαμβανόταν τον αγώνα του σοβιετικού προλεταριάτου για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού ως ένα μεγάλο διεθνιστικό καθήκον.
Η εκτέλεση του έργου το 2024 ήταν η πρώτη πανελλήνια εκτέλεση και μια από τις ελάχιστες παγκοσμίως. Ήταν επίσης η μόνη εκτέλεση, ή μία από τις ελάχιστες, που παρουσίασε το σύνολο της Συμφωνίας, καθώς, μετά από τις ανατροπές του σοσιαλισμού που οικοδομήθηκε στον 20ό αιώνα, παραλείπονταν το φινάλε που είχε αναφορά στον «Ύμνο της Διεθνούς».
Η Σύγχρονη Εποχή με την έκδοση αυτήν κάνει ξανά προσβάσιμο το έργο στους επαγγελματίες μουσικούς, τους διευθυντές ορχήστρας και τα μουσικά σύνολα, καθώς ακόμα και το ίδιο το μουσικό υλικό της Συμφωνίας παρέμενε ως σήμερα στην αφάνεια.
Αναμφισβήτητα πρόκειται για μία έκδοση – συμβολή στην υπόθεση των λόγιων ελλήνων συνθετών της διασποράς, που έχει φέρει στο φως μετά από μακρά και επίπονη έρευνα ο Θωμάς Ταμβάκος.
Στην εισαγωγή της έκδοσης ο Θωμάς Ταμβάκος αναφέρει, μεταξύ άλλων:
«Η μελέτη και τεκμηρίωση των όποιων στοιχείων γι' αυτόν οδήγησε τον γράφοντα σε μία μεγάλη έκπληξη: ήταν φίλος και σύμβουλος του κορυφαίου Ρώσου συνθέτη Ντμίτρη Σοστακόβητς (1906-1975) στα νεανικά χρόνια του. Οδήγησε επίσης στην ενίσχυση της άποψή μου, όπως προαναγράφεται, ότι αν ο Θεμελίδης ζούσε, έστω είκοσι έτη ακόμη, κάλλιστα θα ήταν ο ισάξιος του Σοστακόβιτς ελληνικής καταγωγής μουσουργός».
Παραθέτουμε, στη συνέχεια, δυο πολύ κατατοπιστικά κείμενα για το έργο και τον συνθέτη, αλλά και την έκδοση, τα οποία προτάσσονται της σημαντικής αυτής έκδοσης του έργου. Πρόκειται για κείμενα των πρωταγωνιστών, του Χρήστου Κολοβού και του Θωμά Ταμβάκου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, καθώς φαίνεται, και στην Ουκρανία επανανακαλύπτουν τον Βλαδίμηρο Θεμελίδη, καθώς πριν τέσσερα χρόνια παρουσιάστηκε η "Συμφωνία" του στην Ουκρανική πόλη Lviv. Παραθέτουμε το σχετικό βίντεο από ζωντανή συναυλία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου