Τρίτη 24 Ιουνίου 2014

Η ΔΙΑΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ ΣΤΗΝ ΜΟΣΧΑ 25 - 30 ΙΟΥΝΙΟΥ


21Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ Δ.Σ.Ο. 
Η πανηγυρική 21η ετήσια Γενική Συνέλευση της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (Δ.Σ.Ο.) πραγματοποιείται στην Μόσχα από 26 έως 30 Ιουνίου 2014 με κεντρικό θέμα: «Κοινοβουλευτική Δημοκρατία – Χριστιανισμός – Ορθοδοξία: αξίες και έννοιες». 
Το 2013 - 2014 συμπληρώνονται είκοσι έτη από την ίδρυση της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας (Δ.Σ.Ο.), είκοσι έτη από την Διακήρυξη των μελών του Συνεδρίου, που έγινε στη Χαλκιδική τον Ιούνιο του 1993 με πρωτοβουλία της Βουλής των Ελλήνων και από την ψήφιση του ιδρυτικού κειμένου, που πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο 1994 με πρωτοβουλία της Ρωσικής Κρατικής Δούμα και της Βουλής των Ελλήνων. 
Η Γενική Συνέλευση φιλοξενείται από τη Ρωσική Κρατική Δούμα. Την έναρξη των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης θα κηρύξει ο Πρόεδρος της Κρατικής Δούμα κ. Sergey Naryskin. Ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Ευάγγελος Μεϊμαράκης θα απευθύνει χαιρετιστήριο μήνυμα, κατά την επίσημη τελετή έναρξης. 
Στην Γενική Συνέλευση έχουν κληθεί και θα συμμετέχουν Κοινοβουλευτικές Αντιπροσωπείες από 25 Κοινοβούλια-Μέλη, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών, καθώς επίσης και Αντιπροσωπεία του Παναφρικανικού Κοινοβουλίου με το οποίο η Δ.Σ.Ο. έχει υπογράψει και υλοποιεί Σύμφωνο Συνεργασίας. 
Η Γενική Συνέλευση θα εκλέξει τα νέα μέλη των οργάνων της Δ.Σ.Ο. για τα επόμενα δύο χρόνια.
Στην Συνέλευση θα πραγματοποιήσει εισήγηση και ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Γεώργιος Μαρτζέλος, με θέμα: "Η Αναγκαιότητα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων". 
Διαβάστε το σχέδιο προγράμματος της Γενικής Συνέλευσης εδώ

Δευτέρα 23 Ιουνίου 2014

"Είκοσι τρεις του Θεριστή στου Πικραμένου την αυλή..."


Από το Romancero Gitano
Μίκης Θεοδωράκης-Federico Garcia Lorca
Ποιητική απόδοση: Οδυσσέας Ελύτης 

ΤΟΥ ΠΙΚΡΑΜΕΝΟΥ
Είκοσι τρεις του Θεριστή
στου Πικραμένου την αυλή
πάνε και λεν παν και του λένε:
αν το μπορείς δυστυχισμένε
Στο περιβόλι σου έβγα απόψε
και τα λουλούδια σου όλα κόψε

Γράψε στη θύρα σου σταυρό
βάλ' από κάτου τ' όνομά σου
τι θα φουντώσουν στα πλευρά σου
ταχιά τσουκνίδες κι αγριάδες

Πάρε κεριά πάρε λαμπάδες
τα χέρια μάθε να σταυρώνεις
και πάνου από την ερημιά
γέψου της νύχτας τη δροσιά
Τι πριν περάσουν μήνες δυο
θα κείτεσαι στα σάβανα

Στους ουρανούς ψηλά προβαίνει
ο Ταξιάρχης και πηγαίνει
πόχει το σύννεφο σπαθί
στράφτει και πάει και δε μιλεί

Κι είκοσι τρεις του Θεριστή
μέσα στην έρμη την αυλή
Τα μάτια ανοίγει ο Πικραμένος
της μοίρας ο σημαδεμένος
Κι είκοσι τρεις του Αυγούστου
γέρνει και τα σφαλεί.

Κυριακή 22 Ιουνίου 2014

ΟΙ ΑΔΙΑΦΙΛΟΝΙΚΗΤΕΣ ΠΡΩΤΙΕΣ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ…


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Είναι γνωστή η αυθαιρεσία του Μητροπολίτου Πειραιώς Σεραφείμ να προβεί σε ολότελα μονομερή εορτασμό δύο Συνόδων, μέσα στη χρονιά αυτή, ως «8ης και 9ης Οικουμενικής» αντιστοίχως. 
Για την αυθαιρεσία αυτή κάναμε λόγο σε παλαιότερα κείμενά μας τα οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ κι εδώ
Τώρα επανερχόμαστε με αφορμή την κίνηση του Σεβ. Πειραιώς να αποστείλει σε όλες τις Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος – και ποιος ξέρει πού αλλού – τις σχετικές ακολουθίες. Πρόκειται για διπλές ακολουθίες, δηλ. δύο για κάθε Σύνοδο! Η μία ποίημα του αειμνήστου Αποστόλου Παπαχρήστου, η άλλη από μοναχές της Ι. Μονής Αγίου Στεφάνου Μετεώρων. 
Είθισται οι Μητροπολίτες να στέλνουν στους αδελφούς τους συνεπισκόπους, δηλ. στα μέλη της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, εκδόσεις των Μητροπόλεών τους ή ακολουθίες τοπικού αγιολογικού περιεχομένου, οι οποίες έχουν εγκριθεί προηγουμένως από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος. 
Εδώ η «πρωτιά» έγκειται στο εξής: Οι ακολουθίες αυτές θα έπρεπε, όπως είναι η τάξις, να υποβληθούν προς έγκρισιν από την Ιερά Σύνοδο, τη εισηγήσει της αρμοδίας Συνοδικής Επιτροπής. Αυτό δεν έχει συμβεί και οι ακολουθίες κυκλοφορούν χωρίς την έγκριση της Ι. Συνόδου και είναι πρωτοφανές το γεγονός ότι διακινούνται από Μητροπολίτη, μέλος της Ιεραρχίας. Επίσης, για μια τόσο σπουδαίας σημασίας – από θεολογικής πλευράς – υπόθεση, ο Μητροπολίτης Πειραιώς όχι απλώς δεν λαμβάνει υπ’ όψιν του την Ι. Σύνοδο, αλλά προχώρησε και στην έκδοση δύο ασματικών ακολουθιών για κάθε "Οικουμενική" Σύνοδο (sic). 
Η άλλη πρωτιά, που συνιστά και πρόκληση ταυτόχρονα, είναι ότι ενώ γνωρίζει την αντίθεση του Οικουμενικού Πατριαρχείου (και όχι μόνο φυσικά) στις αυθαίρετες αυτές ενέργειές του, αφιερώνει την ακολουθία της «8ης Οικουμενικής» «τη Γεραρά Θεολογική Σχολή Ι. Μονής Αγίας Τριάδος Χάλκης», με το αιτιολογικό ότι ο Μέγας Φώτιος που πρωτοστάτησε στην «8η Οικουμενική» είναι ο προστάτης και έφορος της Σχολής. 
Τα παραπάνω τα καταγράφω για ιστορικούς και μόνο λόγους. 

Σάββατο 21 Ιουνίου 2014

ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΜΕ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"

φωτογραφίες: Σπύρος Χαμπίπης

Πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 20 Ιουνίου 2013 στην Οικία Κατακουζηνού στο Σύνταγμα και η δεύτερη παρουσίαση της παραγωγής του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον» με θέμα: 
«Ένα τραγούδι - Μια εποχή / Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι.» 
Η έρευνα και η επιμέλεια ήταν του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου και η εκδήλωση αφιερώθηκε στον Μάνο Χατζιδάκι με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τον θάνατό του. 
Τους φιλόμουσους που προσήλθαν στην εκδήλωση, χαιρέτισε η κυρία Σοφία Πελοποννησίου – Βασιλάκου, εκ μέρους του Δ.Σ. του Ιδρύματος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού. 
Ακολούθησε η ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, ο οποίος έπειτα από σχετική έρευνα, κατέδειξε πώς το τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, «Θα πάω εκεί στην Αραπιά», αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα και τον Μάνο Χατζιδάκι, την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης.


Στη συνέχεια ο Π. Ανδριόπουλος κάλεσε στο βήμα την ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία αναφέρθηκε στην αγαπημένη της ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου και διάβασε το ποίημά της «Αραπιά». 
Στο μουσικό μέρος της βραδιάς η Δάφνη Πανουργιά και ο Γιώργος Καλκάνης στο πιάνο, παρουσίασαν στην λιτή εκδοχή για φωνή και πιάνο που είχε υιοθετήσει ο Μάνος Χατζιδάκις, το «Θα πάω εκεί στην Αραπιά» και μερικά ακόμα από τα ρεμπέτικα του Τσιτσάνη που αγαπούσε ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε διασκευάσει ο ίδιος και τα είχε συμπεριλάβει σε δισκογραφικές του εργασίες. 
Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων: η συγγραφέας Αθηνά Κακούρη, η λυρική τραγουδίστρια Θεοδώρα Μπάκα, ο ραδιοφωνικός παραγωγός και κριτικός Στυλιανός Τζιρίτας, η μεταφράστρια Νίνα Αγγελίδου κ.α.


Ένα σχόλιο για την εορτή των Τριών Ιεραρχών στα σχολεία


Του Αλέξανδρου Κ. Παπαδερού
Η συζήτηση για τον τρόπο «πλεύσης του Υπουργείου Παιδείας στο ζήτημα της εορτής των Τριών Ιεραρχών» μου δίδει την αφορμή για τη δημοσίευση του ακόλουθου κειμένου, με την ελπίδα, ότι κάτι θα διδάξει στους αρμόδιους. 
Πανεπιστήμιο Ιωάννου Γουτεμβέργιου, Μαγεντία (ΜΑΙΝΖ) της Γερμανίας. Υπάρχουν λίγοι Έλληνες φοιτητές και μερικοί για ανώτερες σπουδές (Αντώνιος Αλεβιζόπουλος, Φάνης Κακριδής, Δημήτρης Μαρωνίτης, Γεώργιος Συκιανάκης). 
Αρχές του χειμερινού ακαδημαϊκού εξαμήνου 1961-1962. Με τον τότε Πρύτανη Horst Falke, Καθηγητή Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας, έχω υπηρεσιακή συζήτηση στο γραφείο του για θέματα του Ινστιτούτου Συγκριτικής Επιστήμης των Πολιτισμών, στο οποίον υπηρετώ ως Βοηθός και ομιλώ με πλήρη εξουσιοδότηση του αρμόδιου Καθηγητή Anton Hilckman, που, όπως συχνά, έτσι και τότε ήταν ασθενής (είχε περάσει τη διάρκεια του πολέμου σε γερμανικές φυλακές και στρατόπεδα συγκέντρωσης, καθώς ήταν ένας από τους πρώτους σφοδρούς επικριτές του Χίτλερ). Προς το τέλος της συζήτησής μας ο Πρύτανης ζήτησε μια σύντομη ενημέρωση για το πώς πάνε τα εκπαιδευτικά στην Ελλάδα, ιδιαίτερα τα πανεπιστημιακά. Δεν θυμούμαι πώς έκαμα μια νύξη και για τους Τρεις Ιεράρχες. Ξαφνιασμένος ο Πρύτανης με διακόπτει και ακολουθεί η εξής περίπου στιχομυθία: 
- Κύριε Π., σοβαρολογείτε λέγοντας πως έχετε στην Ελλάδα αγίους- προστάτες της Παιδείας και γενικά των Γραμμάτων και ιδιαίτερη προς τιμήν τους εορτή στις 30 Ιανουαρίου κάθε χρόνο, που τελείται σε όλο το φάσμα από τα Νηπιαγωγεία μέχρι και την Ακαδημία Αθηνών; 
- Π.: Ναι κ. Πρύτανη, αυτή είναι μια σπουδαία ημέρα τιμής και ευγνωμοσύνης για τους μεγάλους εκείνους Πατέρες της Εκκλησίας, που είχαν και τη θύραθεν παιδεία και σε περίοδο αποφασιστικών ανακατατάξεων, έθεσαν τις βάσεις για μια σύγκλιση, κατά την οποίαν ο ΕΛΛΗΝ ΛΟΓΟΣ υπηρέτησε δημιουργικά τον σαρκωθέντα ΛΟΓΟΝ ΤΟΥ ΘΕΟΥ και προέκυψε η πολιτισμική σύνθεση, εντός της οποίας αναπνέουμε και μεις και σείς! 
* Και πώς εορτάζεται αυτή η ημέρα π.χ. στα Πανεπιστήμια; 
- Π.:.... 
Ακολούθησε μια κάπως μακρά σιωπή, από εκείνες που τσακίζουν κόκαλα. 
* Δεν μου λέτε, κ. Π., γιατί να μην καθιερώσουμε αυτή την τελετή και στο δικό μας Πανεπιστήμιο; 
- Π.: Φοβούμαι πως είναι η σειρά μου να ρωτήσω: Σοβαρολογείτε, κ. Πρύτανη; 

Gutenberg στο Πανεπιστήμιο του Μάιντς

Κοντολογίς: 
30 Ιανουαρίου 1962, ημέρα Τρίτη, αργά το απόγευμα. Το AUDITORIUM MAXIMUM, η μεγάλη αίθουσα τελετών του Πανεπιστημίου είναι ασφυκτικά γεμάτη από μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας και επίσημα πρόσωπα της πόλης και της ευρύτερης περιοχής. Σε μια πολυθρόνα λίγο πριν από το βήμα κάθεται τιμώμενο πρόσωπο. 
Η χορωδία του Πανεπιστημίου ανοίγει την τελετή. Ανέρχεται στο βήμα ο Πρύτανης, που φανερά συγκινημένος από την απροσδόκητη συμμετοχή και όχι μόνο, εξιστορεί συνοπτικά πώς μετέφερε στη Σύγκλητο τα της συζήτησής μας και πόσον ένθερμα εκείνη αποδέχθηκε ομόφωνα την πρότασή του για τη διοργάνωση της τελετής. Στη συνέχεια έλυσε την απορία που είχε προκληθεί με την ασυνήθιστη εικόνα της πολυθρόνας με τον άγνωστο τιμώμενο, καλώντας τον να απευθύνει χαιρετισμό. Εκείνος ανέρχεται στο βήμα με φανερή αυτοπεποίθηση και πριν καν ανοίξει το στόμα του, γοητεύει με το εντυπωσιακό παράστημά του. Ως Πρέσβης της Ελλάδος στη Βόννη, εξηγεί ο Θεμιστοκλής Τσάτσος, εκφράζει την ευχάριστη έκπληξη που αισθάνθηκε όταν έλαβε την πρόσκληση του Πανεπιστημίου να τιμήσει με την παρουσία του μια τέτοια τελετή. Με λόγια σοφά συγχαίρει για την πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου και επισημαίνει την τεράστια συμβολή των Τριών Ιεραρχών στην εμπέδωση ελληνοχριστιανικών αρχών, που αποτελούν θεμέλιο κάθε αληθινής παιδείας και επιστήμης. Ύστερα από τον δικό μου πανηγυρικό λόγο (Das liturgische Selbst - und Weltbewusstsein des byzantinischen Menschen, in: KYRIOS IV., No 3 (1964), 206-218 - Η λειτουργική αυτοσυνειδησία και κοσμοαντίληψη του Βυζαντινού ανθρώπου, βλπ. το κείμενο στην ιστοσελίδα alexandros.papaderos.org/ βιβλιογραφία αριθμ 64), το Πανεπιστήμιο παρέθεσε δείπνο σε όλους τους παρευρεθέντες. 
Την εποχή εκείνη στην Ευαγγελική Θεολογική Σχολή του Μάιντς υπηρετούσε ως Υφηγητής ο Wolfhart Pannenberg, που από το 1967 δραστηριοποιήθηκε στην αντίστοιχη Σχολή του Μονάχου και αναδείχθηκε σε έναν από τους κορυφαίους θεολόγους του 20ού αιώνα. Τα γραφεία μας γειτνίαζαν κάπως, οι σχέσεις μας όμως μέχρι την τελετή περιορίζονταν στο τυπικό «καλημέρα». Από την επόμενη της τελετής όμως άρχισε με δική του πρωτοβουλία μια διαλογική επικοινωνία μας με διαρκώς αυξανόμενο ενδιαφέρον του όχι μόνο για τους Τρεις Ιεράρχες, αλλά γενικώς για την ορθόδοξη θεολογία. Δεν αρκέσθηκε στα αφετηριακά εκείνα κεντρίσματα. Τα περισπούδαστα συγγράμματά του μαρτυρούν υψηλό βαθμό ενασχόλησής του με τη θεολογία των Πατέρων κατά τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα πορεύθηκε, στερεούμενη, και η φιλία μας. Συνόδευσε με ενδιαφέρον τις τότε προσπάθειές μας για την ίδρυση της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, την οποίαν ετίμησε αργότερα με επίσκεψή του και με βαθυστόχαστη ομιλία του. 
Ο πρύτανης επέμεινε να επαναληφθεί η εκδήλωση τον επόμενο χρόνο. Υπηρετούσε τότε στη Σχολή Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου ο Dr. Nikolai Nikolaijewitsch Stuloff (1914-2006), ρωσικής καταγωγής Καθηγητής Μαθηματικών και Ιστορίας των Μαθηματικών, που ήταν και διάκονος στον πανέμορφο ρωσικό ναό του Wiesbaden, τον γνωστό ως Griechische Kirche-«Ελληνική Εκκλησία». Τον παρεκάλεσα να είναι ομιλητής. Αποδέχθηκε με δυσκολία. Τελείως αρνητικός ήταν όμως στην πρότασή μου, να αναφερθεί στη θέση των μαθηματικών στο Βυζάντιο. Πρόβαλε σοβαρές αντιρρήσεις με το αιτιολογικό, ότι δεν υπήρξε κάτι άξιον λόγου για το αντικείμενο αυτό στο Βυζάντιο. Υποχώρησε τελικά. Με την ομιλία του στις 30 Ιανουαρίου 1963 αποκάλυψε τον βυζαντινό πλούτο μαθηματικών θεωριών και εφαρμογών. Συνέχισε μάλιστα τη σχετική έρευνά του και δημοσίευσε αξιόλογες μελέτες, όπως: Μαθηματικά στο Βυζάντιο, Η μαθηματική παράδοση στο Βυζάντιο και η διαιώνισή της στον Νικόλαο Κουζάνο κ.ά. (N. N. Stuloff, Axiom, Exaktheit und Methodenreinheit. Historische Beiträge zum Wandel von Konzepten der Mathematik. Hrsg. Von F. Kraft.ERV Dr. Erwin Rauner Verlag, 211 Seiten, Ausburg 2008). 
Δυστυχώς με την αποχώρησή μου από το Μάιντς (τέλος Σεπτ. 1963) η τελετή εκείνη δεν συνεχίσθηκε. Περισσότερα βλπ. στο βιβλίο Α. Κ. Παπαδερός, ΜΕ ΤΟΝ ΚΙΣΑΜΟΥ ΚΑΙ ΣΕΛΊΝΟΥ ΕΙΡΗΝΑΙΟΝ ΕΠΙ ΤΡΑΧΕΙΑΣ ΟΔΟΥ....Εκδ. ΜΕΘΕΞΙΣ, Θεσσαλονίκη 2014, σελ. 495 εξ.). 
Αλέξ. Κ. Παπαδερός, 
Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου ε.τ.

Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014

ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΜΕ ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ - ΜΙΑ ΕΠΟΧΗ


Σήμερα Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014 στην αρχοντική Οικία Κατακουζηνού (Αμαλίας 4, Σύνταγμα) στις 9 το βράδυ θα λάβει χώρα για δεύτερη φορά η εκδήλωση με θέμα: «Ένα τραγούδι - Μια εποχή / Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι.» Πρόκειται για μια παραγωγή του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον», σε επιμέλεια Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, αφιερωμένη στον Μάνο Χατζιδάκι με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την αναχώρησή του στ' άστρα...
Η εκδήλωση περιλαμβάνει ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, ο οποίος έπειτα από σχετική έρευνα, θα καταδείξει πώς το τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, «Θα πάω εκεί στην Αραπιά», αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα και τον Μάνο Χατζιδάκι, την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης (1940-49). 
Θα συμμετάσχει φιλικά η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, η οποία θα αναφερθεί στην Μάτση Χατζηλαζάρου. 
Η Δάφνη Πανουργιά και ο Γιώργος Καλκάνης στο πιάνο, θα ερμηνεύσουν το «Θα πάω εκεί στην Αραπιά» και μερικά ακόμα από τα ρεμπέτικα του Τσιτσάνη που αγαπούσε ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε διασκευάσει ο ίδιος και τα είχε συμπεριλάβει σε δισκογραφικές του εργασίες. Δηλαδή Τσιτσάνης με τον τρόπο του Μάνου, για φωνή και πιάνο. 
Οι φωτογραφίες του Σπύρου Χαμπίπη που δημοσιεύουμε εδώ είναι από την εκδήλωση της περασμένης Παρασκευής 13 Ιουνίου. 


Πέμπτη 19 Ιουνίου 2014

ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΕΞΑΙΣΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΟΦΙΑ ΑΒΡΑΜΙΔΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΣΑΚΗ ΚΟΝΤΟΝΙΚΟΛΑ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Την Δευτέρα 16 Ιουνίου 2014 το βράδυ, στον πολυχώρο "Αίτιον", γίναμε κοινωνοί μιας μυσταγωγίας σπάνιας στους αυχμηρούς καιρούς μας, και μάλιστα από νέους ανθρώπους. 
Η Σοφία Αβραμίδου είναι δεν είναι 26 χρονώ, κι όμως μπορεί να γίνεται ιέρεια των "Λειτουργικών" του Μάνου Χατζιδάκι. Τέτοια ωριμότητα! 
Ο Σάκης Κοντονικόλας μύστης του πιάνου, με ήχο που κι ο Χατζιδάκις θα ...ζήλευε. 
Ένα ταξίδι στον μαγικό κόσμο του Μάνου, με δυο εξαιρετικούς μουσικούς - ερμηνευτές.
Ο κατά Χατζιδάκι "Επιτάφιος" του Μ. Θεοδωράκη, ήταν επίσης μια στιγμή μουσικής αγιοσύνης. 
Ο συνθέτης Νότης Μαυρουδής, που ήταν εκεί, δεν άντεξε. Στο τέλος πήρε το μικρόφωνο και εξήρε την ερμηνεία της Σοφίας Αβραμίδου, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι "εμείς οι παλιότεροι καραδοκούμε για να επισημάνουμε το λάθος, αλλά η Σοφία ήταν άψογη"!
Εκεί και ο συνθέτης Δημήτρης Λέκκας που είπε πολλά και για την σχέση του με τον Μάνο Χατζιδάκι, και ο πιανίστας Θόδωρος Κοτεπάνος. 
Παραθέτουμε εδώ βίντεο από την βραδιά, χωρίς άλλα λόγια.
Μόνο ευχαριστίες σ' αυτά τα νέα και καλά παιδιά για την συγκίνηση που μας προσέφεραν αφειδώλευτα. 

Τρίτη 17 Ιουνίου 2014

Ο ΜΩΫΣΗΣ ΤΟΥ ΦΙΛΩΝΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ


Στήν μελέτη πού δημοσιεύουμε στή συνέχεια στά ἀγγλικά ὁ κ. Δ. Μπαλτᾶς παρακολουθεῖ τήν διαφορετική ἑρμηνευτική τῆς προσωπικότητας τοῦ Μωυσῆ ἐκ μέρους τοῦ Φίλωνος Ἀλεξανδρέως καί τοῦ Γρηγορίου Νύσσης στά ὁμότιτλα ἔργα τους "Περί τοῦ βίου Μωυσέως". 
Dimitris Baltas 
Moses' Life according to Philon the Alexandrian and Gregory of Nyssa 
Oἱ Βίοι. It is the conviction that most of the times it is useful to know the way of acting of some important men that has led to the writing of biographies. Biographies concern the comparative examination of two persons, like Βίοι Παράλληλοι of Plutarch, or only one person, for example Moses. Biographies have a historical character, because they include the events, the information and the characteristics of the persons they refer to, but at the same time, they also have an exemplary character through the positive or negative behaviour of persons and the way they act. 
Specifically the comparison between two works that concern the biography of one and only person should insist on finding out existing differences. In particular, this happens when the biographies belong to different eras, for example the Περί τοῦ βίου Μωϋσέως (About Moses’ life)[1] that was written by Philon the Alexandrian (30b.C.-50a.C) and the Περί τοῦ βίου Μωϋσέως ἤ περί τῆς κατ’ ἀρετήν τελειότητος (Αbout Mose’s life)[2] that was written by Gregory of Nyssa (335-394). They both use the allegorical method, but each one of them interprets the events from his point of view. 
For a start we could say that in these two biographies we have two traditions, the syncretic (συγκρητική) Jewish-Greek[3] that was inaugurated by Philon and the Christian that was continued by Gregory. 
Ἡ συγκρητική. It is known that the syncretic is trying to join the Greek thought, that was similar to the platonic, and the Apocalypse’s truth, as it was stated in the Old Testament. Generally speaking, this effort is unsuccessful[4]. The same thing is happening into Περί τοῦ Μωυσέως βίου, for which Philon has taken into consideration the text of Exodus of O΄, since his native language was Greek and not Hebrew[5]. This work of Philon has explanatory or even martial character[6] because it is against physical interpretations and rational tendencies[7]. 
The allegorical interpretation is known to Philon, who has borrowed it from Greek philosophy, and specifically from the Stoic and Neo-pythagorean philosophers[8]. This fact has an influence on his work Νόμων ἱερῶν ἀλληγορίας τῶν μετά τήν ἑξαήμερον[9]. As a matter of fact, Philon and the patristic explanatory, owe a lot to the allegorical interpretation of Aristobulus (150 B.C- ;)[10], which differs from Philon, τῆς κατ’ Ἀριστοτέλην φιλοσοφίας πρός τῇ πατρίῳ μετειληχώς[11]. 
Αn example of this method is the fact of the inflammable Burning Bush, which is related to the march of the Hebrew nation, and means averting injustice at his expense. To quote Philon’ s words: σύμβολον ὁ μέν καιόμενος βάτος τῶν ἀδικουμένων, τό δέ φλέγον πῦρ τῶν ἀδικούντων, τό δέ μή κατακαίεσθαι τό καιόμενον τοῦ μή πρός τῶν ἐπιτιθεμένων φθαρήσεσθαι τούς ἀδικουμένους, ἀλλά τοῖς μέν ἄπρακτον καί ἀνωφελῆ γενέσθαι τήν ἐπίθεσιν, τοῖς δέ τήν ἐπιβουλήν ἀζήμιον[12]. 
Philon presents Moses as a King, a legislator, a priest and a prophet[13] and he talks about his virtues such as prudence, endurance, temperance but most of all about the harmony between what Moses used to preach and the way he used to live[14]. This fact shows that Philon follows the tradition because he presents other Jews as examples of virtue, as well. For example he presents Abraham for his piety or Joseph for his political capacity[15]. In The Old Testament it is known that whoever is virtuous isn’t characterized as philosopher-king, so we can conclude that Philon follows the platonic perception, because he presents Moses as a philosopher-king[16] but he also places him in the Hellenistic era[17]. 
When Philon talks about the «legislative addiction» he emphasizes on four ingredients: τό φιλάνθρωπον, τό φιλοδίκαιον, τό φιλάγαθον, τό μισοπόνηρον[18]. The legislative addiction of the person who legislates, which defines what to be or not be done[19], is an example of the general perception of The Old Testament, which as having been formed by the Pharisees[20] insists on keeping a code of moral behaviour. This observance and implementation of the Law constitutes, according to Philon, the content of philososphy[21].
When Philon talks about Moses as a priest, he writes that φιλόθεος καί θεοφιλής, καταπνευσθείς ὑπ’ ἔρωτος οὐρανίου καί διαφερόντως τιμήσας τόν ἡγεμόνα τοῦ παντόςκαί ἀνατιμηθείς ὑπ’ αὐτοῦ[22]. In any case, this report of the amatory relationship of the human being towards God, is nοt so developed in the work of Philon, in order to support that Gregory is based Philon’s texts. 
Ἡ χριστιανική. In contrast to the syncretic Jewish-Greek perception of Philon, we notice that ὁ χριστιανισμός οὔτε ἑλληνισμός τις ὤν οὔτε ἰουδαϊσμός, ἀλλά τό μεταξύ τούτων παλαιότατον τῆς εὐσεβείας πολίτευμα καί ἀρχαιοτάτη μέν τις φιλοσοφία πλήν ἀλλά νεωστί πᾶσιν ἀνθρώποις τοῖς καθ’ ὅλης τῆς οἰκουμένης νενομοθετημένη[23]. Under this point of view, the argument that Judaism is the forerunner of Christianity is demolished. 
Similarly Gregory has taken into consideration the text of O΄, but also the memorandums that were written and are relevant to the text from the first century A.D. century. Gregory, as opposed to Philon, used the ἀναγωγή, which is an allegorical interpretation, and he tried to present the events of Exodus within the frames of the church of his era. As is referred to in Gregory, the most important presupposition in order to understand how to apply this allegorical interpretation to the historical events, is the instruction of the holy mystery of belief[24], which is the belief in Christ. 
In anyway, we will prove that it is impossible to accept that he is reproducing the views of Philon[25] or that he is his follower[26]. 
Differently from Philon, Gregory sees the symbolism of Virgin Mary to the event of the Burning Bush, because he writes that διδασκόμεθα τό κατά τήν Παρθένον μυστήριον ἀφ’ ἧς στιγμῆς τό τῆς θεότητος φῶς ἐπιλάμψαν τῷ ἀνθρωπίνῳ βίῳ διά γεννήσεως ἀδιάφθορον ἐφύλαξε τήν ἐξάψασαν θάμνον, τοῦ βλαστοῦ τῆς παρθενίας μή καταμαρανθέντος τῷ τόκῳ[27]. For that reason, the original interpretation of the writer can be marked out[28]. 
However, Gregory has more modern sources than the text of Philon, in order to use them in his allegorical interpretation[29]∙ for example, the texts of Paul[30] and Origen (185-254)[31]. Among others, Gregory considers that the passage of the Red Sea stands as a symbol for baptizing[32], an explanation that was already given by Origen, which probably is based on Paul’s passage[33]. The stone from which Moses pumped water, is according to the allegorical interpretation, the Christ, a symbol which has already been used by Paul[34] and Origen[35]. The blood of the lamb that Jews used in order to mark doors of their houses, stands as a symbol of salvation, through Christ’s crucifixion sacrifice[36]. 
Gregory talks differently from Philon about «μείζων φιλοσοφία»[37], which Moses turned to after the incident of the extermination of an Egyptian and his unjust behavior. ‘’Μείζων φιλοσοφία’’ is referred to the separation of the occupations of living, in order to reach theory through practice[38]∙ τῷ δέ ἦν ὄρειος τε καί ἰδιάζουσα ἡ ζωή, πάσης ἀγοραίου τύρβης ἀπηλλαγμένη, ἐν τῇ τῶν προβάτων ἐπιμελείᾳ κατά τήν ἔρημον ἰδιάζοντι. “Μείζων φιλοσοφία” is being identified as the monk life. 
Gregory’s interpretation stems from the tradition of the Old Testament, but it is mainly based on the new reality of Christianism. According to this reality, the salvation of humanity is based on believing in Christ and not on the observance of Law, as we read in Paul’s Epistle to the Galatians[39]. That’s why Moses, according to Gregory, is an image of Christ[40] and a manifestation of God through man, and not an example of virtue, as it is in Philon. 
It is also noticed, that Gregory’s interpretation of Moses is based on presuppositions[41]. But this is not about the moral perception of the Old Testament, as it formulated by the Pharisees. It is about morality, as an action which transforms the three parts of the soul∙ the logical (τό λογιστικόν), the high-spirited (τό θυμοειδές) and the appetitive (τό ἐπιθυμητικόν)[42], which are contaminated by sin. According to Gregory, morality is formed by divine love. Thus the perfection which man attains is described as τό μηκέτι δουλοπρεπῶς φόβῳ κολάσεως τοῦ κατά κακίαν βίου χωρίζεσθαι, μηδέ τῇ τῶν μισθῶν ἐλπίδι τό ἀγαθόν ἐνεργεῖν, πραγματευτικῇ τινι καί συναλλαγματικῇ διαθέσει κατεμπορευομένους τῆς ἐναρέτου ζωῆς, ἀλλ’ ὑπεριδόντας πάντων καί τῶν ἐν ἐπαγγελίαις δι’ ἐλπίδος ἀποκειμένων, μόνον ἡγεῖσθαι φοβερόν τό τῆς φιλίας τοῦ Θεοῦ ἐκπεσεῖν[43]. 
Gregory writes about the soul in order to obtain virtue, which comes from ἐρωτικῇ τινι διαθέσει πρός τό τῇ φύσει καλόν τῆς ψυχῆς διατεθείσης καί κινεῖται ἀκαταπαύστως, διότι ὁ σφοδρός ἐραστής τοῦ κάλλους τοῦ χαρακτῆρος τοῦ ἀρχετύπου ἐμφορηθῆναι ἐπιποθεῖ[44]. The issue of ascension of the soul, which is platonic or maybe neoplatonic resonance[45], is developed to the Christian philosophical tradition, which is the same as the Eastern, and more specifically in the Corpus Dionysiacum, and the texts of John of the Climax (ς΄-ζ΄;), Maximus the Confessor (580-662) and Symeon the New Theologian (949/950-1022). Τhis ascending movement of the soul is the love for the archetype God[46], who cannot be approached neither intellectually nor through the senses[47]. According these, Moses can be considered as an example of the secret ascension towards God[48] and the Knowledge of God through the incomprehensibility (ἀγνωσία)[49]. Gregory’s interpretation refers to continuous practice and struggle of man, because according to him the soul desires to be united to God continuously and insatiably. It can be presumed that is based on Paul’s passage[50]. 
Conclusion. From all the above, I think that it is possible to conclude that Nyssa does not follow Philon in his interpretation, because he has to use modern sources like Paul and Origen[51]. In spite of this, if we accept some influence and dependence on Philon[52], this will certainly concern the first part of Nyssa’s work, the ‘’history’’, that is the historical events, and not the second part, that is ‘’theory’’. Generally, it is impossible to claim that in the work of Nyssa there’s influence of ancient philosophy, which is the same to Neoplatonism, or Philon’s influence. It is clear, that it is about some resonances, which regard the form∙ that is the verbal formulation of the opinions they express and not the content. 
The era in which Gregory writes, demands a whole new different explanatory within the frames of the Christian philosophical tradition, which begins being formed by the Cappadocian Fathers. This tradition is not a continuation of the Jewish perception, or a compound of the perceptions that existed before Judaism and the new ones of Christianity. It is obvious that in the fourth century, in which Gregory writes his work, he is more interested in the church of his era than the Jewish tradition. 
_______________________________________
[1] L. Chn, Philonis Alexandrini Opera quae supersunt, v. 4, Berlin Reiner, 1902 (ἀνατ. De Gruyter, 1962), 119-268. Also, F.H. Colson, Φίλωνος περί τοῦ βίου Μωυσέως, London 1935, v. VI, 276-595. 
[2] PG 44, 297B-429D. Also, J. Danielou, Gregoire de Nysse, La vie de Moise, Sources Chretiennes 1, Paris 1968. P. Brousalis, Gregory of Nysse, In Moses’s life, Athens 1990 (in greek). 
[3] Io. Zizioulas, «Hellenism and Christianity in the first three centuries», History of Greek nation, v. 6, 521-523 (in greek). 
[4] N.G. Politou, Philosophy in Byzantium, t. 1, Athnes 1992, 51 (in greek) 
[5] Ν. G. Politou, 44. 
[6] G. Florovsky, The Eastern Fathers of fourth century, transl. P. Pallis, Thessaloniki, 1991, 227 (in greek)
[7] J. Danielou, Gregoire de Nysse, 18-19. 
[8] P. Christou, Greek Patrology, t. 1, Thessaloniki 1981, 40 and 158-159 (in greek). Also N.G. Politou, 43-44. 
[9] Ed. F.H. Colson-G.H. Whitaker, Cambridge, 1962, 146-473. H.A. Wolfson, The philosophy oh the Church Fathres, v. I, Harvard University Press, 1956, 24-72. J. Pepin, «Remarques sur la theorie de l’ exégèse allégorique chez Philon», Αctes Philon d’ Alexandrie (Lyon, 11-15 Sept. 1966), Paris 1967, 131-167. 
[10] Io. Zizioulas, 522. 
[11] Eusebius, Εὐαγγ. Προπ., 8,9, 38, 3-4. Clem. Alex, Στρωματέων, 1,15, 72, 4,4. 
[12] Φίλωνος Περί τοῦ βίου Μωυσέως, Ι, 67. J. Danielou, Gregoire de Nysse, 118, n.2. 
[13] Φίλωνος Περί τοῦ βίου Μωυσέως, ΙΙ, 4-6, 12-48, 66-173, 187-274. Clemens the Alexandrian calls him theologist and prophet (Στρωματέων 1,22, 150, 5,1). D.T. Runia, Philo and the church Fathers, Leiden, 1995, 208-209. 
[14] Φίλωνος Περί τοῦ βίου Μωυσέως, Ι, 25-31. 
[15] Βίος σοφοῦ τοῦ κατά διδασκαλίαν τελειωθέντος ἤ νόμων ἀγράφων, ὅ ἐστι περί Ἀβραάμ καί Βίος πολιτικοῦ, ὅπερ ἐστι περί Ἰωσήφ, ed. F.H. Colson, London, 1935, v. VI, 4-135 and 140-271. 
[16] Φίλωνος Περί τοῦ βίου Μωυσέως, ΙΙ,2. Cf. Plato Respublica 473d. 
[17] J. Danielou, Philon d’ Alexandrie, Paris, 1958, 88. 
[18] Φίλωνος Περί τοῦ βίου Μωυσέως, ΙΙ, 8-11. 
[19] Φίλωνος Περί τοῦ βίου Μωυσέως, ΙΙ, 187. 
[20] Chr. Yannaras, The freedom of morality, Athens, 1989, 71, 246 (in greek) 
[21] N. Chronis, The transformations of philosophy from hellenistic to the first christian centuries, Athens, 1988, 135 (in greek). 
[22] Φίλωνος Περί τοῦ βίου Μωυσέως, ΙΙ, 67. 
[23] Εusebius, Εὐαγγ. Προπ., Α, β΄, 10, 1-4. 
[24] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 397C (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 254, 217) Πάντως δέ ὁ πεπαιδευμένος τό θεῖον τῆς πίστεως ἡμῶν μυστήριον, οὐκ ἀγνοεῖ, πῶς συμβαίνει τῇ ἱστορίᾳ ἡ κατά ἀναγωγήν θεωρία. 
[25] J. Pépin, «Hellemism and Christianity», in (ed.) Fr. Châtelet, The philosophy, transl. K. Papagiorgis, Athnes, 1989, t. A΄, 235 (in greek). 
[26] J. Danielou, Gregoire de Nysse, 16. 
[27] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 332D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 118, 21) 
[28] J. Danielou, Gregoire de Nysse, 119, n. 3. 
[29] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 344C (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 142, 65), 352D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 160, 92) 356A-B (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 164-5, 100-102), 429C-D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 326, 320). 
[30] Cf. S. Sandmel, Philo of Alexandria. An Introduction, Oxford Univeristy Press, 1979, 150-152. 
[31] Cf. J. Danielou, Gregoire de Nysse, 22-23. 
[32] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 361ΒC (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 178, 121). 
[33] Homilia in Exodus, 5,1. Cf. A΄ Cor. 10,2 οἱ πατέρες ἡμῶν ἐβαπτίσαντο ἐν τῇ νεφέλῃ καί τῇ θαλάσσῃ. 
[34] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 405C-D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 274, 244). 
[35] Homilia in Exodus, (Library of Greek Fathers and Christian Theologian, v. 15, 169) πέτρᾳ παρεικάζεται ὁ Χριστός διά τό ἄσειστον καί ἀκλόνητον. 
[36] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 353B (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 162, 95). 
[37] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 305B-C (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 58-60, 19). 
[38] J. Danielou, L’ être et le temps chez Gregoire de Nysse, Leiden, 1970, 1-17. 
[39] Gal. 3, 24-25 ὁ νόμος παιδαγωγός ἡμῶν γέγογεν εἰς Χριστόν, ἵνα ἐκ πίστεως διακιωθῶμεν. Ἐλθούσης δέ πίστεως οὐκέτι ὑπό παιδαγωγόν ἐσμέν. 
[40] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 396D-397D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 252-256, 213-217). 
[41] J. Danielou, Gregoire de Nysse, 17. 
[42] Plato Phaedros 246a. Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 353C (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 162, 96), 361C-D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 178-180, 121-123).
[43] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 329C-D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 326, 320). 
[44] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 401D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 264, 231). 
[45] Plato Phaedo 79c. Plotinus Enn. 4,7,31 and 6,7,34. Cf. (ed.) A.H. Amstrong, The Cambridge History of Later Greek and Medieval Philosophy, 1970, 449. 
[46] Μaximus the Confessor Capitum quinquies centenorum centuria V, PG 90, 1384C-1385B τό θεῖον οἱ θεολόγοι, ποτέ μέ ἔρωτα, ποτέ δέ ἀγάπη … καλοῦσιν. 
[47] Γρηγορίου Νύσσης, Εἰς τόν βίον τοῦ Μωυσέως, PG 44, 373D (= J. Danielou, Gregoire de Nysse, 206, 157) ἡ δέ τοῦ Θεοῦ θεωρία οὔτε κατά τό φαινόμενον, οὔτε κατά τό ἀκουόμενον ἐνεργεῖται, οὔτε τινί τῶν συνήθων νοημάτων καταλαμβάνεται. 
[48] G. Florovsky, 236-240. 
[49] Γεωργίου Παχυμέρη Παράφρασις εἰς τό Περί θείων ὀνομάτων, PG 3, 1024A-B. 
[50] Phil. 3,13 τό πέρας τοῦ εὑρεθέντος ἀρχή πρός τήν τῶν ὑψηλοτέρων εὕρεσιν τοῖς ἀναβαίνουσιν γίνεται. 
[51] J. Danielou, «Philon et Gregoire de Nysse», Αctes Philon d’ Alexandrie (Lyon, 11-15 Sept. 1966), Paris 1967, 344-345. 
[52] G. Florovsky, 227. J. Danielou, Gregoire de Nysse, 20-21.

Δευτέρα 16 Ιουνίου 2014

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟ


Με την ευκαιρία της ανακήρυξης της Μήλου ως ιεράς νήσου και της ονομαστικής του εορτής, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος λειτούργησε στην Μήλο. Μεταξύ άλλων αρχιερέων συλλειτούργησε και ο Πειραιώς Σεραφείμ. 
Ένα ερώτημα προς τον Αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο μαζί με τις ευχές για την εορτή του: 
Ασπάζεται την αντιοικουμενιστική υστερία και την πολεμική του Μητροπολίτη Πειραιώς κατά του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου; Όσο για τον κ. Σεραφείμ φαίνεται πως ξεχνά ότι το 2000 εξελέγη Επίσκοπος από την Ιερά Σύνοδο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 
Πώς δεχθήκατε Σεβασμιώτατε τον Επισκοπικό βαθμό από αυτούς, που συνομιλούν δεκαετίες τώρα με τον "αιρεσιάρχη", όπως τον αποκαλείτε, Πάπα;
ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΒΙΚΕΤΟΣ 
Δημοσιογράφος

Κυριακή 15 Ιουνίου 2014

ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΝΟ - 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 20μ.Χ.


Του Γιάννη Γιγουρτσή
Θα μπορούσα να γράψω πολλά μια μέρα σαν τη σημερινή για τον Μάνο Χατζιδάκι. 20 χρόνια ακριβώς από το θάνατό του, σαν σήμερα, ημέρα Τετάρτη τότε, στις 15 Ιουνίου 1994. Οι στρογγυλές επέτειοι, άλλωστε, προσφέρονται για μεγάλα αφιερώματα. 
Θα μπορούσα να σας πω για το μουσικό του έργο του, την μείζονα προσφορά του στην μουσική και στον πολιτισμό. Θα μιλούσα για τα άρτια κείμενά του, υψηλά δείγματα δοκιμιακής γραφής και λογοτεχνικότητας και για τις δημόσιες παρεμβάσεις του που υπήρξαν γεγονότα πολιτισμού. Θα σας έλεγα για τον χαρακτήρα του, την ευγένεια και την δοτικότητά του, τον βαθύ πολιτισμό και την δημιουργική «τεμπελιά» του, για την αδιαπραγμάτευτη πίστη στις αρχές και τις αξίες για την τέχνη και τη ζωή, αρχές και αξίες που υπερασπιζόταν σε τόνους χαμηλούς αλλά με σθένος, χωρίς να διστάσει ωστόσο, όποτε χρειαζόταν, να δείξει γενναιότητα και αποφασιστικότητα μαχητή. 
Θα μπορούσα να σας μιλήσω ακόμα για τους φίλους και τους συνεργάτες του, τους ανθρώπους που αγάπησε και τον αγάπησαν, για την Μελίνα που λάτρεψε και τον λάτρεψε, για το Νίκο Γκάτσο που υπήρξε ο μεγάλος φίλος, αδελφός και δάσκαλος, για τους πολλούς καλούς Γιώργηδες της ζωής του- ανάμεσά τους και ο θετός του γιός Γιώργος Θεοφανόπουλος, αλλά και για την Ντόρα, τον Σπύρο, το Βασίλη, την Έλλη, τον Ηλία, το Θόδωρο, τον Τάσο, τη Νένα, τη Μαρία, την Νανά, την Αλίκη, τον Τάκη, τον Μίνω, την Αγάθη, τον Άρη και όλους όσοι βρέθηκαν δίπλα του, πήραν, έδωσαν, μοιράστηκαν, μετέδωσαν και τελικά δημιούργησαν μαζί με εκείνον μία από τις πιο ευτυχισμένες στιγμές του ελληνικού πολιτισμού, στιγμή που είχαμε την τύχη να βιώσουμε, έστω και εν μέρει, και εμείς. 
Θα μπορούσα να σας μιλήσω για την ιδιαίτερη σχέση του με την πατρίδα μου, την Κρήτη. Για το Ρέθυμνο από όπου καταγόταν και για τα Ανώγεια που αγάπησε, για τους αγώνες της λύρας και τον Ψαραντώνη, για το Ηράκλειο και τη μυσταγωγία του Μουσικού Αυγούστου που ως παιδιά ζήσαμε, για την μουσική Ακαδημία Κρήτης και το ιστορικό πιάνο που ο ίδιος επέλεξε, για τους στενούς του φίλους εκεί, που τυχαίνει να γνωρίζω καλά, τον Νίκο Κοπιδάκη, τον Γιάννη Περτσελάκη, τον Μανώλη Καρέλλη κ.α.. Για τα ατελείωτα βράδια συζητήσεων περί μουσικής, πολιτικής και πολιτισμού στο ξενοδοχείο Galaxy όπου διέμενε- πώς να ξεχάσω ότι τον έβλεπα και τον άκουγα να μιλά με την Θεοδωράκη και την Φαραντούρη μετά από κοινή συναυλία ή με τον Κούν και τον Τσαρούχη μετά την παράσταση των Ορνίθων του Θεάτρου Τέχνης. 
Θα μπορούσα να σας μιλήσω τέλος για την προσωπική μου σχέση μαζί του, την πρώτη μου γνωριμία με τον ίδιο και την μουσική του σε μια συναυλία στο Ηράκλειο, δεκάχρονο παιδί, όπου οι διοργανωτές με έβαλαν να του δώσω την ανθοδέσμη στο τέλος της συναυλίας και εκείνος με αγκάλιασε και με φίλησε, τη συνέντευξη που του πήρα στα 15 ως μαθητής Λυκείου στο Παγκρήτιο, τις επισκέψεις στο σπίτι του και τις κατά καιρούς συναντήσεις μαζί του, για το δέος και τον θαυμασμό που ένιωθα όποτε τον συναντούσα, γεγονός που προσπαθούσε να με κάνει να ξεπεράσω πειράζοντας με, με χιούμορ και πάντα με ευγένεια. 
Δεν θα το κάνω ωστόσο, δεν θα μιλήσω. Ειδικά σήμερα όχι. Στον Χατζιδάκι δεν άρεσαν τα μνημόσυνα και οι παρελθοντολογίες. Προτιμούσε την ζωντανή επαφή, την δημιουργία, την έκφραση, το να κοιτάμε την ουσία των πραγμάτων, την ουσία της μουσική- άρα και την ουσία της ζωής- και να βλέπουμε μπροστά. Στο Μάνο Χατζιδάκι νιώθω ότι χρωστάω τόσο πολλά, συλλογικά -ως μέλος της γενιάς μου, ως Έλληνας-, αλλά και προσωπικά, ώστε θα χρειαζόταν να γράψω μια ολόκληρη πραγματεία και να κάνω πολλά ακόμα για να φανώ αντάξιος της οφειλής και της κληρονομιάς πολιτισμού που μας άφησε. Δεν είναι η στιγμή ακόμα, και για αυτό προτιμώ να περιοριστώ σε αυτό το μικρό σχόλιο και να σιωπήσω. Αν κάποτε έρθει εκείνη η ώρα, αυτό θα γίνει πάντως με τον τρόπο που εκείνος μας δίδαξε, με τον τρόπο του Μάνου. 
...............................................
Ήταν γύρω στο μεσημέρι, στις 15 Ιουνίου του 1994, όταν έμαθα για τον θάνατό του. Υπηρετούσα ως φαντάρος στη Χίο, στο 476 Τάγμα Πυροβολικού. Η μονάδα ήταν δύσκολη και χωροταξικά απομονωμένη, πάνω στο βουνό και μέσα στο δάσος στην περιοχή Καμπί, πολύ κοντά στα Μαστιχοχώρια. Επιπλέον είχα ήμουν «τιμωρημένος» και είχα να βγω μέρες και βέβαια είχα υπηρεσία το βράδυ. 
Το νέο με συγκλόνισε, αν και δεν ήταν έκπληξη, καθώς γνώριζα τα προβλήματα της υγείας του. Ο κόσμος γύρω μου χάθηκε. Ένιωθα να βρίσκομαι αλλού και να μην επικοινωνώ με το περιβάλλον. Το βράδυ η υπηρεσία μου, που ήταν νούμερο γερμανικό (2-4), δεν με ζόρισε καθόλου, όπως συνήθως, γιατί απλά δε μπόρεσα να κλείσω μάτι όλη νύχτα. 
Ξημερώθηκα ακούγοντας μουσική του που συνεχώς μετέδιδαν τα ραδιόφωνα. Η μεγάλη απώλεια ήταν πρώτα από όλα για μένα προσωπική υπόθεση, και για αυτό διαχειρίστηκα και το πένθος προσωπικά. Ένιωσα να θρηνώ με όλη μου την ύπαρξη. Δεν μπόρεσα όμως να κλάψω. Δεν έβγαιναν δάκρυα. Ίσως να είχαν στερέψει όταν λίγους μήνες πριν αποχαιρετούσα στην Αθήνα την αγαπημένη του και αγαπημένη μου Μελίνα. Εκείνη την ημέρα, 15 Ιουνίου, φαίνεται είχε δώσει το ραντεβού μαζί της, όταν στις αρχές της ίδιας χρονιάς την επισκέφτηκε στη Νέα Υόρκη και την αποχαιρέτησε στο νοσοκομείο Memorial, την παραμονή της τελευταίας της εγχείρησης. 
Για μένα - και για πολλoύς - ακόμα την 16η Ιουνίου ξημέρωνε όχι μόνο μια καινούργια μέρα μα και μια νέα εποχή, η μετά Χατζιδάκι (μ.Χ.) - αλλά όχι χωρίς το Χατζιδάκι- περίοδος της ζωή μου. 
Κωνσταντινούπολη, 15 Ιουνίου 20 μ.Χ (ή 2014 κατά τη χριστιανική χρονολόγηση)

Σάββατο 14 Ιουνίου 2014

Ο ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ - ΕΩΣ ΑΝΑΡΧΙΚΟΣ... - ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
«Πρέπει να πω ότι δεν μ’ αρέσει η αναμνησιολογία, την απεχθάνομαι. Τους ανθρώπους που έχουν φύγει, αλλά παραμένουν ζωντανοί, τους έχουμε καθημερινά τοποθετημένους μέσα μας και τους κουβαλάμε σ’ ολόκληρη την ζωή μας». 
(Μάνος Χατζιδάκις)
Έτσι εκτίθεμαι γράφοντας για εκείνον, μόνο και μόνο επειδή τον κουβαλάω μέσα μου πάντοτε. 
Ο Μάνος Χατζιδάκις έφυγε γιατί η «Οδός Ονείρων» δεν υπάρχει πια. Ο ίδιος, βαθιά ρεαλιστής, το είχε καταλάβει πολύ νωρίς και είχε απαντήσει στον εαυτό του και σε μας: 
«Παίδες, πριν δεκαπέντε χρόνια σας είχα πει πως θα ξαγρυπνώ έξω απ’ τα σπίτια σας για να μαζέψω τα όνειρά σας. Τώρα κουράστηκα. Εσείς, είτε ονειρεύεστε είτε όχι, μπορείτε και ζείτε χωρίς εμένα. Δεν ανήκω στην ζωή σας ούτε στα όνειρά σας. Ακόμη κουράστηκα να πλέκω μουσικές απ’ το υλικό των ματιών σας κι απ’ την επιθυμία των σωμάτων σας. Προτιμώ να φύγω μακριά σας για πάντα. Ίσως συναντηθώ με μερικούς σοφούς που δεν τους ένιωσα όταν κι εγώ ήμουν νέος. Γεια σας παίδες, γεια σας». 
Είναι σα να μας λέει ο Μάνος, άλλαις λέξεσι, το του φίλου του Ελύτη: 
- Όλα χάνονται. Του καθενός έρχεται η ώρα. 
- Όλα μένουν. Εγώ φεύγω. Εσείς να δούμε τώρα. 
Κι έφυγε ο Μάνος Χατζιδάκις γιατί αισθάνθηκε ότι δεν ανήκει σ’ αυτήν την χώρα. Η μουσική του κι η σκέψη του αισθάνθηκε ότι δεν ενδιέφεραν πια κανέναν. Οι φίλοι του όλοι είχαν αποχωρήσει από τούτον τον κόσμο, ο ένας μετά τον άλλο. Και μια Ελλάδα ανανοηματοδοτημένης και ουσιαστικής ελληνικότητας χάθηκε οριστικά. 
Η γενιά τού Χατζιδάκι θεωρούσε ελληνικό ό,τι είναι αληθές. Έτσι κάθε «περιθωριακή» δημιουργία τελικά επιβαλλόταν από την δύναμη τής αλήθειας της κι αποκτούσε την διαχρονική αξία της. Για τους σκεπτόμενους και μη εξανδραποδισμένους Έλληνες βέβαια. Οι υπόλοιποι δεν ενδιαφέρουν τους δημιουργούς. Οι αληθινά μεγάλοι πορεύονται ερήμην και εις πείσμα των ερπετών και των εθνικοσοσιαλιστικοφρόνων. 
Ο Χατζιδάκις μου έμαθε – όπως και σε πολλούς άλλους – την ακριβή σκέψη, την αξία τού ποιητικού ρεαλισμού, την άτεγκτη στάση έναντι των ξιπασμένων και των μετρίων, την ελευθερία στην έκφραση αλλά και την απόλυτη πειθαρχία στην εργασία. Μου έμαθε ακόμη την απέχθεια προς την επιπολαιότητα και τα μεγάλα λόγια, την καχυποψία προς κάθε μορφής εξουσία. Μου έμαθε να μη δειλιάζω και να μη συμβιβάζομαι άνευ αποσαφηνίσεως των εκάστοτε συνθηκών. Να με ενδιαφέρει μόνο η γνώμη των ανθρώπων που με ενδιαφέρουν κι όχι των ασχέτων. Μου δίδαξε τον αυτοσαρκασμό και την αίσθηση τής μηδαμινότητας τού εαυτού, που αντικειμενικά είναι μια κουκίδα στο σύμπαν. Μου αποκάλυψε την φρίκη τού παθητικού φασισμού, μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Γιατί έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών. Καλλιέργησε την μουσική μου ευαισθησία δείχνοντάς μου τον δρόμο για ν’ αποφεύγω τις κακοτοπιές τού μουσικού λογιωτατισμού. Και τέλος αποκατέστησε πολύ καθαρά μέσα μου την έννοια τού «λαϊκού» και πως η αμαρτία είναι βυζαντινή κι ο έρωτας αρχαίος. 
Πριν από μερικά χρόνια ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς έγραψε ένα άρθρο για τον «επικίνδυνο Ελύτη». Και διατύπωνε το ερώτημα: «Τι νόημα έχει να συναχθεί το φιλόλογο κοινό να τιμήσει την μνήμη τού Ελύτη ακούγοντας απαγγελίες στίχων του; Η σύναξη στην μνήμη αυτού τού μεγάλου Έλληνα μας θέλει πολίτες, όχι ποσοτικό άθροισμα από ιδιώτες καταναλωτές συγκινήσεων. Η «προοδευτική» μας διανόηση θαυμάζει ή αυθυποβάλλεται ότι θαυμάζει τον Ελύτη και δεν συμφωνεί σε τίποτα μαζί του». 
Τα ίδια ακριβώς ισχύουν και για την περίπτωση τού Μάνου Χατζιδάκι. Όταν ο Χατζιδάκις εξέφραζε με παρρησία δημόσια τις απόψεις του και δεν δίσταζε να καταλογίσει ευθύνες ή να στιγματίσει την ανηθικότητα συγκεκριμένων ανθρώπων τού δημόσιου βίου, τον χαρακτήριζαν «εθνικό υβριστή». Όταν περιφρουρώντας την εργασία του και την ξεχωριστή μουσική του αντίληψη, διέκοπτε μια συναυλία ή αποχωρούσε διαμαρτυρόμενος για την συμπεριφορά ενός κοινού που πήγαινε για να καταναλώσει μουσική και να διασκεδάσει κατά πώς ήθελε, χαρακτηριζόταν ιδιότροπος, σνομπ, ελίτ.
Όταν έγραφε αληθινή μουσική που εξέφραζε μια πολύ υψηλή έννοια τού τραγουδιού, τον χαρακτήριζαν λυρικό, ερωτικό, αισθησιακό, θέλοντας ο καθένας να δικαιολογήσει και να προβάλλει τα δικά του φτηνά συγκινησιακά αισθήματα στην μουσική τού Χατζιδάκι. Ο ίδιος έλεγε: "Πιστεύω στο τραγούδι που μας αποκαλύπτει και μας εκφράζει εκ βαθέων, κι όχι σ' αυτό που κολακεύει τις επιπόλαιες και βιαίως αποκτηθείσες συνήθειές μας". 
Όμως ο αληθινός Χατζιδάκις είναι αλλού. Βρίσκεται στα επικίνδυνα έργα του, που συμπυκνώνουν μια φιλοσοφία ζωής. Ενός βίου δημόσιου και ταυτόχρονα ιδιωτικού. Ο πραγματικός Χατζιδάκις μας αποκαλύπτεται στον «Μεγάλο Ερωτικό», στους «Παίδες επί Κολωνώ», στην «Εποχή τής Μελισσάνθης», στις «Μπαλλάντες τής οδού Αθηνάς», στον «κύκλο τού CNS», στην «Σκοτεινή Μητέρα», στους «Μύθους μιας γυναίκας», στα «Τραγούδια τής αμαρτίας» και σε άλλα, άγνωστα στο ευρύ κοινό, έργα του. Θυμηθείτε την περίφημη φράση του: "Τα τραγούδια μου διδάσκουν την ανυπακοή και την ερωτική ανεξιθρησκία και παντοδυναμία στις πράξεις των νέων". 
Στα έργα που αναφέραμε συναντούμε τον επικίνδυνο Χατζιδάκι, τον αναρχικό - γιατί όχι; - Χατζιδάκι, τού οποίου οι ουσιαστικές υποθήκες παραμένουν μεθοδικά αποσιωπημένες. Αλλά στην δική του «επικινδυνότητα», ψηλαφούμε την αλήθεια, για την μουσική και την ζωή. «Μ’ έναν φανατισμό που δεν είναι παρά σωφροσύνη στον κύβο».

ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΜΕ ΤΗΝ "ΑΡΑΠΙΑ" ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

φωτογραφίες: Σπύρος Χαμπίπης

Πραγματοποιήθηκε χθες Παρασκευή 13 Ιουνίου 2014 στην Οικία Κατακουζηνού (Αμαλίας 4, Σύνταγμα) η εκδήλωση με θέμα: «Ένα τραγούδι - Μια εποχή / Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι.» 
Πρόκειται για μια παραγωγή του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον», σε επιμέλεια Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, αφιερωμένη στον Μάνο Χατζιδάκι με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τον θάνατό του. 
Τους φιλόμουσους που προσήλθαν στην εκδήλωση, χαιρέτισε η κυρία Σοφία Πελοποννησίου – Βασιλάκου, εκ μέρους του Δ.Σ. του Ιδρύματος Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού. 
Ακολούθησε η ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, ο οποίος έπειτα από σχετική έρευνα, κατέδειξε πώς το τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, «Θα πάω εκεί στην Αραπιά», αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα και τον Μάνο Χατζιδάκι, την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης. 


Ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος κάλεσε στο βήμα τον μουσικολόγο Κωστή Δεμερτζή, ειδικό στην Σκαλκωτική ενορχήστρωση, ο οποίος μίλησε στους παρισταμένους για το Κοντσέρτο για δύο βιολιά του Ν. Σκαλκώτα, όπου ο συνθέτης χρησιμοποιεί το θέμα από την «Αραπιά» του Τσιτσάνη στο δεύτερο μέρος του έργου. Ο Κ. Δεμερτζής ενορχήστρωσε αυτό το σπουδαίο έργο του Σκαλκώτα, το οποίο έχει ηχογραφηθεί με σολίστ τον Γιώργο Δεμερτζή και τον Σίμο Παπάνα. 
Στη συνέχεια ακούστηκε το συγκεκριμένο μέρος του κοντσέρτου και αμέσως μετά ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος αναφέρθηκε στο ποίημα της Μάτσης Χατζηλαζάρου «Αραπιά» και στη σχέση του Μάνου Χατζιδάκι μαζί της. Τέλος, υπογράμμισε τη σχέση του Μάνου Χατζιδάκι με το ρεμπέτικο και ειδικότερα τον Βασίλη Τσιτσάνη. 
Η βραδιά έκλεισε με την Δάφνη Πανουργιά, η οποία με τη συνοδεία στο πιάνο του Γιώργου Καλκάνη, τραγούδησε το «Θα πάω εκεί στην Αραπιά» και μερικά ακόμα από τα ρεμπέτικα του Τσιτσάνη που αγαπούσε ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε διασκευάσει ο ίδιος και τα είχε συμπεριλάβει σε δισκογραφικές του εργασίες. 
Ανάμεσα στους παρευρισκομένους ήσαν και ο σολίστ στο βιολί Γιώργος Δεμερτζής, και η Διευθύντρια της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας «Λίλιαν Βουδούρη» μουσικολόγος Στεφανία Μεράκου. 
Η εκδήλωση θα επαναληφθεί στον ίδιο χώρο την Παρασκευή 20 Ιουνίου.

Ο μουσικολόγος Κωστής Δεμερτζής, ειδικός στον Σκαλκώτα

Παρασκευή 13 Ιουνίου 2014

ΣΗΜΕΡΑ "Η ΑΡΑΠΙΑ" ΤΩΝ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ


Σήμερα Παρασκευή 13 Ιουνίου στις 9 το βράδυ, το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει στην Οικία Κατακουζηνού (Αμαλίας 4, 5ος όροφος, Σύνταγμα), την παραγωγή: «Ένα τραγούδι - Μια εποχή / Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι.» 
Πρόκειται για μια εκδήλωση βασισμένη στο τραγούδι του Βασίλη Τσιτσάνη, «Θα πάω εκεί στην Αραπιά», το οποίο αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για την ποιήτρια Μάτση Χατζηλαζάρου, τον συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα και τον Μάνο Χατζιδάκι, την περίοδο της Κατοχής και της Απελευθέρωσης. 
Η εκδήλωση  περιλαμβάνει: 
Ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, κατά την οποία θα παρουσιαστεί το σχετικό υλικό και θα αναδειχθούν οι σχέσεις των δημιουργών, όπως προκύπτουν από τη σχέση τους με το τραγούδι αυτό. Θα ακουστούν ηχογραφημένα: το δεύτερο μέρος από το κοντσέρτο του Νίκου Σκαλκώτα και η «Αραπιά» στην εκδοχή του Μάνου Χατζιδάκι (η ορχηστρική διασκευή Χατζιδάκι, στον δίσκο "Ο σκληρό; Απρίλη του ’45").
• -Μουσικό μέρος: "Ο Τσιτσάνης του Χατζιδάκι". 
Η Δάφνη Πανουργιά με τον Γιώργο Καλκάνη στο πιάνο θα τραγουδήσει το «Θα πάω εκεί στην Αραπιά» και μερικά ακόμα από τα ρεμπέτικα του Τσιτσάνη που αγαπούσε ο Μάνος Χατζιδάκις, είχε διασκευάσει ο ίδιος και τα είχε συμπεριλάβει σε δισκογραφικές του εργασίες. 


Αναλυτικά:
- Θα πάω εκεί στην Αραπιά 
Η "Αραπιά" του Τσιτσάνη όπως και "το Κάποια μάνα αναστενάζει" των Βασίλη Τσιτσάνη - Μπάμπη Μπακάλη, περιλαμβάνονταν στα "Λειτουργικά" που έκανε ο Χατζιδάκις με την Φλέρυ Νταντωνάκη το 1970 στην Αμερική. Άγνωστο για ποιο λόγο τα δύο αυτά κομμάτια έμειναν εκτός, όταν εκείνες οι ηχογραφήσεις κυκλοφόρησαν σε δίσκο το 1991 από τον Σείριο
- Χωρίσαμε ένα δειλινό και Αντιλαλούνε τα βουνά, από «Τα Λειτουργικά» του Χατζιδάκι με την Φλέρυ Νταντωνάκη. 
- Το πικραμένο αγόρι, από «Τα πέριξ» του Χατζιδάκι με τη Βούλα Σαββίδη 
- Η Αρχόντισσα, από τις «Έξι λαϊκές ζωγραφιές», για σόλο πιάνο 
- Σε πήραν απ’ τα χέρια μου, από «Τα πέριξ» του Χατζιδάκι με τη Βούλα Σαββίδη 
- Πήρα τη στράτα κι έρχομαι, από τον ορχηστρικό δίσκο «Ο σκληρός Απρίλης του ‘45» 
- Όταν συμβεί στα πέριξ, από τις «Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη» και «Τα πέριξ».  
Η εκδήλωση πραγματοποιείται με αφορμή τις επετείους: 
110 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Σκαλκώτα 
100 χρόνια από τη γέννηση της Μάτσης Χατζηλαζάρου 
30 χρόνια από τον θάνατο του Βασίλη Τσιτσάνη και 
20 χρόνια από τον θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι. 
Αφιερώνεται εξαιρέτως στον Μάνο Χατζιδάκι, καθώς στις 15 Ιουνίου συμπληρώνονται ακριβώς 20 χρόνια από την αναχώρησή του στ' άστρα...
Η εκδήλωση θα επαναληφθεί στον ίδιο χώρο στις 20 Ιουνίου. 

Πέμπτη 12 Ιουνίου 2014

"Η ΜΑΤΣΗ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ" ΔΙΑΒΑΖΕΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΗΣ


Με αφορμή την εκδήλωσή μας στην Οικία Κατακουζηνού (αύριο 13 και την επόμενη Παρασκευή 20 Ιουνίου), με θέμα: "Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι", παραθέτουμε εδώ ένα βίντεο - ντοκουμέντο, το οποίο οφείλουμε στον Χρήστο Δανιήλ, συγγραφέα ενός πολύτιμου βιβλίου για τη Μάτση Χατζηλαζάρου που κυκλοφόρησε το 2011 με τίτλο Ιούς, Μανιούς, ίσως και Aqua Marina - Μάτση Χατζηλαζάρου, η πρώτη Ελληνίδα υπερρεαλίστρια (εκδόσεις Τόπος). 
Ο Δανιήλ, ερευνώντας το αρχείο της ποιήτριας, βρήκε αυτή την απαγγελία της σε μια παλιά κασέτα και τη διέσωσε, φτιάχνοντας το συγκεκριμένο βίντεο. Το σπάνιο φωτογραφικό υλικό, που χρησιμοποιείται στο βίντεο, προέρχεται επίσης από το αρχείο της Χατζηλαζάρου. 
Να σημειώσουμε εδώ ότι το βιβλίου του Χρήστου Δανιήλ είναι εμπεριστατωμένο και ενδεχομένως το μοναδικό που έχει εκδοθεί για την περίπτωση της Μάτσης Χατζηλαζάρου.


Να θυμίσουμε ότι φέτος συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση της Μάτσης Χατζηλαζάρου (17 Ιανουαρίου 1914), αλλά αυτές τις μέρες συμπληρώνονται και 17 χρόνια από το θάνατό της, αφού έφυγε το απόγευμα της Τρίτης στις 16 Ιουνίου 1987.
Ο "εραστής της" Μάνος Χατζιδάκις, έγραψε, ένα μήνα αργότερα, άρθρο σε αφιέρωμα του περιοδικού αντί (17.7.1987), με τίτλο: "Για την Μάτση Χατζηλαζάρου - που έφυγε το απόγευμα της Τρίτης στις 16 Ιουνίου του '87". 
Σε παλιότερη εκπομπή του στο Γ' Πρόγραμμα, ο Χατζιδάκις έλεγε για τη Μάτση:
«Γυναίκα αθάνατη και Μάτση των ονείρων. Σ' αναγνωρίζω ολόκληρη μές απ' αυτό το απελπισμένο κέφι σου που μ' εξοντώνει. Και τραγουδώντας τα οράματά σου, σ' ακολουθώ. Μήπως και ξαναγεννηθεί ο χρόνος που μας γέννησε, που θα τον λεν Ιούς, Μανιούς, ίσως και Ακουα Μαρίνα».
Ο Μάνος έφυγε με μιά μέρα διαφορά εφτά χρόνια αργότερα... Ήταν απόγευμα Τετάρτης, 15 Ιουνίου 1994.

Related Posts with Thumbnails