Αυτό ήταν το ρεσιτάλ του Duo Vocialo που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 10 Ιουνίου 2022, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Η μεσόφωνος Ιωάννα Βρακατσέλη και ο πιανίστας Χρήστος Μαρίνος, μας παρουσίασαν έργα ελλήνων συνθετών για φωνή και πιάνο, ενός αιώνα, δηλαδή του 20ού αιώνα, καθοριστικού για την ανάπτυξη της σύγχρονης μουσικής και στην Ελλάδα.
Και με ένα έργο του 21ου αιώνα, αυτό της Νίκης Χαρλαύτη, αφιερωμένο στον Χρήστο Μαρίνο.
Παραθέτουμε στη συνέχεια το αναλυτικό πρόγραμμα της βραδιάς.
Η επιλογή του ρεπερτορίου μοναδική και σίγουρα αποτελεί πρόταση.
Τα «Έξι τραγούδια σε ποίηση Τ.Σ. Έλιοτ» του Γιάννη Χρήστου, από τους σημαντικότερους κύκλους τραγουδιών του 20ού αιώνα, κάλλιστα μπορούν να παίζονται μαζί με τα «Έξι Τραγούδια» του Γιώργου Σισιλιάνου, τα οποία πολύ σπάνια ακούμε. Είναι δύο κύκλοι τραγουδιών αντιπροσωπευτικοί της σοβαρής ελληνικής δημιουργίας, μα με οικουμενικές διαστάσεις. Με δραματουργία, με θεατρικότητα, με ποίηση στιβαρή.
Αλλά και οι «Τέσσερις Μονόλογοι» του Δημήτρη Τερζάκη, θα μπορούσαν να συνυπάρχουν με τα «Τέσσερα Τραγούδια» του Αλέκου Ξένου, που αν και διαφορετικοί - από μια πρώτη ματιά, ως προς την επεξεργασία - κύκλοι τραγουδιών, έχουν αφετηρία την διαχρονική ελληνική μουσική παράδοση και το πάντρεμά της με την ποίηση, από την Σαπφώ ως τον Κωστή Παλαμά.
Όμως, και η Μαρία Καλογρίδου (επιλογή από τα «Εννέα Τραγούδια», γεννημένη πριν ένα αιώνα, άνετα μπορεί να συνυπάρξει με την 35χρονη Νίκη Χαρλαύτη (“When I too Long…”), καθώς εκπροσωπούν την γυναικεία μουσική παραγωγή, χθες και σήμερα. Νομίζω με μια ασυνήθιστη φρεσκάδα και οι δύο.
Όσο για το …αδέσποτο Recitation IX, του Γιώργου Απέργη, ήταν σίγουρα η καλύτερη γέφυρα για το πέρασμα από τον Αλέκο Ξένο στον Γιάννη Χρήστου.
Οι ερμηνευτές, Ιωάννα Βρακατσέλη και Χρήστος Μαρίνος, κράτησαν το ενδιαφέρον μας αμείωτο. Και τελικά μας οδήγησαν σε μια μέθεξη στην ύπαρξη και τη σιωπή. Πέρα από τη μουσική καθεαυτή…
Οι «ανάσες άνασσες» της Ιωάννας Βρακατσέλη αποτελούσαν μια διαρκή έκπληξη κι αυτό είναι το ζητούμενο στη μουσική. Να σε εκπλήξει, να μην θεωρείται τίποτα δεδομένο και άρα ανιαρό.
Η συνοδεία του Χρήστου Μαρίνου συνιστά αλληλοπεριχώρηση, δεν είναι συνοδεία. Είναι συν-δημιουργία.
Και οι δύο στάθηκαν αντάξιοι των μεγεθών που διακόνησαν και ανέδειξαν.
Σημαντική τεκμηρίωση και η έκθεση ενός μικρού μέρους από το Αρχείο της Μαρίας Καλογρίδου, που βρίσκεται στο Αρχείο Ελληνικής Μουσικής της Μουσικής Βιβλιοθήκης.
Κι ακόμη, κατατοπιστικά τα κείμενα της Αντιγόνης Γαϊτανά, για τους συνθέτες και τα έργα που παρουσιάστηκαν. Όλα μετ’ επιμελείας και φιλοκαλίας.
Ήταν ένα ρεσιτάλ «μουσική ποιητική» ή ένας Μονόλογος – κι ας ήταν Duo – για την μουσικότητα της ποίησης. Καθώς αυτό που ακούσαμε ήταν μια υψηλή έκφραση της μελοποιημένης ποίησης, την οποία οφείλουμε να σπουδάζουμε ως μουσικοί, ως ακροατές, ως άνθρωποι.
Το νέο ηχητικό ντοκιμαντέρ, των επιτυχημένων podcasts με τον γενικό τίτλο: Εγκλήματα που συγκλόνισαν, που επιμελείται με μεράκι και επαγγελματισμό ένας νέος άνθρωπος, ο Μενέλαος Γεωργίου, έχει ως θέμα την Κάτια Γιαννακοπούλου, η οποία δολοφόνησε τον αρχιμανδρίτη εραστή της Άνθιμο Ελευθεριάδη, πριν 25 χρόνια, το 1997.
Με τον Μενέλαο Γεωργίου, τον οποίο ευχαριστώ για την πρόσκληση και την ενδιαφέρουσα συνομιλία, μιλάμε γενικότερα για την επιρροή των πνευματικών στην ζωή των πιστών, που μπορεί κάποιοι να τους εκμεταλλεύονται συναισθηματικά, ψυχολογικά, ερωτικά και οικονομικά.
Κάνουμε αναφορά και στο βιβλίο της Σταυρούλας Ζιαζοπούλου – Ζάχου Η δική μου Σοφία (εκδόσεις Εστία, 2010), το οποίο αποτελεί μια αφήγηση ζωής που διαβάζεται απνευστί και ταυτόχρονα είναι μια κραυγή ενάντια στο νοσηρό φαινόμενο του Γεροντισμού. Η εξιστόρηση των όσων υπέστη η ηρωϊδα της Σοφία και πολλοί άλλοι φίλοι της από τον παπα- Γιάννη γκουρού, είναι μια τραγική πραγματικότητα.
Η ενορία του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης.
Στην τεσσαρακοστή πέμπτη εκπομπή προσκεκλημένος ο Δρ Αναστάσιος Βαβούσκος, Δικηγόρος, Άρχων Ασηκρήτης της Μ.τ.Χ.Ε
Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.
Ο Αναστάσιος Βαβούσκος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1967 και είναι Δικηγόρος, μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, από το 1992.
Μετά τη ολοκλήρωση των εγκυκλίων σπουδών του εισήχθη το 1986 στη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και αποφοίτησε το 1990 με βαθμό πτυχίου Άριστα. Κατά το δεύτερο, τρίτο και τέταρτο έτος των σπουδών του (ακαδημαϊκά έτη 1987 – 1988, 1988 – 1989 και 1989 – 1990) έλαβε και υποτροφία λόγω των επιδόσεών του στα μαθήματα των ετών αυτών.
Στη συνέχεια, το έτος 1990, εισήχθη κατόπιν εξετάσεων στο μεταπτυχιακό τμήμα του Τομέα Αστικού, Αστικού Δικονομικού και Εργατικού Δικαίου της Σχολής Νομικών και Οικονομικών Επιστημών Θεσσαλονίκης, από όπου έλαβε τον αντίστοιχο μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών επιπέδου Master, με βαθμό πτυχίου Άριστα.
Η διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία του με τίτλο: «Κληρονομική διαδοχή μοναχών κατά τα εν Ελλάδι ισχύοντα», βαθμολογήθηκε από την Εξεταστική Επιτροπή ομοφώνως με βαθμό δέκα (10) Άριστα και δημοσιεύθηκε στην Επιστημονική Επετηρίδα του νομικού περιοδικού «Αρμενόπουλος», που εκδίδει ο Δικηγορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (έτος 1994).
Κατά την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής του το έτος 1998 μετέβη στη Γενεύη Ελβετίας όπου ενεγράφη στο Ινστιτούτο Μεταπτυχιακών Σπουδών Ορθόδοξης Θεολογίας παρά τω Ορθοδόξω Κέντρω του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Chambézy Γενεύης, από το οποίο αποφοίτησε το 2000 λαμβάνοντας μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών Ορθοδόξου Θεολογίας επιπέδου Master, διετούς διάρκειας, με βαθμό πτυχίου: Άριστα (summa cum laude).
Η διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία του με τίτλο: «La notion de competence dans le droit canon» (Η έννοια της αρμοδιότητος στο Κανονικό Δίκαιο), η οποία παρουσιάσθηκε ενώπιον της Εξεταστικής Επιτροπής, στην οποία συμμετείχαν ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ελβετίας (και μετέπειτα Ανδριανουπόλεως) κυρός Δαμασκηνός ως Πρόεδρος και οι Βλ. Φειδάς Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, G. Vergauwen Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Φριμπούρ και Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Αχαϊας κ.κ. Αθανάσιος (νυν εκπρόσωπος της Εκκλησίας της Ελλάδος στις Βρυξέλλες), βαθμολογήθηκε ομοφώνως με βαθμό Άριστα (summa cum laude).
Το 2001 αναγορεύτηκε διδάκτορας του Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο διδακτορικής διατριβής «Θεμελιώδεις Αρχές Εκκλησιαστικής Δικονομίας – Η αρχή της ανεξαρτησίας και της αμεροληψίας των οργάνων απονομής της εκκκλησιαστικής δικαιοσύνης», κατόπιν υποστηρίξεως ενώπιον Εξεταστικής Επιτροπής, στην οποία συμμετείχαν οι Καθηγητές Χαρ. Παπαστάθης ως Πρόεδρος και Γ. Νάκος, Σ. Βαρναλίδης, Ι. Κονιδάρης, Β. Ζησιάδης, Αθ. Καϊσης και Κ. Κυριαζόπουλος και η οποία Επιτροπή απένειμε τον βαθμό: Άριστα.
Πέραν της διδακτορικής διατριβής του έχει συγγράψει τα κάτωθι βιβλία:
1. «Το Εκκλησιαστικό καθεστώς της Δωδεκανήσου (1912 – 2005)», σσ. 333, Δίκαιο και Θεσμοί (Διευθυντής σειράς: Καθηγητής Χαράλαμπος Παπαστάθης), αριθ. 5, εκδ. Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη 2005,
2. «Ερμηνευτική προσέγγιση ιερών κανόνων», σσ. 269, εκδ. Παν. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2010 για την εξυπηρέτηση των διδακτικών αναγκών του ομότιτλου μαθήματος, που διδάσκεται στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης,
3. «Οι θεσμοί του αυτοκεφάλου και του αυτονόμου καθεστώτος στην Ορθόδοξη Εκκλησία (Μελέτες – Πηγές)», (σε συνεργασία με τον Γρηγόριο Λιάντα Επίκουρο Καθηγητή Α.Ε.Α.Θ.), σσ. 215, εκδ. Μέθεξις, Θεσσαλονίκη 2014,
Μελέτες, άρθρα, βιβλιοκρισίες, παρατηρήσεις και σχόλια επί δικαστικών αποφάσεων στα γνωστικά αντικείμενα του Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου.
Από το 2008 μέχρι το 2013 δίδαξε στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Θεσσαλονίκης με την ιδιότητα του Εκτάκτου Επικούρου Καθηγητή τα παρακάτω μαθήματα:
α) Εκκλησιαστικό Δίκαιο,
β) Κανονικό Δίκαιο,
γ) Νομική προστασία Εκκλησιαστικών Κειμηλίων,
δ) Ερμηνευτική προσέγγιση ιερών κανόνων.
Έχει συμμετάσχει σε συνέδρια και ημερίδες πάντοτε στα γνωστικά αντικείμενα του Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και υπήρξε μέλος:
1) της Συντακτικής Επιτροπής της Εξαμηνιαίας Επιθεωρήσεως Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου «Νομοκανονικά», που εκδίδεται από την Εταιρεία Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου, της οποίας είναι και ιδρυτικό μέλος.
2) της Επιτροπής της Εκκλησίας της Ελλάδος περί καταρτίσεως σχεδίου αναθεωρήσεως του Ν. 5383/1932: «Περί των Εκκλησιαστικών Δικαστηρίων και της προ αυτών διαδικασίας» επί Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Χριστοδούλου,
3) της Επιτροπής της Εκκλησίας της Ελλάδος περί καταρτίσεως σχεδίου αναθεωρήσεως του Ν. 5383/1932: «Περί των Εκκλησιαστικών Δικαστηρίων και της προ αυτών διαδικασίας» επί Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου, 4) αναπληρωματικό της Συνοδικής Επιτροπής Εκκλησιαστικής Εκπαιδεύσεως και Επιμορφώσεως του Εφημεριακού Κλήρου της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Υπηρέτησε ως Έφεδρος Ανθυπολοχαγός Πεζικού (ειδικότητα Στρατολόγος). Απόφοιτος της Σχολής Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού Κρήτης.
Ως Έφεδρος Αξιωματικός αναμείχθηκε ενεργά μετά την λήξη της θητείας του με τα θέματα των Εφέδρων Αξιωματικών. Δραστηριοποιήθηκε στον Σύνδεσμο Εφέδρων Αξιωματικών Νομού Θεσσαλονίκης, του οποίου διετέλεσε Αντιπρόεδρος (δύο θητείες) και Γενικός Γραμματέας (δύο θητείες) και απλό μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του.
Λόγω των ειδικών γνώσεων του στα νομικά θέματα των Εφέδρων Αξιωματικών, επελέγη από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης ανακληθείς από την εφεδρεία ως Εκπρόσωπος της Ελλάδος στη Νομική Επιτροπή της Διασυμμαχικής Ενώσεως Εφέδρων Αξιωματικών (CIOR) από το έτος 1998 μέχρι 2001 και το έτος 2004, συμμετέχοντας ταυτοχρόνως και στην Υποεπιτροπή για το Δίκαιο του Πολέμου, εκπροσωπώντας πάντοτε την Ελλάδα.
Είναι:
1) Διδάσκαλος Ορθοδόξου Θεολογίας δυνάμει του υπ’ αριθ. πρωτ. 13/Οκτωβρίου 2000 Πατριαρχικού Γράμματος της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου Α΄, λόγω της λήψεως του μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην Ορθόδοξη Θεολογία από το ομώνυμο Μεταπτυχιακό Ινστιτούτο του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Chambézy Γενεύης.
2) Αναγνώστης της Ιεράς Μητροπόλεως Ελβετίας χειροθετηθείς από το Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ελβετίας κυρό Δαμασκηνό το έτος 1990.
Στις 21 Νοεμβρίου 2019 ως αναγνώριση της προσφοράς στην προάσπιση των δικαίων του Οικουμενικού Θρόνου αλλά και του εν γένει επιστημονικού έργου του, η Αυτού Θειοτάτη Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Α΄ τον τίμησε με την απονομή του οφφικίου του Άρχοντα Ασηκρήτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας.
Μιλά Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά, Ιταλικά.
Ο Μάνος Χατζιδάκις σαν ήταν 20 χρονών, στην Αθήνα της Απελευθέρωσης και του Εμφύλιου, ερχόταν σε επαφή με τη σύγχρονη μουσική του καιρού του, μέσα από την ακρόαση δίσκων έργων που μόλις κυκλοφορούσαν διεθνώς.
Ο Μένης Κουμανταρέας αφηγείται:
«Ένα τετράγωνο πιο πάνω από το θεατράκι του Κουν, στο Μετοχικό Ταμείο, η Αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών είχε εγκαταστήσει ένα καμαράκι μουσικής. Υπεύθυνη σ’ αυτό ήταν η Καίτη Κασιμάτη, μια νέα δραστήρια γυναίκα από τη Θεσσαλονίκη – μετέπειτα κυρία Μυριβήλη, νύφη του συγγραφέα – που με αυταρχικότητα για τους άτακτους ακροατές και γλυκύτητα για τους αφοσιωμένους, μας έβαζε στο πικάπ τους ολοκαίνουργους τότε δίσκους των 33 στροφών, με έργα Αμερικανών συνθετών… Στο καμαράκι αυτό συγκεντρωνόταν η ανήσυχη νεολαία της εποχής, παιδιά φανατικά για γράμματα και μουσική. Ανάμεσά τους ο Αργύρης Κουνάδης, φίλος και συνοδοιπόρος του Χατζιδάκι, ο Νίκος Καρούζος… ο Δημήτρης Χριστοδούλου. Και πολλοί άλλοι, που ούτε τους θυμάμαι πιά. Αργότερα θα πρωταγωνιστούσαν στη ζωή του τόπου.»
Ο Χατζιδάκις άκουγε με πάθος, Προκόφιεφ, Μάλερ, Μπάρτοκ, Κόπλαντ και πολλούς άλλους που τον σημάδεψαν μουσικά.
Ο Μένης Κουμανταρέας μας δίνει μία ακόμα χρήσιμη πληροφορία: «Δεν θυμάμαι τον Χατζιδάκι την εποχή εκείνη ν’ αναφέρεται στον Σοστακόβιτς. Ίσως γιατί ο Ντμίτρι τότε ανήκε στη δικαιοδοσία του Μίκη περισσότερο παρά στη δική του».
Ίσως την εποχή της νιότης του να μην τον απασχολούσε ο «Σοβιετικός» Σοστακόβιτς, αλλά σίγουρα ο Χατζιδάκις δεν παραθεώρησε τον μεγάλο συνθέτη. Τον …έκλεψε κιόλας! Όλοι ξέρουμε τις περίφημες και ευφάνταστες…χατζιδακικές «κλεψιές» μουσικών θεμάτων από τους Μότσαρτ, Βιβάλντι, Ροσίνι. Αλλά πόσοι ξέρουν μια …γενναία κλοπή από τον Σοστακόβιτς! Εδώ να θυμηθούμε ότι ο Χατζιδάκις είχε υιοθετήσει την άποψη του Στραβίνσκυ για το θέμα: «οι μεγάλοι κλέβουν και οι μέτριοι μιμούνται».
Έτσι πήρε ένα εξαίσιο θέμα από το τρίτο μέρος της 8ης Συμφωνίας του Σοστακόβιτς και το έκανε τραγούδι. Πρόκειται για το τραγούδι – όχι και τόσο γνωστό στο ευρύ κοινό – «Το παιδί από την Κρήτη» σε στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη. Ένα …αδέσποτο τραγούδι, δηλ. εκτός κάποιου συγκεκριμένου χατζιδακικού κύκλου τραγουδιών, το οποίο ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά το 1980 με την Μαρία Δημητριάδη και περιλαμβάνεται στο δίσκο «Δελτίο Καιρού».
Μετά εντάχθηκε στην «Ρωμαϊκή Αγορά», όπου το ερμήνευσε ο Βασίλης Λέκκας.
Οι στίχοι του τραγουδιού έχουν ως εξής:
Το παιδί από την Κρήτη
που το λέγανε Κοσμά
το δικάσανε μια Τρίτη
σε ισόβια δεσμά.
Ήταν κρύο το φεγγάρι
κρύο αλουμίνιο
σαν τα βράδια του Γενάρη
πάνω από τ’ Αγρίνιο.
Στο ποτήρι το κρασί του
έμεινε ατελείωτο
του ’καναν τα χρόνια χιόνια
και το βίο αβίωτο.
Παραπεταμένος είσαι
μάγκα μου σε μια γωνιά
γεια σου κόσμε σιδερένιε
γεια σου χάρτινε ντουνιά.
Έγραφε σε κάθε τοίχο
άλλο ένα τετράμηνο
να ’σουνα ζωή βροχούλα
να ’μουνα κυκλάμινο.
Θάνατος μες στο κορμί του
έφτασε ανοιξιάτικα
και χτυπούσαν οι καμπάνες
σαν τρελές νυχτιάτικα.
«Το παιδί από την Κρήτη» υπάρχει και σε μία ανέκδοτη ηχογράφηση με τον ίδιο τον Μάνο Χατζιδάκι, ως «Το παιδί απ’ το Παγκράτι» που «το δικάσαν μια Τετάρτη». Σίγουρα κάτι αυτοβιογραφικό συμβαίνει εδώ, αφού ο Χατζιδάκις έμενε στο Παγκράτι από τα χρόνια της νεότητός του.
Αυτό που μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα είναι ότι ο Χατζιδάκις χρησιμοποίησε στο τραγούδι αυτό θέμα από την 8η Συμφωνία του Ντμίτρι Σοστακόβιτς, ένα έργο σκοτεινό και βίαιο του 1943, που αντί να υμνεί τη νικηφόρα έκβαση του πολέμου, εκφράζει το πένθος για τις μεγάλες απώλειες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα την απαγόρευσή της ως το 1960.
Κι αυτό μας παραπέμπει στην «Εποχή της Μελισσάνθης» του Χατζιδάκι, που «συνελήφθη» την εποχή της απελευθέρωσης, γιατί ο συνθέτης διόλου δεν μπήκε στην εθνική λογική της θριαμβολογίας, καθώς βίωνε την προδοσία των ονείρων…
Μα και το τραγούδι του Χατζιδάκι είναι πένθιμο, με το θέμα του Σοστακόβιτς από το τρίτο μέρος της 8ης allegro ma non tropo, να ηχεί κάπως σπαρακτικά εμβατηριακά, αφού το εμβατήριο απασχολούσε έτσι κι αλλιώς τον Χατζιδάκι ως μουσικό εκφραστικό είδος.
Ο Χατζιδάκις με την Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών αρχικά και με την Ορχήστρα των Χρωμάτων αργότερα, διηύθυνε πολλούς συνθέτες της νιότης του. Έργα, δηλαδή, που άκουγε στο Music Roon του Μορφωτικού Τμήματος της Αμερικανικής Πρεσβείας. Τελικά δεν διηύθυνε Σοστακόβιτς, αν και το είχε προγραμματίσει, με την Ορχήστρα των Χρωμάτων, για τις 2 Αυγούστου 1992 στο Ηρώδειο. Είχε προγραμματίσει - και το είχε ανακοινώσει σε πρόγραμμα της Ορχήστρας - να παίξει την Συμφωνία αρ. 14, opus 135, για σοπράνο, μπάσο και ορχήστρα. Ένα έργο του 1969. Ως σολίστ είχε επιλέξει την Σόνια Θεοδωρίδου και τον αείμνηστο, σπουδαίο μπάσο Φραγκίσκο Βουτσίνο. Για λόγους που ο Χατζιδάκις γνωρίζει η συναυλία δεν έγινε.
Το ενδιαφέρον είναι ότι επέλεξε ένα έργο σύγχρονό του, δηλ. του 1969, και ένα έργο από τα τελευταία του συνθέτη, στο οποίο διαφαίνεται η ανησυχία του για τον θάνατο.
Ακόμα, στο Ε’ Πρόγραμμα του Μάνου Χατζιδάκι στο ραδιόφωνο του Antenna 97,1, στην εκπομπή της 9ης Απριλίου 1989, ο Χατζιδάκις μετέδωσε ένα εξαίσιο έργο του Ντμίτρι Σοστακόβιτς: Κοντσέρτο για τσέλο και ορχήστρα, με σολίστ τον Μστισλάβ Ροστροπόβιτς.
Εν κατακλείδι, ο Χατζιδάκις, ως ελεύθερο και σπινθηροβόλο πνεύμα, δεν είχε στεγανά. Προσέλαβε τους σπουδαίους Ρώσους συνθέτες του 20ου αιώνα, είτε αυτοί ζούσαν στην Δύση είτε στην Σοβιετική Ένωση, με μόνο κριτήριο την μουσική και την πνευματικότητά τους μέσα από τη μουσική τους.
Η περίπτωση Σοστακόβιτς είναι ενδεικτική για το γεγονός ότι ο Χατζιδάκις μας ξεπερνάει ακόμα και σήμερα. Γι’ αυτό και δεν παύουμε να τον μνημονεύουμε. Η ζωογόνος αύρα του μας είναι αναγκαία για να ζήσουμε, νυν και αεί!
Ακούστε την εκπομπή της Κυριακής, 12 Ιουνίου 2022, 10-12 το βράδυ, με αφορμή τη γιορτή του Αγίου Πνεύματος, ΕΔΩ.
Καλεσμένοι είναι:
• Ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος, Καθηγητής Θεολόγος, Ψάλτης, Μουσικός, ιδρυτής του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον», της ιστοσελίδας Φως Φαναρίου και συγγραφέας του βιβλίου Ελληνορωσικά, που μιλά για το νόημα της Πεντηκοστής με την επιφοίτηση των Αποστόλων από το Άγιο Πνεύμα, το «Ορατόριο της Πεντηκοστής» του πρωτοποριακού Έλληνα συνθέτη Γιάννη Χρήστου (1926-1970), τη Βυζαντινή μουσική και τις πολλαπλές αναγνώσεις του τραγουδιού «Η Αραπιά» του Βασίλη Τσιτσάνη από τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Νίκο Σκαλκώτα. Επίσης, για το νόημα της Οικουμενικής Ορθοδοξίας και τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίο και για τις εκκλησιαστικές διαστάσεις της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
• Από τη Θεσσαλονίκη ο Χρυσόστομος Σταμούλης, Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, Συνθέτης/ Μουσικός και προσφάτως χειροθετηθείς Άρχων Διδάσκαλος της Εκκλησίας από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, συγγραφέας των βιβλίων Έρως και θάνατος, Φάγαμε ήττα, Ο αυτοεγκλωβισμός της Ορθοδοξίας, μιλά για τον έρωτα, τη σεξουαλικότητα και τις ηδονές στην Θεολογία της Ορθόδοξης Ανατολής, όπως και για το Νόημα της Φώτισης, της προστασίας του Περιβάλλοντος, της Διαφορετικότητας και του Εθνοφυλετισμού στην Ορθόδοξη Πίστη.
Η συνέντευξη έγινε στο Epoca cafe (Σινώπης 6, Αμπελόκηποι).
Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον»
Ιδρύθηκε το 2004 από τον θεολόγο και μουσικό Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο και παρουσιάζει στην Ελλάδα και το εξωτερικό πρωτότυπες παραγωγές βασισμένες κυρίως στην ελληνική ποίηση και μουσική.
Ανάμεσά τους: “Το τετράδιο του Πατριάρχη” (μελοποιημένη ποίηση από την νεανική ανθολογία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου), “Ιερατική Ποίηση”, Το μουσικό έργο της Εύας Πάλμερ – Σικελιανού, «Ο Gustav Mahler του Μάνου Χατζιδάκι», «Η Αραπιά του Βασίλη Τσιτσάνη, της Μάτσης Χατζηλαζάρου, του Νίκου Σκαλκώτα και του Μάνου Χατζιδάκι», «Ο Καβάφης της Συρίας και της Μέσης Ανατολής», «Οι μουσικές των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής», «Οι Πύρινες γλώσσες του Γιάννη Χρήστου», «Πατρινοί συνθέτες – Πατρινοί ποιητές», «Θήλεις Άγγελοι – Γυναίκες που ασκήτεψαν σε ανδρικά μοναστήρια», «Ο Κωστής Παλαμάς δύο Πατριαρχών» (ελληνικά και αραβικά), «Επί τα όρη τα Αραράτ» (ελληνοαρμενική συναυλία), «Η Νοσταλγός» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, «Οι εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη», αφιερώματα στον Λυκούργο Αγγελόπουλο, στον Αντρέι Ταρκόφσκι, τους Ρώσους της Διασποράς, τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς, τον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, στους απαχθέντες Μητροπολίτες Χαλεπίου κ.α.
Έχει παρουσιάσει τις παραγωγές του σε αρκετές πόλεις της Ελλάδας, στην Κύπρο, την Γερμανία, την Κωνσταντινούπολη, ενώ την διετία 2017-2019 συνεργάστηκε με τον διάσημο χορογράφο και χορευτή φλαμένκο Israel Galvan. Στο πλαίσιο της documenta14 (Αθήνα και Kassel) συμμετείχε στην παραγωγή La farsa monea και κατόπιν στην παραγωγή του Israel Galvan, La fiesta, σε διεθνή περιοδεία (Φεστιβάλ Grec Βαρκελώνης, Φεστιβάλ Αβινιόν Γαλλίας, παραστάσεις στο Λουξεμβούργο, Μονπελιέ, Πόρτο κ.α.).
Απόψε Κυριακή 12 Ιουνίου 2022, 10-12 το βράδυ, με αφορμή τη γιορτή του Αγίου Πνεύματος, καλεσμένοι στην εκπομπή είναι:
• Ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος, Καθηγητής Θεολόγος, Ψάλτης, Μουσικός, ιδρυτής του Καλλιτεχνικού Συνόλου «Πολύτροπον», της ιστοσελίδας Φως Φαναρίου και συγγραφέας του βιβλίου Ελληνορωσικά, που μιλά για το νόημα της Πεντηκοστής με την επιφοίτηση των Αποστόλων από το Άγιο Πνεύμα, το «Ορατόριο της Πεντηκοστής» του πρωτοποριακού Έλληνα συνθέτη Γιάννη Χρήστου (1926-1970), τη Βυζαντινή μουσική και τις πολλαπλές αναγνώσεις του τραγουδιού «Η Αραπιά» του Βασίλη Τσιτσάνη από τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Νίκο Σκαλκώτα. Επίσης, για το νόημα της Οικουμενικής Ορθοδοξίας και τον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίο και για τις εκκλησιαστικές διαστάσεις της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.
• Από τη Θεσσαλονίκη ο Χρυσόστομος Σταμούλης, Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, Συνθέτης/ Μουσικός και προσφάτως χειροθετηθείς Άρχων Διδάσκαλος της Εκκλησίας από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, συγγραφέας των βιβλίων Έρως και θάνατος, Φάγαμε ήττα, Ο αυτοεγκλωβισμός της Ορθοδοξίας, μιλά για τον έρωτα, τη σεξουαλικότητα και τις ηδονές στην Θεολογία της Ορθόδοξης Ανατολής, όπως και για το Νόημα της Φώτισης, της προστασίας του Περιβάλλοντος, της Διαφορετικότητας και του Εθνοφυλετισμού στην Ορθόδοξη Πίστη.
Στο τροπάριο αυτό οι Απόστολοι, φωτισθέντες από το Άγιο Πνεύμα, γίνονται σαν μια «κιθάρα μουσουργική» - όλοι τους χορδές μιας δωδεκάρχοδης κιθάρας – η οποία τρανολόγησε τα απηχήματα και την θεία οικονομία «τω θείω πλήκτρω μυστικώς»!
Οι Απόστολοι κήρυξαν «πάση τη κτίσει», ετράνωσαν την αλήθεια του Χριστού, αλλά με ένα παράδοξο τρόπο, όπως «παράδοξα είδον τα έθνη πάντα εν πόλει Δαβίδ» την ημέρα της Πεντηκοστής. Τότε «ήχος καθάπερ φερομένης πνοής βιαίας» και μετά το κήρυγμα τρανό «τω θείω πλήκτρω μυστικώς».
Ο υμνωδός θέλει τους Αποστόλους «ώσπερ κιθάρα μουσουργική», αλλά στη συνέχεια δεν μιλάει για χορδή, αλλά για πλήκτρο, το οποίο είναι κρουστό! Κι ένα κρουστό πώς γίνεται να υπάρχει «μυστικώς»!
Κατά μία εκδοχή – σπάνια, βέβαια – πλήκτρο μπορεί να θεωρηθεί και η πένα με την οποία ο ερμηνευτής χτυπά τις χορδές της κιθάρας ή άλλου παρόμοιου εγχόρδου.
Σε κάθε περίπτωση το «μυστικώς» είναι πρόβλημα…
Αλλά στην θεολογία μόνο το «μυστικώς» υφίσταται. Παντού είναι μπροστά μας, αλλά το προσπερνάμε γιατί δεν μας συμφέρει.
Η λογική μας είναι λογική κρουστού. Να ακουστούμε πάση θυσία. Να κάνουμε θορυβώδη «ομολογία» και «πύρινο» κήρυγμα, κι όχι να ζήσουμε μυστικώς, σαν τους αγγέλους, που τους εικονίζουμε στην Θεία Λειτουργία: «Οι τα χερουβείμ μυστικώς εικονίζοντες…». Και στο απόστιχο του Εσπερινού της Γονυκλισίας, λέμε: "Νῦν περιβάλλονται κράτος, οἱ Χριστοῦ ἀφ’ ὕψους, Ἀπόστολοι, ἐγκαινίζει γὰρ αὐτοὺς ὁ Παράκλητος ἐν αὐτοῖς καινιζόμενος, μυστικῇ καινότητι γνώσεως, ἣν ταῖς ξέναις φωναῖς, καὶ ὑψηγόροις κηρύττοντες, τὴν ἀΐδιον φύσιν τε καὶ ἁπλῆν, τρισυπόστατον σέβειν τοῦ εὐεργέτου τῶν ὅλων Θεοῦ, ἡμᾶς ἐκδιδάσκουσι...". Ψάλλουμε, λοιπόν, "μυστικῇ καινότητι γνώσεως..."!
Και επειδή η σιωπή είναι η μουσική του μέλλοντος αιώνος ας …ακούσουμε μυστικώς το 4’33’’ του John Cage (1912 - 1992).
Το 4′33″ (Four minutes, thirty-three seconds" ή "Four thirty-three") είναι μία σύνθεση του 1952 σε τρία μέρη του Αμερικάνου πειραματιστή συνθέτη, για οποιοδήποτε όργανο ή συνδυασμό μουσικών οργάνων και η παρτιτούρα ζητά από τον εκτελεστή ή τους εκτελεστές του έργου να μην παίξουν καθ' όλη τη διάρκεια του κομματιού.
Το «ξένον άκουσμα» αποτελείται από τους ήχους του περιβάλλοντος που ακούν οι ακροατές ενώ αυτό παίζεται επί σκηνής, αν και πολλές φορές θεωρείται ως "4 λεπτά και 33 δευτερόλεπτα σιωπής".
Με αφορμή το Ουκρανικό είχα γράψει, μεταξύ άλλων:
«Ο μητροπολίτης Κυθήρων Σεραφείμ, γνωστός για την απόλυτη ταύτισή του με τη Ρωσία στο ζήτημα της Αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ουκρανίας, φιγουράρει σε φιλορωσικά sites ως κατήγορος του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Οι απόψεις του Κυθήρων Σεραφείμ δεν είναι άλλες από αυτές των αντιπατριαρχικών και αποτειχισμένων κληρικών και λαϊκών που περιάγουν ένα κείμενο προς υπογραφήν και το απευθύνουν στην Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος για να μην προβεί στην αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας. Ο ίδιος, άλλωστε, επικαλέστηκε αυτή την επαίσχυντη επιστολή σε πρόσφατο κείμενο του.
Η στάση του Κυθήρων και στο Ουκρανικό – γιατί ανάλογη ήταν και στο θέμα της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου – είναι βαθιά διχαστική και αντιεκκλησιαστική.
Άμα τη αναγνωρίσει της Αυτοκεφαλίας της Εκκλησίας της Ουκρανίας από την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος σε λίγες μέρες, ο Κυθήρων Σεραφείμ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙ! Να πάει να ησυχάσει και να έλθει εις εαυτόν, μήπως και κατορθώσει να αντικρίσει κάποια στιγμή το πρόσωπο του Οικουμενικού Πατριάρχου, το οποίο αποφεύγει – κατά δήλωσή του – να ατενίσει».
Τώρα, επανέρχομαι μετ’ επιτάσεως στην άποψή μου. Ο Κυθήρων Σεραφείμ ΟΦΕΙΛΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΙΤΗΘΕΙ. Έπρεπε να το είχε κάνει χθες, αφού απέτυχε παταγωδώς σε όλες τις επιλογές και παρεμβάσεις του (Αγία και Μεγάλη Σύνοδος, Ουκρανικό, πανδημία), ερχόμενος σε αντίθεση με την Εκκλησία της Ελλάδος στην οποία ανήκει και μάλιστα είναι υπόδικος, καθώς εκκρεμεί ανακριτική διαδικασία σε βάρος του.
Τα πρόσφατα κείμενά μου για την αντιεκκλησιαστική στάση του Κυθήρων Σεραφείμ πυροδότησαν σειρά «απαντήσεων» σε μένα, επωνύμων (Δασκαλάκης, Δαπέργολας) και ανωνύμων («Πορφυρίτης»).
Φαίνεται πως έχει …φανατικούς οπαδούς – εκτός Κυθήρων βέβαια – οι οποίοι έχουν βαλθεί να τον ηρωοποιήσουν.
Πρόκειται για μια μάταιη προσπάθεια. Ο Κυθήρων έχει αυτοαπομονωθεί και με την όλη στάση του μόνο κακό κάνει στην μικρή επαρχία του.
Άρα, η παραίτηση είναι μονόδρομος.
Δεν έχουν τέλος οι κόντρες στην τοπική εκκλησία. Μετά τα γνωστά επεισόδια την εποχή της πανδημίας με αντιεμβολιαστές κληρικούς που δεν δίσταζαν να κατηγορούν «στα κρυφά» ακόμη και τον Μητροπολίτη, και κάποιους άλλους να διοργανώνουν μέχρι και πορείες έξω από το Επισκοπείο, τελευταία επανέρχεται στο προσκήνιο ο πατήρ Αναστάσιος Γκοτσόπουλος (του Ι.Ν. Αγ. Νικολάου) που τα βάζει… με τους «πάντες»!
Είναι γνωστή η κόντρα του με τον καθηγητή Θεολογίας Παναγιώτη Ανδριόπουλο ο οποίος μάλιστα τιμήθηκε και από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο (με τον οποίον δεν τα πάει και τόσο καλά ο π. Αναστάσιος). Πριν μερικές ημέρες έγραψε για τον καθηγητή:
“…Αυτόν τον άνθρωπο τίμησε στις 23.12.21 με το Οφφίκιο του Άρχοντος Δικαιοφυλακος «ιδίαις πατριαρχικαίς χερσί» ο Βαρθολομαίος! Τέτοιο κατάντημα…! Καταλαβαίνετε, αγαπητοί, ότι το πρόβλημα δεν είναι ο αξιολύπητος Ανδριόπουλος αλλά αυτοί που τον ανέχονται και τον χρησιμοποιούν για να κανει τη βρόμικη δουλειά τους. Ντροπή τους, όποιοι και αν είναι
π. ΑΚΓ”!
Ο καθηγητής Θεολογίας Π. Ανδριόπουλος δεν το άφησε ασχολίαστο. Και έγραψε:
«Το παραπάνω σχόλιο ανήρτησε πανηγυρικώς στο διαδίκτυο ο κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών Τάσος Γκοτσόπουλος, γιατί φυσικά με βλέπει και στον ύπνο του, αφού και η εναντίον μου αγωγή του κατέπεσε μετά πατάγου και το πατριαρχικό οφφίκιο τού έχει καθίσει στο λαιμό.
Όμως το ενδιαφέρον δεν είναι ο “αξιολύπητος Ανδριόπουλος” αλλά ο αξιολύπητος Γκοτσόπουλος, ο οποίος μιλάει για το “κατάντημα” του “Βαρθολομαίου”, ούτε καν του Πατριάρχη (για “Οικουμενικού” ούτε λόγος, βέβαια).
Τώρα το ποιοί είναι “αυτοί που τον ανέχονται και τον χρησιμοποιούν για να κάνει τη βρόμικη δουλειά τους” θα κληθεί στην δικαιοσύνη να το αποδείξει. Άλλωστε μία δίκη πάνω μια κάτω… συνηθισμένος πια.
Την ίδια στιγμή, ο μητροπολίτης του κληρικού Τάσου, Πατρών Χρυσόστομος, κράζει και βοά:
“…ἀπό ἐκεῖ, ἀπό τό μαρτυρικό Φανάρι, ἀπό τόν οἶκον τῶν τοῦ Χριστοῦ πενήτων, ὃπου βιγλάτορας, ὁ πρῶτος τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ Γένους, ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης καί οἱ συγκυρηναῖοι του”.
Είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα»!
Είναι γνωστό ότι στην Πάτρα υπάρχουν αρκετοί που τάσσονται κατά του Πατριάρχη! Μάλιστα οι περισσότεροι εξ αυτών βρίσκονται στο πλευρό του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλου παρά τις διεθνείς καταδίκες του για την στάση που έχει επιλέξει σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τασσόμενος στο πλευρό του Ρώσου Προέδρου Πούτιν! Πρόκειται για τους ίδιους «πιστούς» που αμφισβήτησαν ακόμη και την απόφαση της Εκκλησίας της Ελλάδος για το «Ουκρανικό ζήτημα» μη αναγνωρίζοντας την αυτοκεφαλία της χώρας που εδώ και μήνες πολεμά τον εισβολέα Πούτιν!
Οι συγκεκριμένοι αδιαφορούν ακόμη και γι το ορθόδοξο χριστιανικό αίμα που χύνεται στις μάχες της Ουκρανίας, μόνο και μόνο για να μην θίξουν τις επλογές του «Πατριάρχη Πούτιν»!
Οσον αφορά στον Μητροπολίτη Χρυσόστομο; Μάλλον κρατά στάση αναμονής, σε μία προσπάθεια να εκτονωθεί η «κρίση»! Αν και δύσκολο, αφού και ο ίδιος γνωρίζει καλά ότι ο π. Αναστάσιος Γκοτσόπουλος… «δεν βάζει γλώσσα μέσα του» και είναι από τους πλέον φανατικούς σε αρκετά ζητήματα της Εκκλησίας.
Οι αποφάσεις που «κλυδωνίζουν» και την Πάτρα!
Οι αποφάσεις της Συνόδου της Ρωσικής Εκκλησίας, όπως τις διαβάζουμε στο επίσημο site του Πατριαρχείου Μόσχας, δεν αφήνουν κανένα περιθώριο παρερμηνείας.
Η απόφαση της Συνόδου της εν Ουκρανία Ρωσικής παρουσίας, υπό τον μητροπολίτη Ονούφριο ήταν σαφής:
«Η Σύνοδος διαφωνεί με τις θέσεις του Πατριάρχη Κυρίλλου για τον πόλεμο στην Ουκρανία» αναφέρεται στο επίσημο ανακοινωθέν που εκδόθηκε (27-5-2022) στο οποίο σημειώνεται με σαφήνεια πως «Η Σύνοδος προχώρησε στις κατάλληλες τροποποιήσεις στον Καταστατικό Χάρτη της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας, οι οποίες μαρτυρούν την πλήρη ανεξαρτησία και αυτονόμηση της».
Παρά κάποιες …θολές φωνές, όπως του Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνα, για «διατήρηση της ενότητας», αυτή διερράγη οριστικώς.
Η Ουκρανία χάθηκε οριστικά για την Μόσχα. Οι εξελίξεις μπορεί να είναι απρόβλεπτες, αλλά σε καμία περίπτωση οι Ουκρανοί δεν θα πάνε προς συμφωνία με την Μόσχα. Πάμε, μάλλον, για αφορισμό των σχισματικών, ήτοι των μέχρι χθες «εκλεκτών». Πρόκειται για συντριπτική ήττα του Μόσχας Κυρίλλου, επί των ημερών του οποίου – και για χάρη του – αναστατώθηκε η Ορθοδοξία και τώρα ο «αγώνας» του αποβαίνει μάταιος αλλά και εις βάρος του. Η Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας ζήτησε την εκθρόνιση του Μόσχας Κυρίλλου και η μέχρι χθες «δική» του Ουκρανική Εκκλησία τον αποκήρυξε πανηγυρικά!
Το τραγελαφικό, πλέον, είναι οι …αντιδράσεις των ελλήνων του «ρωσικού κόμματος», οι οποίοι μένουν, ως προς το εκκλησιαστικό κομμάτι της Ουκρανίας, στους …πέντε δρόμους.
Οσο για την Πάτρα; Οι «ζηλωτές» του Ουκρανικού ζητήματος, δεν έχουν ακόμη «μιλήσει» δημόσια, ωστόσο σε συναντήσεις τους… εξακολουθούν και επιζητούν την «κατάκτηση» της Ουκρανίας και από το Πατριαρχείο της Μόσχας!
Έτσι, λοιπόν, ο Πατριάρχης μετέφερε, υπακούων στο Τυπικόν, τα ονομαστήριά Του, γιατί το Ψυχοσάββατο είναι «αμετάθετον» και δεν χωρεί άλλη γιορτή.
Και φέτος, το 2022, ο Πατριάρχης μεταφέρει τα ονομαστήρια Του, σεβόμενος την αυτονόητη – για όποιον καταλαβαίνει - τυπική διάταξη.
Στην ίδια λογική, της τήρησης του Τυπικού, και η Ιερά Αρχιεπισκοπή Κρήτης, η οποία «ανακοινώνει στους ευσεβείς Χριστιανούς ότι, βάσει της τυπικής διάταξης της Εκκλησίας μας, η Εορτή της Σύναξης της Ιεράς Εικόνας της Υπεραγίας Θεοτόκου, της επανομαζόμενης «Άξιον Εστί», καθώς και η μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών Λουκά, Αρχιεπισκόπου Συμφερουπόλεως, θα εορτασθούν την Παρασκευή, 10 Ιουνίου επειδή η 11 Ιουνίου, ημέρα Σάββατο, είναι Ψυχοσάββατο».
Αλλά και η Εκκλησία της Κύπρου, μεταθέτει τον εορτασμό της θρονικής εορτής της, επί τη μνήμη του Αποστόλου Βαρνάβα, την Παρασκευή 10 Ιουνίου.
Σε κάποιες, όμως, Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος, τα πράγματα φαίνεται πως είναι διαφορετικά. Το Ψυχοσάββατο εορτάζεται πανηγυρικά σε πολλούς ναούς η μνήμη του νεοφανούς αγίου Λουκά του ιατρού Αρχιεπισκόπου Συμφερουπόλεως και Κριμαίας. Είτε με αγρυπνίες είτε με Θ. Λειτουργίες, που σημαίνει ότι θα ψαλεί κανονικά η ακολουθία του, κατά βάναυση παράβαση του Τυπικού.
Ενδεικτικά, στην Ευαγγελίστρια Πειραιώς το απόγευμα της Παρασκευής θα χοροστατήσει ο Πειραιώς Σεραφείμ, ενώ το ίδιο βράδυ στον Μητροπολιτικό Ναό Ευαγγελιστρίας Πατρών θα ιερουργήσει σε Αγρυπνία ο Πατρών Χρυσόστομος. «Πανηγύρεις λαμπρές» έχουν ανακοινωθεί στις Μητροπόλεις Λαρίσης και Κίτρους και σίγουρα υπάρχουν και άλλες.
Κάμποσοι, λοιπόν, από τους τάχα και παραδοσιακούς κληρικούς της Ελλάδας, ένεκεν “ευλαβείας”, καταστρατηγούν το Τυπικό της Εκκλησίας και γιορτάζουν τον Άγιο Λουκά ημέρα Ψυχοσάββατο, και όχι μόνο αυτό, αλλά κάποιες ενορίες θα κάνουν και Παρακλήσεις και Λιτανείες το απόγευμα του Σαββάτου ή της Κυριακής, όταν δηλ. η Εκκλησία γιορτάζει την Πεντηκοστή!
Χαρακτηριστικό – φευ - παράδειγμα ο «επίσημος» εορτασμός του αγίου Λουκά Κριμαίας, την Κυριακή της Πεντηκοστής (sic), στο Γαρδικάκι Τρικάλων, προεξάρχοντος, μάλιστα, του μητροπολίτου Τρίκκης Χρυσοστόμου.
Τέλος, επειδή αναγράφεται στις σχετικές ανακοινώσεις ότι «θα τεθεί για προσκύνηση τμήμα λειψάνου του αγίου», θέτουμε, για άλλη μια φορά, το …ρητορικό ερώτημα: Πόσα τεμάχια λειψάνου του αγίου Λουκά υπάρχουν επιτέλους σε ναούς της Ελλαδικής επικράτειας, αν δεκάδες ναοί τα θέσουν προς προσκύνηση;
Μια θλιβερή κατάσταση, όλα τα παραπάνω, και – μάλλον – μη αναστρέψιμη.
Μόνη παρηγορία η Πατριαρχική Τάξις που τηρεί το Τυπικό της Εκκλησίας.
Συνήλθε σήμερα (7 Ιουνίου 2022), λέει το ρεπορτάζ, στο πλαίσιο των τακτικών εργασιών η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου Μόσχας υπό την προεδρία του Πατριάρχη Μόσχας Κυρίλλου.
Η σημαντική είδηση είναι η αντικατάσταση, δηλαδή η απομάκρυνση, ήτοι ο αποκεφαλισμός του Ιλαρίωνα Αλφέγιεβ, από την θέση του «υπουργού εξωτερικών» της Ρωσικής Εκκλησίας, δηλαδή από τα καθήκοντα του Προέδρου του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων.
Ο μέχρι σήμερα Βολοκολάμσκ Ιλαρίων, απογυμνωμένος από όλες τις αρμοδιότητές του, αναλαμβάνει την Μητρόπολη Ουγγαρίας και Βουδαπέστης, δηλαδή το τίποτα.
Νέος «υπουργός εξωτερικών» ο μητροπολίτης Korsun κ. Αντώνιος, που γίνεται και Βολοκολάμσκ.
Προφανώς ο Ιλαρίων δεν έκανε την δουλειά που έπρεπε κι έτσι έπρεπε να …θυσιαστεί για να …σωθεί κάπως το κύρος του Πατριάρχη Κυρίλλου.
Ας ξαναθυμηθούμε το «προφητικό» κείμενό μας, το οποίο δημοσιεύεται και στο βιβλίο μας “Ελληνορωσικά” (εκδόσεις s@mizdat, 2022, σελ. 178-180).
Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου / 22-9-2018
Η όποια αρνητική εξέλιξη για την Εκκλησία της Ρωσίας στο ζήτημα της Ουκρανίας έχει ονοματεπώνυμο: Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων.
Οι χειρισμοί του αδέξιοι, το ολιγότερον. Οι δηλώσεις του εμπρηστικές, τουλάχιστον.
Επέλεξε τον δρόμο των εξάλλων λόγων, αλλά όπως όλοι ξέρουμε – και το υπενθύμισε ο Μητροπολίτης Γαλλίας Εμμανουήλ – το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν απειλείται και δεν απειλεί.
«Φρονώ ότι για την πράξη του αυτή ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα φέρνει προσωπική ευθύνη ενώπιον του κριτηρίου του Θεού και της ιστορίας», δήλωσε πρόσφατα ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ. Μήπως θα πρέπει να αναλογιστεί κάτι ανάλογο για τον εαυτό του;
Σε συνέντευξή του είπε επί λέξει: «Δυστυχώς, το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως δρά εντελώς διαφορετικά. Αποδεικνύεται ανίκανο να επιλύσει διαφορές, οι οποίες δημιουργούνται μεταξύ των Εκκλησιών (επί παραδείγματι, μεταξύ των Εκκλησιών Αντιοχείας και Ιεροσολύμων). Και αντί να βοηθήσει τις κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες στην αντιμετώπιση των σχισμάτων που αναφύονται, αρχίζει το ίδιο να υποστηρίζει τις διαιρέσεις αυτές.»
Μα ο ίδιος ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ γύρισε όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες για να τις «ενημερώσει» σχετικά με το Ουκρανικό και το μόνο που πέτυχε ήταν την δρομολόγηση της Αυτοκεφαλίας στην τελική ευθεία.
Για το ποιος έχει την ευθύνη για την διένεξη Αντιοχείας και Ιεροσολύμων με αφορμή το Κατάρ, ο Σεβ. Ιλαρίων μάλλον πρέπει να κοιτάξει τον εαυτό του στον καθρέφτη. Τι έχει ωφεληθεί μέχρι τώρα η Αντιόχεια από την ακοινωνησία που επέβαλε στα Ιεροσόλυμα για την δικαιοδοσία στο Κατάρ; Τίποτα απολύτως! Αυτό πρέπει να προβληματίσει σοβαρά τον Πρόεδρο του ΤΕΕΣ.
Τώρα για το Ουκρανικό.
Να θυμίσουμε στον Σεβ. Βολοκολάμσκ κάτι που φαίνεται πως ξέχασε (;).
Τον Μάϊο του 2014 ξεκίνησε για την Ουκρανία προκειμένου να συμμετάσχει στους εορτασμούς των 75ων γενεθλίων του Μητροπολίτη Ντνετρόπετροφσκ Ειρηναίου. Οι Ουκρανικές Αρχές τον σταμάτησαν στο αεροδρόμιο της πόλης και του έδωσαν γραπτή εντολή ότι απαγορεύεται να εισέλθει στη χώρα.
Μετά από αυτή την εξέλιξη ο Μητροπολίτης Ντνετρόπετροφσκ μετέβη στο αεροδρόμιο, όπου και έλαβε από τον Μητροπολίτη Ιλαρίωνα το παράσημο του Αγίου Πρίγκιπα Δανιήλ και τα συγχαρητήρια του Πατριάρχη Μόσχας.
Έχουμε 2018. Εκτίμησε, άραγε, σωστά ο Σεβ. Βολοκολάμσκ εκείνο το γεγονός; Πήρε το μήνυμα που θα έπρεπε, τόσο για την περίπτωσή του όσο και για την Ρωσική Εκκλησία που εκπροσωπούσε;
Τον Ιούλιο του 2015 ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος από την Αγία Πετρούπολη όπου συνεδρίαζε η Ιερά Σύνοδος, εξέφρασε την ελπίδα ότι στο άμεσο μέλλον θα είναι σε θέση να επισκεφθεί εκ νέου την Ουκρανία, την οποία επισκέφθηκε μόνο μία φορά, το 2010, δηλ. λίγο μετά την εκλογή του.
Ο Προκαθήμενος της Ρωσικής Εκκλησίας συνεχάρη τον Μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Ονούφριο για τα ονομαστήρια του, εκφράζοντας την λύπη του που δεν παρέστη προσωπικά στο Κίεβο και, παράλληλα, την ελπίδα ότι «σύντομα θα προσευχηθούμε και πάλι μαζί στην Πετσέρσκαγια Λαύρα».
Ο Πατριάρχης Μόσχας δεν ξαναπήγε στο Κίεβο, γιατί ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ δεν μπορούσε πλέον να οργανώσει μια τέτοια επίσκεψη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Πατριάρχης Μόσχας δεν κατόρθωσε να επισκεφθεί επισήμως τον Ουκρανίας Ονούφριο στην έδρα του, από τότε που εξελέγη (2014).
Το γεγονός αυτό δεν προβλημάτισε τον Μητροπολίτη Ιλαρίωνα για το ποια είναι η πραγματική κατάσταση στην Ουκρανία για την Εκκλησία της Ρωσίας;
Με αφορμή την επίσκεψη του Μόσχας Κυρίλλου στο Φανάρι στις 31-8-2018, έγραψε, μεταξύ άλλων, ο Ανδρέας Λουδάρος σε πρόσφατο άρθρο του: «Πρώην συνεργάτης του Πατριάρχη Κύριλλου σε δημόσια ανάρτηση του στο facebook αναφέρει πως κατά τη διάρκεια της πτήσης από την Κωνσταντινούπολη στη Μόσχα, ο Πατριάρχης Κύριλλος είχε έντονο διάλογο με τον μητροπολίτη Ιλαρίωνα. Μάλιστα σύμφωνα με την ίδια πηγή ο Πατριάρχης ακούστηκε να λέει πως «επισκεφθήκατε όλον τον κόσμο και μας δώσατε διαβεβαιώσεις για την στήριξη τους, όμως ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος έχει άλλη άποψη».
Από τα παραπάνω – άκρως ενδεικτικά – καθίσταται σαφές πως το για το Ουκρανικό ζήτημα είναι μεγάλη η ευθύνη του Βολοκολάμσκ Ιλαρίωνα.
Δεν ξέρουμε τώρα τι θα του στοιχίσει αυτό. Ένα είναι σίγουρο: ΔΕΝ θα είναι ο επόμενος Πατριάρχης Μόσχας, αν και όπως το οραματιζόταν.
Τα δύο αυτά κείμενα αναπαρήχθησαν δαψιλώς στο διαδίκτυο, σε ιστολόγια που σας θεωρούν «αγωνιστή ιεράρχη».
Στέκομαι στο ανώνυμο του «Πορφυρίτη», το οποίο αποφαίνεται πως «ο Μητροπολίτης Κυθήρων, πατέρας Σεραφείμ, κατά γενική ὁμολογία, εἶναι ἀπό τούς ἐλαχίστους πού τιμᾶ τό ἀξίωμα τοῦ Ἐπισκόπου».
Αλήθεια, συμμερίζεστε και σεις αυτή την …βαριά αξιολογική κρίση για τον εαυτό σας και τους συνεπισκόπους σας;
Αλλά το συγκεκριμένο κείμενο προσβάλλει βάναυσα τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, κυρίως όταν ο ανώνυμος υπερασπιστής σας γράφει: «ὁ «Βαρθολομαῖος ὁ Διάλογος», βλασφημᾶ λόγῳ καί ἔργῳ τόν Ἰησοῦ Χριστό, σχίζει τήν Ἐκκλησία Του, διαλέγεται συμπροσευχόμενος μέ ὅλους τούς αἱρετικούς καί ἀλλοθρήσκους καί πατάσσει ὅσους ὀρθοδόξους ἀντιστέκονται».
Σας καλώ – και σας παρακαλώ – να αποκηρύξετε τώρα το αναίσχυντο αυτό ανώνυμο κείμενο στο σύνολό του. Αν δεν το κάνετε, μας αφήνετε χώρο να πιστέψουμε ότι το επιδοκιμάζετε, αν δεν το έχετε υποκινήσει, πράγμα που δεν θέλω να πιστέψω.
Το επ’ εμοί έχω κινήσει την διαδικασία αποκάλυψης του ανώνυμου «Πορφυρίτη», μέσω της δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος.
Η ενορία του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή
«Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης.
Στην τεσσαρακοστή τέταρτη εκπομπή προσκεκλημένος ο Κωνσταντίνος Καραμπίνος.
Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.
Κάνει ιατρική, από την Ελλάδα ως την Σιγκαπούρη, κάνει μουσική, ως πιανίστας και ως συνθέτης, κάνει αθλητισμό, γράφει στίχους, κάνει παρουσιάσεις βιβλίων με τρόπο εντυπωσιακό, σπουδάζει, μελετάει, ρουφάει τη ζωή.
Κι όλα αυτά με ήθος, με γνώση, «με λογισμό και μ’ όνειρο».
Χωρίς μιζέριες, χωρίς πικρίες, χωρίς θανατερές βαρεμάρες.
Σ’ αυτόν σαρκώνεται ο στίχος του Ελύτη: «Εμείς τη λέμε τη ζωή, πηγαίνουμε μπροστά».
Και η περίπτωσή του δικαιώνει πανηγυρικά τον Μάνο Χατζιδάκι: "Η μόνη αντιβίωση για την καταπολέμηση του κτήνους που περιέχουμε είναι η Παιδεία. Η αληθινή παιδεία και όχι η ανεύθυνη εκπαίδευση και η πληροφορία χωρίς κρίση και χωρίς ανήσυχη αμφισβητούμενη συμπερασματολογία. Αυτή η παιδεία που δεν εφησυχάζει ούτε δημιουργεί αυταρέσκεια στον σπουδάζοντα, αλλά πολλαπλασιάζει τα ερωτήματα και την ανασφάλεια".
Μετά την απόφαση της ανεξαρτητοποίησης της εν Ουκρανία Ρωσικής Εκκλησιαστικής παρουσίας, από το Πατριαρχείο Μόσχας, περιμέναμε να μας διαφωτίσετε για το κανονικόν του πράγματος, ήτοι ποία είναι σήμερα για σας η Ορθόδοξη «Κανονική» Εκκλησία στην Ουκρανία. Αν υπάρχει, βέβαια για σας…
Μέχρι προχθές, ως ειδικός, μας λέγατε ότι ο μόνος κανονικός Μητροπολίτης της Εκκλησίας της Ουκρανίας είναι ο Ονούφριος. Σήμερα, γιατί – μετά συγχωρήσεως – έχετε καταπιεί τη γλώσσα σας;
Ολόκληρο βιβλίο σας εξέδωσαν οι ρώσοι στη γλώσσα τους για να στηρίξουν τον «δικό τους» Ονούφριο και να κατακεραυνώσουν, δια των «πυρίνων» άρθρων σας, τους «σχισματικούς» και «αχειροτόνητους» της Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Ουκρανίας.
Δεν θέλω να πιστέψω ότι ένα τέτοιο πόνημα μπορεί να πάει «για προσάναμμα», κατά την παροιμιώδη έκφραση του σεβαστού μας Δωδώνης Χρυσοστόμου.
"...Αυτόν τον άνθρωπο τίμησε στις 23.12.21 με το Οφίκιο του Άρχοντος Δικαιοφυλακος «ιδίαις πατριαρχικαίς χερσί» ο Βαρθολομαίος! Τέτοιο κατάντημα…
Καταλαβαίνετε, αγαπητοί, ότι το πρόβλημα δεν είναι ο αξιολύπητος Ανδριόπουλος αλλά αυτοί που τον ανέχονται και τον χρησιμοποιούν για να κανει τη βρόμικη δουλειά τους.
Ντροπή τους, όποιοι και αν είναι
π. ΑΚΓ"
Το παραπάνω σχόλιο ανήρτησε πανηγυρικώς στο διαδίκτυο ο κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών Τάσος Γκοτσόπουλος, γιατί φυσικά με βλέπει και στον ύπνο του, αφού και η εναντίον μου αγωγή του κατέπεσε μετά πατάγου και το πατριαρχικό οφφίκιο τού έχει καθίσει στο λαιμό.
Όμως το ενδιαφέρον δεν είναι ο "αξιολύπητος Ανδριόπουλος" αλλά ο αξιολύπητος Γκοτσόπουλος, ο οποίος μιλάει για το "κατάντημα" του "Βαρθολομαίου", ούτε καν του Πατριάρχη (για "Οικουμενικού" ούτε λόγος, βέβαια).
Τώρα το ποιοί είναι "αυτοί που τον ανέχονται και τον χρησιμοποιούν για να κάνει τη βρόμικη δουλειά τους" θα κληθεί στην δικαιοσύνη να το αποδείξει. Άλλωστε μία δίκη πάνω μια κάτω... συνηθισμένος πια.
Την ίδια στιγμή, ο μητροπολίτης του κληρικού Τάσου, Πατρών Χρυσόστομος, κράζει και βοά:
Είναι πραγματικά ένα απολαυστικό κείμενο αυτό του κ. Α. Δασκαλάκη, αλλά δεν καταδέχομαι να απαντήσω.
Ό,τι γράφει, στην πραγματικότητα αποκαλύπτει με ποιους έχει σχέση ο Κυθήρων Σεραφείμ. Πάντως όχι με την Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία ανήκει.
Το μόνο άξιο σχολιασμού είναι αυτό που γράφει ο κ. Δασκαλάκης για σας, για τους ντόπιους, που αποτελείτε το ποίμνιο του Κυθήρων Σεραφείμ:
«Λυπηρό δε, που δεν διαπίστωσα κυθηραϊκές φωνές προστασίας του επισκόπου, πλην ελαχίστων. Αντί να αντιδράσουν σαν μια γροθιά οι πιστοί της επισκοπής καθότι ο επίσκοπός τους έχει στοχοποιηθεί από σκοτεινά κέντρα, τηρούν σιγή ιχθύος. Ας συνετιστεί ο λαός των νήσων και ας φρίξει μπροστά στα λόγια “ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος».
Αν έχουν έτσι τα πράγματα, όπως τα λέει ο κ. Δασκαλάκης, τότε ο μητροπολίτης σας μάλλον έχει ελάχιστο έρεισμα στο μικρό ποίμνιό του. Δεν πιστεύω ότι οι κάτοικοι των Κυθήρων δεν θα υποστήριζαν το δίκαιο. Προφανώς κάτι …περίεργο βλέπουν στη στάση του δεσπότη τους και παίρνουν τις δέουσες αποστάσεις.
Τέλος, δεν είδα κανένα ενθουσιασμό από τους ντόπιους για το …ευφάνταστο «θαύμα» που «αποκάλυψε» ο κληρικός της Μητροπόλεως Παύλος Καλλίκας (16.4.2022).
Ευτυχώς που οι Άγιοι είναι ζωντανοί και δεν έχουν ανάγκη …γλαφυρούς κληρικούς, γεμάτους φτηνό διδακτισμό, για να υπάρξουν ανάμεσά μας.
ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΜΕ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) διοργανώνει την Πέμπτη 28 Μαΐου 2026 και ώρα 19:30, μία συναυλία με έργα του σύγχρονου συνθέτη Λουκά Αδαμόπουλου, με τον γενικό τίτλο: Continuum Sacrum. Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
ΑΝΟΙΧΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΡΩΣΟΟΥΚΡΑΝΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ
Σάββατο 2 Μαΐου 2026, 7.30 μ.μ. Έναστρον Βιβλιοκαφέ (Σόλωνος 101, Αθήνα) - Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"
100 χρόνια από τον θάνατο της Βασίλισσας Όλγας (1926-2026) Πέμπτη 30 Απριλίου 2026, 7.30 μ.μ. Μ' ένα κλικ στην αφίσα οι λεπτομέρειες
ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΝΘΕΤΗ ΓΕΩΡΓΙΟ ΣΚΛΑΒΟ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΪΚΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟ
Ομιλία του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου για τον συνθέτη Γεώργιο Σκλάβο στον Πειραϊκό Σύνδεσμο, την Κυριακή 1η Μαρτίου 2026. Μ' ένα κλικ στην φωτό όλες οι λεπτομέρειες
Ύμνος παθητικός για τον Διονύσιο Σολωμό
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), παρουσιάζει την εκδήλωση με τίτλο: «Ύμνος Παθητικός για τον Διονύσιο Σολωμό», την Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 7 μ.μ., στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
"ΤΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΙΚΑ" του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Μ' ένα κλικ στο εξώφυλλο του βιβλίου όλες οι λεπτομέρειες
ΡΕΣΙΤΑΛ ΒΙΟΛΙΟΥ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΕΜΠΕΣΗ
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο “Πολύτροπον” (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) διοργανώνει ένα ρεσιτάλ βιολιού του ταλαντούχου 18χρονου Γιώργου Λεμπέση. Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2025 και ώρα 7 μ.μ. στην Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα οι λεπτομέρειες
ΣΤΟ Γ' ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
Τρίτο Πρόγραμμα ΕΡΤ Εγνατία Οδός Επιμέλεια - παρουσίαση: Γεώργιος Ντόβολος Σάββατο 8 και Κυριακή 9 Νοεμβρίου, 7 - 8 το πρωί. Προσκεκλημένος ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. Μ' ένα κλικ στην φωτό οι λεπτομέρειες
Στο Γ' Πρόγραμμα της ΕΡΤ για τον ΜΑΝΟ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ
Σάββατο 25 και Κυριακή 26 Οκτωβρίου στην εκπομπή "Εγνατία Οδός" του Γιώργου Ντόβολου, ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος μιλάει για την σχέση του Μάνου Χατζιδάκι με την εκκλησιαστική ποίηση και μουσική - Μ' ένα κλικ στην φωτό όλες οι λεπτομέρειες
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΑΘΩ ΔΗΜΟΥΛΑ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"
Σαράντα χρόνια από τον θάνατο του ποιητή - Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες για την εκδήλωση
Ομιλίες Παναγιώτη Ανδριόπουλου για Μάνο Χατζιδάκι και Μίκη Θεοδωράκη στην Καρδαμύλη και το Ρέθυμνο
Με ένα κλικ στην αφισέτα οι σχετικές λεπτομέρειες
Μια ζωή σε Ονειροτροφείο: Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική
Παναγιώτης Καποδίστριας Μια ζωή σε Ονειροτροφείο Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική - Πέμπτη 19 Ιουνίου 2025, 20:00 Αίθουσα Γιάννης Μαρίνος του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Μ' ένα κλικ στην αφίσα οι λεπτομέρειες
«MIKIS THEODORAKIS LE FRANÇAIS» από το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον»
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), παρουσιάζει την Πέμπτη 15 Μαΐου 2025 και ώρα 8 το βράδυ, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την εκδήλωση με θέμα: «MIKIS THEODORAKIS LE FRANÇAIS», με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου συνθέτη. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
ΜΕΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΟΥ
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), παρουσιάζει μια Μουσική Ποιητική εκδήλωση, με τίτλο «Μές στη μουσική μου», την Τετάρτη 26 Μαρτίου 2025 και ώρα 19.00, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
Εαρινές εκδηλώσεις από το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον"
"Μες στη μουσική μου" (26 Μαρτίου 2025) και "MIKIS THEODORAKIS LE FRANÇAIS" (15 Μαϊου) στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Μ' ένα κλικ στην αφίσα οι λεπτομέρειες
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΣΥΝΘΕΤΗ ΝΙΚΟ ΣΚΑΛΚΩΤΑ (1904 – 1949)
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στον μεγάλο έλληνα συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα, με αφορμή την επέτειο των 120 χρόνων από τη γέννηση του και τα 75 χρόνια από το θάνατό του. Δείτε την εκδήλωση όπως την κατέγραψε το blod.gr μ' ένα κλικ στην εικόνα.
ΜΕΛΟΣ ΜΕΛΙΧΡΟΝ: ΕΝΑ ΡΕΣΙΤΑΛ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), διοργανώνει ένα ρεσιτάλ του διακεκριμένου τενόρου Γιάννη Χριστόπουλου, την Τετάρτη 4 Δεκεμβρίου 2024, στις 7 το απόγευμα, στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟΣΟΦΟ ΝΙΚΟΛΑΪ ΜΠΕΡΝΤΙΑΕΦ ΑΠΟ ΤΟ «ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ»
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), διοργανώνει ένα αφιέρωμα στον ρώσο θρησκειοφιλόσοφο Νικολάι Μπερντιάεφ (1874-1948), με αφορμή την επέτειο των 150 χρόνων από τη γέννησή του. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΝΙΚΟ ΣΚΑΛΚΩΤΑ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"
Αφιέρωμα στον μεγάλο έλληνα συνθέτη Νίκο Σκαλκώτα, με αφορμή την επέτειο των 120 χρόνων από τη γέννηση του και τα 75 χρόνια από το θάνατό του. Το αφιέρωμα, που περιλαμβάνει ομιλίες και μουσικό μέρος, θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2024, και ώρα 7 μ.μ., στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
"ΤΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΚΑ" ΣΤΙΣ ΚΡΟΚΕΕΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΣΤΙΣ 21 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ
Την Τετάρτη 21 Αυγούστου 2024, στις Κροκεές της Λακωνίας (Γήπεδο μπάσκετ), στις 9 το βράδυ, στο πλαίσιο των φετινών πολιτιστικών εκδηλώσεων του Δήμου Ευρώτα, θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση του βιβλίου του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου «ΤΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΚΑ», με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από τον θάνατο του μεγάλου συνθέτη. Θα ακολουθήσει μουσική παράσταση, στην οποία θα τραγουδήσουν ο Βασίλης Γισδάκης και η Δάφνη Πανουργιά. Με ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
"ΣΤΙΣ ΓΕΙΤΟΝΙΕΣ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ" ΣΤΟ ΓΕΡΑΚΙ ΛΑΚΩΝΙΑΣ
Δευτέρα 19 Αυγούστου 2024 - Χορωδιακή μουσική υπό το σεληνόφως - Με ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου: ΤΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΚΑ
Κείμενα για τον Μάνο Χατζιδάκι - Μ' ένα κλικ στο εξώφυλλο του βιβλίου όλες οι λεπτομέρειες
30 χρόνια μ.Χ.
Γειά σας Παίδες, γειά σας - Κάνοντας κλικ στην φωτό όλα τα Χατζιδακικά
Ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος αφηγείται στο προφορικό αρχείο Istorima / Stavros Niarchos Foundation
Ένα podcast που παρήγαγε ο Ιωάννης Πορφύριος Καποδίστριας και το οποίο μπορείτε να διαβάσετε και να ακούσετε με ένα κλικ στην εικόνα
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ - Δέκα χρόνια μετά...
Τετάρτη 15 Μαΐου 2024 και ώρα 7.30 μ.μ. στην Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
ΜΕΛΟΣ ΜΕΛΙΧΡΟΝ - Συναυλία στον Ι. Ναό Αγίας Τριάδος οδού Φιλελλήνων
Κυριακή 10 Μαρτίου 2024, 7 μ.μ. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
Παρουσίαση του βιβλίου «Νιγηρίας Αλεξάνδρου παρακαταθήκες» του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Σάββατο 9 Μαρτίου 2024 και ώρα 18:00 στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού - Με ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
Μ' ένα κλικ στο εξώφυλλο του βιβλίου όλες οι λεπτομέρειες.
Αφιέρωμα στην μεγάλη δασκάλα ρυθμικής, χορού και χορογράφο Κούλα Πράτσικα
Τετάρτη 31 Ιανουαρίου 2024 και ώρα 7 το απόγευμα στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής - Με ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
Η ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου 2023, 19.30 στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
Διάλεξη του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου στα Χανιά για τον Μίκη Θεοδωράκη
Δευτέρα 4 Σεπτεμβρίου 2023 και ώρα 7.30 μ.μ. στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, στο Ενετικό Λιμάνι Χανίων, ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος θα ομιλήσει με θέμα: "Οι εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη". Μ' ένα κλικ στην αφίσα οι λεπτομέρειες
"ΕΡΩΣ ΑΘΗΝΩΝ" - ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΙΧΑΗΛ ΧΩΝΙΑΤΗ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
Μ΄ ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες της εκδήλωσης
ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΣΤΟ π. ΜΙΧΑΗΛ ΚΑΡΔΑΜΑΚΗ
Πατώντας στην αφίσα της εκδήλωσης όλες οι σχετικές λεπτομέρειες
Για μια Ελληνοαραβική Μουσική Ποιητική
Ελληνοαραβικές συνηχήσεις με το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" την Δευτέρα 17 Οκτωβρίου 2022 στην Μουσική Βιβλιοθήκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
Χαίρ’ ευσχήμων ελαία - Αίνος στην Ελιά
Παραγωγή: Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» - Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2022, στις 7 μ.μ. στον Πολυχώρο του Συλλόγου "Οι Φίλοι της Μουσικής" στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Μ' ένα κλικ στην αφίσα οι σχετικές λεπτομέρειες
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΧΟΡΟΓΡΑΦΟ ΜΑΡΙΑ ΧΟΡΣ
Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" - Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου 2022, ώρα 7.30 μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Λεπτομέρειες μ' ένα κλικ στην αφίσα
Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου: ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΙΚΑ
Μ΄ ένα κλικ πάνω στο εξώφυλλο του βιβλίου δείτε τον πρόλογο και τα περιεχόμενα του βιβλίου
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΥΑ ΠΑΛΜΕΡ - ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ
Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στην ιέρεια του Ελληνικού πολιτισμού Εύα Πάλμερ – Σικελιανού, με αφορμή τα 70 χρόνια από τον θάνατό της, τη Δευτέρα 23 Μαΐου 2022 στις 7.30 μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μ' ένα κλικ στην εικόνα όλες οι λεπτομέρειες
Διάλεξη Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου: Οι Εκκλησιαστικές μουσικές του Μίκη Θεοδωράκη
Δευτέρα, 21 Φεβρουαρίου 2022, 19.00 Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης - Μέγαρο Μουσικής Αθηνών - Μ' ένα κλικ στην εικόνα οι λεπτομέρειες
ΜΕ ΤΗΝ "ΝΟΣΤΑΛΓΟ" ΤΟΥ ΚΥΡ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ
Την Πέμπτη 13 Ιανουαρίου 2022 στις 8:30μμ στο Ίδρυμα Β&Μ Θεοχαράκη (Βασιλίσσης Σοφίας 9 & Μέρλιν 1, Αθήνα) παρουσιάζουμε την "Νοσταλγό" του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη - Μ' ένα κλικ στην αφίσα όλες οι λεπτομέρειες
ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΛΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ
Μ' ένα κλικ στην εικόνα όλες οι σχετικές αναρτήσεις "Του Πρωτοκλήτου"
ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ
ΕΝΑ SITE ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ - Υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος - Μ' ένα κλικ στην εικόνα όλες οι αναρτήσεις
200 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
Μ' ένα κλικ στην εικόνα όλες οι σχετικές αναρτήσεις
ΤΑ ΠΡΩΤΟΚΛΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ - ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2020 /2021
Μ' ένα κλικ στην εικόνα όλες οι σχετικές αναρτήσεις
Ένα ιστολόγιο για το Οικουμενικό Πατριαρχείο
Μ' ένα κλικ στο λογότυπο δείτε όλες τις αναρτήσεις - Διαχειριστής Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος
Η ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
Η νέα παραγωγή του Καλλιτεχνικού Συνόλου ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ με αφορμή το Έτος Μαρίας Κάλλας (2023) - Με ένα κλικ στην φωτογραφία οι λεπτομέρειες
Το αφιέρωμα του Καλλιτεχνικού Συνόλου "Πολύτροπον" στην Κούλα Πράτσικα στο blod.gr
Δείτε την εκδήλωση με ένα κλικ στην φωτογραφία
Η Μαρία Κάλλας στην Κωνσταντινούπολη
Δείτε την παραγωγή του Καλλιτεχνικού Συνόλου ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ όπως την κάλυψε το blod.gr του Ιδρύματος Μποδοσάκη - Μ' ένα κλικ πάνω στη φωτό
Ελληνοαραβικές συνηχήσεις στη θρησκεία και τον πολιτισμό
Η εκδήλωση "Ελληνοαραβικές συνηχήσεις στη θρησκεία και τον πολιτισμό", με τη συμμετοχή του Καλλιτεχνικό Σύνολο ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ στο blod.gr Δείτε την εκδήλωση με ένα κλικ στην φωτό
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΧΟΡΟΓΡΑΦΟ ΜΑΡΙΑ ΧΟΡΣ ΑΠΟ ΤΟ «ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ»
Η εκδήλωση που διοργάνωσε το Καλλιτεχνικό Σύνολο "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" για την Μαρία Χορς στο Μέγαρο Μουσικής - Μ' ένα κλικ στην εικόνα το σχετικό βίντεο
Οι εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη
Μ' ένα κλικ πάνω στην εικόνα δείτε την διάλεξη και το μουσικό μέρος που ακολούθησε
Διάλεξη του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου: "ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΚΑΙ ΡΩΣΟΙ ΣΥΝΘΕΤΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ"
Μ' ένα κλικ στην εικόνα δείτε την διάλεξη στο blod.gr
Η διάλεξη του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου με θέμα: Γιάννης Χρήστου "Πύρινες γλώσσες"
Μ' ένα κλικ στην φωτογραφία μπορείτε να δείτε την διάλεξη
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος: "Ο Gustav Mahler του Μάνου Χατζιδάκι"
Μ' ένα κλικ στην εικόνα παρακολουθείστε την διάλεξη στο blod.gr
Στιγμιότυπα από την Δοξολογία στο ναό του Πολιούχου Αγίου Ανδρέου. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος τόνισε ιδιαιτέρως τον στενό δε...
Οδυσσέας Ελύτης, Ιδιωτική Οδός
Η ιδιωτική οδός κόβει μεσ’ απ’ τον χρόνο. Πας πιο γρήγορα σπίτι σου από την Κωνσταντινούπολη. Και πάλι, το σπίτι σου δεν είναι ακριβώς εκείνο πού ήξερες. Είναι μια αγροικία μεγάλη με διπλές πέτρινες σκάλες σαν εκείνη του Πούσκιν στην Κριμαία [...] Είναι ανοιχτή για τον καθένα μας η ιδιωτική του οδός. Και όμως· την ακολουθούν ελάχιστοι. Μερικοί, μόνον όταν συμβεί μια ή δυο φορές στη ζωή τους να είναι ερωτευμένοι. Κι οι υπόλοιποι ποτέ. Είναι αυτοί που αποχωρούν μια μέρα από τη ζωή χωρίς να έχουν πάρει καν είδηση τι τους συνέβη. Και είναι κρίμας. Είναι κρίμας αυτός ο ισόβιος εγκλεισμός στην κιβωτό της Ανάγκης, με καθηλωμένες τις αισθήσεις σε υπηρετικό επίπεδο.