Δευτέρα 14 Φεβρουαρίου 2022

SOLD OUT Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ


Η εκδήλωσή μας για τις Εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, την ερχόμενη Δευτέρα 21 Φεβρουαρίου, είναι ήδη sold out. 
Η είσοδος είναι δωρεάν αλλά λόγω των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας έπρεπε να γίνει ηλεκτρονική κράτηση θέσεων. 
Η απήχηση της εκδήλωσης είναι ήδη μεγάλη, καθώς η είδηση αναπαράγεται δαψιλώς σε όλα τα μέσα, έντυπα και ηλεκτρονικά. Παραθέτουμε κάποια ενδεικτικά.

Εφημερίδα "Πελοπόννησος" (11-2-2022)

Εφημερίδα "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ" Λαρίσης (14-2-2022)



Ο ΜΑΝΟΛΗΣ ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗΣ ΕΠΙΛΕΓΕΙ ΤΟΝ "ΠΕΙΡΑΣΜΟ" ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΣΟΛΩΜΟΥ


Ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής, ο Φιλόλογος, ο Νεοελληνιστής, ο μουσικός Ερευνητής, ο Δάσκαλος. 
Το έργο του εκτείνεται από τον Σολωμό στον Όμηρο, και από τα Μεσαιωνικά Δημώδη Κείμενα ως τα Μουσικά Χειρόγραφα και την Εκκλησιαστική Μουσική. 
Στην στήλη της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο «Το ποίημα της τελευταίας σελίδας» (φύλλο 5-6 Φεβρουαρίου 2022), ο Μανόλης Κ. Χατζηγιακουμής επιλέγει το ποίημα «Ο Πειρασμός», του αγαπημένου του Διονυσίου Σολωμού, από το «Σχεδίασμα Γ’» των «Ελεύθερων Πολιορκημένων». Ένα από τα λυρικότερα και μουσικότερα δείγματα της νεότερης ελληνικής ποίησης.

Σάββατο 12 Φεβρουαρίου 2022

ΣΤΟ HELLENIC TV ΤΟΥ ΛΟΝΔΙΝΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)

Απόσπασμα από μια συνέντευξη στην δημοσιογράφο Βασούλα Χριστοδούλου, στο Hellenic Tv του Λονδίνου και την εκπομπή ΟΜΟΓΕΝΕΙΑ ΕΔΩ ΛΟΝΔΙΝΟ. 

Αναφορές: στην συνεργασία με τον Israel Galvan, στην προσεχή εκδήλωση για τις εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη στο Μέγαρο Μουσικής, στην Εύα Πάλμερ - Σικελιανού, στον Λυκούργο Αγγελόπουλο. 

Στη συνέχεια το σχετικό βίντεο. 

Η ΕΛΛΑΣ ΤΟΥ JAN LUKAS


Παραθέτουμε φωτογραφίες από την Ελλάδα του 1950, του Τσεχοσλοβάκου φωτογράφου Jan Lukas. 
Προέρχονται από το εξαιρετικό, σπάνιο λεύκωμα “ΕΛΛΑΣ” (με τρίγλωσσο πρόλογο Αγγλικά-Γερμανικά-Γαλλικά). 
Στο λεύκωμα αυτό υπάρχουν φωτογραφίες από Αθήνα, Πειραιά, Δελφούς, Ύδρα, Λειβαδιά, Κερατέα. 
Η έκδοση έγινε στην Πράγα (by ARTIA PRAGUE) και εντοπίστηκε από τον ρέκτη δημοσιογράφο της “Καθημερινής” και συγγραφέα Νίκο Βατόπουλο σε παλαιοβιβλιοπωλείο της Νέας Υόρκης. 
Τώρα φωτογραφίες του λευκώματος ...κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. 


Πέμπτη 10 Φεβρουαρίου 2022

ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΜΕ ΤΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ


Μια λιγότερο γνωστή αλλά ιδιαίτερα χαρακτηριστική πλευρά του Μίκη Θεοδωράκη, αυτή του συνθέτη έργων εκκλησιαστικής μουσικής, επιχειρεί να φωτίσει ο θεολόγος και μουσικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος στην εκδήλωση με θέμα "Οι Εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη" που διοργανώνει τη Δευτέρα 21 Φεβρουαρίου 2022 και ώρα 7 το απόγευμα, η Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου "Οι Φίλοι της Μουσικής" στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 
Από τις πρώτες, ευρύτερα γνωστές, συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη είναι το περίφημο Τροπάριο της Κασσιανής, το οποίο ο ίδιος ως έφηβος παρουσίασε σε ναό της Τρίπολης το 1942. Έτσι ξεκινάει ουσιαστικά την συνθετική του πορεία, η οποία, στη μακρά διαδρομή της, περιλαμβάνει και έργα εκκλησιαστικού περιεχομένου, όπως η "Η Θεία Λειτουργία του Ιωάννου του Χρυσοστόμου", και η "Ακολουθία εις Κεκοιμημένους", αλλά και έργα στα οποία έχει συμπεριλάβει ύμνους της Εκκλησίας, όπως τα Εγκώμια της Μ. Παρασκευής στην Συμφωνία αρ. 3. 
Ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος παρουσιάζει όλη τη σχετική εργογραφία και διερευνά την έντονη παρουσία του βυζαντινού μέλους και σε άλλες συνθέσεις του, όπως το περίφημο "Άξιον εστί". 
Η διάλεξη συνοδεύεται από οπτικοακουστικό υλικό, το οποίο προέρχεται και από το Αρχείο Μίκη Θεοδωράκη που φυλάσσεται στην Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής. 
Μετά την διάλεξη θα παρουσιαστούν για πρώτη φορά εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μίκη Θεοδωράκη σε μεταγραφή για φωνή και πιάνο. Η μεταγραφή πραγματοποιήθηκε ειδικά για την συγκεκριμένη εκδήλωση, από την συνθέτρια Θεοδώρα Μαγγίνα. 
Πρόκειται για τα νεανικά έργα του συνθέτη: 
Ύμνος στο Θεό (1942) 
Παράδεισος – Ο Μονόλογος του Αδάμ (1942) 
Εσπερινός - Διασκευή από το δεύτερο μέρος του Σεξτέτου του L.V. Beethoven op. 81b με προσθήκη «Σε υμνούμεν» (1948) 


ΟΜΙΛΗΤΗΣ 
Παναγιώτης Ανδριόπουλος, θεολόγος - μουσικός 
Δάφνη Πανουργιά, σοπράνο 
Μάριος Καζάς, πιάνο 
Δευτέρα 21/02, 19:00 
ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών 
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ ΜΕ ΔΕΛΤΙΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΡΑΤΗΣΗΣ ΣΤΟ https://www.eventbrite.com/e/260105080297


ΣΤΟΝ ΘΟΔΩΡΟ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΓΕΝΕΘΛΙΟΙΣ ΤΟΥ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Στη μνήμη του Θόδωρου Αντωνίου 
που έχει σήμερα γενέθλια 

Πριν 57 χρόνια, στο Ηρώδειο, στις 16 Αυγούστου του 1965, ο Μάνος Χατζιδάκις διηύθυνε την Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών, που ο ίδιος είχε ιδρύσει (1964), παρουσιάζοντας ένα πολύ ιδιαίτερο πρόγραμμα: Κοντσέρτο για βιολοντσέλο έργο 22 του Γιώργου Σισιλιάνου με σολίστ τον Γιάννη Χρονόπουλο -πρεμιέρα, Κοντσέρτο για βιολί του Θόδωρου Αντωνίου με σολίστ τον Δημήτρη Βράσκο -πρεμιέρα, και το Κοντσέρτο για κλαρινέτο ΚV 622 του W.A.Mozart με σολίστ τον Νίκο Γκίνο. 
Το Κοντσέρτο για βιολί και ορχήστρα του Θόδωρου Αντωνίου, έργο 28, γράφτηκε το 1965 ειδικά για τον Μάνο Χατζιδάκι και την «Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών». 
Όταν παίχτηκε ήμουν αγέννητος. Αλλά ευμοίρησα να το ακούσω στη νιότη μου με τους ίδιους, σχεδόν, συντελεστές, 26 χρόνια αργότερα, όταν ο Μάνος Χατζιδάκις το ξαναδιηύθυνε με την Ορχήστρα των Χρωμάτων – το άλλο «παιδί» του – στο ΠΑΛΛΑΣ, στις 26 Απριλίου 1991. 
Παρουσιάζω, λοιπόν, εδώ το πρόγραμμα εκείνης της συναυλίας - σε επιμέλεια του αείμνηστου Βασίλη Νικολαΐδη -, που έχει …άρωμα και της πρώτης παγκόσμιας εκτέλεσης. Στο πρόγραμμα υπάρχει το σημείωμα του συνθέτη Θ. Αντωνίου από το πρόγραμμα της α’ εκτέλεσης του έργου (1965), το βιογραφικό του Αντωνίου και του σολίστ Δημήτρη Βράσκου, αλλά και ένα μικρό αφιέρωμα στην «Πειραματική Ορχήστρα Αθηνών». 
Το αφιέρωμα περιλάμβανε: παρουσίαση των μουσικών της Ορχήστρας - σημειωτέον ότι βοηθός διευθυντής της Ορχήστρας ήταν ο συνθέτης Γιώργος Κουρουπός - από το πρόγραμμα συναυλιών του 1965 και κρίσεις μουσικών προσωπικοτήτων για την Πειραματική. 
Υπάρχει και του Θόδωρου Αντωνίου, ο οποίος γράφει: «Σέβομαι κάθε αξιοπρεπές σύνολο που εκτελεί σοβαρή μουσική στον τόπο μας, θαυμάζω όμως την Πειραματική Ορχήστρα και το δημιουργό της Μάνο Χατζιδάκι. Έχουν υψηλά ιδανικά και στόχους και αγκαλιάζουν συμπαθητικά κάθε ανησυχία της σύγχρονης δημιουργίας. Πιστεύουν και αγαπούν κάθε νέο έργο που παρουσιάζουν. Νομίζω ότι αυτή η σεμνή ιδεολογία τους είναι ο πιο θετικός παράγων στην εξέλιξη της σύγχρονης μουσικής».

 

Μια ξεχωριστή εκδήλωση - αφιέρωμα στον συνθέτη, ακαδημαϊκό, δάσκαλο και μαέστρο Θεόδωρο Αντωνίου, ο οποίος αναχώρησε για την αιωνιότητα στις 26-12-2018, πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 17 Απριλίου 2019, στον Πολυχώρο Τέχνης και Σκέψης (Αρχοντικό Μάνου Χατζιδάκι) στην Ξάνθη. 
Η εκδήλωση έγινε στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Ξάνθη – Πόλις Ονείρων Μουσικών Σχολείων», το οποίο διοργάνωσε το Μουσικό Σχολείο Ξάνθης με συμμετοχές μουσικών σχολείων απ’ όλη τη χώρα και με την συμβολή του Κέντρου Πολιτισμού του Δήμου Ξάνθης. 
Ήταν πολύ σημαντικό που το αφιέρωμα στον Θ. Αντωνίου έλαβε χώρα στον χώρο του φίλου του Μάνου Χατζιδάκι, ήδη από την δεκαετία του 1960. Ο Χατζιδάκις έπαιζε έργα του Αντωνίου, ο οποίος ήταν ένας από τους βασικούς μουσικούς συνομιλητές του. 


Σ’ αυτό το αφιέρωμα στον Θόδωρο Αντωνίου, μίλησε ο μουσικογράφος Θωμάς Ταμβάκος, ιδρυτής του ομώνυμου Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών και επίτιμο μέλος της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών, με πρόταση του Θ. Αντωνίου. Ο Θ. Ταμβάκος διατηρούσε πολυχρόνια φιλία με τον Θ. Αντωνίου και - εκτός των άλλων - έχει ασχοληθεί με την πλήρη, επίσημη δισκογραφία του συνθέτη. 
Ο Θωμάς Ταμβάκος μίλησε για τη ζωή και το έργο του Θ. Αντωνίου, προβάλλοντας σπάνιο αρχειακό υλικό, μικρό μέρος του οποίου παραθέτουμε και εδώ, μετά από ευγενική παραχώρηση του Θ. Ταμβάκου. 
Ο Θ. Ταμβάκος είπε στην ομιλία του, μεταξύ πολλών άλλων: «Από το ξεκίνημά του ως συνθέτης και στο 60 και πλέον χρόνια που συνέθεσε μουσική, τον ενδιέφερε πάντα ο χαρακτήρας του κοινού. Ο ίδιος ομολογούσε ότι δεν βρήκε κάποιον απόλυτο ορισμό που να το καθορίσει στην ολότητά του. Παρέμεινε γι’ αυτόν άγνωστο και απρόσιτο. Το κοινό ξεκινάει από μαύρο στη μια πλευρά και καταλήγει άσπρο στην άλλη πλευρά. Ως συνθέτης έδινε το δικαίωμα στον εαυτό του να ανακαλύπτει συνεχώς καινούργια πράγματα ή να προσεγγίζει από διαφορετικές γωνίες αυτά τα οποία ήξερε. Πάντα προσέγγιζε την μουσική σαν να μην ήξερε τίποτε από πριν. Έτσι μπορούσε να έχει την έκπληξη ότι κάθε φορά κάτι νέο ανακάλυπτε. Αυτό είναι που τον κρατούσε πολύ κοντά στην απίστευτη όρεξη και δύναμη που είχε να δημιουργήσει. Η δημιουργία είναι για τον Αντωνίου μία πρόκληση. Ήταν μία αναζήτηση για κάτι που διακαώς έψαχνε και δεν το είχε βρει. Και όπως τόνιζε: «καλά είναι που δεν το έχω βρει και το ψάχνω πάντα, γιατί με κάνει να είμαι συνεχώς σε επαφή με τη δημιουργία». 


Και παρατηρεί στη συνέχεια ο Θωμάς Ταμβάκος: «Αυτή η συνθετική συνέπεια σφυρηλατήθηκε σιγά σιγά προς ένα ιδανικό μοναδικής μουσικής έκφρασης με τρία κύρια χαρακτηριστικά. Το πρώτο είναι η μορφολογική οικονομία και η απόλυτα προσωπική δομική του πρωτοτυπία που παραπέμπει στο άριστο μέτρο. Το δεύτερο είναι η λιτή χρήση των εκφραστικών μέσων της ορχήστρας και η τέλεια γνώση των δυνατοτήτων των οργάνων. Το τρίτο χαρακτηριστικό είναι η χρήση μελωδιών και μελωδικών θραυσμάτων. Όλα αυτά συνοψίζονται στα ίδια τα λόγια του που τα τελειώνει με τη ρήση «… μα θα μπορούσα να είμαι κάτι άλλο εκτός από εκφραστής αυτού του κόσμου που είμαι και εγώ μέρος του;» 
Ο Θωμάς Ταμβάκος αναφέρθηκε στον «παγκόσμιο» δάσκαλο Αντωνίου, ο οποίος δίδαξε σε πανεπιστήμια της Αμερικής και δίδαξε γενιές μουσικών. «Περισσότεροι από 140 συνθέτες πήραν δίπλωμα σύνθεσης μαζί του. Αυτό είναι μία τεράστια προσφορά και παρακαταθήκη για το μέλλον της λόγιας μουσικής στην Ελλάδα. Πίστευε ότι όσο πιο δεμένος είσαι σε αυτό που σε χαρακτηρίζει τόσο πιο πανανθρώπινος γίνεσαι. Πρέπει να είσαι περήφανος γι’ αυτό που είσαι, ότι κι αν είσαι. Ας κάνουν οι νέοι ένα ωραίο περίπατο κι ας σκεφτούν ποιοι είναι και γι’ αυτό που είναι να αισθάνονται περήφανοι. Το δεύτερο να είναι ελεύθερα μυαλά και να εκφράζουν αυτό που πιστεύουν. Την αντίληψη αυτή προσπάθησε να περάσει στους μαθητές του.» 


Μετά την εμπεριστατωμένη ομιλία του Θ. Ταμβάκου, καθηγητές από τα μουσικά σχολεία της περιφέρειας Ανατολ. Μακεδονίας – Θράκης παρουσίασαν ένα μουσικό πρόγραμμα με επιλεγμένα έργα του συνθέτη, ενώ τη βραδιά έκλεισε το μαθητικό χορωδιακό σύνολο του μουσικού σχολείου Ξάνθης. 
Εμφανίστηκαν οι καθηγητές: Δημήτρης Δοξάκης (φλάουτο – μουσικό σχολείο Δράμας), Κωνσταντίνος Χίζαρης (κιθάρα – μουσικό σχολείο Ξάνθης), Δημήτρης Κυραναστάσης (κλαρινέτο – μουσικό σχολείο Καβάλας), Έλενα Σερενίδου (πιάνο – μουσικό σχολείο Ξάνθης), Γιάννης Κεραμίδης (βιολί – μουσικό σχολείο Κομοτηνής), Βιολέτα Τοπαλίδου (πιάνο – μουσικό σχολείο Καβάλας) και Ευαγγελία Γκουγκούλη (πιάνο – διεύθυνση χορωδίας: μουσικό σχολείο Ξάνθης). 
Την καλλιτεχνική επιμέλεια της βραδιάς είχε ο καθηγητής του μουσικού σχολείου Ξάνθης, Δρ Κωνσταντίνος Χίζαρης.


Τρίτη 8 Φεβρουαρίου 2022

Μια ξεχωριστή εκδήλωση για τα 40 χρόνια του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου


Με αφορμή τη συμπλήρωση των σαράντα ετών (1980-2020) από την ίδρυση και τη συνεχή δράση και προσφορά του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου (Α.Ε.Μ.Θ.Τ.) πραγματοποιείται με την ουσιαστική αρωγή του Ωδείου Φ. ΝΑΚΑΣ η - εξ αναβολής εξαιτίας της πανδημίας - συναυλία με έργα Ελλήνων και ελληνικής καταγωγής μουσουργών για πιάνο και για κουαρτέτο εγχόρδων.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2022, 8.30μ.μ. στην Αίθουσα Συναυλιών του Ωδείου Φ. ΝΑΚΑΣ (Ιπποκράτους 41, Αθήνα) με ελεύθερη είσοδο και με την τήρηση όλων των απαραίτητων υγειονομικών πρωτοκόλλων.
Το Α.Ε.Μ.Θ.Τ. δημιουργήθηκε από τον μουσικογράφο, κριτικό, ερευνητή και συγγραφέα Θωμά Ταμβάκο. Σε γενικές γραμμές, το έμψυχο δυναμικό του αφενός ερευνά ανά την υφήλιο και με επιτόπου επισκέψεις, αποκτά, τεκμηριώνει, καταγράφει, καταχωρίζει και αφετέρου προβάλλει και δημοσιοποιεί, μέσω της επιλεκτικής χρήσης του και με διάφορους τρόπους (συναυλίες, εκθέσεις, διαλέξεις, συμμετοχές σε συνέδρια, δισκογραφικές / ραδιοφωνικές παραγωγές, αρθρογραφία / βιβλιογραφία, μελέτες κλπ.), υλικό (όπως παρτιτούρες μουσικών έργων, δισκογραφικές και βιβλιογραφικές εκδόσεις, ηχογραφήσεις, φωτογραφίες, κλπ.) που αφορά την καλλιτεχνική δραστηριότητα και προσφορά των Ελλήνων και ελληνικής καταγωγής μουσουργών λόγιας μουσικής, από τους πρώτους με χρονολογική σειρά (9ος αι. μ.Χ.) έως τους νεότατους. 
Από το 2012 το Α.Ε.Μ.Θ.Τ. έχει ενοποιηθεί με το Αρχείο Ελληνικής Μουσικής του Δρ. Γιώργου Κωνστάντζου, μουσικολόγου και ερευνητή. Έως τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους στο Α.Ε.Μ.Θ.Τ. έχει τεκμηριωθεί η ύπαρξη 5.420 μουσικών δημιουργών (με 1.700 περίπου της διασποράς και με πολλούς οι οποίοι είναι ευρήματα του συνεχούς ερευνητικού έργου, είτε ως μουσουργοί είτε ως ελληνικής καταγωγής). 
Για το Α.Ε.Μ.Θ.Τ. θα μιλήσουν ο Δρ. Αθανάσιος Τρικούπης, πανεπιστημιακός, συνθέτης, πιανίστας και ερευνητής, ο Ιάκωβος Κονιτόπουλος, συνθέτης, αρχιμουσικός και γενικός γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών, και ο Θωμάς Ταμβάκος, δημιουργός και κάτοχος του Α.Ε.Μ.Θ.Τ. 
Στο συναυλιακό μέρος εννέα πιανίστες (Έφη Αγραφιώτη, Ντιάνα Βρανούση, Κωνσταντίνος Δεστούνης, Χρήστος Μαρίνος, Ναταλία Μιχαηλίδου, Απόστολος Ντάρλας, Αγγέλικα Παπανικολάου, Ανίτα Σάβιτς και Βίκυ Στυλιανού) και το Κουαρτέτο Εγχόρδων L’ Anima θα ερμηνεύσουν έργα δεκαεπτά Ελλήνων και ελληνικής καταγωγής μουσουργών που δημιουργήθηκαν την περίοδο 1860-2021. 
Η εκδήλωση θα υποστηριχθεί με προβολή υλικού δραστηριοτήτων του Α.Ε.Μ.Θ.Τ. 
Δείτε τις σχετικές αναρτήσεις μας

Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου 2022

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ: "ΕΝΝΕΑ" - ΣΤΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ ΤΟΥ Ι. ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ν. ΨΥΧΙΚΟΥ (ΒΙΝΤΕΟ)


Συνάντηση Φιλαναγνωσίας Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού 
Συγγραφείς μιλούν για τα βιβλία τους
«ΕΝΝΕΑ» - Κυριάκος Μαργαρίτης 
Προσκεκλημένος ο συγγραφέας.
Παρουσιάζει ο Αρχιμ. Μιχαήλ Σταθάκης, προϊστάμενος του Ναού. 
Ο Κυριάκος Μαργαρίτης γεννήθηκε στην Κύπρο το 1982. Το 1998 εξέδωσε το πρωτόλειο Ο Γιωρκής ο Καρπασίτης. Το 2002 βρέθηκε στην Αθήνα για σπουδές κλασικής και νεοελληνικής φιλολογίας. Την ίδια χρονιά τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Νέου Λογοτέχνη στην Κύπρο, για τη συλλογή διηγημάτων Μικροί ερωτικοί θρήνοι. Έχει εκδώσει οχτώ παιδικά βιβλία (2001-2011) και πέντε μυθιστορήματα (2006-2013), και έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα και δοκίμια για την ελληνική και ξένη λογοτεχνία. Από το 2014 γράφει ένα πολύτομο έργο, βασισμένο στη μεσαιωνική και βυζαντινή χρονογραφία, υπό τον γενικό τίτλο Νέα Κρόνακα. Από το 2015 αρθρογραφεί στο περιοδικό Στρατιωτική Ιστορία. Από το 2017 συνεργάζεται με το Κέντρο Τεχνών Κίμωνος, με κείμενα για το σχέδιο, τη ζωγραφική, τα κόμικς και το animation. Το ίδιο έτος κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ίκαρος το μυθιστόρημα Κρόνακα. Το 2020 και το 2021 κυκλοφόρησαν τα δοκίμια Φοντάνα Αμορόζα. Ποίηση και ποιητική του Κυριάκου Χαραλαμπίδη και Το μεγάλο ελληνικό μυθιστόρημα. Ο υπαρξιακός ρεαλισμός στο έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, και τα δύο από τις εκδόσεις Αρμός.
Τεχνική Επεξεργασία: Κατερίνα Δ. Λεονάρδου

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2022

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΧΑΝΑΝΑΙΑΣ ΣΤΟΝ Ι. ΝΑΟ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΕΟΥ ΨΥΧΙΚΟΥ

Κυριακή της Χαναναίας (6 Φεβρουαρίου 2022) στον Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού. 

Βίντεο: ecclesiatv.gr

ΩΣ ΚΥΝΑΡΙΟΝ...


Προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο 
επί τη απονομή του Οφφικίου του Άρχοντος Δικαιοφύλακος της Μ.τ.Χ.Ε.

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Παναγιώτατε, 
Στον μονόλογο του μέθυσου Μαρμελάντωφ, στο «Έγκλημα και τιμωρία» του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα Φιόντορ Μιχαήλοβιτς Ντοστογιέφσκι, ο Χριστός λέει: 
«Ελάτε και σεις. Όλοι εσείς, εσείς οι μέθυσοι, εσείς οι αδύνατοι, εσείς οι ακόλαστοι. ... Ελάτε και σεις. Και τότε οι δίκαιοι θα διαμαρτυρηθούν και οι φρόνιμοι θα απορήσουν: Μα Κύριε, πώς τους δέχεσαι; Και ο Χριστός θα πει: Αν τους δέχομαι, κύριοι δίκαιοι, αν τους δέχομαι, κύριοι σώφρονες, το κάνω γιατί κανένας από αυτούς δεν έκρινε ποτέ τον εαυτό του άξιο. Και θα μας απλώσει τα χέρια Του, θα μας ανοίξει την αγκαλιά Του, και εμείς θα πέσουμε στα πόδια Του και θα τα καταλάβουμε όλα». 
Έτσι, και Σεις Παναγιώτατε, ανοίξατε σήμερα τας πατρικάς σας αγκάλας για να περιβάλλετε με οφφίκιο της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, εμένα που δεν έκρινε ποτέ τον εαυτό του άξιο τέτοιας τιμής. 
Ο Χριστός είπε στη Χαναναία ότι «οὐκ ἔστι καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. ἡ δὲ εἶπε· ναί, Κύριε· καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψυχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν». 
Ως κυνάριο ίσταμαι ενώπιόν σας Παναγιώτατε, που η περισσή αγάπη σας το τρέφει και το περιθάλπει.
Σήμερα 23 Δεκεμβρίου 2021, προπαραμονή των Χριστού Γεννών, που η Εκκλησία γιορτάζει τα εγκαίνια της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, ήτοι του Ναού της του Θεού Σοφίας. 
Σήμερα, που θα έχω την τιμή να παρουσιάσω ενώπιόν σας «Το Τετράδιο του Πατριάρχη», ήτοι μελοποιημένη την νεανική ποιητική Σας ανθολογία, στα τριαντάχρονα της φωτεινής Πατριαρχίας Σας.
Ομολογώ και κηρύττω δημοσίως Παναγιώτατε, ότι ανδρώθηκα εκκλησιαστικώς επί της Πατριαρχίας Σας και είναι πολλά και ιλιγγιώδη όσα με έχετε διδάξει χωρίς να το γνωρίζετε. Μακρόθεν εστώς και θερμαινόμενος από την φλόγα σας. Επιλείψει γαρ με διηγούμενον ο χρόνος… Περιορίζομαι σε τρία, νομίζω, καταλυτικά. 
Είστε ο πάση τη κτίσει Πατριάρχης. Σαρκώνετε την οικουμενικότητα σε κάθε στιγμή και με κάθε τρόπο. Είστε Βαρθολομαίος ο Διάλογος, προς τους εγγύς και τους μακράν. Είστε ο Πατριάρχης της Ελευθερίας! Γι’ αυτό το τελευταίο έχω να καταθέσω κάτι προσωπικό. 
Επί δώδεκα έτη διατηρώ τον ιστότοπο Φως Φαναρίου, ο οποίος έχει βάθος χρόνου, καθώς η ταπεινή μου διακονία για την προβολή του έργου και της μαρτυρίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου ξεκινάει από την θητεία μου στον Τηλεοπτιικό Σταθμό της Μητροπόλεως Πατρών «Λύχνος», διατηρώ, λοιπόν, το Φως Φαναρίου καταγράφοντας καθημερινώς τις δράσεις της Μητρός Εκκλησίας στον σύγχρονο κόσμο. Ουδέποτε παρενέβητε, καθ’ οιονδήποτε τρόπο, στο έργο μου. Ουδέποτε μου υποδείξατε τι. Αλλά με αφήσατε ελεύθερο να κρίνω και να αποφασίζω για την καθημερινή ύλη του ιστοτόπου αυτού, ο οποίος ανήκει, φυσικά, στο Φανάρι και την περί αυτό Ομογένεια της Πόλεως. Η ελαχιστότης μου, απλώς το διαχειρίζεται, ως αυτοκίνητον όργανον. 
Οικουμενικότης, Διάλογος, Ελευθερία ίσον Βαρθολομαίος ο Α’. 
Ζήθι Παναγιώτατε, Έντεινε και κατευοδού και βασίλευε, ένεκεν αληθείας και πραότητος και δικαιοσύνης, ένεκεν διαλόγου, οικουμενικότητος και ελευθερίας. 
Και δεύρο στήθι μεθ’ ημών, επισφραγίζων τον ύμνον και προεξάρχων της πανηγύρεως, της ζωής μας όλης! 
Εις πολλά έτη!

Σάββατο 5 Φεβρουαρίου 2022

Ο ΚΩΣΤΑΣ ΛΟΓΑΡΑΣ "ΟΤΑΝ ΒΓΗΚΕ ΑΠ' ΤΗ ΣΚΙΑ"...


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Το νέο μυθιστόρημα του αγαπημένου της Ιδιωτικής Οδού Κώστα Λογαρά «Όταν βγήκε απ’ τη σκιά» (εκδόσεις Καστανιώτη, 2021), θα το έλεγα «μυθιστόρημα δωματίου». 
Όλη η αφήγηση είναι εσωτερική και νομίζω θεατρική. Με μια προσαρμογή κάλλιστα θα γινόταν θεατρικό έργο για ένα ζευγάρι και …σκιές. 
Διαβάζοντας το μυθιστόρημα του Κ. Λογαρά …άκουγα το έργο του φίλου του, Θάνου Μικρούτσικου, «Νύχτα Με Σκιές Χρωματιστές» (1983-1984).μια σουίτα για μέτζο σοπράνο και κουαρτέτο εγχόρδων σε κείμενα του Πωλ Βιλλέμς σε εννιά μέρη. 
Γιατί και το μυθιστόρημα του Κ. Λογαρά θα μπορούσε να είναι σε εννιά νοητά μέρη, με μέτζο σοπράνο την Μαρυλλίδα, σε κείμενα Ερρίκου Μαλτέζου και έγχορδα τα πουλιά της εξοχικής κατοικίας του συγγραφέα ή τα ζαρζαβατικά της Αμαλίας! 
Το νέο βιβλίο του Κώστα Λογαρά είναι μια σπουδή στη σχέση δύο ηρώων, ενός ζευγαριού. Χιλιάδες, αν μη και εκατομμύρια, άνθρωποι θα καθρεφτίζονταν στις σελίδες του. 
Οι περιγραφές των χαρακτήρων, των γεγονότων, των στιγμών, μοιάζουν αμείλικτα ρεαλιστικές, αλλά ταυτόχρονα κουβαλούν πολλές …σκιές. Όσες και η επί γης περιπέτεια του κάθε ανθρώπου. «Τα φαντάσματα της νύχτας» που απειλούσαν την Μάριαν. 
Αλλά τελικά αυτή είναι ο νικητής της ζωής. Ο …καλλιεργημένος Ερρίκος αποδεικνύεται κούφος μπροστά στη μηλιά της Μαρυλλίδας. Το λέει, άλλωστε, η ίδια: «Ο κόσμος θυμίζει τη μηλιά μου. Είχε κι αυτή πράσινα φυλλαράκια εδώ κι εκεί, κι όλη η άλλη ήταν ξεραμένη. Η φύση καταστρέφει ό,τι πρέπει να καταστραφεί». 
Το μυθιστόρημα του Κ. Λογαρά θα μπορούσε να εκληφθεί και ως ένας ύμνος στη ματαιότητα, χωρίς, βέβαια, να εκλαμβάνεται ως άρνηση της ζωής. 
Η γραφή του είναι λιτή και στιβαρή. Καμιά επιτήδευση, κανένας γλωσσικός ακκισμός και κανένας φιλολογικός λογιοτατισμός. Όλα σε μιαν έκφραση προοπτικής, αλλά ποιας προοπτικής; Αυτής που «μετράει τον χρόνο με τις μυρωδιές»! 
Άλλωστε τι είναι η ηρωίδα του βιβλίου η «Μάριαν»; Αμαρυλλίδα ή αμαρυλλίς είναι ένας από τους πιο όμορφους και ανθεκτικούς βολβούς λουλουδιών που φυτεύουμε την εποχή του φθινοπώρου. 
Κι ο Λογαράς έσπειρε κι εμείς θερίζουμε… Μετρώντας τα χρόνια με τις μυρωδιές…

Παρασκευή 4 Φεβρουαρίου 2022

ΚΛΗΡΙΚΟΣ ΕΠΙ ΚΟΣΜΙΚΑ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΑ ΜΗ ΚΑΤΑΤΡΕΧΕΤΩ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
«Εἴ τις κληρικὸς πρὸς κληρικὸν πρᾶγμα ἔχει, μὴ ἐγκαταλιμπανέτω τὸν οἰκεῖον ἐπίσκοπον, καὶ ἐπὶ κοσμικὰ δικαστήρια μὴ κατατρεχέτω, ἀλλὰ πρότερον τὴν ὑπόθεσιν γυμναζέτω παρὰ τῷ ἰδίῳ ἐπισκόπῳ, ἢ γοῦν, γνώμῃ αὐτοῦ τοῦ ἐπισκόπου, παρ᾿ οἷς ἂν ἀμφότερα τὰ μέρη βούλωνται, τὰ τῆς δίκης συγκροτείσθω· εἰ δέ τις παρὰ ταῦτα ποιήσοι, κανονικοῖς ἐπιτιμίοις ὑποκείσθω. Εἰ δὲ κληρικὸς πρᾶγμα ἔχει πρὸς τὸν ἴδιον, ἢ καὶ πρὸς ἕτερον ἐπίσκοπον, παρὰ τῇ συνόδῳ τῆς ἐπαρχίας δικαζέσθω. Εἰ δὲ πρὸς τὸν τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας μητροπολίτην, ἐπίσκοπος, ἢ κληρικὸς ἀμφισβητοίη, καταλαμβανέτω τὸν ἔξαρχον τῆς διοικήσεως, ἢ τὸν τῆς βασιλευούσης Κωνσταντινουπόλεως θρόνον, καὶ ἐπ᾿ αὐτῷ δικαζέσθω.» 
Ο παραπάνω Κανών της εν Χαλκηδόνι Δ’ Οικουμενικής Συνόδου, είναι άραγε σε γνώση του αρεσκόμενου στα νομοκανονικά κληρικού της Μητροπόλεως Πατρών Αναστάσιου Γκοτσόπουλου; 
Μου έκανε αγωγή η οποία απερρίφθη. Πήγε στο Εφετείο, απορρίφθηκε και εκεί. Τώρα μαθαίνουμε ότι έκανε μήνυση στον δημοσιογράφο Κωνσταντίνο Φλαμή. Σημειώσατε, μάλιστα, ότι έχει μπροστά του δίκη, καθώς δικάζεται σε τρεις μήνες για την παράβαση νόμου που αφορούσε στην καραντίνα του 2020, στο πλαίσιο των μέτρων που πήρε η Πολιτεία για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού. 
«Κληρικὸς ἐπὶ κοσμικὰ δικαστήρια μὴ κατατρεχέτω». 
Ο κληρικός της Μητροπόλεως Πατρών Αναστάσιος Γκοτσόπουλος φαίνεται πώς έχει αποφασίσει να φοιτά στα δικαστήρια. «Άχρηστος βίος» (Άγιος Ανδρέας Κρήτης). 
Αλλά, σύμφωνα με τον Κανόνα της Δ’ Οικουμενικής Συνόδου ευθύνη φέρει και ο οικείος επίσκοπος, ο οποίος αφήνει τον κληρικό του να τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα στα κοσμικά δικαστήρια. Απαθής θεατής μιας κατηφόρας θλιβερής… 
Αυτά…

Πέμπτη 3 Φεβρουαρίου 2022

Ο ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ ΣΤΑ ΑΡΑΒΙΚΑ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Ο Λιβανέζος φιλόλογος, θεολόγος και δεινός μεταφραστής Roni Bou Saba συνεχίζει ακάθεκτος τις μεταφράσεις ελλήνων ποιητών στα αραβικά. Πρόκειται για μεταφράσεις ποιημάτων δεκάδων ελλήνων ποιητών, που δημοσιεύονται στην μεγάλη αραβική εφημερίδα Al-Araby Al-Jadeed. 
Στο πολιτιστικό τμήμα της εφημερίδας «Al-Araby Al-Jadeed» αρχισυντάκτης από το 2014 είναι ο Ναζουάν Νταρουίς, ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του αραβόφωνου κόσμου. Γεννήθηκε στην Ιερουσαλήμ το 1978. Συλλογές και ανθολογίες ποιημάτων του έχουν μεταφραστεί σε είκοσι γλώσσες, μεταξύ αυτών τα αγγλικά, τα ισπανικά, τα γαλλικά και τα ελληνικά. Ο Ναζουάν Νταρουίς, λάτρης της Ελλάδας και του πολιτισμού της, αποφάσισε να προβάλλει και να διαδώσει την ελληνική ποίηση στον αραβόφωνο χώρο, συνεργαζόμενος γι’ αυτό με τον Ρόνι Μπου Σάμπα. 
Στο φύλλο της Τρίτης 1 Φεβρουαρίου 2022, δημοσιεύτηκαν στα αραβικά, γνωστοί και αγαπημένοι στίχοι τραγουδιών του Νίκου Γκάτσου, σε μετάφραση του Ρόνι Μπου Σάμπα. 
Πρόκειται για τα τραγούδια: 
- Χάρτινο το φεγγαράκι 
- Το όνειρο καπνός 
- Η φωτιά που καίει 
- Πήρες το μεγάλο δρόμο. 


Στην ιστοσελίδα της εφημερίδας δημοσιεύεται και το «Αν θυμηθείς τ' όνειρό μου». 
Στο παρελθόν ο Ρόνι Μπου Σάμπα έχει δημοσιεύσει στην αραβική εφημερίδα και απόσπασμα από την «Αμοργό» του Νίκου Γκάτσου. 
Αξίζει να σημειωθεί πως ο Ρόνι Μπου Σάμπα ασχολήθηκε αρκετά με τον Νίκο Γκάτσο το τελευταίο διάστημα. Την Τετάρτη 8 Δεκεμβρίου 2021, ημέρα που γιόρταζε τα γενέθλιά του ο ποιητής, το πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ διοργάνωσε μια διαδικτυακή εκδήλωση με τον τίτλο Gatsos in Translation, προκειμένου να γίνει γνωστός ευρύτερα τόσο το μεταφραστικό του έργο, όσο και οι μεταφράσεις τραγουδιών του σε άλλες γλώσσες. 
Στην διαδικτυακή εκδήλωση το πασίγνωστο και αγαπημένο «Χάρτινο το φεγγαράκι» παρουσιάστηκε μεταφρασμένο στα ισπανικά, καταλανικά, ιταλικά, και αραβικά. Την αραβική μετάφραση εκπόνησε και απήγγειλε ο Ρόνι Μπου Σάμπα. 
Κι ακόμα, στο πρόσφατο αφιέρωμα στον Νίκο Γκάτσο (Ιανουάριος 2022), που δημοσίευσε το ηλεκτρονικό λογοτεχνικό περιοδικό χάρτης, ο Ρόνι Μπου Σάμπα, έρχεται με ένα κείμενό του και μας φωτίζει το …εξωτικό τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους Νίκου Γκάτσου «Στου Νείλου τ’ αμμοχώραφα», από τον κύκλο «Οι μύθοι μιας γυναίκας». Ένα τραγούδι - ελεγεία για την Om Kalsoum, την σπουδαία Αιγύπτια τραγουδίστρια και γυναίκα-μύθο του αραβικού κόσμου. 
Ο Γκάτσος, λοιπόν, και στα αραβικά, χάρη στην αγάπη και την δουλειά του Ρόνι Μπου Σάμπα, ο οποίος αναδεικνύεται συνεχώς άξιος πρεσβευτής του ελληνικού πολιτισμού στον αραβικό κόσμο.

Τετάρτη 2 Φεβρουαρίου 2022

ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ - ΜΙΑ ΕΚΠΟΜΠΗ "Από τον Σαγγάριο ως την Λωζάννη"


Με αφορμή την φετινή επέτειο των 100 χρόνων από την Μικρασιατική Καταστροφή, παρουσιάζουμε το βιβλίο του νομικού και συγγραφέα Γεωργίου Θ. Γιαννοπούλου, με τίτλο "Η εις Άδου Κάθοδος - Από τον Σαγγάριο ως την Λωζάννη". 
Πρόκειται για μια εκπομπή που είχαμε πραγματοποιήσει για τα 75χρονα της Μικρασιατικής Καταστροφής τον καιρό της θητείας μας στον Τηλεοπτικό Σταθμό της Μητροπόλεως Πατρών Λύχνος. Επιμέλεια - Παρουσίαση: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος (υπεύθυνος προγράμματος του Σταθμού την περίοδο 1996-2001). 
Όσοι φίλοι ακούσετε την εκπομπή, το βίντεο της οποίας παραθέτουμε στη συνέχεια, θα θαυμάσετε και τα σπάνια - για προφορικό λόγο - ελληνικά του κ. Γιώργου Γιαννόπουλου. 
Για το βιβλίο ο συγγραφέας σημειώνει: 
Η δεκαετία 1913 - 1923 άρχισε ενδόξως με την συνθήκη του Βουκουρεστίου και έκλεισε επαισχύντως με την μικρασιατική καταστροφή και την συρρίκνωση, την επισφραγισθείσα δια της συνθήκης της Λωζάννης. Η μικρή και βαθύτατα διχασμένη Ελλάς, η έχουσα διεξαγάγει τρεις μέχρι τότε πολέμους, εστάλη στην Μικρά Ασία υπό των δολερών δυνάμεων της Entente, ως εντολοδόχος των και αφέθη μόνη να επιτελέσει έργο ανώτερο των δυνάμεών της. Η απελευθέρωση των αλυτρώτων αδελφών και η περιπόθητη εθνική ολοκλήρωση απήτει ολοσχερή, τελειωτική νίκη επί του αντιπάλου και αυτή -υπό τα τότε δεδομένα- ήταν εξ αντικειμένου ανέφικτη. Έτσι, επήλθε η συμφορά. Η καταστροφή της "Στρατιάς Μικράς Ασίας" και η, απείρως οδυνηροτέρα, καταστροφή των ονείρων του έθνους. 
Πάθη, προκαταλήψεις, εδραιωμένες πλάνες, δογματικές εμμονές ή υποκρυπτόμενες παραταξιακές ενοχές, εμφανιζόμενες συχνά υπό του χαρακτήρα ιδεολογικής ορθοδοξίας ή ταυτότητος, διεχύθησαν τότε και έκτοτε ως παχεία και δυσδιάλυτος αχλύς, επικαλύπτουσα γεγονότα, αιτίους και αίτια και καθιστώσα την ιστορική έρευνα επίπονη και επισφαλή.
Ο κύκλος της αφηγήσεως, ο οποίος άρχισε με το βιβλίο "Από τον Νέστο ως τον Σαγγάριο", κλείνει ήδη με την εξιστόρηση γεγονότων ζοφερών: των μετά τον Σαγγάριο, της μικρασιατικής ήττης, των φρικτών επακολούθων της, της επαναστάσεως του 1922, των "έργων και ημερών της" και της συνθήκης της Λωζάννης, η οποία διέγραψε την νέα μοίρα του έθνους.
Η απροκατάληπτη θεώρηση και η κριτική διερεύνηση των "πεπραγμένων" της μοναδικής εις θριάμβους, ολέθρους και ολεθρίους διχασμούς αυτής περιόδου του εθνικού βίου απετέλεσε την ratio της συγγραφής του πονήματος αυτού.

Ιωσήφ Μπρόντσκι: Υπαπαντή

Η Υπαπαντή του Κυρίου, διά χειρός Αντρέι Ρουμπλιόφ

Στην Άννα Αχμάτοβα 
Όταν έφερε για πρώτη φορά στην εκκλησιά 
το παιδί, ήταν εκεί στους πολλούς ανάμεσα 
ανθρώπους που βρίσκονταν μόνιμα 
ο άγιος Συμεών και η προφήτισσα Άννα. 

Κι ο γέροντας το βρέφος πήρε από τα χέρια 
της Μαρίας∙ τρεις άνθρωποι στέκονταν γύρω 
το παιδί, σαν άγρυπνη φρουρά 
εκείνο το πρωί, χαμένοι στο μισοσκόταδο στης εκκλησιάς. 

Σαν δάσος πυκνό τους σκέπαζε ετούτη η εκκλησιά. 
Τις κορυφές από των ανθρώπων και τ’ ουρανού το βλέμμα 
έκρυβε, σαν ξάπλωναν την ώρα εκείνη 
αυτό το πρωινό, η Μαρία, η προφήτισσα κι ο γέροντας. 

Και μόνο στο κεφάλι μια αχτίδα τυχαία 
έριχνε φως στο βρέφος∙ μα τίποτα 
δεν ήξερε ακόμη και βούρκωνε νυσταγμένα 
ήρεμο στου Συμεών τα δυνατά χέρια. 

Και όμως, ειπώθηκε στον γέροντα αυτόν 
πως τον Υιό του Κυρίου θα γνωρίσει 
πριν το θανάσιμο σκοτάδι αντικρίσει. 
Εγένετο! Και σιγοψιθύρισε ο γέροντας: «Σήμερα, 

φυλάσοντας τα προ καιρού ρηθέντα 
Κύριε, μ’ ελευθερώνεις, ειρηνικά, 
γιατί είδανε τα μάτια μου 
Το βρέφος: αυτό είναι το φως και η συνέχεια σου 

πηγή για τις φυλές που είδωλα τιμούν 
και η δόξα του Ισραήλ». – ο Συμεών 
σώπασε. Κι όλους τους σκέπασε η σιωπή. 

Μόνη των λέξεων η ηχώ, πετούσε ψηλά 
στροβιλιζόταν για λίγο ακόμη 
πάνω από τα κεφάλια της, θροΐζοντας ελαφρά 
κάτω από τις εκκλησιάς του θόλους, σαν πουλί, 

που έχει δύναμη να πετάξει ψηλά, μα όχι και να κατέβει.  
Ήταν τρομακτικά. Κι η σιωπή 
ήτανε πιο τρομακτική από τα λόγια. Σκυθρωπή 
Η Μαρία σώπαινε. «Τι λέξεις κι αυτές…» 

Κι ο γέροντας, στράφηκε και είπε στη Μαρία: 
«Αυτό που στα χέρια σου κρατάς, 
για άλλους είναι η πτώση και γι’ άλλους η εξύψωση, 
αντικείμενο προβλέψεων και αφορμή διαιρέσεων. 

Και με τον ίδιο όπλο, Μαρία, με το οποίο 
θα σκιστεί η σάρκα του και η δική σου 
Η ψυχή θα πληγωθεί. Αυτό το τραύμα 
μέλλει σ’ εσένα να το δεις, είναι βαθιά 

κρυμμένο στον ανθρώπων τις ψυχές, σαν παραθύρι». 
Απόσωσε τα λόγια του και κίνησε για την έξοδο. 
Ξωπίσω του η Μαρία, σκυμμένη και από των χρόνων 
τα βάρη η Άννα, κοιτούσαν σιωπηλά. 

Περπατούσε, μικραίνοντας σε σημασία και στο κορμί, 
για τις δύο αυτές γυναίκες, στον κολόνων την σκιά. 
Κυνηγημένος θαρρείς από τα βλέμματα τους, 
περπατούσε στην παγωμένη, άδεια εκκλησία, 

προς την χλωμή κατάλευκη πόρτα. 
Σταθερό ήταν το βήμα το γεροντικό. 
Μόνο της προφήτισσας η φωνή από πίσω 
σαν ακούστηκε, το βήμα του για λίγο κόμπιασε: 

Δεν τον φωνάζανε αυτόν, μα το Θεό 
η προφήτισσα άρχισε να υμνεί απ’ την αρχή. 
Πλησίασε στην πόρτα. Τα ρούχα και το πρόσωπο 
ο αγέρας ήδη αγγίζει και στην ψυχή του 

όρμησε η ζωή έξω από της εκκλησιάς τα τείχη. 
Ίσα στο θάνατο τραβούσε. Μέσα στης πόλης τον αχό, 
ανοίγοντας την πόρτα με τα χέρια, δρασκέλισε, 
στην κωφάλαλη επικράτεια του θανάτου. 

Διέσχισε το χώρο, που ήταν πλέον ασταθής 
 κατάλαβε πως χάθηκε ο ήχος. 
 Και του Βρέφους η μορφή λάμποντας 
 γύρω από τον πυκνό σκοτάδι στο δρόμο του θανάτου 

 την ψυχή του Συμεών οδηγούσε, 
 σαν το κερί μες στο πυκνό σκοτάδι 
 που μέχρι εκείνη τη στιγμή 
 κανένας δεν είχε ματαδεί. 

 Φώτιζε το κερί και άνοιγε ο δρόμος. 

 Μετάφραση από τα Ρωσικά Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης©

Τρίτη 1 Φεβρουαρίου 2022

ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ


Τ.Κ.Παπατσώνης (1895-1976)
ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ

La Madonna Candellora,- dall’ Inverno semo fora;
Ma se piove, o se fa vento,- nell’ Inverno semo dentro.
Ήρθε πάλι η Υπαπαντή, συλλογιέμαι κατά μόνας,
όξω απ’ άνεμο η βροχή, πάει πια ο άγριος χειμώνας.
Αλλ’ αν βρέξει ή αν φυσήξει, τότες πάλι αλλοίμονο:
αύριο τι θα φέξει η μέρα, τούτο μόνο θα το δείξει,
η Γριούλα αν θα λουφάξει, για η Γριούλα αν θα πηδήξει:
κούτσουρο θα ν’ αναφτεί, κούτσουρο θα να σβηστεί
κάρβουνα και ροκανίδια, σάρωμα στ’ αποκαΐδια.
Ένα μόνο είναι γνωστό, θα σημάνει αύριο η καμπάνα
και θα μεραστούν κεριά, απ’ τον ίδιο τον Παπά.
Κι ύστερα θ’ ακολουθήσει μια σπουδαία Λιτανεία·
οι Γριούλες από πίσω θα συρθούνε μία μία·
τα κεριά θα τα φουντώσουν και θα ψάλουν ψαλμωδία
βραχνιασμένες, γερασμένες, όλες για την Παναγία.
Και γυρνώντας στο σπιτάκι, καθώς θα μεσημεριάζει,
θα λογιάξουν πια στ’ αλήθεια, αν σωστά καλοκαιριάζει.


ΤΡΙΑ ΡΟΔΑ

Sive rosae tres Rosarii mei fidelis 
in honore Purificationis Beatae 
Mariae Virginis, die II Februarii. 

CUM AUTEM το Παιδίον είχε ως Κρίνον 
αυξήσει πια πολύ, κι' είχε πια γίνει 
ημερών τεσσαράκοντα, αφήνον 
το παρελθόν στη βρεφική Του κλίνη, 
-πηγαίνει Το αγκαλιάν η Παναγία, 
κάποιο πρωί ευλογητού χειμώνα, 
να μπει πρώτη φορά στην Εκκλησία, 
να μπει ο Νυμφίος το πρώτο στο Νυμφώνα. 

Τα τρία Σκαλούνια τότε κατεβαίνει 
(τον θαμβώνει τόση λάμψη και γαλήνη) 
ο Συμεώνας. Τρέμοντας ανασαίνει: 
"Νυν απολύεις τον δούλον Σου εν ειρήνη!" 
Θεοφρούρητος, Θεοφόρος, περιφέρει 
το Γιό του Ανθρώπου στ' άγια εκείνα Μέρη. 

Αλλ’ έξωθεν, ως δέεται η Αγία,
ένας Καημός γλυκύς Τη συντυχαίνει,
και μια Πίκρια μαβιά, σα νοσταλγία
την άγια Υπαπαντή Της πώς πικραίνει!
Μαδάει, μαδάει κάποιο ένα Χειμωνάνθι
μαργαριτοφανές, μαδάει τα φύλλα,
και ό,τι απόμεινε ως γύρη σαν τ’ οσφράνθη,
αιστάνθη δάκρυον άγιο, έτσι, ως να εκύλα.

Τη δε Ιερή Καρδιάν, είχε καλύψει
μιαν Ομίχλη, το Πέπλο του Αοράτου·
Κι’ έγινε ευώδης Κήπος όλη η Θλίψη:
Που ανίδεος ο Συμεώνας παραδίνει
το Θεόν, ερμώνοντας την αγκαλιά του,
μη νιώθοντας τη θεία Της σκοτοδίνη. 

Αλλά πιον έξω, ο χιονισμένος Δρόμος, 
το Καλτερίμι μάλλον, το Δρομάκι, 
μολονότι σκληρό, όλο πέτραν, -όμως 
έγινεν απαλόν, όλο μπαμπάκι· 
όλο Ρόδα πολύφυλλα και Κρίνα 
ραίναν, Βροχή πολλή σταλτή ουρανόθε, 
τη Μητέρα, που ο Θεός Την εσυγκίνα 
με το Ραφαήλ, ως Θλίψη ελθόντα εδώθε. 

Μακάριες οι Γυναίκες, ως ξυπνούσαν 
και άνοιγαν τα πρωινά τους παραθύρια, 
να ιδούν τη Χαραυγή τους τόσο πλούσιαν! 
Veniunt de Tharsis Magi et de Syria, 
αλλά που! δεν εθεάθησαν τέτοιο Ήλιο: 
MATREM IN VIA, DOLENTEM CUM FILIO!
_________________
Σημειώσεις για τις λατινικές φράσεις: 
~ CUM AUTEM = Όταν όμως 
~ Veniunt de Tharsis Magi et de Syria = Έρχονται οι Μάγοι από Θαρσείς και Συρία 
~ Matrem in via, dolentem cun filio = μητέρα εν τη οδώ, με τον γιό της, θλιμμένη. 

Με αφορμή την εορτή της Υπαπαντής ας ακούσουμε το στιχηρό ιδιόμελο του Εσπερινού της εορτής "Λέγε Συμεών..." σε ήχο α', από τον μακαριστό διακο - Διονύσιο Φιρφιρή, αλλά και το Δοξαστικό των Αίνων «Ο εν χερσί πρεσβυτικαίς...», σε ήχο πλάγιο του β΄, στο μέλος του Ιακώβου Πρωτοψάλτου, από την ηχογράφηση του Δοξασταρίου του Ιακώβου (cd14), που εκδόθηκε από το Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων σε επιμέλεια του Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή.


Γράφει ο Μανόλης Χατζηγιακουμής για την ερμηνεία του π. Διονυσίου Φιρφιρή στο Δοξαστικό των Αίνων της Υπαπαντής του Κυρίου: 
Ένα μέλος λαμπρό από κάθε άποψη, ρυθμικά, ηχοχρωματικά, ποικιλματικά, σε μια εξίσου λαμπρή και ανεπανάληπτη όντως ερμηνεία, με οίστρο, με μέθεξη, με απαράμιλλη εκφραστικότητα. Από τα πρώτα που έχει εκτελέσει ο πατήρ Διονύσιος (Μάιος 1984). Τέτοιες ερμηνείες είναι απαύγασμα της ψυχής και του νου, μιας διαρκούς έμπρακτης και βιωματικής οικείωσης, γι’ αυτό και  μπορούν να ειπωθούν με τέτοια δύναμη και ένταση, ακόμα και στον «νεκρό» χώρο μιας ηχοληπτικής αίθουσας. 
«Ο εν χερσί πρεσβυτικαίς, την σήμερον ημέραν, ως εφ' άρματος Χερουβίμ, ανακλιθήναι ευδοκήσας Χριστέ ο Θεός, και ημάς τους υμνούντάς σε, της των παθών τυραννίδος, ανακαλούμενος ρύσαι, και σώσον τας ψυχάς ημών.»

 

Related Posts with Thumbnails