ΤΟ 8ο ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΨΥΧΗΣ ΔΡΟΜΟΙ" - ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗ

Το Ψυχής Δρόμοι είναι μία εξαμηνιαία έκδοση, ένα περιοδικό αλλιώτικο που αναδεικνύει την ανάπτυξη της σχέσης και τον διάλογο των Ψυχολογικών Eπιστημών με την Θεολογία και την Θρησκευτικότητα. 

Οι σκοποί του περιοδικού, το οποίο βρίσκεται ήδη στο 8ο τεύχος και «γεννήθηκε» την εποχή της κρίσης, είναι η προώθηση της σκέψης και της έρευνας, ο διάλογος των ανθρώπων που υπηρετούν τους δύο χώρους και η αμοιβαία ευαισθητοποίησή τους, η εκπαίδευση σε ευαισθησίες και δεξιότητες. 

Πράγματι, με επιστημονικά άρθρα Ελλήνων και ξένων ερευνητών φανερώνεται το ευρύ πεδίο συνάντησης των δύο αυτών χώρων, προωθείται η συνεργασία τους και η αλληλεπίδρασή τους. Μέσα από τα θέματά του, επιδιώκεται η άντληση και από πρόσφατο στοχασμό και από σημαντικά έργα του παρελθόντος τα οποία είχαν παραμείνει άγνωστα στον τόπο μας. Φιλοξενούνται οι προβληματισμοί τόσο των ορθόδοξων θεολόγων και κλινικών, όσο και των άλλων χριστιανών που προηγήθηκαν κατά πολύ ως προς τη συνάντησή τους με τις ψυχολογικές επιστήμες. 

Η ψυχή του περιοδικού, ο π. Βασίλειος Θερμός, ο και διευθυντής σύνταξης, κέρδισε, νομίζω, το στοίχημα. Το περιοδικό ανθεί και φέρει κι άλλο, γονιμοποιεί και προάγει τον σχετικό διάλογο. 

Στο 8ο τεύχος (σ. 176) που κυκλοφορήθηκε πρόσφατα (Δεκέμβριος 2014), πάντα από τις εκδόσεις Αρμός, περιλαμβάνονται: 

-Ryan LaMothe: Μιά ἀνάλυση τῆς ἀκηδίας 

-Jean-Baptiste Lecui: Ἐπιθυμία γιά τόν Θεό καί μετουσίωση 

-π. Βασίλειος Θερμός καί Βασιλική-Πηγή Χριστοπούλου: Ἡ ψυχή ὡς μονοθεϊστική καί πολυθεϊστική. 

-Ἀφιέρωμα στόν Ἰωάννη Κορναράκη. 

-Συνέντευξη μέ τόν Βασίλη Σαρόγλου γιά ποικίλα κοινωνικά φαινόμενα ἑρμηνευόμενα ἀπό τήν Ψυχολογία τῆς Θρησκείας 

-π. Κωνσταντίνος Καλλιανός: Γιατί λησμονοῦμε, ἄραγε, πώς κι ἐμεῖς ἔφηβοι ἤμασταν κάποτε; 

-Hollie Benton: Ἄφετε τούς ἀπρόθυμους ἐφήβους ἐλθεῖν πρός με 

-Ἀλεξάνδρος Κακαβούλης: Ἀνιχνεύοντας τή φυσική καί πνευματική παρουσία τῆς ἀγάπης.(Προσέγγιση στόν « Ὕμνο τῆς Ἀγάπης») 

-Ἀθανάσιος Ἀλεξανδρίδης- π. Χρυσόστομος Τύμπας 

Δίψα γιά τόν Θεό ἐν μέσῳ ψυχικοῦ κλυδωνισμοῦ 

-Δημήτρης Ἀναγνωστόπουλος- π. Σιλουανός Πεπονάκης 

Νοσηρή βία στόν πνευματικό ἀγώνα 

-π. Εἰρηναῖος Γιαρμενίτης- Μητροπολίτης Λεμεσοῦ Ἀθανάσιος 

Ἀδιέξοδο καί παράπονα πρός τόν Θεό 

-Θάνου Λίποβατς, Ἡ ἀπατηλή σαγήνη καί ἡ διαβρωτική βία τοῦ κακοῦ 

(π. Νικόλαος Λουδοβίκος)

Με αφορμή την έκδοση του 8ου τεύχους του περιοδικού οι Εκδόσεις Αρμός και ο Δήμος Ηλιούπολης διοργανώνουν συζήτηση με θέμα: «Σχέσεις με τους ανθρώπους - Σχέση με τον Θεό: Συνδέονται;» 

Η σχετική εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2015, στις 7 το απόγευμα στο Αμφιθέατρο του Δημαρχείου Ηλιούπολης (Σοφοκλή Βενιζέλου & Πρωτόπαπα) 

Ομιλητές: ο Μητροπολίτης Αργολίδος κ. Νεκτάριος και η Πανωραία Κουφογιάννη, επίκ. Καθηγήτρια Θεολογικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α. Συντονίζει ο π. Βασίλειος Θερμός, ψυχίατρος παιδιών & εφήβων. 

Γέροντος Χαλκηδόνος Αθανασίου: TV FAST-FOOD + KERTENKELE

Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Εἶναι ἀνθρώπινο νὰ γελᾶ κανεὶς διὰ τὴν ζωὴν παρὰ νὰ κλαίει". (Seneca) 

Χωρὶς ἀμφιβολία μεταξὺ τῶν ΜΜΕ ἡ τηλεόρασις, παρὰ τὴν ὁποία "ἐφύησαν" ἐσχάτως καὶ τὰ Twitter, Facebook, Blogs καὶ Websites, ἀποτελεῖ ἒν τῶν ἰσχυροτέρων καὶ δημοφιλεστέρων μέσων τῆς ὀπτικο-φαστφουντοφαγικῆς αὐτοκρατορίας. 

Πλουσία σὲ περιεχόμενο, ἱστορικό, πολιτισμικό, πολιτικό, θρησκευτικό, καλλιτεχνικό, ἐκπαιδευτικό, ἀθλητικό, μουσικὸ κ.ἄ., ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ μαγνητίζει δεσμευτικῶς τὸν θεατή, νὰ τὸν συντροφεύει στὴ μοναξιά του, νὰ τὸν διασκεδάζει, ἀλλὰ καὶ νὰ τὸν κατευθύνει, νὰ τὸν ὑπνωτίζει, νὰ τὸν παραπληροφορεῖ, νὰ τὸν παραπλανεῖ, νὰ τὸν προδιαθέτει καὶ νὰ τὸν προκαλεῖ "διδακτικῶς"!, νὰ τὸν στενοχωρεῖ, νὰ τὸν τρομάζει, νὰ τὸν ἐκφοβίζει νὰ τὸν ἀηδιάζει κ.ο.κ. Καὶ τοῦτο μὲ τὰ ὅσα λανσάρει ἀληθῆ ἢ ψευδῆ καταλλήλως "μαγειρευμένα" καὶ μετὰ make-up καὶ καρυκευμάτων ἠρτημένα διὰ νὰ εἶναι "εὐκολοχώνευτα"! Ἀλλοίμονο δὲ ὅποιος τολμήσει νὰ προσβάλλει τὸν "ὀψοποιό" των, ἐφ’ ὄσον τὰ πάντα γίνονται ἐν ὀνόματι τῆς πολυθρυλήτου δημοσιογραφικῆς καὶ ἐπικοινωνιακῆς ἐλευθερίας.

Καὶ τί δὲν βλέπει κανεὶς σήμερον μέσα στὸ χαζοκούτι ἐτοῦτο καὶ δὴ συνεχῶς: Οἰκογενειακὰ δράματα, φόνους, ἐγκλήματα, δυστυχήματα, διενέξεις, κλοπές, ληστεῖες, τρομοκρατίες, πολέμους, θεομηνίες, καταστροφές, ἀθλιότητες κλπ. Τοῦτο δὲ διότι αὐτὰ εὐχαρίστως καὶ εὐκόλως "πωλοῦνται", οὐχὶ ὅμως καὶ τὰ ἐξιέπαινα καὶ χαροποιά. 

Οὕτως ὁ φουκαρᾶς ποὺ καταφθάνει κουρασμένος ἀπὸ τὴν μάχην τῆς ζωῆς τὸ βράδυ στὸν οἶκον του γιὰ νὰ ἀναπαυθεῖ, πίπτει ἐπάνω του μία πλάξ! Καὶ ζητεῖ ἓν ἕτερο κανάλι γιὰ νὰ λάβει τὴν "δόση" του ἢ κλείνει τὸ φασφουντοκούτι ἀπογοητευμένος, ἢ ὀργισμένος πολλάκις. 

Εὐτυχῶς ποὺ ὑπάρχουν καὶ κάποια εὐτράπελα σήριαλ μὲ χιοῦμορ ἱκανό. Ἓν τοιοῦτο λοιπὸν εἶναι τελευταίως καὶ τὸ Kertenkele (Σαύρα). Σ’ αὐτὴν τὴν ξεκαρδιστικὴν στὸ κανάλι ATV κωμωδίαν, παρουσιάζεται ὡς πρωταγωνιστὴς ἕνας ψευδο-χότζας μεγαλοπρεπὴς καὶ παμπόνηρος, ὁ Timur Acar, μὲ μεγάλα "προβολικὰ" μάτια καὶ ρῖνα γυπός, ἄκρως κοσμικὸς καὶ ὡς σαῦρα εὐκίνητος, πρῶτος στὸ χορὸ καὶ τοὺς τρόπους, καταπλήσσων τοὺς πάντας καὶ δημιουργῶν ἐρωτήματα ταυτότητος, ὁ ὁποῖος διαθέτει πολλὰ ἀπὸ τὰ "χαρίσματα" τὰ ὁποῖα "εὐτυχῶς" κοσμοῦν οὐκ ὀλίγους λειτουργοὺς τοῦ Ὑψίστου εἰς πολλὰς θρησκείας καὶ φιλοσοφικὰ συστήματα, καὶ τὰ ὁποῖα συνοδηγοῦν, τοὺς οὐχὶ βεβαίως καλλιτέρους πιστούς, εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ τοῦ θρησκευτικοῦ θεσμοῦ εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκουν, ὥστε σήμερον, τοὐλάχιστον εἰς τὸν ἰδικόν μας χῶρον, νὰ ὁμιλοῦν διὰ μίαν ἀποχριστιανισθεῖσαν Εὐρώπην! 

Καὶ ὁ "λειτουργός" αὐτὸς ὀλίγα μόνον ἐκ τῆς θρησκείας του γνωρίζει, ἀλλ’ ὅμως ἀπολαμβάνει ἰδιαιτέρας τιμῆς καὶ σεβασμοῦ ἐκ τῆς "θεούσης" κοινότητος, κηρύττει μάλιστα παρακαλούμενος ἀπὸ τὸ "γοητευμένον" του ἀκροατήριον, τὸ ὁποῖον κατασυγκινεῖ, χειριζόμενος "ἐπιδεξίως" παρουσιαζόμενα προβλήματα. Μεταξύ των δὲ διακρίνεται νέος ἀφελειακῆς χροιᾶς καὶ ἐρωτησιομανιακός. Διαρκῶς καὶ πανταχοῦ ἐρωτᾶ, θέτων εἰς τὸν Χότζαν ἐκνευριστικῶς οὐχὶ σπανίως κωμικὰ ἐρωτήματα καζουϊστικῆς νοοτροπίας, καὶ λαμβάνων ἀναλόγους, ἀπροσμένους καὶ παμπονήρους ἀπαντήσεις "ὑπερπηδητικοῦ" χαρακτῆρος, τὰς ὁποίας ἀμέσως καταγράφει εἰς τὸ σημειωματάριόν του ἵνα μὴ ἀπόλλυνται. Πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν πράττουν οὔτε δῆθεν φοιτηταί τινες τῆς σήμερον! 

Ἀπίθανοι δὲ τυγχάνουν αἱ κωμικοτραγικαὶ συναντήσεις τοῦ ψευδο-λειτουργοῦ μὲ τὸν νεοδιορισθέντα πραγματικὸν ἀλλὰ καὶ ἄτυχον Χότζα τοῦ αὐτοῦ τεμένους, τὸν ὁποῖον ὅμως οἱ πιστοὶ καταλλήλως "ὀπτηθέντες" ἀπορρίπτουν, μὴ συγκινούμενοι ἐκ τῶν "ἀλγηδόνων ἃς ὑπὲρ τοῦ Θεοῦ ἔπαθεν". 

Ὀ ἐξαίρετος οὗτος ψευδο-λειτουργὸς ἔχει μάλιστα συνάψει καὶ εἰκονικὸν ἀρραβῶνα μετὰ χαριεστάτης καὶ πολυφέρνου ὑπάρξεως, ἡ ὁποία ἐν τῇ εὐηθίᾳ της νομίζει ὅτι ἕτερος τυγχάνει ὁ Kertenkele (Χότζας) καὶ ἕτερος ὁ Kara Faruk, τὸν ὁποῖον ἠράσθη περιπαθῶς, καὶ ὅστις τὴν ἐλύτρωσεν ὡς ἀπὸ μηχανῆς Θεὸς ἐκ τῶν δεσμῶν τοῦ ταρτάρου, καθ’ ὅτι ὁ Χότζας καταζητεῖται, ἄγνωστον διατί μέχρι τοῦδε, ὑπὸ τῆς ἀστυνομίας καὶ τῆς μαφίας, ἡ ὁποία τὴν συνέλαβε ἐπ’ ἐλπίδι ἐπισημάνσεως τοῦ καταζητουμένου μνηστῆρος της. 

Συμπαθέστατος ἐξάλλου τυγχάνει καὶ ὁ "πεπατημένος" βοηθὸς οὐχὶ τοῦ "οἰκονομικοῦ" ἀλλὰ τοῦ ἀστυνομικοῦ κομισαρίου Levent, πρώην "guardian", ὁ ὁποῖος συνασχολεῖται μὲ τὴν ὑπόθεσιν ἐν τῇ ἀφελείᾳ καὶ μπουμπουνοκεφαλικῇ ἠλιθιότητί του. Ἐντυπωσιακὸς ἐπίσης τυγχάνει ὁ σωματώδης ἀρχιμαφιόζος κουλοχέρης Kenan, μὲ τὰς αἰφνίδιους ἐκρηκτικὰς καὶ "εὐγενεῖς" διαλείψεις του, καθὼς καὶ ἡ γηραιὰ ἀλώπηξ, ὁ πάππος τῆς οἰκογενείας Şahinkaya. Μεταξὺ δὲ τῶν εὐειδῶν μελωδικῶν Σειρήνων αὐτῆς διακρίνονται ἡ μελαγχροινὴ θυγάτηρ του, σύζυγος ὑποτελοῦς ἀρχικῶς (Kılıbık) ἀνδρός, μικρὰ μὲν τὸ δέμας, ὅμως ὅλως προκλητική, θρασεῖα καὶ ὡς συνήθως πανουργειακῆς θηλυκότητος. 

Μέσα λοιπὸν εἰς αὐτὸν τὸν κυκεῶνα διαπλεκομένων κυλίονται Σισυφικῶς οἱ ἀνωτέρω, σκορπώντας ἀφειδῶς θυμηδίαν καὶ εὐφορίαν εἰς τοὺς τηλεθεατάς, ποὺ τόσον τοὺς χρειάζεται. 

Μπράβο τους!

ΤΟ "ΜΑΡΤΥΡΟΛΟΓΙΟ" ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΠΑΛΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΤΑΣ, Μαρτυρολόγιο. Συγγραφεῖς καί καλλιτέχνες στό στόχαστρο τῆς σοβιετικῆς ἐξουσίας, Ἐναλλακτικές Ἐκδόσεις, Ἀθήνα, 2014, σελ. 136 

Τό παρόν "Μαρτυρολόγιο" συγγραφέων καί καλλιτεχνῶν πού ὑπέστησαν διωγμούς, βασανιστήρια, ἐξορία καί ἐκτελέστηκαν ἤ αὐτοκτόνησαν, ἤ καί καταδικάστηκαν σέ λήθη, κατά τά χρόνια κυρίως τοῦ σταλινισμοῦ, ἀλλά καί τοῦ λενινισμοῦ, εἶναι ἐνδεικτικό τοῦ πνεύματος μιᾶς ἐποχῆς, μιᾶς κοινωνίας καί βεβαίως μιᾶς συγκεκριμένης ἰδεολογικῆς πρακτικῆς. Πολλοί συγγραφεῖς καί καλλιτέχνες ἔχασαν τήν ζωή τους, ἐνῶ ὅσοι γλίτωσαν τήν εκτέλεση ἐξορίστηκαν ἤ ἔμειναν στήν σιωπή. Κάποιοι δέ, ἐπειδή δέν ἄντεξαν τίς συνθῆκες καταπιέσεως πού ἐπέβαλε τό καθεστώς, ὁδηγήθηκαν στήν αὐτοκτονία. Ὅλοι αὐτοί οἱ δημιουργοί, στούς ὁποίους εἶναι ἀφιερωμένη ἡ παροῦσα μελέτη, εἶναι "μάρτυρες" τῆς ἐλευθερίας τῆς σκέψεως, τοῦ λόγου καί τῆς κριτικῆς. 

(Ἀπό τήν παρουσίαση στό ὀπισθόφυλλο τοῦ βιβλίου) 

Ἡ μελέτη δέν φιλοδοξεῖ νά ἀποτελέσει μονομερῶς ἕνα ἐγχειρίδιο τῆς ἱστορίας τῆς ρωσσικῆς λογοτεχνίας ἤ τῆς πολιτικῆς ἱστορίας τῶν ἐτῶν 1917-1966. Ἀντιθέτως, διά τῆς παρούσης ἐργασίας ἐπιχειρεῖται κυρίως ἡ διατήρηση τῆς ἱστορικῆς μνήμης, τῆς ἐθνικῆς καί συλλογικῆς, ὅπως καί τῆς ἀτομικῆς, πού εἶναι συστατικό στοιχεῖο τῆς ἐπιβιώσεως ἑνός ἔθνους καί ὥς ἕνα βαθμό τοῦ παραδειγματισμοῦ τῶν ἄλλων ἐθνῶν. Ἐπίσης σκοπός τοῦ γράφοντος εἶναι νά δείξει ὅτι ὁ «σταλινισμός», ὡς θεωρητική σύλληψη καί ὡς πρακτική ἐφαρμογή, ὑπῆρχε καί πρό τοῦ Στάλιν, κατά τήν ἐποχή τοῦ Λένιν, καί μετά τόν Στάλιν, κατά τήν ἐποχή τοῦ Χρουστσώφ. Θά ἦταν τουλάχιστον ἱστορική ἀδικία εἰς βάρος τῶν πολλῶν καί τῆς Ἱστορίας νά περιορίσει κανείς τήν Τρομοκρατία τοῦ σοβιετικοῦ καθεστῶτος στά χρόνια τῆς ἐξουσίας τοῦ Στάλιν, ἰδιαιτέρως δέ στά ἔτη 1936-1938, ἐνῶ τά γεγονότα μαρτυροῦν περί τῆς συστηματικῆς τρομοκρατικῆς πρακτικῆς τοῦ σοβιετικοῦ καθεστῶτος σέ ὅλην τήν διάρκεια τῆς ἱστορίας του. 

(ἀπό τόν Πρόλογο τοῦ βιβλίου)

Η ΒΙΚΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ ΚΑΙ Η ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΠΟΓΡΗ ΣΕ ΕΦΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ (ΒΙΝΤΕΟ)

Ένα ακόμα βίντεο από τη συναυλία - αφιέρωμα στον Μάνο Χατζιδάκι που πραγματοποιήθηκε στις 29 Ιανουαρίου 2015 στην Ελληνοαμερικανική Ένωση από τις κυρίες Βίκυ Στυλιανού (πιάνο) και Αρτέμι Μπόγρη (τραγούδι).

Δείτε την παλαιότερη ανάρτησή μας εδώ. 

Ο φιλόπονος και αληθινός φιλόμουσος κ. Χρήστος Ζουλιάτης μαγνητοσκόπησε τη βραδιά και τώρα μας χαρίζει εφτά τραγούδια του Μάνου απ' αυτή την ιδιαίτερη συναυλία. 

Τον κ. Χρήστο Ζουλιάτη μπορείτε να επισκεφθείτε στη μουσική γωνιά του εδώ. 

ΔΕΥΤΕΡΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΒΟΛΟΥ

Η Εταιρεία Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου οργανώνουν Συνέδριο με θέμα «Κανόνες της Εκκλησίας και Νόμοι της Πολιτείας», το οποίο θα λάβει χώρα στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας (Μελισσάτικα Βόλου) από 13 έως 15 Φεβρουαρίου 2015. 

Αξίζει να σημειωθεί πως η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου διοργάνωσε από τις 8 έως τις 11 Μαΐου 2014, ένα σημαντικό Διεθνές Συνέδριο με θέμα: «Κανόνες της Εκκλησίας και σύγχρονες προκλήσεις». Το Συνέδριο που αρχίζει από αύριο επικεντρώνεται στην σχέση των Κανόνων με τους Νόμους της Ελληνικής Πολιτείας. 

Εκκλησία και Πολιτεία, Πολιτεία και Εκκλησία έχουν, όπως είναι γενικώς γνωστό, πρωτογενή κανονιστική εξουσία. Τούτο σημαίνει ότι έχουν, και οι δύο θεσμοί, την ικανότητα πρωτογενώς να θεσπίζουν κανόνες για την επιτέλεση του έργου τους. Η διαφορά έγκειται στο γεγονός ότι οι Νόμοι, με την ευρύτατη έννοια του όρου, που θεσπίζει η Πολιτεία, δεσμεύουν όλους τους κοινωνούς, ενώ, αντιθέτως, οι Κανόνες της Εκκλησίας δεσμεύουν μόνο τα μέλη της, τους πιστούς της. Στη χώρα μας, ως εκ του κρατούντος σε αυτήν συστήματος σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας, συχνά Κανόνες της Εκκλησίας και Νόμοι της Πολιτείας συγκρούονται. Στις περιπτώσεις αυτές τίθεται ζήτημα άρσεως της συγκρούσεως και εναρμονίσεως της νομιμότητας με την «κανονικότητα», τη συμφωνία δηλ. με τους Κανόνες της Εκκλησίας. Το μείζον αυτό θέμα απασχολεί το Συνέδριο, στο οποίο ειδικοί επιστήμονες του Εκκλησιαστικού και του Κανονικού Δικαίου, νομικοί και θεολόγοι, εξετάζουν σειρά επιμέρους θεματικών. 
Συγκεκριμένα, σε αντίστοιχες συνεδρίες αναλύονται οι ακόλουθες ενότητες: 
- Ατομικά δικαιώματα και εσωτερικό δίκαιο της Εκκλησίας ▪ Οι Επίσκοποι στη δίνη νομιμότητας και κανονικότητας ▪ Εκκλησιαστικά δικαστήρια - πειθαρχικά συμβούλια ▪ Πολιτικός γάμος και σύμφωνο συμβίωσης ▪ Εκκλησιαστική κήδευση και ταφή ή καύση ▪ Κληρονομική διαδοχή μοναχών και ιερομονάχων. 

Για το αναλυτικό πρόγραμμα και άλλες πληροφορίες μπορείτε να δείτε εδώ. 
Το σημαντικό είναι ότι σε λιγότερο από ένα χρόνο η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών του Βόλου μας δίνει δύο σημαντικά συνέδρια γύρω από τους ...πολύπαθους Κανόνες της Εκκλησίας, οι οποίοι γίνονται στις μέρες μας "εργαλεία" στα χέρια ορθόδοξων φονταμενταλιστών. Οι ειδικοί επιστήμονες που συμμετέχουν στα συνέδρια αυτά, φωτίζουν τους Κανόνες της Εκκλησίας με υπευθυνότητα και νηφαλιότητα, συμβάλλοντας στην σύγχρονη θεώρησή τους. 

ΕΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΕΪΝΤΑΝΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ GOLDBERG ΤΟΥ BACH

Johann Sebastian Bach: Θέμα (Aria) και 30 Παραλλαγές – Goldberg Variationen, BVW 988. 

Ένα μουσικό ταξίδι σ’ ένα Σύμπαν αυστηρής γεωμετρικότητας και πολυπρισματικής αρμονίας

Του Κωνσταντίνου Μεϊντάνη, Φιλολόγου

Ο Johann Sebastian Bach (1685-1750), χαρακτήρισε το έργο του αυτό, γνωστό πια με την επωνυμία “Παραλλαγές Goldberg”, έργο μελέτης-άσκησης για πληκτροφόρο όργανο (τσέμπαλο), το οποίο έγραψε –σύμφωνα με όσα ανέφερε σχετικά (όχι όμως με αδιαμφισβήτητη εγκυρότητα) ο πρώτος βιογράφος του συνθέτη, Forkel- για το νεαρό μαθητή του Johann Gottlieb Goldberg. Το έργο εκδόθηκε, ενταγμένο στο στο 4ο μέρος του συνόλου κομματιών “Clavierϋbung”, το 1741 και, κατά τον Forkel, ο 13χρονος Johann Gottlieb, ο οποίος εκείνη την εποχή εργαζόταν υπηρετώντας τον Κόμη Keyserlingk στην Αυλή της Δρέσδης, συχνά έπρεπε να προσφέρει μουσική ψυχαγωγία κατά τη διάρκεια των πολλών νυκτών αϋπνίας που ταλαιπωρούσαν τον Κόμη. 

Ωστόσο, το εύρος της σύλληψης και η πολυδιαστατικότητα της μνημειώδους αυτής σύνθεσης, ακόμα και αν ο Bach είχε κατά νου και την παιδαγωγική αξία ενός τέτοιου έργου ως υλικού διδασκαλίας, το καθιστούν Μουσική και Ερμηνευτική πρόκληση ακόμα και για - ή, κυρίως, για - μεγάλους καλλιτέχνες του τσέμπαλου ή του πιάνου, αναλόγως της ερμηνευτικής μεθόδου και προσέγγισης που έχει κάποιος ενστερνιστεί, ειδικά στην εποχή μας, της “Ιστορικά Ενημερωμένης Ερμηνείας”. Για τον επαγγελματία πιανίστα οι δυσκολίες, τεχνικής και πρωτίστως Τέχνης, που αναφύονται από τις σελίδες του Έργου αυτού, είναι πολυειδείς και πολύπτυχες. Αναμέτρηση με τη μορφή, με την ουσία, ενός μορφοπλαστικού επιτεύγματος, του οποίου ειδοποιό χαρακτηριστικό είναι ο θαυμαστός συγκερασμός διαφορετικών συνθετικών τεχνικών και μορφών, ύφους και υφής της γραφής, που ο συνθέτης αξιοποιεί και τελειοποιεί σε μια μουσική πορεία όπου κάθε λεπτομέρεια οδηγεί στο Όλον και αντιστρόφως. Το έργο αρχίζει με μια, φαινομενικά, απλή “Aria” ως Θέμα και ολοκληρώνεται με την επιστροφή σ’ αυτήν. 

Η “Aria” αποτελεί μια γεωμετρική και αρμονική μικρογραφία ολόκληρου του έργου. Συγκροτείται από 32 μουσικά μέτρα, ερειδόμενη σε ένα “Θεμελειακό Βάσιμο” (Fundamental Bass), μια μουσική γραμμή/αρμονική αλληλουχία που διατρέχει και συνέχει την εξέλιξη της σύνθεσης, άλλοτε ρητά και άλλοτε υπόρρητα, ενώ η σαγηνευτική μελωδία (που θυμίζει sarabande), με τη γαλήνια κίνηση και τον διακριτικό μουσικό της διάκοσμο, ως ένα βαθμό επισκιάζει το, τόσο σημαντικό, αρμονικό υπόβαθρό της. 

Έχει ήδη επισημανθεί, όσον αφορά τη γεωμετρική σύλληψη και διεκπεραίωση των “Παραλλαγών” πως η Aria απαρτίζεται από 32 μέτρα, όσες και οι παραλλαγές που την ακολουθούν, και απολήγουν στην τελική επανάληψή της. Επιπροσθέτως, το “Θέμα” του έργου χωρίζεται σε δύο μέρη, το καθένα από τα οποία αποτελείται από 16 μουσικά μέτρα. Το ίδιο το έργο, επίσης, μοιάζει να χωρίζεται σε δύο μέρη, με 16 τμήματα/κομμάτια το καθένα. Το Α’ μέρος αρχίζει με την Aria και καταλήγει στην Παραλλαγή 15 (Κανόνας alla Quinta), ενώ το Β’ μέρος οριοθετεί η Παραλλαγή 16, γραμμένη σε στυλ Γαλλικής Εισαγωγής, και καταλήγει στην αρχική Aria. 

Μέσα σ’ αυτό το θαυμαστό μουσικό Σύμπαν περιλαμβάνονται, και πλαστουργούνται, μορφές και ρυθμοί χορών (polonaise, allemande, passepied, Italian gigue, French gigue, menuet), καθώς και μορφές αντιστικτικές, κυρίως η Fuga (στην 10η Παραλλαγή), η fugetta (στην 16η Παραλλαγή, ως στοιχείο της Γαλλικής Ouverture), o Canon (Κανόνας). Και ειδικά ο Κανόνας, από την πιο απλή εκδοχή του (3η Παραλλαγή) επανέρχεται, σε ολοένα και συνθετότερη μορφή, σαν σε ένα ιδιότυπο crescendo πολυπλοκότητας, ανά τρία μέρη/παραλλαγές. 

Μια κατά τι λεπτομερέστερη αναφορά σε κάποιες από τις παραλλαγές είναι ίσως αναγκαία, ώστε να σκιαγραφηθεί το στίγμα τους μέσα στο έργο. Πιο συγκεκριμένα, η Aria, η 16η Παραλλαγή, η 25η, η 29η, και η 30η, που τιτλοφορείται Quodlibet, είναι ιδιαίτερης σημασίας, από άποψη μουσικής λειτουργικότητας, καθώς νοηματοδοτούν με τον πλέον έκτυπο τρόπο το σύνολο, πλουτίζοντας την, ή εκ-πλήσσοντας την διαδικασία της ακρόασης με ηχοχρώματα καινοφανή, σε σχέση με ό,τι προηγήθηκε αυτών, πιθανώς και αιφνιδιάζοντας με τη μουσική τόλμη του συνθέτη που μοιάζει να ενωτίζεται ήχους πέρα από την εποχή του. 

Aria – Ο αργός ρυθμός της Γαλλικής sarabande tendre, ως βασική αρμονική γραμμή και η σχεδόν αιθέρια, γαλήνια μελωδία που παίζεται από το δεξί χέρι, με τη διαυγή εκφραστικότητά της, αν και γραμμένα στην τονικότητα της Σολ μείζονος, αποπνέουν ένα αδιόρατο αίσθημα μελαγχολικής εσωστρέφειας και στοχαστικότητας. 

Variation 1. Χαρακτηρίζεται από τη χάρη και ευγένεια του ρυθμού τής polonaise. Ο ερμηνευτής, ήδη από την παραλλαγή αυτή θα “σταυρώσει τα χέρια” του για τις ανάγκες της εκτέλεσης, μια κίνηση τεχνικής που θα επαναληφθεί και θα αξιοποιηθεί επιπλέον στις πιο απαιτητικές Παραλλαγές – etudes.

Variation 16. Το Β’ μέρος των “Παραλλαγών” αρχίζει με έναν τολμηρό, δομικά και μουσικά, τρόπο, με τη μορφή Γαλλικής Εισαγωγής (Ouverture). Μια πυκνή συγχορδία στο αριστερό χέρι δίνει έναν τόνο μεγαλοπρέπειας, ενώ η Γαλλική φόρμα προκρίνεται με γρήγορες ανιούσες κλίμακες, και επιρρωνύεται με τη μικρή φούγκα που ακολουθεί και οδηγεί την Παραλλαγή αυτή στην κατάληξή της.

Variation 25. Γραμμένη σε ελάσσονα τονικότητα, το κιαροσκούρο μιας βαθύτατης εσωστρέφειας, με ριπές συγκρατημένης απόγνωσης. Ένα τοπίο ψυχής σε δοκιμασία καθώς το γκρίζο πυκνώνει, ενώ οι λεπτοφυείς χρωματισμοί στη γραμμή του μπάσσου τονίζουν την εναγώνια αναζήτηση που εκφράζεται μέσω της μελωδίας από το δεξί χέρι, καθώς αυτή μοιάζει να ελίσσεται ανάμεσα σε δυσαρμονίες, και μουσικά νεύματα μοναξιάς, δισταγμών, και μιας μουσικής δομής όλο πιο λιτής και αβέβαιας. Ο Bach, στην Παραλλαγή αυτή, πλησιάζει σχεδόν την ατονικότητα. 

Variation 29. Η δεξιοτεχνική κλιμάκωση εδώ επιτυγχάνεται με διττό τρόπο: αφενός, με τη γρήγορη εναλλαγή τρίφωνων συγχορδιών σε μορφή δεκάτων έκτων και από τα δύο χέρια, και αφετέρου με γρήγορα περάσματα στη μεγαλύτερη έκταση των πλήκτρων, σαν ξέσπασμα, έκλυση της έντασης που είχε επισωρευθεί στην προηγούμενη Παραλλαγή. Εδώ, η αξιοποίηση του λεγόμενου stylus phantasticus ή στυλ φαντασίας γίνεται το μέσο για την (δι)άρθρωση του μουσικού υλικού. 

Variation 30. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά και απολαυστικά χαρακτηριστικά, και τμήματα, των “Παραλλαγών” είναι η 30η – Quodlibet. Περισσότερα από έξι αποσπάσματα/θραύσματα μελωδιών συνυφαίνονται αριστοτεχνικά, δημιουργώντας ένα καλειδοσκοπικό ηχητικό πλέγμα, γεμάτο ζωντάνια και σφρύγος, όπου το θριαμβικό στοιχείο και η αυθορμησία κυριαρχούν, καθώς και οι αντηχήσεις από λαϊκά τραγούδια της εποχής. Η επιδίωξη της μίμησης αντιστικτικών μορφών επιτυγχάνεται με τον πιο απαιτητικό, από συνθετική άποψη, τρόπο. Μια αποθέωση του γήινου και του ανθρώπινου, πριν ξανακουστεί η αρχική Aria, ολοκληρώνοντας το έργο. Τελικά, αυτό το υψηλόπνοο μουσικό οδοιπορικό των “Παραλλαγών Goldberg” τι είναι; Ίσως η “Τέχνη του Κανόνα” ή “η Τέχνη του Χορού” (το ρητορικό ερώτημα έθεσε πρώτος, μάλλον, ο τσεμπαλίστας Kenneth Gilbert). 

Ο Bach δεν έγραψε ένα συνηθισμένο σύνολο παραλλαγών σε κάποιο θέμα και, σίγουρα, όχι μια πρακτική άσκηση για φερέλπιδες σπουδαστές πληκτροφόρων! Ένα Έργο που κλείνει σε κύκλο, εναρμονίζοντας με τρόπο μοναδικό, μουσικά στοιχεία, ακόμα και ετερόκλητα μεταξύ τους, σε μια αληθινή Σύνθεση. Αρχίζει με το Θέμα-Aria και τελειώνει με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Και προ(σ)καλεί τόσο τον ερμηνευτή όσο και τον ακροατή να εστιάσουν το μέσα τους βλέμμα στην αναζήτηση και την ανακάλυψη της Αρμονίας που συν-τελείται στη θέαση του αΐδιου δημιουργικού Κύκλου.

- Το παραπάνω κείμενο του φιλολόγου Κώστα Μεϊντάνη δημοσιεύθηκε στο πρόγραμμα του ρεσιτάλ του πιανίστα Νίκου Λαάρη στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, όπου ερμήνευσε τις Παραλλαγές Goldberg του Bach. 

Η ποίηση στην αγκαλιά της μουσικής

Γράφει ο Γιώργος B. Μονεμβασίτης

«Εν αρχή ην ο λόγος», βεβαίως, επομένως ίσως θα έπρεπε η παρούσα ηχοβολή να ονομαστεί «Η μουσική στην αγκαλιά της ποίησης». Το θέμα της μελοποίησης του ποιητικού λόγου – γιατί περί αυτού πρόκειται – απασχολεί παλαιόθεν και επιμόνως όσους περί την μουσικήν – αλλά και περί την ποίησιν – τυρβάζουν. Το ζητούμενο είναι πάντοτε η αρμονική συνύπαρξη λόγου και μέλους. Το ζήτημα αυτό αποτελεί συχνά θέμα συζήτησης, αλλά και πυρήνα πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Έχουμε παρακολουθήσει αρκετές και από τις μεν και από τις δε. Και έχουμε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ουδείς καταλληλότερος να σχεδιάσει μια τέτοια εκδήλωση από την (και) ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου. Η Ιουλίτα Ηλιοπούλου γνωρίζει καλά και την ποιητική του λόγου και τη μουσική ποιητική. Το έχει αποδείξει, άλλωστε, πολλές φορές, με κορύφωμα την επί δεκατρία χρόνια επιμέλεια – και το σχεδιασμό βεβαίως – των ετήσιων κύκλων σύζευξης λογοτεχνίας και μουσικής που συνδιοργάνωνε η αλήστου μνήμης Ορχήστρα των Χρωμάτων με το Ίδρυμα Μελίνα Μερκούρη τις Δευτέρες του χειμώνα και της άνοιξης στον ιδιαίτερο χώρο του τελευταίου στην Πλάκα. Μαζί με την Ορχήστρα των Χρωμάτων χάθηκαν, δυστυχώς, και αυτές, από τη ζωή, όχι, όμως, από τη μνήμη.

Στην περίπτωση αυτή, ωστόσο, ίσχυσε, έστω και εν μέρει, το «Ο βασιλεύς απέθανεν, ζήτω ο βασιλεύς». Η Ιουλίτα Ηλιοπούλου βρήκε καινούρια στέγη για να φιλοξενήσει τις πρωτότυπες, όσο και σαγηνευτικές ιδέες της. Και είναι αυτή το Ίδρυμα εικαστικών τεχνών και μουσικής Β&Μ Θεοχαράκη. Οι ξεχωριστές εκδηλώσεις άρχισαν πέρσι και εντάσσονται σε μικρούς κύκλους με τη γενική ονομασία «Ποίηση και μουσική». Τρεις την προηγούμενη περίοδο, δύο στην τρέχουσα, ελπίζουμε σε περισσότερες στο μέλλον.
Και αν η ονομασία των κύκλων μοιάζει κοινότοπη, απόλυτα προσδιοριστική, ωστόσο, δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο με την ιδιαίτερη ονομασία κάθε εκδήλωσης, η οποία είναι εξ ορισμού ποιητική και εύστοχα προσδιοριστική.
Η πρώτη εκδήλωση της φετινής περιόδου (6 Νοεμβρίου 2014), φερ’ ειπείν, είχε όνομα «Φύση χαμόγελ’ άστραψες...». Με άξονα την ποίηση του Διονυσίου Σολωμού και μουσικό όχημα μελοποιημένα από τον Γιώργο Κουρουπό ποιήματα, αποτέλεσε μια ευφάνταστη ξενάγηση στην πολύτροπη δυναμική της ελληνικής φύσης, όπως εμφανίζεται στο λόγο των ποιητών. Η ίδια η Ιουλίτα Ηλιοπούλου διάβασε-απήγγειλε, με το μοναδικό της τρόπο, επιλεγμένα σχετικά ποιήματα του Σολωμού κυρίως, όπως προαναφέρθηκε, αλλά και του Ελύτη, του Εμπειρίκου, του Κάλβου, του Άγρα και δικά της, ενώ εμβόλιμα η Άρτεμις Μπόγρη, ερμήνευσε τραγούδια του Γιώργου Κουρουπού σε ποίηση Σολωμού, Ελύτη, Εμπειρίκου, Λόρκα, Ηλιοπούλου και Αγγελάκη, συνοδευόμενη στο πιάνο από τον ίδιο το συνθέτη.

Γιώργος Κουρουπός, Ιουλίτα Ηλιοπούλου, Άρτεμις Μπόγρη

Εστιάζοντας στα τραγούδια διαπιστώσαμε για μιαν ακόμη φορά την ικανότητα του συνθέτη να ελίσσεται με την ίδια ευκινησία και ευκολία στα μονοπάτια τόσο της λόγιας, όσο και της λαϊκής μουσικής. Τραγούδια όπως τα «Έστησ΄ ο Έρωτας χορό», «Δε μ’ αγαπάς» και «Εις άρπαγα», σε ποίηση Σολωμού, «Ζωή» και «Τύχη», σε ποίηση Ελύτη, «Μπεμπελούνα σιωπηλή», σε ποίηση Ηλιοπούλου, και «Γαλάζια μάτια» και «Τραγούδι της Ελένης», σε ποίηση Ανδρέα Αγγελάκη, χτισμένα με ηχορυθμούς ελληνικούς επικοινωνούν άμεσα με τον ακροατή τους και του προκαλούν αυθόρμητη αισθητική συγκίνηση. Η Άρτεμις Μπόγρη ερμήνευσε τα τραγούδια με υποδειγματική προσαρμοστικότητα, ενώ η πιανιστική συνοδεία του συνθέτη αποτέλεσε ένα δημιουργικό στήριγμα. Είναι άξιος θαυμασμού ο Γιώργος Κουρουπός, που παρά τα όσα κάνει, συνεχίζει να είναι ένας άξιος ακομπανιατέρ.
Την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί στο Ίδρυμα Θεοχαράκη η δεύτερη εκδήλωση του φετινού κύκλου που έχει το ιδιαίτερο όνομα «Μνήμες από το παιδικό δωμάτιο». Ένα πρόγραμμα μουσικής και ποίησης με θέμα την παιδική ηλικία, τη μνήμη των παιδικών χρόνων, όπως αποτυπώνεται στη μουσική του Ρόμπερτ Σούμαν – κυρίως στις Παιδικές Σκηνές – του Σεργκέι Προκόφιεφ και του Χοακίν Τουρίνα, σε τραγούδια του Φραντς Σούμπερτ, του Ρόμπερτ Σούμαν, του Μόδεστου Μουσσόργκσκι και του Γιώργου Κουρουπού, καθώς και στην ποίηση του Σαρλ Μπωντλέρ, του Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς, του Χουάν Κάρλος Μέστρε, του Νικάνορ Πάρρα, του Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, του Οδυσσέα Ελύτη, του Γιάννη Ρίτσου, του Γιώργου Σαραντάρη.

Δάφνη Πανουργιά, Ντιάνα Βρανούση

Τα ποιήματα θα απαγγείλει η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, βεβαίως, θα τραγουδήσει τα τραγούδια η Δάφνη Πανουργιά, ενώ θα τη συνοδεύσει στο πιάνο, αλλά και θα ερμηνεύσει το έργα για σόλο πιάνο, η Ντιάνα Βρανούση. Όσοι αποζητάτε μια διαφορετική μουσικοποιητική εμπειρία μην το αγνοήσετε. 

Καθηγητής Γεώργιος Δημακόπουλος: "Η φονταμενταλιστική ανάγνωση τόσο των Πατέρων όσο και της Αγίας Γραφής δεν οδηγεί ποτέ στον Θεό. Αντίθετα οδηγεί στην ειδωλολατρία"

Ορθόδοξος φονταμενταλισμός

Ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της Ορθοδοξίας είναι η ευλάβεια της για τους μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας, οι οποίοι δεν υπήρξαν μόνο υποδείγματα αγιότητας, αλλά και οι μεγαλύτεροι διανοούμενοι της εποχής τους. Τα κείμενα αγίων όπως ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος Θεολόγος ή ο Μάξιμος Ομολογητής, αποτέλεσαν, και θα συνεχίσουν να αποτελούν, απαραίτητους οδηγούς στη χριστιανική πίστη και ζωή. 

Είναι, όμως, ανησυχητικό το γεγονός ότι κατά τα τελευταία χρόνια, αρκετοί ορθόδοξοι κληρικοί και μοναχοί έχουν προχωρήσει σε δημόσιες δηλώσεις και τοποθετήσεις, εκφράζοντας μια «φονταμενταλιστική» προσέγγιση των Πατέρων της Εκκλησίας. Αν οι ηγέτες της Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν ενωθούν και δεν συντονιστούν προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτή την εξέλιξη, η Ορθόδοξη Εκκλησία στο σύνολό της κινδυνεύει να κυριευθεί από εξτρεμιστές. 

Όπως και άλλα φονταμενταλιστικά κινήματα, έτσι και ο ορθόδοξος φονταμενταλισμός περιορίζει ολάκερη τη θεολογική διδασκαλία σε ένα υποσύνολο θεολογικών αξιωμάτων, κρίνοντας στη συνέχεια την αξία των άλλων σύμφωνα με αυτά. Η τάση αυτή εκδηλώνεται συνήθως με κατηγορίες σύμφωνα με τις οποίες μεμονωμένα άτομα, θεσμοί ή ολόκληροι κλάδοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν ανταποκρίνονται σ’ αυτό το αυτο-επιβαλλόμενο πρότυπο ορθόδοξης διδασκαλίας. Για παράδειγμα, όταν η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου διοργάνωσε το 2010 ένα διεθνές συνέδριο προκειμένου να εξεταστεί ο ρόλος των Πατέρων στη σύγχρονη εποχή, διάφοροι επικίνδυνοι καιροσκόποι στην Εκκλησία της Ελλάδος την κατηγόρησαν, όπως και τον τοπικό επίσκοπο, για αίρεση. 

Το βασικό πνευματικό σφάλμα του ορθόδοξου φονταμενταλισμού έγκειται στην υπόθεση ότι οι Πατέρες της Εκκλησίας συμφωνούν μεταξύ τους σε όλα τα θεολογικά και ηθικά θέματα. Αυτή η παρανόηση συνδέεται, χωρίς αμφιβολία, με μια άλλη εξίσου εσφαλμένη πεποίθηση, ότι δηλ. η ορθόδοξη θεολογία δεν έχει υποστεί καμία μεταβολή – ωστόσο κάτι τέτοιο δεν είναι αλήθεια, καθώς διαφορετικά δεν θα υπήρχε καμία ανάγκη για τους Πατέρες να ενδιαφέρονται για την οικοδόμηση ενός consensus, μιας συμφωνίας δηλ. στις διάφορες Οικουμενικές Συνόδους. 

Η ειρωνεία, όπως προσδιορίζεται από την πρόσφατη μελέτη του φονταμενταλισμού, είναι ότι, ενώ οι φονταμενταλιστές ισχυρίζονται ότι προστατεύουν την ορθόδοξη χριστιανική πίστη από την διαφθορά της νεωτερικότητας, το όραμα που έχουν για τον Ορθόδοξο Χριστιανισμό είναι καθ’ αυτό ένα πολύ σύγχρονο φαινόμενο. Με άλλα λόγια, η Ορθοδοξία ποτέ δεν ήταν αυτό που φονταμενταλιστές ισχυρίζονται ότι είναι. 

Πράγματι, μια προσεκτική ανάγνωση της χριστιανικής ιστορίας και θεολογίας καθιστά σαφές ότι ορισμένοι από τους πλέον σημαίνοντες αγίους της Εκκλησίας είχαν διαφωνίες μεταξύ τους, μερικές φορές μάλιστα πολύ έντονες. Για παράδειγμα οι απόστολοι Πέτρος και Παύλος διαφωνούσαν σχετικά με την περιτομή. Ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος ο Θεολόγος συγκρούστηκαν σχετικά με το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για την αναγνώριση της θεότητας του Αγίου Πνεύματος. Και ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο οποίος έζησε σε ένα μοναστήρι στα όρια του ισλαμικού χαλιφάτου, εγκατέλειψε την προγενέστερή του υμνογραφική παράδοση, προκειμένου να αναπτύξει μια νέα που θα ανταποκρινόταν στις ανάγκες της κοινότητάς του. 

Είναι σημαντικό να αντιληφθούμε ότι οι ορθόδοξοι φονταμενταλιστές επιχειρούν να ενισχύουν την εκ μέρους τους απλουστευτική ανάγνωση των Πατέρων της Εκκλησίας, με επιπλέον αναλήθειες και ψεύδη. Ένα από αυτά τα πιο συνηθισμένα ψεύδη, είναι ο ισχυρισμός τους ότι ο μοναχισμός υπήρξε ανέκαθεν ο θεματοφύλακας της ορθοδόξου διδασκαλίας. Ένα άλλο επιμένει ότι οι Πατέρες ήταν αντίθετοι στο στοχασμό. Ενώ ένα τρίτο προβάλλει την ιδέα ότι η συμμόρφωση προς τη διδασκαλία των Πατέρων προϋποθέτει την αντίσταση προς οτιδήποτε προέρχεται από τη Δύση. Όλοι οι παραπάνω ισχυρισμοί είναι προφανώς λανθασμένοι για συγκεκριμένους λόγους, ωστόσο αποτελούν όλοι μαζί συμπτώματα μιας ιδεολογικής μεταμφίεσης που επιδιώκει την απόδραση από το σύγχρονο κόσμο. 

Ο ύπουλος κίνδυνος των ορθόδοξων φονταμενταλιστών είναι ότι συσκοτίζουν τη διαφορά ανάμεσα στην παράδοση και τον φονταμενταλισμό. Χρησιμοποιώντας την παράδοση ως πολιτικό όπλο, ο ιδεολόγος εξαπατά εκείνους που δεν είναι διατεθειμένοι να αμφισβητήσουν την αξιοπιστία των θρησκευτικών ηγετών τους. 

Σε μια εποχή που τόσοι πολλοί νέοι άνθρωποι επιλέγουν να μείνουν μακριά από κάθε θρησκευτική παράδοση και εκκλησιαστικό θεσμό, η εξάπλωση της φονταμενταλιστικής ιδεολογίας στις ενορίες οδηγεί σε μια κατάσταση όπου τα παιδιά μας καλούνται να επιλέξουν μεταξύ ενός θρησκευτικού εξτρεμισμού ή της καθολικής θρησκευτικής αδιαφορίας. 

Είναι καιρός οι ορθόδοξοι αρχιερείς και οι λαϊκοί που κατέχουν υπεύθυνες θέσεις να διακηρύξουν προς κάθε κατεύθυνση ότι η ιδιαίτερη σπουδαιότητα των Πατέρων της Εκκλησίας δεν έγκειται στη δουλική τήρηση ενός απολιθωμένου συνόλου προτάσεων που χρησιμοποιούνται με σκοπό την αυτοπροβολή. Η σημασία των Πατέρων βρίσκεται στην ειλικρινή και από τα βάθη της ψυχής τους προσπάθεια αναζήτησης του Θεού και της συνάντησής του με τον κόσμο. Η φονταμενταλιστική ανάγνωση τόσο των Πατέρων όσο και της Αγίας Γραφής δεν οδηγεί ποτέ στον Θεό. Αντίθετα οδηγεί στην ειδωλολατρία. 

Γεώργιος Δημακόπουλος 

Καθηγητής Ιστορικής Θεολογίας Διευθυντής και Συν-Ιδρυτής του Κέντρου Ορθοδόξων Χριστιανικών Σπουδών Πανεπιστήμιου Fordham, Νέα Υόρκη, Η.Π.Α. 

Μετάφραση: Νικόλαος Ασπρούλης, Υπ. Δρ. Φιλοσοφίας ΕΑΠ, Επιστημονικός Συνεργάτης Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου και περιοδικού Θεολογία. 

ΕΝΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΕΜΠΝΕΥΣΕΩΣ ΚΟΛΑΖ ΤΟΥ ΕΛΥΤΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στην έκθεση «Βίοι Παράλληλοι» που διοργανώνει η Εταιρεία Συγγραφέων στο Κέντρο Τεχνών του Δήμου Αθηναίων (εγκαινιάστηκε την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου και θα διαρκέσει δύο εβδομάδες), αποκαλύπτονται άγνωστες καλλιτεχνικές πλευρές των γνωστών ποιητών και πεζογράφων. 

Η ιδέα για μια τέτοια έκθεση ήταν του προέδρου της Εταιρείας Συγγραφέων Δημήτρη Καλοκύρη. Ανάμεσα στα έργα που εκτίθενται είναι και το πρώιμο κολάζ (1968) του Οδυσσέα Ελύτη, που παραθέτουμε εδώ. 

Πρόκειται για ένα άτιτλο κολάζ σε χαρτόνι, σαφώς, όμως, θρησκευτικής εμπνεύσεως. Το κολάζ αυτό ανήκει στο Αρχείο Δημήτρη Καλοκύρη και εκτίθεται μόνιμα στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης από το 2011, οπότε έλαβε χώρα εκεί η έκθεση Οδυσσέας Ελύτης: «ΦΡΟΝΤΙΣΕ ΝΑ ΤΥΠΩΘΕΙ ΠΑΝΟΜΟΙΟΤΥΠΟ», με πρωτότυπο υλικό (χειρόγραφα, σχέδια, κολάζ και φωτογραφίες) από το Αρχείο του Δημήτρη Καλοκύρη, ψηφιακά και πρωτότυπα έργα ζωγραφικής που φιλοτέχνησαν από κοινού με την Ελένη Καλοκύρη. 

Στο κολάζ αυτό του Ελύτη διακρίνουμε ένα γαλάζιο με ασημί ακτίνες και μικρές επιφάνειες τροχό, που περιέχει διάφορα γεωμετρικά σχήματα (τετράγωνο, ρόμβο κ.α.) και παραπέμπει στη «δόξα» των βυζαντινών εικόνων, η οποία περιβάλλει τον Χριστό. Το κεντρικό πρόσωπο του κολάζ παραπέμπει στον Χριστό, αλλά νομίζω ότι η «πηγή» του Ελύτη είναι κάποιος άγιος και όχι μια εικόνα του Χριστού. Από το στόμα του εκπορεύονται ακτίνες που είναι ο λόγος του, ο οποίος δηλώνεται με το ανοιχτό Ευαγγέλιο. Στο Ευαγγέλιο αναγράφεται η φράση του Χριστού: «ἐγώ εἰμι ἡ θύρα• δι' ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ, σωθήσεται, καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται, καὶ νομὴν εὑρήσει» (Ιωάν. 10,9). Η μύτη του Χριστού (;) συνεχίζει, θα λέγαμε, προς τα πάνω με ένα «στύλο» στον οποίο στηρίζεται ένα κεφάλι βυζαντινής τεχνοτροπίας. Το ερευνώ, αλλά πιθανολογώ πως πρόκειται ή για κεφάλι του Χριστού ως βρέφους στην εικόνα της Παναγίας Οδηγήτριας ή κεφάλι αγγέλου από ευρύτερη σύνθεση. 

Το κολάζ αυτό είναι του 1968. Έχουν προηγηθεί δύο ακόμα θρησκευτικής εμπνεύσεως κολάζ, όπου δεσπόζουν άγγελοι στο Αιγαίο: Ο άγγελος της Αστυπάλαιας (1966) και Η προσφορά (1967). Την ίδια χρονιά (1968) ο Ελύτης κάνει και το κολάζ Το μήνυμα. 

Στις 23 Φεβρουαρίου αυτή της χρονιάς το Θέατρο Τέχνης ανεβάζει το μονόπρακτο του Jean Genet «Οι δούλες», σε μετάφραση Ελύτη. Ο Pierre Emmanuel τον προσκαλεί να διαβάσει ποιήματά του στο Παρίσι. Ο Ελύτης αρνείται, μια και επικρατεί στην Ελλάδα δικτατορία. Αποφασίζει να καταπιαστεί με τη μετάφραση αποσπασμάτων της Σαπφούς. Το καλοκαίρι, εκδίδεται στο Παλέρμο της Ιταλίας επιλογή ποιημάτων του, με τίτλο 21, Poesie, σε μετάφραση Vincenzo Rotolo στη σειρά «Τετράδια νεοελληνικής ποίησης» του Ινστιτούτου Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών. 

Στις 3 Μαΐου του επόμενου έτους (1969) αναχωρεί, τελικά, για το Παρίσι.

Δείτε, επίσης, στην Ιδιωτική Οδό: Οι άγγελοι στις συνεικόνες του Ελύτη. 

ΤΟ ΜΠΑΛΕΤΟ "ΑΣΩΤΟΣ ΥΙΟΣ" ΤΟΥ ΣΕΡΓΚΕΪ ΠΡΟΚΟΦΙΕΦ (1929)

Οι πρώτοι διδάξαντες: Felia Doubrovska and Serge Lifar  (1929)

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Sergei Prokofiev (1891-1953): The Prodigal Son, Ballet in Three Scenes, Op 46. 

Ένα από τα περίφημα μπαλέτα που συνέθεσε ο Σεργκέι Προκόφιεφ (1928-29) και χορογράφησε ο θρυλικός Ζορζ Μπαλανσίν (1904 - 1983). 

Το μπαλέτο Άσωτος υιός, σε τρεις σκηνές, είναι από τις πρώτες δημιουργίες του Μπαλανσίν (1929) και η τελευταία του για τα Ρωσικά Μπαλέτα του Ντιάγκιλεφ. 

Το μπαλέτο αφηγείται με τον δικό του τρόπο την παραβολή του ασώτου υιού της Καινής Διαθήκης. Το λιμπρέτο στηρίζεται στην σχετική διήγηση του Κατά Λουκάν Ευαγγελίου. Ο άσωτος γιος, μετανοώντας για την έκλυτη ζωή του, που την πέρασε συντροφιά με τη λάγνα Σειρήνα και τους μέθυσους φίλους του, επιστρέφει γονυπετής στο πατρικό του, όπου τον υποδέχεται με ανοιχτή αγκαλιά ο γέροντας πατέρας του. 

Η πρεμιέρα του έργου πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 21 Μαΐου 1929, στο Θέατρο Σάρα Μπερνάρ, στο Παρίσι. Η πρεμιέρα στο θέατρο Mariinsky της Αγίας Πετρούπολης έγινε 72 χρόνια μετά! Στις 14 Δεκεμβρίου 2001.

Από το ανέβασμα του Ασώτου υιού στο Mariinsky (2013)

Η επιστροφή του Ασώτου στην Αγία Πετρούπολη είχε μεγάλη σημασία. Για πρώτη φορά, ένα μπαλέτο της πιο ριζοσπαστικής περιόδου του Saisons Russes του Diaghilev επέστρεφε στη σκηνή του Θεάτρου Mariinsky, σπάζοντας τα δεσμά κάθε καλλιτεχνικής και ιδεολογικής λογοκρισίας, που επικρατούσε στην τότε Ρωσία. 

Με την επιστροφή του Ασώτου στο Θέατρο Mariinsky και την παραγωγή του με νέους χορευτές, άρχισε να αποκαθίσταται μια αντικειμενική εικόνα της εξέλιξης του μπαλέτου στον 20ο αιώνα. 

Αξίζει να σημειωθεί πως στις 30 Απριλίου 2013 η σπουδαία Ελληνίδα μπαλαρίνα του θεάτρου Mariinsky Αλεξάνδρα Ιωσηφίδη, χόρεψε στη σκηνή του θεάτρου Mariinsky στο «Πουλί της φωτιάς» του Στραβίνσκυ. 

Στο πρόγραμμα της βραδιάς συμπεριλαμβανόταν και ο Άσωτος υιός του Προκόφιεφ, στην θρυλική, πλέον, χορογραφία του Μπαλανσίν (διάρκεια 40 λεπτά).

ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ εἶναι λόγος παντελῶς ἄσχετος μέ τήν Ἐκκλησία, ἀποτελεῖ «αἵρεση»

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Στην πρόσφατη εγκύκλιο της Ιεράς Συνόδου για την «Λειτουργία ἱστοσελίδων ἐκ μέρους ἐκκλησιαστικῶν φορέων καί ἐκ μέρους κληρικῶν καί μοναχῶν» (15/1/2015), αναφέρονται κατηγορηματικώ τω τρόπω και τα εξής: 

«…τόσον οἱ μοναχοί ὅσον καί οἱ κληρικοί παντός βαθμοῦ ὀφείλουν νά μήν λησμονοῦν, ὅτι τήν ἰδιότητά τους αὐτή δέν τήν χάνουν καί δέν μετατρέπονται σέ ἁπλοῦς ἰδιῶτες, ὅταν διαδίδουν τίς ἀπόψεις τους στό διαδίκτυο, ὅπως δέν τήν χάνουν οὔτε ὅταν ἐκφράζουν τίς ἀπόψεις τους διά τοῦ τύπου ἤ σέ δημόσιο χῶρο. Ὁ σεβασμός πού ἐμπνέει τό μοναχικό ἤ ἱερατικό σχῆμα τους στό κοινό τῶν ἀναγνωστῶν τους δέν μπορεῖ νά χρησιμοποιεῖται γιά τήν ἀνάπτυξη διχαστικοῦ λόγου, τόν προπαγανδισμό, τήν ὑποστήριξη παρατάξεων, τήν ἔκφραση προσωπικῆς ἐμπαθείας, τήν προσβολή τῆς τιμῆς καί τῆς ὑπολήψεως λαϊκοῦ ἤ κληρικοῦ ἤ ἀκόμη καί τήν πρόκληση σχίσματος πρός τόν τοπικό Ἐπίσκοπο ἤ πρός ὅσους ἔχουν τήν εὐθύνη διοικήσεως ἄλλων Μητροπόλεων, ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καί Πατριαρχείων, δηλαδή γιά ἐπιδιώξεις, πού ἀνήκουν στήν ἀνθρώπινη παθολογία, δέν ἐντάσσονται στό σωτηριολογικό σκοπό τῆς Ἐκκλησίας καί προκαλοῦν διαίρεση τοῦ Σώματός Της. Ὁ δημόσιος λόγος πού ἀναπαράγει τά προαναφερθέντα χαρακτηριστικά δέν εἶναι ἁπλῶς «παράνομος» ἤ «ἀνήθικος» ἤ «ἀντικανονικός». Εἶναι λόγος παντελῶς ἄσχετος μέ τήν Ἐκκλησία, ἀποτελεῖ «αἵρεση»,δηλαδή ἐκτροπή τοῦ κληρικοῦ καί τοῦ μοναχοῦ ἀπό τήν ἀποστολή στήν ὁποία προσῆλθε ἑκουσίως, καί προτίμηση (αἵρεση) προσωπικῆς ἐκδοχῆς γιά τό καθῆκον του ὡς κληρικοῦ ἤ μοναχοῦ καί τό περιεχόμενο τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ γεγονότος, καί, ὡς τοιοῦτος, εἶναι λόγος ἀποδοκιμαστέος».

Φαίνεται όμως πως τα παραπάνω της Ι. Συνόδου δεν αγγίζουν την Μητρόπολη Πειραιώς, η οποία συνεχίζει ακάθεκτη στη δική της «αιρετική» λογική. Έτσι, τις τελευταίες μέρες το διαδίκτυο κατακλύστηκε από τα εξής κείμενα του Γραφείου Αιρέσεων της Μητροπόλεως Πειραιώς και του κληρικού της Μητροπόλεως Άγγελου Αγγελακόπουλου: 

- Σχόλιο σε θλιβερό επισκοπικό οικουμενιστικό ολίσθημα (Γραφείο επί των Αιρέσεων και παραθρησκειών Ι. Μ. Πειραιώς) 

- Πρωτοπρ. Άγγελος Αγγελακόπουλος, Η οικουμενιστική ταυτότητα του Σεβ. Μητρ. Αργολίδος κ. Νεκταρίου 

- Πρωτοπρ. Άγγελος Αγγελακόπουλος, Η θεολογική επιχειρηματολογία εναντίον της χειροτονίας γυναικών 

- Απόπειρα φιμώσεως του αντιαιρετικού αγώνος; (Γραφείο επί των Αιρέσεων και παραθρησκειών Ι. Μ. Πειραιώς)  

Δύο κείμενα, λοιπόν, εναντίον του Μητροπολίτου Αργολίδος Νεκταρίου, με αφορμή την συμμετοχή του σε εκδήλωση παρουσίασης ενός βιβλίου (συνέντευξη) του Πάπα Φραγκίσκου. Ένα κείμενο εναντίον της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ., με αφορμή επιστημονικό συνέδριο που συνεκλήθη πρόσφατα εκεί. Και για …κερασάκι στην τούρτα, ένα κείμενο εναντίον της Συνοδικής Εγκυκλίου για την χρήση του διαδικτύου από Μητροπόλεις, κληρικούς και μοναχούς. 

Η Ιδιωτική Οδός στοιχούμενη στην Συνοδική Εγκύκλιο, θεωρεί ότι τα παραπάνω κείμενα της Πειραϊκής Εκκλησίας «εἶναι λόγος παντελῶς ἄσχετος μέ τήν Ἐκκλησία, ἀποτελεῖ «αἵρεση», δηλαδή ἐκτροπή τοῦ κληρικοῦ καί τοῦ μοναχοῦ ἀπό τήν ἀποστολή στήν ὁποία προσῆλθε ἑκουσίως, καί προτίμηση (αἵρεση) προσωπικῆς ἐκδοχῆς γιά τό καθῆκον του ὡς κληρικοῦ ἤ μοναχοῦ καί τό περιεχόμενο τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ γεγονότος, καί, ὡς τοιοῦτος, εἶναι λόγος ἀποδοκιμαστέος».

Your own personal Jesus / Μια απελπισμένη κραυγή...

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Personal Jesus / Προσωπικός Ιησούς
Your own personal Jesus / Ο δικός σου προσωπικός Ιησούς 

Someone to hear your prayers / Κάποιος ν’ ακούει τις προσευχές σου 

Someone who cares / Κάποιος που νοιάζεται 

Your own personal Jesus / Ο δικός σου προσωπικός Ιησούς

Someone to hear your prayers / Κάποιος ν’ ακούει τις προσευχές σου

Someone who’s there /Κάποιος που θα σου σταθεί

Feeling unknown / Αισθάνεσαι άγνωστος

And you‘re all alone / Κι είσαι ολομόναχος

Flesh and bone / Σάρκα και οστά

By the telephone / Δίπλα στο τηλέφωνο

Lift up the receiver / Σήκωσε το ακουστικό

I’ll make you a believer / Θα σε κάνω να πιστέψεις

Take second best / Διάλεξέ με κι ας είμαι η δεύτερή σου επιλογή

Put me to the test / Βάλε με σε δοκιμασία

Things on your chest / Ό,τι σε βαραίνει

You need to confess / Και θέλεις να εξομολογηθείς

I will deliver / Θα σε λυτρώσω

You know I’m a forgiver / Θα σε συγχωρήσω, το ξέρεις

Reach out and touch faith / Άπλωσε το χέρι σου και άγγιξε την πίστη 

Your own personal Jesus… / Ο δικός σου προσωπικός Ιησούς

Το παραπάνω τραγούδι το ερμηνεύει, στο βίντεο που παραθέτουμε, ο Johnny Cash. Ένας διάσημος εκπρόσωπος της country music.
Ας δούμε την περιπέτεια αυτού του τραγουδιού.
Πρωτοκυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 1989 σε single από τους Depeche Mode και συμπεριλήφθηκε ένα χρόνο αργότερα στο δίσκο τους VIOLATOR, έναν από τους πιο δημοφιλείς pop δίσκους όλων των εποχών. Σύμφωνα με τον δημιουργό Martin Gore, η έμπνευσή του προήλθε από το βιβλίο «Ο Έλβις κι εγώ» της Priscilla Presley. Ένα τραγούδι, δηλαδή, για τη θεοποίηση του άλλου στις ερωτικές σχέσεις.

Παρά όμως τους απλοϊκούς στίχους και την «πιασάρικη» μελωδία που εύκολα εντυπώνεται, το τραγούδι έχει μία σκοτεινή απειλητική δύναμη, θρησκευτικής έντασης, που το κάνει να ξεπερνάει τα όρια της pop-electric, τα όρια ενός ανώδυνου συναισθηματισμού εμπνευσμένου από το αμερικάνικο άρλεκιν του βασιλιά του ροκ εν ρολ και της μούσας του. Υπάρχει μία απελπισμένη κραυγή, μία έκκληση για επιείκεια με άρωμα θανάτου που νομίζω ότι γίνεται ακόμα πιο έντονη στην πολύ πιο προσωπική, σχεδόν αυτοβιογραφική χροιά της διασκευής του τραγουδιού από τον Johnny Cash προς το τέλος της πολυτάραχης ζωής του. Ο μύθος της country που έλιωσε στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά και βρήκε καταφύγιο στην εσωτερική, προσωπική του σχέση με το Θεό. Παραλλαγές στο θέμα αυτό έχουμε δει πολλές, η αλήθεια στον Cash προέρχεται από το ότι δεν αποποιείται το αμαρτωλό παρελθόν του και χωρίς διδακτισμούς και τυμπανοκρουσίες, παραμένει απελπισμένος, ανθρώπινος, συνεχίζει να αναμετριέται με τους προσωπικούς του δαίμονες, απλώς με μεγαλύτερη σοφία και στωϊκότητα. Ένα μουσικό όνειρο για την πίστη και τη συγχώρεση όπου συναντιούνται ο Μπωντλέρ, ο Μπάροουζ και ο Έντγκαρ Άλαν Πόε.

Ο Cash έχει κυκλοφορήσει κι έναν άλλο δίσκο με τίτλο GOD. Εκεί συναντούμε ένα ακόμη τραγούδι για τον Ιησού: It was Jesus.
Ο Cash μας υπενθυμίζει κάτι που πολλές φορές ξεχνάμε. Την προσωπική μας συνάντηση με τον Ιησού. Αυτήν που επεδίωξαν με τρόπο ερωτικό, δηλαδή καρδιακά, οι Μάγοι ζητώντας το «νέον παιδίον, τον προ αιώνων Θεόν», οι Απόστολοι που ανταποκρίνονται στην κλήση του Ιησού, ο Ζακχαίος που ανεβαίνει στο δέντρο για να δει τον Ιησού και στη συνέχεια Τον δέχεται σπίτι του, η αιμορροούσα γυναίκα που τον αγγίζει και θεραπεύεται (πρβλ. τον στίχο “Reach out and touch faith”), η πόρνη που τον ραίνει με μύρα και δάκρυα ζητώντας εν σιωπή τη λύτρωση (“I’will deliver”), ο ληστής που αναφωνεί την υστάτη ώρα το «Μνήσθητί μου» (“You know I’m a forgiver”), οι Μυροφόρες που αψηφούν κάθε εμπόδιο για να συναντήσουν τον Νυμφίο τους, ο απόστολος Παύλος που Τον συναντά στον δρόμο προς την Δαμασκό (“I’ll make you a believer”), οι άγιοι και οι μάρτυρες ανά τους αιώνες που αισθάνονταν την παρουσία του Ιησού σε κάθε στιγμή της ζωής τους (Cash: “Someone to hear your prayers, someone who cares, someone who’s there”).
Ο προσωπικός Ιησούς του Cash δεν διαφέρει από τον Νυμφίο του Άσματος: Λαβώνει με την αγάπη του.
Τον ψάχνεις συνεχώς («ζητήσω όν ηγάπησεν η ψυχή μου») και μπορεί να μην τον βρίσκεις («εζήτησα αυτόν και ουχ εύρον αυτόν»). Τον αναζητάς στους λαβυρίνθους της ψυχής σου και στους δρόμους της πολιτείας («Μη όν ηγάπησεν η ψυχή μου είδετε;»). Σου χτυπάει την πόρτα και βγαίνεις προς υπάντησίν του («ήνοιξα εγώ τω αδελφιδώ μου, αδελφιδός μου παρήλθεν, ψυχή μου εξήλθεν εν λόγω αυτού»).
Είναι ο δικός σου, ο προσωπικός Ιησούς. Your own personal Jesus…

ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΔΩΜΑΤΙΟ / 12 Φεβρουαρίου στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Μνήμες από το παιδικό δωμάτιο 

Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2015 στις 20:30, στο Ίδρυμα Θεοχαράκη

Ένα πρόγραμμα μουσικής και ποίησης με θέμα την παιδική ηλικία, την μνήμη των παιδικών χρόνων όπως αποτυπώνεται στην μουσική των Robert Schumann -κυρίως στις Παιδικές σκηνές-, Σεργκέι Προκόφιεφ, Joaquin Turina, αλλά και στο έντεχνο τραγούδι των Μόδεστου Μουσσόργκσκυ, Franz Schubert και Γιώργου Κουρουπού, καθώς και στην ποίηση των Σαρλ Μπωντλέρ, Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς, Χουάν Κάρλος Μέστρε, Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, Οδυσσέα Ελύτη, Γιάννη Ρίτσου, Γιώργου Σαραντάρη. 

Πιάνο: Ντιάνα Βρανούση 

Τραγούδι: Δάφνη Πανουργιά 

Απαγγελία: Ιουλίτα Ηλιοπούλου 

Δάφνη Πανουργιά και Ντιάνα Βρανούση - φωτ. Γ. Μονεμβασίτης

ΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΣΤΕΠΑ" / Επιθεώρηση Ρωσικού πολιτισμού

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Στέπα. Ἐπιθεώρηση ρωσικοῦ πολιτισμοῦ, Ἐκδόσεις S@mizdat, Ἀθήνα 2014, σελ. 224 

Mία νέα ἔκδοση εἶδε τό φῶς τῆς δημοσιότητας τόν Δεκέμβριο τοῦ 2014, τό περιοδικό «Στέπα» ( Ἐπιθεώρηση ρωσικοῦ πολιτισμοῦ) τῶν ἐκδόσεων S@mizdat. 

Τό ἐνδιαφέρον τοῦ ἑλληνικοῦ ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ γιά τήν ρωσσική λογοτεχνία καί τήν ρωσσική σκέψη τοῦ 19ου καί τοῦ 20οῦ αἰ. εἶναι ἔντονο καί διαρκές. Αὐτό φαίνεται ἀπό τήν μεγάλη μεταφραστική ἐργασία πού συντελεσθεῖ κατά τούς δύο αὐτούς αἰῶνες. 

Ἀπό τά κείμενα τοῦ τόμου ἰδιαίτερη προσοχή θα δοθεῖ, νομίζω, στο ἐκτενές (σελ. 64-125) ἀφιέρωμα στήν μεγαλύτερη, κατά κοινή ὁμολογία, Ρωσσίδα ποιήτρια τοῦ 20οῦ αἰ., τήν Ἄννα Ἀχμάτοβα, μέ ἀφορμή τήν συμπλήρωση 125 ἐτῶν ἀπό τήν γέννησή της. Ἐπίσης ἕνα δεύτερο ἐπετειακό ἀφιέρωμα (σελ. 59-169) τοῦ τόμου ἀφορᾶ τόν σπουδαῖο Ρῶσσο ποιητή τοῦ 19ου αἰ. Μιχαήλ Λέρμοντοφ, μέ ἀφορμή τά 200 ἔτη ἀπό τήν γέννησή του. 

Γιά τούς ἀναγνῶστες μέ φιλοσοφικούς προβληματισμούς καί αἰσθητικές ἀναζητήσεις, ἀξιόλογα θά θεωρηθοῦν τό δοκίμιο τοῦ Βλαδ. Σολοβιόφ ἐπιγραφόμενο «Τό ρωσικό ἐθνικό ἰδανικό» (σελ. 171-179) ἀλλά καί τό κείμενο τοῦ π. Πάβελ Φλορένσκι μέ τίτλο «Τό ἐκκλησιαστικό δρώμενο ὡς σύνθεση τεχνῶν» (σελ. 181-192). 

Ἀσφαλῶς δέν εἶναι μικρότερης σημασίας καί τά ὑπόλοιπα κείμενα τοῦ τόμου πού παρουσιάζω σήμερα, ὅπως οἱ μεταφράσεις Ρώσσων λογοτεχνῶν τοῦ 20οῦ αἰ. (ποιημάτων τοῦ Μπλόκ, Μπέλι, ἀλλά καί διηγημάτων τοῦ Πλατόνοφ, τοῦ Ζόσενκο κ.ἄ.). Οἱ θεωρητικοί τῆς λογοτεχνίας θα βροῦν ἐνδιαφέρον καί χρήσιμο τό σύντομο κείμενο τοῦ Ἰωσήφ Μπρόντσκι μέ τίτλο «Ποίηση καί πεζογραφία» (σελ. 60-63). 

Αὐτά καί ἄλλα κείμενα (γιά τό θεάτρο, τόν κινηματογράφο κ.ἄ.) πλαισιώνουν τήν «Στέπα», τήν νέα, φιλόδοξη, ἑλληνική ἔκδοση γιά τόν ρωσσικό πολιτισμό. 

Θά κλείσω τήν παροῦσα παρουσίαση μέ τήν διαπίστωση ὅτι ὁ τόμος φέρνει στο φῶς κείμενα δυσεύρετα καί δυσμετάφραστα. Ἔτσι οἱ μεταφραστικές ἐργασίες τοῦ Δημήτρη Τριανταφυλλίδη πού περιλαμβάνονται στόν τόμο, εἶναι ἀξιόλογες καί μοναδικές.

ΤΟ "ΔΟΚΙΜΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ" ΤΟΥ JEAN DANIELOU ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΣ

Jean Daniélou, Δοκίμιο για το μυστήριο της Ιστορίας, 

μτφρ. Ξενοφών Κομνηνός, εισαγωγή Νικόλαος Ασπρούλης, 

Σειρά: «Εν Διαλόγω - 1», 

Εκδοτική Δημητριάδος, Βόλος, 2014, 392 σσ. 

Η Εκδοτική Δημητριάδος παρουσιάζει σε ελληνική μετάφραση την έκδοση ενός σημαντικού βιβλίου του γνωστού Γάλλου ρωμαιοκαθολικού θεολόγου Jean Daniélou, με τίτλο Δοκίμιο για το μυστήριο της Ιστορίας. 

Με την έκδοση αυτή η Εκδοτική Δημητριάδος εγκαινιάζει τη σειρά «Εν Διαλόγω». Με τη σειρά «Εν Διαλόγω» η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου και η «Εκδοτική Δημητριάδος» στοχεύουν στη δημοσίευση αυτοτελών έργων ευρύτερου θεολογικού και πνευματικού ενδιαφέροντος, Ελλήνων και ξένων συγγραφέων, από τις διάφορες χριστιανικές παραδόσεις. Ειδικότερα, η σειρά φιλοδοξεί α) να παρουσιάσει σε δόκιμες νεοελληνικές μεταφράσεις, με εισαγωγές και ερμηνευτικά σχόλια, κλασικά έργα επιφανών δυτικών θεολόγων και στοχαστών, που σημάδεψαν την πορεία της δυτικής χριστιανικής θεολογίας και του σύγχρονου πολιτισμού γενικότερα, χωρίς επιπλέον να αφήσουν ανεπηρέαστη και τη σύγχρονη ορθόδοξη σκέψη· β) να καταστήσει ευρύτερα γνωστά στο ελληνικό κοινό, με σχολιασμένες εκδόσεις, έργα της ορθόδοξης θεολογίας του 20ου αιώνα, τα οποία θεωρούνται πλέον κλασικά από την παγκόσμια θεολογική και ακαδημαϊκή κοινότητα και αντιπροσωπευτικά της ανατολικής χριστιανικής παράδοσης, δίχως έως τώρα να έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά· και γ) να αναδείξει, στο μέτρο των δυνάμεών της, τη συμβολή, τους προβληματισμούς και τις αναζητήσεις μιας νεώτερης γενιάς ορθόδοξων θεολόγων και στοχαστών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, που μέσα από τη γόνιμη συνάντησή της τόσο με τα μεγάλα αναστήματα της προηγούμενης ομόδοξης θεολογικής γενιάς, όσο και με σημαντικούς στοχαστές του καιρού μας, προσπαθεί να αρθρώσει σύγχρονο θεολογικό λόγο, καθώς έρχεται αντιμέτωπη με τα νέα, και καίρια προβλήματα και ερωτήματα της μετανεωτερικής εποχής μας. 

Το Δοκίμιο για το μυστήριο της Ιστορίας του Jean Daniélou αποτελεί μια από τις πλέον επιτυχείς απόπειρες της σύγχρονης ρωμαιοκαθολικής θεολογίας να έρθει σε γόνιμο διάλογο με την περιβάλλουσα πραγματικότητα της εποχής της, προτείνοντας μια συνεκτική θεώρηση για το νόημα της Ιστορίας η οποία εκκινεί από και θεμελιώνεται στο γεγονός του Ιησού Χριστού. Παρά τη σχετική παλαιότητά του (γράφτηκε το 1953) το βιβλίο αυτό εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα επίκαιρο για τη σύγχρονη ορθόδοξη θεολογία, τόσο με τις προϋποθέσεις (ειδικά με αυτές), όσο και με τις επιμέρους θέσεις του, στο βαθμό που η τελευταία έδειχνε ανέκαθεν να αντιμετωπίζει με ορισμένη καχυποψία το έντονο ιστορικό ενδιαφέρον και τη στράτευση εντός της Ιστορίας του δυτικού χριστιανισμού. Στο έργο τούτο ο επιφανής Γάλλος θεολόγος, μετά από μια εκτενή εισαγωγή στην ευρύτερη θεματική, εξετάζει καταρχήν διάφορα προβλήματα που σχετίζονται με την ερμηνευτική προσέγγιση του νοήματος της Ιστορίας (π.χ. τη σχέση γενικής και ιερής Ιστορίας, τη σχέση του Χριστιανισμού προς τους διάφορους πολιτισμούς), ενώ στη συνέχεια επιχειρεί να αναδείξει και περιγράψει τα ιδιαίτερα γνωρίσματα μιας χριστιανικής θεώρησης του νοήματος της Ιστορίας. Στο τελευταίο μέρος πραγματεύεται τις αποφάσεις τις οποίες καλείται να λάβει ο χριστιανός για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που τον περιβάλλουν. 

Γεννημένος στο Neuilly-sur-Seine (1905) ο Jean Daniélou κάνει σπουδές στη Σορβόννη, όπου εκδηλώνει ενδιαφέρον για τον ελληνιστικό κόσμο της αρχαιότητας και της πρώιμης χριστιανικής περιόδου. Ενταγμένος στους Ιησουίτες από το 1929, σπουδάζει θεολογία στην περίφημη «σχολή της Fourvière» στη Λυών, ενώ το 1942, σε συνεργασία με το δάσκαλό του de Lubac, ιδρύει την περίφημη σειρά πατερικών έργων Sources Chrétiennes. Το 1938 χειροτονείται ιερέας, ενώ το 1943 ολοκληρώνει τη διδακτορική διατριβή του για τον Γρηγόριο Νύσσης. Από το 1943 μέχρι το 1969 κατέχει την έδρα της Ιστορίας του Αρχαίου Χριστιανισμού, ενώ την ίδια περίοδο γίνεται αρχικά επίσκοπος και στη συνέχεια καρδινάλιος. Θα λάβει μέρος στη Β´ Βατικανή Σύνοδο, ασκώντας επιρροή στην προετοιμασία σημαντικών διαταγμάτων. Το 1972 εκλέγεται μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Πεθαίνει το 1974. Ο Daniélou αποτελεί κεντρική μορφή της γαλλόφωνης ρωμαιοκαθολικής θεολογίας του 20ου αιώνα και της κίνησης της ressourcement. Μεταξύ των έργων του συγκαταλέγονται τα Platonisme et Théologie mystique, Aubier, Paris, 1944· Bible et liturgie, Cerf, Paris, 1951, κ.ά.

- Διαβάστε, επίσης, στην Ιδιωτική Οδό την παρουσίαση του βιβλίου από τον Δημήτρη Μπαλτά. 

ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΑΤΡΩΝ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΒΑΛΛΗΝΔΡΑΣ / 1915-2015

Ο μακαριστός Πατρών Νικόδημος ως Αρχιμανδρίτης (1952)

Σαν σήμερα πριν 100 χρόνια, στις 2 Φεβρουαρίου 1915, γεννήθηκε στην Αθήνα ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς. 

Οι γονείς του ονομάζονταν Λεωνίδας και Καλυψώ. Η καταγωγή του από τη Νάξο. 

Ως Μητροπολίτης Πατρών γιόρταζε αυτή την ημέρα στον Ι. Ναό Υπαπαντής στις Καμάρες Αχαϊας, όπου προεξήρχε της Θείας Λειτουργίας για την πανήγυρη του Ναού. 

Τις Καταβασίες της μεγάλης εορτής της Υπαπαντής «Χέρσον αβυσσοτόκον» σε ήχο γ’, έψαλλε συχνά, πανηγυρικώ τω τρόπω, ο μακαριστός Μητροπολίτης στο αργό ειρμολογικό μέλος του Πέτρου Πελοποννησίου. Αργότερα τις ηχογράφησε στο πρόγραμμα ηχογραφήσεων εκκλησιαστικής μουσικής του Μανόλη Χατζηγιακουμή, και συμπεριλήφθηκαν στο Σώμα Τέταρτο (Καταβασίες) της σειράς Μνημεία Εκκλησιαστικής Μουσικής (Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων, Αθήνα 2012).

Μπορείτε να ακούσετε ένα ηχητικό δείγμα εδώ. 

Η Ιδιωτική Οδός θα συνεχίσει το αφιέρωμα στα 100 χρόνια από τη γέννηση του μακαριστού Μητροπολίτου Πατρών καθ' όλη τη διάρκεια του έτους 2015. 

Ο Αλέξανδρος Παπαδερός για τον αείμνηστο Γερμανό Πρόεδρο Richard von Weizsäcker

Ο αείμνηστος Πρόεδρος R. Weizsacker με τη σύζυγό του, ο μακαριστός Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίος
και ο Αλέξανδρος Κ. Παπαδερός 

Richard von Weizsäcker 

(15.4. 1920 – 31.1.2015) 

Αλέξανδρος Κ. Παπαδερός 

25. Νοεμβρίου 1985, πρωί. Μια φωνή στο τηλέφωνο με πληροφορούσε, ότι ο Πρόεδρος της (Δυτικής) Γερμανίας Richard von Weizsäcker είχε αναχωρήσει από τον Άγιο Νικόλαο Λασιθίου, όπου παραθέριζε, με προορισμό την Ορθόδοξο Ακαδημία στη δυτική άκρη της Κρήτης. 

Παρά το ότι η απροσδόκητη εκείνη πληροφορία έμοιαζε περισσότερο με φάρσα, ειδοποίησα τον Πρόεδρο της Ακαδημίας Σεβασμ. Μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίο, που ήρθε αργότερα στο Ίδρυμα. Λίγο πριν από το μεσημέρι ένα μικρό λευκό αυτοκίνητο, εμφανώς ακάθαρτο εξωτερικά (σκόπιμα βέβαια) εισήλθε στον περίβολο της Ακαδημίας. Ο οδηγός και μια γυναίκα βγήκαν και άρχισαν να καμαρώνουν τη θάλασσα. Υποθέσαμε πως ήταν κάποιοι περαστικοί. Στο μεταξύ όμως κατέφθασε ένας αστυνομικός, που σταμάτησε τη μοτοσυκλέτα του δίπλα τους. Ναι, ήταν ο Πρόεδρος με τη σύζυγό του Μαριάννα. Ακολούθησαν τα πρέποντα. Ο Πρόεδρος εξήγησε από την αρχή, ότι βρίσκεται incognito στην Κρήτη για ανάπαυση, αλλ’ ότι δεν θα μπορούσε να αναχωρήσει χωρίς να επισκεφθεί την Ακαδημία και να εκφράσει εξ ονόματος της χώρας του, αλλά και προσωπικά, ευχαριστία και ευγνωμοσύνη για τη συμβολή της τοπικής Εκκλησίας και του Ιδρύματος στην προαγωγή των σχέσεων των λαών μας, με υπέρβαση των οδυνηρών βιωμάτων της κατοχής. Ενημερώθηκε αναλυτικά για το έργο του Ιδρύματος. 

Είχε και πολλές ερωτήσεις για την Κρήτη. Στη συζήτησή μας φυσικό ήταν να υπάρξουν αρκετές αναφορές και στον πρεσβύτερο αδελφό του Carl Friedrich von Weizsäcker (1912-2007), διακεκριμένο Καθηγητή (Φυσικό και Φιλόσοφο), με τον οποίον είχαμε συνεργασθεί επανειλημμένως στα πλαίσια της Οικουμενικής Κίνησης, όπως και με την κόρη του Καθηγητή Elisabeth και τον σύζυγό της Konrad Raiser, μετέπειτα Γεν. Γραμματέα του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών. Μετά το γεύμα επισκεφθήκαμε το Γερμανικό Στρατιωτικό Νεκροταφείο στο Μάλεμε. 

Στην από 3. Δεκ. 1985 ευχαριστήρια επιστολή του μού έγραφε μεταξύ άλλων: «Η εργασία που επιτελείτε {στην Ορθόδοξο Ακαδημία} μας εντυπωσίασε βαθιά. Είμαι βέβαιος ότι ασκείτε ένα διαλογικό και διακονικό λειτούργημα ανεκτίμητης αξίας...». 

Αργότερα ο Πρόεδρος ευαρεστήθηκε να με τιμήσει με την απονομή ιδιαίτερης διάκρισης της χώρας του {VERDIENSTKREUZ 1. Klasse}. Ο Σεβασμ. Ειρηναίος είχε τιμηθεί νωρίτερα, ως Μητροπολίτης Γερμανίας.

Πολύτιμος οδοδείκτης είναι η κληρονομία πολιτικού ήθους και χριστιανικής πιστότητας που αφήνει ο μακαριστός Πρόεδρος στους ηγέτες της Ευρώπης και όχι μόνο...

ΤΟ "ΑΛΗΘΩΣ" ΤΟΥ ΜΠΑΝΑΤΟΥ ΤΙΜΗΣΕ ΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΘΕΟΛΟΓΩΝ

Το Κέντρο Λόγου Μπανάτου «Αληθώς» τίμησε τους Τρεις Ιεράρχες, τους Προστάτες των Γραμμάτων και της Παιδείας 

Αφιέρωμα στους Τρεις Ιεράρχες, τους μέγιστους Προστάτες των Γραμμάτων και της Παιδείας, ήταν η 6η σύναξη του δ΄ κύκλου του Κέντρου Λόγου Μπανάτου «Αληθώς», η οποία πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Παρασκευής, 30 Ιανουαρίου 2015, μέσα στον ιερό Ναό της Παναγούλας Μπανάτου. 

Παρά τον θυελλώδη και βροχερό καιρό, ευάριθμοι θιασώτες του «Αληθώς» αψήφησαν τα καιρικά φαινόμενα και παρακολούθησαν την εκδήλωση, μεταξύ των οποίων ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζακύνθου κ. Διονύσιο Δ΄, ο Δήμαρχος Ζακυνθίων κ. Παύλος Κολοκοτσάς, οι Ηγούμενοι των Μονών Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου π. Διονύσιος Λιβέρης και Προδρόμου π. Γαβριήλ Βόγιας, καθώς και αρκετοί ιερείς. 

Θεοχάρης Ευαγγελόπουλος - Η ομιλία του εδώ 

Σύμφωνα με το πρόγραμμα, στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης, τρεις έγκριτοι Θεολόγοι της Ζακύνθου παρουσίασαν συνοπτικά κι εμπεριστατωμένα τον θαυμαστό βίο, την υπέροχη πολιτεία και την εν γένει πολυδιάστατη προσφορά των Τριών Μεγάλων Ιεραρχών. 

Συγκεκριμένα ομίλησαν ο κ. Θεοχάρης Ευαγγελόπουλος για τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, ο κ. Σταμάτιος Ζούλας για τον άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο και ο κ. Διονύσιος Πομόνης για τον άγιο Βασίλειο τον Μεγάλο. 

Σταμάτιος Ζούλας - Η ομιλία του εδώ

Στο δεύτερο μέρος της βραδιάς, η 15μελής Χορωδία του ιερού Ναού Θείας Αναλήψεως και Αγίων Τεσσαράκοντα πόλεως Ζακύνθου απέδωσε επίκαιρα εκκλησιαστικά ακούσματα, υπό την διεύθυνση του Χοράρχη της Ιεροψάλτη κ. Διονυσίου Πόθου. Το τελευταίο ψάλμα διεύθυνε εκτάκτως και τιμής ένεκεν ο καλλιφωνότατος Πρωτοψάλτης κ. Πολυδεύκης Μπετίνης. Αξίζει να επισημανθεί ότι η εν λόγω Χορωδία συμπλήρωσε πρόσφατα είκοσι χρόνια ανελλιπούς δραστηριότητάς της στα εκκλησιαστικά πράγματα της Ζακύνθου (1994-2014) και με τη συγκεκριμένη παρουσία της εόρτασε την επέτειό της αυτή. 

Τέλος, ο υπεύθυνος του «Αληθώς», π. Παναγιώτης Καποδίστριας, ευχαρίστησε θερμά τους τρεις ομιλητές, τους χορωδούς και το κοινό για την ευφρόσυνη βραδιά!

Αξίζει να σημειωθεί ότι το "Αληθώς" με αυτή την εκδήλωση τίμησε τους Τρεις Ιεράρχες αλλά και τον κλάδο των θεολόγων. Συνήθως στις ανάλογες εορταστικές εκδηλώσεις ανά την Ελλάδα καλείται ένας θεολόγος - όχι πάντα λαϊκός - για να εκφωνήσει "τον πανηγυρικό της ημέρας". Στο "Αληθώς", ο υπεύθυνος π. Παναγιώτης Καποδίστριας είχε την φαεινή ιδέα να προσκαλέσει τρεις λαϊκούς θεολόγους για να μιλήσουν για τους Τρεις Ιεράρχες. 

Ευχόμαστε Καλή χρονιά από καρδιάς στο "Αληθώς" του Μπανάτου. Να συνεχίζει ακάθεκτο την πολύτιμη προσφορά του στην Εκκλησία και τον πολιτισμό. 

Διονύσιος Πομόνης - Η ομιλία του εδώ

Περισσότερα για την εκδήλωση στο νυχθημερόν