"ΟΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ" ΗΤΑΝ ΕΔΩ! ΑΛΛΑ ΕΜΕΙΣ ΑΛΛΟΥ...

Tου Κώστα Λογαρά

Δεν ξέρω άλλο πιο ανούσιο ερώτημα σε περιόδους κρίσης απ’ το σπαραξικάρδιο «πού είναι οι διανοούμενοι;». Άσκοπη ερώτηση και προπάντων άκαιρη. Γιατί, όταν στ’ αλήθεια είναι χρήσιμοι -πριν φτάσει το κακό και βρεθούμε στο μάτι του κυκλώνα- κανείς δεν τους ακούει. Κι όταν πλέον έρθει η συμφορά, είναι αργά για να παρέμβουν οι «πνευματικοί άνθρωποι».

Ω, βέβαια, κανένας δεν ακούει τον προσγειωμένο λόγο στον καιρό της ανεδαφικής ευδαιμονίας. Ο προβληματισμός των «σκεπτόμενων ανθρώπων»* που βλέπουνε τα σύννεφα να συσσωρεύονται και την κρίση να σοβεί, μοιάζει με παραλήρημα Κασσάνδρας κι οι ίδιοι εκλαμβάνονται σαν γραφικές καρικατούρες. Ποιος άκουγε τον Κονδύλη ή τον Καστοριάδη τη δεκαετία του ’80 και τον Αξελό που τα ’λεγε απ’ το’50; Κανείς. Αυτοί κι αν ήσαν στοχαστές.

Όχι, όχι, στην ώρα της μεγάλης κρίσης «οι πνευματικοί άνθρωποι» είναι παντελώς άχρηστοι. Καμιά στοχαστική φωνή δεν μπορεί να επανορθώσει τότε, ό,τι ξηλώθηκε μεθοδικά, αποδομήθηκε επί χρόνια και τελικά γκρεμίστηκε. Το πολύ-πολύ να διατυπώσει κάποιος δυο τρεις απόψεις, θεωρητικές και πάλι• ρανίδες κι αποσπάσματα τού προβληματισμού του.

Ενώ εμείς, που καιγόμαστε για τακτοποίηση των προβλημάτων μας εδώ και τώρα, θέλουμε συνταγές πρακτικές και άμεσες. Λύσεις πυροσβεστικές ζητάμε και σωσίβια στην τρικυμία. Με την ίδια ακριβώς λογική που ως τα χτες φωνάζαμε «πού είν’ το κράτος;» απαιτώντας λύση για το καθετί.

Ναι, είναι γνωστό ότι τα άτομα (και οι κοινωνίες) είμαστε άξιοι των επιλογών μας. Και κανένας «διανοούμενος» δεν μπορεί να ανακόψει την προδιαγεγραμμένη μας πορεία. Γιατί και τώρα ακόμα, την εσχάτη ώρα, όποιος απ’ αυτούς τολμήσει να μας φέρει μπροστά στην αδήριτη πραγματικότητα, να θίξει συμπεριφορές και να πει τα πράγματα με τ’ όνομά τους, τον θεωρούμε εχθρό και τον απορρίπτουμε με βδελυγμία• τέτοιες σκοτούρες στο κεφάλι μας δεν θέλουμε να βάζουμε.

Φαίνεται τελικά πως αυτόν που δεν αντέχουμε, είναι ο ίδιος μας ο εαυτός. Αυτόν αρνιόμαστε να δούμε. Εξού και η προσκόλληση σ’ εκείνους που μας χαϊδεύουνε τ’ αυτιά• αυτούς που ξέρουνε να καταγγέλλουν μ’ ευκολία περισσή μόνον τους άλλους (κάτι τηλεπερσόνες τού λαϊκισμού που μας γαλουχούν επί δεκαετίες).

Αν είναι έτσι όπως τα λέω, η λύση που αναζητάμε δεν πρόκειται να ’ρθει απ’ τους «πνευματικούς ανθρώπους». Εμείς οι ίδιοι είμαστε η λύση. Μόνο που θέλει κότσια κι αντοχές για ν’ ακούσει κάποιος την μαύρη αλήθεια, να σταθεί μπροστά στην οδυνηρή πραγματικότητα. Κι άλλα τόσα, για να την αλλάξει.

Είπαμε, οι άνθρωποι και οι λαοί είναι άξιοι της μοίρας τους. Που όμως την χτίζουνε οι ίδιοι, λίγο-λίγο: άλλοτε στέρεα, ανοίγοντας διάλογο ουσιαστικό με το έργο των «πνευματικών ανθρώπων» (παλιότερων και σύγχρονων)• κι άλλοτε χαράζουν την πορεία τους με υλικά σαθρά. Οπότε καλούν με κοπετούς τους «πνευματικούς ανθρώπους» να σβήσουν τις φωτιές. Σαν πυροσβέστες.

Πόσο δίκιο είχανε οι μακρινοί μας πρόγονοι. Που θεωρούσαν εξαιρετικά σπουδαίο να γίνονται τα πράγματα «εν ευθέτω χρόνω».

*Ανάμεσα στο ελιτίστικο «πνευματικοί άνθρωποι» ή στο «διανοούμενοι» (που ακούγεται σαν τίτλος με σφραγίδα Δημοσίου) και στο ακόμα πιο βαρύγδουπο «άνθρωποι της τέχνης και του πολιτισμού», προτιμότερο είναι το λιτό «σκεπτόμενοι άνθρωποι». Γιατί «σκεπτόμενος» είναι, δυνάμει όμως, ο καθένας.

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ (1950-2012)

Ο γλύπτης και ζωγράφος Χαράλαμπος Θεμιστοκλέους απέδρασε από τα λυπηρά και γεώδη. 

Γεννημένος στη Μόρφου της Κύπρου το 1950, σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και εγκαταστάθηκε στην Πάτρα, όπου δίδαξε στη Μέση Εκπαίδευση. Τον είχα κι εγώ καθηγητή στο Γ' Γυμνάσιο.
Ήταν καλλιτέχνης σπουδαίος, αλλά και δάσκαλος περίφημος για όσους ήθελαν να ακολουθήσουν την πορεία προς την Α.Σ.Κ.Τ. Είχε πει σε μια συνέντευξή του ότι οι μαθητές πρέπει "να μάθουν να υπακούουν σε κανόνες. Να είναι πάντα θετικοί και αληθινοί και όταν έρθει η ώρα, ώριμοι να ξεπεράσουν τους κανόνες".
Στην περίπτωση του Θεμιστοκλέους το "καλλιτέχνης" το εννοώ με την ευρύτερη δυνατή σημασία του. Η τέχνη του είχε πνευματικότητα. Αυτή απέρρεε από ένα σπάνιο ήθος που είχε ο Πάμπος (το όνομά του στα Κυπριακά), το οποίο μπορούσε και να ξενίσει κάποιους ανυποψίαστους... Ο ανθρωποκεντρικός και συμβολικός χαρακτήρας διαπνέει το έργο του.
Έκανε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και την Κύπρο. Έργα του βρίσκονται σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους.
Ολότελα ανεπιτήδευτος, θηρευτής της ουσίας και της ομορφιάς, στην τέχνη του και στη ζωή του, είχε επιλέξει να ζει με τους δικούς του ανθρώπους - πράγμα ακριβό! - και να αποκαλύπτεται σε όσους πραγματικά το ήθελαν.
Η σχέση του με τον Χριστό ήταν βαθειά προσωπική. Γι' αυτό και η μορφή Του τον απασχόλησε πολύ καλλιτεχνικά. Μόλις είχε αποφοιτήσει από την Σχολή (1975) και έφτιαξε έναν Χριστό (1976) που διαδόθηκε ιδιαίτερα και μπήκε - ως αντίγραφο - σε πολλά σπίτια.
Ας τον αναπαύσει τώρα ο Κύριος εκ των κόπων του, και δη από την διαρκή εσωτερική του περιδίνηση, που χαρακτηρίζει κάθε αληθινό καλλιτέχνη. Και ας χαρίσει την παρηγορία Του στην σύζυγό του, την αγαπημένη μας Ελένη, και τα παιδιά του, που κι αυτά ακολούθησαν τον εικαστικό δρόμο του πατέρα τους.

ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΝ ΖΩΟΦΙΛΙΑΝ

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

"Τὰ φυτὰ ἐπικοινωνοῦν μὲ τὰ ζῶα

καὶ τοὺς ἀνθρώπους. Ὁμιλοῦν χημικά."

(D.καὶ I. Kerner)

Ὡς γνωστόν, μεγάλη εἶναι ἡ ζωοφιλία τῆς ἐποχῆς μας. "Πολλοὶ γὰρ οἱ μηδὲν ἔχοντες καὶ τὰ πάντα κατέχοντες" (Β΄ Κορ. 6, 10) συνοδοὶ κυνῶν, γαλῶν, ἰχθύων, πτερωτῶν καὶ δὴ ὑπὸ ἀριθμητικὴν, μορφολογικὴν καὶ γενετικὴν ποικιλίαν. Ὑπάρχουν μάλιστα οἱ συνδιαιτώμενοι καὶ ὁμοτράπεζοι μὲ πιθήκους, ὄφεις, χελώνας καὶ ἄλλα "θηρία" "ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμός", ὡς Νέο-Νῶαι ἐν τῇ κιβωτῷ, ἔνθα συναγελάζοντο "ζῶα μικρὰ μετὰ μεγάλων"!

Οὕτω "φλορίζουν" αἱ μπουτὶκ κυνο- καὶ ἄλλων ἐξοπλισμῶν καὶ εἰδικῶν ζωοτροφῶν, τὰ κομμωτήρια, τὰ σκυλο-νοσοκομεῖα, νεκροταφεῖα καὶ αἱ διαθῆκαι!

Διατί, ὅμως πάντα ταῦτα; Δὲν εἶναι καὶ τοῦτο ἓν τεκμήριον βεβαίως τῆς ἀγάπης, ἀλλὰ κυρίως τῆς συχνῆς ἀπομονώσεώς μας ἐντὸς τῶν θύραθεν κελλίων τῶν μεγαλουπόλεων, τῆς ἀπογοητεύσεώς μας ἐκ τῶν ἀνθρώπων καὶ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ, τὸ ὁποῖον μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐπιλογὴν ταύτην ἀγαπητικῆς φροντίδος, διὰ τοὺς "yes-man" συντρόφους μας, σὺν τὴ θεληματάρικη καὶ μαϊμουδιστικὴ τ.ἔ. παροδικὴ παιδιοεπιθυμία κ.ἄ.; Καὶ σκεπτόμεθα: Εἶναι ζωοφιλία ἡ ἠχοφθορικὴ φυλάκισις τῶν φίλων μας τούτων ἐντὸς τοῦ ἐρημητηρίου μας, καὶ ἂν ἀκόμη οἱ Ἕλληνες Κυνικοὶ περιεπαίζοντο ὡς κύνες καθὼς ὁ Διογένης, πρὸς τὸν ὁποῖον παρομοιάζεται καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν!1

Ἐκτὸς ὅμως τῆς "συντροφικῆς" πως ζωοφιλίας, ὑφίσταται καὶ ἡ "διατροφικὴ" τοιαύτη. Καὶ ἐξηγούμεθα: Κατὰ τὴν χριστιανικὴν περὶ τῆς δημιουργίας θεολογίαν, τὰ ζῶα τυγχάνουν συνδημιουργήματα τοῦ ἀνθρώπου διὸ καὶ πρέπει νὰ προστατεύονται, ὑπαρχούσης ἀκόμη καὶ νομικῆς τοποθετήσεως. Περιλαμβάνονται εἰς τὸν σύνδεσμον μετὰ τοῦ Θεοῦ (Γεν. 9) καὶ εἰς τὴν ἀναμονὴν ἐσχατολογικῆς τελειώσεως (Ρωμ. 8) καὶ λυτρώσεως. Πρόκειται δηλαδὴ περὶ μιᾶς "συμφιλιωτικῆς συνυπάρξεως" (Koexistenz).

Τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὰ ταλαίπωρα φυτὰ καὶ ἄνθη, τὰ δῆθεν "ἄλαλα καὶ κωφά", οὐχὶ δὲ ἀνθρωποειδῶς τὰ "ἄλαλα πνεύματα καὶ κωφὰ", καίτοι πυθωνικά! Ἐν τῇ πραγματικότητι ὅμως ἀπιστεύτως εὐαίσθητα, λαλίστατα καὶ συναλληλικά, διὸ καὶ ἔχουν ἀνάγκην στοργῆς καὶ ἀγάπης. Ταῦτα ἔχουν τεκμηριωθεῖ πειραματικῶς, διὰ τῆς ἠλεκτρονικῆς τεχνολογίας διαπρεπῶν ἐπιστημόνων ἐν Η.Π.Α.2

Τὰ ἀνωτέρω, δὲον νὰ λαμβάνωνται σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν κτηνο- καὶ ὀρνιθοτροφίαν, καθὼς καὶ τὴν "ἀνθηφόρον" βιομηχανίαν.

Οὕτω ἡ σφαγὴ τῶν ζώων εἰς τὴν συγκρουστικὴν ἀλλὰ καὶ θείαν τάξιν τῆς δημιουργίας εἶναι ἀναγκαία καὶ ἀναπόφευκτος, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τῶν ζωοφίλων, οἱ ὁποῖοι ὡς οἱ φυτοφάγοι (vegetarian) καὶ ἀνθόφιλοι, τηροῦν σιγὴν ἰχθύος διὰ τὰ ἑκατομμύρια τῶν καθημερινῶς "σφαγιαζομένων" ὡραιοτάτων φυτῶν καὶ ἀνθέων, τῆς ὁποίας ἡ ἠθική δικαιολόγησις ἀπόκειται εἰς ποικίλα ὅρια καὶ ὅρους. Τουλάχιστον δέ, ἡ ὑπὸ τῆς Εὐρωπαϊκῆς Κομπανίας καὶ οὐχὶ μόνον, καῦσις χιλιάδων βοοειδῶν, αἰγοπροβάτων καὶ πουλερικῶν ἐν συναφείᾳ πρὸς τὸ BSE κλπ., δέον νὰ ἀποτελέσει ἀφορμὴν νεοπροσδιορισμοῦ τῆς σχέσεώς μας, πρὸς τὰ δημιουργήματα αὐτά.

Ἐνταῦθα πρέπει νὰ προστεθῶσιν καί τινα περὶ τῆς διαδικασίας σφαγῆς τῶν ζώων, κυρίως διὰ λόγους διατροφικούς, ἀλλὰ καὶ θρησκευτικούς, καθ’ ὅτι ἡ θυσία ἀποτελεῖ ἀρχαιοτάτην ἔκφρασιν προσφορᾶς πρὸς τὸν Θεόν (πρβλ. τὸ περίφημον "εἰ γὰρ τὸ αἷμα ταύρων καὶ τράγων…" (Ἑβρ. 9, 14). Οὕτω εἰς τὴν μοντέρναν καὶ ἐν πολλοῖς βασανιστικὴν τεχνολογίαν τῆς κτηνο- καὶ ὀρνιθοτροφίας, περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἀναίμακτος θανάτωσις τοῦ ζώου διὰ electroshock. Ὅμως τουλάχιστον διὰ τὸν Μουσουλμανισμὸν τυγχάνει ἀπαράδεκτος, διότι τότε ἔχομεν πρὸ ἡμῶν ἓν πτῶμα, ἐπιτρεπομένης μόνον τῆς ἀμέσου σφαγῆς μετὰ τὴν ἀναισθητοποίησιν διὰ χτυπήματος τοῦ θυσιαζομένου (καθηγ. M. El Aggar).

Ἐὰν λοιπὸν εἴμεθα πραγματικοὶ ζωόφιλοι, πρέπει νὰ ἀναγνωρίζωμεν, ὅτι "τὰ ζῶα εἶναι ἐπίσης μόνον ἄνθρωποι"3. Ἄλλωστε δὲν εἶναι ἄγνωστος ὁ οὐχὶ σπάνιος "κατ’ εὐφημισμὸν" καὶ ὄχι μόνον, χαρακτηρισμὸς ἑνὸς ἀνθρώπου ὡς "ζώου".

Καλὴ Χρονιὰ μετὰ τῶν προσφιλῶν κυνῶν, γαλῶν, μαϊμούδων, ἀλλὰ καὶ "ὄφεων"!

_____________________
1. B. Lang, Jesus der Hund. Leben und Lehre eines jüdischen Kynikers, Beckverlag 2011.
2. D. καὶ I. Kerner, Die sprache der Pflanzen. Ντύσσελντορφ 2005.
3. B. Klaus, Tier zuliebe. Vegetarisch Leben-eine Kostprobe, Diederichs 2011.

Απογευματινή Κωνσταντινουπόλεως 9.1.2012

Ἡ σιωπὴ τοῦ Θεοῦ...

Κείμενο-φωτογραφίες: π. Κωνσταντίνος Ν. Καλλιανὸς

Ταξιδεύουμε ἀπάνου στὴ στιγμή. Μιὰ στιγμὴ ποὺ ξεκινάει ἀπό τὴ σιωπὴ καὶ, πρὶν προφτάσει νὰ ζήσει, ξαναπέφτει στὴ σιωπή. Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος

Μεσονύχτιες στιγμές, μέσα στῶν οἰκτιρμῶν Του τὸ πέλαγος καὶ τὴ βεβαιωμένη Του παρουσία, ποὺ ἐξατμίζει κάθε ἴχνος φόβου καὶ ἀνησυχίας καὶ κραταιώνει τὴν ψυχὴ γιὰ τὸ ἐπερχόμενο, κι ἴσως ὀδυνηρό, ξημέρωμα: αὐτὸ τὸ προαύλιο τῆς καθημερινότητας.

Ἀπὸ μακρυὰ ἀκούγονται ποικίλες μουσικές, κρωγμοὶ ἀπὸ τὰ νυχτοπούλια, ἄλλοι ἦχοι παράξενοι τῆς νύχτας, πού ὑφαίνουν γύρω σου τὸ χιτώνα τῆς ἀγωνίας καὶ κάποτε τῆς ἀπελπισίας. Γιὰ τὴν ὅποια ἀβεβαιότητα ὑπάρχει γύρω ἤ καὶ μέσα σου. Γιατὶ τὴν ἐλπίδα τὴν ἀνέθεσες σ᾿ Ἐκείνη, ποὺ ὡς ἄλλη Μάνα σοῦ παραστέκει μὲ τὴν γνησιότητα τῆς Ἀγάπης καὶ τῶν πρεσβειῶν Της τὴν προστασία. Ἐπειδὴ σ᾿ αὐτὴ στηρίζεσαι μέσα σὲ τοῦτο τὸν ἄσπλαχνο κόσμο.

Σ᾿ ὅλ᾿ αὐτὰ, λοιπὸν, ἔρχεται νὰ προστεθεῖ κι ἡ Σιωπὴ τοῦ Θεοῦ, ποὺ μὲ ποικίλους τρόπους διαθλᾶται μέσα καὶ γύρω σου. Σιωπὴ αἰνιγματική, ἀλλὰ καὶ πρὸς παιδαγωγίαν· μὲ ἐρωτήματα, ἀλλὰ καὶ μὲ στέρεες ἀπαντήσεις, ποὺ χαρακτηρίζουν καίρια καὶ κορυφαία ἐτούτη Του συμπεριφορά. Μιὰ συμπεριφορά, δηλαδή, ποὺ γιὰ νὰ τὴν κατανοήσεις, νὰ τὴ σπουδάσεις καὶ ἐνδεχομένως νὰ τὴν ἐξετάσεις, μελετώντας την μὲ εἰλικρίνεια, ἀπαιτεῖται νὰ περπατήσεις δρόμους παράλληλους: δρόμους διαδοχῆς καὶ μαθητείας ποὺ σοῦ προσφέρονται μέσα στὴν ἴδια τὴν ἐμβιωμένη πραγματικότητα, ἀλλὰ καὶ μέσα στὴν ἀδίσταχτη τὴν καθημερινότητα. Γιατὶ ἡ Σιωπὴ τοῦ Θεοῦ εἶναι ὅπως ἡ σιωπὴ τοῦ γονιοῦ, τοῦ κάθε γονιοῦ, σὲ ὧρες φαρμακωμένες καὶ ἀνήλιαγες, ὅταν μέσα σὲ στιγμὲς ταραχῆς καὶ κλυδωνισμοῦ σφίγγει τὰ χείλη, χαμηλώνει τὰ μάτια καὶ σφιχτοδένει τὰ χέρια, λὲς καὶ κρατεῖ τὸ εἶναι του ὅλο σὲ ἐγρήγορση, ὅπως σὲ ὥρα καταποντισμοῦ ὁ καπετάνιος περιμαζεύει ὅλες του τὶς δυνάμεις καὶ κοιτάζει νὰ σώσει τὸ πλοῖο καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ. Παραδειγματικὴ ἔκφραση αὐτῆς τῆς θείας Σιωπῆς, ἡ Σιωπὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐνώπιον τοῦ Ἡγεμόνος . «Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐσιώπα» (Μτθ. 26,63). Ἡ σιωπὴ τῶν Ἁγίων ποὺ καθημερινὰ τοὺς ἐμπαίζουμε, μὲ ποικίλους τρόπους καὶ συμπεριφορές….

Σπουδάζοντας τὴ Σιωπὴ τοῦ Θεοῦ βρίσκεις ἀπαντήσεις στὰ ἐρωτήματὰ σου, γιατὶ συνυπολογίζεται αὐτὴ ἡ σιωπὴ μὲ τὴ δικὴ σου προσπάθεια γιὰ ἐπανεύρεση τοῦ ἑαυτοῦ σου, γιὰ τὸν ἐπανακαθορισμὸ τοῦ «χαμένου κέντρου» τῆς ζωῆς σου, τὸ ὁποῖο ἀνακαλύπτεις σιγὰ-σιγὰ σκαβοντας μέσα σὲ δεδομένα ἀποστασίας καὶ μικροπρέπειας ἀπέναντὶ Του. Ἀνακαλύπτεις τότε στιγμὲς ἐπισκέψεών Του μέσα σου, ὅταν ἐσὺ δὲν ἤσουν ἕτοιμος, ἐνῶ Ἐκεῖνος ἐπέμενε: «Ἰδοὺ ἔστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω....» (Ἀποκ.3,20). Καὶ τότε σκέφτεσαι πόσος χρόνος πῆγε χαμένος δίχως τὴν παρουσία Του, ἔστω καὶ τὴ σιωπηλὴ παρουσία Του, μέσα στὸν κόσμο ποὺ φρονεῖ πάντα τὰ δικὰ του καὶ ἐπιμένει στὸ θελημὰ του, ποὺ, ὅσο περνᾶνε τὰ χρόνια, ὅλο καὶ χειροτερεύει, γιατὶ ἐκπληρώνεται ἡ Προφητεία τοῦ Μ. Ἀντωνίου, ποὺ ἀναφέρει ὅτι θἄρθει καιρὸς ὅπου οἱ ἄνθρωποι θὰ παρανοήσουν, κι ὅταν δοῦν κάποιο λογικὸ θὰ τοῦ λένε ὅτι ἐκεῖνος εἶναι ὁ παρανοικὸς κι αὐτοί οἱ λογικοί. Κι ὄχι ἁπλῶς ἐκπληρώνεται, ἀλλὰ πιστοποιεῖται ὡς μιὰ θεμελιωμένη ἀξία τῆς ἐμβιωμένης Σιωπῆς τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία μὲ κόπους, εὐχὲς, ἀγρυπνίες, πειρασμῶν ἐπιδρομὲς καὶ ἀνθρώπων διαβολὲς, ἀποκρυπτογραφήθηκε καὶ μᾶς δόθηκε μὲ τὸ βέβαιο τῆς ἑρμηνείας της στέλεχος: παρακαταθήκη καὶ κληρονομία εἰς αἰῶνας αἰώνων.

Ἡ Σιωπὴ τοῦ Θεοῦ εἶναι συν-ομιλία μὲ τὸν προσευχόμενο, τὸν ἐν ἀνάγκαις εὑρισκόμενο, τὸν ἀπελπισμένο μὲ τὸν κόσμο καὶ τὰ τοῦ κόσμου, τὸν ἀναβαίνοντα τὸν προσωπικὸ του Γολγοθᾶ ἀναζητώντας, εἰς μάτην, κάποτε, τὸν Σίμωνα τὸν Κυρηναῖο. Ἡ Σιωπὴ τοῦ Θεοῦ εἶναι τὸ προοίμιο τοῦ πόνου καὶ τῆς ἀσθενείας. Τότε δηλαδὴ ποὺ μέσα στὴ δοκιμασία ἔρχεται ἡ Παρουσία τοῦ Θεοῦ. «…καὶ μετὰ τὸ πῦρ φωνὴ αὔρας λεπτῆς· κακεῖ Κύριος» (Γ᾿ Βασ.19,12).

Συγχωρέστε με ποὺ δὲν κατάφερα μέχρι σήμερα ν᾿ ἀποκρυπτογραφήσω τὴ Σιωπὴ τοῦ Θεοῦ «ἔτι καὶ ἔτι». Ὅ, τι γράφω εἶναι σημεῖα ποὺ μοῦ πρόσφεραν κάποιοι ἀδελφοὶ, ἔμπιστοι Ἐκείνου καὶ δαψιλῶς εὐεργετούμενοι, μὲ ἰχνογραμμένη πάνω τους τὴν ἐλπιδοφόρο σκέπη καὶ συνδρομή: ἐξάπαντος μαθητεία ὅλων μας...

Ἐπισημείωση: Εἶχε γραφεῖ τὸ παραπάνω, ὅταν διάβασα τὸ σενάριο τῆς ταινίας τοῦ Ἴγκριντ Μπέρκμαν, «Οἱ Μεταλαμβάνοντες». Ἐκεῖ κατάλαβα πὼς ἡ σιωπὴ τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ πίκρα Του ποὺ διαρκεῖ, ἐξ αἰτίας τῆς ἀτολμίας μας, τὶς σκοτεινὲς μας ψυχὲς καὶ, φυσικά, γιὰ μᾶς τοὺς κληρικούς, ἡ ἀπουσία τοῦ γνήσιου λόγου μας ποὺ θὰ παιδαγωγήσει, θὰ περιθάλψει, θὰ νοηματοδοτήσει τὴ ζωή μας. Γιατὶ καθημερινὰ φορτώνουμε τὸν ἑαυτό μας μὲ ποικιλία ἐνασχολήσεων, μεριμνῶν καὶ ναρκισσισμοῦ. Ὁ Θεὸς, νοιώθουμε, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένος ἀπέναντί μας, ὄπως ὁ κάθε γονιός, κι ἐμεῖς ἔχουμε μόνο δικαιώματα, καὶ καμμιὰ ὑποχρέωση γιὰ εὐγνωμοσύνη ( πρβλ. Λκ. 17, 11-19), τὰ ὁποῖα καὶ μὲ γκρίνια διεκδικοῦμε συνεχῶς.

Φυσικὰ τὰ πράγματα εἶναι διαφορετικὰ καὶ διαμετρικὰ ἀντίθετα μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα ζοῦμε καὶ πράττουμε. Νομίζουμε, δηλαδή, ὅτι ὁ βίος μας εἶναι πεδίο ἀνταγωνισμῶν, ὅπου ἐμεῖς ἀπομένουμε θεατὲς καὶ κάποιοι ἄλλοι ἐπιμένουν ν᾿ ἀγωνίζονται. Γιατὶ πιστεύουμε, πὼς, ὅπως ἐξαπατοῦμε τοὺς συνανθρώπους μας, θὰ κάνουμε τὸ ἴδιο καὶ στὸ Θεὸ, ὁ ὁποῖος ἐνῶ ἀκούει σωπαίνει διακριτικὰ καὶ μὲ σημασία, ἀφοῦ μᾶς δίνει καιρὸ… Τὸν ὅποιο καιρὸ γιὰ νὰ βροῦμε τὶς παραμέτρους ἐκεῖνες ποὺ θὰ μᾶς ξανατοποθετήσουν σιμὰ Του. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἀναζητώντας τὸ κλειδὶ ποὺ θ᾿ ἀνοίξει τὴ θύρα τῆς κατοικίας τοῦ Θεοῦ, ὅπου καὶ θὰ κατορθώσουμε νὰ Τὸν ἐπισκεφθοῦμε καὶ νὰ συνομιλήσουμε μαζὶ Του, θρυμματίζοντας τὴν πολύμηνη ἤ πολυετῆ Σιωπή Του, ἀπαιτεῖται ὑπομονὴ καὶ ταπείνωση. Καὶ στὶς μέρες μας, ἀλλοίμονο, ποῦ καὶ πῶς νὰ βρεθοῦν...

ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΔΕΛΑΪΔΑ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ

Από την Αρχιερατική Περιφέρεια Αδελαΐδας

Την Κυριακή 8η Ιανουαρίου 2012 και στο πέρας της Θείας Λειτουργίας, έλαβε χώρα στήν προβλήτα του Γκλενέλγκ της πόλεως της Αδελαΐδας της Νότιας Αυστραλίας, ο Αγιασμός των Υδάτων και η κατάδυσις του Τιμίου Σταυρού υπό του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Δορυλαίου κ. Νικάνδρου, μεθ’όλου του Ιερού κλήρου της Ιεράς μας Αρχιεπισκοπής εις Αδελαῒδαν, συν Ιερέων των άλλων αδελφών Ορθοδόξων Εκκλησιών. Την τελετή, παρηκολούθησαν, ο Δήμαρχος της περιοχής κ. Ken Rollond, ο Εντιμότατος Γενικός Πρόξενος εις Αδελαΐδαν κ. Χρήστος Μανιάκης-Γρίβας, οι εκπρόσωποι της Κυβερνήσεως και της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως, μεγάλος αριθμός Υπουργών αμφοτέρων των κομμάτων, Πρόεδροι και αρχηγοί αδελφοτήτων και συλλόγων που συμμετείχαν και συμπανηγύρισαν μαζί με ένα πλήθος πιστών Ορθοδόξων χριστιανών της Ιεράς μας Αρχιεπισκοπής.

Το Απολυτίκιον «Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε» έψαλαν και σε άλλες γλώσσες οι αντιπρόσωποι των άλλων Ορθοδόξων Εκκλησιών, ενώ την ώρα εκείνη αφ’ ενός η πολιτική ηγεσία της Πολιτείας της Νότιας Αυστραλίας άφηνε ελεύθερα περιστέρια, αφ’ ετέρου εγένετο η κατάδυσις του Σταυρού στην θάλασσα της παραλίας του Γκλενέλγκ. 

Την ομιλία του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Δορυλαίου κ. Νικάνδρου, ακολούθησαν οι επίκαιρες ομιλίες του Δημάρχου, του Προξένου και των εκπροσώπων της Κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης. Τον σταυρό ανέσυρε από την θάλασσα ὁ νεαρός Ιωάννης Φραζής και έλαβε τον χρυσό σταυρό με την αλυσίδα, από τον Θεοφιλέστατο, ενώ οι δεκάδες των νεαρών κολυμβητών, έλαβαν από ένα ενθύμιο.

Τέλος ακολούθησε το καθιερωμένο πανηγύρι που οργανώνει κάθε χρόνο η Ιερά Αρχιεπισκοπή με τη Διακοινοτική Επιτροπή.

Το πανηγύρι τίμησαν όλοι οι ανωτέρω προσκεκλημένοι, καθώς και πλήθος Ομογενών, οι οποίοι γεύτηκαν τα όμορφα εδέσματα που με άρτια οργάνωση προετοίμασαν τα δραστήρια μέλη τών Ενοριών-Κοινοτήτων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής και απήλαυσαν ελληνική μουσική και ελληνικούς χορούς.

Κλείνοντας την ημέρα των εορταστικών εκδηλώσεων, ο Επίσκοπος Δορυλαίου κ. Νίκανδρος μετέφερε και πάλι τις εόρτιες ευχές και την πατρική στογή και μέριμνα του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ.κ. Στυλιανού για ένα ελπιδοφόρο, ευφρόσυνο και δημιουργικό νέο έτος.

ΑΡΧΩΝ ΠΡΩΤΟΝΟΤΑΡΙΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ Ο ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΖΩΓΡΑΦΕΙΟΥ

Την Πρωτοχρονιά ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Αθανάσιος απένειμε στον Διευθυντή του Ζωγραφείου Λυκείου της Κωνσταντινούπολης Ιωάννη Δεμιρτζόγλου, το οφφίκιο του Άρχοντος Πρωτονοταρίου της Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκηδόνος.

Η Ιδιωτική Οδός συγχαίρει τον νέο Άρχοντα, ο οποίος είναι ανάστημα της Χαλκηδόνος, εύχεται εγκαρδίως επί τοις ονομαστηρίοις αυτού και παραθέτει τις δύο ομιλίες που εκφωνήθηκαν κατά την απονομή του οφφικίου.

ΟΜΙΛΙΑ ΣΕΒΑΣΜΙΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΑΠΟΝΟΜΗ ΟΦΦΙΚΙΟΥ ΣΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΔΕΜΙΡΤΖΟΓΛΟΥ (1/1/2012)

Ελλογιμότατε κ. Ιωάννη Δεμιρτζόγλου, Πρόεδρε της Κοινότητας Κανδυλλί και Λυκειάρχα,

Η Ι. Μ. Χαλκηδόνος Σας γνωρίζει λίαν καλώς παιδιόθεν. Ενθυμούμαι προ 40 ετών, όταν ελειτουργούσαμεν εις τον Ι. Ν. Αγίου Παντελεήμονος Κουσκουτζουκίου, Σεις μικρός τότε, κρατούσατε τα δικηροτρίκηρα. Μνήμες άληστες.

Γνωρίζει την ποιότητα και αφοσίωσίν Σας προς την Εκκλησίας καθώς και όλης της οικογένειάς Σας.

Γνωρίζει τους αγώνας και αγωνίας Σας διά την Κοινότητα Κανδυλλί και κυρίως διά το Γυμνάσιον του Ζωγραφείου, έστω και αν κατά καιρούς υφαίνονται ποικίλα εμπόδια. Σεις όμως επιμένετε, όπως λέγουν, ελλη-νικά.

Άλλωστε η πολύπλευρη αναγνώρισή Σας αποτελεί την καλλιτέραν ικανοποίησίν διά Σας.

Γνωρίζει τον ενθουσιασμόν με τον οποίον από ετών, ευλογία της Α. Θ. Παναγιότητος, οργανώνεται τας πολλάς και ποικίλας πολιτισμικού χαρακτήρος παρασχολικάς εκδηλώσεις εις την Πόλην μας και του εξωτερικού.

Εάν δε η Ι. Μ. δεν ημπορεί να ανταποκριθεί πάντοτε εις αυτάς, τούτο οφείλεται εις τον φόρτον της εργασίας και εις ορισμένας τεχνικάς δυσκολίας.

Πάντα, όπως κι αν έχει το πράγμα, νομίζομεν, ότι αι δραστηριότητες αυταί, παρά την μείωσιν του ομογενούς πληθυσμού της Βασιλευούσης θα καταγραφούν θετικές από του ιστορικού του μέλλοντος, ο οποίος θα εγκύψει εις την έρευναν της πολιτισμικής δραστηριότητος της ομογένειας της Πόλης, καίτοι παλαιότερον η πλειονότης αυτής συνίσταται εις ιατρούς και εμπόρους (Ανεστίδης) κατά τον Κ' και ΚΑ΄αιώνα.

Διό και η Ι. Μ. αποφάσισε να Σας τιμήσει και δι' ενός οφφικίου, το οποίο δεν ήτο άγνωστον εις την Επαρχίαν Χαλκηδόνος και δη εις την Κοινότητα Χρυσοκεράμου (Τσεγκέλκιοϊ), όπου επί πολλά έτη εχρημάτισε δοκίμως ως διδασκάλισσα και διευθύντρια της Κοινοτικής Σχολής η Σουλτάνα Δεμιρτζόγλου, η μητέρα Σας.

Άξιος!

ΟΜΙΛΙΑ ΙΩΑΝΝΗ Θ. ΔΕΜΙΡΤΖΟΓΛΟΥ, ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΖΩΓΡΑΦΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Σεβασμιότατε Γέροντα Άγιε Χαλκηδόνος,

Σας εύχομαι μια καλύτερη χρονιά, γεμάτη υγεία, αγάπη και δημιουργία!

Είναι ιδιαίτερη τιμή σήμερα, την πρώτη μέρα του χρόνου, να βραβεύομαι από έναν πνευματικό άνθρωπο, εκλεκτό εκπρόσωπο της Μητέρας του Θεού Εκκλησίας αλλά και άξιο φίλο των γραμμάτων και των τεχνών. Η τιμή μεγάλη, η ευθύνη μεγαλύτερη!

Είχα την τύχη να γεννηθώ σε ένα μικρό και γραφικό χωριό του Βοσπόρου, το Κουσκουτζούκι, πλάι στην εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα. Τα πρώτα μου μαθήματα τα πήρα από τους γονείς μου: τη Νίτσα και το Θεόφιλο καθώς και την αγαπημένη μου γιαγιά Κυριακίτσα. Μου δίδαξαν αγάπη, προσφορά και ευθύνη. Μου έμαθαν να αγαπώ τα απλά και να ονειρεύομαι μεγάλα όνειρα. Κοντά τους έμαθα να μοιράζομαι και να περνάω τη ζωή μου, συμβάλλοντας στο χαμόγελο των συνανθρώπων μου. Έμαθα να αγωνίζομαι και να διεκδικώ το καλύτερο για τους άλλους. Να είμαι περήφανος για την ταυτότητά μου και να τη διαφυλάσσω σαν φυλακτό. Να μη συμβιβάζομαι και να μην υποχωρώ. Μοναδικό μου όπλο η ειλικρίνειά μου.

Αργότερα διδάχοι και συμπαραστατές οι δάσκαλοί μου:

η δασκάλα μου στο δημοτικό του Τσεγκέλκιοϊ Αμαλία Ζερβού

οι καθηγητές μου στο Ζωγράφειο: Βασίλης Κασαπίδης, Αλέξανδρος Αλεξανδρίδης, Γιάννης Τζιβελάκης, Γιάννης Τζίτζης, Κωνσταντινιά Ματζάρη, Στάθης Αρσενιάδης, Δημήτρης Παντελάρας, Βασίλης Νικολαΐδης, Ιωάννα Ψαροπούλου-Δόκου, Πέτρος Τσιτσόπουλος, Κώστας Θεοδωρίδης, Χαράλαμπος Χριστοφορίδης, Αλέκος Αποστόλου και ο Δημήτρης Φραγκόπουλος, καθηγητής, προκάτοχός μου στο Ζωγράφειο και πάντα κοντά σε κάθε προσπάθεια της Σχολής,

ακόμη, ο δάσκαλος του ακορντεόν Σαβάς Τασκέντ

οι πνευματικοί δάσκαλοι, που με μύησαν στο θέατρο και μου έδωσαν αληθινά μαθήματα ζωής, ο Στέφανος Παπαδόπουλος και ο Γιώργος Οκταποδάς

οι σκηνοθέτες μου Απόστολος Βακαδήμας και Σάββας Μελόπουλος καθώς και οι λοιποί συνεργάτες στο θέατρο και γενικότερα στο ΕΡΘΟ

τέλος, ο εκπρόσωπος του ιδρυτή της Σχολής Λάμπρος Ψαρόπουλος, που με πρότασή του και της τότε εφορίας, πριν 18 περίπου χρόνια, ανέλαβα τη Διεύθυνση του Ζωγραφείου.

Φάροι φωτεινοί και τύχη αγαθή στην ταπεινή μου πορεία, από τα παιδικά μου χρόνια,

ο Οικουμενικός μας Πατριάρχης από την εποχή που ήταν Διευθυντής του Ιδιαίτερου Γραφείου του Πατριάρχη Δημήτριου

ο σημερινός Ποιμενάρχης μας από τα δεκατρία μου χρόνια

ο Μητροπολίτης Ηρακλείας Φώτιος και οι δύο ιερείς των κοινοτήτων που μεγάλωσα, του Κουσκουτζουκίου και του Τσεγκέλκιοϊ, ο παπα-Αιμιλιανός και ο παπα-Βασίλης καθώς και άλλοι μητροπολίτες της Ιεράς Συνόδου. Δίδαξαν και διδάσκουν με το παράδειγμά τους και φωτίζουν συχνά το δρόμο μου.

Κοντά μου πάντα, συνοδοιπόροι, στα ευχάριστα και τα δυσάρεστα, στις ανάγκες του Ζωγραφείου και τις ευθύνες της Ομογένειας, στα προσωπικά και τα κοινοτικά ο συμμαθητής και αδελφικός μου φίλος Λάκης Βίγκας και ο συγχωριανός μου και παιδικός φίλος Σάββας Κοτάμ.

Το μεγαλύτερο βέβαια κομμάτι της μέχρι τώρα ζωής μου βρίσκεται στις αίθουσες του Ζωγραφείου. Εκεί όλες μου οι προσπάθειες για το καλύτερο της ομογενειακής παιδείας και όχι μόνο, εκεί δυστυχώς και οι δυσκολίες αλλά πάντα εκεί και ο Αντώνης Παριζιάνος και οι άξιοι συνάδερφοί μου, οι συνεργάτες μου στον καθημερινό αγώνα, ομόθρησκοι και αλλόθρησκοι, οι μαθητές μου και οι απόφοιτοί, η εφοροεπιτροπή της κοινότητας Σταυροδρομίου και ο πρόεδρος Γιώργος Παπαλιάρης, οι φίλοι του Ζωγραφείου τόσο από την Πόλη όσο και από την Ελλάδα, που δίνουν πνοή στο όραμα και τροφοδοτούν την πίστη ότι θα υπάρχουμε και αύριο.

Έμπνευση και δύναμή μου από τη στιγμή που γεννήθηκαν οι δύο κόρες μου: η Τάνια και η Ελίνα, το καμάρι μου, που μοιράστηκαν τις αγωνίες μου αλλά και τις χαρές και τις επιτυχίες μου.

Και τα τελευταία χρόνια στήριγμά μου η αγαπημένη μου σύντροφός στη ζωή, στα πιστεύω αλλά και στο όνειρο, η Άσπα.

Σε όλους αυτούς αξίζει η σημερινή τιμή αλλά και σε όσους δεν μπόρεσα να αναφέρω, με τη βοήθεια και τη στήριξη των οποίων, με τις ευχές και τις προσευχές τους συνεχίζω, με την ελπίδα ότι οι καλύτερες μέρες δεν έχουν περάσει. Άλλωστε ο κόσμος αλλά και το όνειρο, οι τιμές και τα αξιώματα υπάρχουν και αξίζουν μόνον όταν τα μοιραζόμαστε.

Καλή χρονιά και χρόνια καλά σε όλους μας, με την ευχή και την ελπίδα ο κόσμος να περάσει από το εγώ στο εμείς!!!

Κόντρα στον άνεμο...

Στη Ραφήνα σήμερα το μεσημέρι απτόητοι οι νεαροί σκιέρ επιδίδονταν στο θαλάσσιο σπορ τους, πετώντας τον δικό τους "χαρταετό".

Ο άνεμος δυνατός, το κρύο τσουχτερό, αλλά φαίνεται πως η θάλασσα για όσους την αγαπούν είναι πάντα φιλική.

Κόντρα στον άνεμο, λοιπόν...

Ο π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΤΩΝ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΝΙΤΣΑ

Από τον π. Βασίλειο Θερμό λάβαμε και δημοσιεύουμε το παρακάτω σχόλιο, συμφωνώντας απόλυτα με το περιεχόμενό του. Ο π. Βασίλειος για άλλη μια φορά ορθοτομεί τον λόγο της αληθείας.

Διάβασα σε αρκετά ιστολόγια την είδηση ότι από την Μητρόπολη Δρυϊνουπόλεως θα διεξαχθή Μνημόσυνο των πεσόντων κατά τη μάχη της Κόνιτσας, επειδή οφείλουμε στους μαχητές αυτούς την ελευθερία μας κατά τον εμφύλιο. Ενώ συμμερίζομαι τη διαπίστωση ότι χωρίς τον αγώνα τόσων και τόσων ανώνυμων η Ελλάδα θα είχε βυθιστή στο σκοτάδι της ανελευθερίας, μου δημιουργούνται κάποιες απορίες.

Το μνημόσυνο είναι ένα εκκλησιαστικό γεγονός και αποτελεί προσευχή της Εκκλησίας για την ανάπαυση των ψυχών. Μόνο οι ψυχές των μαχητών του Εθνικού Στρατού έχουν ανάγκη των προσευχών μας; Οι πεσόντες του Δημοκρατικού Στρατού δεν ήταν βαπτισμένοι και μυρωμένοι; Μήπως μάλιστα λόγω της αθεϊας και του αντιεκκλησιαστικού μίσους πολλών από αυτούς έχουν περισσότερη ανάγκη από Μνημόσυνα;

Αν ένας εκκλησιαστικός φορέας θέλει να αναδείξει τη σημασία των μαχών εκείνων μπορεί κάλλιστα να οργανώσει μία άλλη εκδήλωση (ημερίδα, βραδυνό κ.ο.κ.) όπου θα αναλυθούν τα στοιχεία και τα γεγονότα. Αλλά το Μνημόσυνο, μία ακολουθία ενσωματωμένη στη Θεία Ευχαριστία, όπου ανοίγει ο ουρανός για να ενοποιηθή με τη γη και όπου οι ζώντες και περιλειπόμενοι αγκαλιάζουν αγαπητικά στις προσευχές τους όσους έφυγαν από κοντά μας και τώρα δεν μπορούν πλέον να μετανοήσουν, συνιστά γεγονός καθολικότητος, συνέχεια και προεκταση του κοσμοσωτήριου έργου του Χριστού. Και όταν κάποιοι αποκλείονται επιλεκτικά, δεν έχουμε καθολικότητα.

Μήπως λοιπόν η εκδήλωση αυτή είναι απλώς ένα πολιτικό γεγονός; Και μήπως χάνει μια σπουδαία ευκαιρία να λειτουργήσει η Λατρεία μας παιδαγωγικά προς τον λαό, δηλαδή συμφιλιωτικά; 

Εκτός αν τέτοια είναι η πρόθεση των οργανωτών, οπότε ζητώ συγγνώμη. Αλλά αυτό δεν διαφαίνεται από την ανακοίνωση.

Ο απορών,

Πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Θερμός

ΣΤΟ "ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ" ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

φωτογραφίες Νικολάου Μαγγίνα

Δείτε στο Φως Φαναρίου, το ιστολόγιό μας για το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το σημερινό πλούσιο φωτορεπορτάζ του Νικολάου Μαγγίνα από τον εορτασμό των Θεοφανείων στο Φανάρι.

Τα στιγμιότυπα από την Πατριαρχική Θ. Λειτουργία και από την Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στον Κεράτιο Κόλπο, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, και με τη συμμετοχή πλήθους πιστών, από την Πόλη, την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΠΑΙΤΕΙ - ΔΕΝ ΕΠΑΙΤΕΙ - ΤΗΝ ΑΠΟΦΥΛΑΚΙΣΗ ΕΦΡΑΙΜ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Πολλά ενδιαφέροντα μας λέει ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων σε συνέντευξή του που δημοσιεύθηκε χθες (5.1.2012) στο περιοδικό Επίκαιρα.

Ο κ. Ιλαρίων για άλλη μια φορά ρίχνει το ...γάντι στον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια σχετικά με την έκκληση του Πατριάρχη Μόσχας για την απελευθέρωση Εφραίμ: "Όταν αποστέλλουμε κάποια αίτηση, πολύ περισσότερο με την υπογραφή του Πατριάρχη, έχουμε ως αφετηρία μας το ότι δεν πρέπει να αγνοηθεί. Εάν αγνοηθεί, τότε αυτό θα μαρτυρά μια ορισμένη θέση, την οποία θα λάβουμε υπόψη μας, και στις περαιτέρω ενέργειές μας θα ξεκινάμε από εκεί. Ωστόσο, ελπίζουμε ότι η θέση μας δεν θα αγνοηθεί...". Ο Μητροπολίτης Ιλαρίων, όπως γράψαμε και προ ημερών, δεν παίζει. Απαιτεί, ουσιαστικά, από τον Κάρολο Παπούλια την απελευθέρωση Εφραίμ, θέτοντας και θέμα γοήτρου του Ρώσου Πατριάρχη.

Στη συνέντευξή του ο Σεβ. Ιλαρίων μιλάει και για τις ιδιαίτερες σχέσεις της Ρωσίας με το Ρωσικό Μοναστήρι του Αγ. Παντελεήμονος στο Άγιον Όρος, τις οποίες θεωρεί ως κάτι το "απολύτως φυσικό". Και είναι. Το ...αφύσικο είναι η πρεμούρα των Ρώσων για τον Εφραίμ, με τον οποίο δεν είχε φανεί μέχρι πρότινος ότι είχαν σχέσεις ...πάθους! Άραγε να είναι μόνο το γόητρο των Ρώσων ηγετών που επλήγη - όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του Θανάση Αυγερινού από τη Μόσχα - οι οποίοι δεν μπορούν να δεχθούν ότι δεξιώνονταν "βασιλικά" έναν υπόδικο;

Η ρωσική οργάνωση "Ας υπερασπιστούμε τον Άθω!" που δημιουργήθηκε για την απελευθέρωση του ηγούμενου Εφραίμ, ταυτίζει - ουσιαστικά - τον Άθω με τον Εφραίμ. Ο Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ αναφέρεται σε θέσεις πολιτικών που ζητούν αλλοίωση του χαρακτήρα του Αθωνίτικου μοναχισμού, αλλά εδώ το σημείο αιχμής είναι ο Βατοπαιδινός ηγούμενος. Γι' αυτόν συστάθηκε η ...Αθωσωτήριος οργάνωση.

Ο κ. Ιλαρίων δεν αμφισβητεί την δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Άγιον Όρος, αλλά τονίζει πως ο Άθως είναι "πανορθόδοξο προσκύνημα". Δικαιολογεί έτσι την παρέμβαση της Ρωσικής Εκκλησίας στην υπόθεση Εφραίμ. Μια παρέμβαση που είναι σαφές ότι έγινε εν αγνοία του Οικουμενικού Πατριαρχείου, του οποίου τη "σιωπή" δεν μπορεί να εξηγήσει ο κ. Ιλαρίων, λέγοντας κάτι εξαιρετικά ενδιαφέρον: "Κάθε εκκλησιαστικός ηγέτης σε κάθε δεδομένη κατάσταση λαμβάνει εκείνη την απόφαση, η οποία, κατά την άποψή του, πρέπει, προφανώς, να υπηρετεί τα συμφέροντα της Εκκλησίας της οποίας ηγείται". Δηλαδή παίρνοντας την απόφαση η Ρωσική Εκκλησία να κάνει δραματικές εκκλήσεις για την αποφυλάκιση Εφραίμ υπηρετεί κάποια δικά της συμφέροντα; Και ποια μπορεί να είναι αυτά; Όταν μάλιστα πρόκειται για υπόθεση άλλης εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας;

Πολλά θα μπορούσε ακόμη να παρατηρήσει κανείς στην συνέντευξη του Υπουργού των Εξωτερικών της Ρωσικής Εκκλησίας. Προτιμώ, επί του παρόντος, να κλείσω με μια απορία:

Σε ποιά διαβήματα προέβη η Ρωσική Εκκλησία οσάκις ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος Ιωάννης συλλαμβάνονταν από τις Αρχές της FYROM και σάπιζε σε φυλακές των Σκοπίων; Νομίζω πως είναι και τώρα στη φυλακή... Και εκεί η σύλληψή του γίνεται για καθαρά θρησκευτικούς και εθνικούς λόγους και σε καμία περίπτωση για ανταλλαγές οικοπέδων...

Υ.Γ. Ο τίτλος, πάντως, της συνέντευξης του Μητροπολίτου Ιλαρίωνα "Η καθολική Δύση πίσω από την προφυλάκιση Εφραίμ" δεν δικαιολογείται επαρκώς - έως καθόλου - από το περιεχόμενο της συνέντευξης.

amen

Ο ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΚΑΒΑΦΗΣ ΚΑΙ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ!

Στον φίλο Τ.Σ.

Ο Παγκόσμιος Καβάφης συνεχίζει ακάθεκτος την πορεία του στην οικουμένη και κατά την αρχή της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα. Είτε μελοποιημένος είτε μεταφραζόμενος είτε ως θέμα συνεδρίων είτε με άλλους τρόπους, ο Καβάφης είναι παντού!

Σύμφωνα με την Καθημερινή:

Ένα πρωτότυπο πρόγραμμα μελοποιημένης -από διάφορους συνθέτες, Έλληνες και ξένους- ποίησης του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή Κωνσταντίνου Καβάφη, που θα παρουσιαστεί σε πανεπιστημιακούς χώρους, αρχικά στις ΗΠΑ και στη συνέχεια στην Ευρώπη, ετοίμασαν τρεις καταξιωμένοι Έλληνες της Διασποράς. 

Η ιδέα για το εγχείρημα αυτό γεννήθηκε πριν από έναν ακριβώς χρόνο στη Βιέννη, έπειτα από μια «Λογοτεχνική-μουσική βραδιά», αφιερωμένη στη μελοποιημένη ποίηση και το σχετικά άγνωστο πεζό έργο του Καβάφη, από τρεις συντελεστές τον καθηγητή του αμερικανικού Πανεπιστημίου Μίτσιγκαν και υπεύθυνο της Έδρας Καβάφη για Νεοελληνικές Σπουδές, Βασίλειο Λαμπρόπουλο, τη γνωστή μεσόφωνο Αλεξάνδρα Γκράβα και τον ανερχόμενο νεαρό πιανίστα Παντελή Πολυχρονίδη.

Η πρεμιέρα του προγράμματος, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ωνάσειο Ίδρυμα Νέας Υόρκης, θα γίνει στις 16 Απριλίου στο Πανεπιστήμιο Μίτσιγκαν και στη συνέχεια θα παρουσιαστεί σε άλλα πέντε αμερικανικά πανεπιστήμια τα οποία έχουν προγράμματα Νεοελληνικών Σπουδών ή μουσικές σχολές που δείχνουν ενδιαφέρον για τον Καβάφη, και αυτά είναι τα πανεπιστήμια Ινδιάνα, Κολούμπια, Αιέβα, Γέιλ και Μπρόου.

Σύμφωνα με τους συντελεστές του προγράμματος, διαφορετικοί συνθέτες που περιλαμβάνονται σε αυτό, χρησιμοποίησαν διαφορετικά ιδιώματα για να μελοποιήσουν τον Καβάφη, όπως οι Μίκης Θεοδωράκης, Μάνος Χατζιδάκις, Δημήτρης Μητρόπουλος, αλλά και πολύ σπουδαίοι Αμερικανοί, όπως ο Ντέιβιντ Κόπερ, αλλά και νέοι σύγχρονοι Έλληνες συνθέτες της Διασποράς, όπως η Καλλιόπη Τσουπάκη, ο Δημοσθένης Στεφανίδης, ο Κώστας Ρεκλείτης.

Το πρόγραμμα ετοιμάστηκε ενόψει και των δύο μεγάλων επετείων για τον Καβάφη μέσα στο 2013, δηλαδή των 150 χρόνων από τη γέννησή του και των 80 χρόνων από το θάνατό του.

Αλλά σύμφωνα με ρεπορτάζ του Ηλία Μαγκλίνη επίσης στην Καθημερινή έχουμε και κάτι ακόμα εξαιρετικό:
Ο Καβάφης στην Ιταλία: μοιάζει με τίτλο όπερας του Ροσίνι, αλλά είναι μια αληθινή ιστορία: μια ειδική έκδοση με τα ποιήματα του Αλεξανδρινού ποιητή, μεταφρασμένα στα ιταλικά, κυκλοφορεί στη γειτονική μας Ιταλία μαζί με την εφημερίδα Corriere Della Sera. Πριν από μια εβδομάδα εγκαινιάστηκε η εν λόγω σειρά, με έναν τόμο ποιημάτων της νομπελίστριας Βισλάβα Σιμπόρσκα. Η εφημερίδα κοστίζει 1,20 ευρώ και το βιβλίο προσφέρθηκε, ως πρώτο, στην τιμή του 1 ευρώ. Η αγορά του ήταν προαιρετική, ωστόσο, η Σιμπόρσκα πούλησε 100.000 αντίτυπα. Ο τόμος με τα ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη κυκλοφόρησε με το χθεσινό φύλλο της εφημερίδας στην τιμή των 7,90 ευρώ και θα παραμείνει στα περίπτερα για μία εβδομάδα. Η απρόσμενη επιτυχία της Σιμπόρσκα, οδήγησε τους υπεύθυνους της ιταλικής εφημερίδας να ανεβάσουν το τιράζ του Καβάφη (ενός από τους πλέον πολυμεταφρασμένους ποιητές, ακόμα και στη γλώσσα των Μαορί, όπως γράφει η εφημερίδα) από 50.000 σε 90.000 αντίτυπα(!).
Υπεύθυνος της σειράς είναι ο εκδότης και μεταφραστής Νικόλα Κροτσέτι. Εχοντας ως έδρα το Μιλάνο, εδώ και τριάντα χρόνια, ο κατά το ήμισυ Ελληνας Κροτσέτι έχει αφιερωθεί στη διάδοση της παγκόσμιας ποίησης, δίνοντας ειδική έμφαση στην ελληνική. Εχει εξάλλου στο ενεργητικό του τη δίγλωσση ανθολογία 65 Ελλήνων ποιητών του 20ού αιώνα που μετάφρασε μαζί με τον Φιλίπο Μαρία Ποντάνι για τις εκδόσεις Μondadori. Ο ογκώδης τόμος των 2.000 σελίδων κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2010 και τα 5.000 αντίτυπα της α΄ έκδοσης εξαντλήθηκαν γρήγορα.
Δημοσιεύουμε εδώ το ποίημα Μάρτιαι Ειδοί στα ιταλικά, παραπέμποντας σε παλαιότερη ανάρτησή μας για τα ελληνικά εδώ.

Konstandinos Kavafis, «Idi di marzo»

Le grandezze paventa,

anima. Le ambizioni, se vincerle non puoi,

secondale, ma sempre cautelosa, esitante.

Quanto più in alto sali,

tanto più scruta, e bada.

E quando all’acme sarai giunto, ormai,

Cesare, quando prenderai figura

d’uomo così famoso, allora bada,

quando cospicuo incedi per via col tuo corteggio:

se mai, di tra la massa, ti s’accosti

un qualche Artemidoro, con uno scritto in mano,

e dica in fretta: «Lèggi questo súbito,

è cosa d’importanza, e ti riguarda»,

allora non mancare di fermarti, non mancare

di differire colloqui e lavori,

di rimuovere i tanti che al saluto

si prostrano (più tardi li vedrai).

Anche il Senato aspetti. E lèggi súbito

il grave scritto che ti reca Artemidoro.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ (Με το βλέμμα ενός μετανάστη)

Πίνακας Νίκου Μόσχου

Η οικονομική κρίση που μαστίζει την υφήλιο και που βιώνεται με πολύ άσχημο τρόπο στην πατρίδα μας, την Ελλάδα αποτελεί ένα γεγονός που όπως φαίνεται θα μας απασχολήσει για αρκετά χρόνια.

Όλοι τώρα αναρωτιόμαστε ποια είναι τα αίτια αυτής της κρίσης. Γιατί φτάσαμε σ’ αυτό το σημείο! Και λίγο-πολύ όλοι παριστάνουμε τους ντέντεκτιβ που προσπαθούν να ανακαλύψουν που πήγαν τα χρήματα. Και ανάλογα με τις πεποιθήσεις και τη στάση ζωής του καθενός αποφαινόμεθα υποδεικνύοντας ως άρπαγες του παγκόσμιου αλλά και του ελληνικού πλούτου, διάφορους ανθρώπους που πάντα βέβαια ανήκουν σε περιβάλλοντα που είναι έξω από το δικό μας. Δηλαδή, πάντα φταίχτες είναι οι άλλοι!

Θα αναρωτηθείτε εύλογα: «Θα πρέπει να φταίω εγώ δηλαδή, για την οικονομική κατάντια στην οποία βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα;».

Εσύ αδελφέ μου, που χρόνια τώρα είσαι μετανάστης, ίσως όχι τόσο. Όμως δεν είσαι και εντελώς απαλλαγμένος από ευθύνες!

Το δράμα είναι ότι εμείς οι Έλληνες μετανάστες βιώνουμε διπλά την οικονομική κρίση. Από τη μια ζούμε την παγκόσμια κρίση. Δεν μας αφήνει όμως ανέπαφους και η κρίση στην ιδιαίτερη πατρίδα μας, την Ελλάδα. Και σε καμιά περίπτωση δεν μπορούμε να βγάλουμε την «ουρά» μας απ’ έξω. Θέλαμε πάντα να έχουμε λόγο στα δρώμενα της Ελλάδας. Μας άρεσε προεκλογικά να απευθύνονται σε μας οι διάφοροι πολιτικοί και να μας λένε ότι πρωταγωνιστές των εξελίξεων είμαστε εμείς. Μας κολάκευε να μας αποκαλούν «κυρίαρχο λαό».

Τώρα αντιδρούμε. Γιατί; Δεν είμαστε εμείς εκείνοι που διαγκωνιζόμασταν να βρούμε προεκλογικά θέσεις στα διάφορα «κομματικά» αεροπλάνα, προκειμένου να κατέβουμε στην πατρίδα και να διαδραματίσουμε τον πρωταγωνιστικό μας ρόλο; Τώρα, γιατί μας στεναχωρεί το γεγονός ότι στην αντιμετώπιση της κρίσης καλούμαστε πάλι εμείς να είμαστε πρωταγωνιστές. Ο «κυρίαρχος λαός»! Μας ενδιαφέρει η λαϊκή κυριαρχία μόνο όταν δεν έχει να διαχειριστεί προβληματικές καταστάσεις; Όχι αδελφοί μου. Όλοι αυτοί που λέμε ότι φταίνε για την κατάσταση που επικρατεί παγκοσμίως και στην πατρίδα μας είναι σάρκα από τη σάρκα μας. Είναι συνάνθρωποί μας που εμείς, με τον ένα ή άλλο τρόπο, τους δώσαμε το δικαίωμα να διαχειρίζονται τα της ζωής μας. Μακάρι να μπορούσαμε να υποχρεώσουμε όλους εκείνους που έχουν κακοδιαχειριστεί ή έχουν καταχραστεί το δημόσιο πλούτο, να τον γύριζαν πίσω. Όμως εκ των πραγμάτων αυτό είναι δύσκολο.

Από πολλούς μπαίνει το ερώτημα, αν θα μπορούσαν τα πράγματα να είναι διαφορετικά. Ή ναι απαντήσουμε ή όχι θα πρέπει να είναι επαρκώς αιτιολογημένο. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να σκεφτούμε είναι αν υπήρχαν οι προϋποθέσεις για να είναι διαφορετικά τα πράγματα.

Αν παρατηρήσουμε θα προσέξουμε ότι η κρίση αυτή μαστίζει περισσότερο το δυτικό κόσμο ο οποίος, σχεδόν στο σύνολό του, είναι χριστιανικός. Τι σχέση έχει αυτό, θα πουν κάποιοι. Και όμως. Αν όλοι είχαμε πάρει στα σοβαρά την ιδιότητά μας ως χριστιανοί, τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά. Το ίδιο ισχύει και για την πατρίδα μας, την Ελλάδα. Χριστιανοί είμαστε και οι Έλληνες και μάλιστα Ορθόδοξοι, στην συντριπτική μας πλειοψηφία. Χριστιανοί Ορθόδοξοι, που έχουμε ξεχάσει αυτή την ιδιότητά μας. Γιατί πώς αλλιώς θα μπορούσε να ερμηνευθεί το γεγονός ότι, όλοι αγωνιζόμαστε για την συσσώρευση πλούτου αγνοώντας το ψαλμικό: «Του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής»! Όλοι φροντίζουμε να έχουμε μεγάλα αποθέματα, χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία συνήθως την αποκατάσταση των παιδιών μας ή τη φροντίδα της υγείας μας ή των γηρατειών μας.

Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι είμαστε απλοί διαχειριστές των υλικών αγαθών. Συμπεριφερόμαστε σαν να είμαστε ιδιοκτήτες. Τα θέλουμε όλα δικά μας και δεν μας ενδιαφέρει όσο κι αν υποφέρει ο διπλανός μας.

Ο Υλισμός μας οδηγεί στο “εγώ”. Μόνο η Χριστιανική διδασκαλία, χωρίς να καταργεί την προσωπικότητα (εικόνα του Θεού) μπορεί να μας οδηγήσει στο “εμείς”, στη συνεργασία των προσωπικοτήτων, αδελφών εν Χριστώ.

Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι της οικονομικής κρίσης προηγήθηκε η πνευματική κρίση. Διώχθηκε και πολεμήθηκε η Εκκλησία έως απαξιώσεως, για να καμφθεί και να μην πείθει ο λόγος της ο πνευματικός. Όχι βέβαια ότι και η Εκκλησία και κυρίως ο κλήρος, δεν έχει τις ευθύνες της. Αν η Εκκλησία, όπως λέει ο καθηγητής Πέτρος Βασιλειάδης, σε παγκόσμιο επίπεδο λειτουργούσε με βάση τη διδασκαλία του Χριστού δεν θα υπήρχε σήμερα το άδικο κεφαλαιοκρατικό σύστημα που κατασπατάλησε τα υλικά αγαθά της κτιστής δημιουργίας παραδίδοντάς τα στα αδηφάγα θησαυροφυλάκια των ισχυρών της γης, αφού ο θεσμός της ατομικής ιδιοκτησίας, πάνω στην οποία κατά βάση στηρίζεται, αντιστρατεύεται βασικές Χριστιανικές αρχές, όπως αυτήν που προαναφέραμε, ότι «Του Κυρίου η γη και το πλήρωμα αυτής».

«Πλούσιοι επτώχευσαν και επείνασαν, οι δε εκζητούντες τον Κύριον ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού». Γι’ αυτό στην παρούσα φάση ας προστρέξουμε, ας εκζητήσουμε τον Κύριο.

Τώρα που «καίγεται» το σπίτι μας, ας κοιτάξουμε πώς να σβήσουμε τη φωτιά. Αν ασχοληθούμε μόνο με το να βρούμε ποιος είναι ο εμπρηστής ενώ η φωτιά φουντώνει, μόνο αποκαΐδια θα αντικρίσουμε στο τέλος.

Γι’ αυτό λοιπόν ας ΑΝΤΙΣΤΑΘΟΥΜΕ επιδεικνύοντας ΑΥΤΟΣΥΓΚΡΑΤΗΣΗ, ΥΠΟΜΟΝΗ και ΠΡΟΣΕΥΧΗ, αν δεν έχουμε βέβαια ξεχάσει εντελώς να προσευχόμαστε!

Αρχιμανδρίτης Γεράσιμος Φραγκουλάκης

Αννόβερο-Γερμανίας

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

The Trier Apocalypse

Του θεολόγου - φιλολόγου Κώστα Νούση

Πολύς λόγος έγινε τον τελευταίο καιρό για το 2012 ως το τέλος του κόσμου σύμφωνα με μια αρχαία προφητεία των Μάγια. Η ανακύκληση των εσχατολογιών και κινδυνολογικών μελλοντολογιών δίνουν και παίρνουν σε κάθε εποχή. Θα ήταν, λοιπόν, παράδοξο στα χρόνια μας να μη συμβεί κάτι αντίστοιχο με τόσες ραγδαίες αλλαγές στο παγκόσμιο χωριό γη, οι οποίες αφαιρούν τη συνειδητή παρακολούθηση των τεκταινομένων. Όπως φαίνεται, άλλωστε, αυτός ο βομβαρδισμός δεν πρέπει να είναι και τόσο φυσικός, αλλά εν πολλοίς κατευθυνόμενος.

Έρχομαι λοιπόν στα καθ’ ημάς. Ποια είναι η θέση της Ορθοδοξίας; Θα έρθει μήπως φέτος ο αντίχριστος; Γεννήθηκε; Αν ναι, τι θα κάνουμε; Φαίνεται μάλιστα να δρομολογούνται ταχύτατες εξελίξεις που επισπεύδουν την έλευση των ημερών της Αποκάλυψης. Θα κάνω αρχικά μια μικρή αναφορά στην περιβόητη κρίση. Με θλίβει αφάνταστα η ανησυχία και η αγωνία των ανθρώπων της Εκκλησίας. Άραγε δεν υπάρχει Χριστός και θεία πρόνοια; Προς τι τόση ανασφάλεια; Υπάρχει, επομένως, κρίση: της πίστης μας, της χλιαρής μας πνευματικότητας. Ένα άλλο σημείο εδώ είναι η έλλειψη πνευματικών στάρτσυ – γερόντων, ορατά σημεία Θεού να ακουμπήσει ο κακομοίρης άνθρωπος των εσχάτων. Αυτές οι δύο ελλείψεις (γερόντων και πίστης) συνιστούν σημεία εσχατολογικά.

Όλοι γύρω μας και μεις μαζί τους εκλιπαρούμε, ζητιανεύουμε μια προφητικού χαρακτήρα κουβεντούλα ψευτοπαρηγοριάς. «Πες το και ας είναι ψέμα» είναι η ουσία της, οι δε μορφές της είναι ερωτήσεις τύπου «θα γυρίσουμε στη δραχμή» και «λέτε να πεινάσουμε» ή «θα γίνει στάση πληρωμών»; Κει, λοιπόν, που πας να ακούσεις τον γνήσιο – διό και όντως παραμυθητικό λόγο του Θεού - μέσα από εκκλησιαστικά χείλη, σου ΄ρχεται ο κόλαφος: λαϊκισμοί, σιωπές, μικρότητες, ελλειμματικότητες, αστειότητες, σίγουρα πάντως ελλιποβαρούς γνησιότητας.

Πριν προχωρήσω, να θυμήσω τα λόγια του γέροντα Πορφύριου ότι «για το χριστιανό δεν υπάρχει άγχος». «Άγχος ίσον ολιγοπιστία» (γέρων Ευσέβιος Γιαννακάκης). Αναρωτιέμαι αν πιστεύουμε ως χριστιανοί σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, πως κύριος της ιστορίας είναι ο Κύριος. «Τίποτε δε γίνεται χωρίς το θέλημά του» (γέρων Πορφύριος) και μάλιστα συμπληρώνω με τη σειρά μου δεν πρόκειται να υλοποιηθεί κανένα κακό σχέδιο, όθεν και αν προέρχεται, χωρίς ο Θεός να το επιτρέψει. Και σίγουρα Εκείνος ως πάνσοφος ξέρει τι και πότε να παραχωρήσει, ως παντοδύναμος πώς θα το κάνει και ως πανάγαθος πάντα προς το πνευματικό μας συμφέρον. Οι τελευταίες υπομνήσεις αμφιβάλλω αν γίνονται πιστευτές ή αντιληπτές από τα σκοτεινά κέντρα (δαιμονικά, ανθρώπινα και τα συναμφότερα), τα οποία συνθέτουν το ήδη μακροβιότατο «μυστήριον της ανομίας» (Β΄ Θεσ. 2:7), θα έπρεπε όμως να συμβαίνει αυτό, έστω και ακροθιγώς, από τη μεριά των χριστιανών.

Ο άγιος Νεκτάριος επισκεπτόμενος αρχές του περασμένου αιώνα το Άγιο Όρος, έλαβε για τον αιώνα αυτόν από έναν ερημίτη την προφητεία «κυρίαρχος ο φόβος». Φόβος και ανησυχία, λοιπόν, ως σημεία των εσχάτων, ως δαιμονικών καταστάσεων σημαντικά και των χρόνων της λύσσας του διαβόλου, ο οποίος προαισθάνεται την ιστορική του καθαίρεση. Είναι εντυπωσιακό το πώς οι πολλοί αναζητούν τις αιτίες της κρίσης. Τις ψάχνουν σε νούμερα ή σε λογικές ερμηνείες. Εκεί ψάχνουν και τις λύσεις. Όμως ας μάθουν από τη Γραφή ότι πίσω από όλα κρύβονται προσωπικές ενέργειες, σχεδιασμένες, ανθρωποκτόνες και απροσδιόριστες, διότι οι νόες που τις παράγουν είναι συν τοις άλλοις και παράφρονες, αφού τους έχει εγκαταλείψει η Χάρη του Θεού. Η απάντηση στο ποιος κυβερνά και ποιος κρύβεται πίσω από όλα – όλοι υποψιάζονται πια πως δεν πρόκειται για απλές θεωρίες συνωμοσίας – βρίσκεται στο Ιω. 12:31. Προσωπικά δεν πιστεύω με τίποτε ότι εξηγείται με όρους οικονομίας το γεγονός παιδάκια στην Αφρική να πεινάνε και ποδοσφαιριστές τύπου Μέσι να έχουν στην τσέπη τόσα λεφτά που υπερβαίνουν τα ταμεία πολλών χωρών της Μαύρης Ηπείρου και ας έρθει όποιος άθεος ή και επιστήμων οικονομολόγος να με χλευάσει.

Κυκλοφορεί από παλιά μια προφητεία του αγίου Ιωάννη της Κρονστάνδης (+1908) αναφορικά με ένα όραμά του για τον μεγάλο άγιο Σεραφείμ του Σαρώφ (+1833). Το προφητικό αυτό όραμα, που αποκαλύπτει τους διωγμούς και τα μαρτύρια των χριστιανών από τον τελικό αντίχριστο της ιστορίας, κλείνει με τη διπλή διαβεβαίωση του αγίου Σεραφείμ: «σύντομα, πολύ σύντομα θα γίνουν όλα αυτά». Πέρασε ήδη ένας αιώνας από τότε. Έχοντας υπόψη ότι για τον Θεό μια μέρα χίλια χρόνια και αντιστρόφως (Β΄ Πετρ. 3;8) θα προσθέσω πως μπορεί να μην τον δούμε φέτος τον οξαποδώ ή να τον δούμε και να μην τον καταλάβουμε. Το σίγουρο, όμως, είναι ότι δεν έχει πολύ ψωμί ακόμα η χάρτινη βασιλεία του που άρχισε με την πτώση του Αδάμ. Το αντίθετο: η κατάλυσή της φέρνει την αμετάκλητη έλευση της Βασιλείας του Θεού. Με αυτήν τη χαροποιό ελπίδα ζει ο χριστιανός. Και η «ελπίς τω Θεώ ου καταισχύνει» (Ρωμ. 5:5). Θα κλείσω με το γνωστό μου ρεφραίν για το εν λόγω θέμα: αυτό που ποτέ δεν κατάλαβε – ή αρνείται εγωιστικά να παραδεχτεί - ο διάβολος είναι πως άκων εξυπηρετεί το θείο σχέδιο. Η ψευδαίσθηση της ενδοκοσμικής «νίκης» του είναι η πιο τραγική ιστορική ειρωνεία.

Κ.Ν.

4/1/2012

ΣΚΟΠΕΛΙΤΙΚΟΣ ΧΕΙΜΩΝΑΣ

Φωτογραφίες: π. Κωνσταντίνος Ν. Καλλιανός από τη Σκόπελο

Δείτε παρόμοιες φωτογραφίες Στον ίσκιο του Ήσκιου: Χριστουγεννιάτικη μελαγχολία Σκοπέλου

Διαβάστε επίσης στο νυχθημερόν το χριστουγεννιάτικο διήγημα του π. Κωνσταντίνου Ν. Καλλιανού: Οι προπορευόμενοι...

"ΑΠΟ ΤΑ ΠΛΗΚΤΡΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ" ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΝΟ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ, ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΟ ΖΕΡΜΠΙΝΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΙΛΤΟ ΛΟΓΙΑΔΗ

Η καθιερωμένη ετήσια συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων στη μνήμη του ιδρυτή της Μάνου Χατζιδάκι στις 15 Ιουνίου 2009 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ήταν αφιερωμένη στην κινηματογραφική μουσική του συνθέτη.

Η έναρξη της συναυλίας ήταν μια αποκάλυψη! Ο δεξιοτέχνης στο ακορντεόν Χρήστος Ζερμπίνος και ο μαέστρος Μίλτος Λογιάδης στο πιάνο, έπαιξαν το απαράμιλλο Βάλς των χαμένων ονείρων από την ταινία Χαμένα Όνειρα (1961). Ο ενθουσιασμός του κοινού τους ...ανάγκασε να παίξουν τρεις ακόμη επιλεγμένες κινηματογραφικές μουσικές του Χατζιδάκι. Αυτό ήταν! Κάτι καινούργιο είχε γεννηθεί. Ερμηνεία με ευαισθησία, σεβασμό και γνώση. Χωρίς φλυαρίες και ενοχλητικούς αυτοσχεδιασμούς, οι δύο σολίστ εστιάζουν στην ουσία και στον μελωδικό παλμό των πρωτότυπων συνθέσεων.

Ένα χρόνο αργότερα οι δύο σολίστ έφτιαξαν μια μουσική παράσταση που παρουσίασαν στο Θέατρο Κάππα (Οκτώβριος 2010).

Στη σκηνή του Κάππα, Ζερμπίνος και Λογιάδης ερμήνευσαν μουσικές των: Ch. Chaplin, C. Gardel, A. Piazzolla, E. Satie, Ν. Πλατύραχου, L. Bacalov, D. Shostakovitch, Μάνου Χατζιδάκι.

Μόλις πριν λίγες μέρες (18/12/11) στον κινηματογράφο Τριανόν που γιορτάζει το ιωβηλαίο του (50 χρόνια), ανάμεσα σε άλλες εκδηλώσεις ήταν και η πρωτότυπη μουσική συνύπαρξη των Μίλτου Λογιάδη - Χρήστου Ζερμπίνου σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι. Ακολούθησε η προβολή της ταινίας «Ποτέ την Κυριακή».

Προφανώς οι δύο άξιοι μουσικοί έχουν δώσει και άλλες συναυλίες που μου διαφεύγουν. Αυτό που θέλω να σας παρουσιάσω και να σας προτείνω, αγαπητοί συνοδίτες, είναι το cd που κυκλοφόρησαν με μουσικές του Μάνου Χατζιδάκι και έχει τον τίτλο: Από τα πλήκτρα στην καρδιά. Πρόκειται για 15 τραγούδια, και δύο οργανικά τα οποία ερμηνεύουν ένα πιάνο κι ένα ακορντεόν που κελαηδάνε! Θα συμφωνήσω με τον Γιώργο Μονεμβασίτη ο οποίος γράφει στο εσώφυλλο του δίσκου πως η ερμηνεία "δεν αποσκοπεί σε μιαν επίδειξη δεξιοτεχνίας, αλλά σε μιαν επίδειξη ευαισθησίας". Νομίζω πως οφείλετε να ακούσετε αυτή τη μουσική συνύπαρξη. Τουλάχιστον ως άσκηση ευαισθησίας...

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΑΥΤΟΚΛΗΤΩΝ ΔΙΕΡΜΗΝΕΩΝ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΟΥ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Αριάδνη Βορνόζη, Άεργος. Αυγοτέμπερα σε νοβοπάν

Οι μετά μένους υπερασπιστές του ηγουμένου Εφραίμ έχουν, πάντως, και τα ωραία τους!

Στην προσπάθειά τους να δικαιολογήσουν τα πάντα δεν ορρωδούν προ ουδενός.

Έτσι, καταγράψαμε δύο πολύ ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις που αφορούν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και είναι ταυτόσημες.

Στην απάντηση του στον Μητροπολίτη Πέτρας Νεκτάριο, για το κείμενό του περί Εφραίμ, ο κ. Αιμίλιος Πολυγένης προβαίνει σε μια ενδιαφέρουσα εκτίμηση: "δεν δικαιούται ένας ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου να χρησιμοποιεί τέτοιες λέξεις, να βγάζει τέτοιο μένος για τον «φίλο που προασπίζει ευκαίρως ακαίρως», όταν η ίδια η Μητέρα Εκκλησία έχει επιλέξει για την ίδια υπόθεση τη σιωπή".

Διερωτάται ο καθείς: Αφού ο κ. Πολυγένης σέβεται τόσο πολύ το Οικουμενικό Πατριαρχείο ("είμαστε ελάχιστοι για να κρίνουμε"!) και "δικαιολογεί" και την μέχρι τώρα σιωπή του, γιατί έχει αναλάβει "σταυροφορία" για την υπόθεση της προφυλάκισης Εφραίμ;
Κι ακόμα, όταν ο κ. Πολυγένης δημοσιεύει δηλώσεις ιεραρχών του Οικουμενικού Θρόνου οι οποίοι υπερασπίζονται τον Βατοπαιδινό ηγούμενο, τότε δεν τίθεται θέμα "σεβασμού" της σιωπής του Πατριαρχείου; Αν "η Μητέρα Εκκλησία ξέρει πότε και πώς και αν πρέπει να μιλήσει", όπως κόπτεται ο κ. Πολυγένης, δεν ενοχλείται ο κύριος αυτός από τις παράταιρες δηλώσεις ιεραρχών της που θεωρούν τον Εφραίμ οιονεί "όσιο"; Και το καλύτερο του κ. Πολυγένη: "Δίνοντας ένα στίγμα που σε καμία περίπτωση το Οικουμενικό Πατριαρχείο δεν έχει υπονοήσει στο ελάχιστο". Τόσο καλά διερμηνεύει τις βουλές του Φαναρίου ο "δραγουμάνος" κ. Αιμίλιος!

Μάλλον ο σκοπός ήταν να ...εξουδετερωθεί και η μία και μόνη διαφορετική τοποθέτηση ιεράρχου, δηλ. του Σεβ. Πέτρας. Ενώ οι άλλες, οι "ημέτερες" να πέφτουν βροχηδόν!

Πιο ενδιαφέρουσα είναι η άποψη ενός κ. Γιώργου Θεοχάρη, ο οποίος δεν μπορεί να υποφέρει την τοποθέτηση του Αρχιμ. Σωφρόνιου Γκουτζίνη (από την Ι. Μητρόπολη Ξάνθης), και ξεσπά ως μαινάς: "Οι πολιτικολογίες και πρόχειρες αναλύσεις του συγκεκριμένου Αρχιμανδρίτη για εθνικά θέματα είναι εκτός της αρμοδιότητάς του, δεν εκφράζουν ούτε το φρόνημα ούτε το πνεύμα του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου και του Αγίου Όρους". Ο κ. Θεοχάρης γνωρίζει τόσο καλά το "φρόνημα και το πνεύμα" και του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Αγίου Όρους, ώστε δεν δικαιούται άλλος τις να ομιλεί. Και μας λέει επίσης ότι "το Οικουμενικό Πατριαρχείο, όπως το είπε ο Οικουμενικός Πατριάρχης στην τελευταία του επίσκεψη, ενθαρρύνει τον οικουμενικό χαρακτήρα του Αγίου Όρους και το προστατεύει από τον εθνοφυλετισμό". Πολύ σωστά αναπαράγει τον Πατριάρχη ο κ. Θεοχάρης. Αλλά καλό θα ήταν να μη λησμονεί ότι το Άγιον Όρος βρίσκεται υπό την πνευματική δικαιοδοσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου - ήτοι δεν είναι ξέφραγο αμπέλι - και ακριβώς η πνευματική διάσταση της οικουμενικότητας του Πατριαρχείου προστατεύει και το Άγιον Όρος από τον πειρασμό του εθνοφυλετισμού.

Αναμένουμε με ενδιαφέρον, αγαπητοί συνοδίτες, και άλλες ανάλογες ερμηνείες - απείρου κάλλους! - της στάσης του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην υπόθεση Εφραίμ.
Οι εχέφρονες αφουγκράζονται την άχρι καιρού σιωπή του...
Π.Α.Α.

ΣΙΜΩΝΙΔΗΣ O ΚΕΙΟΣ - ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΩΝ ΠΡΑΓΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ

ΣΙΜΩΝΙΔΗΣ O ΚΕΙΟΣ


Ἄνθρωπος ἐὼν μήποτε φάσηις
ὅ,τι γίνεται αὔριον,
μηδ᾿ ἄνδρα ἰδὼν ὄλβιον,
ὅσον χρόνον ἔσσεται·
ὠκεῖα γὰρ οὐδὲ τανυπτερύγου μυίας
οὕτως ἁ μετάστασις!


Σύγχρονη απόδοση
Εἶσαι ἄνθρωπος καὶ γι'αυτό ποτὲ μὴν πεῖς
τὶ πρόκειται νὰ γίνει αὔριο,
μηδὲ ὅταν δεῖς κάποιον νὰ εὐτυχεῖ,
γιὰ πόσον χρόνο θὰ κρατήσει αὐτό·
διότι κι ἀπὸ τῆς γοργόφτερης μύγας
πιὸ ταχεῖα εἶναι ἡ μεταβολὴ τῶν πραγμάτων (τῆς τύχης)!
(Γιώργος Λαθύρης)

Μελοποίηση: Πέτρος Ταμπούρης
Τραγούδι: Δάφνη Πανουργιά
 Βιντεο-δημιουργία: ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ

2012, όπως 1912

Tης Αθηνάς Κακούρη*
Καθημερινή

Αγιε μου Βασίλη, κάνε σε παρακαλώ το 2012 να αφιερωθεί στην Ελλάδα τού 1912. Η επέτειος είναι υπέρλαμπρη: μπήκαμε σ’ έναν πόλεμο αιφνιδίως και πετύχαμε να στρέψουμε την περιφρόνηση που υπήρχε για μας σε κατάπληξη, σε θαυμασμό, αλλά και σε ζήλια για το έπαθλο που κερδίσαμε. Δεν ήταν όμως παρά η ανταπόδοση της παλαιάς οφειλής του 1821, όταν Κρήτη, Νησιά, Μακεδονία και Ηπειρος, είχαν θυσιαστεί για να μην σβύσει η φλόγα της Ελευθερίας στην Πελοπόννησο. Σπουδαίο και μεγάλο και αξιομνημόνευτο είναι το πολεμικό 1912 καθώς και η κοινωνία που το δημιούργησε. Τι είχαν αυτοί οι κοντινοί μας πρόγονοι –πολύ κοντινοί, παππούδες και προπάπποι μας ήταν–, τι είχαν λοιπόν που δεν το έχουμε εμείς σήμερα, όταν καλούμαστε να κάνουμε πάλι μια μεγάλη προσπάθεια και παραλύουμε;

Νομίζω πως κάτι καλό θα βγει αν στην φετεινή επέτειο καταπιαστούμε να γνωρίσουμε το 1912. (Προς Θεού όμως, Αγιε μου, άσε τα επίσημα όργανα –όλα ανεξαιρέτως, κρατικά, κλαδικά, κεντρικά, ημικρατικά, περιφερειακά, παρασιτικά, παρανοϊκά–, άσε τα να κοιμούνται. Μας αρκούν οι τελευταίες απρέπειες με τις οποίες μας περιλούσανε.) Μεταξύ μας λοιπόν, σε συντροφιές, Συλλόγους, Αναγνωστικές Λέσχες, Ενώσεις, Εταιρείες, σε ομάδες λογίων μακρυά απ’ την πρωτεύουσα, χωρίς φασαρία, ακόμη και μοναχός του ο καθένας, ας αναζητήσουμε τους προγόνους μας στην ευλογημένη εκείνη ώρα του 1912 όπου τίποτα δεν μας δίχαζε, και ας δούμε τι κράτος είχαμε, τι ηγεσία –πολιτειακή, πολιτική, στρατιωτική, πνευματική– και πώς ρίχτηκε ολόκληρη η κοινωνία στον αγώνα αποφασισμένη να τον κερδίσει.

Η επέτειος του 1912 έχει αντικείμενο μελέτης για τού καθενός τις προτιμήσεις. Οι πηγές είναι άφθονες και προσιτές. Στο διαδίκτυο οι εφημερίδες της εποχής –οι κατάλογοι των δωρεών, οι φωτογραφίες των υπερωκεανείων που έφθαναν απ’ την Αμερική κατάμεστα από νέους εθελοντάς, οι φωτογραφίες των πρωταγωνιστών– βασιληάς Γεώργιος ο Α΄, διάδοχος ο Κωνσταντίνος, πρωθυπουργός ο Βενιζέλος, η βασίλισσα και οι πριγκήπισσες, όλες νοσοκόμες στο μέτωπο... Το πλοίο που μετέτρεψε σε πλωτό νοσοκομείο η Μαρία Βοναπάρτη, και τους συρμούς που εξόπλισε με νοσοκομειακές κλίνες η πριγκήπισσα Ελένη, με δικά τους έξοδα και οι δύο. Το εκατομμύριο του πλουσίου και της χήρας ο οβολός, δωρεές μεγάλες και τα δύο. Σε πολλά αρχεία, π.χ. του Λυκείου των Ελληνίδων και του Αρσακείου, βρίσκονται όλες οι λεπτομέρειες για τη σημαντική συμβολή τους σ’ εκείνη την εθνική προσπάθεια. Υπάρχουν εκδοτικοί οίκοι που έχουν στα σκονισμένα ράφια τους όχι ένα μόνο, αλλά πολλά βιβλία αφιερωμένα ή εμπνευσμένα από το ’12. Ολόκληρες βιτρίνες θα μπορούσε να στηθούν με τέτοια έντυπα, από τον εξαιρετικό τόμο της Ιστορίας του Στρατού για το Υγειονομικό μέχρι τις ανταποκρίσεις και τα σχέδια της Φλωρά Καραβία, και πολλές Ημερίδες θα μπορούσαν να προσφέρουν βήμα για καινούργιες μελέτες και καινούργιες απόψεις και φρεσκάρισμα των παλαιών. Υπάρχουν πλήθος λιθογραφιών. Πολλά παιδιά θα ενδιαφέρονταν να οδηγηθούν σε πεδία σπουδαίων μαχών. Πολλά άλλα παιδιά θα φιλοδοξούσαν να παραστήσουν την Κοτοπούλη και την Κυβέλη και τις άλλες πρωταγωνίστριες των Επιθεωρήσεων. Βρίσκονται εύκολα και οι παρτιτούρες για όποια Ωδεία ή Μουσικούς Συλλόγους θα ενδιαφέρονταν να φέρουν πάλι ανάμεσά μας τις μελωδίες του 1912, τα ζωηρά εμβατήρια και τα τσαχπίνικα τραγουδάκια των Παναθηναίων. Ο ορμητικός ναύαρχος Κουντουριώτης δεν υπάρχει βεβαίως πια, αλλά ο «Αβέρωφ», το μεγάλο για την εποχή του θωρηκτό που μας εξασφάλισε την συμμετοχή σ’ εκείνον τον πόλεμο, μας περιμένει να τον επισκεφθούμε στο Φάληρο.

Εδώ κι εκατό ακριβώς χρόνια επιδείξαμε αρετές σπουδαίες. Δεν θα τις ανακτήσουμε απλώς και μόνον αναδιφώντας το 1912. Θα αρχίσουμε όμως να καταλαβαίνουμε ποιες ήταν και γιατί χρειάζονται. Και πάντως θα πάρουμε τη βαθειά ανάσα καθαρού αέρα που τόσο πολύ τη χρειαζόμαστε για να προχωρήσουμε.

* Η κ. Αθηνά Κακούρη είναι συγγραφέας.