Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ ΣΤΟ ΜΕΤΩΠΟ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ "ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ"

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ο μεγάλος ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης είχε πολεμήσει στο μέτωπο, στην Αλβανία, το 1940. 
Το καλοκαίρι του 1939, όταν τα σύννεφα του πολέμου μαζεύονταν στον ορίζοντα, ο Γιάννης Τσαρούχης, κατατάσσεται στο 34ο Στρατόπεδο στο Γουδί. Με την κήρυξη του πολέμου βρέθηκε στα σύνορα, στο Κούτσι, έχοντας συντροφιά του το βιβλίο του Ανατόλ Φρανς "Θαϊς". Εργάζεται για τη δημιουργία καμουφλάζ στρατιωτικών εγκαταστάσεων και στολών για τους φαντάρους που έπαιρναν μέρος στις εφόδους. Ζωγράφιζε πορτρέτα στρατιωτών και γίνεται δημοφιλής, δέχεται μάλιστα παραγγελίες. 
Ο Τσαρούχης διακατεχόταν από έμφυτο αντιηρωισμό και αντιμιλιταρισμό. Όμως, ήξερε μέσα στην φωτιά του πολέμου να υμνεί τον άνθρωπο. Τους συστρατιώτες του, που πολεμούσαν με ανδρεία και αυταπάρνηση και οι οποίοι στα μάτια του έπαιρναν διαστάσεις μεγαλοσύνης. 
"Για πες μου εσύ, ρε καλλιτέχνη, έχεις καταλάβει γιατί πολεμάμε;" τον είχε ρωτήσει κάποτε ένας αξιωματικός. "Η καθαρότητα της ελληνικής γραμμής μάχεται το ιταλικό κιάρο σκούρο", είχε απαντήσει. 
Ο Τσαρούχης χαρακτήρισε τον πόλεμο "σαν μια κακοσχεδιασμένη εκδρομή όπου κρυώνεις, πεινάς και χάνεις το αίσθημα της ιδιοκτησίας. Ό,τι έχεις το κουβαλάς στην πλάτη σου και ό,τι βαραίνει το πετάς". 
Με την τέχνη της ειρωνείας, που κάτεχε καλά, στιγμάτιζε την γερμανική αλαζονεία. 

Αυτοπροσωπογραφία στο μέτωπο της Αλβανίας, 1941.
Μολύβι σε χαρτί, 16,8 x 11,6 εκ. © Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη 

Αλλά έχει ενδιαφέρον πως ο ίδιος, μετά από χρόνια, εστίασε σ΄ ένα παλιό χαμένο έργο του, στην "Παναγία της Νίκης" ή Αρβανίτισσα Παναγιά.  
Ιδού η μαρτυρία του: 
"Τις τελευταίες μέρες του πολέμου της Αλβανίας, στο χωριό Κούτσι, την ώρα που παίρναμε συσσίτιο στα σκοτεινά ακούσαμε το εξής νέο: Η Παναγία παρουσιάστηκε σ' έναν ανθυπασπιστή και αυτός την εξέλαβε για Αλβανίδα, προφανώς κατάσκοπο, και πήγε να την πυροβολήσει με το ρεβόλβερ του. Αυτή σήκωσε την παλάμη της να τον σταματήσει και τού είπε: “Μη χτυπάς. Ένα έχω να σου πω: τη Λαμπρή θα είσαστε στα σπίτια σας”.
Αμέσως δόθηκε διαταγή να χτιστεί εκκλησία στο μέρος που παρουσιάστηκε η Παναγία, ή μάλλον να επισκευαστεί ένας γκρεμισμένος μύλος. Οι μύλοι όλοι στην Αλβανία είναι τετράγωνα κτίρια για καλαμπόκι. Μου πρότεινε ο διοικητής να κάνω τοιχογραφίες, αλλά ήταν πολύ δύσκολο. Το μέρος αυτό εβάλλετο πολύ από τους Ιταλούς και εφοβόμουν. Δέχτηκα όμως να κάνω τέσσερις εικόνες για το τέμπλο, αν βρουν τέσσερις σανίδες. Μπογιές είχε μαζί του ο λοχαγός μου, ο μακαρίτης Γεωργόπουλος, με την ελπίδα ότι θα μπορέσω να κάνω σκηνές από μάχες. Αυτές οι μπογιές εχρησίμευσαν στην αρχή του πολέμου για να καμουφλαριστούν τα νίκελ του αυτοκινήτου του διοικητού. Κι αργότερα, για να κάνω μερικά πορτραίτα του λοχαγού αυτού, που ήταν φιλότεχνος και βιβλιόφιλος. Ύστερα από πολλές έρευνες βρέθηκε ένα καπάκι από κιβώτιο. Εκεί πάνω ζωγράφισα την “Παναγία της Νίκης”, έχοντας ως πρότυπο μια κακοζωγραφισμένη Παναγία που κυκλοφορούσε σε δελτάρια. Όταν τελείωσε, την εθαύμασαν όλοι οι στρατιώτες, και ένας λοχαγός με παζάρευε να του κάνω μια ίδια για την Κέρκυρα. Ο διοικητής του τάγματος έμενε μακριά από τα σπίτια που μέναμε εμείς, σε μια σκηνή καμουφλαρισμένη με κούμαρα. Ήταν μακριά η σκηνή του και έστειλε έναν μοτοσυκλετιστή, εξαιρετικά ωραίο και πολύ μάγκα, για να με κουβαλήσει εκεί που έμενε. Επήρα την εικόνα μαζί μου και καβάλησα τα καπούλια της μοτοσυκλέτας. 

Ο Τσαρούχης με την εικόνα της Παναγίας που ζωγράφισε στο Αλβανικό μέτωπο, 1940-41. 

Καθώς πηγαίναμε στο διοικητή, έφραξαν σχεδόν το δρόμο στρατιώτες από την Άρτα, που είχαν στρατοπεδεύσει εκεί και είχαν πληροφορηθεί για την ύπαρξη της εικόνας. Ήδη, το ταπεινό μου έργο, που δεν είχε στεγνώσει ακόμα, είχε αποκτήσει φήμη θαυματουργής εικόνας. Εκείνη την ώρα βάρεσε συναγερμός. Δηλαδή ένας στρατιώτης με μια σάλπιγγα τυλιγμένη σε ιμάντες από γκέτες από χακί ύφασμα, εσάλπισε. Εγώ και ο μοτοσυκλετιστής πέσαμε μπρούμυτα, σύμφωνα με τις διαταγές που είχαμε. Κανένας Αρτινός δεν έκανε το ίδιο. “Βρε συνάδελφε”, μου είπε ένας, “βαστάς την Παρθένα και φοβάσαι;” “Όχι, φίλε”, του απάντησα, “αλλά είμαι στρατιώτης και υπακούω στις διαταγές των ανωτέρων”. Όταν με είδε ο διοικητής με γένια και κακοτυλιγμένες γκέτες, μου είπε: “Έλληνας στρατιώτης είσαι εσύ ή Βούλγαρος αιχμάλωτος; Για να δούμε την εικόνα. Την έχεις κάνει άγρια την Παναγία, σαν Αρβανίτισσα. Και ο Χριστός είναι κι αυτός αγριωπός”.
Για να τον θαμπώσω τού είπα κάτι από τους Ψαλμούς του Δαβίδ: “Ευλογητός ει Κύριε ο διδάσκων τας χείρας μου εις πόλεμον, τους δακτύλους μου εις παράταξιν”. “Βλέπω είσαι και θεοφοβούμενος”, μου απάντησε. Φώναξε τον κουρέα να με ξουρίσει και ένας στρατιώτης με βοήθησε να τυλίξω καλά τις γκέτες μου. Αισθανόμουνα σαν ηθοποιός του κινηματογράφου που τον ετοιμάζουν για γύρισμα. Και ο διοικητής είπε σε έναν ανθυπολοχαγό να μου βγάλει μια φωτογραφία με την εικόνα μαζί. “Τώρα που είναι αξιοπρεπής Έλληνας στρατιώτης”.

H αρχική φωτογραφία επιχρωματίστηκε από τον Χρήστο Καπλάνη
και δημοσιεύτηκε στη σελίδα Past in Color.

Όταν γύρισα μετά τον πόλεμο στην Αθήνα, μου παραδώσανε αυτή τη φωτογραφία και την έχω ακόμα. Η εικόνα παρίστανε την Παναγία με το Χριστό και στο κάτω μέρος τα θαύματά της. Αριστερά τον ανθυπασπιστή που πάει να πυροβολήσει την Παναγία και δεξιά τους στρατιώτες που πάνε να χτίσουν το μύλο για να τον κάνουνε εκκλησία. Την άλλη μέρα φύγαμε για τα Γιάννενα. Πάνω σ' ένα φορτηγό ήμαστε στριμωγμένοι και μερικοί τραγουδούσαν το “Έχε γεια καημένε κόσμε” και κανένα ταγκό της Βέμπο. Μερικοί απληροφόρητοι νόμιζαν ότι πανηγυρίζουμε και μας ρωτούσαν: “Επεσε το Τεπελένι;” Πριν φύγουμε ένας χωροφύλακας πήγε και παρέλαβε την εικόνα να την πάει στην εκκλησία που είχε ήδη χτιστεί. Ένας στρατιώτης που τον ήξερε μου είπε: “Αυτός δεν θα την πάει στην εκκλησία, θα την πάει στο σπίτι του να τη δώσει της μάνας του. Είναι πολύ θρήσκα κι αυτός ο ίδιος ανήκει σε θρησκευτική οργάνωση”. Δεν έμαθα ποτέ πού βρίσκεται αυτή η εικόνα. Άργε στο Κούτσι με τα δαντικά τοπία; Ή στο σπίτι του χωροφύλακα; Αγνοώ τελείως."
Τελικά, η εκκλησία χτίστηκε στο Γκολεμί, στο σημείο που ο στρατιώτης είδε το όραμα με την Παναγία, με χρήματα των στρατιωτών του μετώπου! Σύμφωνα με μαρτυρίες η εκκλησία καταστράφηκε επί Χότζα.

Έλληνες στρατιώτες κτίζουν την εκκλησία. 

Βιβλιογραφία
- Μαρτυρίες '40-'41, Κ. Χατζηπατέρα – Μ. Φαφαλιού.
- Μαρίας Καραβία, Ο Τσαρούχης με το χακί του '40 (τόμος -αφιέρωμα στον Γ. Τσαρούχη Ωσεί μύρα και στο βιβλίο της Ο στοχαστής του Μαρουσιού).
- Υλικό από το Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη. 

Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΙΧΑΗΛ ΑΛΕΞΑΝΤΡΟΒΙΤΣ ΜΠΑΚΟΥΝΙΝ

Δημήτρης Μπαλτάς, Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς Μπακούνιν, (1814-1876). Από την ζωή και το έργο του, Αθήνα 2023, σελ. 205. 

Καρπός μιας μακράς ενασχόλησης του συγγραφέα Δημήτρη Μπαλτά με την ζωή και τα κείμενα του Μιχαήλ Μπακούνιν αποτελεί το βιβλίο του "Μιχαήλ Αλεξάντροβιτς Μπακούνιν (1814-1876). Από την ζωή και το έργο του" που εκδόθηκε πρόσφατα (Αθήνα 2023, σελ. 205). 

Το βιβλίο συγκροτείται από την Εισαγωγή πάνω στην ζωή και το συγγραφικό έργο του Ρώσου φιλοσόφου, με αναφορές σε πρωτογενείς πηγές και στην σχετική Βιβλιογραφία, και από μία Ανθολογία κειμένων των Μπακούνιν, από τα πρώτα μέχρι τα τελευταία δημοσιευμένα του, σε μετάφραση του Δημ. Μπαλτά. 

Βασική ερμηνευτική αφετηρία του συγκεκριμένου βιβλίου είναι οι προσεγγίσεις του Σεργίου Μπουλγκάκωφ, του Νικολάι Λόσσκυ και του Βασίλι Ζενκόφσκυ σύμφωνα με τις οποίες ο Μιχαήλ Μπακούνιν, συγγραφέας και επαναστάτης, εντάσσεται στην Ιστορία της φιλοσοφίας, και ειδικότερα της Ρωσικής φιλοσοφικής σκέψης.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΗΝ "ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ" ΤΗΣ ΠΑΤΡΑΣ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ: "ΕΛΛΗΝΟΡΩΣΙΚΑ" ΚΑΙ "ΤΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΚΑ"

Την Παρασκευή 3 Νοεμβρίου 2023 και 8.30 μ.μ., στο Βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία, Γεροκωστοπούλου 31 (Πάτρα), θα πραγματοποιηθεί η παρουσίαση δύο πρόσφατων βιβλίων του θεολόγου και μουσικού Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου. 

Πρόκειται για τα βιβλία «Ελληνορωσικά» (εκδόσεις s@mizdat, Αθήνα 2022) και «Τα Χατζιδακικά» (ιδιωτική έκδοση, Αθήνα 2023). 

Για τα «Ελληνορωσικά» θα μιλήσει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος και για «Τα Χατζιδακικά» θα μιλήσουν οι γνωστοί πατρινοί συγγραφείς Βασίλης Λαδάς και Κώστας Λογαράς. 

Θα τραγουδήσει η Δάφνη Πανουργιά. 

Το βιβλίο «Ελληνορωσικά» χωρίζεται σε δύο μέρη: Στο πρώτο περιλαμβάνονται κείμενα για τον ρωσικό πολιτισμό και στο δεύτερο κείμενα για τον ρόλο της Εκκλησίας στον πόλεμο της Ουκρανίας, αλλά και για την ρωσική διείσδυση στην Ελλάδα μέσω της Εκκλησίας. 

«Τα Χατζιδακικά» περιλαμβάνουν κείμενα που αφορούν σε πτυχές του έργου και της σκέψης του Μάνου Χατζιδάκι. Το βιβλίο έχει και ένα αυτοβιογραφικό χαρακτήρα, καθώς ο συγγραφέας έζησε από κοντά την τελευταία δημιουργική περίοδο του Μ. Χατζιδάκι, αυτή της Ορχήστρας των Χρωμάτων.

ΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΑΚΗΣ: «Η δύση και η αυγή έχουν το ίδιο χρώμα» ΜΕ ΤΗ ΔΑΦΝΗ ΠΑΝΟΥΡΓΙΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ο Νίκος Γεωργάκης μπήκε στη δισκογραφία το 1989 με το δίσκο «Βραδινή Αναρρίχηση», ο οποίος κυκλοφόρησε σε παραγωγή του Μάνου Χατζιδάκι, από τον «Σείριο». 

Παρέμεινε ένας διακριτικός τραγουδοποιός, με αισθαντικότητα και αταλάντευτη ποιότητα.

Ακολούθησαν ακόμη επτά προσωπικές δουλειές σε δική του μουσική και ενορχήστρωση: «Η δύση κι η αυγή έχουν το ίδιο χρώμα» (1995), «Παράδοξη νύχτα» (1998), «Ταξίδι από ένα δωμάτιο» (2002), «Ανάσα καλοκαιριού» (2007), «Να γίνω η θάλασσα» (2011), «Παραφυλάει ο έρωτας» (2015), "Είν’ η ζωή μια μουσική" (2020). 

Πιστός στην «καθαρή» πλευρά του τραγουδιού, συνοδοιπορεί πάντα με φίλους, άξιους μουσικούς, που τους συναντάμε σε όλους σχεδόν τους δίσκους του, αλλά πάντα ...ανανεωμένους, σαν από τα αεράκι του Βαρδάρη, αφού ο Νίκος Γεωργάκης είναι και πιστός Θεσσαλονικιός. 

Αίφνης, θυμάμαι ότι το 1991 συμμετείχε στις «Βραδιές ονείρου – Θεσσαλονικείς συνθέτες» και το 1992 αντιπροσώπευσε τη Θεσσαλονίκη στη Μπιενάλε νέων καλλιτεχνών της Μεσογείου που έγινε στη Βαλένθια της Ισπανίας. Εργάστηκε ως μουσικός την περίοδο 1994-2001 με το μουσικό συγκρότημα του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης και την περίοδο 2000-2002 με το συγκρότημα της Σχολής Τυφλών Θεσσαλονίκης. Από το 2012 συμμετείχε στη θεατρική ομάδα «Αερόστατο», γράφοντας τα τραγούδια για παραστάσεις σε σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. 

Αν και εμφανίστηκε σε πολλά φεστιβάλ και συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ως δημιουργός και ερμηνευτής, στη Θεσσαλονίκη υπηρετεί το ρεμπέτικο τραγούδι τα τελευταία ...κάμποσα χρόνια.

Οι δίσκοι του Νίκου Γεωργάκη είναι αντιεμπορικοί και γι’ αυτό έχουν λόγο ύπαρξης στους αυχμηρούς καιρούς μας. Η μουσική του είναι χαμηλόφωνη και ποιητική. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια ολόκληρο τον δίσκο  «Η δύση κι η αυγή έχουν το ίδιο χρώμα», που ανέβηκε πρόσφατα στο youtube. Ερμηνεύουν ο ίδιος ο συνθέτης αλλά και η Δάφνη Πανουργιά, σταθερή συνεργάτις του για πολλά χρόνια. 

Στον δίσκο υπάρχει και ένα ξεχωριστό τραγούδι αφιερωμένο με αγάπη στην σπουδαία πιανίστρια Ντόρα Μπακοπούλου. 

Τους στίχους των τραγουδιών υπογράφουν οι: Λουδοβίκος των Ανωγείων, Γιάννης Περδίκης, Βασίλης Κατσίκης, Ηρακλής Καζάκης. 

Ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος στο Δεύτερο Πρόγραμμα για τον Μάνο Χατζιδάκι (Ηχητικό)

Τη Δευτέρα 23 Οκτωβρίου, γενέθλιο ημέρα του Μάνου Χατζιδάκι, καλεσμένος του Σιδερή Πρίντεζη στο στούντιο του Δεύτερου είναι ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος, συγγραφέας του πρόσφατου βιβλίου “Τα Χατζιδακικά” που περιλαμβάνει κείμενα του των τελευταίων 15 ετών σχετικά με πτυχές του έργου και της σκέψης του Μάνου Χατζιδάκι.

Ακούστε την εκπομπή ΕΔΩ. 

ΜΕ "ΤΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΚΑ" ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΑΣ

Σήμερα, Δευτέρα 23 Οκτωβρίου 2023, ημέρα των γενεθλίων του Μάνου Χατζιδάκι, καλεσμένος του Σιδερή Πρίντεζη στο στούντιο του Δευτέρου Προγράμματος της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, στις 4 το απόγευμα, θα είναι ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος, συγγραφέας του πρόσφατου βιβλίου "Τα Χατζιδακικά" που περιλαμβάνει κείμενα του, των τελευταίων 15 ετών, σχετικά με πτυχές του έργου και της σκέψης του Μάνου Χατζιδάκι.

Με επιτυχία το επιμορφωτικό σεμινάριο για την τέχνη του Κινηματογράφου στο μάθημα των Θρησκευτικών

Με μεγάλη επιτυχία υλοποιήθηκε το επιμορφωτικό σεμινάριο που οργάνωσαν οι Σύμβουλοι Εκπαίδευσης κλ. ΠΕ01 Δρ. Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος (ΔΔΕ Φθιώτιδας), Δρ. Nικόλαος Παύλου (ΔΔΕ Λάρισας) και Δρ. Νικόλαος Ματθαίου (ΔΔΕ Κοζάνης) για τους θεολόγους εκπαιδευτικούς των περιοχών ευθύνης τους και το οποίο είχε ως θέμα «Η αξιοποίηση της Τέχνης του Κινηματογράφου στο μάθημα των Θρησκευτικών» με κεντρική εισηγήτρια την καθηγήτρια της Θεολογικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α. κ. Ιωάννα Κομνηνού. 

Παρότι Παρασκευή (20.10.2023) απόγευμα (5 μ.μ.), σε ώρα δηλ. εκτός σχολικού ωραρίου και με μαζεμένη την κούραση ολόκληρης εβδομάδας από την εργασία τους στο σχολείο, εκατόν εξήντα (160) Θεολόγοι εκπαιδευτικοί παρακολούθησαν με αδιάπτωτο ενδιαφέρον, επί 2ωρο (5–7 μ.μ.), τη διαδικτυακή συνάντηση, συμμετέχοντας ενεργά στο διάλογο και στις δράσεις που πραγματοποιήθηκαν στο - υπό τύπον και μορφή “Θεολογικού Εργαστηρίου” - επιμορφωτικό σεμινάριο που οργάνωσαν οι Σύμβουλοί τους. Η εισηγήτρια κ. Κομνηνού παρουσίασε και ανέλυσε τη σχέση οπτικοακουστικού και θρησκευτικού εγγραμματισμού εστιάζοντας στο πλεονέκτημα της χρήσης του κινηματογράφου στον θρησκευτικό εγγραμματισμό. Η αξιοποίηση του κινηματογράφου στη διδακτική διαδικασία μπορεί, όπως τόνισε η κ. Κομνηνού, να συμβάλλει θετικά στην ανανέωση της καθημερινής διδακτικής πράξης και στην ανάπτυξη πολύπλευρων δεξιοτήτων από την πλευρά των μαθητών. 

Η εισηγήτρια παρουσίασε εν συνεχεία στοιχεία από τη μεθοδολογία της χρήσης κινηματογραφικού υλικού στο πλαίσιο της διδασκαλίας του μαθήματος των Θρησκευτικών (ΜτΘ) [φύλλα εργασίας, φύλλα αξιολόγησης, κλπ] και συζήτησε με τους εκπαιδευτικούς για την ανάπτυξη σχεδίου διδασκαλίας, μετά από τη παρουσίαση σε βίντεο αποσπασμάτων από την εμβληματική ταινία ορόσημο «Πολίτης Κεϊν» του Όρσον Γουέλς, για ένα μάθημα που απευθύνεται σε μαθητές της Γ΄ Λυκείου γύρω από το ουσιαστικό νόημα της ζωής και την φιλοσοφική αναζήτηση για τις σημαντικές ανθρώπινες αξίες, υπό το πνεύμα, εν προκειμένω, για το ΜτΘ, της χριστιανικής τους νοηματοδότησης. 

Καταλήγοντας η κ. Κομνηνού πρότεινε να ενισχυθεί η αξιοποίηση του οπτικοακουστικού πολιτισμού στη διδασκαλία και μάθηση, με αντίστοιχες παρεμβάσεις σε διαφορετικά αντικείμενα του αναλυτικού προγράμματος, ώστε να μεγιστοποιηθούν τα θετικά αποτελέσματα που έχουν ήδη καταγραφεί από τις συγκεκριμένες διδακτικές δραστηριότητες. 

Στη τηλεδιάσκεψη συμμετείχε και απεύθυνε χαιρετισμό και ο Διευθυντής Β/θμιας Εκπαίδευσης Ν. Φθιώτιδος κ. Κων/νος Σπαλιώρας, Δρ. Θεολογίας. - Το “Θεολογικό Εργαστήριο” (το οποίο ξεκίνησε και θα λειτουργεί σε μηνιαία βάση και ανεξάρτητα από τις άλλες επιμορφωτικές δράσεις και πρακτικές των Συμβούλων Εκπαίδευσης) απευθύνεται στους θεολόγους εκπ/κούς (μονίμους και αναπληρωτές) των Νομών: Φθιώτιδας, Καρδίτσας, Ανατ. Αττικής (αρμοδιότητας του Σ.Ε. Χαρ. Ανδρεόπουλου) Λάρισας, Τρικάλων, Μαγνησίας (Σ.Ε. Νικ. Παύλου) και Κοζάνης,  Γρεβενών, Καστοριάς, Φλώρινας, Πιερίας και Ιωαννίνων (Σ.Ε. Νικ. Ματθαίου). Οι διαδικτυακές συναντήσεις (μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας Cisco Webex) θα διεξάγονται εκτός ωραρίου λειτουργίας των σχολείων και η συμμετοχή των εκπ/κών σ΄ αυτές είναι προαιρετική. Η θεματολογία των συναντήσεων θα περιλαμβάνει θέματα Διδακτικής των Θρησκευτικών, δειγματικές διδασκαλίες,  ζητήματα Διοίκησης της Εκπαίδευσης, εφαρμογές των Τ.Π.Ε. στα Θρησκευτικά, διαχείρισης της σχολικής τάξης, πληροφόρηση για νέες τάσεις και ρεύματα της θεολογικής επιστήμης, κ.α. 

* Η επόμενη διαδικτυακή συνάντηση, με ένα εξίσου ενδιαφέρον και ελκυστικό θέμα, θα πραγματοποιηθεί περί τα μέσα Νοεμβρίου (θα εκδοθεί σχετική ανακοίνωση/πρόσκληση συμμετοχής). Στους εκπ/κούς που θα παρακολουθήσουν ανελλιπώς το κύκλο των σεμιναρίων θα χορηγηθεί Βεβαίωση συμμετοχής.

"ΠΡΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΝ" ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΧΑΛΔΑΙΑΚΗ Δρα ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΙΑΣ

Η ενορία του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης.

Στην 68η εκπομπή προσκεκλημένη η Ευαγγελία Χαλδαιάκη, Δρ Ιστορικής Μουσικολογίας. 

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Κάμερα, τεχνική επεξεργασία: Κατερίνα Λεονάρδου.

   

Η Ευαγγελία Χαλδαιάκη έχει Πτυχίο στην Τουρκική Γλώσσα, Φιλολογία και Ιστορία από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (2014), τίτλο Μεταπτυχιακών Σπουδών στις Λαογραφικές Σπουδές και τον Λαϊκό Πολιτισμό από το ίδιο Ίδρυμα (2017) και το 2022 έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα από το Τμήμα Τουρκικών Σπουδών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, με τη διδακτορική διατριβή «Η δημοτική μουσική στις τουρκόφωνες και ελληνόφωνες μουσικές συλλογές της ύστερης οθωμανικής περιόδου: λαϊκός πολιτισμός και διακοινοτικές σχέσεις». Σήμερα είναι μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με την έρευνα «Τουρκόφωνη και ελληνόφωνη δημοτική μουσική στις ελληνόφωνες μουσικές συλλογές της ύστερης οθωμανικής περιόδου: μουσικές μεταγραφές, σχολιασμός και σύγχρονες επιτελέσεις τους». Είναι έμπειρη ερευνήτρια και έχει διεξάγει εκτενή ιστορική έρευνα σε αρχεία, συμμετάσχει σε πολυάριθμα εκπαιδευτικά και ερευνητικά προγράμματα. ενώ είναι και ενεργή μουσικός. 

Το έργο της σχετίζεται γενικότερα με την ελληνική και τουρκική μουσική, κουλτούρα και λαογραφία. Έχει δίπλωμα βυζαντινής μουσικής από το Ορφείο Ωδείο Αθηνών και διδάσκει ελληνική δημοτική μουσική σε χορωδιακό μάθημα στο Κέντρο Ελληνικής Μουσικής «Φοίβος Ανωγειανάκης», ενώ λαμβάνει μέρος σε συναυλίες είτε ως σολίστ, είτε με τη χορωδία της «Φοίβος Ανωγειανάκης». Έχει λάβει διάφορες διακρίσεις για το έργο της. Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2015-2016 ήταν υπότροφη του Sasakawa Young Leaders Fund (SYLFF) και μεταξύ των ετών 2019-2021 του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.). Το 2023 έλαβε την ειδική χορηγία του Ιδρύματος Κυβέλη-Γιάννη Χορν από τον Σύλλογο «Οι Φίλοι της Μουσικής» για την εκπόνηση βραχυχρόνιας μελέτης με τον τίτλο «Τεκμήρια ελληνικής δημοτικής και οθωμανικής τουρκικής μουσικής στο αρχείο του Νηλέως Καμαράδου». Η μεταπτυχιακή διπλωματική της εργασία, «Ο Κ. Α. Ψάχος και η συμβολή του στην καταγραφή και μελέτη ελληνικών δημοτικών τραγουδιών» έλαβε το 2018 το Καυταντζόγλειο Βραβείο. Επίσης, το ίδιο έργο εκδόθηκε το 2017 ως μονογραφία από τις Εκδόσεις Orpheus και το Ωδείο Αθηνών.

ΤΟ ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΤΩΝ ΑΝΘΕΩΝ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΖΙΑ

Το Γλωσσάριο των Ανθέων
Ανθολογία Ποιημάτων για Λουλούδια
εν Ανθηρώ Έλληνι Λόγω
Επιμέλεια έκδοσης: Δώρα Μέντη, Εκδόσεις «Πικραμένος», 2018

Η ΚΑΡΔΙΑ ΚΥΝΗΓΑΕΙ ΕΝΤΕΛΒΑΪΣ 
Πέρασε ὁ ἄνθρωπος
ποὺ πουλοῦσε τὸ Αἰώνιο Λουλούδι.
Κοίταξε τὸ ἀπέραντο πλῆθος,
ἄνδρες, γυναῖκες, παιδιά,
ἐργάτες ὑπαλλήλους, κερδοσκόπους...

Πῶς τὴν μεγάλη, τὴν θορυβώδη
συνάθροιση νὰ ἐξηγήσει
μὲ βλέμμα ταπεινοῦ πραγματευτῆ;

Ἕνα ἀγόρι φιλοῦσε ἕνα κορίτσι.
Γιατὶ μόνη ἡ καρδιὰ δὲν μποροῦσε.
Γιατὶ ἔρημη ἡ καρδιά μας κυνηγάει.

Πέρασε πάλι αὐτὸς ποὺ διαλαλοῦσε:
«Ἐντελβάις, τὸ Αἰώνιο Λουλούδι».
Κοίταξε τὶς σιλουέτες τῶν ἀνθρώπων.

Τὸ κορίτσι φιλοῦσε τώρα τὸ ἀγόρι.
Τὰ πάντα καὶ τίποτα ποθοῦσε.
Τὸ Ἐντελβάις, τὸ Αἰώνιο Λουλούδι ἀναζητοῦσε.

*ΟΠΟΥ ΗΝ ΚΗΠΟΣ, Γιώργος Κοζίας, «Η καρδιά κυνηγάει εντελβάις» σελ. 202

Νίκου Εγγονόπουλου, «Το γλωσσάριο των ανθέων» 

την ποίησιν ή την δόξα; 
την ποίηση 
το βαλάντιο ή την ζωή; 
τη ζωή 
Χριστόν ή Βαραββάν; 
Χριστόν 
την Γαλάτειαν ή μιαν καλύβην; 
την Γαλάτεια 
την Τέχνη ή τον θάνατο; 
την Τέχνη 
τον πόλεμο ή την ειρήνη; 
την ειρήνη 

την Ηρώ ή τον Λέανδρο; 
την Ηρώ 
την σάρκα ή τα οστά; 
την σάρκα 
τη γυναίκα ή τον άνδρα; 
τη γυναίκα 
το σχέδιον ή το χρώμα; 
το χρώμα 
την αγάπη ή την αδιαφορία; 
την αγάπη 
το μίσος ή την αδιαφορία; 
το μίσος 
τον πόλεμο ή την ειρήνη; 
τον πόλεμο 

νυν ή αεί; 
αεί 
αυτόν ή άλλον; 
αυτόν 
εσένα ή άλλον; 
εσένα 
το άλφα ή το ω μέγα; 
το άλφα 
την εκκίνηση ή την άφιξη; 
την εκκίνηση 
την χαράν ή την λύπην; 
την χαρά 
την λύπην ή την ανίαν; 
την λύπη 
τον άνθρωπο ή τον πόθο; 
τον πόθο 
τον πόλεμο ή την ειρήνη; 
την ειρήνη 

ν΄ αγαπιέσαι ή ν΄ αγαπάς; 
ν΄ αγαπώ 
Από τη συλλογή Έλευσις (1948)

ΓΙΑ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΥ - "ΜΠΟΛΙΒΑΡ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

Με αφορμή τα σημερινά (21 Οκτωβρίου) γενέθλια 

του Νίκου Εγγονόπουλου (1907-1985)

Του Παναγιώτη Αντ Ανδριόπουλου

Την πρώτη απόπειρα του Μάνου Χατζιδάκι να μελοποιήσει ποιητικό κείμενο, την συναντάμε το 1945 στο ποίημα του Νίκου Εγγονόπουλου "Μπολιβάρ - ένα ελληνικό ποίημα". 

Το ποίημα είναι μεγάλο και δεν ξέρουμε αν ο Χατζιδάκις θα το μελοποιούσε ολόκληρο. 
Γράφτηκε τον χειμώνα του 1942-43 και "κυκλοφόρησε σε χειρόγραφα αντίτυπα που έκαναν πολλοί, και το διάβαζαν σε συγκεντρώσεις αντιστασιακού χαρακτήρα", όπως σημειώνεται στη δεύτερη έκδοσή του σε βιβλίο, το 1962. Εκεί, επισημαίνεται επίσης πως κάποιοι στίχοι αποτελούν «Ζωντανές αναμνήσεις από τον πόλεμο του 1940-41», όπου ο Εγγονόπουλος πολέμησε στην πρώτη γραμμή.

Ο 20χρονος Μάνος Χατζιδάκις καταπιάνεται με την μελοποίηση του ποιήματος του Εγγονόπουλου και τραγουδάει μαζί του: «Μπολιβάρ, είσαι ωραίος σαν Έλληνας», αφήνοντας ανολοκλήρωτη τη μελοποίηση αυτού του υπέροχου ποιήματος, απόσπασμα του οποίου θα ηχογραφήσει πολλά χρόνια μετά, το 1983, με τον Βασίλη Λέκκα σε δίσκο 45 στροφών. Μια ηχογράφηση που προέκυψε για τα διακόσια χρόνια από τη γέννηση του Μπολιβάρ. Η σπάνια αυτή εκτέλεση του 1983 δεν επανεκδόθηκε από τότε. 

Το 1999 όμως, στο δίσκο «Μάνος Χατζιδάκις 2000 Μ.Χ.», συναντάμε μια ακόμα πιο σπάνια εκτέλεση του ίδιου αποσπάσματος από την μελοποίηση του «Μπολιβάρ», με τον ίδιο τον Χατζιδάκι στο πιάνο να τραγουδάει: Μπολιβάρ δεν είσαι όνειρο, είσαι η αλήθεια. 

Ο Μπολιβάρ του Νίκου Εγγονόπουλου

Πρόκειται για στίχους από την Επίκλησι, που προφανώς ταίριαζαν στον Χατζιδάκι.

Μπολιβάρ δεν είσαι όνειρο
Είσαι η αλήθεια
Μπολιβάρ είσαι ωραίος, ωραίος σαν Έλληνας

Είσαι του Ρήγα, του Ρήγα Φερραίου παιδί,
Του Αντωνίου Οικονόμου και του Πασβαντζόγλου αδελφός

Είσαι ο ελευθερωτής της Νότιας Αμερικής
Ένα μονάχα είναι γνωστό, πως είμαι γιος σου.

Σίγουρα ο εγγονοπουλικός Μπολιβάρ συγκινούσε τον Χατζιδάκι - και μάλιστα τον νεαρό Χατζιδάκι του 1945, που δεν πίστεψε στην απελευθέρωση - γιατί στην ουσία πρόκειται για ένα σύγχρονο αντιστασιακό «ύμνον εις την Ελευθερίαν», έναν ύμνο διαφορετικό από εκείνον των ποιητών της εθνικής ή της πολιτικής ελευθερίας, γιατί αναφέρεται σε μιαν υπέρτερη ελευθερία, που κατακτάται με την υπέρβαση κάθε καταναγκασμού, ακόμη και εκείνων τους οποίους επιβάλλουν οι ανάγκες των συνόλων. Η χρήση εθνικών και πολιτικών συμβόλων δηλώνει την ταύτιση του Αμερικανού ήρωα με τον ποιητή ως γενική ιδέα, με την ποίηση. 
Γι' αυτό και ο Χατζιδάκις στο δισκάκι του Μπολιβάρ με τον Βασίλη Λέκκα έβαλε στην άλλη πλευρά του μικρού βινυλίου το τραγούδι "Για έναν ελεύθερο άνθρωπο", σε μουσική και στίχους δικούς του, γιατί για τον Χατζιδάκι το αίτημα και το κατόρθωμα της ελευθερίας ήταν υπόθεση ζωής! 

Στίχοι - Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις 

Τραγουδάς άλλο σκοπό: 
δεν μπορεί να `σαι δικός μας. 
Μέθυσε με το κρασί. 
Έμαθα να σ’ αγαπώ, 
αν και είσ’ αντίθετός μας. 
Μάθε το καλά κι εσύ: 

είτε λίγοι, είτε πολλοί, 
είναι κρίμα την ψυχή μας 
να τη λιώνουν σαν κερί. 
Ας κοιτάξουμε μαζί 
να σκοτώσουμ’ ένα τέρας, 
που παντού μάς απειλεί. 

Γιατί, αλήθεια, Ελευθερία, 
γεννημένη από σεισμούς, 
είναι έξω από τα κράτη 
κι έξω απ’ τους θεσμούς. 
Έχει απ’ τον ήλιο κάτι 
κι από τους αστερισμούς. 

Είναι άδικο οι πολλοί 
να μισούν το πέταγμά μου. 
Άσε να 'μαι ένα πουλί. 
Ούτ’ εγώ δεν ωφελεί 
να σε καίω με τη φωτιά μου. 
Σβήσε με μ’ ένα φιλί.

ΕΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΓΙΑ ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΜΕΛΙΝΑΣ ΜΕΡΚΟΥΡΗ ΚΑΙ ΠΑΣΟΚ: "Δεκαοκτώ του Οκτώβρη γεννήθηκα..."

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Με αφορμή τα σημερινά γενέθλια της Μελίνας και τη συμπλήρωση 103 χρόνων από τη γέννησή της, θυμόμαστε... 

Είναι φθινόπωρο του 1982 και το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου γιορτάζει τα γενέθλια του πρώτου έτους διακυβέρνησης του. 

Στο πλαίσιο αυτό η Γαλλική Ραδιοτηλεόραση Antenne 2 και ο σκηνοθέτης Pierre Jourdan - αδελφός του διάσηµου ηθοποιού Λουί Ζουρντάν - ζητούν από την Μελίνα Μερκούρη να γυρίσουν μια τηλεταινία η οποία θα έχει ως θέμα τα (κοινά) γενέθλια της Μελίνας Μερκούρη (18 Οκτωβρίου 1920) και τα πρώτα “γενέθλια” του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία (18 Οκτωβρίου 1981). Τίτλος της ταινίας: «Anniversaire»/Τα Γενέθλια. 

Η Μελίνα είναι πασίγνωστη στην Γαλλία και είχε παραστεί λίγο καιρό πριν, στην τελετή ορκωμοσίας του Φρανσουά Μιτεράν, ως προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας. Αυτή και ο Μίκης Θεοδωράκης από την Ελλάδα. 

Η τηλεταινία γυρίζεται και συνοδεύεται μάλιστα και από soundtrack σε δίσκο 33 στροφών (PATHE-EMI).

O δίσκος περιλαμβάνει γνωστά τραγούδια του Μαρκόπουλου, που έχει ερμηνεύσει η Μελίνα, όπως «Το καφενείον η Ελλάς», αλλά και επιτυχίες του συνθέτη με τον Νίκο Ξυλούρη και την Βασιλική Λαβίνα.

Στον δίσκο υπάρχει κι ένα καινούργιο τραγούδι με τίτλο “Γεννήθηκα στις 18 Οκτώβρη”, σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου. Έχει μια ...ελαφρά δόση προπαγάνδας, λόγω της σύνδεσης Μελίνας με την σοσιαλιστική «Αλλαγή» και αποσκοπεί στο να περάσει ένα μήνυμα πως «ο λαός πια το δίκιο του θα πάρει απ’το σοσιαλισμό». 

«Γιορτάζω στις 18 Οκτώβρη, μαζί με του λαού τον λυτρωμό» λένε δύο από τους στίχους του τραγουδιού και στο τέλος ακούγεται έντονο χειροκρότημα, δείγμα ότι η ηχογράφηση ήταν live ή ότι έπρεπε μια ηχηρή επιδοκιμασία στο πολιτικό μήνυμα του τραγουδιού. 

Πάντως η μελωδία του Μαρκόπουλου ταιριάζει στην Μελίνα, η οποία ερμηνεύει το τραγούδι με το γνωστό εξπρεσιονιστικό, ήτοι άκρως εκφραστικό, τρόπο της. 

Παραθέτουμε, στη συνέχεια, τους στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και ένα βίντεο που περιλαμβάνει την ερμηνεία της Μελίνας. 

Δεκαοκτώ του Οκτώβρη γεννήθηκα 

σ΄αυτή την πολιτεία των θρύλων 

μες στα σοφά σοκάκια πλανήθηκα 

ποτέ με τον Σωκράτη δεν απαντήθηκα 

μα με τα ματωμένα χείλη τόσων φίλων 

Γιορτάζω στις 18 του Οκτώβρη 

μαζί με του λαού τον λυτρωμό 

λαός που πια το δίκιο του θα πάρει 

απ’το σοσιαλισμό. 

Δεκαοκτώ του Οκτώβρη γεννήθηκα 

τσιμέντα είχαν γίνει οι κολώνες 

σε δύσκολους καιρούς αναστήθηκα 

απ΄τον Αλκιβιάδη δεν αγαπήθηκα 

μα απ’ τα πουλιά που πάντα ψάχνουν τις σφεντόνες.

  

Και μια γαλλική μετάφραση στίχων του τραγουδιού: 

"Je suis née le 18 d'octobre, 

avec la délivrance du peuple, 

peuple qui, enfin, prendra sa revanche 

avec le socialisme".

Η αξιοποίηση της Τέχνης του Κινηματογράφου στo μάθημα των Θρησκευτικών

Από την ταινία του Ζυλ Ντασσέν "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται"
βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Νίκου Καζαντζάκη 

ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΘΕΟΛΟΓΩΝ 

Διαδικτυακό “Θεολογικό Εργαστήριο” θέτουν σε εφαρμογή οι Σύμβουλοι Εκπαίδευσης κλ. ΠΕ01 κ.κ. Νικόλαος Παύλου (με έδρα τη ΔΔΕ Λάρισας), Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος (ΔΔΕ Φθιώτιδας) και Νικόλαος Ματθαίου (ΔΔΕ Κοζάνης) για τις επιμορφωτικές τους δράσεις με τους θεολόγους εκπαιδευτικούς των περιοχών ευθύνης τους. Συγκεκριμένα το “Θεολογικό Εργαστήριο” (το οποίο θα λειτουργεί σε μηνιαία βάση και ανεξάρτητα από τις άλλες επιμορφωτικές δράσεις και πρακτικές των Συμβούλων) απευθύνεται στους θεολόγους εκπ/κούς (μονίμους και αναπληρωτές) των Νομών: Λάρισας, Τρικάλων, Μαγνησίας (αρμοδιότητας του Σ.Ε. Νικ. Παύλου), Φθιώτιδας, Καρδίτσας, Ανατ. Αττικής (Σ.Ε. Χαρ. Ανδρεόπουλου) και Κοζάνης, Γρεβενών, Καστοριάς, Φλώρινας, Πιερίας και Ιωαννίνων (Σ.Ε. Νικ. Ματθαίου). Οι διαδικτυακές συναντήσεις θα διεξάγονται εκτός ωραρίου λειτουργίας των σχολείων και η συμμετοχή των εκπ/κών σ΄ αυτές είναι προαιρετική. 

Η θεματολογία των συναντήσεων θα περιλαμβάνει θέματα Διδακτικής των Θρησκευτικών, δειγματικές διδασκαλίες, ζητήματα Διοίκησης της Εκπαίδευσης, εφαρμογές των Τ.Π.Ε. στα Θρησκευτικά, διαχείρισης της σχολικής τάξης, πληροφόρηση για νέες τάσεις και ρεύματα της θεολογικής επιστήμης, κ.α. 

Η πρώτη διαδικτυακή συνάντηση θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή, 20 Οκτωβρίου 2023 και ώρα 17.00 στο σύνδεσμο (link) της ψηφιακής πλατφόρμας Cisco 

Webex: https://minedu-secondary2.webex.com/meet/npavlou 

Εισηγήτρια θα είναι η καθηγήτρια της Θεολογικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α. κ. Ιωάννα Κομνηνού η οποία θα παρουσιάσει και αναπτύξει το θέμα: «Η αξιοποίηση της Τέχνης του Κινηματογράφου στο μάθημα των Θρησκευτικών». 

Στους εκπ/κούς που θα παρακολουθήσουν το σεμινάριο θα χορηγηθούν Βεβαιώσεις συμμετοχής.

Δημήτριος Βασιλάκης: Προς αναζήτηση ελληνικού μουσικού προσώπου - Με αφορμή μια συνέντευξη του Ξενάκη στον Θεοδωράκη

Το Εργαστήριο Ελληνικής Μουσικής και η Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας προγραμμάτισαν ένα επιστημονικό συνέδριο, με θέμα «Νεοελληνική Μουσική. Ζητήματα Ιστορίας και Ιστοριογραφίας», το οποίο θα γινόταν στην Κέρκυρα από 13 έως και 15 Μαρτίου 2020. Ένα συνέδριο στη μνήμη του εμβληματικού Κερκυραίου μουσικολόγου Σπύρου Μοτσενίγου (1911-1970), ο οποίος μας κληροδότησε ένα μοναδικό Αρχείο Νεοελληνικής Μουσικής, που φυλάσσεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος. Ωστόσο, τα δεδομένα σε σχέση με την πανδημία Covid-19 στη χώρα μας οδήγησαν στη ματαίωση του συνεδρίου μόλις έξι ημέρες πριν την έναρξή του. Η εξέλιξη αυτή δεν πτόησε τους διοργανωτές και άμεσα αποφασίστηκε η έκδοση ενός συλλογικού τόμου, ο οποίος θα περιείχε τα πονήματα που είχαν ήδη ετοιμαστεί για να παρουσιαστούν στο συνέδριο. Αποτέλεσμα είναι ένας πολύτιμος τόμος, ο πέμπτος των εκδόσεων του Μουσείου Μουσικής της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κερκύρας. Στις 400 σελίδες του συγκεντρώνονται εικοσιτέσσερα πρωτότυπα μελετήματα νέων και παλαιότερων εκλεκτών ερευνητών με ποικιλία θεμάτων που χρονικά εκτείνονται από τον 16ο αιώνα έως τις παρυφές του 21ου. 

Ανάμεσα στα μελετήματα και ένα που παρουσιάζει για μας ξεχωριστό ενδιαφέρον:

Δημήτριος Βασιλάκης, Προς αναζήτηση ελληνικού μουσικού προσώπου: Με αφορμή μια συνέντευξη του Ξενάκη στον Θεοδωράκη. 

Παραθέτουμε, στη συνέχεια, ολόκληρο το σχετικό κείμενο.

   

D.A. Vasilakis, Xenakis interviewed by Theodorakis: In search for the quintessence of Hellenic music.

The problem of “Greekness” in the fields of literature, history, philosophy and art has been the subject of several English- and Greek-speaking publications recently. Thepresent paper aims at contributing on this ongoing discussion by drawing on a rarelymentioned interview of Iannis Xenakis, which appeared in the magazine Ταχυδρόμος [Courier] in 1963. Xenakis decided to respond to the questions by reproducing an in-terview that he gave to no less than Mikis Theodorakis short before the latter’s depar-ture from France. They were friends since 1954, when Theodorakis first came to Paris.The central theme of the interview is the problem of Greekness in Xenakis’ music andmore generally in 20th-cent. Greece. In this chapter, I exhibit the main motives of thediscussion, accompanied by a critical commentary. Xenakis’ answers form the basis,so that I discuss various aspects of what constitutes the “quintessence of Greekness”in music. I do this in a dialogical manner, as far as possible, bringing in the discussionthe views of Yannis Ioannidis (1930-) and M. Hadjidakis among others. I focus on five points: tradition as folklore, geometrical-mathematical structure, innovation, varietyand the protean dimension.

Δείτε και την ανάρτηση μας:

Dimitrios A. Vasilakis: Hellenism and Christianity: Petros Vrailas-Armenis on the Constituents of Modern Greek Identity

ΟΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ "ΔΟΛΟΦΟΝΟΙ" ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στο τελευταίο φύλλο της εφημερίδας «Ορθόδοξος Τύπος» (13-10-2023), το κεντρικό θέμα φέρει τον τίτλο: «Επιχειρησιακός σχεδιασμός «δολοφονίας» του Αλβανίας».

Το άρθρο υπογράφει κάποιος Δημήτριος Λαμπρόπουλος, θεολόγος, ο οποίος αναφέρεται στην τάχα και «επίθεση» που δέχεται ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος από «Φαναριώτες», για την στάση του στο Ουκρανικό. 

Γράφει, μεταξύ άλλων: «Παρὰ ὅτι ἡ παραπληροφόρηση ἢ ἀήθης ἐπίθεσις προέρχεται εἴτε ἀπὸ κληρικοὺς τοῦ κλίματος τοῦ Φαναρίου (Γρ. Φραγκάκης, Ρ. Ἀναστασιάδης) εἴτε ἀπὸ Ἄρχοντας τοῦ Πατριαρχείου (Ἀν. Βαβοῦσκος, Ἠλ. Δαμιανάκης, Π. Ἀνδριόπουλος, Γ. Βλαντὴς) ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος προσποιεῖται ὅτι δὲν γνωρίζει, ἀφοῦ δὲν λαμβάνει θέσιν φανερῶς». 

Θα μιλήσω μόνο για τον εαυτό μου και για το «Φως Φαναρίου» που διαχειρίζομαι. 

Οι πραγματικοί «δολοφόνοι» του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας, λοιπόν, είναι: 

Πρώτον οι Ρώσοι, οι οποίοι τον χρησιμοποιούν ανοιχτά ως όπλο εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Τα κείμενά του αναπαράγονται σε όλες τις σχετικές ρωσικές ιστοσελίδες και η όλη διάδοση αποσκοπεί στο να προβληθεί ο Αλβανίας Αναστάσιος ως το αντίπαλον δέος απέναντι στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο. 

Δεύτερον, οι εγχώριοι «ορθόδοξοι τύποι» και παρεκκλησιαστικοί, οι οποίοι τον προβάλλουν ως αντιπατριαρχικό – φευ- είδωλο»! Ο μεγάλος Αναστάσιος Γιαννουλάτος έχει πλέον το ρόλο αυτού που κονιορτοποιεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη (sic). Στο άρθρο του Λαμπρόπουλου στον «Ορθόδοξο Τύπο» γράφονται επί λέξει οι εξής εκφράσεις, τις οποίες οφείλει να αποκηρύξει μετά βδελυγμίας ο Αλβανίας Αναστάσιος: «Αἱ ἐπιστολαὶ τοῦ Τιράνων γελοιοποιοῦν τὸν Κων/λεως», «Ὁ Ἀλβανίας προειδοποιεῖ τούς Φαναριώτας διὰ τὰς αὐθαιρεσίας των», «Ὁ Ἀλβανίας ἀπογυμνώνει τὸν Κων/λεως», «Ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ [του Αλβανίας] κατακεραυνώνει τὸν Πατριάρχην Βαρθολομαῖον καθὼς σαφῶς: α) καταγγέλλεται ὅτι τὸ Πατριαρχεῖον ἀποπειρᾶται νὰ ὑποκαταστήση Οἰκουμενικὴν Σύνοδον, β) ἀναδεικνύει ὡς ἀχάριστον τὸν Κων/λεως, μετὰ ἀπὸ τόσα ἔτη ἀφοσιώσεως, καὶ γ) ὁ ἀναγνώστης αὐθορμήτως συγκρίνει τὰς κακουχίας τοῦ Ἀλβανίας μὲ τὴν «καλοπέρασιν» τῶν Φαναριωτῶν εἰς τὴν Πόλιν». 

Εάν δεν αποκηρύξει αυτό το επαίσχυντο άρθρο ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας, τότε έχουμε το δικαίωμα να βάλουμε με το νου μας τα χειρότερα… 

Τρίτον, οι εγχώριοι «αριστεροί» θεολογούντες, οι οποίοι γράφουν και αυτοί σε τάχα και «αριστερά» sites – που αναπαράγονται, αλίμονο, και από «εκκλησιαστικά» – ότι κρίνοντας την στάση του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας στο Ουκρανικό προβαίνουμε σε «δολοφονία» χαρακτήρος και άλλες τέτοιες πομφόλυγες. 

Προφέρουμε απλώς σωστά την πραγματικότητα, όπως αυτή καταγράφεται από συγκεκριμένες ενέργειες του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας, τις οποίες καπηλεύονται ασύστολα – κι αυτό πρέπει να το καταλάβει καλά ο Μακαριώτατος – οι πραγματικοί «δολοφόνοι» του. 

Από εμάς δεν κινδυνεύει ο Αρχιεπίσκοπος. Από αυτούς κινδυνεύει, οι οποίοι τον θέλουν αντιφαναριώτικο μπροστοκρίαρο για να θεμελιώσουν τις αντιεκκλησιαστικές θεωρίες και πρακτικές τους.

"Η ΠΟΛΚΑ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΤΗΣ ΠΡΑΓΑΣ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΓΚΑΤΣΟΥ ΜΕ ΤΗ ΝΑΝΑ ΜΟΥΣΧΟΥΡΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

"Οι Μύθοι μιας Γυναίκας" του Μάνου Χατζιδάκι (έργο 48, 1988) σε στίχους Νίκου Γκάτσου. Τραγούδι: Νάνα Μούσχουρη. 

Πρόκειται για την πρώτη - και τελευταία - συνεργασία του Μ. Χατζιδάκι με την Νάνα Μούσχουρη, από την εποχή της δεκαετίας του '60. Το αποτέλεσμα του δίσκου ...μυθικό! Τα δώδεκα τραγούδια που περιέχει "συνθέτουν τους πολλούς μύθους μιας Γυναίκας. Είτε αυτή είναι Μητέρα, είτε Ερωμένη, είτε Αδελφή", έγραφε ο Μάνος Χατζιδάκις στο σημείωμα του δίσκου. 

Μέσα στα τραγούδια του δίσκου και «μια παγωμένη πόλκα και αργή σαν εμβατήριο θανάτου». 

Γράφει στο εσώφυλλο του δίσκου ο Μάνος Χατζιδάκις: 

«Οι Εβραίοι υπέφεραν πρώτοι τη βαρβαρότητα του Ναζισμού με τις εξαθλιωμένες αντισημιτικές ιδεοληψίες. Και η ατμόσφαιρα της Πράγας, μια παγερή τοιχογραφία καταδίωξης και απειλής. Οι επιζήσαντες Εβραίοι γέννησαν παιδιά που σπάνε σήμερα με πέτρες τους καρπούς και τις κλειδώσεις νεαρών Παλαιστινίων. Όμως οφείλουμε να μην αγανακτούμε φαρισαϊκά. Γιατί ο φασισμός δεν είναι ιδεολογία. Είναι και συνθέτει το υποανάπτυκτο κομμάτι του εαυτού μας. Μια ευκαιρία χρειάζεται για να φανερωθεί. Οι Εβραίοι σήμερα. Χτες κι αύριο και πολλές φορές, εμείς». 

Εδώ ο Χατζιδάκις μας παραπέμπει, θα λέγαμε, στο μετέπειτα κείμενό του που αρχίζει ακριβώς έτσι: 

«Ο νεοναζισμός, ο φασισμός, ο ρατσισμός και κάθε αντικοινωνικό και αντιανθρώπινο φαινόμενο συμπεριφοράς δεν προέρχεται από ιδεολογία, δεν περιέχει ιδεολογία, δεν συνθέτει ιδεολογία. Είναι η μεγεθυμένη έκφραση-εκδήλωση του κτήνους που περιέχουμε μέσα μας χωρίς εμπόδιο στην ανάπτυξή του, όταν κοινωνικές ή πολιτικές συγκυρίες συντελούν, βοηθούν, ενισχύουν τη βάρβαρη και αντιανθρώπινη παρουσία του». 

Και καταλήγει ο Χατζιδάκις: 

«Βιώνουμε μέρα με τη μέρα περισσότερο το τμήμα του εαυτού μας – που ή φοβάται ή δεν σκέφτεται, επιδιώκοντας όσο γίνεται περισσότερα οφέλη. Ώσπου να βρεθεί ο κατάλληλος «αρχηγός» που θα ηγηθεί αυτό το κατάπτυστο περιεχόμενό μας. Και τότε θα ‘ναι αργά για ν’ αντιδράσουμε. Ο νεοναζισμός είμαστε εσείς κι εμείς – όπως στη γνωστή παράσταση του Πιραντέλο. Είμαστε εσείς, εμείς και τα παιδιά μας. Δεχόμαστε να ‘μαστε απάνθρωποι μπρος στους φορείς του AIDS, από άγνοια αλλά και τόσο «ανθρώπινοι» και συγκαταβατικοί μπροστά στα ανθρωποειδή ερπετά του φασισμού, πάλι από άγνοια, αλλά κι από φόβο κι από συνήθεια. Και το Κακό ελλοχεύει χωρίς προφύλαξη, χωρίς ντροπή. Ο νεοναζισμός δεν είναι θεωρία, σκέψη και αναρχία. Είναι μια παράσταση. Εσείς κι εμείς. Και πρωταγωνιστεί ο Θάνατος». 

Πρόκειται για το περίφημο κείμενο στο πρόγραμμα αντιναζιστικής συναυλίας που είχε δώσει η Ορχήστρα των Χρωμάτων στις 22 Φεβρουαρίου 1993, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

Ήταν η τελευταία του. Το άλλο πρωί η είδηση ήταν ότι ο Χατζιδάκις έπαθε έμφραγμα και ήταν στην εντατική! Άντεξε, με αναλαμπές, για ενάμισι χρόνο ακόμα. Στις 15 Ιουνίου 1994 απέδρασε... 

Το κείμενό του για το φαινόμενο του νεοναζισμού προφητικό, μα και η διαθήκη του! 

Ο Νίκος Γκάτσος δεν επέλεξε, νομίζω, τυχαία την Πράγα για να γράψει την «πόλκα» του. 

Η Πράγα αποτέλεσε ένα από τα παλαιότερα και σημαντικότερα εβραϊκά κέντρα της Κεντρικής Ευρώπης. Ήδη από τον 10ο αιώνα μαρτυρείται στην πόλη παρουσία εβραίων, η οποία παρά τους κατά καιρούς διωγμούς και καταστροφές, παρέμεινε αδιάλειπτη επί χίλια και πλέον χρόνια και δημιούργησε σημαντικά θρησκευτικά και πολιτιστικά επιτεύγματα. 

Πριν τη ναζιστική κατοχή, στην Βοημία και Μοραβία ζούσαν περί τους 120.000 εβραίους, εκ των οποίων ο μεγαλύτερος αριθμός στην Πράγα, στην οποία μάλιστα αποτελούσαν το 1/5 του συνολικού πληθυσμού. Από αυτούς, γύρω στις 26.000 κατάφεραν να διαφύγουν πριν το Ολοκαύτωμα. Από τους υπόλοιπους ο συντριπτικός αριθμός συγκεντρώθηκε στα στρατόπεδα συγκέντρωσης Τερεζίν, Άουσβιτς, Μαϊντάνεκ, Τρεμπλίνκα και Σόμπιμπορ. Περίπου 78.000 εβραίοι της Μοραβίας και Βοημίας χάθηκαν σε αυτά τα στρατόπεδα. 

Στο πλαίσιο της Τελικής Λύσης και για να μνημονεύσει το κατόρθωμά του, ο Χίτλερ ήθελε να δημιουργήσει στην Πράγα ένα Μουσείο για την Εξαφανισμένη Φυλή των Εβραίων, όταν θα ολοκλήρωνε τα σχέδιά του. 

Αλλά ας δώσουμε το λόγο στον Μάνο Χατζιδάκι και τον Νίκο Γκάτσο. 

 

Πρωί πρωί 

παλιοζωή 

μες στου κόσμου τη χλαλοή 

παιδιά γυμνά 

κορμιά σεμνά 

με τραγούδια κι ωσαννά. 

Τραβάν γραμμή 

για το ψωμί 

δε ζητάν άλλη πληρωμή. 

Σκληρή δουλειά 

χωρίς μιλιά 

με τη Βίβλο αγκαλιά. 

Ποιος ειν’ αυτός 

που πάει σκυφτός 

σα να γυρεύει μια χαμένη γη 

έχω σκοπό 

να σας το πω το βράδυ στη συναγωγή. 

Και μια χρονιά 

στην παγωνιά 

είδαμ’ όλοι μας το φονιά 

πρώτη φορά 

να προχωρά 

στου Μολδάβα τα νερά. 

Παντού κραυγές 

και προσταγές 

της Ευρώπης μας οι πληγές. 

Κι εμείς πουλιά 

χωρίς φωλιά 

με τη Βίβλο αγκαλιά. 

Χτες και προχτές 

βραδιές φριχτές 

με του Ραβίνου την πικρή φωνή 

να λέει πολλά 

και να μιλά 

για κάποια γη παντοτινή. 

Πρωτοχρονιά 

στην παγωνιά 

είδαμ’ όλοι μας το φονιά 

πρώτη φορά 

να προχωρά 

στου Μολδάβα τα νερά.

Ο ΜΟΣΧΑΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ ...ΚΑΘΑΙΡΕΣΕ ΤΟΝ ΚΑΘΗΡΗΜΕΝΟ ΠΡΩΗΝ ΚΛΙΝ ΛΕΩΝΙΔΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Στις 23 Σεπτεμβρίου 2023 δημοσιεύσαμε άρθρο του Αλέξανδρου Κιριλένκο (Πνευματικό Μέτωπο Ουκρανίας) για τον καθηρημένο ρώσο μητροπολίτη πρ. Κλιν Λεωνίδα, «Πατριαρχικό Έξαρχο Αφρικής» της Ρωσικής Εκκλησίας. 

Ο αρθρογράφος μας πληροφόρησε ότι με διάταγμα του Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλου, απολύθηκε από τη θέση του πρύτανη της Εκκλησίας των Αγίων Πάντων Μόσχας ο καθηρημένος από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας πρ. Κλιν Λεωνίδας και …προφήτευσε: 

«Πιθανότατα, στην επικείμενη συνεδρίαση της Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο αποπεμφθείς Λεωνίδας (Γκορμπατσόφ) θα απομακρυνθεί από τη θέση του «έξαρχου». Γιατί; Δεν πρόκειται για αποτυχίες στο έργο ή για τυχόν παραβάσεις. Πρόκειται για τη φιλία του Λεωνίδα (Γκορμπατσόφ) με τον νεκρό Γιεβγκένι Πριγκόζιν και, ενδεχομένως, ακόμη και για τις προσπάθειές του να καταλάβει τον πατριαρχικό θρόνο». 

Και ο Αλέξανδρος Κιριλένκο μας είπε, ακόμη, και τα εξής διαφωτιστικά: 

«Κατά έναν «περίεργο» τρόπο, η ανάπτυξη των δομών της «εξαρχίας» στην Αφρική συνέπεσε με τη χωροθέτηση των στρατιωτικών βάσεων της οργάνωσης Βάγκνερ του Πριγκόζιν στην αφρικανική ήπειρο. Ορισμένα ρωσικά μέσα ενημέρωσης αποκάλεσαν τον Λεωνίδα (Γκορμπατσόφ) «Πριγκόζιν με ράσα», λέγοντας ότι «ο Λεονίντ άρχισε να αντιγράφει όχι μόνο τη ρητορική του εταίρου του για την ανάπτυξη της Αφρικής, αλλά και τις εξουσιαστικές φιλοδοξίες του». Κατά τη διάρκεια της ανεξήγητης ανταρσίας του Πριγκόζιν τον Ιούνιο του τρέχοντος έτους, ο Λεωνίδας (Γκορμπατσόφ) δεν καταδίκασε άμεσα τις ενέργειες του εταίρου του. Αυτό ερχόταν σε αντίθεση με τη θέση του Πατριάρχη Κύριλλου, ο οποίος ζήτησε ενότητα γύρω από τις «νόμιμες αρχές» – δηλαδή τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν». 

Πράγματι ο πρ. Κλιν Λεωνίδας καθαιρέθηκε από την Σύνοδο της Εκκλησίας της Ρωσίας από «Πατριαρχικός Έξαρχος Αφρικής». Στη θέση του η Σύνοδος όρισε τον Επίσκοπο Ζαράϊσκ Κωνσταντίνο. 

Δε νομίζω ότι είναι εύκολο να πει κανείς τι ακριβώς συμβαίνει στα …άδυτα της Ρωσικής Εκκλησίας. Αποπέμφθηκε …μετ’ επαίνων – και χωρίς εξήγηση - ο πρ. Βολοκολάμσκ (νυν Βουδαπέστης) Ιλαρίων, Πρόεδρος του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων της Ρωσικής Εκκλησίας. Τώρα …καθαιρέθηκε ο πρ. Κλιν Λεωνίδας και από τον Ναό που διακονούσε και από την «Πατριαρχική Εξαρχία Αφρικής». Να δούμε ποιος έχει σειρά τώρα… 

Πάντως η καθαίρεση Λεωνίδα από την «Πατριαρχική Εξαρχία Αφρικής», την οποία ίδρυσε η Μόσχα ως αντίποινα στην αναγνώριση της Αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, δικαιώνει πανηγυρικά το Παλαίφατο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας που προέβη στην καθαίρεση του για όσα αντικανονικά εποίησε στην δικαιοδοσία του. Ταυτόχρονα, η Ρωσική Εκκλησία είναι πιο …μπροστά από όσες Ορθόδοξες Εκκλησίες δεν πήραν την θέση που θα έπρεπε για την καθαίρεση πρ. Κιλν. Τον αποκαθήλωσε νωρίς, χωρίς τις αναστολές των άλλων Ορθοδόξων, οι οποίοι έπρεπε πανηγυρικά από την πρώτη στιγμή να αποδεχθούν την απόφαση του Δευτερόθρονου Πατριαρχείου της Ορθοδοξίας. 

Ειδικά μνημονεύω την στάση αποχής του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου, ο οποίος, λόγω της μακράς διακονίας του στην Αφρική, θα έπρεπε να στηρίξει ανεπιφύλακτα τις αποφάσεις του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας. Όχι μόνο την καθαίρεση του πρ. Κλιν, αλλά και την υιοθέτηση της καταδίκης των «καινοφανών εκκλησιολογικοπολιτικών «θεωριών» περί διαποιμάνσεως του Ρωσικού κόσμου ανά την υφήλιο επί τη βάσει της εθνικότητος» (απόφαση 22ας Νοεμβρίου 2022). 

Δεν πέρασε ούτε χρόνος από την καθαίρεση πρ. Κλιν Λεωνίδα από το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και αποκαθηλώθηκε και από την δική του, την Ρωσική Εκκλησία. Η ιστορία φαίνεται πως ξεπερνάει τις …αμήχανες Ορθόδοξες Εκκλησίες, οι περισσότερες των οποίων διακατέχονται ακόμα από έναν φόβο απέναντι στη Ρωσία. 

Νομίζω πως η πρωθυπουργός της Εσθονίας Κάγια Κάλας, η οποία επισκέφθηκε αυτή την εβδομάδα στην Αθήνα και παραχώρησε αποκλειστική τηλεοπτική συνέντευξη στην εκπομπή της ΕΡΤ «Επίλογος» και στον Απόστολο Μαγγηριάδη, τα λέει θαυμάσια: 

«Η Ρωσία θέλει να φοβόμαστε, ο φόβος είναι το όπλο της. Σε απειλούν με αυτό που εσύ φοβάσαι έτσι ώστε να μην πάρεις τις αποφάσεις σου. Αν δούμε τον ορισμό της “τρομοκρατίας”, είναι, ουσιαστικά, να σε φοβίσω ώστε να μην πάρεις τις αποφάσεις που κανονικά θα έπαιρνες. Γι’ αυτό δεν πρέπει να φοβόμαστε, επειδή αυτό είναι που τους ενδυναμώνει. Οι δικτάτορες θέλουν να βλέπουν ότι φοβάσαι και μετά πιέζουν ακόμα περισσότερο. Δεν πρέπει, λοιπόν, να τους το προσφέρουμε αυτό. Νομίζω πως όλες αυτές οι απειλές μέχρι στιγμής είναι κενές, αν κοιτάξουμε πίσω. Προτού ξεκινήσει ο πόλεμος ο Πούτιν απειλούσε πως σε όποιον έδινε όπλα στην Ουκρανία θα συνέβαιναν τρομερά πράγματα. Δεν έγινε τίποτα. Υπήρξαν απειλές που δεν υλοποιήθηκαν. Πρέπει να εκλάβουμε τις απειλές ως αυτό που πράγματι είναι. Θέλουν να μας κάνουν να φοβηθούμε, να μας τρομοκρατήσουν. Δεν πρέπει να το επιτρέπουμε αυτό».

ΜΟΣΧΑΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Ο ...ΤΕΤΑΡΤΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Για τον καλλιτέχνη του ζωγραφικού πίνακα που δημοσιεύουμε εδώ, η θεοφάνεια της Παλαιάς Διαθήκης δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Ο καλλιτέχνης «δεν ενδιαφέρεται» για τον Θεό. Είναι πιο σημαντικό να «αναδειχθεί» το μεγαλείο του Μόσχας Κυρίλλου. Και τελικά αποδεικνύεται περίτρανα ότι η εικόνα του Ρώσου Πατριάρχη είναι πρωταρχική και η Τριάδα δευτερεύουσα. Μάλιστα ο Θεός Πατήρ, ο κεντρικός Άγγελος της περίφημης Αγίας Τριάδας του Ρουμπλιώφ σκιάζεται από το …ανάστημα του Μόσχας Κυρίλλου, ο οποίος είναι ο τέταρτος – πρώτος της Τριάδος. 

Τον Μάϊο του 2023 ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έλαβε την απόφαση να παραδώσει στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία την μοναδική εικόνα της Αγίας Τριάδας, του Αντρέι Ρουμπλιόφ. Τότε οι αναλυτές έλεγαν ότι αυτή η κίνηση του Ρώσου Προέδρου δείχνει την αυξανόμενη επιρροή της ισχυρής Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο κράτος, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία. 

Είναι γνωστό πως ο Ρώσος Πατριάρχης Κύριλλος στα κηρύγματά του έχει εκφράσει την αμέριστη υποστήριξή του στην ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και έχει κηρύξει διωγμό εναντίον όσων κληρικών κάνουν λόγο για ειρήνη στα κηρύγματα τους. 

Αυτός ο άνθρωπος, ο …τέταρτος της Αγίας Τριάδος (sic), τολμά να εγκαλεί τον Οικουμενικό Πατριάρχη για πρωτείο εξουσίας!