ΤΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΖΕΥΓΟΣ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΝΑΪΣΚΟ ΠΟΥ ΑΝΗΓΕΡΘΗ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ ΣΤΗ ΝΙΚΑΙΑ (1950)

Στην σπάνια αυτή φωτογραφία του Κλεισθένη Δασκαλάκου, η Ελισάβετ και ο Φίλιππος 
πηγαίνουν προς το εκκλησάκι που ανηγέρθη προς τιμήν τους στη Νίκαια 

Στη μνήμη της Βασίλισσας Ελισάβετ

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Κι όμως! Υπάρχει ο ναός Αγίων Ελισάβετ και Φιλίππου, ένα παραμυθένιο εκκλησάκι στη Νίκαια της Αττικής που είναι αφιερωμένο στο βασιλικό ζεύγος της Αγγλίας. Η ιστορία του είναι συγκινητική, όσο κι αν θέλουν αρκετοί να την ξεχάσουν. Τον έχει τιμήσει με την παρουσία της η βασίλισσα της Αγγλίας Ελισάβετ και ο σύζυγός της Φίλιππος, γιος του Έλληνα Πρίγκιπα Ανδρέα (1882-1944). Βρίσκεται σχεδόν στην κορυφή του πευκόφυτου λόφου των Νυμφών, όπως είναι το πραγματικό όνομα του αποκαλούμενου λόφου Δεξαμενής Νίκαιας. Όταν ιδρύθηκε θεωρούνταν ότι ήταν τόσο ψηλά, ώστε η Κοκκινιά με την Αθήνα από τη μία πλευρά και ο Πειραιάς από την άλλη, η Πεντέλη, ο Υμηττός και ο Σαρωνικός παρουσίαζαν το λαμπρό τους πανόραμα σ’ ένα τεράστιο πέταλο. 

Έτσι περιέγραφε την περιοχή ο αείμνηστος δημοσιογράφος Λάμπρος Κορομηλάς φροντίζοντας να μας παραδώσει και πλούσια στοιχεία για την ιστορία του ναού. Μια ιστορία που οδηγεί στα χρόνια της μικρασιατικής εκστρατείας. Εκείνη την εποχή ο 25χρονος Παναγιώτης (Πότης) Δ. Αλμπάνης (1894-1975) υπηρετούσε στο Ιππικό και υπό τις διαταγές του εκτελούντος χρέη Μεράρχου Πρίγκιπα Ανδρέα, γιου του βασιλιά Γεωργίου Α΄ και της Όλγας. Οι αναμνήσεις του ήταν ζωηρές και διατηρούσε αισθήματα ευγνωμοσύνης για το πρόσωπο του εστεμμένου. 

Παρά τα όσα καταλόγισαν στον Πρίγκιπα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο Π. Αλμπάνης διατηρούσε τις πλέον αγαθές εντυπώσεις. Τα χρόνια πέρασαν και ο μικρασιατικής καταγωγής πολεμιστής εξελίχθηκε σε βιομήχανο, δήμαρχο της Νίκαιας και αργότερα βουλευτή. Έτσι, όταν το 1947 αναγγέλθηκαν οι αρραβώνες της Διαδόχου του Βρετανικού Θρόνου Ελισάβετ με τον Δούκα του Εδιμβούργου Φίλιππο, γιο του Πρίγκιπα Ανδρέα, αποφάσισε να προσφέρει στο ζεύγος ένα συμβολικό δώρο, μοναδικό στο είδος του. Να ανεγείρει έναν ναό προς τιμήν τους! 

Ελισάβετ και Φίλιππος 

Έσπευσε λοιπόν να συγκροτήσει την Επιτροπή Ανεγέρσεως στην οποία συμμετείχαν οι αρχιμανδρίτες Πανάρετος Τοπαλίδης και Ειρηναίος Λοράνδος και οι λαϊκοί Στ. Κινεζόπουλος, Κ. Μαυρομμάτης, Κ. Παπαδόπουλος και Ν. Ευστρατιάδης. Χωρίς να είναι αρχιτέκτονας ο πολυμήχανος και αποφασιστικός Π. Αλμπάνης σχεδίασε έναν ναΐσκο βυζαντινού ρυθμού. Στις 20 Νοεμβρίου 1947, την ώρα που στην Αγγλία πραγματοποιούνταν οι γάμοι του διαδοχικού ζεύγους, στον λόφο Δεξαμενής της Νίκαιας ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Δαμασκηνός ευλογούσε τη θεμελίωση του ναού. Η τελετή πραγματοποιήθηκε με κάθε επισημότητα και παρέστησαν ο υπουργός Ανοικοδομήσεως Δημήτριος Λόντος (1888-1977) και ο νομάρχης Σπυρίδων Σχινάς (1897-1968)[1]. 

Η εκκλησία ανεγέρθηκε σύντομα και τα θυρανοίξια τελέστηκαν στις 14 Νοεμβρίου 1949, παρουσία του Άγγλου Γενικού Προξένου Σκοτ. Εφημέριος στο εξωκκλήσι ορίστηκε ο αρχιμανδρίτης Ειρηναίος Λοράνδος, ένας φωτισμένος ιερωμένος που εξέδωσε και την «Ακολουθία του Αγίου Ιερομάρτυρος Ειρηναίου, επισκόπου της εν Γαλατία πόλεως Λουγδούνου»[2]. Οι ελάχιστοι πιστοί που ανέβαιναν μέχρι εκεί απολάμβαναν το μαγικό τοπίο, ενώ οι λίγες λειτουργίες τελούνταν συνήθως με πρωτοβουλία του Π. Αλμπάνη. Βρέθηκε όμως στο επίκεντρο της δημοσιότητας, όταν η τότε Διάδοχος ακόμη του βρετανικού στέμματος Ελισάβετ επισκέφτηκε την Ελλάδα συνοδευόμενη από τον σύζυγό της Δούκα του Εδιμβούργου Φίλιππο. 

Ελισάβετ και Φίλιππος στην Ακρόπολη συνοδευόμενοι από τον βασιλιά Παύλο 

Το μελλοντικό βασιλικό ζεύγος της Αγγλίας έχει πραγματοποιήσει μία και μοναδική επίσκεψη στην Ελλάδα. Ήταν τον Δεκέμβριο 1950. Έφτασε στις 6 του μηνός και απεχώρησε έξι ημέρες αργότερα (12 Δεκεμβρίου). Μεταξύ άλλων, το ζεύγος πληροφορήθηκε πως υπήρχε ναΐσκος που είχε ανεγερθεί προς τιμήν του και όπως ήταν φυσικό ενδιαφέρθηκε να το επισκεφτεί. Οπωσδήποτε η επίσκεψη της Διαδόχου του Βασιλικού Θρόνου της Μεγάλης Βρετανίας στη Νίκαια ήταν εξαιρετικά σημαντικό γεγονός. Μόλις είχε τελειώσει ο εμφύλιος πόλεμος. 

Το πρωί της Παρασκευής 8 Δεκεμβρίου 1950 το ζεύγος Ελισάβετ-Φιλίππου ξεκίνησε από το Τατόι και κατευθύνθηκε στα Παλαιά Ανάκτορα και από εκεί μέσω των οδών Πέτρου Ράλλη και Παναγή Τσαλδάρη κατευθύνθηκε στη Νίκαια. Εργάσιμη ημέρα και μόνον γυναίκες και παιδιά είχαν στηθεί κατά μήκος της διαδρομής. Πρωτόγνωρη εμπειρία για τους επισκέπτες που πέρασαν από τις πλέον πολύβουες λαϊκές συνοικίες των Αθηνών για να βρεθούν στη προσφυγομάνα Κοκκινιά. 

Πολλά και χαριτωμένα γράφτηκαν στις εφημερίδες όπως ότι «η Κοκκινιά και οι Κοκκινιώτες ήσαν υπερήφανοι ότι έφαγαν το Κολωνάκι χάρις εις τον παληό τους Δήμαρχο. Η Ρολς-Ρόυς των Ανακτόρων επροχωρούσε αργά, η Πριγκίπισσα και ο Δουξ του Εδιμβούργου εκύτταζαν με ενδιαφέρον αλλά και με περιέργειαν τις λαϊκές εκδηλώσεις και ανταπέδιδαν γελαστοί τον χαιρετισμόν». Στις 11:00 περίπου έφτασε το ζεύγος στο λόφο των Νυμφών. Στα προπύλαια του ναού τους περίμεναν ο εν ενεργεία δήμαρχος Νίκαιας Χαρ. Παναγιωτόπουλος αλλά και ο τέως δήμαρχος και κτήτορας του ναΐσκου Π. Αλμπάνης. Παρέμειναν στο εκκλησάκι περίπου μισή ώρα και ενδιαφέρθηκαν για την ιστορία του, την οποία αφηγήθηκε ο κτήτοράς του. 

Επίσης επισκέφθηκαν τη «Βρύση του Προσκυνήματος», η οποία βρίσκεται παραπλεύρως του ναού και τότε έρεε νυχθημερόν άφθονο ύδωρ. Μπροστά στην είσοδο φυτεύτηκαν δύο κυπαρίσσια, τα οποία σώζονται ακόμη και είναι αφιερωμένα στην Ελισάβετ και στον Φίλιππο. Ο Π. Αλμπάνης δώρισε στο ζεύγος δύο αρχαίες ληκύθους οι οποίες είχαν βρεθεί στον χώρο κατά τη διάρκεια των εκσκαφών για τη θεμελίωση του παρεκκλησίου. Το ζεύγος προσέφερε στο ναό την εικόνα των Αγίων Ελισάβετ και Φιλίππου. Ένα εικοσάλεπτο διήρκεσε η επίσκεψη των επισήμων στο εκκλησάκι αλλά και στους γύρω χώρους. 

Το ναϊδριο σώζεται μέχρι τις ημέρες μας με προσθήκες, αλλά πουθενά δεν αναφέρεται η διπλή του υπόσταση, όπως και το όνομα της Βασιλίσσης της Αγγλίας. Λειτουργεί ως Μητροπολιτικό Παρεκκλήσι της Μητροπόλεως Νικαίας, ενώ ο χώρος που το περιβάλει έχει πλούσια δενδροφύτευση.

ΣΕ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΔΕΚΤΗ Η ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ

Στο παλιό βιβλίο των Θρησκευτικών "Θέματα Χριστιανικής Ηθικής", της Γ' Λυκείου, διαβάζουμε: 

"Σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις για λόγους ιατρικούς (κίνδυνος ζωής της μητέρας) και περιστασιακούς (περιπτώσεις βιασμού) γίνεται δεκτή η διακοπή της κύησης."

Η ...ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΙΣ ΤΗΣ ΣΗΜΑΙΑΣ ΣΤΑ ΓΡΑΦΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΑΤΡΩΝ

Οι φωτογραφίες που δημοσιεύουμε εδώ είναι από τα Γραφεία της Μητροπόλεως Πατρών, όπου η σημαία με τον δικέφαλο αετό βρίσκεται σε κατάσταση εγκατάλειψης επί τουλάχιστον μία εβδομάδα.

Υπενθυμίζουμε φιλαδέλφως στους εθνικόφρονας ιθύνοντας να μη λησμονούν το του όρκου των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων: 

«Να υπερασπίζω, με πίστιν και αφοσίωσιν, μέχρι της τελευταίας ρανίδος του αίματός μου, τας Σημαίας. Να μην τας εγκαταλείπω μηδέ να αποχωρίζομαι ποτέ απ’ αυτών».

"ΧΑΙΡ' ΕΥΣΧΗΜΩΝ ΕΛΑΙΑ" - ΕΝΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΑΘΑΝΑΤΗ ΕΛΙΑ

Χαίρ’ ευσχήμων ελαία 

Αίνος στην Ελιά 

Από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας 

Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2022, 19.00

Πολυχώρος του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών 

Συμμετέχουν: 

Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, πιάνο 

Ιουλίτα Ηλιοπούλου, απαγγελία 

Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 

Γιάννης Μαυρίδης, βιολί 

Νίκος Μαυρίδης, βιολί 

Τάσος Σπηλιωτόπουλος, πιάνο 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, φωνή.

Σε πρώτη εκτέλεση θα παρουσιαστούν συνθέσεις της Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου σε ποίηση Ανδρέα Κάλβου και Ανδρέα Εμπειρίκου. 

Παραγωγή: Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος)

Διοργάνωση: Οικογένεια Σπηλιωτόπουλου - Ελαιοτριβείο (Χαλανδρίτσα Αχαΐας) & OGEA 

Είσοδος ελεύθερη

Ο Μaurice Jaubert του Μάνου Χατζιδάκι

Π.Α. Ανδριόπουλος

"Οι Μύθοι μιας γυναίκας" Έργο 47 (1988) είναι ένας κύκλος τραγουδιών του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους του Νίκου Γκάτσου και ένα της Αγαθής Δημητρούκα. Τραγουδά η Νάνα Μούσχουρη.
Πέρασαν κιόλας τριάντα τέσσερα χρόνια από τότε...
Είναι η συνεργασία του Χατζιδάκι με την μούσα των νεανικών του χρόνων Ν. Μούσχουρη, μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες! 

Απ' αυτόν τον κύκλο επιλέγουμε "Τα λόγια που περίμενα", που είναι εκ μέρους του Χατζιδάκι "Ένα τραγούδι για τον Μaurice Jaubert". 

Γράφει ο συνθέτης στο εσώφυλλο του δίσκου: 

"Το θέμα της εισαγωγής ανήκει στον Jaubert και είναι από την ταινία του Μαρσέλ Καρνέ Quai De Brumes. To βρήκα να ταιριάζει και στην ατμόσφαιρα των στίχων και στο αφιέρωμα που επιθυμούσα να πραγματοποιήσω για το συγγενή μου αυτόν συνθέτη".
Ο Χατζιδάκις θεωρούσε τον Jaubert "συγγενή" του συνθέτη, γιατί σε μια συνέντευξή του στην εκπομπή "Παρασκήνιο" στα 1979, εξομολογήθηκε τον θαυμασμό του για τον σπουδαίο αυτό γάλλο συνθέτη του Μεσοπολέμου, τις μουσικές του οποίου άκουγε από 13 ετών και μετά τις έπαιζε στο πιάνο. Άλλωστε ο Jaubert ανήκε στις μουσικές ακροάσεις της οδού Μάνου 3, στο Παγκράτι των νεανικών χρόνων του Χατζιδάκι, και στην νεανική του δισκοθήκη.

Στο γνωστό βιβλίο του "Ο καθρέφτης και το μαχαίρι", ο Χατζιδάκις συμπεριλαμβάνει και την φωτογραφία του αγαπημένου του συνθέτη, γράφοντας: 

"Ο Μωρίς Ζωμπέρ. Πολύ φίλος μου. Μου γνώρισε την Γαλλία και τον πατέρα μου. Δεν κατάλαβα γιατί παντρεύτηκε και γιατί πέθανε τόσο νέος, στις αρχές του πολέμου. Βέβαια η Γαλλία του δεν επιζεί. Μα μήπως επιζεί η δικιά μου Ελλάδα; Βλέποντας την άτυχη περίπτωσή του, φρόντισα ν' αποσυνδέσω τον εαυτό μου από την κάθε Ελλάδα και να ενωθώ μόνο με τα βιώσιμα στοιχεία της. Και σήμερα ακόμα συνηθίζει να τριγυρνά στην γειτονιά του Μπομπούρ, εκεί που ήταν κάποτε η λαϊκή αγορά. Και συναντιόμαστε κάθε φορά που πηγαίνω στο Παρίσι."

Ο Μωρίς Ζωμπέρ πέθανε σε ηλικία 40 ετών το 1940. Ο Χατζιδάκις ήταν 15 ετών. Δεν τον συνάντησε ποτέ. Μα τον έφερε πάντοτε μέσα του ως "μουσική ποιητική". Οι μουσικές του Μ. Ζωμπέρ για τον γαλλικό κινηματογράφο, σημάδεψαν τον Χατζιδάκι ...ανεπανόρθωτα. 

Γι' αυτό ας ακούσουμε το τραγούδι - αφιέρωμα του Χατζιδάκι στον Μωρίς Ζωμπέρ της προσωπικής του μυθολογίας. 

ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΜΕΝΑ

Του χωρισμού θ' αρχίσω το τραγούδι 
σε κάβους ν' ακουστεί και σε νησιά. 
Τι κρίμα που δεν ήσουνα λουλούδι 
τι κρίμα που δεν ήμουνα δροσιά. 

Φωτιές ο ήλιος γύρω μας ανάβει 
και σπέρνει στον αφρό χρυσά φλουριά. 
Τι κρίμα που δεν ήσουνα καράβι 
τι κρίμα που δεν ήμουνα στεριά. 

Μου φώναξες δε σ' άπλωσα το χέρι 
σου φώναξα δεν έβγαλες μιλιά. 
Τι κρίμα που δεν ήσουν περιστέρι 
τι κρίμα που δεν ήμουνα φωλιά. 

Γλυκό ψωμί σου ζύμωνα 
για να ξεχνάς τις λύπες 
τα λόγια που περίμενα 
ποτέ δε μου τα είπες...

Ο ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΠΟΥ ΑΠΕΘΑΝΕ ΚΑΙ ΕΤΑΦΗ ΟΡΙΣΤΙΚΑ

Η φωτογραφία - ταφόπλακα στον Παντοκράτορα των παιδικών μου χρόνων. 

Τον έθαψαν "δόξη και τιμή" οι φουστανελοκουμπουροφόροι. 

Θα τον θυμάμαι πάντα. Xωρίς αυτούς φυσικά...

Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΣΙΚΙΝΟΥ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΘΗΚΕ

Του Παναγιώτη Ανδριόπουλου

Ο ήλιος γέρνει γλυκά κι εμείς παίρνουμε το δρόμο για την Επισκοπή Σικίνου. Η διαδρομή ως εκεί είναι μαγική! Χρώματα της φύσης που ποιός και πώς μπορεί ν' αποτυπώσει;

Σαν φτάνουμε στην Επισκοπή το τοπίο πάλι μας συνεπαίρνει. Όπως και το μνημείο που αντικρίζουμε. Δυστυχώς σε άσχημη κατάσταση... Η Επισκοπή απέχει 4 χλμ. από τη Χώρα. Στην περιοχή αυτή ήταν κτισμένη η αρχαία Σίκινος, αποικία των Ιώνων. 

Η Επισκοπή της Σικίνου κτίστηκε αρχικά ως ένα μαυσωλείο αφιερωμένο στη Νεικώ (πλούσια εξόριστη στη Σίκινο), ένα μνημείο, το οποίο παραπέμπει στη Μικρά Ασία. Χρησιμοποιήθηκε και ως ρωμαϊκό ταφικό μνημείο και ύστερα (5ος αι.) μετατράπηκε σε χριστιανικό ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου. Μάλιστα για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκαν ως οικοδομικά υλικά αρχιτεκτονικά μέλη του αρχαίου ναού, μια πρακτική διαδεδομένη εκείνη την εποχή. Παρά την ισχυρή δυναμική καταπόνηση που έχει υποστεί, η ρωμαϊκή φάση σώζεται σε μεγάλη έκταση. Το μνημείο με τη σημερινή του μορφή (τρουλαίος μεταβυζαντινός ναός) αποτελεί το γνωστότερο μνημείο της Σικίνου, από τα ελάχιστα του είδους του που σώζονται στο νησιωτικό χώρο κι από τα σπανιότερα της χώρας. Σήμερα η κατάσταση του μνημείου έχει επιδεινωθεί κι η εγκατάλειψή του δημιουργεί αλγεινή εντύπωση στους εντυπωσιακά πολυάριθμους επισκέπτες.

Παρατηρούσα τους ξένους με πόση προσοχή διερευνούσαν το μνημείο. Κι έδειχναν εντυπωσιασμένοι απ΄αυτό, ίσως και από την εγκατάλειψη...

Βρήκα ένα ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ICOMOS για την Επισκοπή Σικίνου, το οποίο υπογράφει για το Ελληνικό ICOMOS o Πρόεδρός του Νίκος Αγριαντώνης, και λέει ότι: Το ελληνικό τμήμα του ICOMOS λαμβάνοντας υπόψη τη σπουδαιότητα του μνημείου, το συνεχές ενδιαφέρον των κατοίκων και των τοπικών αρχών που τον Ιούνιο 2009 διοργάνωσαν την 1η Αρχαιολογική Συνάντηση «Μultum in Parvo» στη Σίκινο, συμμερίζεται την άποψη πως το θέμα της διάσωσης και συντήρησης του μνημείου επείγει. Ζητεί την άμεση παρέμβαση όλων των αρμόδιων Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και κυρίως της Τεχνικής Υπηρεσίας Αρχαίων Μνημείων, που έχει χαρακτηριστικά καθυστερήσει, ώστε αυτό το πολύ σημαντικό μνημείο να συντηρηθεί και να στερεωθεί έγκαιρα, για να αποφευχθεί η περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης του και η επαπειλούμενη καταστροφή του.

Ας ελπίσουμε πως παρά την κρίση των ημερών κάποιος φωτισμένος άνθρωπος του Υπουργείου Πολιτισμού θα αντιληφθεί το επείγον του πράγματος, δηλ. την αναστήλωση της Επισκοπής, και θα ενεργήσει τα δέοντα.

Πιο πάνω από την Επισκοπή και με θέα το πέλαγο υπάρχει ένα ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Όπως βλέπετε είναι εξαίσιο, λουσμένο στο φως του δειλινού.

Αφήνοντας πίσω μας την Επισκοπή συλλογίζομαι πως κάθε γωνιά της Ελλάδας είναι μαθητεία στην ομορφιά!

Αυτά γράφαμε και φωτογραφίζαμε τον Αύγουστο του 2011. 

Έντεκα χρόνια μετά η Επισκοπή Σικίνου αποκαταστάθηκε! 

Παρουσία της προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου,  το Σάββατο 3 Σεπτεμβρίου 2022, αποδόθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού το αποκατεστημένο μνημείο της Επισκοπής, στη Σίκινο. Στην εκδήλωση, στο χώρο της αρχαίας Επισκοπής, πραγματοποιήθηκε και η τελετή βράβευσης του έργου αποκατάστασης του μνημείου, με το Βραβείο Ευρωπαϊκής Πολιτισμικής Κληρονομιάς Europa Nostra 2022, το οποίο απένειμε η Γενική Γραμματέας της Europa Nostra Sneška Quaedvlieg-Mihailović.

Το σύνολο του έργου, περίπου 1.000.000 ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Η αποκατάσταση του μνημείου υποστηρίχθηκε από το Ίδρυμα Αθανασίου και Μαρίνας Μαρτίνου, το οποίο χρηματοδότησε τη στατική και γεωτεχνική μελέτη.

Να, λοιπόν, που γίνονται και σημαντικά πράγματα στην Ελλάδα μας και μάλιστα με τη συνεργασία πολλών. Πάντα τέτοια! 

Ο ΚΑΙΡΙΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΤΙΠΟΤΟΛΟΓΟΣ ΒΟΛΟΚΟΛΑΜΣΚ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Ο Γερμανός Πρόεδρος με εκπροσώπους της Ουκρανικών Εκκλησιών στη Συνέλευση του ΠΣΕ 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Από τις 31 Αυγούστου έως και 8 Σεπτεμβρίου 2022, πραγματοποιείται στην Καρλσρούη της Γερμανίας η 11η Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών, με θέμα «Η αγάπη του Χριστού κινεί τον κόσμο προς τη συμφιλίωση και την ενότητα». 

Στην εναρκτήρια συνεδρία μίλησε εμπνευσμένα και προφητικά, θα λέγαμε, ο Πρόεδρος της Γερμανίας Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, ο οποίος κατακεραύνωσε τη στάση της Εκκλησίας της Ρωσίας απέναντι στην ρωσική εισβολή και τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία. Είπε, μεταξύ άλλων, ο Γερμανός Πρόεδρος: 

«Οι ηγέτες της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας οδηγούν σήμερα τους πιστούς τους και ολόκληρη την Εκκλησία τους σε ένα ξεκάθαρα αντιχριστιανικό και βλάσφημο δρόμο. Δικαιολογούν έναν επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας, δηλαδή εναντίον των δικών τους, εναντίον των δικών μας αδελφών στην πίστη. Αυτή η προπαγάνδα ενάντια στα ελεύθερα δικαιώματα των πολιτών μιας άλλης χώρας, αυτός ο εθνικισμός που αυθαίρετα διεκδικεί το θέλημα του Θεού για τα αυτοκρατορικά όνειρα μιας δικτατορίας, πρέπει να μας βρει αντίθετους και εδώ σε αυτή την αίθουσα, σε αυτή τη συνέλευση. Πόσες γυναίκες και άνδρες αλλά και παιδιά στην Ουκρανία έπεσαν θύματα αυτής της ταραχής, αυτού του μίσους και αυτής της εγκληματικής βίας! Βομβαρδισμοί σε περιοχές και στοχευμένες επιθέσεις σε κτίρια αμάχων, διαμερίσματα, νοσοκομεία, εμπορικά κέντρα, σταθμούς και δημόσιους χώρους, εγκλήματα πολέμου που είναι ανοιχτά στα μάτια του κόσμου: πρέπει να μιλήσετε γι’ αυτό εδώ και να εγκαταλείψετε τη σιωπή σήμερα. Πρέπει να το εκφράσουμε, ναι, πρέπει να το κατηγορήσουμε, πρέπει να ομολογήσουμε ως χριστιανική κοινότητα την αξιοπρέπεια και την ελευθερία και την ασφάλεια των Ουκρανών. 

Σε αυτό το σημείο, καλωσορίζω ιδιαίτερα θερμά για άλλη μια φορά τις αντιπροσωπείες των Εκκλησιών από την Ουκρανία και ελπίζω ότι θα μπορέσουν να πάρουν δύναμη και υποστήριξη από αυτή τη συνάντηση στις Εκκλησίες που υποφέρουν. 

Υπάρχουν και εκπρόσωποι της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας σήμερα εδώ. Το ότι βρίσκονται εδώ δεν θεωρείται δεδομένο σε αυτούς τους καιρούς. Περιμένω ότι από αυτή τη συνέλευση ότι δεν θα αποφύγουν την αλήθεια γι’ αυτόν τον βάναυσο πόλεμο και την κριτική για τον ρόλο της εκκλησιαστικής τους ηγεσίας. Η ηγεσία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας προσχώρησε στα εγκλήματα πολέμου κατά της Ουκρανίας. Αυτή η ολοκληρωτική ιδεολογία, μεταμφιεσμένη ως θεολογία, οδήγησε στην πλήρη ή μερική καταστροφή πολλών θρησκευτικών δομών στην επικράτεια της Ουκρανίας – εκκλησιών, τζαμιών, συναγωγών, εκπαιδευτικών και διοικητικών κτηρίων, που ανήκαν σε θρησκευτικές κοινότητες. Κανένας Χριστιανός, που εξακολουθεί να έχει την πίστη του, το μυαλό του και τα συναισθήματα του, δεν θα μπορέσει να δει το θέλημα του Θεού σε αυτό. Όλα αυτά έρχονται σε ουσιαστική αντίθεση με το τρίτο σύμβολο του λογότυπου της Συνέλευσης – τον σταυρό.» κατέληξε ο Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ.

Στην 11η Γενική Συνέλευση του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών όντως συμμετέχουν και εκπρόσωποι της Ρωσικής Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό τον νέο πρόεδρο του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων του Πατριαρχείου Μόσχας, μητροπολίτη Βολοκολάμσκ Αντώνιο. 

Ο Βολοκολάμσκ Αντώνιος κατά την δική του παρέμβαση στην Συνέλευση, είπε ότι «από της στιγμής της εντάξεως του Πατριαρχείο Μόσχας στο ΠΣΕ το 1961 η ανθρωπότητα βίωσε αρκετές ταραχές, έχει κατ’ επανάληψιν αλλάξει και η πολιτική κατάσταση, αλλά πάντα γνωρίζαμε ότι μπορούμε ανεμπόδιστα να συμμετέχουμε στις εργασίες αυτού του μεγαλύτερου θρησκευτικού φόρουμ, σκοπός του οποίου είναι όχι να μιλήσουμε για την πολιτική, αλλά για το χριστιανικό μήνυμα στον κόσμο». 

Κι ακόμα ο μητροπολίτης Αντώνιος εξέφρασε την κατηγορηματική του διαφωνία στα όσα είπε ο Γερμανός Πρόεδρος για την στάση της ρωσικής Εκκλησίας και σημείωσε το απαράδεκτο της χρήσεως του θρησκευτικού στοιχείου για πολιτικές σκοπιμότητες. 

Έρχεται, λοιπόν, ο ρώσος επίσκοπος να μας πει ότι ο Γερμανός Πρόεδρος χρησιμοποίησε το Ουκρανικό όχι για να καταγγείλει την απαράδεκτη στάση της Εκκλησίας της Ρωσίας, αλλά «για πολιτικές σκοπιμότητες». Κι ακόμα υπεραμύνθηκε του διαλόγου μεταξύ των χριστιανών, που είναι και ο σκοπός του ΠΣΕ. 

Πολύ σωστά! Αλλά το νόημα του αληθινού διαλόγου το όρισε με σαφήνεια ο Γερμανός Πρόεδρος όταν είπε: 

«Ναι, ξανά και ξανά οι Χριστιανοί πρέπει να χτίζουν γέφυρες. Αυτό είναι και παραμένει ένα από τα σημαντικότερα καθήκοντα μας. Αλλά η κατασκευή γεφυρών απαιτεί ετοιμότητα και στις δύο πλευρές του ποταμού. Μια γέφυρα δεν μπορεί να κατασκευαστεί, εάν η μία πλευρά καταστρέψει τους στύλους, που τη στηρίζουν. Την παραμονή της Συνέλευσης εκφράστηκε η άποψη, ότι τουλάχιστον ο διάλογος πρέπει να είναι δυνατός. Ναι, αλλά ο διάλογος δεν είναι αυτοσκοπός. Ο διάλογος πρέπει να ρίξει φως σε αυτό, που συμβαίνει. Ο διάλογος πρέπει να επιστήσει την προσοχή στην αδικία, να αποκαλύψει τόσο τα θύματα όσο και τους ένοχους – και τους συνεργούς τους. Ωστόσο, ο διάλογος, που δεν ξεφεύγει από ευσεβείς πόθους και αόριστες γενικεύσεις, μπορεί στη χειρότερη περίπτωση να γίνει πλατφόρμα δικαίωσης και προπαγάνδας. Τι είδους διάλογο κάνουμε εδώ; Αυτή είναι μια επιλογή, που πρέπει να κάνει η Συνέλευση, και η θέση της Γερμανίας - μιλώ εδώ και εξ ονόματος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης - είναι σαφής.» 

Τι είδους διάλογο να κάνει, λοιπόν, η ρωσική Εκκλησία όταν: 

- Υπεραμύνεται της ρωσικής εισβολής με τον πιο άθλιο τρόπο και πρόσφατα ο Μόσχας Κύριλλος μας είπε το ανήκουστο: «η Ρωσία έχει μια ιδιαίτερη αποστολή ως χώρα, με το να μην επιτρέπει στις ισχυρές δυνάμεις προπαγάνδας να αναμειγνύουν τις έννοιες, ώστε ο άνθρωπος να μην διακρίνει το κακό από το καλό». 

- Έχει διακόψει την εκκλησιαστική κοινωνία με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, την Εκκλησία της Κύπρου και την Εκκλησία της Ελλάδος. 

- Έχει εισβάλει βάναυσα την Αφρική, που αποτελεί κανονική δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, ιδρύοντας «Πατριαρχική Εξαρχία». 

- Εξακολουθεί να θεωρεί την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας, αντιπροσωπεία της οποίας συμμετέχει στην Γενική Συνέλευση του ΠΣΕ, ως έναν εσμό «αυτοχειροτόνητων και σχισματικών». 

Και επιλείψει με διηγούμενον ο χρόνος… 

Για ποιο διάλογο μπορεί να κάνει λόγο η ρωσική Εκκλησία; 

Ο Βολοκολάμσκ Αντώνιος συναντήθηκε και με τον Πατριάρχη Αντιοχείας Ιωάννη, ο οποίος στοιχείται απολύτως στην ρωσική γραμμή. Φωτογραφήθηκε μαζί του φορώντας εγκόλπιο, όταν ο Πατριάρχης δεν έφερε εγκόλπιο. Το λιγότερο που θα έπρεπε να κάνει ο νέος ρώσος επίσκοπος θα ήταν να κρύψει το εγκόλπιό του, αφού ο Πατριάρχης δεν το φορούσε. Αλλά πού τέτοια λεπτότητα… Μάλλον είναι ψιλά γράμματα αυτά για τους ρώσους.

"Η ΝΟΣΤΑΛΓΟΣ" ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΣΤΗ ΣΚΙΑΘΟ (ΦΩΤΟ & ΒΙΝΤΕΟ)

Ο Δημοτικός Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Σκιάθου διοργάνωσε χθες, Παρασκευή 2 Σεπτεμβρίου 2022, μια ξεχωριστή Παπαδιαμαντική βραδιά. 

Στο ανοιχτό θέατρο Μπούρτζι παρουσιάστηκε το σπουδαίο αφήγημα του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη ‘‘Η Νοσταλγός’’, συνδυασμένο με έναν νέο κύκλο τραγουδιών του Γιώργου Κουρουπού σε στίχους Ιουλίτας Ηλιοπούλου. 

Αφηγήθηκε, με την μοναδική αισθαντικότητα που την χαρακτηρίζει, η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, τραγούδησε με λυρικότητα η μέτζο σοπράνο Άρτεμις Μπόγρη και τη συνόδευσε στο πιάνο ο Γιάννης Τσανακαλιώτης, ο οποίος ερμήνευσε εντέχνως και τρία κομμάτια για πιάνο του Γιώργου Κουρουπού, ‘‘μετ᾽ ἐλαφροῦ ὡς ὁ κρότος τοῦ φιλήματος φλοίσβου’’. Ένα μελοποιημένο ποίημα του Οδυσσέα Ελύτη, τιμητική αναφορά στον Αλεξάνδρο Παπαδιαμάντη, ολοκλήρωσε το ονειρεμένο ταξίδι του Μαθιού και της Λαλιώς. 

Άλλωστε ο Ελύτης είναι που έγραψε πως οι ήρωες του Παπαδιαμάντη είναι ‘‘μορφὲς λαξευμένες ἀπὸ τοὺς ἀνέμους κι ἀκατάλυτες ὅπως οἱ βράχοι’’. 

Η παράσταση στη Σκιάθο ήταν μια εξαιρετική ερμηνευτική πρόταση του Γιώργου Κουρουπού και της Ιουλίτας Ηλιοπούλου στο διήγημα του Παπαδιαμάντη.

Στα φτερά του Αρχαγγέλου: Η άγνωστη εκκλησιαστική μουσική του Μίκη Θεοδωράκη

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο ιστότοπος πολιτισμού "Άβαλον των Τεχνών", που διαχειρίζεται ο φιλόμουσος και ρέκτης καλλιτεχνικός συντάκτης Γιώργος Πισσαλίδης, άρχισε από σήμερα - ημέρα μνήμης Μίκη Θεοδωράκη - την δημοσίευση σε συνέχειες της διάλεξής μου για τις εκκλησιαστικές συνθέσεις του Μ. Θεοδωράκη, 

Ακολουθεί η αρχή του Α' Μέρους. 

Πριν 61 χρόνια, τον Μάρτιο του 1961», ο Σύλλογος Φοιτητών Νομικής «Η Θέμις» είχε την πρωτοβουλία μιας βραδιάς με τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη και σχετική συζήτηση. Κάτι σαν την δική μας σύναξη απόψε, αλλά χωρίς την φυσική παρουσία του συνθέτη μας. 

Στον Μίκη Θεοδωράκη ετέθη το ερώτημα: «Μερικοί επικριτές σας … διάλεξαν … 2-3 χασικλίδικα τραγούδια και κακοχαρακτήρισαν όλη την λαϊκή μουσική, μαζί και την δική σας. Τι έχετε να πείτε; Μπορείτε με απλά λόγια να μας δώσετε τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν μουσικολογικά το καλό τραγούδι;» 

Η απάντηση του Μίκη Θεοδωράκη, όπως την κατέγραψε τότε η «Πανσπουδαστική» ήταν η ακόλουθη: «Οπωσδήποτε απορρίπτω κι’ εγώ τα χασικλίδικα τραγούδια αν και κάποτε έχουν αριστουργηματική μελωδία. Αλλά εκτός αυτών υπάρχουν άλλα – τόσα πολλά – καλά λαϊκά τραγούδια που εξυμνούνε αισθήματα όπως ο έρωτας, η αγάπη στη μάνα, η νοσταλγία του ξενητεμένου, κ.ά. Και δεν βρίσκω για ποιο λόγο όταν μιλώ για λαϊκή μουσική οι κύριοι αυτοί σκέπτονται αμέσως το «Μού’ παν πως είσαι μάγκας είσαι και χασικλής» και δεν σκέπτονται το «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι» ή το «Συννέφιασε, συννέφιασε». 

Όσο για την μελωδία τους νομίζω ότι κατάγονται κατ’ ευθείαν από τα βυζαντινά μέλη. Π.χ.το «Τα ματόκλαδά σου λάμπουν» του Μάρκου Βαμβακάρη ή η «Συννεφιασμένη Κυριακή» του Βασίλη Τσιτσάνη θυμίζουν πάρα πολύ το «Τη Υπερμάχω» και το «Άλαλα τα χείλη των ασεβών». Το καλό λαϊκό τραγούδι χαρακτηρίζεται από την απλή γραμμή της μελωδίας χωρίς φιοριτούρες και τον λαϊκό ρυθμό». 

Και συνεχίζει: «Το δημοτικό τραγούδι είναι κυρίως τραγούδι του χωριού. Έτσι μέσα του έχει φύση, λυρισμό, επανάσταση, κλάμα, γέλιο. Το λαϊκό τραγούδι είναι γέννημα της πόλης. Ο συνθέτης του έχει υποστή την επιρροή της πρώτης μουσικής τροφής όλων μας: της εκκλησιαστικής. Εξ ου η σύνδεση με το Βυζάντιο. Το λαϊκό τραγούδι σαν γέννημα της πόλης έχει συνήθως διάφορο περιεχόμενο: δουλειά, ταβέρνα, μεροκάματo, φυλακή, μετανάστευση, απαισιοδοξία. Και είναι πολλές φορές το λαϊκό τραγούδι μοιρολόι, γιατί έτσι επιβάλλουν οι συνθήκες που το γέννησαν. Μη το κατηγορούν λοιπόν γι’ αυτό ως αντιπροοδευτικό. Σας υπενθυμίζω ότι οι επαναστάσεις και τα άλματα δεν γίνηκαν ποτέ με εμβατήρια αλλά με μοιρολόγια». 

Ο Θεοδωράκης ήταν ξεκάθαρος: πρώτη μουσική τροφή όλων μας η εκκλησιαστική. Κι αν η βυζαντινή μουσική είναι – από τη φύση της – δύσκολη για τους σημερινούς καιρούς στους πολλούς, ο επαναστάτης συνθέτης μας αποφαίνεται πως «οι επαναστάσεις και τα άλματα δεν γίνηκαν ποτέ με εμβατήρια αλλά με μοιρολόγια».

Η συνέχεια στο "Άβαλον των Τεχνών". 

"ΤΟ ΣΒΗΣΤΟ ΜΑΝΟΥΑΛΙ" ΤΗΣ ΗΡΩΣ ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΑΡΓΥΡΗ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ

Η ρ ώ   Ν ι κ ο π ο ύ λ ο υ 

Έκθεση Ζωγραφικής 

Το Σβηστό Μανουάλι 

Εικόνες για έναν Κόσμο που Περιμένει 

Αγορά Αργύρη, Αγ. Ανδρέου 12, Πάτρα 

Πέμπτη, 1 η Σεπτεμβρίου έως Σάββατο, 10 Σεπτεμβρίου, 2022 ώρες λειτουργίας 09:00-14:00 και 17:00-21:00. 

Εγκαίνια: Πέμπτη 1η Σεπτεμβρίου. 

Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών κ. Χρήστος Μπούρας. 

Την έκθεση θα προλογίσει η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πατρών και διευθύντρια του ΕΑΤΤ κα Κατερίνα Κωστίου στις 20:00. 

Με την αιγίδα του ΕΑΤΤ και του Πανεπιστημίου Πατρών 

Το συνθετικό τριμερές έργο Το Σβηστό Μανουάλι αναστοχάζεται μέσα από συγκρίσεις και αντιπαραθέσεις τα διακόσια χρόνια της ιστορίας του νέου Ελληνικού κράτους. 

Στο πρώτο μέρος του, «Το Τέμπλο», ως χώρος προβολής του σύγχρονου ελληνικού και εν μέρει του παγκόσμιου δράματος που έστω κι εμμέσως συνδέεται με το πρώτο, το εικαστικό υλικό απλώνεται σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια και στα εκάστοτε όριά της, αναζητώντας ταυτοχρόνως τη σχέση του φωτός με την πηγή του. 

Στο δεύτερο μέρος του, «Postmodern Hellas 2021 – Τρεις στιγμές του παρόντος», μέσω του καθοριστικού και ιστορικά φορτισμένου τοπόσημου της χώρας μας στην Αθήνα με τον έφιππο ανδριάντα του αρχιστράτηγου Κολοκοτρώνη μπροστά από την Παλαιά Βουλή, όπου σήμερα στεγάζεται το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, επιχειρείται ένας οπτικός κριτικός διάλογος ανάμεσα στο οικείο παρελθόν της απελευθερωμένης Ελλάδας και στη σημερινή συμβολική δυναμική του εμβληματικού μνημείου. 

Στο τρίτο μέρος, «Δώδεκα συνθετικά Πορτρέτα», παρουσιάζονται 12 παλίμψηστες εργοβιογραφικές εικονογραφίες σημαντικών πρωταγωνιστών της Επανάστασης του Εικοσιένα, που έπαιξαν σπουδαίο ρόλο στην δημιουργία της σύγχρονης Ελλάδας. 

Για ολόκληρο το έργο έχει αξιοποιηθεί πλούσιο αρχειακό υλικό που έχει ενσωματωθεί οργανικά στο εικαστικό αποτέλεσμα.

Με αφορμή τα εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής της Ηρώς Νικοπούλου, στην Αγορά Αργύρη, η συνεργάτης του Σκάι Πάτρας, Ζέττα Ζάχου συνομίλησε μαζί της και παραθέτουμε στη συνέχεια την ενδιαφέρουσα συνομιλία τους. 

Στο έργο σας Το Σβηστό Μανουάλι υπάρχει ο υπότιτλος Εικόνες για έναν Κόσμο που Περιμένει. Θέλετε να μας μιλήσετε γι’ αυτό; 

Όλο το έργο στοχεύει ακριβώς σ’ αυτό που έρχεται, στον Κόσμο που Περιμένει επισημαίνοντας τι ενδεχομένως λείπει σε σχέση με την ιστορική διαδρομή της χώρας μας τα τελευταία διακόσια χρόνια. Θέλω να ελπίζω ότι η αδράνεια και η αφασία στην οποία έχουμε περιέλθει καθώς από πολίτες έχουμε μετατραπεί σε αδιάφορους καταναλωτές θα λήξει κάποια στιγμή. Όλη η ιστορική μνήμη που κουβαλάμε μπορεί σε αξιακό και πρακτικό επίπεδο να μας ενεργοποιήσει δημιουργικά. 

Γιατί επιλέξατε το «Τέμπλο» ως φέρουσα ύλη των εικόνων του Α’ μέρους της εγκατάστασής σας και γιατί στο Μανουάλι είναι σβηστά τα κεριά; 

Το τρίπτυχο «Τέμπλο» που σχηματικά παραπέμπει σε μεγεθυμένο λειτουργικό εκκλησιαστικό τρίπτυχο υποδηλώνοντας την αποστασιοποίηση του νεωτερικού ανθρώπου από την έννοια του ιερού —και δεν εννοώ μόνο την θρησκεία— λειτουργεί ως οθόνη προβολής του δράματος των διακοσίων τελευταίων χρόνων της ιστορίας μας με το 1ο μέρος του να φιλοξενεί τους πρωταγωνιστές που έπαιξαν σημαντικό ρόλο όλη αυτήν την περίοδο, το 2ο μέρος φιλοξενεί τα λογότυπα του παγκοσμιοποιημένου κόσμου μας – που όμως όσο πηγαίνουμε χρονικά προς τα πίσω, αντικαθίστανται από σημαίες και εμβλήματα της Παλιγγενεσίας κ.ά, άρα περισσότερο με ιδέες και όχι με οικονομικά συμφέροντα και το 3ο μέρος όπου παρουσιάζονται τα σημαντικότερα γεγονότα που τα πρόσωπα αυτά έδρασαν. Όσο για τα σβηστά κεριά στο σιδερένιο γλυπτό Μανουάλι υποδηλώνουν την ανησυχία μου για την σχέση μας με το παρελθόν μας, που μπορεί μέχρι τώρα να το νοιώθαμε παρόν, αυτό όμως αρχίζει να σβήνει. Η σχέση μας με το ιστορικό παρελθόν μας είναι περισσότερο επετειακή και σχεδόν μηχανική - γιορτές κλπ., παρελάσεις, μοιάζει να μην είναι πλέον βιωμένο κομμάτι του εσωτερικού μας κόσμου. Δεν μας κινητοποιεί σε κανένα επίπεδο. 

Στο δεύτερο μέρος της σύνθεσής σας «Postmodern Hellas 2021», που αφορά το σημαντικό τοπόσημο της Παλαιάς Βουλής των Ελλήνων στην Αθήνα, ο Κολοκοτρώνης σταδιακά εξαφανίζεται. Πού πηγαίνει; 

Οι πόλεις που ζούμε μέσω των πολεοδομικών και αρχιτεκτονικών προγραμμάτων τους δημιουργούν το σκηνικό της ζωής μας σε λειτουργικό αλλά πρωτίστως σε συμβολικό επίπεδο. Μέσω της διαρκούς υπενθύμισης σημαντικών ιστορικών σταθμών της χώρας και κοινών αξιών διαμορφώνουν τις συνειδήσεις των πολιτών. Το τοπόσημο της Παλαιάς Βουλής των Ελλήνων με τον ανδριάντα του Κολοκοτρώνη εμπρός του υπήρξε μέχρι σήμερα ένα τέτοιο σημείο αναφοράς για όλους μας. Η σταδιακή εξαφάνιση του αρχιστράτηγου στο έργο μου απηχεί τον αναστοχασμό μου και την διερώτηση ως προς την δυναμική του συγκεκριμένου συμβόλου σήμερα —όχι σε συναισθηματικό μόνο επίπεδο— στη παγκοσμιοποιημένη και χρησιμοθηρική πραγματικότητα που βιώνουμε. 

Γιατί επιλέξατε τα πρόσωπα του παρόντος να είναι μικρότερα κι όσο πηγαίνουν χρονικά προς τα πίσω μεγαλώνουν; 

Γιατί κατά την γνώμη μου οι πολιτικοί του παρόντος μοιάζουν περισσότερο με διαχειριστές ακινήτων ή το πολύ-πολύ υποθέσεων που θέλουν απλώς να επιλύσουν, λειτουργούν πλέον όλο και πιο φανερά ως οικονομικοί διευθυντές πολυεθνικών συμφερόντων, δεν έχουν όραμα, δεν έχουν πρόταση. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μείνει ανολοκλήρωτη, πιο πολύ της ταίριαζε το παλιό της όνομα: Κοινή Αγορά. Εάν η νεωτερικότητα έφερε, στους δύο προηγούμενους αιώνες, στο προσκήνιο τους καπιταλιστές, ο μετανεωτερικός/μεταμοντέρνος κόσμος έφερε τον απρόσωπο και άυλο χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό. Αλλά και γενικότερα οι προσωπικότητες παίζουν όλο και μικρότερο ρόλο όχι μόνον στην ελληνική αλλά και στην παγκόσμια ιστορία. 

Γιατί στο τρίπτυχο «Τέμπλο» σας το μεσαίο Β’ μέρος όπου απεικονίζονται τα λογότυπα είναι ψηλότερο από τα δύο πλαϊνά του και πιο έντονο χρωματικά. 

Γιατί καλώς ή κακώς ότι απεικονίζεται σ’ αυτό το μεσαίο μέρος του «Τέμπλου» δίνει τον τόνο και στα Πρόσωπα του Α’ μέρους που δρουν και στα Ιστορικά Γεγονότα του Γ’ μέρους. Οι Ιδέες εξέπεσαν σε Ιδεολογίες και οι Ιδεολογίες σε Συμφέροντα. Για μια τέτοια πορεία έρχεται να προβληματίσει το Σβηστό Μανουάλι, θυμίζοντάς μας την παγκόσμια συνήθεια που θέλει την μνήμη κάθε αγαπημένης ψυχής να έχει ανάγκη το αναμμένο κερί μας. 

Η Ηρώ Νικοπούλου γεννήθηκε στην Νέα Σμύρνη όπου κατοικεί και εργάζεται. Σπούδασε ζωγραφική με τον Νίκο Κεσσανλή και τον Δημήτρη Μυταρά και σκηνογραφία με τον Γιώργο Ζιάκα στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Έχει κάνει εννέα ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Κριτικές για το έργο της έχουν δημοσιευθεί στον ημερήσιο τύπο και σε εικαστικά περιοδικά Συγκαταλέγεται στο Εικαστικό Λεξικό των Ελλήνων Καλλιτεχνών 16ος-20ος αιώνας των εκδόσεων Μέλισσα (1999).

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΧΟΡΟΓΡΑΦΟ ΜΑΡΙΑ ΧΟΡΣ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ"

Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στην μεγάλη χορογράφο Μαρία Χορς (1921-2015), την Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου 2022 και ώρα 7.30 μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

Η «Ωδή στην ιέρεια Μαρία Χορς», πραγματοποιείται με αφορμή τα 100+1 χρόνια από τη γέννησή της και τα επτά από τον θάνατό της (16 Σεπτεμβρίου 2015). 

Ομιλητές: 

Ιουλίτα Ηλιοπούλου 

Δημήτρης Γεωργαλάς 

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Σε πρώτη εκτέλεση θα παρουσιαστεί έργο του Γιώργου Χατζημιχελάκη σε ποίηση Ιουλίτας Ηλιοπούλου, στη μνήμη της Μαρίας Χορς. 

Ερμηνεύουν: 

Δάφνη Πανουργιά, σοπράνο 

Στεφανία Κατσαρού, φλάουτο. 

Artwork αφίσας: Ιωάννης Πορφύριος – Καποδίστριας.