Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ ΙΕΡΟΘΕΟΣ ΚΑΙ Η ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ήταν συμπαθών, αλλά ιδεολογικά εξ αρχής μαζί τους. Εσχάτως ταυτίστηκε αναφανδόν με τους «αντι-οικουμενιστές», τους και «αντι – Συνοδικούς», ήτοι αυτούς που εναντιώνονται με σφοδρότητα στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, από την οποία «κινδυνεύει η πίστη»! 

Τώρα έχει γίνει και φλάμπουρο αυτής της φράξιας: «Το λέει ο Ναυπάκτου»! 

Αρχικώς προσπάθησε με ένα κείμενο – σεντόνι, απ’ αυτά που συνηθίζει, να αποδομήσει θεολογικώς και να κηρύξει «πλανεμένο» τον Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη, τον ιεράρχη του Οικουμενικού Θρόνου, ο οποίος έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στην προετοιμασία της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Αυτό δεν είναι λίγο, αν σκεφτούμε όχι μόνο το πόσο μεγάλος θεολόγος είναι ο Περγάμου, αλλά και την διακεκριμένη θέση του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο λόγω, ακριβώς , της θεολογίας του. 

Στη συνέχεια έλαβε μέρος στην ημερίδα των Πειραιώς και σία, που προσπάθησε να κηρύξει από πριν «ληστρική» την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. Ήταν η πρώτη επίσημη εμφάνισή του στο στρατόπεδο των κομμουνιστών «αντι-οικουμενιστών». 

Πολλά θα μπορούσε να πεις κανείς… 

Αρκούμαι στην τελευταία παράγραφο του κειμένου του Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ιεροθέου, που είδε το φως της δημοσιότητας χθες, με τίτλο: «Λίγο πριν την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο», στην οποία ο Σεβασμιώτατος θα συμμετάσχει ως μέλος της Αντιπροσωπείας της Εκκλησίας της Ελλάδος. Η μόνη διαφορά του με τους ομοϊδεάτες του, οι οποίοι παραιτήθηκαν από την συμμετοχή στο …ανοσιούργημα! Το γιατί είναι άλλο θέμα… 

Γράφει: «Μέ πολύ σεβασµό, παρακαλῶ ἱκετευτικῶς τούς Προκαθηµένους τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, πού τελικά θά παραστοῦν, ἰδίως τόν Παναγιώτατο Οἰκουµενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολοµαῖο, ὁ ὁποῖος κοπίασε γιά νά φθάσουν τά πράγµατα ἕως ἐδῶ, νά ἀναφέρουν ρητῶς ὅτι ἡ Σύνοδος αὐτή εἶναι συνέχεια τῶν Συνόδων τοῦ Μεγάλου Φωτίου, τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαµᾶ, τοῦ ἁγίου Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ, τῶν Μεγάλων Πατριαρχῶν τῆς Ἀνατολῆς, τῶν Προκατόχων τους, ἐκ τῶν ὁποίων µερικοί ἐµαρτύρησαν γιά τήν δόξα τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας. ∆ιαφορετικά θά ὑπάρχη ἕνας ἐπί πλέον λόγος νά ἀπαξιωθῆ στήν συνείδηση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώµατος ὡς Σύνοδος ἀντιφωτιανή, ἀντιπαλαµική, ἀντιµαρκιανή (Μάρκου Εὐγενικοῦ), ἀντιφιλοκαλική!»

Και εδώ εγείρονται μερικά ερωτήματα: 

 - Αν οι Προκαθήμενοι αποδεχθούν την ικεσία του Μητροπολίτου Ναυπάκτου και «αναφέρουν ρητώς ότι η Σύνοδος αυτή είναι συνέχεια….» κ.λπ., η Σύνοδος θα είναι όντως συνέχεια εκείνων των Συνόδων; 

- Αν δεν το αναφέρουν – όπερ βέβαιον! – θα είναι «ένας επί πλέον λόγος να απαξιωθή [η Σύνοδος]; Δηλαδή υπάρχουν και άλλοι λόγοι απαξιώσεως της Συνόδου που τους γνωρίζει ο Ναυπάκτου και προσπαθεί να περισώσει ό,τι είναι δυνατόν; Αν είναι δυνατόν! 

- Θα απαξιωθεί «στήν συνείδηση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πληρώµατος ὡς Σύνοδος ἀντιφωτιανή, ἀντιπαλαµική, ἀντιµαρκιανή (Μάρκου Εὐγενικοῦ), ἀντιφιλοκαλική!». Για να το καταλάβω: Κινδυνεύει η Σύνοδος να απαξιωθεί ως τοιαύτη στο εκκλησιαστικό πλήρωμα των Αφρικανών Ορθοδόξων, των Ασιατών, των Πολωνών, των Αλβανών, των Τσέχων, των Σλοβάκων κ.λπ.; 

Κάποιο άλλο «πλήρωμα» φαίνεται πως έχει στο μυαλό του ο Σεβασμιώτατος. 

Μόνο που αυτό το «πλήρωμα» ή όπως αυτοαποκαλείται αυτάρεσκα «ο πιστός λαός», συνιστά την απόλυτη κενότητα. Δε νομίζω να πιστεύει ο Σεβασμιώτατος πως αυτοί οι ταλιμπάν έχουν σχέση με την θεολογία του Μεγάλου Φωτίου ή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά ή με την Φιλοκαλία. 

Και τώρα που το σκέπτομαι: Με την θεολογία της Φιλοκαλίας αντιμετώπισε ο Μητροπολίτης Ναυπάκτου το πρόβλημα που έχει με το μοναστήρι της Μεταμορφώσεως στην επαρχία του;

Καλή Σύνοδο, Σεβασμιώτατε: "ἀντιφωτιανή, ἀντιπαλαµική, ἀντιµαρκιανή (Μάρκου Εὐγενικοῦ), ἀντιφιλοκαλική!"

Γιώργου Βλαντή: Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος και οι φονταμενταλιστές

Ο φόβος μπροστά στο Πνεύμα 

Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος και οι φονταμενταλιστές 

Ένα θαυμάσιο κείμενο του θεολόγου Γιώργου Βλαντή, ο οποίος είναι Διευθυντής (Geschäftsführer) του Συμβουλίου των Χριστιανικών Εκκλησιών της Βαυαρίας (ACK Bayern) και επιστημονικός συνεργάτης της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου.

Βλαντής-Ο Φόβος Μπροστά Στο Πνεύμα

ΕΥΧΟΜΑΙ Ο ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΝΑ ΕΧΕΙ ΠΛΟΥΣΙΑ ΤΗΝ ΕΥΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ απέστειλε – εν αλαλαγμώ – συγχαρητήρια και ευχαριστήρια επιστολή προς τους Πατριάρχες που έχουν δηλώσει ότι δεν θα προσέλθουν στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. 

Στον Πατριάρχη Αντιοχείας Ιωάννη γράφει: «…Γνωστόν τυγχάνει τό πολυσχιδές καί ἐπίμοχθον ἔργον, τό ὁποῖον ἐπιτελεῖ ἡ Ὑμετέρα Σεπτή Μακαριότης τόσον διά τόν εὐαγγελισμόν τῶν Ὀρθοδόξων πιστῶν, ὅσον καί διά τόν ἐπιστηριγμόν ὑλικόν καί πνευματικόν τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως ἐν τῇ Ὑμετέρᾳ Θεοφρουρήτῳ κανονικῇ δικαιοδοσίᾳ, τῷ Σεπτῷ Πατριαρχείῳ Ἀντιοχείας, τῷ συγκλονουμένῳ ὑπό τῆς πολεμικῆς ταραχῆς καί εὑρισκόμενον εἰς τόν πυρήνα τῆς ἀθλίας πολεμικῆς τοῦ Ἰσλαμικοῦ φονταμενταλισμοῦ.» κ.λπ., κ.λπ. 

Ως εκ τούτου, αισθάνομαι την ανάγκη να αφιερώσω στον Μητροπολίτη Πειραιώς Σεραφείμ το άκρως ενδεικτικό φωτογραφικό υλικό από την – όντως πολυσχιδή! - δράση του Πατριάρχου Αντιοχείας Ιωάννη στην Μέση Ανατολή, καθώς και να του θυμίσω ότι στο Πατριαρχείο Αντιοχείας ισχύει πανηγυρικά άρχι του νυν, η «Κοινή Δήλωσις» ανάμεσα στο Πατριαρχείο Αντιοχείας της Ορθόδοξης Εκκλησίας και της Συροϊακωβιτικής Εκκλησίας, και – πάλι ενδεικτικώς – παραθέτω εδώ κάποια άρθρα όπως τα δημοσιοποίησε σε εγκύκλιο του ο Συροϊακωβίτης Πατριάρχης Ιγνάτιος Ζάκκα Α' Ιουάς στις 17 Νοεμβρίου 1991. 

6- Στο ιερό μυστήριο του Βαπτίσματος, ή την νεκρώσιμη ακολουθία ή άλλες ακολουθίες, προηγείται ο αρχιερέας του αφορώμενου, εάν δε πρόκειται για τον ιερό γάμο, ο αρχιερέας του γαμπρού προηγείται. 

7- Τα ανωτέρω δεν εφαρμόζονται για συμμετοχή κληρικών στη Θεία Λειτουργία. 

8- Τα αναφερόμενα στο άρθρο 6 εφαρμόζονται στους ιερείς από τις δύο Εκκλησίες. 

9- Εάν σε έναν τόπο βρεθεί ένας μόνο ιερέας από μια από τις δύο Εκκλησίες, τότε αναλαμβάνει να τελέσει τα ιερά μυστήρια και ακολουθίες και πνευματικές υπηρεσίες στα τέκνα και των δύο Εκκλησιών στον τόπο εκείνο, συμπεριλαμβανομένων της Θείας Λειτουργίας και του γάμου. Σ’ αυτή την περίπτωση κρατάει ο ιερέας διαφορετικά μητρώα, και μεριμνά στο να μεταφέρει το μητρώο των τέκνων της αδελφής Εκκλησίας στην αντίστοιχη πνευματική ηγεσία. 

10- Εάν υπάρχουν δυο ιερείς, ο καθένας από τη διαφορετική Εκκλησία, σε τόπο όπου υπάρχει μόνο ένας ναός, τότε τελούν την Θεία Λειτουργία εναλλάξ. 

11- Εάν βρεθεί ένας ιεράρχης από τη μια Εκκλησία και ένας ιερέας από την αδελφή Εκκλησία τότε φυσικά προηγείται ο αρχιερέας και ας είναι στην ενορία του ιερέα. 

13- Ο γαμπρός και ο νονός μπορεί να είναι από όποια από τις δύο Εκκλησίες χωρίς διάκριση.

Εύχομαι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ να έχει πλουσία την ευλογία των Χριστιανών Πατριαρχών Αντιοχείας. 

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ ΣΤΗ ΛΑΜΙΑ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ ΙΟΥΛΙΤΑΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ

Μια …Ελυτική εκδήλωση διοργάνωσαν την 1η Ιουνίου 2016 ο Δήμος Λαμιέων, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Λαμίας, το 16ο Δημοτικό Σχολείο Λαμίας και το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Λαμίας με αφορμή τη συμπλήρωση είκοσι χρόνων από τον θάνατο του Νομπελίστα Οδυσσέα Ελύτη.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιήθηκε στο Δημοτικό Θέατρο Λαμίας, το οποίο κατακλύστηκε από κόσμο. 

Χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος Νίκος Σταυρογιάννης, ενώ μίλησαν για τον ποιητή η Σχολική Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Ειρήνη Λουλακάκη, με θέμα: «Η ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη και η Δημιουργικότητα στην Εκπαίδευση» και η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου, με θέμα: «Η διαμόρφωση της ποιητικής ταυτότητας του Οδυσσέα Ελύτη.» 

Το 16ο Δημοτικό Σχολείο, με τη δασκάλα της Ε΄τάξης Αναστασία Κατόπη και την εκπαιδευτικό Φυσικής Αγωγής Αλεξάνδρα Καρμίρη σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς θεατρικής αγωγής Ευθυμία Σταυροθεοδώρου και εικαστικών Βασίλη Κοντογεώργο παρουσίασε ένα θεατρικό δρώμενο βασισμένο στον «Ήλιο τον ηλιάτορα» και η Χορωδία του Σχολείου, υπό τη διεύθυνση του μουσικού Νίκου Κακαβελάκη, τραγούδησε μελοποιημένα ποιήματα. 

Το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο συμμετείχε με εικαστικές δημιουργίες, ενώ την βραδιά συντόνισε ο Νίκος Παπαγεωργίου, Δρ. Φιλολογίας. 

Η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου είχε προσκληθεί και από το Ειδικό Σχολείο Λαμίας, το οποίο στις 2 Ιουνίου, σε συνεργασία με την Β1 τάξη του 7ου Δημοτικού Σχολείου Λαμίας, παρουσίασε το παραμύθι της Ιουλίτας Ηλιοπούλου «Βάγια κουκουβάγια», στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου.

«Μαθαίνουμε νοηματική μέσα από τον Οδυσσέα Ελύτη...» - Από μαθητές του Δημοτικού Κ. Καστριτσίου Πατρών

“Μέσα στη θλίψη της απέραντης μετριότητας, που μας πνίγει από παντού, παρηγοριέμαι ότι κάπου, σε κάποιο καμαράκι, κάποιοι πεισματάρηδες αγωνίζονται να εξουδετερώσουν τη φθορά.” 

Αυτή την Ελυτική ρήση από τα «Μικρά έψιλον» επέλεξαν οι μαθητές των τμημάτων Δ1 και Δ2 του Δημοτικού Σχολείου Κάτω Καστριτσίου Πατρών για να μας ευχηθούν «Καλό καλοκαίρι», μετά βέβαια από μια γιορτή που παρουσίασαν εμπνευσμένη και αφιερωμένη στον ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, μιας και συμπληρώθηκαν φέτος 20 χρόνια από την αναχώρησή του στ’ άστρα. 

 Το ενδιαφέρον είναι ότι στο πρόγραμμα διαβάζουμε την φράση: «Μαθαίνουμε νοηματική μέσα από τον Οδυσσέα Ελύτη...» και φαίνεται πως στο πρόγραμμα της γιορτής αρκετά μέρη ήταν και στη νοηματική γλώσσα. 

Δεν ήμουν εκεί και δεν ξέρω να πω περισσότερα. Αξίζουν όμως συγχαρητήρια στα παιδιά και τους δασκάλους τους, που εξακολουθούν να σαγηνεύονται από τον ποιητή, ο οποίος για πολλά χρόνια περνούσε τα καλοκαίρια του στο Ρίο της Πάτρας! 

Π.Α.Α.

ΟΙ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΕΣ ΑΠΑΝΤΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

ΕΠΙΤΡΟΠΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ 

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΝΕΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 

ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ – ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ & ΛΥΚΕΙΟΥ 

Απάντηση στις θέσεις της Επιτροπής Διαλόγου της Ιεράς Συνόδου 
 για το μάθημα των Θρησκευτικών 
 Οκτώ μύθοι για τα νέα Προγράμματα Σπουδών 

Οι θέσεις της Επιτροπής Διαλόγου της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος (ΕΔΕΕ) για το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΜτΘ) στο κείμενο-επιστολή «Άξονες των θέσεων της Ιεράς Συνόδου περί του μαθήματος των Θρησκευτικών» της 18ης Απριλίου 2016 (αρ. πρωτ. 1895/18/4/2016) προς το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) είναι επτά (7) και έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: σε καμία από αυτές δεν γίνεται προσπάθεια επιστημονικής τεκμηρίωσης. Αντίθετα, αφιερώνονται δεκαοκτώ (18) σελίδες στην πολεμική εναντίον των νέων Προγραμμάτων Σπουδών (ΠΣ) με κατασκευασμένα επιχειρήματα, παρερμηνείες, αλλά και αποσπασματικές αναφορές επιστημονικών θεωριών. Οι θέσεις αυτές είναι γνωστές και μάλιστα δημοσιευμένες σε διάφορα κείμενα επικριτών των νέων ΠΣ. Όμως με σπουδή και μονομερώς φαίνεται δυστυχώς να υιοθετούνται και από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος. 

Όσο καλοπροαίρετα, όμως, και να διαβάσει κανείς το κείμενο της ΕΔΕΕ, σε καμία περίπτωση δεν προκύπτει από την ανάλυσή του η επιστημονική ή έστω νοηματική σχέση των δύο μερών του. Μεταξύ της σκληρής κριτικής των νέων ΠΣ και της τελικής συμπερασματικής πρότασης της ΕΔΕΕ «χάσμα μέγα ἐστήρικται»...

Στη συνέχεια ολόκληρη η απάντηση των εμπειρογνωμόνων.

ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

Ομιλία του πρώτου Διευθυντή και συνιδρυτή της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης Δρ Αλεξάνδρου Κ. Παπαδερού, κατά την επιμνημόσυνη ακολουθία για την επέτειο της Μάχης της Κρήτης στον Ιερό Ναό των Αγίων Πάντων Μονάχου την Κυριακή 5 Ιουνίου 2016. 

ΟΜΙΛΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ

"Στο μυαλό του Βλαντιμίρ Πούτιν" - Ο Δημήτρης Μπαλτάς για το βιβλίο του Μισέλ Ελτσανινόφ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Μισέλ Ἐλτσανινόφ, Στό μυαλό τοῦ Πούτιν, μετ. Τζ. Καραγεώργου, Ἐκδόσεις Διάμετρος, Ἀθήνα 2016, σελ. 173 

Στό βιβλίο πού παρουσιάζω σήμερα, ὁ συγγραφέας ἐπιχειρεῖ νά ἀνιχνεύσει τίς φιλοσοφικές, θρησκευτικές καί πολιτικές ἐπιρροές πού διαμορφώνουν τόν τρόπο σκέψης τοῦ σημερινοῦ ἡγέτη τῆς Ρωσσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν. Ἀσφαλῶς ὁ Πούτιν δέν εἶναι φιλόσοφος, ἀλλά μία ἰσχυρική πολιτική προσωπικότητα. 

Ὁ συγγραφέας τοῦ βιβλίου ἰσχυρίζεται ὅτι ἡ «ἰδεολογία» τοῦ Πούτιν ἱεραρχεῖται ἀπό ἕνα συντηρητικό ὅραμα, πρᾶγμα πού μπορεῖ νά θεωρηθεῖ σοβιετική κληρονομιά, ἕναν προσποιητό φιλελευθερισμό καί ἕνα ἰμπεριαλιστικό ὄνειρο (περί αὐτῶν βλ. ἀναλυτικῶς σ. 18, σ. 31, σσ. 45-46, σ. 72, σ. 75, σ. 137, σσ. 172-173). 

Γιά τήν σοβιετική κληρονομιά, πού καταλογίζει στόν Πούτιν ὁ συγγραφέας, καί ὄχι μόνον, τήν άπάντηση ἔχει δώσει ὁ ἴδιος ὁ Ρῶσσος πρόεδρος, ὅταν εἶχε πεῖ κάποτε: «Ὅποιος δέν λυπᾶται γιά τήν καταστροφή τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης δέν ἔχει καρδιά, καί ὅποιος ἐπιθυμεῖ τήν παλινόρθωσή της δέν ἔχει μυαλό» (σ. 28). 

Ἕνα ἀπό τά ἀξιοσημείωτα στοιχεῖα τοῦ παρόντος βιβλίου τοῦ M. Eltchaninoff εἶναι οἱ ἐκτενεῖς ἀναφορές (passim) σέ ἐκπροσώπους καί ζητήματα τῆς ἱστορίας τῆς ρωσσικῆς φιλοσοφίας, ἀπό τούς σλαβόφιλους μέχρι τόν Μπερντιάγιεφ καί τόν Σολζενίτσιν. Οἱ ἀποσπασματικές αὐτές ἀναφορές παρουσιάζονται ἀπό τόν Eltchaninoff ὡς ὄψεις τοῦ «συστήματος Πούτιν» (σ. 137). Στό σημεῖο αὐτό ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ νά παρατηρήσω ὅτι γιά νά μιλήσει κανείς γιά «φιλοσοφικές καταβολές τοῦ συστήματος Πούτιν» (σ. 137) θά πρέπει προηγουμένως νά ἔχει ἀποδεχθεῖ ὅτι ὁ Ρῶσσος πρόεδρος διαθέτει καί ἐφαρμόζει μία συγκεκριμένη ἰδεολογία. Ἀλλά νομίζω ὅτι ὁ Πούτιν, παρά τίς δημόσιες ἀναφορές του σέ χωρία Ρώσσων φιλοσόφων (λ.χ. τοῦ Λεόντιεφ, τοῦ Ἰλίν, τοῦ Μπερντιάγιεφ κ.ἄ.) δέν κινεῖται ὑπό μία ὁρισμένη ἰδεολογία. Ὅσον ἀφορᾶ τίς ἐπί μέρους τοποθετήσεις Ρώσσων φιλοσόφων, εἶμαι τῆς γνώμης ὅτι αὐτές ἔχουν διατυπωθεῖ σέ συγκεκριμένες ἱστορικές ἐποχές καί πολιτικές συνθῆκες. Ἐάν αὐτές οἱ ἀποσπασματικές ἀναφορές χρησιμοποιοῦνται ἐπιλεκτικά ἀπό τόν Πούτιν, καί μάλιστα κατά προτροπή δύο σημαντικῶν προσωπικοτήτων τῆς σημερινῆς Ρωσσίας, τοῦ σκηνοθέτη Ν. Μιχάλκοφ καί τοῦ π. Τύχωνος Σεβκούνοφ (σ. 17), αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ὁ πρόεδρος τῆς Ρωσσίας «διαθέτει μία στέρεη ἰδεολογική βάση ἀπό τήν ὁποία ἐμπνέεται» (σ. 162). Οἱ ἐπί μέρους τοποθετήσεις τῶν Ρώσσων φιλοσόφων ἐντάσσονται στόν λεγόμενο «πολιτικό ρεαλισμό» (σ. 28) τοῦ Πούτιν, ὁ ὁποῖος δέν διακρίνεται πάντοτε ἀπό ὁρισμένη δημοκρατική προσέγγιση τῶν ζητημάτων. Ἄν καί ὁ Eltchaninoff ἰσχυρίζεται ὅτι «ἡ Ρωσσία ἔχει τη δική της ἐκδοχή γιά τή δημοκρατία» (σ. 87), νομίζω ὅτι ἡ Ρωσσία, στήν ἱστορική της πορεία, δέν γνώρισε ποτέ τήν δημοκρατία ὥστε νά ἔχει τήν δική της ἐκδοχή γι’ αὐτήν (σ. 87). 

Σ’ ἕνα ἄλλο χαρακτηριστικό τοῦ «συστήματος Πούτιν» πού καταγράφει ὁ Eltchaninoff τονίζεται «ὁ Πούτιν ἔχει ἐργαλειοποιήσει, σέ μεγάλο βαθμό, τόν ὀρθόδοξο χριστιανισμό, ἱστορικά ἐχθρικό πρός τόν ἐθνικισμό, χρησιμοποιώντας τον ὡς ἰδεολογικό ὅπλο» (σ. 143). Βεβαίως γιά τήν «ἐργαλειοποίηση τῆς θρησκείας» ἔχει τίς εὐθύνες της καί ἡ ἐπίσημη Ρωσσική Ἐκκλησία. Πάντως, γιά τήν ἱστορία, αὐτή ἡ περίεργη συμπόρευση τῆς Ρωσσικῆς Ἐκκλησίας μέ τό σημερινό ρωσσικό κράτος ἔχει ὁδηγήσει ἀμφότερες τίς δύο ἐξουσίες σέ μία ἐξωστρέφεια καί σέ μία προβολή τῆς ἰδέας τῆς Ρωσσίας καί τῆς Ὀρθοδοξίας πρός τόν ὑπόλοιπο, χριστιανικό καί μή, κόσμο. Εἶναι εὐνόητο ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία δέν χρειάζεται νά γίνει ἰδεολογικό «γνώρισμα» κάποιου «συστήματος» γιά νά διακηρύξει τό μήνυμά της στόν κόσμο. 

Σέ μία γενικότερη ἀποτίμηση, θεωρῶ ὅτι τό βιβλίο τοῦ Eltchaninoff εἶναι ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφέρον καί ἀπό ὁρισμένης ἄποψης πρωτότυπο. Πάντως ὁρισμένες προσεγγίσεις τοῦ συγγραφέα συζητήσιμες, καθ’ ὅσον μία σύνθεση στοιχείων καί μάλιστα ἑτερόκλητων δέν μπορεῖ νά συνιστᾶ «σύστημα». Εἶναι βέβαιο ὅτι τό βιβλίο θά συζητηθεῖ μεταξύ τῶν ἱστορικῶν τῆς πολιτικῆς σκέψης καί τῶν φιλοσόφων, ἀλλά καί ἑνός εὐρύτερου ἀναγνωστικοῦ κοινοῦ πού ἐνδιαφέρεται γιά τίς διεθνεῖς πολιτικές ἐξελίξεις.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΖΑΦΕΙΡΕΛΗΣ, ΔΑΦΝΗ ΠΑΝΟΥΡΓΙΑ, ΚΩΣΤΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΟΝ ΕΡΤ (VIDEO)

Χθες, Τρίτη 7 Ιουνίου 2016 στην εκπομπή ΟΝ ΕΡΤ, της ΕΡΤ1, με τους δημοσιογράφους Ελένη Χρονά και Ανδρέα Ροδίτη, φιλοξενήθηκαν και οι αγαπημένοι της Ιδιωτικής Οδού: Δημήτρης Ζαφειρέλης (συνθέτης - κιθαρίστας), Δάφνη Πανουργιά (τραγούδι) και Κωστής Τριανταφύλλου (ποιητής). 

Οι τρεις καλλιτέχνες έκλεισαν την εκπομπή, παρουσιάζοντας αποσπάσματα από την «Καθημερινή Ηλέκτρα» του Δημήτρη Ζαφειρέλη.

Δείτε ολόκληρη την εκπομπή εδώ. 

Το μουσικό μέρος στο 1:23:40 έως τέλους της εκπομπής. 
Στη συνέχεια παραθέτουμε μόνο το μουσικό μέρος. 

Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ ΚΟΖΑΝΗΣ

Στην Ελλάδα του Οδυσσέα Ελύτη ταξίδεψαν τους θεατές 

 οι μαθητές-ηθοποιοί του 2ου Νηπιαγωγείου Βελβεντού. 

του παπαδάσκαλου Κωνσταντίνου Ι. Κώστα 

‘’Στην Ελλάδα του Οδυσσέα Ελύτη’’, όπως έγραφε κι η πρόσκληση, μέσα από μουσικές και τραγούδια, λόγο ποιητικό και παιδικές φιγούρες γεμάτες χάρη και ομορφιά, ταξίδεψαν τους θεατές, όσους παρακολουθήσαμε την παράσταση-γιορτή, οι μικροί μαθητές του 2ου Νηπιαγωγείου Βελβεντού με τη θεατρική διδασκαλία και τη φροντίδα των νηπιαγωγών Άννας Τσιανάκα, Ασπασίας Παπαμίχου και Ευανθίας Ζίγκου, τη Δευτέρα, 6-6-2016, στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του Δημοτικού Σχολείου Βελβεντού. 

Στο πίσω μέρος της σκηνής προβαλλόταν στη σειρά πολλών εικόνων η μορφή του ποιητή Οδυσσέα Ελύτη που έκανε το τοπίο να μεγαλώνει, λες και αναδυόταν στη σκηνή η Αιγαιο - πελαγίτικη αύρα. Αυτή η αύρα έγινε πιο αισθητή, όταν άρχισαν, ομάδες - ομάδες, να ανεβαίνουν στη σκηνή οι λιλιπούτειοι ηθοποιοί. Οι φωνούλες τους, οι κινήσεις των χεριών τους, το βάδισμά τους, το βλέμμα και τα προσωπάκια τους μαζί το λόγο, την ελληνική γλώσσα, ήταν το αναπόσπαστο κομμάτι της αύρας του Ελύτη, η ψυχή, η ανοιχτότητα και η ελπίδα, που συναντούμε στην Ελλάδα του Οδυσσέα Ελύτη. 

Στ’ αριστερά και στα δεξιά της σκηνής φράσεις του Ελύτη σε χαρτονάκια με γαλάζιο φόντο: ‘’Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος να είναι ήμερος, να είναι άκακος, λίγο φαΐ, λίγο κρασί, Χριστούγεννα κι Ανάσταση. Οδυσσέας Ελύτης’’ και ‘’Η ποίηση είναι μία, όπως ένας είναι και ο ουρανός. Το ζήτημα είναι από πού βλέπει κανείς τον ουρανό. Εγώ τον έχω δει από καταμεσής της θάλασσας. Οδυσσέας Ελύτης’’. 

‘’Διαπιστώσαμε ότι το θέμα της γιορτής άρεσε πολύ στα παιδιά’’ ανέφερε στην αρχή, απευθυνόμενη στο κοινό, η νηπιαγωγός Εύα Ζίγκου. Κι αυτό φάνηκε στη συνέχεια. Στη διάρκεια της παράστασης οι μαθητές-ηθοποιοί συμμετείχαν σε όλα τα επιλεγμένα και πολύ ωραία τραγούδια, είτε έπαιζαν το ρόλο τους είτε ήταν κάτω από τη σκηνή. Τα νήπια ‘’κατήρτισαν αίνο’’ και εποίησαν ήθος. 

Οι μαθητές σε ομάδες και με την κατάλληλη αμφίεση παρουσίασαν και μίλησαν για τον άνεμο, τη θάλασσα και τα πουλιά, έγιναν Αιγαίο πέλαγος και γλάροι, έγιναν αστέρια τ’ ουρανού (λόγος: φωτίζουμε το πέλαγο, φωτίζουμε και τα όνειρα, … όταν πέφτει ένα αστέρι κάνε μια ευχή…), έγιναν τζιτζίκια (λόγος: ήλιε μας, φώτιζε κι εμάς), έγιναν γοργόνες, (λόγος: Μέγας Αλέξανδρος, πλάσματα της θάλασσας μ’ ανθρώπινο μυαλό, βάρκα, αστέρια, ο βυθός είναι το σπίτι τα ψάρια τ’ αδερφάκια), έγιναν μαγισσάκι (λόγος: όνειρο άβατο). Εικόνα: Ο μαθητής που υποδυόταν τον Οδυσσέα Ελύτη μικρό παιδί τα ονειρεύεται όλα αυτά, η μάνα του τον ξυπνά και τώρα σε ώριμη πια και δημιουργική ηλικία ο ποιητής θυμάται και λέει: Είστε τα παιδικά μου όνειρα. 

Η γιορτή έκλεισε με μια θαυμάσια εικόνα: Ένα καράβι στο πέλαγος που ταξιδεύει και μέσα του ο Οδυσσέας Ελύτης κρατώντας σε ψηλό ιστό την ελληνική σημαία που ανεμίζει, μαζί μ’ αυτόν γύρω του κι όλα τα παιδικά του όνειρα που παρουσίασαν οι μικροί μαθητές. 

Εύχομαι σ’ αυτό το καράβι, που συμβολίζει και μεταφέρει τον πραγματικό πλούτο της Ελλάδας και αποτελεί την ποιότητα της ταυτότητάς της, να θελήσουμε να γίνουμε συν-επιβάτες όλοι εμείς και – οπωσδήποτε – το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και οι κάθε φορά ηγεσίες του Υπουργείου Παιδείας με την ελπίδα ότι θα υποστούμε την ‘’καλήν αλλοίωσιν’’. Έξω απ’ αυτό το καράβι (ή μέσα και απορρίπτοντάς το) κάθε μέρα και θα βουλιάζουμε πιο πολύ. 

ΣΗΜΕΡΑ ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΟΜΠΗ ΟΝ ΕΡΤ: Δ. Ζαφειρέλης - Δ. Πανουργιά - Κ. Τριανταφύλλου

Καθημερινά 4-6 το απόγευμα στην ΕΡΤ1, προβάλλεται η εκπομπή ΟΝ ΕΡΤ, με τους δημοσιογράφους Ελένη Χρονά και Ανδρέα Ροδίτη, οι οποίοι εστιάζουν στον πολιτισμό και σε κοινωνικά θέματα. 

Σήμερα, Τρίτη 7 Ιουνίου 2016 στις 5.30 το απόγευμα, στην εκπομπή ΟΝ ΕΡΤ, θα φιλοξενηθούν και οι αγαπημένοι της Ιδιωτικής Οδού: Δημήτρης Ζαφειρέλης (συνθέτης - κιθαρίστας), Δάφνη Πανουργιά (τραγούδι) και Κωστής Τριανταφύλλου (ποιητής). 

Να σημειώσουμε ότι οι τρεις τους συνεργάστηκαν στην «Καθημερινή Ηλέκτρα», που κυκλοφόρησε και σε cd, αλλά συνέπραξαν και με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ πριν ένα μήνα (6-5-2016), παρουσιάζοντας αποσπάσματα από την «Καθημερινή Ηλέκτρα» και άλλες συνθέσεις του Δημήτρη Ζαφειρέλη.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΣΕΞΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗΣ

ΠΕΡΙ ΤΗΝ ΣΕΞΙΣΤΙΚΗΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΙΝ 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Οἱ Ρωμαῖοι ἐσυνήθιζον νὰ ἐκδίδουν νόμους." 

(Morus) 

"Ἐἰ ὁ ὀφθαλμός σου σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτόν." 

(Ματθ. 18, 9) 

Εἶναι γνωστὴ ἡ παγκόσμιος αὔξησις τῆς κυριαρχίας τῆς εἰκόνος1 σήμερον -καὶ κατὰ συνέπειαν τῆς ἀγραμματοσύνης λόγῳ τῆς μειώσεως τῆς ἀναγνωσιμότητος- ὅλως δὲ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν διαφήμισιν, ἡ ὁποία χρησιμοποιεῖ κατὰ κόρον καὶ τὸ σέξ, μίαν τῶν βασικοτέρων ἀνθρωπίνων ἀναγκῶν, διὰ τὴν εὐκολοτέραν "προαγωγήν"! τῶν προϊόντων, ὅτε ἡ ἀμετρία αὕτη πολλάκις ἀποβαίνει ὡς sine qua non ἀγελαία καὶ καματοποιός. Βεβαίως ἡ διαφήμησις δὲν εἶναι ἀμέσως σεξιστική, διότι προβάλλει μόνον γυμνὸν δέρμα, ἀλλὰ ὅταν δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ προϊόν. Εἶναι δὲ διαφορετικὸν ἐὰν μίαν γυνὴ ἐνδύεται οὐχί "πορφύραν καὶ βύσσον" ἀλλὰ Bikini, χάριν τῆς ἐναλίου μοδὸς ἢ δι’ ἓν κρεοπωλεῖον! Μελέται ἔχουν ἀποδείξει, ὅτι ἡ γυμνότης βεβαίως διεγείρει τὴν προσοχήν, ὅμως προϊὸν καὶ κατασκευαστὴς παραμένουν εἰς τὸ βάθος. Ἡ διαφήμισις στοχεύει εἰς τὴν διέγερσιν ἀναγκῶν καὶ ἐπιθυμιῶν. Διακρίσεως δὲ φύλου τοιαύτη ἐπηρρεάζει τὴν εἰκόνα μας περὶ θηλυκότητος καὶ ἀρρενικότητος, τὴν διάδοσιν ρόλων καὶ ἰσχύος. Βεβαίως ἐρευνᾶται ποῖα τυγχάνουν τὰ προσφυέστερα διὰ τὸν διαφημιστικόν "βομβαρδισμόν" μας π.χ. ὑποδήματα, γλυκίσματα ἢ καθίσματα διὰ τὰ παιδιά. Διότι ὁ ἐγκέφαλός μας δὲν ποιεῖται διάκρισιν μεταξὺ εἰδήσεως, κινηματογράφου ἢ διαφημίσεως. 

Βεβαίως μία ἀπαγόρευσις τῆς σεξιστικῆς διαφημίσεως θὰ ἐσήμαινε ἓν περαιτέρω βῆμα πρὸς κρατικο-κηδεμονίαν. Ἐπίσης οὐχὶ σπανίως, ἡ διαφήμισις εἶναι ἄνευ γούστου (kitsch). Ὅμως εἴμεθα ἐλεύθεροι καὶ δυνάμεθα νὰ τιμωρήσωμεν τὴν ἀπαράδεκτον τοιαύτην ἀποφεύγοντας τὰ προϊόντα της. Ἀλλὰ γνωστὸν καὶ τό "de gustibus et coloribus non est disputandum". Καὶ ἐὰν τὸ κράτος θὰ ἐπεθύμει νὰ ἐπιβάλει ἠθικοὺς περιορισμούς, ποῖος θὰ ὅριζεν αὐτούς; Οἱ ἄνδρες δὲν πρέπει νὰ ἐπηρρεάζουν τὰς γυναῖκας διὰ τὴν ἀποκάλυψιν γλισχροτέρας σαρκικῆς πληθωρικότητος καὶ προσφορᾶς2, πρᾶγμα προκλητικότερον καὶ διακαῶς ἐπιθυμητόν -ἐφ’ ὅσον καθημερινῶς θεόμεθα τὸ ἀντίθετον, τοὐλάχιστον εἰς ὁρισμένα κοινωνικά "παλαίσματα καὶ ἀγωνίσματα"-, τεκμήριον ἐξ ἄλλου ἀποπνευματώσεως τῆς χριστιανικῆς καὶ οὐχὶ μόνον, ἠθικολογίας καὶ ἐπιστροφῆς εἰς τὸν ἀρχαιοελληνικὸν ἐξανθρωπισμὸν τῆς θεότητος. 

Ὀφείλομεν, φησίν, νὰ στηρίζωμεν τὸν ἐλεύθερον τρόπον τῆς ζωής μας, τοῦθ’ ὅπερ ἀμφίσημον ὁριακῶς. 

Διὰ τὴν σεξιστικὴν διαφήμισιν λεκτέον, ὅτι αὕτη προτιμᾶται, διότι πρῶτον, ἐλκύει μαγνητικῶς καὶ διατηρεῖ περισσότερον τὴν προσοχὴν τοῦ καταναλωτοῦ. Δεύτερον, διότι βοηθεῖ εἰς τὴν εὐκολοτέραν ἀνάκλησιν τοῦ μηνύματος ἀπὸ τὸν καταναλωτὴν μελλοντικῶς, καίτοι οὗτος πιθανὸν νὰ ἐνθυμεῖται τὴν διαφήμησιν καὶ οὐχὶ τὸ προϊὸν ἢ τμήματά του! Διὸ καὶ τοῦτο δέον νὰ συνδέεται πρὸς τὴν διαφήμισιν. Τρίτον, διότι ἠμπορεῖ νὰ προκαλέσει θετικὴν ἢ ἀρνητικὴν συναισθηματικὴν ἀντίδρασιν τοῦ καταναλωτοῦ. 

Ἡ σεξιστικὴ διαφήμισις, συμφώνως πρὸς τὰς γενομένας ἐρεύνας, διεγείρει ἐκείνας τὰς περιοχὰς τοῦ ἐγκεφάλου, αἱ ὁποῖαι ὠθοῦν τὸν ἄνθρωπον νὰ δράσει - καὶ νὰ ἀγοράσει, παρορμητικῶς, παρακάμπτων τὰ τμήματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέγχουν τὴν ὀρθολογικὴν σκέψιν καὶ τὴν λογικὴν πειθώ. Τοῦτο δὲ γίνεται διὰ τῆς ὁράσεως καὶ τῆς ἐκχύσεως τῶν καταλλήλων ὁρμονῶν ἀπὸ τὰ ἁρμόδια τμήματα τοῦ ἐγκεφάλου. 

Τέλος τὸ σέξ, τὸ ὁποῖον "πουλάει" εἰς τὰς διαφημίσεις, ἠμπορεῖ νὰ τεκμηριωθεῖ διὰ πέντε τρόπων: 1- τὴν ἐμφάνισιν τοῦ γυμνοῦ, 2- τὴν σεξουαλικὴν συμπεριφορὰν τῶν ἐμφανιζομένων προσώπων, 3- τὴν πιθανὴν σωματικὴν ἕλξιν, 4- τὰς ἀμέσους ἢ ἐμμέσους σεξουαλικὰς ἀναφορὰς μέσῳ λέξεων καὶ εἰκόνων καὶ 5- τὰς σεξουαλικὰς ἐνσωματώσεις. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἐξάγεται, ὅτι ἡ σεξιστικὴ διαφήμισις, ἐμφανισθεῖσα σχεδὸν ἀπὸ τὴν ἀπαρχὴν τῆς ἐντύπου διαφημίσεως, ἀποτελεῖ σήμερον ἓν ἐκ τῶν ἰσχυροτέρων ὅπλων τῆς ποικίλου καὶ πολυμόρφου προβολῆς (show), ἡ ὁποία δεσπόζει εἰς τὴν σύγχρονον βιομηχανίαν ἁπάντων τῶν ΜΜΕ.

________________________________________ 

1- Die Kraft der Bilder. Ich schaue und werde angeschaut, Publik- Forum Extra 5 (2016). 

2- A. Schnerring - K. Suding, Sexistische Werbung verbieten? Publik-Forum ἀρ. 9 (2016) 8. D. Hanson, The History of Girly Magazines 1900-1969, Κολωνία 2006. J.-P. Manzo, Ἐκδ., Der Bikini. Geschichte, Mode und Skandal, Νέα Ὑόρκη 2002.

Η ΠΑΤΡΑ ΠΡΩΤΟΣΤΑΤΕΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

Στην ιστοσελίδα patraevents διαβάζουμε την ακόλουθη είδηση: 

«Μπουρλότο» στην προγραμματισμένη Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας (στις 19 Ιουνίου, στην Κρήτη) επιχειρούν να βάλουν ακραίοι εκκλησιαστικοί κύκλοι, οι οποίοι, με σκοταδιστικά επιχειρήματα, προσπαθούν να διχάσουν κλήρο και λαό, αμφισβητώντας τη σύνθεση, αλλά και τη θεματολογία της Συνόδου. 

Σε φυλλάδια που διένειμαν την Κυριακή το πρωί στον Ι.Ν. Αγ. Νικολάου Πατρών, αναγράφεται πως η εν λόγω Σύνοδος είναι «επικίνδυνη και προβληματική». Θεωρούν πως επιχειρείται προσπάθεια θεσμικής νομιμοποιήσεως του Οικουμενισμού, καθώς και εκκλησιαστικοποιήσεως των αιρέσεων. 

Γίνεται κατά μέτωπο επίθεση στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και ειδικότερα στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο και ζητούν από την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, να απόσχει από τη Μεγάλη Σύνοδο. 

Προειδοποιούν δε πως αν επιβληθεί τεχνητή πλειοψηφία στη Μεγάλη Σύνοδο, «θα την καταδείξει ληστρική και δεν θα γίνει αποδεκτή στη συνείδηση του ορθοδόξου πληρώματος». 

Να σημειωθεί, πως αυτές οι θέσεις δεν απηχούν τις απόψεις της Μητρόπολης Πατρών, ούτε του Μητροπολίτη κ.κ. Χρυσόστομου. Παρά ταύτα, έχει εξακριβωθεί ότι, στην τοπική Εκκλησία, μια μικρή ομάδα κληρικών, με αφορμή τη Μεγάλη Σύνοδο, έχει ξεκινήσει «αντάρτικο» σπέρνοντας το διχασμό. 

Στην ουσία πρόκειται για μια ομάδα φονταμενταλιστών, που καλλιεργεί τον σκοταδισμό στους κόλπους της Εκκλησίας. Σε κάθε περίπτωση αυτοί, οι λίγοι ακραίοι, πρέπει να αγνοηθούν και να απομονωθούν ώστε να ακυρωθούν στην πράξη τα διχαστικά τους σχέδια."

Το παραπάνω κείμενο μας πληροφορεί ότι στον Ι. Ναό Αγίου Νικολάου Πατρών έγινε σήμερα διανομή φυλλαδίων εναντίον της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου. Άρα, ο γνωστός "κατάσκοπος" της Κρήτης, κληρικός Αναστάσιος Γκοτσόπουλος, εφημέριος του Ναού του Αγίου Νικολάου, συνεχίζει το αντισυνοδικό του μένος, από το οποίο τρέφεται κιόλας. 

Ο συντάκτης του κειμένου, παρά το γεγονός ότι καταγγέλλει - και σωστά! - αυτή την πρακτική, αγνοεί μερικά βασικά πράγματα, που βέβαια δεν είναι και υποχρεωμένος να τα γνωρίζει γιατί δεν πάει και ο νους του. 

Πώς είναι δυνατόν να πάει ο νους του, π.χ., ότι οι θέσεις Γκοτσόπουλου είναι και θέσεις του Μητροπολίτου Πατρών Χρυσοστόμου. Κι όμως έτσι είναι. 

Δείτε την σχετική ανάρτησή μας: "Ο Μητροπολίτης Πατρών Χρυσόστομος εναντίον της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας;"

Και επίσης, όντως "πρόκειται για μια ομάδα φονταμενταλιστών, που καλλιεργεί τον σκοταδισμό στους κόλπους της Εκκλησίας", αλλά αυτοί δεν είναι "λίγοι ακραίοι" που "πρέπει να αγνοηθούν και να απομονωθούν ώστε να ακυρωθούν στην πράξη τα διχαστικά τους σχέδια."

Αυτοί οι πατρινοί - και όχι μόνον - φονταμενταλιστές είναι αρκετοί, ασχέτως - αν δεν εκδηλώνονται όλοι δημόσια - και πολύς "θρησκευόμενος" κόσμος τείνει ευήκοον ους στην ρητορική μίσους που έχουν επιλέξει ως τρόπο επικοινωνίας και ύπαρξης.
Π.Α.Α.

Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Τον Σεπτέμβριο του 2015 είχαμε αναφερθεί στον σκηνοθέτη Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, με αφορμή την συνομιλία του με τον π. Πέτρο Μινώπετρο στο Ραδιόφωνο της Εκκλησίας 89,5. 

Σήμερα, Κυριακή 5 Ιουνίου 2016, στις 8 το βράδυ, η συνέντευξη του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου θα μεταδοθεί σε επανάληψη και έχει ως θέμα: «Αρχαίο δράμα, αρχαία κωμωδία, η ιστορία του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, το πολιτικό θέατρο και η δράση της κινητής μονάδας θεατρικής αιμοδοσίας».

Τώρα όμως o Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος είναι ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου. 

Ανέλαβε μετά το φιάσκο του Υπουργείου Πολιτισμού με την υπόθεση του Γιαν Φαμπρ. 

Διαβάζοντας μια συνέντευξη του Β. Θεοδωρόπουλου στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ κατάλαβα πως δεν είναι …κομήτης στη θέση αυτή. Του είχε προταθεί η καλλιτεχνική διεύθυνση – στην μετά Λούκο εποχή – αλλά αρνήθηκε με την καταπληκτική …δικαιολογία «έχω θέατρο», ό εστί μεθερμηνευόμενον «το θέατρο είναι η δουλειά μου». Μετά όμως την – εντελώς – παρένθεση Φαμπρ δέχτηκε τη θέση. 

Μας εξηγεί ο ίδιος το γιατί: «Το θεώρησα "πατριωτικό καθήκον", σαν στρατιώτης στην τέχνη μου, στη δουλειά μου. Δεν θα ήθελα να μη γίνει εφέτος το Φεστιβάλ, γιατί στην Ελλάδα ό,τι κλείνει κινδυνεύει να μην ξανανοίξει, όπως με τις επιχορηγήσεις». 

Σήμερα μαζί με τις Κυριακάτικες εφημερίδες μοιράζεται και το πρόγραμμα του φετινού Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου. 

Ευχόμαστε στον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο «καλή θητεία» και σ’ αυτό το πόστο! 

Π.Α.Α.

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΕΡΓΚΕΪ ΜΠΟΥΛΓΚΑΚΩΦ

Dimitris Baltas 

Père Serge Boulgakov, Ma vie dans l’ Orthodoxie. Notes autobiographiques, trad. I. Rovere-Sova, M. Rovere-Tsivikis, Éditions des Syrtes, Genève 2015, pp. 255 

In this text, I will present the recently published French translation of the “Autobiographical Notes” of the eminent Russian religious philosopher Fr. Sergius Bulgakov (1871-1944), by Éditions des Syrtes. As Nikita Struve wrote in the introductory note to the volume, it is a translation of the manuscript “published in 1946 by Léon Zander, Bulgakov’s student and friend” (p. 8). 

The “Autobiographical Notes” is not just a juxtaposition of various parts of the author’s biography, specifically regarding his homeland (pp. 11-40), his ordination and priesthood (pp. 51-84), various trips he made after his exile from Russia (pp. 139-153, 173-179 and 181-206) and, finally, his excruciating illness (pp. 207-225). Rather, this direct narrative, which is in most parts quite enthralling, gives the reader a glimpse into an intellectual’s critical attitude toward the destiny of his country and himself. 

For Bulgakov, the Church constitutes the people, because “in the Church there is no ‘laos,’ there is only the Church, one for all, offering unity in all” (p. 23). In the Church, the people, of which the Russian philosopher was also a member, assumes “truth by beauty and beauty in truth” (p. 24).

Despite the fact that Bulgakov always lived “in faith and through faith” (p. 39), he nevertheless passed through the atheism, nihilism, and rebelliousness of the Russian intelligentsia (p. 42, p. 46, p. 53), even to the extent that he confessed: “I cannot understand now how I was able to remain for so long in this spiritual lethargy” (p. 47). Bulgakov goes on to admit that “even within Marxism, [he] preserved the nostalgia of the religion” (p. 55). 

Characteristic of the events narrated by the author is the day of his ordination in a church in Moscow, which was attended by prominent Russian intellectuals and former Marxists: “I want to mention Fr. P. Florensky, M.A Novoselov, B. Ivanov, N. Berdyaev, P. Struve, Prince E. Trubetskoi, L. Chestov...” (p. 63). This day is characterized by Bulgakov himself as a day of “general joy” (p. 63). 

In the chapter where Bulgakov refers to the years of his priesthood, the reader will discern a highly critical and sometimes even judgmental attitude toward the historical-institutional Church and Orthodoxy. The Russian philosopher asks, for example: “To which extent and in what sense can we consider Orthodoxy as being the exclusive possessor of ecclesiasticality? The Church as the Body of Christ does not coincide with the boundaries of the confessions; this is obvious. Nor is it limited to Orthodoxy. True Christians exist in all parts of Christianity...” (p. 68). It is certain that this view would be strongly criticized by conservative Christians, which will naturally blame him for a tendency towards ecumenism. I would like to point out, however—in order to avoid the misconception that Bulgakov does not provide in his “autobiography” a systematic ecclesiological analysis—that he was also criticized, primarily by the institutional church, for declaring that “Orthodoxy, first in Byzantium, then in the Russian East, now in the Church of Moscow, suffers from a certain kind of papacy—not a deliberately dogmatic, clear, and accurate one, but a psychological papacy. Orthodoxy is a collectivity rather than an episcopacy” (p. 75). 

It is noteworthy that, for Bulgakov, in addition to the “historic” Orthodoxy, there is also “the eschatological Orthodoxy, that of the coming Christ ... Orthodoxy is not only the possession of a given wealth—of faith and of life in faith—it is also prophecy, revelation, and past history of course, but also the history of the present and the future” (p. 82). 

There are several points in the book that are likely to surprise readers. For example, while Bulgakov asserts that “he was not politically a monarchist” (p. 106), he was nevertheless sympathetic to what the Tsar represented (p. 131). In spite of this, however, he admits that “as a student, [he] had a dream to assassinate the tsar” (p. 109), and that he “later participated in the preparation for the revolution of 1905” (p. 109). 

Concerning now the Revolution of 1917, Bulgakov describes it as a “tragedy, as a catastrophe of what was [for him] the most respectable, sweet, the bearer of joy in Russian life, i.e., of love” (p. 105). Reflecting on the Revolution of 1917 and the collapse of Tsar and Tsarism, Sergius Bulgakov attempts a comparison between the ancient tragedy of Oedipus and the tragedy of Tsar and Tsarism, a comparison which in his view leads to their common tragic destiny: “Oedipus had to kill his father, whether he wanted to or not. Tsar Nicholas II could not have been a better monarch than he was” (p. 107). 

Bulgakov goes on to criticize the conservative Russians intellectuals, “who constituted the living rejection of nihilism, even though they lacked spirituality”(p. 113). Significant in this respect is his exclamation: “How unbearable all these irresponsible Slavophiles became to me!” (p. 153). 

These and other interesting things one will find in Bulgakov’s “Autobiographical Notes.” It is certain that this book is not limited to events of his personal or family life. I think, however, that the reader should approach Bulgakov’s views with a mild, objective, and critical mind, taking a non-dogmatic approach and carefully considering the context of his statements. This caveat is particularly apropos for the Greek audience, for whom almost none of Bulgakov’s works have been translated, which would allow them to gain a more complete picture of the religious/philosophical thought of the Russian thinker. 

It is also possible that various approaches of Bulgakov, particularly in relation to ecclesiastical matters (e.g., on the bishops, the ecumenicity of the Church), are quite relevant for our time, since they have been the subject of discussion and often fruitful debate among contemporary theologians.

ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΠΛΑΝΕΜΕΝΟΙ...

Μετά το portal The Best, η εβδομαδιαία εφημερίδα Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΑΣ, αναδημοσιεύει σήμερα (Παρασκευή 3-6-2016) το κείμενο της Ιδιωτικής Οδού «Η Πάτρα και η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδοξίας».

Το ενδιαφέρον είναι ότι η εφημερίδα βάζει ως τίτλο «Πατρινοί Μητροπολίτες στην Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας υπό τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο» και υπέρτιτλο: «Σκάνε από το κακό τους δύο "ζηλωτές" πατρινοί κληρικοί», εννοώντας τους Κύριλλο Κωστόπουλο και Αναστάσιο Γκοτσόπουλο. Δεν ξέρω ποιες είναι οι πληροφορίες ή υποθέσεις του δημοσιογράφου που έβαλε αυτόν τον υπέρτιτλο. 

Νομίζω, πάντως, – διόλου αβάσιμα – ότι ο κληρικός Κύριλλος Κωστόπουλος δεν πρέπει να έχει …χωνέψει το γεγονός ότι το παιδί που ήξερε στην ενορία του Αγίου Δημητρίου Πατρών, ο Παναγιώτης Βγενόπουλος, είναι ο σημερινός Μητροπολίτης Σηλυβρίας Μάξιμος, ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου με διεθνή αναγνώριση για την θεολογική παιδεία του και την διδακτορική του διατριβή, που ακόμα συζητιέται διεθνώς. 

Σίγουρα ο κληρικός Κύριλλος Κωστόπουλος θεωρεί ότι ο Μητροπολίτης Σηλυβρίας βρίσκεται «σε οικουμενιστική πλάνη», αφού θα συμμετάσχει στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, αλλά προτιμότερος ο «Οικουμενισμός» από τον «Μαριαμισμό». Έ, πανοσιολογιώτατε; Δεν συμφωνείτε; 

Και για να μη ξεχνιόμαστε. Κι εγώ είμαι σε πλάνη, κατά τον κληρικό Κύριλλο Κωστόπουλο. Παραθέτω το προ επταετίας σημείωμά του προς την ελαχιστότητά μου. 

Σε τέτοια …απλανή σημειώματα ο πατρινός κληρικός και οι υποτακτικοί του επιδίδονται με μεγάλη επιτυχία! 

Π.Α.Α.

ΤΟ "ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ" ΤΗΣ ΟΛΙΑΣ ΛΑΖΑΡΙΔΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Σαν είδα το «Ασμα ασμάτων» της Όλιας Λαζαρίδου, θυμήθηκα το «Άσμα Ασμάτων» του Μιλτιάδη Μαλακάση: 

Ξυλογραφία του χαράκτη Τάσσου

Ελα και γείρε το τετράξανθο κεφάλι 

Μες στη λαχταρισμένη μου αγκαλιά. 

'Εχω τραγούδια να σου πω και πάλι, 

Τώρα που δε σε νανουρίζουν τα πουλιά. 

Η νύχτα, ιδές, γυρνά μαυροντυμένη, '

Ολα σιωπηλά κοιμούνται γύρω, 

'Ελα, ακριβή μου, ονειροπλανεμένη, 

Να με μεθύσεις με τ' απόκρυφό σου μύρο. 

'Ελα τραγούδι να σου πω και πάλι˙ 

'Ελα και γείρε το τετράξανθο κεφάλι 

Μες στη λαχταρισμένη μου αγκαλιά˙ 

Τώρα που δε λαλούνε τα πουλιά, 

'Ελα τραγούδια να σου πω και πάλι. 

Το «Ασμα ασμάτων» της Όλιας Λαζαρίδου στο Θέατρο Τέχνης (στην κλασική μετάφραση του Γιώργου Σεφέρη) είναι μια ωδή στον έρωτα. Ένα τραγούδι, ένας καημός γλυκός! 

Η παράσταση της Όλιας Λαζαρίδου είναι πραγματικά Άσμα. Ή χορικό, αν προτιμάτε. Μα με μια φρέσκια αύρα, με μιαν αγάπη πάναγνη και άσπιλη, που την διαλαλούνε τρία …ζευγαράκια, τρία ολόδροσα κορίτσια και τρία αρρενωπά αγόρια, χορεύοντας και τραγουδώντας το Άσμα του Βασιλέως Σολομώντα. 

Και ο Νίκος Χαλδαιάκης να χτυπάει το τύμπανο, ως προεξάρχων της ερωτικής πανηγύρεως, σε ρυθμούς ποικίλους, παραπέμποντας στην εικόνα της μεταφοράς της Κιβωτού της Διαθήκης, την οποία συνοδεύει ομάδα μουσικών, με το τύμπανο να κρούει ένας νέος δίπλα στον προφητάνακτα Δαβίδ (Τοιχογραφία του Θεοφάνη στη Μονή Σταυρονικήτα). 

Η παράσταση που έστησε η Όλια Λαζαρίδου είχε παλμό, πνοή, ανάσες άνασσες! 

Φεύγοντας από το θέατρο σιγοτραγουδούσες το άσμα του Χατζιδάκι: 

Τι ωραιώθης και τι ηδύνθης, 

αγάπη, εν τρυφαίς σου; 

Τούτο μέγεθός σου, 

ωμοιώθης τω φοίνικι, 

και οι μαστοί σου τοις βότρυσιν…

Δείτε την σχετική ανάρτηση:
ΤΟ "ΑΣΜΑ ΑΣΜΑΤΩΝ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

ΤΟ "ΜΟΥΣΙΚΟΝ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ" ΤΟΥ Κ.Α. ΨΑΧΟΥ, 120 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ...

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Με αφορμή τα 25χρονα της λειτουργίας του (1991-2016), το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, προέβη σε μια εξαιρετικά σημαντική έκδοση.

Μας παρέδωσε το χειρόγραφο «Μουσικόν Ημερολόγιον του Βισέκτου έτους 1896», που είχε γράψει τότε στην Κωνσταντινούπολη ο αείμνηστος μουσικοδιδάσκαλος Κωνσταντίνος Α. Ψάχος, με την προοπτική μιας ετήσιας τέτοιας έκδοσης, καθώς είχε επισημάνει την έλλειψή της. 

Για λόγους που αναλύει στον πρόλογο της έκδοσης του Τμήματος Μουσικών Σπουδών ο πρόεδρός του, καθηγητής Αχιλλέας Χαλδαιάκης (ο οποίος έχει ασχοληθεί ιδιαιτέρως με το έργο του Κ.Ψάχου), το ημερολόγιο αυτό δεν εξεδόθη το 1896, αλλά μόλις στις μέρες μας, δηλ. 120 χρόνια μετά!

Αναμφισβήτητα η έκδοση αποτελεί συμβολή στη νεώτερη μουσικολογική έρευνα, γιατί εκτός των άλλων, μας αποκαλύπτει και τον Κ. Ψάχο της οθωμανικής μουσικής, μέσα από ένα ανέκδοτο υλικό. Ο ίδιος σημειώνει πως «τα εν αυτώ [τω ημερολογίω] οθωμανικά άσματα είναι μικρά Συλλογή αξίζει πολλής προσοχής». 

Πράγματι, τα οθωμανικά μέλη που περιλαμβάνονται στο Μουσικό Ημερολόγιο του 1896 και μας είναι πλέον προσιτά με την έκδοση του 2016, παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον διότι άλλα αποτελούν μεταγραφές (στην βυζαντινή παρασημαντική) από τον Κ. Ψάχο, άλλα ετονίσθησαν από αυτόν, τον πρωτοψάλτη του Ι. Ναού της Παναγίας του Πέραν Ευστράτιο Παπαδόπουλο (στον οποίο ο Ψάχος αφιερώνει και το Ημερολόγιο) και τον μεγάλο Γεώργιο Βιολάκη. Στα υπόλοιπα ο Ψάχος σημειώνει τον οθωμανό συνθέτη του μακαμιού. Έχουμε, λοιπόν, άσματα των: Σουλτάνου Σελίμ, Σαρδουλλάχ Εφένδη, Δεδέ Ισμαϊλ, Ασήμ Πεή, Αστίκ αγά, Χατζή Αρίφ Πεή κ.ά. Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το «ταξίμι δι’ όργανον, μελοποιηθέν και τονισθέν υπό Κ.Α. Ψάχου». 

Αναμφισβήτητα εδώ φανερώνεται περίτρανα η μεγάλη μουσική παιδεία του Ψάχου, ο οποίος γνώριζε και την Βυζαντινή και την Οθωμανική μουσική και το Δημοτικό Τραγούδι. 

Άλλωστε στο Μουσικό Ημερολόγιο του 1896 ο Ψάχος παραθέτει και εκκλησιαστικά μέλη δικά του και των Στεφάνου Μωϋσιάδου (Κούτρα), Θεοδώρου Μαντζουρανή και Ευστρατίου Παπαδοπούλου (Καμπούρη). 

Τέλος, στην έκδοση του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, περιλαμβάνονται και μερικά δημοτικά τραγούδια, αρχαία και νεώτερα, που αποτελούσαν το τρίτο μέρος του Ημερολογίου του Ψάχου. 

Αξίζουν συγχαρητήρια στον πρόεδρο του Τμήματος Αχιλλέα Χαλδαιάκη και στους συνεργάτες του για την έκδοση αυτή, που συμβάλλει στην γνώση μας γύρω από τον πολιτισμό, ανοιχτών οριζόντων, της Πολίτικης Ρωμιοσύνης στο τέλος του 19ου αιώνα.

ΣΤΟΝ "ΑΘΗΝΑ 9,84" ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Στην εκπομπή του δημοσιογράφου  Ηλία Κανέλλη "Θα χυθεί άπλετο φως" στον ιστορικό, πλέον, ραδιοφωνικό σταθμό 9,84, σήμερα Τετάρτη 1η Ιουνίου 2016 το πρωί, ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, μίλησε για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας.

Παραθέτουμε στη συνέχεια το σχετικό ηχητικό αρχείο, όπως έχει ανέβει στην ιστοσελίδα του σταθμού. 

"ΠΝΟΗ" ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΑΔΑΜ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ

Λυκούργος Αγγελόπουλος - Σωτηρία Αδάμ 

Στην εκδήλωση - αφιέρωμα στον Λυκούργο Αγγελόπουλο (1941-2014), που πραγματοποιήσαμε με τον Θωμά Ταμβάκο στην Μουσική Βιβλιοθήκη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών στις 16 Mαΐου 2016, παρουσιάστηκε και ένα έργο της συνθέτριας - μουσικολόγου Σωτηρίας Αδάμ, η οποία υπήρξε συνεργάτης του Λυκούργου Αγγελόπουλου. 

Κλαρινέτο έπαιξε ο Γιάννης Καραχάλιος. 

Η ίδια γράφει για το έργο της αυτό:

 «Πνοή» 2016 
 για κλαρινέτο και ηλεκτρονικούς ήχους

Αφιερωμένο στον Λυκούργο Αγγελόπουλο

Σπαράγματα μουσικών φράσεων του κλαρινέτου διακόπτονται από ήχους της καθημερινότητας και της φύσης. Το κλαρινέτο κινείται στα όρια της μουσικής του έκτασης, από την «ζεστή» χαμηλή περιοχή έως την «σπαρακτική» υψηλή περιοχή, χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές παιξίματος, οι οποίες ενσωματώνονται στην μορφή του έργου, σαν δομικά στοιχεία. 

Ο μουσικός χώρος επεκτείνεται στα όριά του και ο μουσικός χρόνος επιταχύνεται και επιβραδύνεται ανάλογα με την πυκνότητα των ηχητικών γεγονότων. Στο μέσο του έργου, ξεκινά η ανοδική πορεία της μελωδικής γραμμής, η οποία με την λιτότητα και καθαρότητά της, μας οδηγεί σε μια νέα διάσταση απεραντοσύνης και αχρονίας. Εκεί συναντάμε την φωνή του Λυκούργου Αγγελόπουλου να ψάλλει την αιώνια ικεσία «Μη αποστρέψης το πρόσωπο σου από του παιδός σου, ότι θλίβομαι∙ ταχύ επάκουσόν μου πρόσχες τη ψυχή μου, και λύτρωσαι αυτήν». 

Τα ηχητικά γεγονότα αραιώνουν και απομένουν οι ήχοι του αέρα, της θάλασσας και της αιώνιας «Πνοής».