Ο ΠΕΡΙΩΝΥΜΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΜΕΛΙΤΩΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΝΑΒΑΛΟ ΠΙΟ ΕΠΙΚΑΙΡΟΣ ΠΑΡΑ ΠΟΤΕ!

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Δύο σημαντικά κείμενα είδαν χθες το φως της δημοσιότητας, αφορώντα στην περίφημη ομιλία του μακαριστού Γέροντος Χαλκηδόνος Μελίτωνος για τον “Καρνάβαλο” (Μητροπολιτικός Ναός Αθηνών 8.3.1970). 

Διαβάζοντάς τα κανείς, και έχοντας υπ' όψιν του φυσικά και την περιώνυμη ομιλία, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι και μόνο αυτή την ομιλία να είχε εκφωνήσει ο επιφανής αυτός – στον καιρό του – ιεράρχης του Οικουμενικού Θρόνου, θα είχε μείνει στην ιστορία. 

Το πρώτο κείμενο περί της ομιλίας αυτής είναι του Άρχοντος Ιερομνήμονος της Μ.τ.Χ.Ε. Καθηγητού Αριστείδη Πανώτη και δημοσιεύεται στην Πύλη Εκκλησιαστικών Ειδήσεων amen. 

Το δεύτερο κείμενο είναι του Κωνσταντίνου Ι. Μπελέζου, Επ. Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, δημοσιευμένο στο ένθετο του Κυριακάτικου φύλλου (17.3.2013) της εφημερίδας Ελεύθερος Τύπος Θρησκευτικά Αναγνώσματα, το οποίο έχει ως θέμα “Οι Απόκριες και η Χριστιανική Θρησκεία”. 

Το κείμενο του Α. Πανώτη είναι οιονεί αυτοβιογραφικό, αφού ο ίδιος ο Άρχοντας έζησε όλο το ...παρασκήνιο της ομιλίας του Χαλκηδόνος Μελίτωνος στον Μητροπολιτικό Ναό Αθηνών και το περιγράφει με ενάργεια τέτοια, σα να το ξαναζεί. Η προσωπική του σχέση, άλλωστε, με τον μακαριστό Μελίτωνα τον καθιστούσε αυτόχρημα αυτήκοο και αυτόπτη μάρτυρα όλων των σχετικών γεγονότων. Γι' αυτό, όπως ο ίδιος σημειώνει, “ως ο εωρακώς, θα σας εξιστορήσω υπό ποίες συνθήκες γράφτηκε και ακούστηκε πριν ακριβώς 43 χρόνια μια πραγματική δημηγορία του Γέροντα που και το ραδιοφωνικό άκουσμά της από τη Μητρόπολη των Αθηνών κατατάραξε τότε τις ακοές και τις συνειδήσεις των αλαζόνων κρατούντων και ανησύχησε τους εκλεγέντες «αριστίνδην» σε αρχιερατικούς θρόνους και ιδίως τούς καθ΄ έξιν φαντασμένους «ευσεβείς» της φαρισαϊκής «υψηγορίας».” 

Αφού ο Α. Πανώτης αναλύει το συλλογιστικό της ομιλίας του Χαλκηδόνος, καταλήγει πως “μετά την επισήμανση αυτών των αληθειών ήταν φυσικό όχι μόνων οι υπόλογοι αποδέκτες των λόγων του Γέροντα να αντιδράσουν, αλλά και οι κάθε λογής παραπλανητές της ευσεβείας της συνειδήσεως της Εκκλησίας και με διαμαρτυρίες και αναφορές να απευθυνθούν στην Ιερά Σύνοδο επιστρατεύοντας κάθε δογματική ασυναρτησία και κανονική αντιφατικότητα για να επιτιμηθεί ο Χαλκηδόνος ως κακόδοξος. Αυτό όμως είχε αντίθετα αποτελέσματα γιατί δημοσιεύθηκε στον Δελτίο της «Επισκέψεως» που εκδίδετο από το Πατριαρχικό Κέντρο της Γενεύης μία συντριπτική θεολογική και Πατερική θεμελίωση των λόγων του Γέροντα, που και έφραξε για πάντα την αυθάδη προπέτεια της οργανωσιακής κακεντρέχειας”. 

Το άλλο κείμενο, τώρα, του καθηγητού Κ. Μπελέζου, είναι μία εξονυχιστική, θα λέγαμε, μελέτη πάνω στην ομιλία του Γέροντος Χαλκηδόνος και τα περί αυτήν. 

Ο Κ. Μπελέζος αναφέρεται και αυτός στις σφοδρές αντιδράσεις που προκάλεσε τότε η ομιλία – με πλήρη βιβλιογραφική τεκμηρίωση – αλλά και στην ουσία της ομιλίας, δηλ. στο υψηλό θεολογικό περιεχόμενό της, ασύμβατο – κατά πως φάνηκε – με την Ελλαδική θρησκευτική πραγματικότητα. Επίσης, αναλύει το γλωσσικό ιδίωμα της ομιλίας, την δομή της (κηρυγματική τεχνική) και επισημαίνει με έμφαση την εκπληκτική δεξιοτεχνία του Μελίτωνος στην ερμηνεία του βιβλικού λόγου και την επικαιροποίησή του, σύμφωνα με τις εκάστοτε και τις διαχρονικές ανάγκες του ανθρώπου. 

Παραθέτω στη συνέχεια κάποια αποσπάσματα από το άρθρο του Κ. Μπελέζου σχετικά με τις αντιδράσεις που προκλήθηκαν από την ομιλία: 

“Σε μια εποχή κατά την οποία η Ελλάδα ζούσε υπό καθεστώς στρατιωτικής δικτατορίας και κυριαρχούσε το πνεύμα της σωματειακής ευσέβειας, το κήρυγμα του Μελίτωνος προκάλεσε πρωτοφανές ενδιαφέρον, τέτοιο που δεν είχε προκαλέσει μέχρι τότε κήρυγμα από τον άμβωνα του Μητροπολιτικού Ναού. Επέσυρε όμως και την μήνιν από πρόσωπα και ομάδες θρησκευομένων που είχαν αποδυθεί, κατά τις δύο προηγούμενες δεκαετίες, σε έναν άνευ προηγουμένου αγώνα κατά των καρναβαλικών εκδηλώσεων, ιδίως εκείνων της Πάτρας...”. Ποιος πρωτοστατούσε σ' αυτόν τον “αγώνα”; Μα φυσικά ο Φλωρίνης Αυγουστίνης Καντιώτης, από αρχιμανδρίτης ήδη. Σύμφωνα με τον καθηγητή Κ. Μπελέζο, ο Φλωρίνης Αυγουστίνος “παρεξήγησε, όπως ήταν αναμενόμενο, την πρόσκληση του τελευταίου προς τον καρναβαλίζοντα άνθρωπο του παρόντος κόσμου, ο οποίος μεταμφιεζόμενος μπορεί να εκφράζει τη βαθύτατη ανάγκη του για εσωτερική μεταμόρφωση, κι εξέλαβε το κήρυγμά του ως στρεφόμενο προσωπικώς εναντίον του. Ξεκινώντας από μια μάλλον εκκλησιοπολεμική αποτίμηση της καταστάσεως ... κατηγόρησε ευθέως την κηρυγματική ερμηνεία του Χαλκηδόνος ως “αντορθόδοξη”, “ασεβή”, “βλάσφημη” και “σκανδαλώδη”. Χαρακτήρισε τον “ταλαίπωρο” Μελίτωνα ως “τον μεγαλύτερον και απαισιώτερον υποκριτήν, διότι υπό την προσωπίδα ορθοδόξου ιεράρχου έκρυπτεν αρχιερέα του Βάκχου, καλούντα τον χριστιανικόν λαόν εις εκδήλωσιν λατρείας προς τα ξόανα”, το δε κήρυγμά του ως “κήρυγμα σουρεαλιστικής τέχνης, περιφρονητικόν και καταλυτικόν του ενδόξου παρελθόντος της Εκκλησίας”. Κάνοντας χρήση όλων αυτών των χαρακτηρισμών ο Αυγουστίνος, εμήνυσε διά τηλεγραφήματος τον Μελίτωνα ενώπιον της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος (13.3.1970) και απαίτησε, εκτός πάσης κανονικής τάξεως, “να δικασθή” ο Μελίτων και “να καθαιρεθή προς παραδειγματισμόν” (!!!) 

Σχεδόν μισός αιώνας πέρασε από τότε και το σκηνικό είναι το ίδιο – φευ – αγαπητοί συνοδίτες. Τότε μηνύθηκε και έπρεπε “να καθαιρεθή” ο Μελίτων. Σήμερα ζητούνται “καθαιρέσεις” από τους ...απογόνους του Καντιώτη, για πολλούς ιεράρχες του Οικουμενικού Θρόνου! Το πρόσχημα το ίδιο: “η κακοδοξία”, “ο οικουμενισμός” και άλλα παρόμοια γελοιωδέστατα. Τι βαθειά, αλήθεια, υστέρησις για την Εκκλησία μας, τόσα χρόνια το ίδιο σκηνικό; 

Με την ευκαιρία ας γράψω κι αυτό που από καιρό ήθελα. Αυτό που λέγεται “οικουμενισμός” δεν υπάρχει. Υπάρχει μόνο στη νοσηρή φαντασία κάποιων διεστραμμένων που θέλουν συνεχώς να σπέρνουν ζιζάνια στο σώμα της Εκκλησίας. Κι αν κάποιοι σύγχρονοι, ενάρετοι και αγιασμένοι θεολόγοι και ποιμένες χρησιμοποίησαν τον όρο, αυτό δε σημαίνει τίποτα. Δηλαδή δεν εκφράζει την συνείδηση της Εκκλησίας γι' αυτό που υποτίθεται πως είναι ο “οικουμενισμός”. Τα περί “παναιρέσεως” είναι αστειότητες και αθλιότητες μαζί. Βλέπουμε ήδη στην Εκκλησία της Σερβίας – και όχι μόνο - τα σχίσματα αυτής της “λογικής”. Και φυσικά ο “οικουμενισμός” γεννάει διάφορες “αιρέσεις” όπως τον “ονοματοκρυπτισμό” (κατά π. Θ. Ζήσην) και άλλες παρόμοιες γελοιότητες. 

Όσο αυτές οι ομάδες που έχουν αποδυθεί σ' ένα “κυνήγι μαγισσών” (βλ. “αιρετικών”) και κινούνται σ' αυτή την αντιεκκλησιολογική τακτική, δεν απομονώνονται από την Εκκλησία της Ελλάδος, η ίδια θα εξακολουθεί να είναι “όμηρός” τους. Με αποτέλεσμα να μην μπορεί να μιλήσει προφητικά στο σύγχρονο κόσμο. Να μην μπορεί να αρθρώσει λόγο αληθινά θεολογικό και όχι νοσηρά καταγγελτικό ή ένοχα σιωπηρό. 

Ευτυχώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο διασώζει ακόμα την παράδοση του Γέροντος Χαλκηδόνος, κι αυτό είναι μια παρηγοριά, δηλ. την θεολογία της καταλλαγής και της ενότητας. Γιατί όπως εύστοχα σημειώνει ο καθηγητής Κ. Μπελέζος “αυτή ακριβώς είναι, εν τέλει, η αποστολή της Ορθοδόξου Εκκλησίας στον κόσμο σήμερα: να επαναφέρει το αίτημα της ενότητας, κατεξοχήν δε της χριστιανικής ενότητας, και να μπορέσει – εν τη δυνάμει του Αγίου Πνεύματος – να εργασθεί για τη θεραπεία των πληγών του παρελθόντος και την επισυναγωγή των πάντων σε αυτήν”.

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΠΑ ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος είναι ίσως ο πρώτος Πατριάρχης που καταστρατήγησε συνειδητά το πρωτόκολλο ή την εθιμοτυπία, αν θέλετε, χάριν της φιλαδελφίας, της προσωπικής επαφής, της σύσφιγξης των διορθοδόξων και των διαχριστιανικών σχέσεων. 

Πολλά είναι τα παραδείγματα, αλλά αρκούμαι σε κάποια άκρως ενδεικτικά. 

Πήγε ο ίδιος και κήδευσε Προκαθημένους Ορθοδόξων Εκκλησιών (Αλεξανδρείας, Σερβίας, Βουλγαρίας, Αντιοχείας, Ελλάδος) παρά το γεγονός ότι το πρωτόκολλο ήθελε ο Οικουμενικός Πατριάρχης να εκπροσωπείται κι όχι να παρίσταται αυτοπροσώπως. Μάλιστα, το ίδιο έκανε και στην κηδεία του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β'. Νομίζω πως για πρώτη φορά στην ιστορία Οικουμενικός Πατριάρχης παρέστη σε κηδεία Πάπα της Ρώμης. 

Στις ανά την οικουμένη περιοδείες του, 20 τόσα χρόνια τώρα, πολλές φορές δεν ακολούθησε το πρωτόκολλο, χάριν της αμεσότητας και της διάθεσης για συνάντηση με τον άλλον, για ειλικρινή διάλογο με “πάντα άνθρωπο καλής θελήσεως”, όπως συνηθίζει να λέει. 

Τώρα, κάνει ακόμα ένα ...τολμηρό βήμα. 

Ανακοινώθηκε πως θα παραστεί αυτοπροσώπως στην ενθρόνιση του νέου Πάπα Φραγκίσκου, την Τρίτη 19 Μαρτίου στο Βατικανό. Και θα είναι, κατά πως φαίνεται, ο μόνος Ορθόδοξος Προκαθήμενος που θα παραστεί και καταγράφεται, φυσικά, στην ιστορία ως ο Οικουμενικός Πατριάρχης που θα παραστεί σε ενθρόνιση Πάπα στο Βατικανό.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος δεν περιμένει την εθιμοτυπική συνάντηση με τον νέο Πάπα, όποτε αυτή γίνει. Σπεύδει ο ίδιος προς συνάντησίν του, συνοδευόμενος μάλιστα από τον Συμπρόεδρο του Θεολογικού Διαλόγου με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, Μητροπολίτη Περγάμου Ιωάννη, και τον Μητροπολίτη Μπουένος Άϊρες Ταράσιο, ο οποίος ποιμαίνει τους Ορθοδόξους της χώρας απ' όπου προέρχεται και διηκόνησε ο νεοεκλεγείς Πάπας, την Αργεντινή. 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης με αυτή την κίνησή του δηλώνει ότι συμμερίζεται την ήδη εκφρασθείσα στάση του νέου Πάπα για απλότητα και υπέρβαση του πρωτοκόλλου, χάριν της σχέσης και της αλήθειας, ενώ ταυτόχρονα καθιστά απόλυτα σαφές ότι η υπόθεση του διαλόγου μεταξύ των δύο Εκκλησιών είναι στις άμεσες προτεραιότητές του. 

Παρά το γεγονός ότι τα προβλήματα του διαλόγου είναι κατά καιρούς πολλά, παρά τις νοσηρές διαμαρτυρίες φονταμενταλιστών “πιστών” εν Ελλάδι, οι οποίοι τον κατηγορούν για “προδοσία” τάχα της πίστεως, παρά τη δύσκολη συγκυρία και για την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, ο Πατριάρχης κάνει για άλλη μια φορά την υπέρβαση και σπεύδει προς συνάντησιν. 

Εξέρχεται του πρωτοκόλλου και κάθε συμβατικότητας και πηγαίνει στη Ρώμη για την ενθρόνιση του Πάπα Φραγκίσκου. 

Αφήνοντάς μας, έτσι, υπογραμμόν, ίνα ακολουθήσωμεν τοις ίχνεσιν αυτού, σε κάθε βήμα της καθημερινότητάς μας, για να γευτούμε τη χαρά της συνάντησης με τον κάθε Άλλον.

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΕ ΚΕΦΙ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΚΑΡΔΙΑ

Απόκριες στην Πόλη, αγαπητοί συνοδίτες! 

Κι επειδή δεν μπορώ να είμαι εκεί, ας περιδιαβούμε νοερά μαζί τις εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται εκεί, με κέφι και καλή καρδιά. 

Σήμερα Σάββατο, 16 Μαρτίου, και από τις 2 το μεσημέρι ως τις 5 το απόγευμα διοργανώνεται στην αίθουσα δεξιώσεων της Ζαππείου Σχολής το ετήσιο αποκριάτικο πάρτι για τους μικρούς φίλους της ομογένειας. Ο Σύνδεσμος Αποφοίτων της Σχολής καλεί τα παιδιά να παίξουν και να διασκεδάσουν στο πιο πολύχρωμο παιδικό πάρτι. 

Αύριο Κυριακή στις 3 το μεσημέρι σειρά έχει το Μέγα Ρεύμα που μας καλεί με στιχοπλάκια: 

Βάλτε όλοι τις μάσκες σας φορέστε τις στολές σας 

Απλώστε το χαμόγελο και ανοίξτε τις καρδιές σας 

Παιδιά γονείς και φίλοι περνάμε πάντα ωραία 

Γιατί στο Μέγα Ρεύμα είναι τρελή η παρέα 

Αύριο Κυριακή 17 Μαρτίου, στη 1 το μεσημέρι, ο Μορφωτικός Σύνδεσμος Μόδα και η Φιλόπτωχος Αδελφότητα Χαλκηδόνας διοργανώνει αποκριάτικο γλέντι για τα μέλη και τους υποστηρικτές στην έδρα του συνδέσμου. Το αποκριάτικο γλέντι θα …θεριέψει με τη συμμετοχή της μουσικής κομπανίας «ΤΑΤΑΥΛΙΑΝΟ ΚΕΦΙ». 

Και του χρόνου αδελφοί Πολίτες!

Εκδήλωση στη Θεολογική Σχολή Αθηνών για το έργο και τις εκδόσεις της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών

Θεολογία Διαλεγόμενη 

Η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλου, σε συνεργασία με την Κοσμητεία της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, διοργανώνει εκδήλωση με θέμα: «Θεολογία Διαλεγόμενη: Το έργο και οι εκδόσεις της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών», την Τετάρτη 20 Μαρτίου 2013, 12-2 μ. μ., στην Αίθουσα Οπτικοακουστικών Μέσων, στην Θεολογική Σχολή, στην Πανεπιστημιούπολη. 

Στην Στρόγγυλη Τράπεζα συμμετέχουν οι: 

- Γεώργιος Φίλιας, Πρόεδρος και Καθηγητής Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 

- Κωνσταντίνος Κορναράκης, Επικ. Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

- Παντελής Καλαϊτζίδης, Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου    

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Κωνσταντίνος Δεληκωνσταντής.      

Την εκδήλωση θα χαιρετήσουν ο Σεβ. Μητροπολίτης Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος και ο Κοσμήτωρ της Θεολογικής Σχολής Αθηνών Καθηγητής Μάριος Μπέγζος.

Charles Baudelaire μελοποιημένος από τον Λεωνίδα Κανάρη

Στον δίσκο - προσωπογραφία One night when... του σύγχρονου συνθέτη Λεωνίδα Κανάρη αναφερθήκαμε προ ημερών, βάζοντας τη μελοποίηση του στα Κεριά του Καβάφη.

Τώρα επανερχόμαστε μ' ένα ποίημα του σπουδαίου μεταρομαντικού και συμβολιστή Charles Baudelaire (1821-1867). 

Το ποίημα, ερμηνευμένο από τη σοπράνο Δάφνη Πανουργιά και τη Νικόλ Καραλή στο πιάνο, έχει αποδοθεί στα ελληνικά από τον Γ. Σημηριώτη, αλλά επενέβη και ο συνθέτης στην τελική του μορφή. 

Η δημιουργία μιας ξεχωριστής ατμόσφαιρας είναι προφανώς στις επιδιώξεις του Λ. Κανάρη, όπως άλλωστε και του Baudelaire. 

«Μια Νύχτα που...»
Μια νύχτα που κοντά σε μιαν απαίσια Εβραία κοιτόμουν,
όπως σε πτώματος πλευρό πτώμα άλλο ξαπλωμένο,
κοιτώντας πλάι μου το κορμί 'κείνο το πουλημένο
τη λυπημένη ομορφιά που λαχταρώ σκεφτόμουν.

Τη γονική της αρχοντιά ο νους μου αναπολούσε,
το δυνατό το βλέμμα της με χάρες οπλισμένο,
την κόμη στο κεφάλι της σαν πέπλο μυρωμένο,
κι η θύμηση αυτή μέσα μου τον έρωτα ξυπνούσε.

Γιατί τρελά το ευγενικό κορμί σου θα φιλούσα,
κι απ' τα δροσάτα πόδια σου ως τα μαύρα σου μαλλιά,
τι θησαυρούς από βαθιά χάδια θε να σκορπούσα,

αν μια νυχτιά τα μάτια σου μπορούσαν να μου δώσουν
μόν' ένα δάκρυ αληθινό, ω πέτρινη καρδιά!
που θα 'κανε τις παγερές κόρες τους να θαμπώσουν.

ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ – ΟΜΟΛΟΓΗΤΕΣ ΕΝ ΕΠΑΡΚΕΙΑ!

«Αγωνιστής-Ομολογητής». Τίτλος ο οποίος απονέμεται τον τελευταίο καιρό σε κάποιους κληρικούς και λαϊκούς αφειδώς από κάποια χριστιανικά (;) ιστολόγια. 

Διαβάζοντας τα δρώμενα υπό των «αγωνιστών-ομολογητών», εκείνο που διαπιστώνεται είναι ότι πρόκειται περί ανθρώπων οι οποίοι όλη τους την αγωνιστικότητα την εξαντλούν στην επίθεσή τους εναντίον της Εκκλησίας. Πρόκειται γενικώς περί απείθαρχων και εν πολλοίς ασυνεπών οι οποίοι, αν και οι περισσότεροι από αυτούς βιοπορίζονται από την Εκκλησία, μολονότι καταδιώκουν την Εκκλησία εμφανίζονται ως δήθεν διωκόμενοι από αυτήν! 

Η αλήθεια είναι ότι μπερδεύτηκα και αμφέβαλλα αν τελικά ο «ομολογητής» έχει την γνωστή σε μένα έννοια. Ήταν δε τόση η αμφιβολία μου που ανέτρεξα στα σχετικά βιβλία για να διαπιστώσω ότι, ούτε είχα ξεχάσει ούτε και βέβαια είχα παρανοήσει την έννοια της λέξεως. 

«Oμολογητής είναι αυτός που παρά τα μαρτύρια στα οποία υποβλήθηκε παρέμεινε σταθερός στην ομολογία της χριστιανικής του πίστης». Αυτή είναι η ερμηνεία της λέξεως ομολογητής. Αναρωτιέμαι λοιπόν, γιατί όλοι αυτοί ονομάζονται «ομολογητές» και μάλιστα για περισσότερο εντυπωσιασμό προστίθεται και το «αγωνιστής», λες και η ομολογία δεν προϋποθέτει και την αγωνιστικότητα. Από ποιον υποβάλλονται σε μαρτύριο για την πίστη τους; Το αντίθετο μάλλον συμβαίνει. Αυτοί υποβάλλουν σε μαρτύριο την Εκκλησία, μαρτύριο αδιάκοπο και ανηλεές. Και επαναλαμβάνω σχεδόν όλοι αυτοί ζουν από την Εκκλησία. 

Που αλλού παρατηρείται αυτό το φαινόμενο, να βρίζεις κάποιον και να παραμένεις στην υπηρεσία του, για να μη χάσεις τα προνόμια που απολαμβάνεις; Δεν αποτελεί αυτό ανακολουθία και ασυνέπεια; Δεν δείχνει ότι κάτι δεν πάει καλά; Και όμως αυτό το φαινόμενο μπορεί να το συναντήσει κάποιος στην Εκκλησία μας. Κληρικοί «μικρόσχημοι» και «μεγαλόσχημοι», αλλά και λαϊκοί ενώ μισθοδοτούνται για να διακονούν την Εκκλησία, αναγορεύουν εαυτούς εις «πρίγκιπες» και την Εκκλησία την γράφουν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους. Αν και αμφιβάλλω αν έχουν παλαιά υποδήματα, διότι τα «πνευματικοπαίδια» των μεν και οι «οπαδοί» των δε, δεν τους αφήνουν με παλαιά υποδήματα αλλά αντιθέτως τους εξασφαλίζουν και «του πουλιού το γάλα». 

Αν λάβουμε υπόψη και το επίπεδο των ιστολογίων που τους προβάλλουν καταλαβαίνουμε τη σοβαρότητα της «ομολογίας» των «αγωνιστών-ομολογητών». 

Αρχιμανδρίτης Γεράσιμος Φραγκουλάκης 

Αννόβερο-Γερμανίας

ΠΕΡΙ ΤΗΣ "ΠΑΝΑΙΡΕΣΕΩΣ" ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΣΜΟΥ (με αφορμή Εγκύκλιο του Σεβ. Πειραιώς Σεραφείμ)

Υπόρρητη έκκληση ορισμού του πολυθρύλητου Οικουμενισμού 

Του θεολόγου - φιλολόγου Κώστα Νούση

Η φετινή ποιμαντορική εγκύκλιος του Μητροπολίτου Πειραιώς επ’ αφορμή της ημέρας της Κυριακής της Ορθοδοξίας πόρρω απέχει της πρόσφατης καθ’ υπέρβασιν λειτουργικής ανάγνωσης πρόσθετων αναθεμάτων από άμβωνος υπό του ιδίου. Ο Σεβασμιώτατος, κινούμενος ήδη σε έναν δρόμο μιας πλέον - ευχάριστης για πολλούς και αισιόδοξης προοπτικής, τον οποίον ων τίμιος θα ακολουθεί περισσότερο στο εξής βλέποντας το ακατάστατον των ποικιλώνυμων φονταμενταλιστών, που τη μια μέρα τον λιβανίζουν και την επόμενη τον καθυβρίζουν, ως επισυνέβη τώρα τελευταία – νηφάλιας προσέγγισης των θεολογικών και εκκλησιαστικών πραγμάτων, εξέδωσε τη σχετική εγκύκλιο αναφερόμενος στο θέμα του Οικουμενισμού, τον οποίο χαρακτηρίζει ως «παναίρεση» και τη μεγαλύτερη αίρεση της εποχής μας, ακολουθώντας μια συγκεκριμένη βιβλιογραφία την οποία και παραθέτει. 

Αν και προσωπικά δεν είμαι ιδιαίτερα ευχαριστημένος με τον τρόπο ανάπτυξης του εν λόγω θέματος και δη με τη συγκεκριμένη βιβλιογραφική – επιστημονική του κάλυψη, θα έλεγα ότι σε γενικές γραμμές είναι ένα κείμενο δομημένο πάνω σε μια σταθερή βάση και ακολουθεί μια συνεπή γραμμή και στοχοθεσία απ’ αρχής μέχρι τέλος. Ωστόσο, θα ήθελα να σταθώ σε τρία σημεία. 

Το πρώτο: «ὑπάρχει ἕνα προκαθορισμένο σχέδιο ἑνώσεως, πού ὁδηγεῖ στήν διαμυστηριακή κοινωνία (intercommunio) πασῶν τῶν αἱρέσεων καί τῶν θρησκειῶν, στήν ἐπιβολή τῆς πανθρησκείας καί τό ὁποῖο ἀποτελεῖται ἀπό τρεῖς φάσεις. Ἡ πρώτη φάση τοῦ σχεδίου ἑνώσεως εἶναι ἡ ἕνωση ὅλων τῶν χριστιανικῶν ὁμολογιῶν, δηλ. ὁ διαχριστιανικός οἰκουμενισμός. Ἡ δεύτερη φάση εἶναι ἡ ἕνωση ὅλων τῶν θρησκειῶν, δηλ. ὁ διαθρησκειακός οἰκουμενισμός καί ἡ τρίτη φάση εἶναι ἡ ἕνωση ὅλων τῶν ὁμολογιῶν καί τῶν θρησκειῶν, δηλ. ἡ ἐπιβολή τῆς πανθρησκείας, μέ ἀρχηγό τόν αἱρεσιάρχη Πάπα τῆς Ρώμης, ὁ ὁποῖος θά παραδώσει τήν παγκόσμια ἐξουσία στόν Ἀντίχριστο». Θα ήθελα να ερωτήσω αν πρόκειται για τεκμηριωμένη θεολογική διακοίνωση - διαπίστωση ή αυθαίρετη προφητική εξαγγελία. Φοβάμαι ότι είναι ειλημμένο μέσα από τη βιβλιογραφία που χρησιμοποίησε, που κινείται μάλλον στον χώρο της «λαϊκής και χρηστικής» ευσέβειας παρά σε εκείνον της αμιγώς θεολογικής (επιστημονικώς και πατερικώς). Ιδιαίτερα εν προκειμένω αξιοπρόσεχτη είναι η κατάληξη για την ένωση των πάντων υπό τον πάπα Ρώμης και την αυτοπαράδοση εκείνου στον αντίχριστο. Τέτοιες προρρητικού, μάλλον όμως ανεπέρειστου χαρακτήρα ανακοινώσεις, ίσως δεν αποτελούν τόσο σοβαρό πρόβλημα, όσο επανατοποθετούν στο τραπέζι το θέμα της επιτακτικής ανάγκης μιας θεολογικότερης εκφοράς του ποιμαντικού λόγου της Εκκλησίας στα χρόνια της μετανεωτερικότητας, στα οποία δεν μπορούν ουσιωδώς να «σταθούν» ευπρεπώς πλέον τέτοιου είδους πληροφορίες και συμπεράσματα. 

Το δεύτερο σημείο έχει σχέση με τον ρωμαιοκαθολικισμό ως περί δεύτερου πνεύμονος της Εκκλησίας. Δεν θέλω να σχολιάσω ότι εδώ ακριβώς υποκρύπτεται έμμεση βολή σε συγκεκριμένα εκκλησιαστικά πρόσωπα, κάτι βέβαια που δεν είναι αυτοδικαίως μεμπτό, εφόσον πρόκειται για θεολογική διαφωνία που γίνεται εν αγαπητικώ διαλόγω και τεκμηριωμένη βασάνω και ευπρεπεία. Όμως το τελευταίο ακυρώνεται ευθύς αμέσως, όταν οι φορείς τέτοιων θέσεων βαπτίζονται αυτόχρημα «οικουμενιστές». Αλλά και δεν κατανοώ επίσης γιατί θα έπρεπε να φοβόμαστε τέτοιες φράσεις με αρκετή δόση ιστορικής και θεολογικής αληθείας. Ας μην ξεχνάμε πως και εμείς πλέον ανήκουμε στη Δύση και διαλεγόμαστε με αυτήν όχι ως με αλλοθρήσκους, αλλά πάνω στη βάση της αρχέγονης κοινής μας χριστιανικής παράδοσης και με την προοπτική ενός μέλλοντος συμπόρευσης, εκτός και θέλουμε να στρουθοκαμηλίσουμε ή να ακολουθήσουμε την ατραπό μιας αυτοαπομονωτικής ουτοπίας, κάτι εξάλλου που θεωρώ αδύνατο, διότι και να το επιθυμούσαμε, απλούστατα δεν θα μας το επέτρεπαν πολλοί παράγοντες. 

Το τρίτο σημείο είναι το εξής: «ἡ μεταπατερική ἤ νεοπατερική αἵρεση κάνει λόγο γιά τήν ὑπέρβαση, τό ξεπέρασμα, τήν περιθωριοποίηση τοῦ συνόλου τῶν ἁγίων Πατέρων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καί τήν ἀντικατάστασή τους ἀπό τούς σημερινούς, συγχρόνους δῆθεν «νέους πατέρες», τούς μεταπατερικούς οἰκουμενιστές». Η γενικευτική και αφοριστική επιθετική τούτη χρήση του περιεχομένου μιας καινοφανούς αίρεσης, που οριοθετείται κατ’ εμέ μάλλον αυθαίρετα, βεβιασμένα και πρόχειρα, περισσότερο συγχέει τα θεολογικά μας πράγματα παρά τα θεραπεύει, εφόσον τοιουτοτρόπως γενόμενη τραυματίζει και θίγει συγκεκριμένα πρόσωπα, στα οποία προσάπτεται ως ρετσινιά κακοδοξίας. Πρόκειται σαφέστατα για βαριές κατηγορίες, όπως είναι κυρίως η περιθωριοποίηση του συνόλου των αγίων Πατέρων και η αντικατάστασή τους από «νεοπατέρες οικουμενιστές», οι οποίοι αναφέρονται συνθηματικά και δεν προσδιορίζονται ούτε ονοματίζονται, αφήνοντας ποικίλα κενά και απορίες σε όλους μας. 

Σε κάθε περίπτωση, όμως, το κείμενο είναι μια συμπυκνωμένη παράθεση θεολογικών – εκκλησιολογικών επίκαιρων ζητημάτων για τα οποία δεν έχει ξεκινήσει, ως θα όφειλε, ένας αξιόλογος και νηφάλιος, ώριμος πλέον και επιβεβλημένος, διάλογος. Και εδώ κατ’ εμέ έγκειται περισσότερο η αξία της ποιμαντορικής αυτής εγκυκλίου. Ο Σεβασμιώτατος προσπαθεί όχι τόσο να προστατέψει το ποίμνιό του, το οποίο εξάπαντος δεν κινδυνεύει να μολυνθεί από τον οικουμενισμό τη στιγμή τούτη, όσο να εκπέμψει μια εναγώνια, πλην υποφώσκουσα, κλήση για θεολογικό διάλογο και διασάφηση εκκρεμών σχετικών ζητημάτων. Διότι, εφόσον θέλουμε να είμεθα άπαντες εν Πνεύματι δίκαιοι, αν ισχύουν έστω και επ’ ελάχιστον ορισμένες από τις ενστάσεις του Επισκόπου μέσα στις συνειδήσεις, πρακτικές και προοπτικές ορισμένων μελών (κυρίως ποιμένων) της Εκκλησίας, τότε οπωσδήποτε έχουμε πρόβλημα και χρήζει ταχείας θεραπείας. 

Κ.Ν. 

12/3/2013

ΤΟ "ΕΝ ΧΟΡΔΑΙΣ" ΣΤΟ ΝΕΟ "ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ"

Αναμφισβήτητα το καινούργιο - εκτός studio - "Αρχονταρίκι" που παρουσιάζει ο Σεβ. Δημητριάδος Ιγνάτιος, είναι σαφώς πιο ελκυστικό. 

Παρακολούθησα την χθεσινή εκπομπή την αφιερωμένη στο Εν Χορδαίς, με καλεσμένο τον υπεύθυνο του σχήματος Κυριάκο Καλαϊτζίδη. Η επιλογή για προβολή του Εν Χορδαίς άξια και δίκαια. Μετά από τόση δουλειά, πολύχρονη παρουσία και παντοειδείς διακρίσεις, το σχήμα αξίζει να προβάλλεται, και δη προς μίμησιν. Ιδιαίτερα η συστηματική εργασία που γίνεται στη Σχολή Βυζαντινής και Παραδοσιακής Μουσικής που διατηρεί το Εν Χορδαίς, και μάλιστα στις μικρές ηλικίες, πρέπει να μη διαφεύγει της προσοχής μας. 

Ο Κυριάκος Καλαϊτζίδης μίλησε για το Εν Χορδαίς αλλά εξέθεσε και τις περί μουσικής απόψεις του, με σοβαρότητα, μετριοπάθεια και υπευθυνότητα. Δεν παρασύρθηκε σε τηλεοπτικούς ...ακκισμούς. Μόνη μου επιφύλαξη, καθώς τον άκουγα, να μιλάει για την κοσμική μουσική του Βυζαντίου, όπου έκανε και τη διατριβή του - η οποία πρόσφατα παρουσιάστηκε στην Πόλη - το ζήτημα των μεταγραφών για ενόργανο σύνολο και φωνή. Και γίνομαι σαφέστερος. 

Στα χειρόγραφα εκκλησιαστικής μουσικής, όπως μας είπε ο Κ. Καλαϊτζίδης, συναντούμε εμβόλιμα κοσμικά άσματα, στην παλιά σημειογραφία. Ακούσαμε στην εκπομπή από το Εν Χορδαίς μια μεταγραφή ενός τέτοιου άσματος, που έγινε - αν θυμάμαι καλά - από τον Θωμά Αποστολόπουλο. Το επιστημονικό ερώτημα είναι πώς μεταγράφεται ένα τέτοιο φωνητικό κομμάτι για ενόργανο σύνολο και φωνή; Μιλάμε για μεταγραφή, αλλά εδώ προκύπτει μια ολόκληρη ...ενορχήστρωση. Πόσο ασφαλή, διερωτώμαι, είναι τα κριτήρια μιας τέτοιας μεταγραφής; Φυσικά κάθε σύγχρονη μεταγραφή αποτελεί μια μουσικολογική, ας την πούμε έτσι, πρόταση. Το ίδιο κομμάτι, σκέφτομαι, σε πόσες διαφορετικές μεταγραφές θα μπορούσαμε να το έχουμε; 

Ευχόμαστε στο νέο Αρχονταρίκι καλοτάξιδο και πάντα να κομίζει κάτι τι το αληθινά καινό. 

Π.Α.Α.

Ο ΣΠΥΡΟΣ ΣΚΟΥΡΑΣ ΤΗΣ 20th CENTURY FOX ΚΑΙ Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΑΘΗΝΑΓΟΡΑΣ

Ο πρόεδρος της 20th Century Fox Σπύρος Σκούρας (αριστερά) με το βραβείο Guild, την κορυφαία διάκριση για κινηματογραφικούς παραγωγούς, που του απονεμήθηκε το 1958 στο Λος Αντζελες.

Μια ζωή σαν παραμύθι...

Το μικρό βοσκόπουλο από το Σκουροχώρι Ηλείας  αφού μάθει λίγα γράμματα σε μοναστήρι (κρυφό σχολειό!) μπαίνει στα δεκατρία του στη βιοπάλη. Μιλάμε για τις αρχές του 20ού αιώνα. Πρώτα μαθητευόμενος τυπογράφος και έπειτα κλητήρας σε ναυτιλιακή εταιρεία στην Πάτρα. Εκεί στην Πάτρα γίνεται μέλος και κάποιας χριστιανικής οργάνωσης, από εκείνες που τότε ξεπηδούσαν ως παραφυάδες της "Ζωής". Εκεί βλέπει για πρώτη φορά και ταινία στον κινηματογράφο και εντυπωσιάζεται από το νέο μέσο δραματικής έκφρασης. 

Ο Σπύρος Σκούρας καταφέρνει να μεταναστεύσει στην Αμερική, όπου και τελικά, ως "δαιμόνιος ρωμιός", διαπρέπει. Δουλεύοντας σκληρά με τα δύο αδέρφια του, επενδύουν τις οικονομίες τους στην ανακαίνιση ενός παλιού κτηρίου σε μια πολυσύχναστη λαϊκή γειτονιά και ανοίγουν τον πρώτο του κινηματογράφο, το «Olympia», το 1914. Ακολουθεί ο κινηματογράφος «Pantheon» - και αυτός με ελληνικό όνομα - και σύντομα τα αδέρφια, αποκτούν μια σειρά κινηματογράφων στο Σεντ Λούις, όχι μόνο στις λαϊκές γειτονιές των μεταναστών αλλά και στις προνομιούχες περιοχές της πόλης.  Τελικά, οι αδερφοί Σκούρα γίνονται υπολογίσιμη δύναμη στην βιομηχανία του κινηματογράφου και κάνουν συμφωνίες με την Paramount και τη Warner Bros, μεσολαβούν σε μικρές και μεγάλες συγχωνεύσεις που καταλήγουν στη συγχώνευση της 20th Century με τη Fox το 1935 και τον Σπύρο Σκούρα πρόεδρο από το 1942 ως το 1962.

Όλα αυτά, κι άλλα πολλά, διαβάζω στο σημερινό αφιέρωμα της εφημερίδας ΤΟ ΒΗΜΑ, με αφορμή την έκδοση Spyros Ρ. Skouras, Memoirs, 1893-1953 που βασίστηκε σε ιδιόγραφα και δακτυλόγραφα βιογραφικά σημειώματα και μαγνητοφωνημένες αφηγήσεις του Σκούρα και επιμελήθηκε ο καθηγητής Ηλίας Χρυσοχοΐδης. 

Από όλα όσα διαβάζω στέκομαι σε δύο σημεία: 

Ο Σκούρας έκανε τεράστιες προσπάθειες προκειμένου οι ΗΠΑ να μεσολαβήσουν για την άρση του αποκλεισμού στην Ελλάδα ώστε να σωθούν από την πείνα τρία εκατομμύρια Ελληνες, την περίοδο της Κατοχής. Το εγχείρημά του, συνολικής αξίας 200 εκατομμυρίων δολαρίων, ευοδώθηκε: Συνολικά σχεδόν ένα εκατομμύριο τόνοι τροφίμων και ιατρικής βοήθειας, έφτασαν στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας τον Σκούρα μεγάλο πατριώτη. 

Διαβάστε περισσότερα γι' αυτήν την όχι και τόσο γνωστή υπόθεση εδώ. Ο ίδιος σημειώνει: "Μολονότι πιστώθηκα αποκλειστικά αυτή την ενέργεια, τούτο δεν αληθεύει. Με βοήθησαν κάποια μέλη της Ενωσης ανάμεσα στα οποία ήταν: ο Αρχιεπίσκοπος Αθηναγόρας...". 

Είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι δύο κεφάλαια των απομνημονευμάτων του Σπύρου Σκούρα αφιερώνονται στον Αρχιεπίσκοπο Αμερικής Αθηναγόρα, μετέπειτα Οικουμενικό Πατριάρχη, τον οποίο γνωρίζει ο Σκούρας στη Νέα Υόρκη το 1931.

Ο δυναμισμός και η μαγνητική προσωπικότητα του Αρχιεπισκόπου, η ευγένεια και η ταπεινότητά του, η σοφία και ο πραγματισμός του τον εντυπωσιάζουν. Χάρη στη δική του επίδραση αποφασίζει την παραγωγή ταινιών με θρησκευτικό περιεχόμενο όπως «Το τραγούδι της Μπερναντέτ» (1943) και «Ο χιτών» (1953) ή ταινιών για όλη την οικογένεια, όπως «Η μελωδία της ευτυχίας» (1965). 

Ποιος θα μπορούσε να σκεφτεί - αν δεν υπήρχε η μαρτυρία του ίδιου του Σκούρα - ότι ο μεγάλος Αθηναγόρας βοήθησε τον φλογερό αυτό ομογενή, ώστε να φτάσει στην Κατεχόμενη Ελλάδα ανθρωπιστική βοήθεια, και τον ενέπνευσε στην δημιουργία θρυλικών ταινιών, όπως "Ο χιτών" ή "Η μελωδία της ευτυχίας"; 

Ας ελπίσουμε ότι αυτή η βιογραφία του Σπύρου Σκούρα θα μεταφραστεί και στα ελληνικά για να γίνει κτήμα των πολλών και προς παραδειγματισμόν ακόμα περισσότερων. 

Π.Α.Α.

Η ΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

«Η Δευτέρα Παρουσία», έργο του 17ου αιώνα, από τη Μονή Αγίου Παντελεήμονος του Νομού Ηρακλείου.
Βρίσκεται στο Μουσείο Ιερών Εικόνων και Κειμηλίων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης

Βρισκόμαστε ήδη στην τρίτη Κυριακή του Τριωδίου, και βαίνουμε ολοταχώς προς τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή, την πιο πένθιμη περίοδο του Εκκλησιαστικού έτους, αλλά και περίοδο χαρμολύπης ταυτόχρονα. Λύπη για τη φθορά που κυριαρχεί στον κτιστό κόσμο. Χαρά για την Ανάσταση του Χριστού, που γνωρίζουμε ότι ακολουθεί στο τέλος της Σαρακοστής. 

Αυτό τον καιρό περνάει δύσκολα και ο Ελληνισμός περιμένοντας τη δική του Ανάσταση, που πρώτα απ’ όλα είναι ανάγκη να είναι πνευματική, και μετά να κατακλύσει όλο του το είναι. "Νύν πάντα πεπλήρωται φωτός ουρανός τε και γη και τα καταχθόνια", όπως λέει ο υμνωδός στον Κανόνα της Αναστάσεως το βράδυ της Λαμπρής. 

Πολλές φορές στη ροή της ιστορίας οι ελπίδες των ανθρώπων διαψεύσθηκαν, ακόμα και όταν εναποτέθηκαν σε "σωτήρες". Η Εκκλησία από την άλλη πάντα διακηρύττει, ότι ένας είναι ο Σωτήρας και, ότι "εντός ημών εστί η Βασιλεία των Ουρανών", όπως πολύ παραστατικά φαίνεται και από την παραβολή της τελικής κρίσης της Απόκρεω. 

Ο Χριστός με εικόνες από την ποιμενική, δικαστική και πολιτική ζωή εξηγεί στην ανθρωπότητα πώς θα κριθεί αυτή. Ως μοναδικό κριτήριο αυτής της δίκαιης κρίσης προβάλλεται από τον Ιησού η αγάπη που δε γνωρίζει κοινωνικά, φυλετικά, θρησκευτικά ή οποιαδήποτε άλλα όρια. Όποιος ξεπερνά τον εγωισμό του και αγαπά τον άλλον άνθρωπο, τότε στο πρόσωπο του άλλου αγαπά τον ίδιο το Χριστό, ενώ όταν δεν τον αγαπά, δεν αγαπά και τον ίδιο το Χριστό, όπως μας πληροφορεί μέσω της Παραβολής. Συνεπώς, ο Παράδεισος και η Κόλαση ξεκινούν από αυτή τη ζωή ως επιλογές του τρόπου ζωής. Κοινωνία προσώπων μεταξύ τους και με το Θεό είναι ο Παράδεισος βάσει του Τριαδικού τρόπου ύπαρξης, ενώ αντίθετα η Κόλαση είναι η απουσία της κοινωνίας των προσώπων μεταξύ τους και με το Δημιουργό, η τέλεια μοναξιά, που συνεχίζεται και μετά θάνατον, αν δεν υπάρξει η αλλαγή του τρόπου ζωής δια μέσου της ειλικρινής μετάνοιας και του Μυστηρίου της. Τη στιγμή του θανάτου του κάθε ανθρώπου συμβαίνει η προσωπική του μερική κρίση. Αυτή είναι μια στιγμή που κανένας δεν γνωρίζει πότε θα έρθει, γι’ αυτό και η Εκκλησία καλεί τους πιστούς να έχουν μνήμη θανάτου όχι βεβαίως για να απαισιοδοξούν, αλλά για να είναι έτοιμοι για το μυστήριο του θανάτου. 

Χαρακτηριστική είναι η συγκλονιστική διήγηση του αββά Μακαρίου στα αποφθέγματά του. Ο αββάς Μακάριος χτυπάει με το μπαστούνι του όπως βάδιζε το κρανίο ενός αιρεσιάρχη που ήταν πεταμένο στην έρημο. Κι αμέσως η ψυχή του στην κόλαση σκιρτά και αισθανόμενη την επαφή του Αγίου τον παρακαλεί να προσευχηθεί για ανακούφιση. Στην ερώτηση του αββά ποια είναι η κατάστασή τους εκεί στην κόλαση, ο κολασμένος του λέει πως το πρόσωπο του καθενός είναι κολλημένο στη ράχη του άλλου, και δεν μπορεί κανένας να αντικρύσει τα πρόσωπο του άλλου. Τον παρακαλεί τελικά να προσευχηθεί για να μπορέσουν να δουν λιγάκι το πρόσωπο του διπλανού τους. 

Εικόνες για την Κόλαση ως τόπος τιμωρίας με δεσμωτήρια ή φωτιές δεν ανήκουν βεβαίως στην Ορθόδοξη πίστη. Ο Θεός είναι πανταχού παρών, απλά όμως στην Κόλαση οι ψυχές δεν νοιώθουν την Παρουσία Του και αυτό γιατί δεν θέλουν οι ίδιες και διότι σύμφωνα με τον Άγιο Ιωάννη το Δαμασκηνό, η κατάσταση μετά τον θάνατο του ανθρώπου παγιώνεται, αφού υπόκεινται σε μερική κρίση, όπως ειπώθηκε παραπάνω, και αναλόγως προγεύονται τον Παράδεισο ή την Κόλαση αναμένοντας παράλληλα και την τελική κρίση. Τα μνημόσυνα που τελούνται απαλύνουν τις ψυχές και προσδοκούν το έλεος του Θεού, που μόνο ο ίδιος γνωρίζει μέχρι που μπορεί να φτάσει χωρίς να παραβιάζει την ανθρώπινη ελευθερία και πώς αλλιώς να γίνει, ως απόλυτη ελευθερία που είναι ο Ίδιος. 

Για το χρόνο της Τελικής Κρίσης, της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού όπως είναι ευρέως γνωστή, ο Χριστός δε μας πληροφορεί για το πότε ακριβώς θα γίνει παρά μόνον ότι θα έρθει "ως κλέπτης μέσα στην νύχτα" δηλαδή ξαφνικά. Κατά καιρούς βεβαίως ακούγονται από διάφορες ομάδες και ανθρώπους συγκεκριμένες χρονολογίες κάτι το οποίο είναι παντελώς ανυπόστατο και ουδεμία σχέση έχει με την Εκκλησία. Η Δευτέρα Παρουσία επίσης, θα έχει εκπλήξεις σύμφωνα με τα λεγόμενα του Χριστού. Άνθρωποι που σύμφωνα με την δική μας κρίση θα περιμέναμε να είναι κοντά του τελικά δεν θα είναι, και το αντίστροφο άνθρωποι δηλαδή, που πάλι κατά τη δική μας κρίση, δεν θα περιμέναμε να είναι κοντά του, τελικά θα είναι. Άλλη η κρίση των ανθρώπων, και άλλη η Δικαιοσύνη του Θεού. 

Μεγάλο μυστήριο η ζωή και ο θάνατος, και η Εκκλησία ζει καθημερινά μέσα στο φθαρτό κόσμο το μεγαλύτερο θαύμα της ζωής και του θανάτου, την Ανάσταση, καλώντας όλο τον κόσμο να τη ζήσει. "Νύν πάντα πεπλήρωται Φωτός…". 

Χρήστος Γκουνέλας 

Θεολόγος

ΚΟΥΛΑ ΠΡΑΤΣΙΚΑ: Η ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑ ΧΟΡΟΥ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Καιρό τώρα θέλω να γράψω για μια σπουδαία ελληνίδα του 20ου αιώνα, που πάει να λησμονηθεί... 

Η Κούλα Πράτσικα ήταν δασκάλα χορού και ρυθμικής, πρωτοπόρος στο χώρο αυτό στην Ελλάδα. Καταγόταν από παλιά οικογένεια της Πάτρας, την ηπειρωτικής καταγωγής Οικογένεια Πράτσικα. Ήταν κόρη του Παναγιώτη Πράτσικα και της Καλλιόπης Ναούμ κι αδέλφια της ήταν οι Χρήστος, Ειρήνη και Ανδρέας. 

Γεννήθηκε στην Πάτρα, στις 24 Νοεμβρίου 1899. Το 1927, στις πρώτες Δελφικές Εορτές, η Εύα Πάλμερ-Σικελιανού εμπιστεύεται στη νεαρή Πράτσικα το ρόλο της Κορυφαίας στην παράσταση του Προμηθέα Δεσμώτη. Η στιγμή αυτή αποτελεί έναν από τους πρώτους και πιο σημαντικούς σταθμούς στη σταδιοδρομία της. Σπούδασε στη Σχολή Χορού και Ρυθμικής στο Hellerau – Laxenburg της Βιέννης (1927-1930) με δασκάλα την Christine Frissel (γνωστή ως Fraû Baer ή Mutter Erde), αποφοιτώντας (1930) με διπλώματα μουσικής και κινησιολογίας. Δίδαξε αρχικά ρυθμική και χορό στο Εθνικό Θέατρο και τον ίδιο χρόνο ίδρυσε τη Σχολή Ρυθμικής και Χορού, η οποία από το 1934 και έπειτα στεγάστηκε στο ιδιόκτητό της κτίριο της οδού Ομήρου 55. Το 1937 ίδρυσε την πρώτη επαγγελματική Σχολή Χορού που κατάρτιζε δασκάλους χορού σύμφωνα με ένα πλήρες πρόγραμμα πρακτικών και θεωρητικών μαθημάτων. Το 1973 παραχώρησε τη Σχολή στο κράτος κι έγινε η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης παραμένοντας ωστόσο στη θέση της διευθύντριας ως το 1980, όταν, σε ηλικία 81 ετών, αποσύρθηκε λόγω κατάγματος στο πόδι. Πέθανε το 1984. 

Η Κούλα Πράτσικα στην σύντομη αυτοβιογραφία της που έγραψε στις 6 Δεκεμβρίου 1981 (περιλαμβάνεται στον αφιερωματικό τόμο με τίτλο: Κούλας Πράτσικα Έργα και Ημέρες, Αθήνα 1991, σ. 9-36) αποκαλύπτει τη στενή σχέση που είχε με τη μουσική από παιδί: "Ήθελα τα πάντα. Τραγουδούσα, απήγγελα, χόρευα, έπαιζα βιολί. Στο σπίτι μας, κάθε βράδυ, εκτός από τη μουσική που κάναμε συστηματικά όλοι μαζί, έπαιζα θέατρο, με θέματα δικά μου improvisés. Ήθελα να μάθω άρπα. Να τραγουδήσω στην οπερέτα, να παίξω τραγωδία. Να χορέψω πάνω σ' ένα βράχο. Ν' ανεβώ στο θέατρο. Να γράψω ποιήματα. Να γράψω μουσική δική μου, και πρωτάκουστη....". 

Συνεργάστηκε με όλα τα ιερά ...τέρατα του καιρού της, εννοώ τους πνευματικούς ανθρώπους της Ελλάδας του Μεσοπολέμου και άλλους μεταπολεμικά. Έβγαλε επώνυμους μαθητές που άφησαν με τη σειρά τους τη σφραγίδα τους στην υπόθεση του σύγχρονου χορού στην Ελλάδα. 

Στο αυστηρό πρόγραμμα σπουδών της Σχολής της είχε εντάξει ακόμα και στοιχεία Βυζαντινής Μουσικής, που δίδασκε ο Σίμων Καράς. 

Η μαθήτριά της, περίφημη χορογράφος Ζουζού Νικολούδη σε μια συνέντευξή της στην εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ είπε χαρακτηριστικά: "Νομίζω ότι η Πράτσικα θέλησε να μας εμφυσήσει μια δημιουργική αγάπη για το ελληνικό πνεύμα. Ελεγε πάντα: "Μην αντιγράφετε τα αγγεία, αυτό είναι κάτι μουσειακό και πεθαμένο. Η Ελλάδα είναι φως, ρυθμός και πνεύμα". Η Πράτσικα άλλωστε ήταν μια κοσμική αστή με τακούνια και καπέλα, γαλουχημένη από το σπίτι της στη γερμανική μουσική παράδοση, ώσπου την ανακάλυψε η Σικελιανού. Παλλόταν η ψυχή της και μέσω αυτών της άνοιξε ένας κόσμος που τον αναζητούσε και δεν τον έβρισκε. Μετά τις σπουδές της στο Λουξεμβούργο γύρισε στην Ελλάδα για να φτιάξει την ελληνική όρχηση ξανά, που δεν είναι ούτε το κλασικό μπαλέτο ούτε η αντιγραφή κάποιου ξένου μοντέλου". 

Θα επανέρχομαι στην Κούλα Πράτσικα. Τώρα κάνω την αρχή. 

Π.Α.Α.

ΤΟ KATANYKTIKON TRIODION ΤΟΥ ARVO PÄRT

Το Τριώδιον του Arvo Pärt είναι ήδη ένα έργο 15 χρόνων, αφού γράφτηκε στα 1998. Ακούγοντάς το και πάλι συνειδητοποιώ πως έχει νικήσει πια το χρόνο. 

Στάζει μουσική και πνευματικότητα. Μνημείο της σύγχρονης χορωδιακής μουσικής. Ένας ύμνος στην ανθρώπινη φωνή. Κι ένας ύμνος στον Κύριο και τον άνθρωπο του Τριωδίου. Δεν πρόκειται για μια κατανυκτική μουσική. Σαφώς και είναι τέτοια. Αλλά είναι πέρα κι απ' την κατάνυξη αυτή η μουσική του Pärt. Είναι μετεωρισμός, είναι λυγμός, είναι δοξαστικό, είναι ικεσία, είναι περιπέτεια, ό,τι, δηλαδή, κι ο Θεός. 

Δεν πρόκειται για συναισθηματική μουσική, και σε καμία περίπτωση δεν μιλάμε για μια καλή "εύπεπτη" χορωδιακή μουσική. Το αντίθετο. Πρόκειται για μια δύσκολη μουσική - ειδικά ως προς την ερμηνεία πολύ δύσκολη. Δεν είναι τυχαίο, π.χ., που στην Ελλάδα δεν υπάρχει η χορωδιακή υποδομή για ερμηνεία τέτοιων έργων. Αλλά πέρα από τις τεχνικές δυσκολίες, η πνευματική εγρήγορση που απαιτείται δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Η συγκέντρωση, η προσήλωση και η ευλάβεια είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για ένα τέτοιο έργο, καθαρά φωνητικό και καθαρά προσευχητικό. 

Παραθέτω εδώ ένα απόσπασμα από ζωντανή συναυλία για να πάρετε μια ιδέα, αγαπητοί συνοδίτες. 

Ολόκληρο το Triodion μπορείτε να ακούσετε εδώ. 

Κάποιοι σ' αυτή τη ζωή, όπως ο Arvo Pärt, φαίνεται πως πήραν πολύ σοβαρά την περίοδο του Τριωδίου. Πέρα από παχιά λόγια και συνθηματάκια "ευσεβών συνάξεων". 

Π.Α.Α.

100 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α'

Γεώργιος Α΄ βασιλεύς των Ελλήνων 

(1845-1863-1913) 

Κακούργοι χείρες παραφρόνων εδολοφόνησαν σήμερον εν Θεσσαλονίκη τον Βασιλέα, βυθίσασαι εις βαθύτατον πένθος ολόκληρον το Έθνος εν ημέραις αγαλλιάσεως δια την πλήρωσιν των πανελληνίων πόθων. Η δολοφονική επίθεσις εγένετο περί ώραν 5ην μ.μ. της σήμερον εν περιπάτω δια περιστρόφου. Η Α. Μ. εξέπνευσε μετά ημισείαν ώραν. Το υπουργικόν συμβούλιον έσπευσε να ανακοινώση αυθωρεί το οδυνηρόν άγγελμα εις την Α.Μ. τον νέον Βασιλέα Κωνσταντίνον. Εν Αθήναις τη 5η Μαρτίου 1913. 

Με αυτά τα λίγα λόγια η κυβέρνηση πληροφορούσε τον ελληνικό λαό για την δολοφονία του βασιλέως Γεωργίου. Την επομένη, στην καλυμμένη με μαύρα υφάσματα Βουλή, πενθηφορών ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος έπλεξε το εγκώμιο του νεκρού βασιλέως: Πριν ακόμη καθιερωθούν και διεθνώς τα αποτελέσματα των πολεμικών θριάμβων εις ους ωδήγησε τον εθνικόν στρατόν ο νικηφόρος αυτού στρατηλάτης, έπεσεν ο αγαθότατος Βασιλεύς εν τη εκτελέσει του καθήκοντος μεταξύ των τιμίων νεκρών του ενδόξου πολέμου… 

Έναν ακριβώς αιώνα μετά, η Ελλάδα πιστή στην παράδοση του εξοστρακισμού εκείνων που πραγματικά την υπηρέτησαν, αφήνει την επέτειο αυτή να περάσει εν απολύτω σιγή. Σιγή την οποία επιχειρούν κάπως να σπάσουν οι γραμμές που ακολουθούν, στόχος των οποίων είναι η αδρή σκιαγράφηση της προσωπικότητας του δεύτερου βασιλέως της νεώτερης Ελλάδος καθώς και μια συνοπτικότατη αποτίμηση του έργου του. 

Η επιλογή του πρίγκιπα Γουλιέλμου – Γεωργίου της Δανίας ως βασιλέως της Ελλάδος έγινε τυχαία, από τον λόρδο Πάλμερστον, σε μία περίοδο όπου η Ελλάς, μετά την άρνηση του εκλεκτού της βρετανού Αλφρέδου να ενώσει την τύχη του με την δική της, προσέφερε το στέμμα της ακόμη και σε κοινούς θνητούς , χωρίς να βρει αποδέκτη, ενώ ταυτόχρονα εσπαράσσετο εσωτερικά και φονικές μάχες διεξήγοντο ανάμεσα στις εμπόλεμες παρατάξεις, ακόμη και μέσα στις οδούς των Αθηνών. Η αποδοχή της προτάσεως του Πάλμερστον από τον άτεκνο βασιλέα Φρειδερίκο Ζ΄ καθώς και από τον πατέρα του ενδιαφερομένου, διάδοχο του Δανικού θρόνου, πρίγκιπα Χριστιανό του Schleswig, Holstein, Sonderburg, Glücksburg έγινε μετά από σκληρή διαπραγμάτευση, στην οποία εξετάσθηκε το ζήτημα της εδαφικής επεκτάσεως της Ελλάδος, όπου η δανική πλευρά το πρώτον εζήτησε την Θεσσαλία και την Ήπειρο, αρκεσθείσα κατόπιν στα μόνα Επτάνησα, προτού προχωρήσει στο δεύτερο ζήτημα, στην ρύθμιση δηλαδή της χορηγίας του νέου βασιλέως, καθ’ ότι η Ελλάδα αδυνατούσε να καλύψει επαρκώς τις ανάγκες του βασιλέως της και η οικογένεια του Γεωργίου σε αντίθεση με εκείνην του Όθωνος δεν ήταν πλούσια. Ως αποτέλεσμα της συμφωνίας αυτής το 1/5ο της διόλου ευκαταφρόνητης ετήσιας αμοιβής του Γεωργίου Α΄, κατεβάλλετο από κοινού από τις τρεις Εγγυήτριες- Προστάτιδες Δυνάμεις, τούτο δε έως το τέλος της βασιλείας του. 

Το σημείο δολοφονίας του Βασιλέως Γεωργίου Α'

Όσο για τον 17ετή Γουλιέλμο- Γεώργιο, δόκιμο τότε του Δανικού Βασιλικού Ναυτικού, η δική του συγκατάνευση οφειλόταν κυρίως στο τρίτο σημείο των διαπραγματεύσεων: την εγγύηση που θα παρείχε η Αγγλία στην Δανία, απέναντι στην επεκτατική Πρωσσία του Μπίσμαρκ που συγκεκριμένα διεκδικούσε τα τέσσερα δουκάτα του πατέρα του. Με άλλα λόγια η αποδοχή του ελληνικού στέμματος από τον μετέπειτα Γεώργιο Α΄ έγινε κυρίως για λόγους δανικού πατριωτισμού. Τίποτε άλλωστε το πιο φυσικό, αν σκεφθούμε ότι ο Φιλελληνισμός τον οποίον είχε εξάψει η Ελληνική Επανάσταση και ο οποίος τόσον είχε επηρεάσει τον Όθωνα προτού αυτός ακόμη εγκαταλείψει το Μόναχο, ήταν νεκρός στην γενιά του Γεωργίου, η οποία ψυχρά και κάπως υπεροπτικά, ίσως όμως όχι και τόσον άδικα, συνέδεε τους χρονίως ανάστατους συγχρόνους της Έλληνες, κατοίκους όμως ενός από τα κρίσιμα σταυροδρόμια της υφηλίου, πολύ πιο πολύ με την πραγματικότητα του «βασιλέως των ορέων», που περιέγραφε στο best-seller του ο Εdmond About, παρά με τους ήρωες του ’21, πόσο μάλλον με τους Έλληνες της κλασικής αρχαιότητας. 

Ποια ήσαν τα κύρια χαρακτηριστικά του νεαρού ηγεμόνα που αποβιβάσθηκε, περιστοιχούμενος από μία ολιγομελή συνοδεία, στον Πειραιά στις 23 Οκτωβρίου 1863, που επρόκειτο να βασιλεύσει επί 50ετία, και του οποίου οι απόγονοι, όχι χωρίς εκλείψεις, θα παρέμεναν στον θρόνο έως το 1974; Το πρώτιστο ήταν η ευφυϊα και η εξ αυτής πολιτικότητα, προϋπόθεση της οποίας ήταν ο ρεαλισμός - ήτοι ο συμβιβασμός στα ήσσονα ή τα αναπότρεπτα - προσαρμοστικότητα που πάντα εδράζεται στην ορθή διάγνωση, την νηφάλια δηλαδή αποτίμηση ανθρώπων και καταστάσεων. Σταθερό ηθικό θεμέλιο της πεντηκονταετούς προσπάθειάς του ήταν το συμβόλαιο τιμής του ευπατρίδη, αλλά και συνδεδεμένη με αυτό την πεποίθηση ότι η Ελλάς χωρίς βασιλέα ήταν χαμένη. Επρόκειτο δηλαδή για ένα είδος πατριωτισμού εκ μέρους του μετέπειτα εθνομάρτυρος. Τα στοιχεία που διέθετε ήσαν αποθαρρυντικά: το νεότευκτο της Δυναστείας, η άκρα ρευστότητα των θεσμών και κατά συνέπεια η ανύπαρκτη πίστη στο Κράτος, το εμπαθές μέχρι παραφοράς και το ευμετάβλητο της κοινής γνώμης, η ιδιοτέλεια και η χαμηλή ποιότητα των ταγών. Κάποιος άλλος στην θέση του θα είχε είτε επιστρέψει πάραυτα στην ήρεμη και οργανωμένη Κοπεγχάγη είτε επιλέξει την προσφυγή σε λύσεις αυταρχικές και κατά συνέπεια δεν θα είχε πολυκαιρίσει. Ο 18ετής Γεώργιος είχε την σύνεση να συνδέσει την επιβίωση του ιδίου και της δυναστείας του με την προσήλωση στο Σύνταγμα, του οποίου, το 1864, εξεβίασε την ολοκλήρωση και την ψήφιση, ως της μόνης σταθεράς σε ένα περιβάλλον διαρκούς αναστάτωσης και όξυνσης των παθών, ενίοτε για ασήμαντο λόγο. Για τον ίδιο λόγο, το 1909, κατά την «επανάσταση» στο Γουδί, αγκιστρώθηκε από αυτό, φρονώντας ότι μόνον έτσι θα μπορούσε να αποτρέψει την εγκαθίδρυση ωμής στρατιωτικής δικτατορίας, ολέθριας κατ’ αυτόν για τα εθνικά συμφέροντα. 

Η είσοδος του Βασιλέως Γεωργίου Α' και του Διαδόχου στη Θεσσαλονίκη

Έχοντας μικρή εκτίμηση για την ποιότητα των Ελλήνων πολιτικών, ο στόχος του, προ της επιβολής της «δεδηλωμένης», ήταν η μέσω της συχνής εναλλαγής των κυβερνήσεων αποφυγή για την χώρα του χείρονος. Μετά το 1875 αντιθέτως, μέσα στα νέα πλαίσια που του επέβαλλε το πολίτευμα, περιορίσθηκε σε έναν διακριτικότερο ρόλο ρυθμιστού. Δεν εδίσταζε όμως σε περίπτωση κατά την οποία εκτιμούσε το πρόσωπο του πρωθυπουργού, αλλά παραβιάζοντας κάπως το Σύνταγμα, να αφήνει ως ύψιστη ένδειξη ευαρέσκειας εκ μέρους του, συλλογικά την αντιβασιλεία στην κυβέρνηση, κατά τις σχεδόν ετήσιες μακρές απουσίες του στο εξωτερικό, κάτι που κατ’ επανάληψιν έκαμε με τον Χαρίλαο Τρικούπη και με τον Γεώργιο Θεοτόκη. Η κατ’ έτος σχεδόν πολύμηνη περιήγησή του ανά την Ευρώπη, απολύτως αναγκαία για την προσωπική του ισορροπία, του επέτρεπε να απολαμβάνει την οικεία σε αυτόν αριστοκρατική ατμόσφαιρα της γηραιάς ηπείρου που τόσο θα του έλειπε, να ξανασμίγει με την οικογένειά του με την οποία ο σύνδεσμος ήταν λίαν στενός, και φυσικά να περνά ένα διάστημα στην πρώτη πατρίδα του. Η σχεδόν τακτή αυτή απουσία του – εναντίον της οποίας τόσες διαμαρτυρίες εγείροντο στον ελληνικό τύπο, όπου παρερμηνεύετο αυτή συχνά ως αδιαφορία - ενίσχυε ηθελημένα την εντύπωση της απόστασης του βασιλέως από την καθημερινότητα της ελλαδικής πολιτικής, κάτι που έκαμε τις λίγες παρεμβάσεις του πιο αποτελεσματικές. Αποστασιοποίηση, διαλλακτικότητα και ψυχραιμία ήταν η επιλεγείσα τακτική που επί 50ετία ακολούθησε ο «επαγγελματίας», αλλά και σπόρτσμαν της πολιτικής βασιλεύς. Στάση που αποτελούσε την άλλη όψη της αποφασιστικότητας, με την οποία ο Γεώργιος σπανίως αλλά ακαριαία επενέβαινε, για να απομακρύνει τον κατ’ αυτόν εθνικώς επικίνδυνο ηγέτη, όπως το έπραξε με τον δημαγωγό Θεόδωρο Δεληγιάννη το 1892. 

Ο δεύτερος σημαντικός ρόλος του, μη επαρκώς μελετημένος (και πέρα ως πέρα μη συνταγματικός, αλλά επιβεβλημένος από τα πράγματα), ήταν εκείνος του διεθνούς εκπροσώπου της Ελλάδος και του ρυθμιστού της εξωτερικής της πολιτικής: je suis mon propre ambassadeur συνήθιζε να λέγει. Η αξίωσή του αυτή ουδέποτε προκάλεσε σοβαρές αντιδράσεις, καθ’ότι όλοι συναισθάνοντο ότι ουδείς υπήρχε καταλληλότερος να συνομιλήσει σε μια μοναρχική Ευρώπη ως ίσος προς ίσον με τους ισχυρούς της γης, από εκείνον του οποίου η μία αδελφή ήταν βασίλισσα της Μεγάλης Βρετανίας, η άλλη αυτοκράτειρα της Ρωσίας, η τρίτη βασίλισσα του Αννοβέρου, ένας αδελφός βασιλεύς της Δανίας και ένας ανηψιός βασιλεύς της Νορβηγίας… Αλλ’ ο παράγοντας των υψηλών διασυνδέσεων, δεν ήταν παρά το ένα πλεονέκτημα του Γεωργίου. Το άλλο ήταν η προσωπική του ευστροφία και γοητεία, που έκαμαν προσωπικότητες εκ διαμέτρου αντίθετες όπως η βασίλισσα Βικτωρία και ο Gambetta να τον θαυμάζουν για την διπλωματική του δεινότητα. Όπως όλοι οι συνετοί ηγέτες της νεώτερης Ελλάδας έως και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Γεώργιος υπήρξε προσδεδεμένος στην θαλασσοκράτειρα Μ. Βρετανία, ενώ η εποχή του παρείχε ακόμη την άνεση να διατηρεί άριστες σχέσεις με όλες ανεξαιρέτως τις Δυνάμεις, ακόμη και με την Γερμανία, της οποίας τον αυτοκράτορα προσωπικώς απεχθάνετο. Για πολλούς συμπατριώτες του όμως που φρονούσαν ανυπόμονοι πως η διπλωματία του δεν απέδιδε τους αναμενόμενους καρπούς, παρατηρούμε πως η στασιμότητα στα εθνικά θέματα για την οποία τον θεωρούσαν υπεύθυνο, είχε και την θετική της διάσταση, εκείνη της αποτροπής εθνικών περιπετειών του τύπου του 1897, και πως συνάδουσα αυτή πλήρως με τον τρόπο με τον οποίο ο βασιλεύς εχειρίζετο τα εσωτερικά ζητήματα της χώρας, έδωσε στην ελληνική πολιτεία και κοινωνία τον απαιτούμενο χρόνο για να ωριμάσουν και να αναπτυχθούν. Το θαύμα της περιόδου 1910-1914, δεν νοείται χωρίς την αθόρυβη πλην σταθερή πρόοδο που συντελέσθηκε σε όλους τους τομείς κατά τις προηγηθείσες δεκαετίες, και η οποία πρέπει σε μεγάλο βαθμό να αποδοθεί στην πολιτική σύνεση του Γεωργίου Α΄. 

Ευτύχησε να μπει στην απελευθερωθείσα Θεσσαλονίκη επί κεφαλής του ελληνικού στρατού. Αποφάσισε δε να εγκατασταθεί και να παραμείνει σε αυτήν ως την στιγμή της οριστικής υπαγωγής της στην Ελλάδα. Μέσω της παρουσίας του, το ελληνικό κράτος διατράνωνε στον ύπατο βαθμό την κυριαρχία του επί της Θεσσαλονίκης, τονίζοντας επί πλέον, στον ύπατο επίσης βαθμό, το αδιαπραγμάτευτο της πόλεως αυτής για τους Έλληνες. 

Στις 5/18 Μαρτίου 1913, έπεφτε νεκρός, επτά μήνες προτού συμπληρώσει την πεντηκονταετία του στον ελληνικό θρόνο, και αποσυρθεί, αφήνοντας στην θέση του τον δαφνοστεφή Κωνσταντίνο. Η χήρα του, βασίλισσα Όλγα έβαλε και χάραξαν στον τάφο του στο Τατόι την εξής επιγραφή: Έπεσεν υπέρ Πατρίδος. Γίνου πιστός άχρι θανάτου και δώσω σοι τον στέφανον της ζωής. 

5-6/3/2013 

Κώστας Μ. Σταματόπουλος

Οἱ καιροὶ γὰρ οὐ, οὐ, οὐ μενετοί!

Το δέντρο με τα φανάρια. Γλυπτό του Pierre Vivant στο Λονδίνο

ΤΟ ΦΑΝΑΡΙ 
ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

"Φῶς Χριστοῦ φαίνει πᾶσι" 

Ρέκτης φίλος σ’ ἕνα γεῦμα ἐργασίας, ἐκεῖ ποὺ πέσαμε μὲ βουλιμία –ὅπως οἱ Ἁγιορεῖτες μετὰ τὴ νηστεία– πάνω στὴν ἰδιαίτερη λιχουδιὰ τοῦ φαναρίου (πεσκαντρίτσα), μὲ προκάλεσε μὲ τὸ λογοπαίγνιο: φανάρι – φανός, τὸ ἕνα φυσικὸ καὶ θεῖο τὸ ἄλλο τεχνητὸ καὶ ἀνθρώπινο, τὸ ἕνα μικρὸ τὸ ἄλλο μεγάλο, τὸ ἕνα ζωντανὸ τὸ ἄλλο "νεκρό". 

Ἂς δοῦμε λοιπὸν τώρα τί ἐστιν φανάρι καὶ τί φανός: Τὸ φανάρι ἢ βατραχόψαρο εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ ἄσχημα ψάρια, τερατόμορφο σὰν τὸν βάτο μὲ τεράστια γκλάβα, παράξενη φάτσα, στόμα πλατύ, σπηλαιῶδες καὶ βαθὺ λαρύγγι, δόντια μυτερά, στομάχι ἐπεκτάσιμο, σῶμα ἀγκαθωτὸ χωρὶς λέπια, μὲ θωρακικὰ πτερύγια, ποὺ ζεῖ στὸ βυθὸ τῆς θαλάσσης καὶ τρέφεται μὲ ψάρια. Ἀνήκει στὸ γένος τῶν λοφιοφόρων (Lophius piscatorius), καὶ ζεῖ στὸν Ἀτλαντικό, τὴ Μεσόγειο καὶ τὴ Μαύρη Θάλασσα. Εἶναι ψάρι ἁρπακτικό, σὰν τὰ πιράνχας, ἐξαιρετικὰ ἐμπορικὸ καὶ ἀκριβό. 

Τὸ ὄνομά του προέρχεται ἀπὸ τὸ pescator καὶ pescatrice (ψαροῦ), Γερμανιστὶ δὲ χαρακτηριστικὰ ἀποκαλεῖται Seeteufel (διαβολόψαρο). Τὸ ραχιαῖο του φτερὸ ἔχει μία μακρυὰ ἀκτῖνα σὰν νηματοειδὲς λοφίο, ποὺ καταλήγει σὲ σαρκώδη ἀπόληξη, ἡ ὁποία παίζει τὸ ρόλο τοῦ δολώματος, ὅπως τὰ δημοσιογραφικὰ τοιαῦτα! Κρύβεται στὴ λάσπη τοῦ βυθοῦ καὶ τεντώνει τὴν ἀκτῖνα σὰν τὸν ψαρὰ μὲ τὸ καλάμι. Στὴν Πόλη καλεῖται Fener balığı (φαναρόψαρο) ἐπειδὴ τὸ γρομπαλάκι τῆς κεραίας του μοιάζει μὲ φανάρι ποὺ φωτίζεται καὶ προσελκύει τὴ λεία του. Τί περίεργο: νὰ φωτοβολεῖ καὶ νὰ καταβροχθίζει, νὰ εἶναι δύσμορφο καὶ ἐν τούτοις "ἑλκυστικό"! 

Εἶναι ἄριστη τροφὴ γιὰ τὰ μωρὰ καὶ ὄχι μόνον, νοστιμότατο στὴν "οὐρά" του μὲ λευκὴ καὶ κρουστὴ σάρκα, καὶ "γκαστρονομεῖται" μὲ μπαχαρικὰ στὴν κατσαρόλα ἢ στὸ φοῦρνο. 

Καὶ τώρα ἂς δοῦμε τὸ φανάρι "ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ". Τὸν φανὸ μὲ τὰ ποικῖλα του εἴδη, σχήματα καὶ μεγέθη: τὸ νοσταλγικὸ γκαζοφάναρο, τῶν αὐτοκινήτων, τὰ "κόκκινα" τῆς Irma la douce, τῶν λιμανιῶν τ.ἔ. τῶν λεβεντόκορμων φάρων ποὖναι εἰδικὲς κατασκευές, οἱ ὁποῖες οἰκοδομοῦνται σὲ καίρια σημεῖα τῶν ἠπειρωτικῶν ἢ νησιωτικῶν ἀκτῶν, βραχονησίδων, ἀεροδρομίων (ἀεροφάροι) κ.ἄ. Ἔχουν ποικίλη ἀρχιτεκτονικὴ ὄψη καὶ χρώματα, εἶναι ἐπανδρωμένοι ἢ αὐτόματοι, μὲ διάφορα φωτιστικὰ χαρακτηριστικὰ καὶ χρωματικὲς λάμψεις, ὁρατοὶ ἢ καὶ ἀόρατοι (περίβλεπτοι), σὰν τὶς πεσκανδρίτσες! 

Οἱ φάροι μὲ τοὺς περίφημους ἐκπροσώπους τους τῆς Ἀλεξανδρείας καὶ τὸν Κολοσσὸ τῆς Ρόδου, ἐκπέμπουν φῶς "εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν" γιὰ τὰ βαπόρια, δίνοντας παρηγοριὰ στοὺς ταλαίπωρους ναυτιλλομένους, ποὺ παλαίουν ἐπὶ μῆνες μακρυὰ ἀπὸ τὰ ἀγαπημένα τους πρόσωπα μέσα στὸ ἔρεβος τῶν κυμάτων καὶ τῆς νυκτός, ζητώντας κάποια "ζεστασιὰ" στὰ ποικίλα λιμάνια ποὺ μπαρκάρουν. 

Εἶναι λοιπὸν εὐειδεῖς καὶ ἀνθρωπόφιλοι, καίτοι "ἔργον χειρῶν ἀνθρώπων"! "ὄχι δυσκίνητοι πρὸς τὸ κακόν ἀλλὰ φύσει καὶ θέσει ἀκίνητοι" φωτοδότες καὶ ὄχι "φαταοῦλες", ἐκτὸς ἂν σὲ φοβερὲς τρικυμίες πέφτουν πλεούμενα πάνω στὰ βράχια τους σωστικὰ καὶ ἀγαπητικὰ καὶ γίνονται σπαράλια. Ὑπάρχουν ὅμως καὶ οἱ πνευματικοὶ φανοί, τὰ λυχνάρια, τὰ φανάρια καὶ οἱ φάροι, πρόσωπα καὶ θεσμοί, πολιτικοί, πνευματικοὶ ἄνθρωποι καὶ ἡγήτορες, τουπίκλην "ἐλπίδες τῶν ἀπηλπισμένων", καλλιτέχναι, ἐπιστήμονες καὶ ἄλλοι πολλοί, ποὺ ὄχι σπανίως δῆθεν "πηδαλιουχοῦν" –ὅπως οἱ κυρίες ποὺ καπνίζουν, τηλεφωνοῦν καὶ ὁδηγοῦν– τὴν πορεία τοῦ κόσμου!, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν φωτίζουν μετὰ διαφανείας, ἀλλ’ ἐν ὀνόματι ἀκόμη καὶ τῆς θρησκείας, πράγματι ὅμως ὡς Θεομάχοι, θρησκειομάχοι καὶ ἀνεγκέφαλοι πολέμιοι τοῦ κατ’ ἐξοχὴν Φάρου, τοῦ Χριστοῦ, εἰπόντος τὸ "ἐγὼ εἰμὶ τὸ φῶς τοῦ κόσμου" (Ἰωάν. 8, 12) ἀντὶ τοῦ φωτὸς ἐκχύνουν σκότος (Ἰωάν. 3, 20), σύροντες τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὸ "πῦρ τὸ αἰώνιον, τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ" (Ματθ. 25, 41). 

Σήμερον λοιπόν, ὅτε ἐπικρατοῦν συχνάκις, τὸ μίσος, οἱ πόλεμοι, ὁ θρησκευτικὸς φανατισμὸς καὶ ἄλλα πολλά, ὁ κόσμος δὲν ἔχει πλέον ἀνάγκην τοιούτων φωτοσβεστικῶν φάρων καὶ χαμαιτυπικῶν πηγῶν τοῦ "ἡμίφωτος", ἀλλὰ "Φωτοδόχων Λαμπάδων", αἱ ὁποῖαι, τουλάχιστον ἐκκλησιαστικοπολιτικῶς, δὲν θὰ παραμένουν εἰς τὴν θεολογίαν καὶ νοοτροπίαν τῆς ὀψίμου ἀρχαιότητος καὶ ὄχι μόνον, ἀλλὰ θὰ ἐνατενίζουν ρηξικελεύθως πρὸς τὸ μέλλον, προβάλλουσαι νεο-παραδοσιακῶς καὶ συλλογικῶς, ὅτι λαμβάνουν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰς συγχρόνους προκλήσεις, τὰ ἐρωτήματα καὶ τὰς κριτικὰς τοποθετήσεις τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῶν καυτῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα τοὺς βασανίζουν. Οἱ καιροὶ γὰρ οὐ, οὐ, οὐ μενετοί! 

Ἀκουέτωσαν τοίνυν ταῦτα οἱ κωφαλαλίζοντες καὶ τυφλώττοντες φαρο-καστροφύλακες, νοστοῦντες ἐν ταυτῷ ἐνίοτε καὶ τὸ φανάριον.

ΟΤΑΝ Ο …ΟΥΡΑΝΟΠΟΛΙΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΟΗΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΤΗ ΣΤΕΛΙΟ ΠΑΡΛΙΑΡΟ

Σήμερα στη Νέα Υόρκη θα γινόταν η απονομή του πρώτου βραβείου στην κατηγορία «σχεδιασμός καταστήματος» στο φετινό παγκόσμιο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό «T+ L design awards», στην ομάδα του ταλαντούχου αρχιτέκτονα Στέλιου Κόη «Kois Associates Architects», για το πρωτοποριακό design που σχεδίασε για το κατάστημα «Γλυκές Aλχημείες» (Sweet Alchemy) του φημισμένου ζαχαροπλάστη Στέλιου Παρλιάρου στην Κηφισιά. 

Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα διεθνή αυτά βραβεία περιλαμβάνουν 10 διαφορετικές κατηγορίες για τις οποίες αποφασίζουν τα πιο μεγάλα ονόματα από το χώρο του design (Deborah Berke, Rebecca Minkoff, Fine Collins κ.ά.) και είναι η πρώτη φορά που ένα ελληνικό κατάστημα λαμβάνει την πρώτη θέση σε αυτή την κατηγορία! 

Στο Κ της Καθημερινής (3.3.2013) διάβασα κάποια πράγματα για την περίπτωση αυτού του 34χρονου αρχιτέκτονα, ο οποίος γεννήθηκε στον Ουρανούπολη και οι γονείς του δεν είχαν καμία σχέση με την αρχιτεκτονική. Ο πατέρας του ασχολούνταν με την οινολογία και είχε αμπελώνες στους πρόποδες του Αγίου Όρους. Ο Στέλιος από μικρός καταπιανόταν με την αγιογραφία. Τον κέρδισε το σχέδιο και δη το αρχιτεκτονικό. 

Δηλώνει για την τέχνη του: «Οτιδήποτε φτιάχνω είναι για τον άλλον. Προσπαθώ να βγαίνω από το εγώ μου, να επεξεργάζομαι τα ερεθίσματα που μου δίνονται και να βρίσκω την ιδανική λύση για εκείνον που θα ζήσει μέσα στο κτίσμα, λαμβάνοντας υπόψη κάποιες σταθερές, όπως το χώρο που έχω στη διάθεσή μου, τις ανάγκες που προκύπτουν από τον τόπο, το κλίμα, την κλίμακα». 

Στο ζαχαροπλαστείο του Κωνσταντινουπολίτη Στέλιου Παρλιάρου, κατορθώθηκε, χάρη και στην ανοιχτοσύνη του Παρλιάρου, να αποδομηθεί η εδραιωμένη άποψη για το πώς είναι ένα ζαχαροπλαστείο. 

Ο χώρος: Εμφανές μπετόν, μπρούντζος και πάτωμα που …τρίζει (δεν ξέρω αν ο Στέλιος Κόης είχε την εμπειρία των παλιών αγιορείτικων πατωμάτων που έτριζαν απ’ τους αιώνες…) υπογραμμίζουν την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του καταστήματος. Οι γυάλες με τα πολύχρωμα σύνεργα ζαχαροπλαστικής, τα ράφια των ψυγείων που μοιάζουν με προθήκες κοσμηματοπωλείου και οι πρωτοποριακές λεπτομέρειες, δημιούργησαν το φουτουριστικό αλλά ταυτόχρονα και ζεστό κατάστημα. 

Η Ελλάς δημιουργεί και πρωτοπορεί με δημιουργούς σαν τον Στέλιο Κόη. Μόνο που στην πλειοψηφία τους οι Έλληνες βιώνουν πέρα από την κρίση και μια επικίνδυνη ενδοστρέφεια και στροφή σ’ έναν επίσης επικίνδυνο συντηρητισμό. Γι’ αυτό γράφω αυτό το σημείωμα, για να εξάρω την δημιουργική πνοή – παράθυρο στον κόσμο, νέων ελλήνων που αρνούνται να περιχαρακωθούν σε σχήματα και ιδεολογήματα. Μακάρι να αποτελέσουν τη μαγιά για την ποθούμενη αφύπνιση! 

Π.Α.Α.

ΟΛΟ ΕΑΡ!

Καλή άνοιξη, αγαπητοί συνοδίτες, και με μια όλο έαρ φωτογραφία του μαιτρ Γιάννη Μαραζιώτη.

Η "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" ΓΙΑ ΤΟ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ ΠΟΝΗΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Γ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ

Καθημερινή

Ποια είναι η καταγωγή των Ελλήνων 

Ένα βιβλίο που θίγει τα ευαίσθητα ζητήματα ταυτότητάς μας 

Της Μαρίας Τοπάλη 

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Γ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ, 

Πόθεν και πότε οι Ελληνες; 

Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 

Η σχετικά πρόσφατη εμπορική επιτυχία της «Θεσσαλονίκης» του Μαζάουερ, βιβλίου επιστημονικού και ογκωδέστατου, υποδεικνύει την ύπαρξη μιας μορφωμένης τάξης Ελληνίδων και Ελλήνων αναγνωστών που δεν τους φοβίζουν ούτε ο αριθμός των σελίδων ούτε η απαιτητική γραφή ούτε η ριζοσπαστική προσέγγιση ενός δύσκολου ζητήματος. Δικαιούται λοιπόν να αισιοδοξεί κανείς για την υποδοχή από το κοινό του έργου του διδάκτορα Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης Θεόδωρου Γιαννόπουλου (γεν. 1979). 

Συζητώντας, αντιμετωπίζοντας και συνθέτοντας ένα ευρύτατο αρχαιογνωστικό φάσμα αρχαιολογίας, φιλολογίας, γλωσσολογίας, ανθρωπολογίας, γενετικής κ.ά., ο συγγραφέας οδηγείται σε εκρηκτικά, με βάση τις μέχρι τώρα βεβαιότητές μας, συμπεράσματα. Οι πρώτες ελληνικές λέξεις θα μπορούσαν, ισχυρίζεται, να μας οδηγήσουν πολύ περισσότερες χιλιάδες χρόνια πίσω, από ό,τι πιστευόταν μέχρι τώρα: σε μια (γλωσσική πρωτίστως) συνέχεια από τη σκοτεινή προϊστορία μέχρι σήμερα, εστιαζόμενη ταυτόχρονα σε πολλά σημεία του ελλαδικού χώρου. 

Από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα του βιβλίου, ωστόσο, ο συγγραφέας φροντίζει να φυλαχθεί από κινδύνους και παρεξηγήσεις. Από τη μια, αντικρούει σθεναρά τους διαδεδομένους μύθους περί φυλετικής καθαρότητας/ανωτερότητας: διακρίνει αυστηρά μεταξύ τους τις κατηγορίες γλωσσική, εθνική, πληθυσμιακή/γενετική. Εμφατικά αρνείται την απόδοση χαρακτηριστικών «φυλής», «ομοεθνίας» ή «κοινής πολιτιστικής ταυτότητας» στον «ταλαιπωρημένο», όπως τον αποκαλεί, όρο «ινδοευρωπαϊκός», που θα πρέπει κατά τη γνώμη του να νοηθεί ως «δηλωτικός απλώς μιας ομάδας με κοινά γλωσσικά χαρακτηριστικά». Αυτό που προκύπτει ως πιθανή ελληνική συνέχεια απύθμενου χρονικού βάθους, όπως αυτή την οποία εισηγείται, αποσυνδέεται από οποιαδήποτε έννοια «φυλής». Από την άλλη, άοκνα υποδεικνύει τον χαρακτήρα των πορισμάτων του ως αντίκρουση βεβαιοτήτων, διάνοιξη ερωτημάτων, ανάδειξη αμφιβολιών και έμφαση στο σύνθετο και όχι στο απλουστευτικό. 

Ο Γιαννόπουλος ανατρέπει τις μέχρι τώρα βεβαιότητες και εμπεδώνει συστηματικά το γερό οικοδόμημα μιας πιο σύνθετης και διαφοροποιημένης προσέγγισης. Οι γνωστές, λοιπόν, φατρίες που μαίνονται κατά το μοντέλο Ολυμπιακός-Παναθηναϊκός επί σύγχρονου ελληνικού εδάφους δεν θα βρουν στο βιβλίο έρεισμα για να ακονίσουν έτι περαιτέρω τα βέλη τους. Ολοι εμείς οι υπόλοιποι, όμως, θα βυθιστούμε αχόρταγα σε έναν κόσμο που δεν υποτιμά ούτε τη σκέψη ούτε το αίσθημα ούτε τη φαντασία μας. 

Εμβληματικές μορφές της αρχαιογνωσίας όπως ο Τζον Τσάντγουικ (1920-1998), που αποκρυπτογράφησε μαζί με τον Βέντρις τη Γραμμική Β, και ο Βίλελμ Ντέρπφελντ (1853-1940), πιονιέρος της σύγχρονης αρχαιολογικής ανασκαφής και ιδρυτής της Γερμανικής Σχολής Αθηνών, και ο ρηξικέλευθος στοχασμός τους αναφλέγονται υπό το φως νέων επιγνώσεων, σαν κάρβουνα σκεπασμένα από τη στάχτη για καιρό. Τα ομηρικά έπη ανασκάπτονται κι αυτά ως τόπος συνάντησης διαφορετικών παραδόσεων από διαφορετικές εποχές. Ο Ησίοδος «δικαιώνεται» χωρίς να οδηγούμαστε σε εύπεπτες απλουστευτικές προσεγγίσεις. Ο αναγνώστης εξοικειώνεται περαιτέρω με τα επιτεύγματα σημαντικών μελετητών, ανάμεσα στους οποίους ξεχωρίζουν ο Βρετανός Renfrew (θεωρία γλώσσας-γεωργίας), ο Ιταλός Alinei (λεξιλογική αυτοχρονολόγηση και παλαιολιθική συνέχεια των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών) και ο Γερμανός Maran (πολιτιστική μεταβολή), που έχουν εμφανώς και ομολογημένα επηρεάσει τη σκέψη του συγγραφέα. 

Εχοντας ολοκληρώσει την ανάγνωση, διαπιστώνουμε ότι μορφές και ονόματα όπως Οδυσσέας και Δωριείς φωτίζονται πλέον με τρόπο διαφορετικό, ενώ η προέλευση της γλώσσας μας έχει απαγκιστρωθεί από τις άκρες των δοράτων κι έχει καθαριστεί από το χιόνι της στέπας και τη σκόνη που δεν σήκωσαν μάλλον ποτέ άλογα πολέμου κατά τη γένεσή της. Καθίσταται περισσότερο ένα παμπάλαιο παραμύθι που λέγεται και ξαναλέγεται από πλάσματα ετερόκλητα και ποικίλα, ενώ οι απαρχές του χάνονται στο σκοτάδι της πιο απομακρυσμένης προϊστορίας. Συμφιλιωνόμαστε έτσι με το πρωτόγονο, το αρχαϊκό, το σύνθετο, το δυναμικό και εξελισσόμενο. Επιπλέον, η προϊστορία και η προϊστορική αρχαιολογία διεκδικούν με το έργο αυτό με αξιώσεις μερίδιο από τα σκήπτρα της μονοκρατορίας των κλασικών ομολόγων τους στα σύγχρονα ελληνικά συμφραζόμενα. Σύμφωνα άλλωστε με τον διεθνούς κύρους καθηγητή της Αρχαίας Ιστορίας Αγγελο Χανιώτη, διευθυντή της σειράς στην οποία ανήκει το και εκδοτικά άψογο πόνημα, το βιβλίο αποτελεί «και ένα δοκίμιο για τη θέση της αρχαιολογίας στη νεοελληνική κοινωνία».

Δείτε εδώ την ανάρτηση της Ιδιωτικής Οδού για το εξαιρετικό αυτό πόνημα. 

ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΝΟΒΕΡΟ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΧΡΥΣΑΥΓΙΤΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Από την πανήγυρη των Τριών Ιεραρχών στον ομώνυμο Ελληνορθόδοξο Ναό του Αννόβερο

Του Αρχιμανδρίτη Γεράσιμου Φραγκουλάκη

Αννόβερο Γερμανίας

Όπου ακούς τάξη, ανθρώπινο κρέας μυρίζει

Οδυσσέας Ελύτης 

Έχω την υψίστη ευλογία και τιμή να είμαι Έλληνας-Ορθόδοξος κληρικός και η τιμή αυτή αυξάνεται και εκ του γεγονότος ότι ανήκω σ’ εκείνους, που κατά την «Χρυσή Αυγή» αποτελεί «γάγγραινα» για την κοινωνία. Είμαι δηλαδή και δάσκαλος. Και χαίρομαι και για τις δυο μου ιδιότητες. Και καμαρώνω γι’ αυτό. Μοναδικός μου προβληματισμός είναι κατά πόσο ανταποκρίνομαι επαρκώς και στα δύο αυτά διακονήματά μου. 

Κύριοι «Χρυσαυγίτες», αλήθεια τι οξύμωρο που είναι τ’ όνομά σας! Τι σχέση μπορεί να έχει ο βαθύς σκοταδισμός σας με τον «χρυσό» και την «αυγή»; Μάθετε λοιπόν «κύριοι» εσείς οι «εραστές» της τάξης, ότι μαζί με άλλους συναδέλφους μου, εδώ στο Αννόβερο της Γερμανίας προσπαθούμε με αρκετές δυσκολίες να παρέχουμε την Ελληνική εκπαίδευση στα Ελληνόπουλα. Με «κουτσουρεμένους» μισθούς, χωρίς επιμίσθιο και χωρίς ουσιαστικά μέσα, δεν φειδώμεθα χρόνου και κόπου προκειμένου να προσφέρουμε, στους μαθητές και στις μαθήτριές μας. Αυτά εν ολίγοις κάνουμε εμείς οι κατ’ εσάς «γάγγραινα» της κοινωνίας, εδώ στο Αννόβερο. 

Δεν θα περιμέναμε βέβαια να ακούσουμε κάτι καλό από εσάς. Και να θέλετε άλλωστε δεν το μπορείτε. Δεν γίνεται ο κόρακας, όσο κι αν προσπαθήσει να τραγουδήσει σαν αηδόνι. Προσωπικώς βέβαια, θα με ενοχλούσε αν εκφραζόσασταν θετικά. Γιατί η ιδεολογία που έχετε καταδικάζει και καταδιώκει την αγάπη. Ενώ για μένα τον παπαδάσκαλο αποτελεί το ουσιώδες θεμέλιο και των δύο διακονημάτων μου. 

Δεν ξέρω που τα βρίσκετε εσείς τα χρήματα για να δημιουργείτε Παιδικούς Σταθμούς και να στήνετε «Κατηχητικά» και «Κρυφά» Σχολειά αμαυρώνοντας αυτούς τους ιερούς τίτλους. Να ξέρετε όμως ότι με σιγουριά, θα μας βρίσκετε εμάς «τη γάγγραινα», τους Έλληνες εκπαιδευτικούς απέναντί σας να παλεύουμε, για να μην επωασθεί το αυγό του φιδιού! 

Οι ύβρεις σας αποτελούν τιμή για εμάς. Και οι απειλές σας τονώνουν την διάθεση μας, για αντίδραση δυναμική, αποτελεσματική. Δεν σας φοβούμαστε γιατί δύναμή σας είναι η ύπουλη βία. Δεν σας πιστεύουμε, γιατί απλά δεν έχετε καμιά σχέση με την αλήθεια, ούτε την Ελληνική, ούτε την Χριστιανική. Εκμεταλλευτές του πόνου και των ονείρων του λαού μας είσαστε. 

Άραγε μετά απ’ όλα αυτά τα καμώματά σας θα καταλάβουν κάποιοι μεγαλόσχημοι κληρικοί (πώς το μπορείτε αλήθεια πατέρες μου αυτό;) και λαϊκοί, πόσο επικίνδυνοι είστε για να σταματήσουν να σας παίρνουν στα σοβαρά; 

Πιότερο σημασία βέβαια έχει να καταλάβει ο κόσμος ποιους ψηφίζει. 

Ειλικρινώς εύχομαι να σας φωτίσει ο Θεός! 

Γεράσιμος Φραγκουλάκης 

Ιεροδιδάσκαλος

ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΜΕ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΑΣ ΣΤΟ ΤΡΕΝΟ ΣΤΟ ΡΟΥΦ

"Με το Tρένο των 9.30 μ.μ." χθες Παρασκευή 1 Μαρτίου το βράδυ στο Μουσικό Βαγόνι Orient Express του Τρένου στο Ρουφ. 

Η άνοιξη μπήκε ταξιδεύοντας με ασπρόμαυρα πλήκτρα, μουσικές και τραγούδια...  Ο Γιώργος Καλκάνης στο πιάνο και η Δάφνη Πανουργιά στο τραγούδι.  

Στην παρέα μας ήλθαν η Εντίθ Πιάφ, ο Μάνος Χατζιδάκις, ο Κουρτ Βάιλ, ο Νικόλα Πιοβάνι, η Μερσέντες Σόσα, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Διονύσης Σαββόπουλος, ο Σωκράτης Μάλαμας, ο Πέτρου Γκουελφούτσι, και πολλοί άλλοι.

Όλοι μας με θρησκευτική ευλάβεια, θα έλεγα, ακούσαμε ηχοχρώματα, μελωδίες, αυτοσχεδιασμούς, τραγούδια άφθαρτα. Μια μουσική ποιητική!

Στο διάλειμμα απολαύσαμε τις λεπτές γεύσεις του Orient Express (ψαρονέφρι μαριναρισμένο με βότανα και μουστάρδα, σερβιρισμένο με ψητά λαχανικά) μ' ένα κόκκινο κρασί να συνοδεύει τις νότες. 

Αναμφισβήτητα το Τρένο στο Ρουφ υπό τη διεύθυνση της σκηνοθέτριας Τατιάνας Λύγαρη, έχει κατακτήσει την ποιότητα σε όλους τους τομείς. 

Καλή άνοιξη, αγαπητοί συνοδίτες. 

Η ακάματη διευθύντρια του Τρένου στο Ρουφ Τατιάνα Λύγαρη με την Δάφνη Πανουργιά

ΘΑ "ΘΡΙΑΜΒΟΛΟΓΗΣΕΙ" ΔΗΜΟΣΙΑ Ο ΑΡΧΙΜ. ΚΥΡΙΛΛΟΣ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΠΑ;

Κάποιος ανώνυμος, φυσικά, μου έστειλε το παρακάτω σχόλιο:

Κ. Ανδριόπουλε, 

ενώ ασχολείστε με τα Αρχιερατικά Συλλείτουργα, μήπως πρέπει να ασχοληθείτε και με τον Andrew Michael Sullivan, ρωμαιοκαθολικό βρετανό συγγραφέα, αρθρογράφο, πολιτικό σχολιαστή και διάσημο μπλόγκερ ο οποίος καταλήγει σήμερα στο συμπέρασμα και δηλώνει δημόσια ότι ο Πάπας Βενέδικτος είναι γκέι και σφοδρά ερωτευμένος με τον ομορφότερο άνδρα του Βατικανού τον έμπιστο γραμματέα του και αρχιεπίσκοπο Γκέοργκ Γκάσγουεϊν; 

Θα γράψετε, τώρα, κ. Ανδριόπουλε επιστολές σε Μητροπολίτες, Αρχιεπισκόπους, Πατριάρχες, Εφημερίδες, και στην Ιστοσελίδα σας εναντίον του Andrew Sullivan όπως πράξατε για τον π. Κύριλλο Κωστόπουλο απαιτώντας «εδώ και τώρα να ζητήσει συγνώμη» από τον Πάπα, ή απλά «θα ποιήσετε την νήσσαν»; 

Και αν συμβεί το δεύτερο πως θα εξηγήσετε τη στάση σας εναντίον του π. Κυρίλλου και μάλιστα ως ορθόδοξος θεολόγος; Στη θέση σας θα ένιωθα βαθιά ντροπή, τουλάχιστον...

Το τι λέει ο κάθε βρετανός μπλόγκερ δεν με ενδιαφέρει. Το τι λέει, όμως, ένας ορθόδοξος κληρικός, ο οποίος υποτίθεται ότι εκφράζει την ορθόδοξη θεολογία με ενδιαφέρει. Και στην ορθόδοξη θεολογία και Εκκλησία η πρακτική του κάθε κληρικού Κύριλλου Κωστόπουλου είναι τουλάχιστον ανίερη... 

Δεν επεκτείνομαι. Ο νοών νοείτω. Όταν ο αρχιμ. Κύριλλος Κωστόπουλος βρει την ανδρεία για να ...θριαμβολογήσει δημοσίως για την "δικαίωσή" του περί Πάπα, θα λάβει την κατάλληλη απάντηση.

Φίλος του ιστολογίου που έχει παρακολουθήσει το θέμα έθεσε το υποθετικό ερώτημα:

"Τι θα γινόταν αν στην ορθόδοξη εκκλησία αρχίζαμε και λέγαμε για τους κληρικούς μας ό,τι ακούγεται, ψιθυρίζεται, αναπαράγεται; Θα γεμίζαμε ομοφυλόφιλους, πόρνους και μοιχούς";

Π.Α.Α.