ΣΤΟ ΠΑΛΑΤΙ ΤΩΝ ΠΑΠΩΝ (PALAIS DES PAPES)

Στο Παλάτι των Παπών σήμερα στην Αβινιόν, με το "Πολύτροπον". 

Άρχισαν οι πρόβες για την La fiesta του Israel Galvan. 

ΕΠΙ ΠΤΕΡΥΓΩΝ ΑΝΕΜΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΣΣΑΛΙΑ

Φτάσαμε "επί πτερύγων ανέμων" στην Μασσαλία και ήδη πορευόμαστε οδικώς προς την Αβινιόν.

Θα έχουμε την πρώτη συνάντηση με τους υπόλοιπους συντελεστές της παράστασης La fiesta του Israel Galvan στο Παλάτι των Παπών, σε λίγο...

Ο ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΒΥΔΟΥ ΚΥΡΙΛΛΟ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΤΙΝΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 

Ἀκτὴ Θεμιστοκλέους 190 

185 39 ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ 

Email: impireos@hotmail.com 

Τηλ. Κέντρο 210 4514833 

Fax 210 4518476 

Ἐν Πειραιεῖ τῇ 12ῃ Ἰουλίου 2017 

Πρός Τόν 

κ. Παναγιώτη Ἀνδριόπουλο 

Διαχειριστή τοῦ Ἰστολογίου 

«Ἰδιωτική Ὁδός» 

Ἀγαπητέ κ. Ἀνδριόπουλε, 

Ἀπαντῶντες στόν τελευταῖο σχολιασμό σας 10/7/2017 σημειώνουμε: 

1. Μέ τόν Θεοφιλέστατο Ἐπίσκοπο Ἀβύδου κ.κ. Κύριλλο συμφοιτητή μου συνδεόμεθα μέ ἀρρήκτους δεσμούς ἀγάπης καί ἐκτιμήσεως καί προδήλως ἀναγνωρίζω τήν ὑψηλή του ἐπιστημονική ἐπάρκεια καί κατά ταῦτα ἡ ἱερουργία του στά ὅρια τῆς κανονικῆς μου δικαιοδοσίας ἀποτελεῖ γιά ἐμένα πηγή μεγίστης χαρᾶς καί ἔκφραση ἀδελφικῆς πρός αὐτόν ἀγάπης. Ἡ κριτική τοῦ Γραφείου τῆς καθ’ ἡμᾶς Ἱ. Μητροπόλεως ἀφορᾶ σέ συγκεκριμένο κείμενό του καί σχολιάζει μέ δόκιμο κατά τήν γνώμη μου τρόπο κάποιες θέσεις του. Θά ἀνέμενε κανείς ἀπό σᾶς νά ἀντικρούσετε θεολογικῶς τήν κριτική τοῦ Γραφείου μας. Ἀντ’ αὐτοῦ τοποθετεῖτε στό κείμενό σας εὔκολες ἐτικέτες. 

2. Ἰσχυρίζεσθε χωρίς γνώσι τοῦ θέματος καί χωρίς τήν παράθεσι πραγματικῶν περιστατικῶν ὅτι δῆθεν στήν Μητρόπολη Πειραιῶς ὑπηρετοῦν «κάμποσοι» διαζευγμένοι. Σᾶς ἐνημερώνουμε λοιπόν ὅτι ὁ ἰσχυρισμός σας εἶναι ἀνακριβής διότι ἐκκλησιαστικός ὑπάλληλος τοῦ Γραφείου μου ἔχει ἐπανασυστήσει τήν οἰκογενειακή του σχέση καί ζεῖ μέ τήν οἰκογένειά του ὅπως οἱ πάντες γνωρίζουν καί ἐξωτερική συνεργάτης τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας τῆς Μητροπόλεως εὑρίσκεται εἰς τήν ἰδίαν θέσι μέ τήν σύζυγο τοῦ πειθαρχικῶς διωχθέντος τέως ὁδηγοῦ μου καί συνεπῶς οὐδεμία εὐθύνη ἔχει γιά τήν κατάστασή της. Πληρεστάτη ἀπάντησι στίς σπερμολογίες γιά τήν συγκεκριμένη ὑπόθεση δίδουν τά ἀσφαλιστικά μέτρα πού ἤδη κατετέθησαν ἀπό τήν σύζυγο τοῦ τέως ὁδηγοῦ μου. 

Ἑπομένως χωρίς γνώση τῶν θεμάτων δέν θά πρέπει νά ἐκφέρωμε ἄποψη γιά νά μήν δεχθοῦμε τήν ἐπιτίμηση τοῦ Κυρίου τῆς Ἐκκλησίας ὅτι κρίνομε μέ τήν κατ’ ὄψιν κρίσι. 

Φιλαδέλφως 

+ ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ

Η ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ ΚΡΑΤΟΥΣΑ ΕΠΙΒΗΤΟΡΙΚΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ

ATHENS VOICE

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ

Ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Δοχειαρίου του Αγίου Όρους Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος (ο «Αρχιπελαγίτης», όπως αυτοπροσδιορίζεται) δημοσίευσε αυτές τις μέρες ένα κείμενο εναντίον του Παγκοσμίου Συμβουλίου των Εκκλησιών (Π.Σ.Ε.) στο οποίο παραθέτει... πικάντικες πληροφορίες, με κορυφαία την παρακάτω: 

«Στὴν Ρόδο, σὲ μιὰ συνεδρία, μίλησε ἕνας προτεστάντης ἕνα ὁλόκληρο ἀπόγευμα. Ὅλοι θαύμασαν τὴν παιδεία του. Τὸ βράδυ ἔφαγαν ὅλοι στὸ ἑστιατόριο τοῦ ξενοδοχείου. Μετὰ τὸ φαγητὸ ἀνέβηκαν στὰ δωμάτια. Ὁ γερο-Ἰσίδωρος ὁ Καλύμνου ἀργοπόρησε καὶ ἀνέβηκε σιγά-σιγὰ νὰ βρῆ τὸ δωμάτιό του. Καταλάθος ἀνοίγει τὴν πόρτα ἄλλου δωματίου καὶ βλέπει τὸν σπουδαῖο λαλήσαντα προτεστάντη ἐπιβήτορα. Ἥρεμα τοῦ λέγει: "Excuse me"». 

Και συνεχίζει ο Ηγούμενος της Δοχειαρίου: Έκλεισε τὴν πόρτα ὁ γερο-Ἰσίδωρος καὶ ὅλη νύχτα σκεπτότανε: "Τί θέλουμε ἐμεῖς μ᾽ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους; Αὐτοὶ οἱ περισσότεροι εἶναι ἀρειανοί, δὲν πιστεύουν ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι Θεός. Εἶναι ἀντιτριαδίτες, ἀρνοῦνται τὴν Ἁγία Τριάδα". Ἂς μᾶς ἔλεγε αὐτὴ ἡ σύνοδος [ενν. την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδοξίας] τὶ ὠφέλεια ἔχουμε νὰ συνδιαλεγώμαστε μ᾽ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι, δόξα τῷ Θεῷ, ἔχουν καλύτερη παιδεία ἀπὸ μᾶς καὶ ἂν θέλουν νὰ μάθουν τὰ τῆς Ὀρθοδοξίας, τοὺς εἶναι πάρα πολὺ εὔκολο». 

Δεν εξετάζουμε, φυσικά, την αλήθεια όλων των παραπάνω. Για παράδειγμα, από πότε οι πόρτες ενός ξενοδοχείου ανοίγουν απ’ έξω, πώς ξέρουμε τι σκεπτόταν ο Καλύμνου Ισίδωρος κ.ο.κ. 

Μας ενδιαφέρει η ουσία, που συνίσταται στην έννοια και πρακτική του «επιβήτορα» την οποία ελέγχει ο αγιορείτης ηγούμενος. 

Άθελά του (;) υπηρετεί αυτήν ακριβώς τη λογική, η οποία έχει και μεγάλη πέραση στην Ελλάδα του σήμερα, τόσο στον σεξουαλικό όσο και στον καθόλου κοινωνικό βίο. 

Μας λέει, δηλαδή, ο αγιορείτης ηγούμενος ότι οι άλλοι –οι ξένοι, οι «μορφωμένοι»− είναι απλώς διεφθαρμένοι. Ενώ εμείς; «Τὶ ὠφέλεια ἔχουμε νὰ συνδιαλεγώμαστε μ᾽ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους;». Εμείς είμαστε πτωχοί πλην τίμιοι! Οι άλλοι είναι δυνάστες –οι και δανειστές – έκφυλοι, που μπορεί να έχουν «καλύτερη παιδεία ἀπὸ μᾶς καὶ ἂν θέλουν νὰ μάθουν τὰ τῆς Ὀρθοδοξίας, τοὺς εἶναι πάρα πολὺ εὔκολο». 

Εμείς, οι ορθόδοξοι Έλληνες, είμαστε στους θρόνους μας και οι άλλοι ας μας ανακαλύψουν, εφόσον έχουν καλύτερη παιδεία! Εμείς είμαστε οι υπεράνω και οι άλλοι οι... από κάτω. 

Οι Ευρωπαίοι είναι οι ανώμαλοι (βλ. την επίθεση του Πειραιώς Σεραφείμ στους Γερμανούς για... κτηνοβασία) κι εμείς οι άσπιλοι και αμόλυντοι, που θέλουν να μας... διαφθείρουν (βλ. και το «μανιφέστο» της δασκάλας Χαράς Νικοπούλου «Όχι... Δεν θέλω» το οποίο αρχίζει με τη φράση: «Όχι... δεν θέλω την ευρωπαϊκή αγκαλιά γιατί είναι ομοφυλοφιλική»). 

Η επιβητορική λογική στην Ελλάδα καλά κρατεί... Και φυσικά είναι και υπόθεση των ετερόφυλων, καθώς «οι γονείς όταν τα παιδιά φθάσουν σε κάποια ηλικία τα πιέζουν έντεχνα ή βάρβαρα να προχωρήσουν σ’ ένα γάμο με τον οποίο θα εξασφαλίσουν το απαραίτητο για την κοινωνική αποδοχή τους πιστοποιητικό της επιβητορικής τους δεινότητας». (π. Φιλόθεος Φάρος) 

Και τι δέον γενέσθαι; Ο π. Φιλόθεος Φάρος μας υποψιάζει και πάλι: «Ωριμότητα του λαού μας χρειάζεται. Ο σύγχρονος Έλληνας θεωρεί πως για ό,τι κακό συμβαίνει στη ζωή του φταίνε οι άλλοι. Από τον Ομπάμα, τη Μέρκελ, τον Σαμαρά, τον Τσίπρα, μέχρι τη γυναίκα του, και βρίσκει διαρκώς κάποιους υπεύθυνους για την κακοδαιμονία του. Αυτός ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος. Ο άνθρωπος που θα πάει μπροστά είναι αυτός που ό,τι και να γίνεται τριγύρω του κοιτάει πώς ο ίδιος έκανε τις λανθασμένες επιλογές, ώστε να μη συνεχίσει να τις κάνει».

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΕΛΙΚΑ Ο ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΑΒΥΔΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ;

Οι αντιφάσεις – ας τις πούμε έτσι – της Μητροπόλεως Πειραιώς γύρω από πρόσωπα και πράγματα του εκκλησιαστικού μας βίου, αγγίζουν τα όρια του σουρεαλισμού και άρα έχουν μεγάλο ενδιαφέρον (και μεγάλη πλάκα). 

Για παράδειγμα, το γνωστό Γραφείο επί των Αιρέσεων της Μητροπόλεως, ήτοι ο ίδιος ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ, απαντά στο πρόσφατο κείμενο του Επισκόπου Αβύδου κ. Κυρίλλου για την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. Και διαρρηγνύοντας τα ιμάτιά του (ως ο Καϊάφας) για τα γραφόμενα υπό του Θεοφιλεστάτου, αποφαίνεται: «Λυπούμαστε, αλλά αυτά είναι πράγματα πρωτάκουστα από επίσημα εκκλησιαστικά χείλη, και μάλιστα Επισκόπου!». 

Διαβάζει κάποιος την παραπάνω πρόταση και αντιλαμβάνεται πώς ο Πειραιάς οικτίρει τον Επίσκοπο Αβύδου για την όλη θεολογική συλλογιστική του. 

 Αν, όμως, ανατρέξει κανείς στο πρόσφατο παρελθόν, θα δει, π.χ. στο ιστολόγιο του Μητροπολιτικού Ναού Αγίας Τριάδος Πειραιώς, μια εντελώς διαφορετική εκτίμηση για τον Επίσκοπο Αβύδου: «Σήμερα στις Κυριακή στις 6 Νοεμβρίου χοροστάτησε ιερούργησε και κήρυξε τον Θείο Λόγο ο Θεοφιλέστατος επίσκοπος του Οικουμενικού Πατριαρχείου κ.κ. Κύριλλος Κατερέλος, στον ιερό μας Ναό. Ο Θεοφιλέστατος είναι από τους μεγαλύτερους Δογματολόγους στην Ελλάδα. Συνδέεται με τους πατέρες του Ναού μας από τότε που ήσαν φοιτητές στην Θεολογική σχολή Αθηνών όπου τον είχαν και καθηγητή τους.» 

Το Γραφείο επί των Αιρέσεων έχει ασχοληθεί και με παλαιότερο κείμενο του Επισκόπου Αβύδου, πάντα διαφωνώντας φυσικά. Μήπως οι «αιρετικοί» του Γραφείου πρέπει να ακούσουν και τους συμπρεσβυτέρους τους της Αγίας Τριάδος Πειραιώς, που θεωρούν τον Επίσκοπο Αβύδου ως έναν «από τους μεγαλύτερους Δογματολόγους στην Ελλάδα»; Λέω, μήπως… 

Και κάτι ακόμα για τον προσφιλή Πειραιά. Ο Σεβασμιώτατος Σεραφείμ απέλυσε τον οδηγό του, έτσι γράφτηκε, γιατί χώρισε από τη γυναίκα του και ως εκ τούτου ένας …χωρισμένος δεν μπορεί να είναι οδηγός του Σεβασμιωτάτου. Προσωπικά δεν το πιστεύω, γιατί στον στενό κύκλο συνεργατών του Σεβ. Πειραιώς υπάρχουν κάμποσοι χωρισμένοι που δεν έχουν απολυθεί. Στον οδηγό του θα ξέσπαγε ο Σεβασμιώτατος; Συκοφαντίες… 

Π.Α.Α.

ΕΛΗΞΕ ΑΔΟΞΑ Η ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ ΒΙΚΕΤΟΣ - Η ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ 2017 by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΤΗΣ "ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ" ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗ

Από τον ΜΑΝΩΛΗ ΒΑΣΙΛΑΚΗ*

Την Πέμπτη 4 Μαΐου δέχθηκα ένα επιτιμητικό τηλεφώνημα από τον ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιώργη Γιατρομανωλάκη (ΓΓ). Είχε μόλις διαβάσει το τεύχος Μαΐου της Athens Review of Books (ARB), το αφιερωμένο στη νέα μετάφραση της Οδύσσειας από τον Μανόλη Χατζηγιακουμή (ΜΧ), και θεώρησε πρέπον να διαμαρτυρηθεί έντονα, εγκαλώντας με: «Έκανες εξώφυλλο έναν φρο-ντι-στή;!». Και το χειρότερο: Μου έκανε την προσβλητική ερώτηση «ποιος μου είπε να το κάνω»! 

Εν συνεχεία, μέσα σε λίγες μέρες έγραψε μια πρωτοφανούς προχειρότητας δήθεν «κριτική», η οποία δημοσιεύθηκε τελικώς στο Βήμα της Κυριακής 11 Ιουνίου. Όχι για τη συγκεκριμένη μετάφραση της Οδύσσειας (2015), που προφανώς ποτέ του δεν διάβασε, αλλά κακολογώντας το Ανθολόγιο Οδύσσειας (2016), το οποίο επίσης δεν διάβασε αλλά ξεφύλλισε πρόχειρα, όπως προκύπτει από όσα γράφει. 

Όμως ο ΓΓ έκανε και κάτι άλλο. Πριν δημοσιεύσει αυτό το κείμενο, δημοσίευσε το Σάββατο 10 Ιουνίου στην ηλεκτρονική έκδοση του Βήματος άρθρο με τίτλο «Κουφός πρύτανης, κακός πρωθυπουργός», αναφερόμενο στο απόσπασμα κειμένου του Γ. Θεοτοκά που (τροποποιημένο) δόθηκε στις πανελλαδικές εισαγωγικές εξετάσεις: «…ἕνας ἄξιος μαραγκὸς … εἶναι πολὺ πιὸ ὁλοκληρωμένος καὶ ἀξιοσέβαστος ἄνθρωπος ἀπὸ ἕναν κοῦφο πρύτανη ἢ ἕναν κακὸ πρωθυπουργό». Τόσο στον τίτλο όσο και τρεις φορές μέσα στο κείμενό του ο ΓΓ παραθέτει τη φράση νομίζοντας ότι γράφει …κουφός πρύτανης! Προφανώς δεν αντιλήφθηκε εκ των συμφραζομένων ότι ο Θεοτοκάς δεν μπορεί να έγραφε οτιδήποτε άλλο από «κούφος». Δεν θα περίμενε κανείς από έναν συνταξιούχο κλασικό φιλόλογο τέτοια επιπολαιότητα, τόση κουφότητα, ένα αναγνωστικό λάθος που δεν θα το διέπραττε ούτε ένας μέτριος μαθητής του «φροντιστή» Χατζηγιακουμή. 

Αλλά – για να επανέλθουμε στο θέμα μας‒ ο φθόνος και κουφαίνει και τυφλώνει. Απόδειξη η δήθεν «βιβλιοκρισία», δηλαδή το προχειρογράφημα του ΓΓ που δημοσιεύθηκε με δάνειο τίτλο από την πρώιμη κωμωδία του Σαίξπηρ Αγάπης αγώνας άγονος ακριβώς την επομένη του Κουφού Άθλου του. (Μιμείται κακόγουστα τίτλο άρθρου του Χριστόφορου Χαραλαμπάκη «Αγάπης αγώνας γόνιμος», Το Βήμα, 27.9.2009). Επίσης εσκεμμένα αποσιωπά το όνομα του έργου, όταν αναφέρεται ξεκάρφωτα σε κάποιο «Λεξικό της Ακαδημίας Αθηνών». Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας είναι η ακριβής ονομασία τού όντως μνημειώδους έργου, προς αντιδιαστολή από το Ιστορικό Λεξικό του ίδιου ιδρύματος. (Είναι να μην τον φθονεί ο ΓΓ, για τους ίδιους λόγους που φθονεί και τον ΜΧ;). Πρόκειται για άγονη και ασυνήθιστα κακόβουλη «κριτική». Πέρα από την ασυνήθιστη μοχθηρία ήρθε στην επιφάνεια και η κούφη ακαδημαϊκή υπεροψία του συντάκτη της, που διατυπώνει τόσο απόλυτες θέσεις οι οποίες δεν συμβιβάζονται με το οφειλόμενο ήθος πανεπιστημιακού δασκάλου μιας κανονικής χώρας. Και βέβαια θέσεις αναντίστοιχες προς την έννοια της κριτικής.

Γράφει λοιπόν ο επιπόλαιος επικριτής: «Σε αθηναϊκό περιοδικό προβλήθηκαν διθυραμβικές κρίσεις, περισπούδαστες αναλύσεις, ευμενέστατα σχόλια». Η παθητική φωνή χρησιμοποιείται από τον ΓΓ για να αποκρύψει αλήθειες. Γιατί δεν αναφέρει το «περιοδικό»; ‒ το οποίο, ας μας επιτρέψει να νομίζουμε, δεν είναι καθόλου τυχαίο. Όπως δεν είναι τυχαίοι και οι επιστήμονες που έγραψαν τις βιβλιοκριτικές, των οποίων τα ονόματα επίσης εσκεμμένα παραλείπει. Αν διάβαζε προσεκτικά τις αντικειμενικές κρίσεις τους θα έβλεπε ότι αυτές είναι νηφάλιες και τεκμηριωμένες. Υποδεικνύουν μάλιστα στον μεταφραστή ορισμένες διορθώσεις, αφού κανένα ανθρώπινο έργο δεν μπορεί να είναι τέλειο. 

Την ύπαρξη της μετάφρασης από τον ΜΧ της Οδύσσειας ο υποφαινόμενος πληροφορήθηκε εγκωμιαστικά από τον Νάσο Βαγενά. Οι συνεργάτες της ARB καθηγητές Μ.Ζ. Κοπιδάκης, Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, Ι.N. Περυσινάκης και Δημήτρης Δημηρούλης (με τη σειρά που γράφουν στο αφιέρωμα), από τους οποίους ζήτησα να γράψουν τα σχετικά κείμενα, όλοι πλην του Μ.Ζ. Κοπιδάκη, ούτε τον Μ. Χατζηγιακουμή εγνώριζαν προσωπικά ούτε καν την ύπαρξη της μετάφρασης της Οδύσσειας. Τους πήρε πάνω από έξι μήνες να μελετήσουν το έργο και να γράψουν τις κριτικές τους. Πρέπει να σημειώσω ότι ο ίδιος γνώριζα ήδη αρκετά καλά το έργο του ΜΧ, με προεξάρχουσα την πρωτοποριακή διατριβή του για τον Σολωμό, αλλά όχι τον ίδιον, τον οποίον απλώς συνάντησα δύο φορές (για να μου δώσει κάποιες φωτογραφίες του και να τις επιστρέψω). Τότε με πληροφόρησε ότι την Οδύσσεια και το Ανθολόγιο τα επιμελήθηκε τυπογραφικά – αισθητικά, τα τύπωσε ιδίοις αναλώμασι και τα διέθετε από δύο όλα κι όλα βιβλιοπωλεία σε συμβολική τιμή. 

Ο ΓΓ αναφέρει ότι «για την προσφορά του στα γράμματά μας η Ακαδημία Αθηνών απένειμε πρόσφατα το Αριστείο Γραμμάτων» στον ΜΧ, ωστόσο το Αριστείο του δόθηκε για το σύνολο του φιλολογικού έργου του και ειδικότερα για την μετάφραση της Οδύσσειας. Τυχαίνει μάλιστα να έκαναν και υπέγραψαν την εισηγητική πρόταση οι ακαδημαϊκοί Αντώνης Ρεγκάκος (ειδικός ομηριστής), Θεόδωρος Παπαγγελής και Θανάσης Βαλτινός. 

Ο ΓΓ μέμφεται τον Χατζηγιακουμή με πηχυαίο τίτλο για τα «κακότροπα, στραπατσαρισμένα ελληνικά του»! Τον συγγραφέα της διατριβής Νεοελληνικ[ές] Πηγ[ές] του Σολωμού. Κρητική Λογοτεχνία – Δημώδη Μεσαιωνικά Κείμενα – Δημοτική Ποίησ[η] (1968) που αποτελεί τομή στις σολωμικές σπουδές! Πάλι καλά που ο ΓΓ εν τη μεγαλοψυχία του σημειώνει στο τέλος ότι… «δεν πρόκειται για άνθρωπο ανελλήνιστο»! 

Ίσως δεν ξέρει ότι δεν υπάρχουν «κακότροπα ελληνικά». Κακότροπος είναι ήδη από την αρχαιότητα ο «μοχθηρός», ο «κακός». Η γλώσσα δεν είναι κακότροπη, μόνο οι χρήστες της, οι άνθρωποι είναι μοχθηροί. Κακόγουστη είναι και η χρήση της μετοχής «στραπατσαρισμένος». 

Από όσα αναφέρει ως «κακότροπα, στραπατσαρισμένα» ελληνικά και ως «μεταφραστικά σφάλματα» θα σχολιάσω ορισμένες μόνον ενδεικτικές περιπτώσεις. Για να γίνει αντιληπτό πως ο δήθεν κριτικός των κριτικών δεν έχει απολύτως καμιάν αίσθηση της ποιητικής λειτουργίας της γλώσσας – είτε στο πρωτότυπο είτε στη μετάφραση. Την αντιμετωπίζει απολύτως φορμαλιστικά και με κριτήρια της Σχολικής Γραμματικής. Αν «αυτή η μετάφραση μας πηγαίνει πολύ πίσω», όπως είναι η απόφανση του ΓΓ, τότε οφείλει μάλλον να ξεκαθαρίσει ο ίδιος μέσα του ‒αλλά και σε εμάς‒ τι σημαίνει γι’ αυτόν «μπροστά». 

Υποτιμά με απαράδεκτο τρόπο τις ικανότητες, ακόμη και τη νοημοσύνη, του «γνωστού φιλολόγου», όπως τον αποκαλεί, αφού τολμά να του υποδείξει ποια επίθετα αναφέρονται στην Ηώ (Αυγή), λες και απευθύνεται σε κανένα μέτριο μαθητή Λυκείου. 

Κακώς νομίζει ο αμείλικτος επικριτής με τις εγκεφαλικές του υποδείξεις ότι δεν λέγεται «κοιτάζω το θέαμα». Η επιλογή Χατζηγιακουμή «Ευφράνθηκαν το θέαμα κοιτώντας» είναι υπέροχη και τη βρίσκουμε σε έξοχες ποιητικές εξάρσεις: «Έμεναν με το στόμα ανοιχτό το θέαμα κοιτώντας». Η μίξη αυτή των αισθήσεων είναι συνηθισμένο σχήμα στη λογοτεχνία, και στην αρχαία ελληνική: κτύπον δέδορκα λέγει ο Αισχύλος (δέρκομαι = βλέπω). «Ακούς τη μυρωδιά;» λένε ακόμη και στον Ζαρό της Κρήτης. Ο αλλοπρόσαλλος όμως «κριτικός» ακούει μόνο φωνές ‒ του φθόνου του. 

Ο δοκησίσοφος ΓΓ υποδεικνύει στον μεταφραστή ότι «οι παρειές ποτέ δεν χύνουν δάκρυα». Αλλά το αρχαίο κείμενο λέγει βαλέειν τ᾽ ἀπὸ δάκρυ παρειῶν. Λέτε και πάλι να μην ξέρει ο μεταφραστής ότι τα δάκρυα κυλούν στα μάγουλα; 

Για την απόδοση «στην Κρήτη [και] στην Αίγυπτο φέρνοντας προσάραξεν άνεμος και κύμα» (τα πλοία, γ 291 και γ 300) ο ΓΓ ενίσταται γιατί χρησιμοποιείται το «προσάραξεν» με ενεργητική σημασία αντί της μόνης παθητικής στα Νέα Ελληνικά, όπως υποστηρίζει). Το προσαράζω είναι πράγματι συνήθως αμετάβατο και φαντάζομαι πως το διδάσκει χρόνια τώρα ο Χατζηγιακουμής στους μαθητές του. Έπρεπε να πάρει την άδεια του σοφόμωρου κριτή του ο μεταφραστής για να κάνει το «ποιητικό άλμα» με την τόλμη ενός Ελύτη που δεν δίστασε να μας δώσει τον υπέροχα ανατρεπτικό στίχο Ο νικήσαντας τον Άδη και τον Έρωτα σώσαντας, / αυτός ο Πρίγκιπας των Κρίνων; Όφειλε όμως ο ΓΓ να γνωρίζει ότι εδώ πρόκειται για μια λογοτυπική έκφραση συχνή στην Οδύσσεια και στην οποία είναι ολοφάνερη η προσωποποίηση-μεταφορά, την οποία καθόλου δεν αντιλαμβάνεται ένας που θέλει να αυτοπροβάλλεται και σαν σπουδαίος λογοτέχνης. Άλλωστε τη συγκεκριμένη χρήση του ρήματος υποβοηθά η ενεργητική λειτουργία της πρόθεσης προς (προσ-άραξεν), και δεν βλέπει κανείς για ποιον λόγο να αρνείται την σχετική μεταφορική σημασία και να την έχει μες στο μυαλό του εμμονικά μόνο ως παθητική. Και πρέπει να ειπωθεί ακόμη, μια κι έξω, ότι ένα ποιητικό κείμενο και μια αντίστοιχη μετάφραση δεν είναι, και δεν πρέπει να κρίνονται, σαν Λεξικό. 

Η παραπομπή «στο ερμηνευτικό υπόμνημα Russo, Fernantez-Galliano, Heubeck» αποσκοπεί στο να εντυπωσιάσει τους αδαείς, ωστόσο ο ΓΓ κατάφερε να κάνει δυο (2) λάθη στην καταγραφή του ονόματος του ενός σχολιαστή: το σωστό είναι Manuel Fernandez-Galiano! Στην ουσία ο Χατζηγιακουμής κάθε άλλο παρά παρερμηνεύει τον στίχο, όπως του καταμαρτυρεί τοξεύοντας εναντίον του ο επιπόλαιος «κριτικός». Και πρώτα διερωτάται ο ΓΓ τι σημαίνει ακριβώς (δ 565) «άνετη άκρως βιοτή (;) υπάρχει στους ανθρώπους» (το ερωτηματικό δικό του), και ότι «για να κατανοήσουμε τον στίχο πρέπει να προστρέξουμε στο πρωτότυπο» (ο στίχος του πρωτοτύπου: ῥηΐστη βιοτή πέλει ανθρώποισιν, για τα Ηλύσια πεδία, όπου θα αναληφθεί ο Μενέλαος). Καταρχήν, η λαμπρή ποιητική λέξη «βιοτή» (υπάρχει μόνο εδώ στον Όμηρο) διατηρείται και στη μετάφραση, όχι μόνο γιατί γίνεται εύκολα αντιληπτή από τα αντίστοιχα νεοελληνικά βίος, βιός, (δια)βίωση ως «τρόπος ζωής» (άνετη άκρως ~ το υπερθετικό ῥηΐστη, βιοτή ~ ζωή), αλλά και γιατί για όσους έχουν κάπως ευρύτερη γνώση της ελληνικής γλώσσας παραπέμπει σε ανάλογη εικόνα με την ίδια λέξη σε κείμενο του περίφημου Αναστάσιμου Κανόνα που ακούγεται σε όλους τους ναούς το Πάσχα (και για 40 συνεχόμενες μέρες): Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν, Ἅδου τήν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου, ἀπαρχήν. Λέξη διαδεδομένη ευρύτατα σήμερα και στον επίσημο προφορικό και γραπτό εκκλησιαστικό κυρίως λόγο. Πώς είναι δυνατόν λοιπόν να μην αντιλαμβάνεται τη σημασία της λέξης στη μετάφραση και να χρειάζεται το πρωτότυπο για να κατανοήσει, όπως διατείνεται, ένας τόσο ειδικός ‒υποτίθεται!‒ στη γλώσσα, τη στιγμή που λέξη παραμένει ίδια σε πρωτότυπο και μετάφραση;

Η «κριτική» αυτή εκθέτει τον συντάκτη της και αποτελεί προϊόν φθόνου. Όσο και να θέλει ο ΓΓ δεν μπορεί να αχρηστεύσει τον μεταφραστικό μόχθο 25 χρόνων ενός κραταιού κλασικού φιλολόγου και ταλαντούχου νεοελληνιστή. Τι θα ήθελε ο ΓΓ; Είναι απλό: Να μη μιλάμε για το έργο του Χατζηγιακουμή! Ο Χατζηγιακουμής δεν δικαιούται να υπάρχει! Γιατί; Γιατί έτσι θέλει ο ΓΓ ‒ και το γράφει από το ύψος του Βήματος. Δεν φτάνει που η Χούντα του έκοψε την ακαδημαϊκή καριέρα όταν κατέλαβε ο αντίπαλός του Μπαμπινιώτης την θέση του επίκουρου καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών το 1973.[1] Κι όταν πολλά χρόνια αργότερα ο Χατζηγιακουμής, ο οποίος αν και εκτός πανεπιστημίου ουδέποτε εγκατέλειψε την έρευνα, μετέφρασε την Οδύσσεια, δεν θα έπρεπε να γίνει γνωστή αφού υπάρχει η μετάφραση του Μαρωνίτη! 

Αυθαιρετεί ο ΓΓ ισχυριζόμενος ότι με το αφιέρωμα τηςAthensReviewofBooks«η μεταφραστική μας ιστορία (τουλάχιστον όσον αφορά στην Οδύσσεια) χωρίζεται σε μια οιονεί “πριν ΜΚΧ” και σε μια “μετά ΜΚΧ” μεταφραστική εποχή». Οι κριτικές όμως που δημοσίευσε η ARB δεν λένε ούτε υπονοούν κάτι τέτοιο. Είναι αναγκαίο η κριτική να γίνεται με όρους φιλολογίας. Διαφορετικά παύει να είναι κριτική και εισέρχεται στην περιοχή της κακοήθειας. Στη συνέχεια διατυπώνει με μοχθηρία τον εντελώς αναιτιολόγητο και κούφο ισχυρισμό ότι το πολύμοχθο έργο του Χατζηγιακουμή «οδηγεί …πίσω σε “δασκαλίστικα”, φροντιστηριακού τύπου μεταφράσματα. Δεν εννοώ μόνο τους άμουσους και κακοτράχαλους “στίχους”, τις ερμηνευτικές παρενθέσεις μέσα στο σώμα της μετάφρασης (όπως γίνεται στα φροντιστηριακά λυσάρια), τις λογοτεχνίζουσες, “γλυκερές” εκφράσεις κ.ά.». Αλλά η ανελέητη εμπάθειά του ακυρώνεται από την επιπολαιότητά του, όταν γράφει κακόβουλα πως «Η συγκεκριμένη μετάφραση δεν οφείλεται σε άγνοια. Οφείλεται σε κάτι χειρότερο: στην πεποίθηση του μεταφραστή ότι ήρθε να ανοίξει τα στραβά μεταφραστικά μάτια μας, ακυρώνοντας όλες τις παλαιότερες μεταφραστικές προσπάθειες.» Ασύγγνωστη αυθαιρεσία. 

Δεν αντιλαμβάνεται επίσης κανείς ποια είναι ακριβώς η ένσταση και η διαφωνία του ΓΓ για την απόδοση του Ξεῖνε κακῶς ἀνδρῶν τοξάζεαι με το «Ξένε, κακώς ρίχνεις τα τόξα σου πάνω στους άνδρες» (χ 27 από την Μνηστηροφονία και τον φόνο του Αντίνοου, Ανθολόγιο, Απόσπασμα αρ. 93), αντιπροτείνοντας την ελεύθερη απόδοση των προαναφερθέντων ξένων ερμηνευτών: «Ξένε, δεν είναι για καλό σου να τοξεύεις εναντίον αυτών των ανδρών». Καταρχήν, έπρεπε να αντιληφθεί ότι διατηρείται εσκεμμένα το «κακώς» του πρωτοτύπου που αποδίδει εξαίρετα και στα Νέα Ελληνικά την διάνοια του κειμένου, και να έχει κάποια στοιχειώδη αίσθηση για τον ρυθμό και τον ήχο της απόδοσης καθώς και τη σκόπιμη (μετα)φραστική εγγύτητα προς το πρωτότυπο. Έπειτα, το «ρίχνεις τα τόξα σου», απολύτως συνώνυμο προς το «τοξεύεις», είναι μια ευρηματική απόδοση για να δηλώσει την ευρύτερη έννοια των συμφραζομένων εδώ, καθώς οι μνηστήρες πιστεύουν προς στιγμήν ότι ο Οδυσσέας σκότωσε κατά λάθος τον Αντίνοο (ότι δεν «τόξευσε» συνειδητά). Θα τον βοηθούσε πάντως να το καταλάβει αν διάβαζε, όπως έκανε ο υποφαινόμενος, τα σχετικά Σχόλια στον Γ΄ τόμο του Ανθολογίου, σ. 130-132, τον οποίο αγνοεί εντελώς. Και να εμφανίζεται έτσι λιγότερο «κούφος» (όχι «κουφός») με τη φιλολογική αυθεντία που μας αυτοπροβάλλει. Και θα πρέπει να του υπενθυμίσει κανείς ότι πρώτη αρχή μιας δίκαιης και αντικειμενικής κριτικής (ακόμη και κάποιου ασυνάρτητου σχολίου!) είναι να έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται γιατί και πώς λέει κανείς κάτι (και αυτό να κρίνει) και όχι να πετά ξεκάρφωτα τα δικά του. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, αφού είναι τόσο «δεινός» να καθίσει ο ίδιος να μεταφράσει την Οδύσσεια (ή έστω την Ιλιάδα). 

Τέλος, ο «κριτικός» φαίνεται να ξεσπαθώνει στο όνομα του Δ.Ν. Μαρωνίτη, ωσάν μετά τον Μαρωνίτη να απαγορεύεται να ακουμπήσει κανείς την Οδύσσεια. Ας επιτρέψει ο ΓΓ και σε άλλους να υπάρξουν, να γίνει γνωστή η δουλειά τους. Ιδίως μάλιστα όταν αυτοί οι κάποιοι δεν επεδίωξαν καν όχι απλά την προβολή, αλλά ούτε και την κοινολόγηση του 25χρονου μόχθου τους. Υπάρχουν κάποια δέντρα που κάτω από αυτά δεν φυτρώνει τίποτε. Ξεπετάγονται μόνο πού και πού κάτι δηλητηριώδη μανιτάρια. Μεταφορικά ο μύθος δηλοί ότι φυτρώνει ο φθόνος. Ο φθόνος που δηλητηριάζει το μυαλό των ανθρώπων και τους κάνει να φτάνουν στην αυτοέκθεση. Να γίνονται οι κούφιοι άνθρωποι, οι hollow men του Έλιοτ. Οι stuffed men. Από πότε όμως η έκφραση φθόνου αποτελεί κριτική;

* O Μανώλης Βασιλάκης είναι διευθυντής της Athens Review of Books. 

Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύεται στο τεύχος Ιουλίου – Αυγούστου της ARB.

ΜΕ ΤΟΝ ISRAEL GALVAN ΚΑΙ ΤΗΝ LA FIESTA ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΣ AVIGNON

Το "Πολύτροπον" με τον Israel Galvan μετά την δεύτερη La fiesta στη Βαρκελώνη 

Μετά το Festival Grec της Βαρκελώνης πορευόμαστε προς το μεγάλο, διεθνές φεστιβάλ της Αβινιόν στη Γαλλία. 

Πάντα με τον Israel Galvan και την περίφημη La fiesta. 

Θα δώσουμε εφτά παραστάσεις (από 16 έως 23 – με εξαίρεση την 20ή Ιουλίου), οι οποίες είναι ήδη sold out. 

Που θα παίξουμε; Στο περίφημο Παλάτι του Πάπα (PALAIS DES PAPES). 

Στις 19 Ιουλίου η La fiesta θα μεταδοθεί απευθείας από το Ευρωπαϊκό κανάλι artetv.

π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΕΤΣΗΣ: Πόσα γνωρίζει περί Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών Γρηγόριος ο «Αρχιπελαγίτης»;

Του Μ. Πρωτοπρεσβυτέρου Γεωργίου Τσέτση 

Με αφορμή τον σχολιασμό στην «Ιδιωτική Οδό» ενός πρόσφατου άρθρου του Πανοσιολογιωτάτου Ηγουμένου της Ι. Μονής Δοχειαρίου Αρχιμανδρίτου κ. Γρηγορίου, τουπίκλην «Αρχιπελαγίτη», περί του Πᾳγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών (ΠΣΕ), να μου επιτραπεί να αναφερθώ, με την σειρά μου, σε μερικές υπερβολές, ανακρίβειες και παρασιωπήσεις του ιδιόρρυθμου και οξύθυμου αυτού Αθωνίτου. 

Σχολιάζοντας τα όσα είχε πει προ έτους η εν Κρήτη Αγία και Μεγάλη Σύνοδος περί της συμμετοχής των Ορθοδόξων στο ΠΣΕ, Γρηγόριος ο «Αρχιπελαγίτης» ρωτούσε στο εν λόγω άρθρο του: «τὶ ὠφέλεια ἔχουμε νὰ συνδιαλεγώμαστε μ᾽ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους (δηλ. τούς Διαμαρτυρομένους)..., ποιός λόγος συντρέχει νὰ παρευρισκώμαστε ἐμεῖς οἱ ὀρθόδοξοι στὰ συνέδρια τῶν ἀρειανῶν καὶ ἀντιτριαδιτῶν»; 

Οίκοθεν νοείται ότι το να ασκεί κανείς κριτική για τις Θεολογικές τοποθετήσεις ή τις ανεπάρκειες του ΠΣΕ, είναι θεμιτό και επιβαλλόμενο. Το να χαρακτηρίζει, όμως, με μονοκονδυλιά όσους συμμετέχουν στον Διαχριστιανικό αυτό οργανισμό ως «αρειανούς» και «αντιτριαδίτες», αποτελεί, αν μη τι άλλο, άγνοια ή ηθελημένη παραποίηση της πραγματικότητας, με σκοπό την παραπληροφόρηση και τον ερεθισμό των πιστών. 

Δεν γνωρίζει ο άγιος Ηγούμενος ότι η εισδοχή μελών στο εν λόγω Συμβούλιο γίνεται επί τη βάσει του πρώτου άρθρου του Καταστατικού του Οργανισμού αυτού που ορίζει ότι: «Το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών είναι μια αδελφότητα εκκλησιών οι οποίες ομολογούν τον Κύριον Ιησούν Χριστόν ως Θεό και Σωτήρα και συνεπώς επιδιώκουν να εκπληρώσουν ομού την κοινή τους κλήση προς δόξαν του ενός Θεού, Πατρός Υιού και Αγίου Πνεύματος»; Νομίζει ότι Αγγλικανοί, Λουθηρανοί, Παλαιοκαθολικοί, Μεθοδισταί, Πρεσβυτεριανοί, Κόπτες, Αρμένιοι , Συρο-Ιακωβίτες, Αιθίοπες είναι «αντιτριαδικοί»; Δεν γνωρίζει ότι όλοι αυτοί αναγνωρίζουν το Σύμβολο Νικαίας-Κωνσταντινουπόλεως, δηλαδή το δικό μας «Πιστεύω», ως το κατ΄εξοχήν Οικουμενικόν Σύμβολον της Πίστεως; 

Στο εν λόγω άρθρο του ο άγιος Καθηγούμενος μας πληροφορεί ότι αυτό το Συμβούλιο των «Εκκλησιών» το είχε γνωρίσει από μικρό παιδί. Έστελνε, μας λέγει, τρόφιμα στα εκκλησιαστικά ιδρύματα. «Ἔστελνε μία φασολάδα κομμένη στὴν μέση, ἴσως ὁ προορισμός της δὲν ἦταν γιὰ ἀνθρώπους, κι ἕνα κίτρινο ὀλλανδικὸ τυρί. Τρώγωντάς τα αὐτὰ τὰ παιδιὰ στὴν τράπεζα τῆς Σχολῆς, γέμιζε ἡ ψυχή τους ἀγωνία νὰ προλάβουν. Κι ἐμεῖς (εννοεί προφανώς τους «ακραιφνείς» Ορθοδόξους!), προτιμούσαμε νὰ μείνουμε νηστικοί, παρὰ νὰ τὰ γευθοῦμε». (Ισως νόμιζαν ότι προερχόμενα από τη Δύση, φασόλια και τυρί δεν ήταν «χαλάλ»)! 

Μιλώντας, όμως, ειρωνικά και απαξιωτικά για την φασολάδα και το ολλανδικό τυρί, ο πολιός πατέρας, είναι σαν να αγνοεί την άκρως σημαντική για την Ελλάδα δραστηριοποίηση του ΠΣΕ στον τομέα της Διακονίας και της κοινωνικής πρόνοιας. Είναι σαν να μην έχει ακούσει ποτέ για την καταλυτική πρωτοβουλία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Σπυρίδωνος στις αρχές του ΄50 όπως συστήσει την Συνοδική Επιτροπή Αλληλοβοηθείας και αναθέσει στον καθηγητή Αμίλκα Αλιβιζάτο την συνεργασία της Ελλαδικής Εκκλησίας με το ΠΣΕ σε έργα που αποσκοπούσαν στη θεραπεία όχι μόνο των τεράστιων αναγκών των ευαγών ιδρυμάτων της, αλλά και των ζωτικών αναγκών σύνολης τής μετά μεγάλων δυσκολιών ανακάμπτουσας τότε μεταπολεμικής και μετεμφυλιακής Ελλάδας. 

Πόσοι γνωρίζουν σήμερα ότι η ανάπτυξη της πτηνοτροφίας στην Ήπειρο, από το 1951 ήδη, οφείλεται στην δραστηριοποίηση ενός κλιμακίου του ΠΣΕ; Επρόκειτο για πρωτοποριακό για την εποχή εκείνη έργο, το οποίο εκ των υστέρων και επί Αρχιερατείας Σεραφείμ ολοκληρώθηκε με την ανέγερση και τον εξοπλισμό του τελειότερου πτηνοσφαγείου των Βαλκανίων στα Γιάννενα. Πόσοι ξέρουν πως η γεωργική, κτηνοτροφική, μελισσοκομική ανάπτυξη των Κυθήρων και ποικίλα προγράμματα τουριστικής αναπτύξεως, οδοποιίας, αναδασώσεως, υδρεύσεως και ηλεκτροδοτήσεως πολλών χωριών του νησιού αυτού, υλοποιήθηκαν από κλιμάκιο του ΠΣΕ που είχε καλέσει για τον σκοπό αυτό ο τότε ποιμενάρχης της Επισκοπής αυτής, ο οξυδερκής και ευρύς τον νουν μακαριστός Μητροπολίτης Μελέτιος ο Γαλανόπουλος; Πόσοι Κυθήριοι σήμερα γνωρίζουν ότι το πρώτο αεροπλάνο της Ολυμπιακής που πέταξε προς το νησί τους τον Δεκέμβριο του 1971, προσγειώθηκε σε αεροδρόμιο, του οποίου τα σχέδια είχαν εκπονηθεί από το εν λόγω «οικουμενικό» κλιμάκιο; Πόσοι έχουν ακούσει πως, αν σήμερα η Σύμη δεν έχει πρόβλημα πόσιμου νερού, τούτο οφείλεται στο ότι ένα άλλο «οικουμενικό» κλιμάκιο του ΠΣΕ, είχε εγκαταστήσει στις αρχές της δεκαετίας του ΄60, μια πιλοτική μονάδα αφαλατώσεως του θαλάσσιου ύδατος; Πόσοι, τέλος, γνωρίζουν ότι δύο τυπογραφεία της Αποστολικής Διακονίας, επί Αρχιεπισκοπείας Σπυρίδωνος το 1951 και Σεραφείμ το 1981, είχαν συσταθεί με την συνδρομή του ΠΣΕ; 

Η «χέρι-χέρι» συνεργασία της Εκκλησίας της Ελλάδος με το ΠΣΕ και με άλλους φορείς της Οικουμενικής Κινήσεως, υπήρξε πολυδιάστατη. Στα πλαίσια του ευρύτατου αυτού διακονικού προγράμματος, ανεγέρθηκαν και συντηρήθηκαν, (με την αποστολή τόνων κλινοσκεπασμάτων, ρουχισμού και τροφίμων), Εκκλησιαστικά ιδρύματα εξήκοντα εννέα (69) Ι. Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος, ήτοι οικοτροφεία, γηροκομεία, ορφανοτροφεία, κέντρα νεότητος, παιδικοί σταθμοί, οικοκυρικές σχολές, συσσίτια, σχολές διακονισσών και νοσοκόμων. Από το Αιγαίο μέχρι τα Επτάνησα και από τη Μάνη ως την Μακεδονία και την Ήπειρο. Και θα μπορούσε να λεχθεί παρενθετικά ότι, από την ενίσχυση που εστάλη στην Ελλαδική Εκκλησία μέσω του ΠΣΕ, την «μερίδα του λέοντος» την είχαν λάβει οκτώ «Καντιωτικά» ιδρύματα, στην Πτολεμαΐδα, στο Αμύνταιο και την Φλώρινα! 

Ουσιαστική πτυχή της συνεργασίας αυτής, υπήρξε και το πρόγραμμα υποτροφιών, χάρις στο οποίο, από το 1948 ήδη, μετεκπαιδεύθηκαν σε διάφορες ετερόδοξες (αν θέλετε, «αιρετικές») Πανεπιστημιακές Θεολογικές Σχολές της Εσπερίας, περί τα 150 κληρικά και λαϊκά στελέχη της Ελλαδικής Εκκλησίας, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται Αρχιερείς, επώνυμοι Αγιορείτες, Πανεπιστημιακοί και καθηγηταί Μέσης Εκπαίδευσης, που επ΄ εσχάτων κράτησαν και συνεχίζουν να κρατούν ψηλά το λάβαρο του «αντιοικουμενισμού»! Ὀπως λ.χ. ο μακαριστός Γρηγοριάτης Ηγούμενος Γεώργιος Καψάνης, ο καθηγητής κ. Δημήτριος Τσελεγγίδης και ο Μητροπολίτης Γλυφάδος κ. Παύλος, ο οποίος (ας λεχθεί ανεκδοτικά!) προ τριετίας, στην Αίθουσα του Θρόνου στο Φανάρι, ενώπιον πλειάδος Αρχιερέων μου φίλησε το χέρι, εμού του Πρεσβυτέρου, ευγνωμονών, διότι το 1974 του είχα εξασφαλίσει υποτροφία του ΠΣΕ (δηλ. του θεσμικού οργάνου της «παναιρέσεως» του Οικουμενισμού, σύμφωνα με την γνώμη των «υπερμάχων» της Ορθοδοξίας), για ανώτερες σπουδές στις ΗΠΑ!! 

Τέλος, θα ήταν χρήσιμο να αναφερθεί ότι σε συνεργασία μεταξύ της Εκκλησίας της Ελλάδος και του ΠΣΕ, λειτούργησε επί χρόνια η καίρια Υπηρεσία υποδοχής και καθοδηγήσεως των παλιννοστούντων από την Δυτική Ευρώπη Ελλήνων εργατών, όπως και ένα πρόγραμμα επιστεγάσεως και επαγγελματικής αποκαταστάσεως των επαναπατριζομένων Ομογενών από την Ρουμανία, την Γιουγκοσλαβία, την Κίνα και την Σοβιετική Ένωση, σε συνεργασία, αυτήν τη φορά, με τις Ελληνικές Αρχές και την Υπάτη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Όλα αυτά, ήταν κάτι παραπάνω από «ακατάλληλα προς βρώσιν» φασόλια και ολλανδικά τυριά!!!

ΑΠΟΨΕ Η ΔΕΥΤΕΡΗ "LA FIESTA" ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ GREC ΣΤΗ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ

Συνάντηση του θιάσου La fiesta στις κερκίδες του θεάτρου Grec, πριν την αποψινή δεύτερη παράσταση στην Barcelona. 

Ο Israel Galvan μας οδηγεί!

Το "Πολύτροπον" ερμηνεύει στην παράσταση από τις κερκίδες!

Εν μέσω του κοινού!

Ο ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΤΗΣ ΔΟΧΕΙΑΡΙΟΥ ΚΑΙ Ο ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΗΣ ...ΕΠΙΒΗΤΟΡΑΣ!

Ο σεβαστός Καθηγούμενος της Ι. Μονής Δοχειαρίου του Αγίου Όρους Αρχιμανδρίτης Γρηγόριος (ο "Αρχιπελαγίτης", όπως αυτοπροσδιορίζεται), δημοσίευσε αυτές τις μέρες ένα ενδιαφέρον κείμενο για το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, στο οποίο παραθέτει ...πικάντικες πληροφορίες, με κορυφαία την παρακάτω: 

"Στὴν Ρόδο, σὲ μιὰ συνεδρία, μίλησε ἕνας προτεστάντης ἕνα ὁλόκληρο ἀπόγευμα. Ὅλοι θαύμασαν τὴν παιδεία του. Τὸ βράδυ ἔφαγαν ὅλοι στὸ ἑστιατόριο τοῦ ξενοδοχείου. 

Μετὰ τὸ φαγητὸ ἀνέβηκαν στὰ δωμάτια. Ὁ γερο-Ἰσίδωρος ὁ Καλύμνου ἀργοπόρησε καὶ ἀνέβηκε σιγά-σιγὰ νὰ βρῆ τὸ δωμάτιό του. 

Καταλάθος ἀνοίγει τὴν πόρτα ἄλλου δωματίου καὶ βλέπει τὸν σπουδαῖο λαλήσαντα προτεστάντη ἐπιβήτορα. Ἥρεμα τοῦ λέγει: «Excuse me»."

Διαβάζοντας αυτήν την αναφορά του σεβαστού Καθηγουμένου της Μονής Δοχειαρίου, αυτόματα μου ήρθε στο μυαλό η γνωστή παροιμία, την οποία σίγουρα έχει υπ' όψιν του και ο πολιός, θυμόσοφος Καθηγούμενος:

"Στο σπίτι του κρεμασμένου", άγιε Καθηγούμενε,"δεν μιλάνε για σχοινί". 

Π.Α.Α.

ΤΑ ΙΣΠΑΝΙΚΑ ΜΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ LA FIESTA ΑΠΟΨΕ ΣΤΗΝ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ

Flamenco y música bizantina, de Panagioti Ad.Andriopoulou

P. Andriopoulos: "Israel Galván és el primer coreògraf de tot el món que treballa amb un cor de música bizantina."

Flamenco y música bizantina, de Panagioti Ad.Andriopoulou

Hace un año leí en el periódico griego TO VIMA un artículo titulado «El flamenco y Oktoíjos». Era un texto de la filóloga y paleógrafa Paraskevñi Gkatzioufa, que editó 14 manuscritos de música bizantina que se encuentran en bibliotecas españolas y presentó en VIMA esta aventura emocionante. 

Los datos completos de su escrito son los siguientes: 

Paraskevi Gatsioufa EL LEGADO MUSICAL GRIEGO EN ESPAÑA - MANUSCRITOS GRIEGOS DE MÚSICA BIZANTINA EN BIBLIOTECAS ESPAÑOLAS. VOL. I: BIBLIOTECA NACIONAL DE ESPAÑA Editorial de la Universidad de Granada y Centro de Documentación Musical de Andalucía, Granada 2015 (página 275). 

Como ella menciona en su texto: «Este libro surgió de mi colaboración con el Centro de Documentación Musical de Andalucía. La razón por escribirlo era el programa científico de la Consejería de Cultura de la Junta de Andalucía titulado «Música Bizantina: Repertorio e Investigación paleografica de Manuscriptos Griegos musicales conservados en España» 

Dirigí el proyecto que fue aprobado después de mi proposición y trás la iniciativa del director del Centro de Documentación de Música. En el dicho centro inicialmente me impulsaron a recomendar una lista con bibliografía de música bizantina. Musicólogos e historiadores de música, entre ellos el director de la Fundación, consideran que no hay o parece haber una relación entre el flamenco y la música bizantina. Como filóloga especializada en filología clásica, la paleografía y la tradición manuscrita de texto, ha despertado en mí la idea de configurar una lista con los códigos giergos de España que iban a presentan interés en el estudio de la música bizantina». 

Es interesante que los musicólogos e historiadores de la música españoles consideran que no es o parece haber una relación entre el flamenco y la música bizantina. Algo que había sospechado cuando hace muchos años leí el libro del fallecido Tassos Lignadis - para mí Maestro de la Nación - titulado "Lorca y las raíces" (1964). 

Allí escribía: "La canción griega-luto sobrevivió a través de los siglos, mutando en un canto fúnebre. Con esta forma pasó a través de las tradiciones de las naciones medievales del sur de Europa. Con el mismo nombre (threnos-treni) llegó y fue aceptado por la Iglesia Española como parte de la liturgia... el cante jondo de Andalucía es la evolución del salmo elegíaco pre-cristiano y post-cristiano, profundamente arraigado en los ritos paganos". 

Lo antedicho analiza pertinentemente Stathis Galatis en su escrito «Cante jondo: El cante profundo de Andalucía y sus raíces", publicado en la revista electrónica de música Tar, en dos partes. 

Todo esto me hace pensar cuán... natural es la presencia dinámica una parte bizantina en un espectáculo de danza moderna, como la de famoso bailaor y coreógrafo sevillano Israel Galván.

Cuando me hicieron la propuesta de participar con todo mi grupo Polytropon en el espectáculo La Falsa Moneda que finalmente presentamos en Documenta14 en Atenas y en Kassel, no podía imaginar cuán informado había venido el inspirador y artista Pedro G.Romero. Me pidió la colaboración para actuar junto al famoso cantaor, y no sólo, Niño de Elche. En una parte de la función se requería un terirem y en otra parte himnos para la comunión. 

Y en Kassel tuvo la participación de Israel Galván, que bailaba al son de la música bizantina. Junto a ellos, la cantante tunecina Alia Sellami, que nos sorprendió cantando para todos las primeras frases de la primera estrofa de "Virgen Madre de Dios ..." de Petros Bereketi! 

Ahora vamos a Barcelona para La Fiesta, la nueva producción de dichos artistas. Es un reto más para nosotros, muy bonito. Convivir de nuevo, siempre llevando consigo algo nuevo de la inagotable riqueza de la tradición mediterránea. 

Μετάφραση: Χριστίνα Καράμπαμπα

Διαβάστε το ελληνικό κείμενο "Φλαμένκο και Βυζαντινή Μουσική  εδώ.

ΠΡΟΒΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ISRAEL GALVAN ΓΙΑ ΤΗΝ "LA FIESTA" ΣΤΗΝ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ

Με τον Israel Galván στην La fiesta, εδώ στην Βαρκελώνη.
Interpretació Israel Galván, Eloísa Cantón, Emilio Caracafé, El Junco, Ramón Martínez, Niño de Elche, Alejandro Rojas-Marcos, Alia Sellami, Uchi. 

Amb la col·laboració especial del cor Byzantine Ensemble Polytropon: Panagiotis Andriopoulos (director), Angelos Bentis, Charalampos Kalapanidas, Dimitrios Karadimas. 

Σήμερα το μεσημέρι, Δευτέρα 3 Ιουλίου 2017, πραγματοποιήθηκε και η συνέντευξη τύπου για την παράσταση, με όλους τους συντελεστές της "La fiesta" παρόντες. 
Το ενδιαφέρον των ΜΜΕ ζωηρό και οι ερωτήσεις καταιγιστικές. 
Το επ' εμοί, τόνισα ότι ο Israel Galván είναι ο πρώτος χορογράφος στον κόσμο που εισάγει βυζαντινή μουσική σε μια πολυμορφική παράσταση χορού, με σύγχρονη ματιά. 

ΜΕ ΤΟ «ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ» ΣΤΑ ΔΙΕΘΝΗ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΣ ΒΑΡΚΕΛΩΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΒΙΝΙΟΝ

Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) συμμετείχε στην τριήμερη παρέμβαση με τίτλο «La farsa monea», που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα από 19-21 Απριλίου 2017, στο πλαίσιο της μεγάλης ευρωπαϊκής διοργάνωσης documenta 14. 

Ήταν μια πρωτότυπη παραγωγή που σχεδιάστηκε από τον διάσημο Ισπανό χορευτή φλαμένκο και χορογράφο Israel Galván, τον τραγουδιστή Niño de Elche και τον καλλιτέχνη Pedro G. Romero. Οι ισπανοί καλλιτέχνες θέλησαν – εκτός των άλλων - να συνδυάσουν την βυζαντινή μουσική (την οποία απέδωσε το «Πολύτροπον») με το φλαμένκο και παραδοσιακά ισπανικά ακούσματα. 

Στη συνέχεια η παράσταση παρουσιάστηκε στο Kassel της Γερμανίας (9 και 10 Ιουνίου 2017) στην έδρα της documenta14. Τώρα το «Πολύτροπον» ταξιδεύει στην Βαρκελώνη της Ισπανίας και στην Αβινιόν της Γαλλίας, συμμετέχοντας στην νέα μεγάλη παραγωγή του Israel Galván “La Fiesta”. 

Θα συμμετάσχει στις παραστάσεις του Φεστιβάλ Grec 2017 της Βαρκελώνης στις 4 και 5 Ιουλίου και στη συνέχεια, 13-23 Ιουλίου, στο Διεθνές Φεστιβάλ της Αβινιόν. 

Το Σύνολο «Πολύτροπον», για την συγκεκριμένη παραγωγή, αποτελούν οι: Παναγιώτης Ανδριόπουλος, Χαράλαμπος Καλαπανίδας, Άγγελος Μπέντης, Δημήτρης Καραδήμας.