ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΤΩΝ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Το άρθρο μας  για την περιφορά ιερών λειψάνων στο site της Athens Voice, αναδημοσιεύεται σε διάφορους ιστότοπους. Παραθέτουμε εδώ κάποιους ενδεικτικά. 

Την ώρα που τα ΜΜΕ και συγκεκριμένοι υπερσυντηρητικοί κύκλοι του ευρύτερου χώρου της Εκκλησίας υποδέχονται με όρους ειδωλολατρικούς τα λείψανα αγίων της Ορθοδοξίας, ένας θεολόγος στέκεται στο ύψος των περιστάσεων και αποδομεί πλήρως όλη αυτή την τελετουργία. 

Παραθέτω ένα απόσπασμα από το εξαιρετικό άρθρο του θεολόγου Παναγιώτη Ανδριόπουλου στην Athens Voice:

Από την σελίδα parapolitiki. 

Η εκκλησία και τα λείψανα των αγίων 
Προκάλεσε ιδιαίτερα ευμενή σχόλια, όπου κι αν δημοσιεύτηκε το άρθρο του Πατρινού θεολόγου Παναγιώτη Ανδριόπουλου, με αφορμή τη συζήτηση που «επικαιροποιήθηκε» τις τελευταίες ημέρες, αναφορικά με τα λείψανα των αγίων και την τιμή που τους αποδίδεται. Ο κ. Ανδριόπουλος δημοσίευεσε το πιο κάτω άρθρο του στην «athensvoice.gr».
Από το site της εφημερίδας ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ.

ΓΙΑ ΤΑ ΠΕΡΙΦΕΡΟΜΕΝΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΣΤΗΝ ATHENS VOICE

Athens Voice

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Μία απλή περιδιάβαση στο διαδίκτυο και κυρίως στις ιστοσελίδες με εκκλησιαστικές ειδήσεις, μας πείθει για την …ενδημική νόσο που έχει ενσκήψει στον εκκλησιαστικό, αλλά και στον δημόσιο βίο.

Ανεξέλεγκτη – και άρα πληθωρική – μεταφορά και περιαγωγή ιερών λειψάνων και εικόνων, σε όλη την ελλαδική επικράτεια. Το φαινόμενο, σ’ αυτή την άνευ ορίου εκδοχή του, είναι σχετικά νέο, δηλ. υπόθεση των τελευταίων 20 περίπου χρόνων. Την τελευταία οκταετία, όμως, η έξαρση είναι τεράστια. Ίσως, τελικά, εξηγείται και αυτό το φαινόμενο στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης. 

Αν είχαμε ένα καθημερινό «δελτίο» μεταφοράς ιερών κειμηλίων μόνο στην Αττική, θα εντυπωσιαζόταν ο καθείς από την πρωτοφανή κινητικότητα. 

Από θεολογικής σκοπιάς, η μεταφορά και χρησιμοποίηση των ιερών λειψάνων κατά το δοκούν συνιστούν φοβερή εκκοσμίκευση! Mε άλλα λόγια τέτοιες πρακτικές δεν καλύπτουν την μεταφυσική αναγκαιότητα της ύπαρξης, δεν οδηγούν στην εκ νέου ανακάλυψη της απoλεσθείσας πνευματικότητας, αλλά φέρνουν στην επιφάνεια μια "μαγική" εκδοχή της Εκκλησίας, που συνιστά αλλοτρίωση. Και - φευ! - φαίνεται να αναγκάζεται η Διοικούσα Εκκλησία να υιοθετήσει στοιχεία οθνεία για να μη χάσει τα προνόμια της "επικρατούσας θρησκείας". 

Η περιφορά λειψάνων σήμερα γίνεται: 

- Για λόγους οικονομικούς, δηλαδή να σπεύσουν να προσκυνήσουν οι πιστοί δίδοντας τον όβολό τους. 

- Για λόγους πνευματικής χειραγώγησης των πιστών, οι οποίοι εθίζονται στη λατρεία και όχι στην τιμή των λειψάνων, στα θρυλούμενα θαύματα, στις προφητείες και δεν μπαίνουν ποτέ στην ουσία του Χριστιανισμού, που είναι η αληθινή πνευματικότητα, η πίστη, η ελπίδα, η αγάπη και βέβαια η ευθύνη! 

- Για λόγους προσωπικής προβολής των ιερωμένων που κινούν και διεκπεραιώνουν την όλη διαδικασία, η οποία δεν είναι και τόσο απλή υπόθεση. Για να πετύχει η όλη διοργάνωση απαιτείται μια …σκηνοθεσία (αγήματα, λιτανείες, πλήθος ιερέων και λαού, ΜΜΕ, παρουσία πολιτικών παραγόντων κ.λπ.). Όμως ο υπερπερισσεύων ναρκισσισμός κάνει θαύματα! 

Τα λείψανα θα πρέπει να μένουν εκεί όπου φυλάσσονται και να μην περιφέρονται. Οι πιστοί, αν θέλουν, να πάνε εκεί όπου βρίσκονται να τα προσκυνήσουν. Τρανή απόδειξη είναι τα τρία άφθαρτα λείψανα των Αγίων της Επτανήσου (Διονυσίου, Γερασίμου και Σπυρίδωνος) που δεν βγαίνουν ποτέ από την τόπο τους. 

Για την πρακτική της εγκαθίδρυσης αντιγράφων περιπύστων και θαυματουργών εικόνων, ας όψεται ο ...ευρηματικός ηγούμενος της Μονής Βατοπεδίου Εφραίμ, ο οποίος – εκτός της περιφοράς της Αγίας Ζώνης ανά την οικουμένη - λάνσαρε με μεγάλη επιτυχία τη νέα αυτή ατραξιόν. Περιάγει αντίγραφα (πληρωμένα από ρώσους μεγιστάνες) ανά τας ρύμας και τας οδούς, ενισχύοντας έτσι το αδιαφιλονίκητο πλέον προφίλ του. Είναι ο μαιτρ του είδους: πώς χρησιμοποιεί την Παναγία για να δοξάζεται εκείνος. 

Τα αντίγραφα ευδοκιμούν γιατί οι σημερινοί κληρικοί (αρχιερείς, ηγούμενοι και λοιποί που κινούν και συντηρούν αυτή την ιστορία) είναι - φευ! - αντίγραφα! 

Τείνουμε, ως Ορθοδοξία, σε ...φαιδρά καταντήματα. Μας λέει η είδηση, ήδη πριν πέντε χρόνια (2012): Η «Εκκλησία του Κοπιμισμού» (Εκκλησία του Αντιγραφισμού, σε ελεύθερη απόδοση) κατάφερε να αναγνωριστεί ως επίσημη θρησκεία από την κυβέρνηση της Σουηδίας, μιας χώρας όπου το παράνομο κατέβασμα ταινιών και μουσικής είναι διαδεδομένη συνήθεια. Για τους κοπιμιστές, η πληροφορία είναι ιερή και το copy-paste είναι ένα είδος θρησκευτικού μυστηρίου. Μάλιστα, το CTRL+C και το CTRL-V, οι συντομεύσεις για αντιγραφή και επικόλληση στον υπολογιστή, είναι τα ιερά σύμβολα της παράξενης θρησκείας! 

Στις μέρες μας – κυρίως λόγω Εφραίμ – κάθε μήνα κάμποσα αντίγραφα Βατοπαιδινών εικόνων εγκαθίστανται σε ναούς και μονές της Ελλαδικής επικράτειας, με τους πιστούς να συρρέουν στα ανάλογα …events. 

Ένα άλλο απίθανο δεδομένο είναι ότι πλέον δεν αρκεί το ένα λείψανο για τον …κορεσμό των πιστών. Μαζί του μεταφέρεται και ένα άλλο. Για παράδειγμα, αυτές τις μέρες στον Πειραιά έχουν τεθεί προς προσκύνησιν από την Μητρόπολη Βεροίας, η εικόνα της Παναγίας Σουμελά και τεμάχιο λειψάνου του Αγίου Λουκά του ιατρού, Αρχιεπισκόπου Συμφερουπόλεως και Κριμαίας. 

Και βέβαια δεν αγγίζουμε το λίαν ευαίσθητο θέμα της αυθεντικότητος όλων των περιαγομένων λειψάνων, διότι είναι πραγματικά πολύ μεγάλο. 

Εν κατακλείδι, η όλη ιστορία της μεταφοράς και περιαγωγής ιερών κειμηλίων στις μέρες μας, αποκαλύπτει μια Εκκλησία γυμνή πνευματικότητος. Δυστυχώς, η συνάντηση με το λείψανο του αγίου - όπως γίνεται σήμερα - αποκλείει την συνάντηση με το μυστήριο…

Ο ΠΕΝΤΑΓΛΩΣΣΟΣ ΕΛΥΤΗΣ ΣΤΗΝ 14η ΔΙΕΘΝΗ ΕΚΘΕΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Η πεντάγλωσση έκδοση «Ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας!» του Οδυσσέα Ελύτη με τη μουσική του Γιώργου Κουρουπού (εκδόσεις Ίκαρος) παρουσιάστηκε το Σάββατο 13 Μαΐου 2017 στην 14η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. 

Για την ξεχωριστή αυτή έκδοση της πεντάγλωσσης ανθολογίας ποιητικού και πεζού λόγου του Οδυσσέα Ελύτη, μίλησαν η Ιουλίτα Ηλιοπούλου και ο Γιώργος Κουρουπός, καθώς και η καθηγήτρια Σχολής Καλών Τεχνών Α.Π.Θ. Αλεξάνδρα Βουτυρά. Τη συζήτηση συντόνισε η φιλόλογος, κριτικός βιβλίων Λαμπρινή Κουζέλη. 

Η γενική γραμματέας του ΔΣ του Τελλογλείου, καθηγήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών Α.Π.Θ. Αλεξάνδρα Βουτυρά, υπενθύμισε την επιτυχία της έκθεσης για τον Ελύτη πριν από ένα χρόνο στο Τελλόγλειο. Τόνισε επίσης ότι είναι πολύ σημαντικό που το βιβλίο συνδέει λόγο, εικόνα και εικαστικό αποτέλεσμα κι ότι έχει μεταφραστεί σε πέντε γλώσσες. Αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη μουσική που σφραγίζει το έργο του Ελύτη παρατηρώντας ότι "ακόμη κι οι εικόνες του και οι πινελιές του παρόλο που δεν έχουν ήχο είναι σαν μια μελωδία, σαν να ακούς το χρώμα και τις πινελιές του". 

ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΙΛΩΝ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ

Σε λίγες ημέρες θα δοθεί η τελευταία παράσταση της ΕΛΣ στο θέατρο Ολύμπια με την όπερα ΡΕΑ του Σπύρου Σαμάρα. Όπως ακριβώς ξεκίνησε.. Η αυλαία θα πέσει, τα φώτα θα σβήσουν, η σκηνή θ’ αδειάσει, οι μουσικές θα σωπάσουν. Η πόρτα θα κλείσει αφήνοντας ένα κτίριο γεμάτο από τις ανάσες των δημιουργών. Μέχρι τη στιγμή που κάποιος με αγάπη κι έμπνευση ξανακάνει αυτές τις ανάσες τραγούδι. Γιατί όταν οι άνθρωποι φεύγουν αφήνοντας πίσω τους τέχνη υψηλή, εμπνέουν τους επόμενους να διατηρήσουν τη μνήμη. Αυτή την παραγωγική μνήμη που μας εκτοξεύει στο μέλλον, ακριβώς επειδή αντιστέκεται στην ερήμωση.
Η Εταιρεία Φίλων Εθνικής Λυρικής Σκηνής διοργανώνει συναυλία στο Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού, Λεωφόρος Β. Αμαλίας 4, 5ος όροφος, Πλατεία Συντάγματος, την Τρίτη 23 Μαΐου 2017, 7.30 μ.μ. με τη σοπράνο Δάφνη Πανουργιά.

Τη συνοδεύει στο πιάνο ο Μάριος Καζάς. 

Σχολιάζει ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος. 

Το Ίδρυμα Άγγελου και Λητώς Κατακουζηνού είναι ένα σπίτι μουσείο με τη γοητεία και την ιστορία της γενιάς του ‘30 στο κέντρο της Αθήνας. Η συναυλία αποτελεί μια επιλογή και ανθολογία κάποιων από τους δημιουργούς που συνδέθηκαν με την ιστορική, πλέον, Οικία Κατακουζηνού. 

Για τη ζωή και το έργο του ζεύγους Κατακουζηνού θα μιλήσει η μουσειολόγος και ψυχή του Ιδρύματος Σοφία Πελοποννησίου.  

Η εκδήλωση αυτή αφιερώνεται στο μέλλον του Θεάτρου Ολύμπια με την ευχή να παραμείνει ένας ενεργός χώρος πολιτισμικής αναφοράς στο κέντρο της Αθήνας.

ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΟΥΖΗΝΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΙΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΕΚΤΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟ "ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΠΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ" ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ;

Ο Πατριάρχης των Κοπτών Θεόδωρος με τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Ιερώνυμο.
Φωτογραφία: Ευρωκίνηση/Χρήστος Μπόνης.

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Το γνωστό οικουμενιστοφάγο και γενικώς «ανθρωποφάγο», «Γραφείο επί των Αιρέσεων και Παραθρησκειών» της Μητροπόλεως Πειραιώς, εξέδωσε μία ακόμη ανακοίνωση – σεντόνι, στην οποία αναφέρεται – αυτή την φορά – στην Ιδιωτική Οδό μας, με αφορμή την ανάρτησή μας «Παύσον Εκκλησίας τα σκάνδαλα», του Θανάση Παπαθανασίου. 

Δεν πρόκειται φυσικά να …απαντήσω στους συντάκτες, διότι απλά δεν καταδέχομαι. Επισημαίνω μόνο κάποια αυτονόητα για όσους καταλαβαίνουν τα προφανή. 

Η Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία ανήκουν (;) οι συντάκτες:

1. Συμμετείχε κανονικά και υπέγραψε τις αποφάσεις της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας, και με σχετική εγκύκλιο της προς τον λαό (παρά τις όποιες ενστάσεις μπορεί να υπάρχουν), υιοθετεί το πνεύμα και το γράμμα της Συνόδου. Επομένως οι Πειραιώτες που αρνούνται πεισματικά την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο, θέτουν εαυτούς εκτός Εκκλησίας με την διαρκή άρνηση και πολεμική της Συνόδου. 

2. Οι συντάκτες παραθέτουν εκτενές απόσπασμα της επιστολής του Μητροπολίτου τους Πειραιώς Σεραφείμ, προς τον Πατριάρχη των Κοπτών Θεόδωρο Β’, δια της οποίας του «αποδεικνύει» πόσο «αιρετικός» είναι και τον καλεί να «επιστρέψει» στην Ορθοδοξία. Δηλαδή, ο Μητροπολίτης Πειραιώς αμφισβητεί ευθέως την Εκκλησία στην οποία ανήκει, δηλ. την Εκκλησία της Ελλάδος, η οποία πρόσφατα δέχθηκε επισήμως και πανηγυρικώς τον Κόπτη Πατριάρχη προς τον οποίο ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος είπε «να εμβαθύνουμε σε όσα μας ενώνουν». Αν ο Σεβ. Πειραιώς θέλει να τονίζει όσα μας χωρίζουν, μήπως θα πρέπει να καταφύγει σε κάποια άλλη Εκκλησία για να …αναπαυθεί; 

3. Κατακλείουν το κείμενό τους οι υπεύθυνοι του Γραφείου με την αμίμητη φράση προς τον Θανάση Παπαθανασίου: «Ελπίζουμε και προσευχόμαστε για την μετάνοιά σας». Δηλαδή αυτοί οι «σεσωσμένοι» ελπίζουν την μετάνοια του άλλου! 

Συμπέρασμα: Η αποτείχιση, οι Γ.Ο.Χ. (και ίσως όχι όλοι), οι κάθε λογής «σωτήρες», ταιριάζουν στην Μητρόπολη Πειραιώς. Στο καλό και με τη νίκη της «Ορθοδοξίας» τους. 

Ας όψεται η μακροθυμία του Οικουμενικού Πατριάρχη που δεν θέτει σε ακοινωνησία τους διάφορους Καλαβρύτων και Πειραιώς, ώστε να περισωθεί κάπως η Εκκλησία μας από τον διεθνή διασυρμό...

Η Αντιπροσωπεία της Εκκλησίας της Ελλάδος υπό τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. 

"ΠΕΡΑ ΣΤΟ ΘΟΛΟ ΠΟΤΑΜΙ" ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΑΦΝΗ ΠΑΝΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΛΙΟΥ

Σαν σήμερα - 12 Μαϊου 1992 - "έφυγε" ο Νίκος Γκάτσος. 

Έτσι, παραθέτουμε - όλως ενδεικτικώς - το περίφημο τραγούδι "Πέρα στο θολό ποτάμι" από τον Μεγάλο Ερωτικό του Μάνου Χατζιδάκι.  

Ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα ευτύχησε να έχει ένα ποιητή για μεταφραστή στην Ελλάδα: τον μεγάλο Νίκο Γκάτσο. 

Θέατρο και ποίηση, λοιπόν. Ματωμένος Γάμος (1948), Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμα (1945), Περλιμπλίν και Μπελίσα (1960), θεατρικά έργα - ορόσημα του Λόρκα, ανεβασμένα στην Ελλάδα από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν, σε μετάφραση Νίκου Γκάτσου και μουσική Μάνου Χατζιδάκι. Ο Χατζιδάκις στον Μεγάλο Ερωτικό του (έργο 30, 1972), ενέταξε και το τραγούδι Πέρα στο θολό ποτάμι, από το έργο Περλιμπλίν και Μπελίσα. Η Φλέρυ Νταντωνάκη το ερμηνεύει εξαίσια στον δίσκο.

Εδώ αναρτούμε μια πολύ πρόσφατη ερμηνεία του τραγουδιού "Πέρα στο θολό ποτάμι", από την Δάφνη Πανουργιά, με την συνοδεία της ορχήστρας και την χορωδίας του Μουσικού Σχολείου Ιλίου που διευθύνει ο συνθέτης Ιωσήφ Βαλέτ. 

Πρόκειται για ένα στιγμιότυπο από την εκδήλωση "Διαδρομές του Φεγγαριού", που πραγματοποιήθηκε στον Πύργο Βασιλίσσης (Κτήμα Σερπιέρη), στο Ίλιον, την Τετάρτη 10 Μαϊου 2017. Πρωταγωνιστής το Μουσικό Σχολείο Ιλίου, που παρουσίασε ένα προσεγμένο αφιέρωμα στον Μάνο Χατζιδάκι και τον Νίκο Γκάτσο, με άξονα το φεγγάρι που τόσο ύμνησαν!

Michail Travlos: PROGRESSIONS

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο ψηφιακός δίσκος Progressions, περιλαμβάνει σε πρώτη παγκόσμια ηχογράφηση, έργα του συνθέτη και καθηγητή ανώτερων θεωρητικών Μιχάλη Τραυλού για σόλο φλάουτο, φλάουτο και άρπα και φλάουτο με κιθάρα. Το CD είναι αντιπροσωπευτικό της εργασίας του Μ. Τραυλού στα όργανα φλάουτο και κιθάρα και καλύπτει ένα ευρύ χρονικό φάσμα, από το 1983 έως σήμερα. 

Το έργο Forest Birds Arias, για σόλο φλάουτο (2003 και 2015), και μάλιστα σε διάφορες εκδοχές του οργάνου (piccolo, alto flute, bass flute) είναι ένα έργο που ο συνθέτης είχε επεξεργαστεί παλαιότερα και σε μία πρωτοποριακή μορφή: Three forest bird arias for flute (alto flute), natural sounds, electronics and video art. Εδώ ηχογραφείται …γυμνό, χωρίς, δηλαδή, τους φυσικούς ήχους και φυσικά χωρίς το video art – το οποίο αποτελεί μία ακόμα δεξιότητα του Μιχάλη Τραυλού – και αναδεικνύεται μια σύγχρονη συνθετική ματιά στο υλικό που προσφέρει το τιτίβισμα των πουλιών, ένα άκουσμα απολαυστικό για όλους τους ανθρώπους. 

Η αναζήτηση του συνθέτη στον κόσμο των ήχων των πουλιών αποτυπώνεται με ενάργεια και στο έργο Five Birds of the Wild Forest for solo flute (2016). Πρόκειται για πέντε «τιτιβίσματα» συγκεκριμένων πουλιών, δηλαδή για πέντε – ενός λεπτού κομμάτια – για φλάουτο σόλο. Στο έργο GBR for flute (alto flute) and harp (2016), έχουμε μια πραγματικά θαυμαστή συνομιλία φλάουτου και άρπας, ερμηνευμένη από δύο σημαντικές σολίστ: την Ιβόνα Γκλίνκα και την Anna Sikorzak – Olek στην άρπα. Ο συνδυασμός των δύο οργάνων έχει δώσει εξαιρετικές μουσικές διαχρονικά, αλλά αποτελεί και μία πρόκληση για την σύγχρονη μουσική δημιουργία. Ο Μ. Τραυλός αξιοποιεί μεθοδικά όλες τις σύγχρονες τεχνικές για την σύνθεση μικρών, αισθαντικών κομματιών για τα δύο αυτά όργανα. 

Το έργο The Castle of Kwidzyn for solo alto flute (2013), έχει παρουσιάσει ο συνθέτης σε συναυλίες με σολίστ την Ιβόνα Γκλίνκα και video art. Το κάστρο του Kwidzyn βρίσκεται στην Βόρεια Πολωνία και η ιστορία του αρχίζει τον 13ο αιώνα. Ο συνθέτης την …διατρέχει σ’ αυτή την σύνθεσή του, με οδηγό το φλάουτο που ξέρει να αφηγείται καλά!

Η κιθάρα είναι ένα όργανο που έχει απασχολήσει ιδιαιτέρως τον Μ. Τραυλό και πολλοί σπουδαίοι έλληνες κιθαριστές παίζουν τις συνθέσεις του για κιθάρα, καθώς παρουσιάζουν ξεχωριστό δεξιοτεχνικό και ηχοχρωματικό ενδιαφέρον. Στον δίσκο περιλαμβάνονται τα Duetti για φλάουτο και κιθάρα (1996), τα οποία ερμηνεύουν υποδειγματικά η Ιβόνα Γκλίνκα και ο Άγγελος Μπότσης. 

Στο CD υπάρχουν και οι Progressions για σόλο φλάουτο, αφιερωμένες από τον συνθέτη στην σύζυγό του Ιβόνα Γκλίνκα. Να σημειώσουμε ότι ο Μ. Τραυλός έχει ασχοληθεί με Progressions για σόλο όργανο από το 1983 - για σόλο όμποε - που το 2007 έγιναν για σόλο φλάουτο. 

Η Ιβόνα Γκλίνκα παραμένει η σταθερή αξία στην υπόθεση «φλάουτο στην ελληνική μουσική». Είναι σίγουρο ότι η ουσιαστική συμβολή της θα αποτιμηθεί όπως πρέπει, στο μέλλον.

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΤΟΥ ΦΕΓΓΑΡΙΟΥ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟΝ ΠΥΡΓΟ ΒΑΣΙΛΙΣΣΗΣ ΣΤΟ ΙΛΙΟΝ (ΦΩΤΟ)

Καλησπέρα σας, από τον Πύργο Βασιλίσσης (Κτήμα Σερπιέρη), εδώ στο Ίλιον, αγαπητοί συνοδίτες. 

Απόψε εδώ θα πραγματοποιηθεί μια μουσικοχορευτική εκδήλωση αφιερωμένη στο μαγιάτικο φεγγάρι και τις διαδρομές του από την Αρκαδία στο Ίλιον. 

Ο Δήμος Ιλίου σε συνεργασία με το σύλλογο Αρκάδων Ιλίου και το Μουσικό Σχολείο Ιλίου, διοργανώνουν από κοινού αυτή την μουσική φεγγαρόλουστη βραδιά, με πρωταγωνιστές, βέβαια, τους μαθητές και τις μαθήτριες του Μουσικού Σχολείου Ιλίου, οι οποίοι θα ερμηνεύσουν τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι.

Μαζί τους θα συμπράξει η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά. 

Να σημειώσουμε ότι τo κτήμα του Πύργου Βασιλίσσης γεννήθηκε από το όραμα της βασίλισσας Αμαλίας για την δημιουργία μιας πρότυπης αγροτικής εγκατάστασης, στην οποία θα δοκιμάζονται καινούριες παραγωγικές μέθοδοι για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής γεωπονίας.

Περισσότερα δείτε εδώ.

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΙΜΗΣ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ ΣΤΟΝ ΛΥΚΟΥΡΓΟ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟ ΣΤΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Την Πέμπτη 18 Μαΐου 2017, ημέρα κατά την οποία συμπληρώνονται ακριβώς τρία χρόνια από την εκδημία του αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου (1941-2014), ιδρυτή και χοράρχη της “Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας”, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση τιμής και μνήμης, στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. 

Η εκδήλωση θα αρχίσει στις 8 το βράδυ και διοργανώνεται από το “Καλλιτεχνικό Σύνολο Πολύτροπον”. 

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει σπάνιο οπτικοακουστικό υλικό από το αρχείο της Σωτηρίας Αδάμ (συνθέτις –μουσικολόγος) και της Στέλλας Αρκέντη (σκηνοθέτης – παραγωγός), οι οποίες είχαν συνεργαστεί με τον Λυκούργο Αγγελόπουλο για την παραγωγή συνολικά εννέα εκπομπών που μεταδόθηκαν από τον «Τηλεοπτικό Σταθμό της Βουλής». Μεταξύ άλλων θα παρουσιαστεί και ένα απόσπασμα συνέντευξης του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, όπου ο Μακαριώτατος μιλάει για τον Λυκούργο Αγγελόπουλο και το έργο του. 

Επίσης, από το αρχείο του Παναγιώτη Ανδριόπουλου, θα προβληθεί ένα απόσπασμα από την μεγάλη συναυλία που πραγματοποίησε η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία στην Πάτρα το 2006, στο πλαίσιο του θεσμού «Πάτρα – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2006», μετά από πρόσκληση του Θάνου Μικρούτσικου. Στην συναυλία αυτή η ΕΛ.ΒΥ.Χ. ερμήνευσε έργα των δύο μεγάλων της Βυζαντινής μουσικής, του Ρωμανού του Μελωδού και του Ιωάννη Κουκουζέλη. 

Ο Λιβανέζος Roni Bou Saba, θεολόγος, φιλόλογος και μαθητής για ένα διάστημα του Λυκούργου Αγγελόπουλου, θα αναφερθεί στην απήχηση του έργου του στον Λίβανο. 

Την παρουσίαση και την επιμέλεια της εκδήλωσης έχει αναλάβει ο υπεύθυνος του Συνόλου "Πολύτροπον", Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Την αφίσα της εκδήλωσης φιλοτέχνησε ο Ιωάννης - Πορφύριος Καποδίστριας. 

Υπενθυμίζεται ότι το “Πολύτροπον”, σε συνεργασία με το “Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου”, είχε πραγματοποιήσει και πέρυσι (16-5-2016), στον ίδιο χώρο, αφιέρωμα με θέμα: «Η συμβολή του Λυκούργου Αγγελόπουλου στη σύγχρονη λόγια ελληνική μουσική».

Ο "ΜΟΝΟΤΑΤΟΣ" ΚΑΙ ΑΠΟΤΥΧΗΜΕΝΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ

Ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων κ. Αμβρόσιος σε τοιχογραφία
στον πρόναο της Μονής του Μ. Σπηλαίου 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Διερωτάται «και πάλιν» ο «μόνος, μονότατος» - κατά την δική του έκφραση – Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιος, αν οδηγούμεθα σε «νέο σχίσμα της Ορθοδοξίας». 

Την «αγωνία» του αυτή την εξέφρασε με ..έντονο τρόπο τόσο στην πρόσφατη «ανοικτή επιστολή προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη» Βαρθολομαίο, όσο και σε σημερινό κείμενό του, στο οποίο καταγράφει τον απόηχο της επιστολής του. 

Μα το θέμα για τον Σεβασμιώτατο είναι παλιό και το ξέρει καλά. Οπότε, εφ’ όσον είναι εναντίον της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδοξίας, εναντίον των άλλων «Εκκλησιών», εναντίον, εναντίον… δεν έχει παρά να ακολουθήσει το ...λογικό πρόβατό του, τον κ. Παναγιώτη Σημάτη, ο οποίος εκφράζει τις ίδιες ακριβώς απόψεις, και να αποτειχιστεί. Κανονικά θα έπρεπε να ζητήσει συγγνώμη από τον κ. Σημάτη γιατί του επέβαλε στο παρελθόν πνευματικό επιτίμιο για θέματα τα οποία σήμερα ασπάζεται και ομολογεί μεγαλοφώνως. 

Έστω… ημάρτηκε. Ας μετανοήσει αποτειχιζόμενος για να κρατήσει «ανόθευτη» την πίστη του.

Γράφει στον Πατριάρχη ο Καλαβρύτων: «…διαπομπεύσατε το ταπεινό όνομά μου, εφιστώντας την προσοχή του Αρχιεπισκόπου μας, «ίνα προφυλάξη το ιερόν Σώμα της Ιεραρχίας από τις ακραίες φωνές των Ιεραρχών Καλαβρύτων και Πειραιώς…». Σας ερωτώ μετά παρρησίας: Γιατί αυτή η διαπόμπευση, Παναγιώτατε, ενός γηραιού πλέον Μητροπολίτου, συγχρόνως δε και εν Χριστώ Αδελφού Σας; Γιατί τόση υπεροψία; Γιατί τόση σκληροκαρδία; Δεν θα ήτο περισσότερο πνευματικός τρόπος, εάν γράφατε ένα πατρικό Γράμμα προς την ελαχιστότητά μου, συνιστώντες σύνεση και προσοχή;» 

Ευτυχώς που ο Πατριάρχης μη απαντώντας στις αλλεπάλληλες φρενήρεις εκκλήσεις του Καλαβρύτων – υπό μορφήν ανοικτών επιστολών – τον καθιστά άξιον πάσης περιφρονήσεως και παραγκωνισμού. 

Γράφει στον Πατριάρχη ο Καλαβρύτων: «Δεν ημπορώ να λησμονήσω ότι, όταν τα καλοκαίρια συναντιόμασταν στη Γενεύη, στο Πατριαρχικό Κέντρο του Chambèsy, Υμείς, χωρίς καμιά απολύτως αιτία, με χαιρετούσατε «μακρόθεν» με μια αυξανόμενη υπεροπτική διάθεση!». 

Αλήθεια, μπορεί να μας πει ο Σεβασμιώτατος τι έκανε τα καλοκαίρια στην Ελβετία; Δεν θέλουμε να πιστέψουμε ότι για δεκαετίες έκανε πολυτελείς διακοπές στην πιο ακριβή χώρα του κόσμου, αυτός που λέει μεγάλη τη φωνή: «προσέφερα τον εαυτό μου ολοκαύτωμα στον βωμό της Αγάπης του Νυμφίου Χριστού» (sic). 

Ο «άγιος» Καλαβρύτων μπορεί να «πείθει» αφελείς και ευπίστους, αλλά όχι όσους ξέρουν πολύ καλά την αποτυχημένη του πορεία μέσα στην Εκκλησία. Και επειδή κατά βάθος γνωρίζει την τραγική του αποτυχία, προσπαθεί να πείσει τον και εαυτό του για το αντίθετο, γράφοντας πάλιν και πολλάκις : «Έδωσα τον εαυτό μου ολοκαύτωμα στον βωμό της θείας αγάπης.». 

Αλίμονο αν η αγάπη του Χριστού αντικατοπτριζόταν έστω και κατ’ ελάχιστον στο πρόσωπο ενός επισκόπου που λοιδωρεί όσους μιλούν για αγάπη με την δική του εμπνεύσεως έκφραση «οι αγαπούληδες του Θεού».

"Ο Θεός κρύβεται στη λεπτομέρεια" - Η ΛΙΛΑ ΚΟΝΟΜΑΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗ

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής φωτογραφημένος από τον νεοελληνιστή Μάριο Βίττι
τον Αύγουστο 1975 στην Ύδρα.

Της συγγραφέως Λίλας Κονομάρα 

Κάποιοι άνθρωποι έρχονται στη ζωή σου σαν άγγελοι. Σπάνια το αντιλαμβάνεσαι όταν συμβαίνει, ειδικά σε νεαρές ηλικίες αν και η παρουσία τους σε μαγεύει. Έρχονται για να σου ανοίξουν δρόμους, να σου αποκαλύψουν μια άλλη δυνατότητα ύπαρξης, μια άλλη στάση ζωής στον ιδιωτικό μα και στο δημόσιο βίο. 

Αξιώθηκα να συναντήσω στη ζωή μου δυο-τρεις τέτοιους ανθρώπους στους οποίους χρωστώ πολλά. Ένας από αυτούς ήταν ο δάσκαλός μου Μανόλης Χατζηγιακουμής. Μορφή ασκητική, βγαλμένη θαρρείς από αγιογραφία του Κόντογλου, βλέμμα καθάριο και διαπεραστικό, πρόσωπο αυστηρό κι όμως όλο γλυκύτητα, καθρέφτης εσωτερικής ευγένειας και ήθους. Οικονομία και μεστότητα αξιοθαύμαστη στο λόγο. Ευρύτητα του πνεύματος, ευφυΐα και ασύλληπτη μνήμη, γνώση βαθιά και εκτεταμένη του εκάστοτε αντικειμένου, τόσες και τόσες αρετές απέναντι στις οποίες όλοι του οι μαθητές στεκόμασταν με δέος, παρατηρώντας πώς συνδύαζε με τρόπο μοναδικό τις ιδιότητες του Φιλόλογου και Νεοελληνιστή καθώς και του μουσικού Ερευνητή μαζί με του Δάσκαλου και του Παιδαγωγού. 

Για το τόσο πλούσιο έργο του, ο Μανόλης Χατζηγιακουμής τιμήθηκε πρόσφατα με ομόφωνη απόφαση με το Αριστείο των Γραμμάτων της Ακαδημίας Αθηνών. Με τη διατριβή του Νεοελληνικές πηγές του Σολωμού, διατριβή βασισμένη στα χειρόγραφα του ποιητή καθώς και με τη μελέτη του με τίτλο Σύγχρονα Σολωμικά Προβλήματα τεκμηριώνει μια νέα ανάγνωση του σολωμικού έργου συμβάλλοντας στην πρόοδο των ελληνικών γραμμάτων. Ακολουθούν μια μελέτη για τον Παλαμά μα και για τα Μεσαιωνικά Δημώδη Κείμενα. Το 2015, κυκλοφορεί η μετάφραση της Οδύσσειας, μετάφραση που, όπως επισημαίνει ο ίδιος στα Προλεγόμενα, επιζητεί όχι μόνο «να αναπαραγάγει με πιστότητα και ακρίβεια, αλλά και με ανάλογους τρόπους το συντελεσμένο γεγονός του πρωτότυπου», αλλά και να δώσει έμφαση «στην προφορικότητα του ραψωδικού και απαγγελτικού αυτού κειμένου». Παράλληλα με τη μετάφραση του συνόλου της Οδύσσειας, κυκλοφορεί και το Ανθολόγιο Οδύσσειας, μια τρίτομη έκδοση που περιλαμβάνει μία επιλογή ορισμένων χαρακτηριστικών αποσπασμάτων της Οδύσσειας, το πρωτότυπο κείμενο καθώς και σχόλια και παρατηρήσεις για την αφηγηματική τεχνική και την απαράμιλλη λογοτεχνικότητα του έπους. «Η έντεχνη δομή της Οδύσσειας», εξηγεί ο Μανόλης Χατζηγιακουμής, «διαπιστώνεται από πολλά δεδομένα, τα οποία μάλιστα παραπέμπουν σε έναν αναμφισβήτητα συνολικό εξυπαρχής αφηγηματικό σχεδιασμό (και ο οποίος επιβεβαιώνεται από πλήθος προοικονομούμενα στοιχεία σε όλη τη διαδρομή του έπους).

Παράλληλα με το φιλολογικό του έργο, ο Μανόλης Χατζηγιακουμής αφιέρωσε πολλά χρόνια έρευνας των μουσικών χειρογράφων και της Εκκλησιαστικής μουσικής εκδίδοντας σειρά έργων με προεξέχον την «Εκκλησιαστική Μουσική του Νεώτερου Ελληνισμού» όπου αποτυπώνεται το σύνολο των εκκλησιαστικών μελών της περιόδου της Τουρκοκρατίας τόσο σε γραπτή μορφή όσο και σε ηχογραφημένη από μεγάλους παραδοσιακούς ψάλτες. 

Η προσφορά όμως του ανθρώπου αυτού εκτείνεται και σε έναν άλλο τομέα. Χάρη σε δικές του προσπάθειες ετών και πολλή προσωπική δουλειά, διασώθηκε ο ιδιαίτερος οικιστικός και αρχιτεκτονικός χαρακτήρας ενός παλιού και για κάποιο διάστημα εγκαταλελειμμένου αγροτικού χωριού της Κω που λέγεται Ασφενδιού. Το χωριό με τους χαρακτηριστικούς του «Πύργους», τα διώροφα δηλαδή αρχοντικά που μοιάζουν με φρούρια κηρύχτηκε το 1983 από το Υπουργείο Πολιτισμού Προστατευμένος Οικισμός. 

Αναρωτήθηκα συχνά τι ήταν εκείνο που έκανε στα μάτια μου τον Μανόλη Χατζηγιακουμή τόσο ξεχωριστό πέρα από την ευρυμάθεια, το σπινθηροβόλο πνεύμα και τη χαρισματική του προσωπικότητα. Στο διάστημα που διετέλεσα μαθήτριά του, με φόβιζε ομολογώ και με έκανε να απορώ αν όχι να δυσανασχετώ η τόση επιμονή του στη λεπτομέρεια, στην απόλυτη ακρίβεια. Άτεγκτος ως προς αυτό, δεν δεχόταν κανενός είδους ασάφεια και σε κατακεραύνωνε με το βλέμμα του στον παραμικρό δισταγμό: αν δεν ήξερες κάτι τέλεια, απλώς δεν το ήξερες. Έπρεπε να περάσουν κάποια χρόνια για να καταλάβω πόσο σημαντικό ήταν αυτό που μου μάθαινε τότε και που εσφαλμένα θεωρούσα υπερβολή ή παραξενιά. Χρειάζεται βαθειά προσήλωση, υψηλά κριτήρια, και ατέλειωτη δουλειά για να σου αποκαλυφθεί η ουσία και το μεγαλείο των πραγμάτων. Αυτά είναι τα συστατικά που κάνουν κάποια έργα ξεχωριστά. Που τους προσδίδουν μία ποιότητα μοναδική, μια εσωτερική ευγένεια και μια κρυστάλλινη διαύγεια. Που με το ήθος τους ξεχωρίζουν από τη μετριότητα, την επίφαση, την τόσο γνωστή τάση πολλών να «ξεπετάνε» τα πάντα άκοπα και με περισσή αλαζονεία. «Ο Θεός», είπε κάποιος «κρύβεται στη λεπτομέρεια».

Ο αναγνώστης

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΤΟ ΝΕΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΗΣ ΕΡΣΗΣ ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ "ΜΠΟΡΕΙΣ;"

Οι εκδόσεις Πατάκη παρουσίασαν την Πέμπτη 4 Μαΐου 2017 στον ΙΑΝΟ, το νέο βιβλίο της Έρσης Σωτηροπούλου με τίτλο "Μπορείς;" παρουσία της συγγραφέως. 

Για το βιβλίο μίλησαν οι: 

-  Γρηγόρης Μπέκος, κριτικός λογοτεχνίας-δημοσιογράφος. 

- Εύα Στεφανή, σκηνοθέτης - αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας Κινηματογράφου στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Παν/μίου Αθηνών 

-  Κατερίνα Σχινά, κριτικός λογοτεχνίας-συγγραφέας. 

Ακολούθησε συζήτηση με το κοινό κατά την οποία ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις έκαναν ο συγγραφέας και ακαδημαϊκός Θανάσης Βαλτινός και ο σκηνοθέτης π. Πέτρος Μινώπετρος.
Η Έρση  Σωτηροπούλου με το νέο της μυθιστόρημα, μας μεταφέρει στο σήμερα. Στο Μπορείς; παρακολουθούμε τη σχέση δύο παράνομων εραστών, όπως αυτή εξελίσσεται και αποκαλύπτεται μέσα από την ηλεκτρονική τους αλληλογραφία, κάτι που αποτελεί πια ...συστατικό της ύπαρξής μας.
Ξεχωριστή εντύπωση μου έκαναν, κατά την συζήτηση, οι απόψεις της Έρσης Σωτηροπούλου για το αψεγάδιαστο από τεχνικής και πάσης άλλης πλευράς έργο που μπορεί να είναι εν τέλει κενό, σε αντίθεση με μεγάλα έργα που παρουσιάζουν ατέλειες... Ατέλεστη τελειότητα... Κι ακόμα οι απόψεις της για την σιωπή... Και η άποψη ότι "στον έρωτα δεν υπάρχει delivery"...
Στο βιβλίο θα επανέλθουμε. 

π. Πέτρος Μινώπετρος - Θανάσης Βαλτινός 

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ CD ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Την Διακαινήσιμο Εβδομάδα του 2012, η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία, υπό τη διεύθυνση του ιδρυτή και επί δεκαετίες διευθυντή της, αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου, πραγματοποίησε σειρά συναυλιών στο Βέλγιο και την Γερμανία. 

Η πρώτη συναυλία της περιοδείας της στην καρδιά της Ευρώπης έγινε την Πέμπτη 19 Απριλίου, στο κατάμεστο από το φιλόμουσο ακροατήριο μουσικολογικό κέντρο De Bijloke της πόλης της Γάνδης (Gand), μετά από πρόσκλησή του. 

Στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου Άαχεν (Aachen) η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία έδωσε την δεύτερη συναυλία της, την Παρασκευή 20 Απριλίου, μετά από πρόσκληση του ιστορικού Ιερού Ναού. 

Η τρίτη συναυλία πραγματοποιήθηκε στο Αββαείο Σαντ - Ρεμύ (Abbaye Notre – Dame de Saint –Remy à Rochefort), το Σάββατο 21 Απριλίου ενώ την επομένη, Κυριακή του Θωμά, η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία έψαλε στον Καθεδρικό Ναό των Ταξιαρχών στις Βρυξέλλες, στην Θ. Λειτουργία που τέλεσε ο τότε Μητροπολίτης Βελγίου κ. Παντελεήμων. 

Παρουσιάζουμε σήμερα τον ψηφιακό δίσκο της συναυλίας στο Αββαείο Notre-Dame de Saint Remy στο Rochefort (γαλλόφωνο Βέλγιο). Η συναυλία αυτή ήταν μια σπάνια εμπειρία. Το Αββαείο είναι αυστηρό και κλειστό στον κόσμο. Άνοιξε τις πύλες του για να δεχθεί την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία και τον κόσμο που ήλθε για να την ακούσει, Έλληνες και Βέλγους. Η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία ενθουσίασε το πολυπληθές ακροατήριο, το οποίο είχε γεμίσει το πανέμορφο Καθολικό του Αββαείου. Ιδιαίτερη στιγμή η απόδοση του ύμνου “Όσοι εις Χριστόν εβαπτίσθητε...” (ηχ. α') στα γαλλικά. 

Το γεγονός αυτό, πρωτοφανές στα χρονικά της Μονής, ηχογραφήθηκε και η ηχογράφηση αυτή κυκλοφορήθηκε σε cd από τη Μονή, το οποίο όμως είναι εκτός εμπορίου. 

Αυτός ο ψηφιακός δίσκος είναι και ο τελευταίος του Λυκούργου Αγγελόπουλου. 

Παραθέτουμε εδώ δείγματα από το ένθετο του δίσκου, καθώς και το περίφημο Κοινωνικό «Σώμα Χριστού μεταλάβετε…», σε ήχο γ’ και στο μέλος του Μανουήλ Δούκα Χρυσάφου, που εψάλη και στην συναυλία στο Αββαείο Notre-Dame de Saint Remy.

Σχετικές αναρτήσεις: 

- Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΣΤΟ ΑΒΒΑΕΙΟ ΤΟΥ ROCHEFORT

- ΟΙ ΣΥΝΑΥΛΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΧΟΡΩΔΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ

- ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΒΥΧ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΑΑΧΕΝ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

- Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ ΣΤΗΝ CONCERTZAAL ΤΗΣ ΓΑΝΔΗΣ

- ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΔΡΙΚΟ ΝΑΟ ΤΩΝ ΒΡΥΞΕΛΛΩΝ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΧΟΡΩΔΙΑ

THE ATHENS REVIEW΄: ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΗΝ "ΟΔΥΣΣΕΙΑ" ΤΟΥ Μ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗ

Μόλις κυκλοφόρησε το νέο τεύχος, Μαΐου 2017, της Αθηναϊκής Επιθεώρησης Βιβλίου The Athens Review of Books, με ένα μεγάλο αφιέρωμα στη νέα μετάφραση της «Οδύσσειας» από τον γνωστό φιλόλογο Μανόλη Χατζηγιακουμή. 

Για τον μεταφραστικό άθλο του Μ. Χατζηγιακουμή, γράφουν οι: 

- Μ. Ζ. Κοπιδάκης, 

Οὐδ’ ἂν Ζωΐλος ὁ ὁμηρομάστιξ μωμήσαιτο - Δόσις ολίγη τε φίλη τε 

- Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, 

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής και οι μεταφραστικές προκλήσεις της Ομηρικής «Οδύσσειας» 

- Ιωάννης Ν. Περυσινάκης, 

Ομήρου «Οδύσσεια»: καθαρά αυτόνομο νεοελληνικό κείμενο, έκτυπο του πρωτοτύπου - Μετάφραση σε κοινό και πιστό νοηματικό, ηχητικό και ρυθμικό λόγο 

- Δημήτρης Δημηρούλης, 

Ένα σχόλιο για την «Οδύσσεια» - Με αφορμή την καινούργια μετάφραση του Μανόλη Κ. Χατζηγιακουμή 

- ARB, 

Από το «Ανθολόγιο Οδύσσειας» 

Το σχέδιο εξωφύλλου του τεύχους: Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής από τον Κωνσταντίνο Παπαμιχαλόπουλο. 

Για το εκδοτικό αυτό γεγονός της "Οδύσσειας" έγραψε πρώτη η Ιδιωτική Οδός, ακριβώς πριν ένα χρόνο:

ΕΝΑ ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ: Η "ΟΔΥΣΣΕΙΑ" ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ ΣΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΑΝΟΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗ

Επίσης, δείτε εδώ για το Ανθολόγιο της Οδύσσειας:

- ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ - ΕΝΑ ΝΕΟ ΕΚΔΟΤΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗ

«ΔΕΚΑΛΟΓΟΣ» ΘΕΟΛΟΓΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΩΝ

Ηρακλής Φίλιος 
Βαλκανιολόγος, Θεολόγος

1. Αν δεν ξεφύγουμε από το βερμπαλιστικό κήρυγμα, υπάρχουν ελάχιστες πιθανότητες ο κόσμος να μυηθεί στο ήθος του ορθόδοξου ανθρωπισμού, στην ομορφιά της ορθόδοξης θεολογίας και στην ωραιότητα των πατερικών λόγων. 

2. Οι πιστοί γνωρίζουν και έχουν αναπτύξει ένα καλό θεολογικό αισθητήριο μέσα από τα ψυχωφέλιμα κηρύγματα. Σε αυτό έχουν βοηθήσει οι συνειδητοί λειτουργοί του λόγου, όσοι δηλαδή έχουν ερωτευτεί πραγματικά τον εραστό Θεό. 

3. Δεν χρειάζεται θεολογική εμβάθυνση, χρειάζεται ΕΠΑΝΑΚΑΤΗΧΗΣΗ. ΕΠΑΝΑΚΑΤΗΧΗΣΗ. Ο πιστός λαός αγνοεί βασικά σημεία της εκκλησιαστικής και πνευματικής ζωής. 

4. Ανάμεσα στους πιστούς που εκκλησιάζονται υπάρχουν κι εκείνοι που δεν εκκλησιάζονται, εκείνοι που δεν πιστεύουν, εκείνοι που αρνούνται τον Θεό, εκείνοι που αμφισβητούν το θεμέλιο της ορθόδοξης πίστης, την Ανάσταση, εκείνοι που παλεύουν μέσα τους με τον Θεό και τον οποίο αισθάνονται απομακρυσμένο και μη αποκεκαλυμμένο, εκείνοι που αναζητούν, εκείνοι που βρίσκονται σε αδιέξοδα. Ο ρόλος του κληρικού είναι πολυδιάστατος, άκρως σημαντικός, ο κατεξοχήν πλέον σημαντικός, αφού ο κληρικός οφείλει να σταθεί δίπλα στον πονεμένο άνθρωπο της δακρυσμένης αυτής εποχής. Με πίστη και με γνώση.  

5. Πρόκληση μεγάλη: Να κερδίσει η ορθοδοξία δια του λόγου και του παραδείγματος το έδαφος που πολλές φορές χάνεται κάτω από τα πόδια της. Οι θεολόγοι, οι κληρικοί μπορούν και πρέπει να εμπνεύσουν πιο συνειδητά, εμφατικά, με πίστη. Δεν έχουμε καν υποψιαστεί την εξέλιξη της θεολογίας όσον αφορά ζητήματα που στο εξωτερικό έχουν ήδη ξεκινήσει να απασχολούν και να προβληματίζουν τη θεολογική πραγματικότητα. Επιμένουμε σε μία στείρα και ξεγυμνωμένη από θείο πνεύμα απολογητική (την πλέον κακότεχνη φύση της εκκλησιαστικής ζωής), και ασχολούμαστε συνεχώς με τους αιρετικούς, τους κακόδοξους, τις κινήσεις του Οικουμενικού Πατριάρχη, τους διαλόγους των θρησκειών, την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο. Κι αυτά, ενώ δεν καταφέραμε να υποψιαστούμε το θησαυρό της θεολογίας της ορθόδοξης Ανατολικής Εκκλησίας που βρίσκεται κάτω πλέον από τα πόδια μας, αφού φροντίσαμε επιμελώς να τον θάψουμε, για να μην μας θυμίζει ότι το έλεος του Θεού αφορά τον κάθε άνθρωπο, τον όλο άνθρωπο, το «συναμφότερον» κατά Γρηγόριο Παλαμά. 

6. Ο πιστός λαός στέκει ακόμη ανυποψίαστος. Δεν έχει υποπτευθεί τι σημαίνει ορθοδοξία, εκκλησία, Χριστός, ζωή, θάνατος, σωτηρία, έλεος, μυστηριακή ζωή. Πόσοι άραγε απαντούν εύστοχα στο ερώτημα «Ποιος είναι ο Χριστός;». 

7. Η ορθοδοξία έχει άπειρη ομορφιά, εκλεπτυσμένη αισθητική, φιλακόλουθη φύση, σωτηριώδες χάρισμα. Χρειάζεται να ερωτευθούν οι ανθρώπινες ψυχές τον Χριστό. Και για να γίνει αυτό, είναι ανάγκη να γνωρίσουν τον κατεξοχήν έρωτα της ζωής, τον Χριστό. Ο Χριστός δεν είναι ιδέα, δεν είναι φιλοσοφία, δεν είναι συναίσθημα. Είναι το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ο ενανθρωπήσας Θεός. 

8. «Είδαμε» τον Θεό, μπερδευτήκαμε με τον τρόπο θεώρησης Του και ξεγελαστήκαμε πως είναι ένας επαναστάτης, ένας άριστος φιλόσοφος. Τον προσεγγίσαμε με τα αισθητήρια του σώματος, Τον καταντήσαμε «κτιστό». Σκοτώσαμε το μυστήριο. Θάψαμε την ομορφιά του μυστηρίου που εντούτοις βιώνεται. Πρόκληση είναι να μυηθούμε από πνευματικές μορφές στο κάλλος του μυστηρίου. 

9. Αγνοήσαμε και κρύψαμε την αλήθεια. Οι Πατέρες συνηθίζεται να προβάλλονται ως διώκτες των αιρετικών, πολέμιοι των κακοδοξιών κ.ο.κ. Ναι, είναι και αυτό και αυτό ανέδειξαν στα θαυμάσια τους έργα. Οι Πατέρες όμως δεν είναι μόνο αυτό. Ποιος μίλησε για τον Γρηγόριο Παλαμά ως μεγάλο φιλόσοφο; Συνήθως προβάλλεται ως διώκτης των αιρετικών. Κατεξοχήν έτσι έχει γίνει γνωστός. Μίλησε όμως για την εμπειρία του Θεού, τα στάδια της εμπειρικής θεολογίας, το Άγιο Πνεύμα ως «απόρρητο έρωτα» μεταξύ Πατρός και Υιού κ.ά. Γιατί αγνοήσαμε τους λόγους του κατεξοχήν φιλοσόφου αγίου του μεγάλου αυτού ανδρός, αυτού του μεγάλου πνευματικού αναστήματος του Γρηγορίου Νύσσης; Και γιατί κρύψαμε με φοβικά σύνδρομα τη διδασκαλία του για την ανυπαρξία της κόλασης για παράδειγμα, την οποία αναπτύσσει στον Κατηχητικό του λόγο; Γιατί φοβηθήκαμε να ερευνήσουμε, να εντρυφήσουμε, να συναντήσουμε μία άποψη που νιώθουμε ότι μας «απειλεί»; Γιατί σκανδαλιστήκαμε; Γιατί επιλέγουμε αποσπασματικά τους λόγους των Πατέρων κατά το συμφέρον; Γιατί χρησιμοποιούμε τους Πατέρες κατά το δοκούν και με σκοπό να ικανοποιήσουμε την ξευτιλισμένη μας ανεπάρκεια, ένδεια; Γιατί θάβουμε την εκστατική ερωτικότητα των πατερικών λόγων; Γιατί λεηλατούμε το μυστήριο του πως και του τρόπου φανέρωσης του; 

10. Αρνούμαστε τη σωτηρία όλων όσων δεν είναι εμείς ή σαν εμάς. Συμπονούμε στους λόγους μας, στο νου μας τους αμαρτωλούς αλλά κατακρίνουμε και αποφεύγουμε την πόρνη, τον εγκληματία, τον αδιάφορο, τον άθεο, τον αρνητή, τον τσαλακωμένο. Επιτέλους. Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΓΙΝΕΙ CLUB ΕΚΛΕΚΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ που βαυκαλίζονται πως κρατάνε καλά τα κλειδιά της σωτηρίας για τον εαυτό τους, ξεχνώντας πως ο Θεός δεν σώζει για τις καλές μας πράξεις (προτεσταντικά κατάλοιπα του sola fide κ.ο.κ.), αλλά δια του ελέους Του, το οποίο είναι ακατανόητο, άφραστο, απερινόητο, ακατάληπτο για τα ανθρώπινα δεδομένα. 

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ! ΝΑΙ, ΑΛΗΘΩΣ ΑΝΕΣΤΗ! 

ΕΜΕΙΣ; 

"Ω, ανεμόδαρτη ψυχή..." - ΤΟΥ ΦΙΛΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Όταν το 2004 παρουσίασα «Το Τετράδιο του Πατριάρχη», δηλαδή μελοποιημένη ελληνική ποίηση με βάση την νεανική ποιητική ανθολογία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, απευθύνθηκα σε φίλους συνθέτες, προκειμένου να μελοποιήσουν ποιήματα της αρεσκείας τους από την ανθολογία, πέρα από όσα η έρευνά μου είχε ήδη εντοπίσει. 

Απευθύνθηκα και στον φίλο των φοιτητικών μου χρόνων, πιανίστα και συνθέτη Δημήτρη Δημακόπουλο, ο οποίος διηύθυνε τότε το Δημοτικό Ωδείο Αμαλιάδας. Ανταποκρινόμενος στην πρόσκλησή μου, μελοποίησε για σοπράνο και πιάνο, το – καβαφογενές, θα έλεγα - ποίημα του Στέφανου Μπολέτση «Και τώρα;». 

Χειρόγραφο του μαθητού Δημητρίου Αρχοντώνη, νυν Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου 

Αργότερα, μελοποίησε και τα «Δυό ματάκια», σε ποίηση Κωστή Παλαμά. 

Παρουσιάσαμε με το Καλλιτεχνικό Σύνολο "Πολύτροπον" τα τραγούδια του, στην παραγωγή «Το Τετράδιο του Πατριάρχη», σε συναυλίες στην Πάτρα, Αμαλιάδα, Γιάννενα, με τελευταία αυτήν στο Αννόβερο της Γερμανίας. 

Ο Δημήτρης Δημακόπουλος, δοκιμασθείς «ως χρυσός εν χωνευτηρίω», εκοιμήθη και ανεπαύθη εκ των κόπων αυτού. Έφηβος, ετών 52...

Ήταν πραγματικά σπάνιος άνθρωπος και εξαιρετικός μουσικός, με πολύ χαμηλό προφίλ. Γιατί από νωρίς είχε διαρρήξει τις σχέσεις του με κάθε λογής ματαιοδοξία. Τον ενδιέφερε μόνο η αλήθεια των πραγμάτων, την οποία υπηρετούσε με πρωτοφανή φυσικότητα και υπομονή. 

Δεν μπορώ παρά να τον κατευοδώσω ως ήρωα της ζωής, με το τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι «Οι ήρωες είναι πάντα ευγενικοί». Και να τον ευχαριστήσω για το συγκλονιστικό και εσχατολογικό «Και τώρα;» που μου χάρισε.

Π.Α.Α.

ΜΗΝΥΣΗ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΓΙΑ "ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΚΟ ΠΑΡΑΛΗΡΗΜΑ"

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Σε ανάρτησή μας στις 6 Απριλίου 2017, είχαμε γράψει ότι παρά την σχετική απόφαση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου «…ο Σεβ. Πειραιώς δεν θα μεταβεί τελικά στα Ιεροσόλυμα το Μ. Σάββατο και στη θέση του ορίστηκε ο Μητροπολίτης Ιλίου κ. Αθηναγόρας. Δεν ξέρουμε αν αυτή η εξέλιξη σχετίζεται με την άρνηση των Ισραηλινών να δεχθούν τον Μητροπολίτη Πειραιώς - λόγω των κατά καιρούς αντισημιτικών δηλώσεών του - ή με σχετική επιθυμία του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων για παρεμφερείς λόγους. Σίγουρα κάτι από όλα αυτά συμβαίνει, αλλά δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση.»

Τελικά την «επίσημη ενημέρωση» μας την έκανε ο ίδιος ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ δια της δημοσιοποιήσεως σχετικού – μακροσκελέστατου, όπως το συνηθίζει - ανακοινωθέντος, μας διαφωτίζει (και μας επιβεβαιώνει): «…ἡ Ἰσραηλινή Κυβέρνηση, ἐρχομένη σέ τηλεφωνική ἐπικοινωνία, μέ τόν Ἐξοχώτατο Πρωθυπουργό κ. Ἀλέξιο Τσίπρα, διεμήνυσε ὅτι ἡ ἐλαχιστότητά μας εἶναι ἀνεπιθύμητο πρόσωπο (persona non grata) στό Ἰσραήλ, ἐπειδή κατά καιρούς ἔχουμε ἐκφράσει δῆθεν «ἀντισημιτικές» δηλώσεις.». 

Ο Σεβ. Πειραιώς δεν παραλείπει να δηλώσει απερίφραστα: «Μέ τό παρόν ἀνακοινωθέν, διαμαρτύρομαστε ἐντονότατα καί καταγγέλλουμε δημόσια τήν ἀντικανονική παρέμβαση τοῦ Ἰσραήλ στήν χώρα καί τήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, καί βέβαια θά ἀποστείλουμε ἔντονη διαμαρτυρία γιά τήν καταπάτηση τῶν θρησκευτικῶν μας δικαιωμάτων.». 

Νομίζω πως το πρώτο μέτρο που μπορεί, είναι στο χέρι του δηλαδή, να πάρει ο Μητροπολίτης Πειραιώς εναντίον του Ισραήλ, είναι να σταματήσει πάραυτα τις «προσκυνηματικές εκδρομές» που διοργανώνει συχνότατα η «Πειραϊκή Εκκλησία» (ο ραδιοφωνικός σταθμός) στους Αγίους Τόπους. Είναι ένα αντίποινο με νόημα και δη οικονομικό, αν το καλοσκεφτεί κανείς… 

Όμως, το θέμα εδώ είναι ότι το νέο αυτό …πολεμικό ανακοινωθέν του Σεβ. Πειραιώς, προκάλεσε μήνυση εναντίον του, που κατατέθηκε στο «Τμήμα Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας»: 

«Στο συνημμένο κείμενο που ανάρτησε χθες στο επίσημο ιστολόγιο της Μητρόπολης Πειραιά η οποία είναι δημόσια αρχή, ο Μητροπολίτης Σεραφείμ προβαίνει σε προφανές αντισημιτικό παραλήρημα, το οποίο παραβιάζει το Άρθρο 1 του Ν. 927/79 με τις επιβαρυντικές περιστάσεις της παραγράφου 5 του άρθρου αυτού (τέλεση από δημόσιο λειτουργό) και αποτελεί κατάχρηση εκκλησιαστικού αξιώματος.». 

Την μήνυση κατέθεσαν οι: Andrea Gilbert, Υπεύθυνη του τμήματος καταγραφής και καταπολέμησης αντισημιτισμού του ΕΠΣΕ και Παναγιώτης Δημητράς, Εκπρόσωπος του Ελληνικού Παρατηρητηρίου των Συμφωνιών του Ελσίνκι. Ως μάρτυρας καλείται το αρμόδιο στέλεχος της κυβέρνησης, η Γενική Γραμματέας Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων Μαρία Γιαννακάκη. 

Η κατάσταση θα γίνεται – όπως το έχουμε επανειλημμένως επισημάνει – ολοένα και πιο ανεξέλεγκτη… Αν δεν έχει ξεφύγει ήδη…

"ΗΤΑΝ ΤΟΥ ΜΑΗ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ " Ή Ο ΜΑΗΣ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Το πιο γνωστό τραγούδι του Μάνου Χατζιδάκι για τον Μάη, είναι στίχοι από την Αμοργό του Νίκου Γκάτσου. 

Ήταν του Μάη το πρόσωπο 

του φεγγαριού η ασπράδα 

ένα περπάτημα ελαφρύ 

σα σκίρτημα του κάμπου 

Κι αν θα διψάσεις για νερό 

θα στίψουμε ένα σύννεφο 

κι αν θα πεινάσεις για ψωμί 

θα σφάξουμε ένα αηδόνι 

Το τραγούδησε για πρώτη φορά η Νάνα Μούσχουρη το 1960, στο ντοκιμαντέρ του Wolfgang Mueller - Sehn, "Ελλάς, η χώρα των ονείρων". Ο Χατζιδάκις το συμπεριέλαβε πολύ αργότερα στη "Ρωμαϊκή Αγορά", με ερμηνεύτρια την Μαρία Φαραντούρη, η οποία το τραγουδάει και στον δίσκο με την ΑΜΟΡΓΟ του Χατζιδάκι - όση πρόλαβε να μελοποιήσει - που κυκλοφόρησε μετά το θάνατό του.
Εδώ παραθέτουμε βίντεο με την πρώτη διδάξασα Νάνα Μούσχουρη. Είναι από μια ιστορική πια συναυλία του Μάνου Χατζιδάκι στο ακριτικό Καστελόριζο στις 22 Αυγούστου 1991. Την Ορχήστρα των Χρωμάτων διευθύνει ο ίδιος ο συνθέτης και ιδρυτής της. 

Στον δίσκο του με τον τίτλο Αθανασία (1976), σε στίχους Νίκου Γκάτσου, ο Χατζιδάκις μας δίνει την "Παράξενη Πρωτομαγιά", με ερμηνευτές τους Δήμητρα Γαλάνη και Μανώλη Μητσιά.

Παράξενη πρωτομαγιά
μ' αγκάθια πλέκουν σήμερα στεφάνια
ήρθ' ο καιρός του "έχε γεια"
τι να την κάνεις πια την περηφάνια.

Στα δυο σου μάτια τα χρυσαφιά
σκοτάδι πέφτει και συννεφιά
ποιες μπόρες φέρνεις και ποιες βροχές
σε κουρασμένες νεκρές ψυχές
σε κουρασμένες νεκρές ψυχές.

Παράξενη πρωτομαγιά
ο ήλιος καίει το πέλαγο στη δύση
μα της καρδιάς την πυρκαγιά
πού θα βρεθεί ποτάμι να την σβήσει.

Στα δυο σου μάτια τα χρυσαφιά
σκοτάδι πέφτει και συννεφιά
ποιες μπόρες φέρνεις και ποιες βροχές
σε κουρασμένες νεκρές ψυχές
σε κουρασμένες νεκρές ψυχές.

Το περίφημο "Μέρα Μαγιού" από τον "Επιτάφιο" των Μ. Θεοδωράκη - Γ. Ρίτσου, ίσως δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι το τραγούδησε σε πρώτη εκτέλεση η Νάνα Μούσχουρη, στην ιστορική, πρώτη ηχογράφηση του Επιταφίου από τον Μάνο Χατζιδάκι.
Παραθέτουμε εδώ την ερμηνεία της Ν. Μούσχουρη, κατά Μ. Χατζιδάκι, παραπέμπουμε σε παλαιότερη ανάρτησή μας, σχετική με τον Επιτάφιο.

Όμως, ο "Επιτάφιος" του Μ. Θεοδωράκης απασχόλησε τον Μάνο Χατζιδάκι και στα χρόνια της Αμερικής. Εκεί δοκιμάζει ασυστόλως με την Φλέρυ Νταντωνάκη εκδοχές ρεμπέτικων, δικών του τραγουδιών αλλά και του "Επιταφίου" για φωνή και πιάνο. Παραθέτουμε εδώ το "Μέρα Μαγιού" με την Φλέρυ και τον ίδιο τον Χατζιδάκι στο πιάνο, από ανέκδοτη ηχογράφηση.