Δευτέρα 18 Ιουλίου 2016

Η ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΗΣ ΡΙΛΑΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ


Παναγιώτης Καμπάνης
Δρ. Αρχαιολόγος-Ιστορικός, Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού
Μεταδιδακτορικός ερευνητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 
Το Μοναστήρι του αγίου Ιωάννη της Ρίλα, γνωστό και απλά ως Μοναστήρι της Ρίλα είναι η μεγαλύτερη και πιο φημισμένη ορθόδοξη μονή στη Βουλγαρία. Βρίσκεται στα Όρη Ρίλα, σε ύψος 1.147 μέτρων και 117 χιλιόμετρα νότια της πρωτεύουσας Σόφιας, στη βαθιά κοιλάδα του ποταμού Ρίλσκα.
Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο στην ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ


Κυριακή 17 Ιουλίου 2016

ΡΩΣΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΙΔΙΠΟΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΔΑΥΡΟ - ΜΙΑ ΠΟΛΥΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ

Στάθης Λιβαθινός και Ρίμας Τούμινας 

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου και στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, ανεβαίνει το διήμερο 29-30 Ιουλίου 2016 η τραγωδία «Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλή από το φημισμένο Ρωσικό Θέατρο Βαχτάνγκοφ σε συμπαραγωγή με το Εθνικό Θέατρο και σε σκηνοθεσία του πολυβραβευμένου Ρίμας Τούμινας, καλλιτεχνικού διευθυντή του Θεάτρου Βαχτάνγκοφ. 
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο 64χρονος λιθουανός σκηνοθέτης επιλέγει να σκηνοθετήσει Οιδίποδα. Είχε ανεβάσει το ίδιο έργο πριν είκοσι χρόνια σχεδόν, γιατί ο ήρωας του Σοφοκλή τον εμπνέει, νιώθει ότι ταυτίζεται μαζί του. Σ’ αυτή την «δεύτερη φορά Οιδίποδας» ο Τούμινας θα βρεθεί στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου. Και μάλιστα πρόκειται για μία συνάντηση, η οποία θα γεννήσει έναν Οιδίποδα Τύραννο σε δύο γλώσσες, στα ρωσικά και στα ελληνικά, καθώς το έργο θα παιχτεί από τους Ρώσους ηθοποιούς, αλλά ο χορός θα μιλάει ελληνικά. 
Με δεδομένο το γεγονός ότι οι Ρώσοι κάνουν ψυχολογικό θέατρο, είναι προφανές ότι λειτουργούν σε επίπεδο πλοκής κυρίως και αυτό τους ενδιαφέρει περισσότερο. Η ελληνική πλευρά, το Εθνικό Θέατρο, κομίζει στην παράσταση τον χορό, που δεν είναι στις άμεσες προθέσεις των Ρώσων, αλλά είναι κάτι που μπορεί να το κάνει καλά ο Θοδωρής Αμπατζής, ως μουσικός και ως σκηνοθέτης ταυτόχρονα. 
Ο διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Στάθης Λιβαθινός θεωρεί πως ο Ρίμας Τούμινας είναι ένα λαμπρό δείγμα σύγχρονης σκηνοθεσίας, μιας, δηλ., «σύγχρονης ρωσικής σχολής», με την έννοια ότι δεν αναφερόμαστε, βέβαια, στο σύστημα Στανισλάφσκι που μπορεί να μάθει κανείς εξ Αμερικής αλλά σε ένα σύνολο από ρεύματα (BHMAgazino 17-7-2016). 
Ο Λιβαθινός αναφέρεται στον Στανισλάφσκι και πρέπει εδώ να σημειώσουμε ότι η ιστορία του Θεάτρου Βαχτάνγκοφ ξεκινάει όταν μια ομάδα φοιτητών που ίδρυσε στη Μόσχα θεατρική λέσχη έχοντας συνοδοιπόρο τον 30χρονο τότε σκηνοθέτη του Θεάτρου Τέχνης, τον Ευγένιο Βαχτάνγκοφ. Εναν από τους καλύτερους δασκάλους της σχολής Στανισλάφσκι. 
Επίσης, το κοινό Λιβαθινού και Τούμινας είναι ότι αποφοίτησαν και οι δύο από το ρωσικό Ινστιτούτο Θεάτρου Τέχνης. Γι’ αυτό ο Λιβαθινός έχει πολύ καλή γνώση του ρωσικού θεάτρου κι αυτός είναι, προφανώς, ο λόγος για την πρόταση συνεργασίας πάνω σε αυτή την παραγωγή. 
Με βάση τα παραπάνω παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον η συνέντευξη του Στάθη Λιβαθινού στον ιερέα και σκηνοθέτη π. Πέτρο Μινώπετρο, που θα μεταδοθεί σε επανάληψη από το Ραδιόφωνο της Εκκλησίας 89,5 σήμερα Κυριακή 17 Ιουλίου 2016, στις 8 το βράδυ. 
Συζητούνται τα θέματα: α) «Το Ρωσικό θέατρο – Στανισλάφσκι, Βαχτάνγκοφ, Μέγιερχολντ, Φομένκο, Λιουμπίμοφ», β) «Η ρωσική λογοτεχνία – Γκόγκολ, Ντοστογιέφσκι, Τσέχωφ, Σολτζενίτσιν» και γ) «Το Ρωσικό θέατρο, κιβωτός και κατακόμβη της χριστιανικής πνευματικότητος και της Ρωσικής πολιτιστικής ταυτότητος του προσώπου και ζώνη μαρτυρίας και αντίστασης ενάντια στο σοβιετικό ολοκληρωτισμό».

Σάββατο 16 Ιουλίου 2016

"ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΣΕ ΜΙΑ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ


Μία αριστουργηματική ερμηνεία του τραγουδιού του Μάνου Χατζιδάκι "Το λιμάνι" σε στίχους Λουκά Στρογγυλού. 
Η Σοφία Αβραμίδου στο τραγούδι και ο Σάκης Κοντονικόλας στο πιάνο. 
Σε καιρούς χαλεπούς, η προσέγγιση αυτή του τραγουδιού από τους δύο νέους και σπουδαίους καλλιτέχνες τα έχει όλα: ευαισθησία, νοσταλγία, μουσικότητα, λυρισμό, ποίηση!
Είναι ιδανικοί στο να ζωντανεύουν ξεχασμένα - εν πολλοίς - τραγούδια ή και χιλιοακουσμένα, επίσης, μ' ένα τρόπο μαγικό, που τα καθιστά ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑ! 
Τους ευχαριστώ!
Π.Α.Α.

ΣΤΗ ΡΑΦΗΝΑ ΜΕ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΥΝΘΕΤΩΝ (ΦΩΤΟ)


Χθες βράδυ, Παρασκευή 15 Ιουλίου 2016, στον ειδυλλιακό χώρο του Δημοτικού Πάρκου Αναψυχής στο Κολυμβητήριο Ραφήνας, πραγματοποιήθηκε μεγάλη συναυλία, με τον γενικό τίτλο: «Ο Μάνος Χατζιδάκις συναντά τον Νίκο Γκάτσο». 
Στο πρώτο μέρος τραγούδησαν η  Δάφνη Πανουργιά και η Ναταλία Κάντζια, με τη συνοδεία των μουσικών, Στέλιου Ταχιάτη στο τσέλο και Πλάτωνα Ανδριτσάκη στην κιθάρα. 
Το μέρος αυτό περιλάμβανε κυρίως τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι σε στίχους Νίκου Γκάτσου - ανάμεσά τους και ο περίφημος κύκλος τραγουδιών "Ματωμένος Γάμος". 
Η γνωστή ηθοποιός Κατερίνα Διδασκάλου διάβασε αποσπάσματα από την "Αμοργό" του Ν. Γκάτσου. 
Στο δεύτερο μέρος ο Βασίλης Λέκκας, με την συνοδεία του Γιώργου Δούση στο πιάνο, ερμήνευσε τραγούδια ελλήνων συνθετών. 

Από την πρόβα - Βασίλης Λέκκας και Δάφνη Πανουργιά 
Από την πρόβα - Κατερίνα Διδασκάλου και Δάφνη Πανουργιά

Παρασκευή 15 Ιουλίου 2016

«Ο Μάνος Χατζιδάκις συναντά τον Νίκο Γκάτσο» απόψε στη Ραφήνα


Σήμερα Παρασκευή 15 Ιουλίου 2016 στις 8.30 το βράδυ, θα πραγματοποιηθεί μεγάλη συναυλία, στον χώρο του Δημοτικού Πάρκου Αναψυχής (Κολυμβητήριο Ραφήνας), με τον γενικό τίτλο: «Ο Μάνος Χατζιδάκις συναντά τον Νίκο Γκάτσο».
Θα τραγουδήσουν οι: Βασίλης Λέκκας, Δάφνη Πανουργιά και Ναταλία Κάντζια.
Μαζί τους οι μουσικοί: Γιώργος Δούσης (πιάνο), Στέλιος Ταχιάτης (τσέλο) και Πλάτων Ανδριτσάκης (κιθάρα). 
Η συναυλία περιλαμβάνει κυρίως τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι σε ποίηση Νίκου Γκάτσου (ανάμεσά τους και ο κύκλος τραγουδιών "Ματωμένος Γάμος"), αλλά και τραγούδια άλλων συνθετών.

ΤΑ ΕΝΔΕΚΑ ΕΩΘΙΝΑ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΒΙΝΑΚΗ ΣΕ ΕΝΑΝ ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΙΣΚΟ ΑΠΟ ΤΟΝ "ΧΟΡΟ ΨΑΛΤΩΝ ΧΙΟΥ"


Για τον ονομαστό πρωτοψάλτη Γεώργιο Βινάκη πρωτάκουσα, σαν ήμουν έφηβος, από τον Λυκούργο Αγγελόπουλο, σε μιαν από τις περίφημες εκπομπές του για την ορθόδοξη και ανατολική μουσική παράδοση στην Ελληνική Ραδιοφωνία. 
Αναφέρθηκε σ’ αυτόν ο μακαριστός Λυκούργος Αγγελόπουλος όταν επρόκειτο να βάλει ένα μέλος από τον αείμνηστο Χιώτη πρωτοψάλτη Λεωνίδα Σφήκα. Θεωρώντας τον Σφήκα σημαντικό κρίκο της παράδοσης είπε: «Δάσκαλός του υπήρξε ο περίφημος Kωνσταντινουπολίτης μουσικός Γεώργιος Bινάκης, μαθητής του πρωτοψάλτη της Mεγάλης του Xριστού Eκκλησίας Γεωργίου Pαιδεστηνού».
Ο Βινάκης γεννήθηκε στην Αφθονή του Μαρμαρά το 1869 και ήταν μαθητής του Γεωργίου Ραιδεστηνού του Β’, ο οποίος διέκρινε νωρίς το μουσικό τάλαντο του μαθητή του και έβλεπε στο πρόσωπό του τον αντάξιο διάδοχό του. Ο Βινάκης έψαλλε για χρόνια στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη των Χίων, στον Γαλατά της Κωνσταντινούπολης. Ο ναός αυτός σήμερα είναι – δυστυχώς – κατειλημμένος από τους «Τουρκοορθοδόξους» και το Οικουμενικό Πατριαρχείο δίνει αγώνα για την επανάκτησή του. 
Από τον Άγιο Ιωάννη των Χίων, ο Βινάκης αποχώρησε το 1913 και πήγε στη Χίο - μετά από πρόσκληση των εφοπλιστών - και ανέλαβε πρωτοψάλτης του Μητροπολιτικού Ναού. Στη Χίο έμεινε 25 ολόκληρα χρόνια (1913-1938) και πραγματικά άφησε εποχή στα ψαλτικά δρώμενα του τόπου και πλήθος κατηρτισμένων ψαλτών. Ανάμεσά τους και οι πολύ σημαντικοί: Δημήτριος Κουτσαρδάκης, Νικόλαος Χατζησταμάτης, Γεώργιος Γέμελος, Λεωνίδας Σφήκας. 
Το μελοποιητικό του έργο το οποίο εκτείνεται σε όλο σχεδόν το εκκλησιαστικό ρεπερτόριο, παραμένει ανέκδοτο και διάσπαρτο σε ιδιωτικές συλλογές. 
Πρόσφατα είχαμε μια ξεχωριστή έκδοση από τον «Χορό Ψαλτών Χίου», που διευθύνει ο φιλόπονος Ηρακλής Μαλανδρίνος και μας φωτίζει την μουσική προσωπικότητα του Βινάκη. 



Πρόκειται για έναν ψηφιακό δίσκο που περιλαμβάνει τα ένδεκα εωθινά Δοξαστικά στο μέλος του Γεωργίου Βινάκη. 
Τα εωθινά ερμηνεύουν οι: Στυλιανός Κοντακιώτης, Πρωτοψάλτης του Ι. Ναού Μεγαλόχαρης Τήνου, Δανιήλ Καραμπάσης, Πρωτοψάλτης Ι. Ναού Αγίας Αικατερίνης Πετραλώνων και Μιχαήλ Ζάμπας, Πρωτοψάλτης Ι. Ναού Αγίας Ειρήνης Αιόλου. 
Το μουσικό κείμενο των εωθινών Δοξαστικών του Βινάκη, θαρρώ πως υπάρχει στους τόμους που έχει εκδώσει ο επίσης Χιώτης πρωτοψάλτης Ηλίας Φραγκάκης, με τον γενικό τίτλο «Μουσικόν Κυριακοδρόμιον» (ένας τόμος για κάθε ήχο), όπου έχει συμπεριλάβει ανέκδοτα μέλη του Βινάκη. 
Πάντως, με αυτόν τον δίσκο ο «Χορός Ψαλτών Χίου», προβαίνει σε μια πρώτη προσπάθεια γνωριμίας τόσο με το πρόσωπο του Γεωργίου Βινάκη, όσο και με την μελοποιία του. 
Το σημαντικό είναι ότι γίνεται προσπάθεια για τη συλλογή των μαθημάτων του και την έκδοση ενός συλλογικού τόμου από τον «Χορό Ψαλτών Χίου», ο οποίος με την καθοδήγηση του Ηρακλή Μαλανδρίνου κάνει μια σημαντική δουλειά στην έρευνα, καταγραφή και προβολή της πλούσιας ψαλτικής παράδοσης της μυροβόλου Χίου. 
Αναμένουμε με ενδιαφέρον τη συνέχεια, η οποία προβλέπεται συναρπαστική!
Π.Α.Α.

Ο πρωτοψάλτης Τήνου Στέλιος Κοντακιώτης κατά την ηχογράφηση 
Από το "Μουσικόν Κυριακοδρόμιον" του Ηλία Φραγκάκη (ήχος πλ.δ') 

Πέμπτη 14 Ιουλίου 2016

ΝΙΚ ΤΣΙΑΒΟΣ: Ο ΕΛΛΗΝΟΑΥΣΤΡΑΛΟΣ ΜΥΣΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Πριν τρία χρόνια έγραφα εδώ στην Ιδιωτική Οδό
Μια μοναδική κατά πάντα συναυλία μας χάρισε χθες βράδυ στην Αγγλικανική Εκκλησία η Specs' n' Arts σε συνεργασία με το Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου. 
Μας συνήρπασε ο ελληνοαυστραλός κοντραμπασίστας και συνθέτης Νίκος Τσιάβος, ο οποίος πριν αρχίσει το πρόγραμμά του μας είπε ότι φεύγοντας βρέφος από την Ελλάδα για την μακρινή Αυστραλία πήρε στις ...αποσκευές του τη βυζαντινή μουσική και τα ηπειρώτικα μοιρολόγια (έχει καταγωγή από την Ήπειρο). Κι αυτή την κληρονομιά την μετουσίωσε σε σύγχρονη μουσική, μινιμαλιστική, με εσωτερική ένταση, με βιωματική προσέγγιση, με αληθινό πάθος και πόθο. Οι συνθέσεις του μία και μία! Αποπνέουν ήθος και μυσταγωγία. Δεν πρόκειται απλώς για ένα σοφά ελεγχόμενο αυτοσχεδιασμό, με ενδιαφέροντα μινιμαλιστικά στοιχεία που παραπέμπουν ίσα στον Arvo Part, αλλά για μια μουσική με χαρακτήρα, με σάρκα και οστά, που προκαλεί ισχυρές δονήσεις συγκίνησης. 
Στο τελικό αποτέλεσμα σαφώς συμβάλλουν οι εξαίρετοι μουσικοί που έχει κοντά του ο Τσιάβος, αλλά το ρεσιτάλ είναι της συζύγου του συνθέτη, της υψιφώνου Deborah Kayser, η οποία ερμηνεύει αγγελικά, θα έλεγα, τις πρωτότυπες συνθέσεις του Τσιάβου: από το Άξιον εστί και την Hodie Christus natus est ως τα αποσπάσματα από τους Χαιρετισμούς, έργο που πρόσφατα παρουσίασε ο συνθέτης σε συναυλία 7ωρης διάρκειας, ακριβώς σαν αγρυπνία του Ακαθίστου! Δυο στίχοι από τον Ακάθιστο ήταν αρκετοί για να μας απογειώσουν: "Χαίρε δι΄ ης η χαρά εκλάμψει, χαίρε δι' ης η αρά εκλείψει". "Χαίρε ύψος δυσανάβατον ανθρωπίνοις λογισμοίς". 
Ο Νίκος Τσιάβος ήλθε για πρώτη φορά στην Ελλάδα να παρουσιάσει δουλειά του. Ας ελπίσουμε να μας ξανάρθει σύντομα, όπως μας υποσχέθηκε ο ακάματος Θωμάς Ταμβάκος, ο οποίος μέσα από το πολύτιμο Αρχείο του μάς έχει αποκαλύψει πολλούς και αξιόλογους έλληνες συνθέτες της διασποράς.
Αν ήμουν υπουργός των εξωτερικών ο Τσιάβος θα ήταν οπωσδήποτε μέσα στην πολιτιστική διπλωματία μου. Τώρα αρκεσθείτε, φίλοι μου, στην τρέχουσα διπλωματία, από την οποία απουσιάζουν, φυσικά, η φαντασία, ο παλμός κι ο ενθουσιασμός. 
Αυτά έγραφα πριν τρία χρόνια. 
Φέτος, ο Νικ Τσιάβος, πάλι 11 Ιουλίου, ήταν και πάλι μαζί μας στην Αγγλικανική Εκκλησία. 
Ο ακάματος Θωμάς Ταμβάκος, που δημιούργησε και εμπλουτίζει συνεχώς το Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών, τήρησε την υπόσχεσή του και μας τον ξανάφερε. 


Προλογίζοντας την συναυλία ο Θωμάς Ταμβάκος είπε: 
Καλησπέρα σας. 
Εκ μέρους του μουσικού συνόλου και των διοργανωτών της συναυλίας σας ευχαριστούμε θερμά για την παρουσία σας. 
Μέσα σε αυτόν τον μυσταγωγικό χώρο θα γίνουμε θεατές – κοινωνοί μίας επικής χαρτογράφησης ενός άγνωστου και συνάμα σαγηνευτικού μουσικού τοπίου σε αγαστή συνέχεια του δρώμενου βασισμένου στην έμπνευση του ζωγραφικού έργου Pearl Harbor του Βασίλη Γαρυφαλλάκη. Αυτό το μουσικό τοπίο που ακολουθεί θα μας το παρουσιάσει ο Νικ Τσιάβος, κοντραμπασίστας, συνθέτης και αρχιτέκτονας του ήχου, από τους πιο αινιγματικούς μουσικούς της Αυστραλίας. 
Ο αγαπητός Νικ γεννήθηκε στο Πέραμα Ιωαννίνων το ’57. Πριν κλείσει τα δύο χρόνια βρέθηκε στη Μελβούρνη της Αυστραλίας όπου διαβιεί χωρίς ποτέ να ξεχάσει τις ελληνικές του καταβολές. Σπούδασε μουσική (κοντραμπάσο και σύνθεση) στο Κολλέγιο των Τεχνών της Μελβούρνης στην πολιτεία της Βικτωρίας, τεχνική κοντραμπάσου με τον Φρανσουά Ραμπάτ και μεθοδολογία/φιλοσοφία αυτοσχεδιασμού με τον Μπαρ Φίλιπς στο Παρίσι. 
Η μουσική δημιουργία του στέκεται στο κατώφλι που τέμνει τον αρχαίο από τον σύγχρονο μουσικό κόσμο. Ενώνει μουσικά θέματα, φαινομενικά ανόμοια μεταξύ τους δημιουργώντας ένα προσωπικό και μοναδικό μουσικό λεξιλόγιο. Βυζαντινοί ύμνοι και μελίσματα από τους πρώτους αιώνες της χριστιανοσύνης, σαμανικοί χοροί και αρχέγονοι ρυθμοί, διασταυρώνονται με τη λόγια μουσική, τον μινιμαλισμό, τον αλεατορισμό, τη τζαζ και τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό αλλά και τη ροκ μουσική.
Συγχωνεύονται μέσα από την άναρχη δίνη του αυτοσχεδιασμού, με απόκοσμες αβανγκάρντ τεχνικές, σε μία "υπνωτική" σύνθεση ενός σύγχρονου προσωπικού και καθηλωτικού μινιμαλισμού αποσπώντας εγκωμιαστικές κριτικές σε διεθνές επίπεδο. 
Η μυσταγωγική, σχεδόν απόκοσμη μουσική δημιουργία του αποτυπώθηκε σε δέκα, μέχρι στιγμής, ηχογραφήματα που αξίζει να τα αναζητήσετε. 
Σε αυτό το μαγευτικό μουσικό ταξίδι ο Νικ δεν είναι μόνος. Εκτός από τις σολιστικές συνθέσεις του για κοντραμπάσο που συνήθως είναι μεγάλης διάρκειας, στις υπόλοιπες εντάσσει το σύνολο των εξαιρετικών μουσικών που τον συνοδεύουν. Όλοι μαζί συνδιαμορφώνουν και συνδημιουργούν το τελικό αποτέλεσμα. 
Μετά την επιτυχημένη πρώτη περιοδεία του στην Ελλάδα τον Ιούλιο του 2013, ο Νικ επανέρχεται στη χώρα μας, με το δυναμικό μουσικό του σύνολο, για να παρουσιάσει τη νέα του έμπνευση με τίτλο «Immersion» ή «Εμβάπτισμα». 


Πρόκειται για έργο με σαφείς συμβολισμούς, το οποίο ο συνθέτης έγραψε για την μεγαλύτερη νύχτα του χειμώνα στην Αυστραλία που διαρκεί 15 ώρες περίπου και με επιρροές από την ορθόδοξη βυζαντινή μουσική παράδοση, η οποία μαζί με τα δημοτικά τραγούδια της Ηπείρου, ήταν οι μόνες μουσικές αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας του. 
Το έργο προήλθε από μία συζήτηση του συνθέτη με τον καλλιτεχνικό διευθυντή του φεστιβάλ Νταρκ Μοφο της Μελβούρνης, όπου και πρωτοπαρουσιάστηκε. 
Το 15ωρο έργο αποτελείται από μια συνεχή και ευφάνταστη ροή μουσικών επεισοδίων που ξεδιπλώνονται μπροστά στον ακροατή/θεατή με υπνωτικούς πλην όμως καθηλωτικούς ρυθμούς. Περιβάλλονται επίσης με τη μοναδική ζεστασιά και το χιούμορ που ο συνθέτης τα έχει προικίσει. Είναι όντως ένα εμβάπτισμα στον μυστικό κόσμο της νύχτας, και μία γιορτή ενέργειας και αναρχίας, ως αντίβαρο στο σκοτεινό και το παράξενο. 
Απόψε εδώ θα γίνουμε κοινωνοί και συνταξιδευτές μίας συντομευμένης εκδοχής του «Εμβαπτίσματος», διάρκειας 90 λεπτών, που ο Νικ Τσιάβος θα μας παρουσιάσει σε συνεργασία με τέσσερις ακόμη εκπληκτικούς μουσικούς, κορυφαία ονόματα στην Αυστραλία, την υψίφωνο Ντέμπορα Κεϊζερ, τον Άνταμ Σίμμονς στα σαξόφωνα/κλαρινέτα, τον Άντονυ Σουλτζ στο ακκορντεόν και τον Πήτερ Νέβιλ στα κρουστά. Φυσικά και ο ίδιος ο συνθέτης στο κοντραμπάσο. 
Το μουσικό ταξίδι ξεκινά. 
Καλή ακρόαση.

Νικ Τσιάβος και Θωμάς Ταμβάκος (φωτ. Ιδιωτική Οδός)

Akathistos at FoSM 2014 (extended version) from Stephanie Patterson on Vimeo.

Σχετική ανάρτηση: 

Τετάρτη 13 Ιουλίου 2016

Μάσιμο Ρεκαλκάτι: Η δύναμη της επιθυμίας


Ἕλενα Χατζόγλου 
«Ἡ δύναμη τῆς ἐπιθυμίας» συνιστᾶ τὴ δύναμη τῆς ἴδιας τῆς ζωῆς
Ἠ ἀνάλυση τῆς ἔννοιας τῆς ἐπιθυμίας ἀπὸ ψυχαναλυτικῆς σκοπιᾶς ἐπιχειρεῖται στὸ βιβλίο τοῦ Μάσιμο Ρεκαλκάτι, Ἡ δύναμη τῆς ἐπιθυμίας (μετάφρ. Χρῆστος Πονηρός, ἐπιμ. Maria - Chiara Naldini, ἐκδ. Καστανιώτη, Ἀθήνα 2015), ποὺ κυκλοφόρησε πρόσφατα σὲ ἑλληνικὴ μετάφραση. Ὁ συγγραφέας τοῦ ἔργου ‒τὸ ὁποῖο ἀποτελεῖ ἐπιμελημένη πρὸς ἔκδοσιν ὁμιλία του στὸ καθολικὸ μοναστήρι τοῦ Bose, στὶς 17 Μαρτίου 2013‒ εἶναι διάσημος Ἰταλὸς ψυχαναλυτής. Καταθέτει τὶς σκέψεις του μέσα ἀπὸ μία βιωματικὴ προσέγγιση καί, κατὰ τὸν πρόλογο τῆς ἐπιμελήτριας, «μᾶς καλεῖ νὰ δοῦμε στὴν ἐπιθυμία τὸ ἀπόσταγμα τὴς ἀνθρώπινης ἐξέλιξης καὶ τῆς ψυχικῆς ὑγείας» (σελ. 31). 
Ἡ ἐπιθυμία στὸ συγκεκριμένο ἔργο ἀντιμετωπίζεται ὡς μία δύναμη μὲ διττὸ σημεῖο ἀναφορᾶς. Ἀπὸ τὴ μία μεριὰ ταυτίζεται ἀπόλυτα μὲ τὸ ἀνθρώπινο ὑποκείμενο, ἀπὸ τὸν ψυχισμὸ τοῦ ὁποίου καὶ ἀναδύεται, ἐνῶ ἀπὸ τὴν ἄλλη τείνει διαρκῶς νὰ τὸ ξεπερνᾶ, καθὼς τὸ ὠθεῖ πρὸς ὅλο καὶ νέες καταστάσεις, τὸ παρακινεῖ νὰ ὑπερβεῖ τὰ ἀτομικά του ὅρια καὶ νὰ ἀνοιχτεῖ πρὸς μία νέα πραγματικότητα. Καὶ ἐδῶ ἀκριβῶς ὑπάρχει τὸ ζήτημα τῆς ἀτομικῆς ἐλευθερίας καὶ εὐθύνης: ἡ ἐπιθυμία μπορεῖ νὰ γίνει μία ἄλογη δύναμη, ἕνα «καπρίτσιο», κατὰ τὸν συγγραφέα, στὸ ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος ἐνδέχεται καὶ νὰ ὑποταχθεῖ ἄβουλα ἢ ἄκριτα· ἴσως ὅμως καὶ νὰ ἀποβεῖ δύναμη δημιουργικὴ καὶ ζωογόνος. Ἡ δεύτερη αὐτὴ περίπτωση εἶναι ποὺ ἐνδιαφέρει νὰ καλλιεργηθεῖ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο (τὸν ὑποκείμενο ἢ ὄχι σὲ ψυχανάλυση, σίγουρα πάντως τὸν σκεπτόμενο). 
Ἡ ἀναφορὰ σὲ περιπτώσεις ἀνθρώπων μὲ σοβαρὰ προσωπικὰ προβλήματα ἢ μὲ ἀνίατες ἀσθένειες πείθει γιὰ τοῦ λόγου τὸ ἀληθές. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος βιώνει τὴν ἀκατάβλητη ἐπιθυμία νὰ ζήσει, νὰ διευρύνει τὰ ὅρια τῆς περατότητάς του μέσα ἀπὸ νέες ἐμπειρίες, ἀπὸ νέα σχέδια γιὰ ζωὴ ‒ὅσο ἁπλοϊκὰ ἢ ἄλλοτε μεγαλεπήβολα κι ἂν εἶναι αὐτά‒, τότε ἀναζωογονεῖ τὶς δυνάμεις του, ἐνῶ ἀνοίγονται νέοι ὁρίζοντες καὶ νέες προοπτικὲς στὴ ζωή του. Αὐτὴ ἡ καινούργια δυναμικὴ μπορεῖ νὰ ἀφορᾶ ἀκόμη καὶ καθημερινὰ θέματα, πρακτικά, συνηθισμένα, σίγουρα ὅμως ἀποσοβεῖ τὴν παραίτηση, μία πιθανὴ κατάθλιψη ἢ γενικῶς ὅποια ἄλλα ζητήματα θὰ μποροῦσαν νὰ ὁδηγήσουν κάποιον στὸν ψυχίατρο ἢ τὸν ψυχαναλυτή. 
Μάλιστα, ἀκόμα καὶ παγιωμένες ἀπὸ τὴ συνήθεια ἐνέργειες, ὅταν περιβάλλονται ἀπὸ τὴ δημιουργικὴ αὐτὴ ἐπιθυμία, μπορεῖ νὰ σημάνουν γιὰ τὸν ἄνθρωπο τὴν ἐμπειρία τοῦ καινούργιου, μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι μέσα ἀπὸ τὴν ἐπανάληψη ἀναδεικνύεται κάθε φορά, διὰ τῆς «ἐπιθυμίας», ἡ θεϊκὴ λεπτομέρεια. 
Ἡ ἐπιθυμία ἀντιμετωπίζεται ἐπίσης ὡς ἡ βαθύτερη ἐνόρμηση ποὺ ὠθεῖ κάθε φορὰ τὸν ἄνθρωπο σὲ συγκεκριμένες ἐπιλογὲς ἢ ἀποφάσεις. Τέτοιου εἴδους ἐσωτερικὴ δύναμη τὸν παρακινεῖ θετικὰ σὲ περιπτώσεις ἀνάληψης μιᾶς καίριας πρωτοβουλίας, τῆς σύνδεσής του μὲ ἕνα πρόσωπο, τῆς ἐπιλογῆς ἑνὸς ἐπαγγέλματος ἢ μιᾶς δημιουργικῆς ἀπασχόλησης. 
Πρόκειται γιὰ «κλίσεις» ποὺ ἀναδεικνύονται χάρη στὴ δύναμή της. Σὲ αὐτὴν τὴν περίπτωση ἡ ἐπιθυμία θὰ μποροῦσε νὰ θεωρηθεῖ ὡς συνώνυμη μὲ τὴ συνείδηση ἢ τὴ φωνὴ τῆς συνείδησης, μία ἔννοια ἀρκετὰ γνώριμη καὶ οἰκεία στὸν θεολογικὸ καὶ φιλοσοφικὸ λόγο. Ἀναλόγως τότε ἡ ἐπιθυμία ἀνάγεται σὲ ὑπόθεση βαρύνουσας σημασίας γιὰ τὴν πορεία τοῦ ἀνθρώπου καὶ γιὰ τὴν προσωπικότητά του, καθὼς ἀποτελεῖ ἕναν ὁδοδείκτη ποὺ συμβουλεύει ἐνδόμυχα καὶ καθοδηγεῖ. Ἀντιθέτως, ἡ ἔννοια τῆς «ἀπώθησης», ποὺ σημαίνει τὴν ἄρνηση τῆς ἐπιθυμίας, τὴν ἀποποίηση τοῦ ρόλου της ἐκ μέρους τοῦ ἀνθρώπου, μπορεῖ νὰ σημάνει σοβαρὲς ἀποτυχίες καὶ δυστυχία· «τότε ἡ ζωὴ ἀρρωσταίνει. Ὅσο περισσότερο ἡ ζωὴ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν κλίση τῆς ἐπιθυμίας, τόσο περισσότερο ἡ ζωὴ δημιουργεῖ συμπτώματα» (σελ. 89). 
Δὲν παραλείπεται ὅμως ἡ σύνδεσή της καὶ μὲ τὴν ὑπευθυνότητα καὶ ἡ ἀντιδιαστολή της πρὸς τὴν «βολικὴ» παρόρμηση. Πρὸς μιὰ τέτοια ἐπαγρύπνηση καὶ ἀνάληψη σοβαρῆς εὐθύνης εὐαισθητοποιεῖ μὲ τὰ γραφόμενά του ὁ συγγραφέας: «Ἡ ἐπιπολαιότητα τοῦ καπρίτσιου μπορεῖ νὰ μᾶς δεσμεύσει μιὰ ὁλόκληρη ζωή. Ἡ ἐπιθυμία ὅμως εἶναι ἄλλο πράγμα. Ὅταν αἰσθάνομαι ὅτι αὐτὴ ἡ ἐπιλογὴ ποὺ καλοῦμαι νὰ κάνω ἀφορᾶ ὄντως ὅλη τὴν ὕπαρξή μου, ἐκεῖ ὑπάρχει ἡ διάσταση τῆς ἐπιθυμίας, γιατὶ πρόκειται γιὰ τὴ ζωή μου» (σελ. 87). 
Στὸ σημεῖο αὐτὸ θὰ μποροῦσε νὰ προστεθεῖ ‒κάτι ποὺ λείπει ἀπὸ τὸ ἔργο αὐτὸ‒ ἡ ἀναγκαιότητα ὥστε ἡ ἐπιθυμία νὰ συνδεθεῖ μὲ ἕνα ἀξιακὸ σύστημα προκειμένου νὰ μπορέσει νὰ ἀποσυνδεθεῖ ἀπὸ τὰ κατώτερα ἔνστικτα καὶ τὴν ἀνθρώπινη ἰδιοτέλεια. Εἰδικὰ στὴν ἐποχή μας, ποὺ ἡ παραπληροφόρηση καὶ ἡ ἀπουσία κριτικῆς σκέψης δημιουργοῦν σύγχυση στὸν ἄνθρωπο, ἡ ἀξιακὴ συγκρότηση μπορεῖ νὰ προσφέρει τὶς προϋποθέσεις ὥστε ἡ ἐπιθυμία νὰ ἀντλεῖ ἀπὸ γνήσιες πηγὲς καὶ νὰ λειτουργεῖ σὲ γόνιμη βάση. Μὲ τὴν ἐπισήμανση αὐτὴ μπορεῖ νὰ τεκμηριωθεῖ πιὸ στέρεα καὶ ἡ θετική της πλευρά. 
Σὲ κάθε περίπτωση, αὐτὴ ἡ νέα νοηματοδότηση τῆς ἐπιθυμίας δημιουργεῖ μία αἰσιόδοξη διάσταση στὴν ἀνθρώπινη ζωή, ἡ ὁποία συχνὰ συνθλίβεται ἀπὸ τὸ βάρος τῶν δυσκολιῶν. Δημιουργεῖ ὅμως καὶ τὴν πρόσθετη ὑποχρέωση, σὲ προσωπικὸ ἢ θεσμικὸ ἐπίπεδο, ἡ ἐπιθυμία νὰ μὴν εἶναι μία ἐπίφαση προόδου παραδομένη σὲ κατώτερα κίνητρα, ἀλλὰ μία ὑπεύθυνη δύναμη, χρήσιμη γιὰ τὸ ἀτομικὸ καὶ τὸ συλλογικὸ καλό. Προφανῶς καὶ μία τέτοια ἐκδοχὴ τῆς ἐπιθυμίας ταυτίζεται μὲ τὴ ζωή, προάγει τὴ ζωὴ καὶ συνιστᾶ δύναμη ἐλπίδας γιὰ τὴ συντήρησή της.

Τρίτη 12 Ιουλίου 2016

ΔΥΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟΙ ΔΙΣΚΟΙ ΤΗΣ ΙΒΟΝΑ ΓΚΛΙΝΚΑ ΕΡΧΟΝΤΑΙ!


ALEPH 
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος - Εισαγωγή στο δίσκο
Ο ψηφιακός δίσκος Aleph περιλαμβάνει 10 συνθέσεις επτά ελλήνων συνθετών, οι οποίες ηχογραφούνται για πρώτη φορά (world premiere recordings). 
Τα πέντε από αυτά τα έργα είναι για σόλο φλάουτο και τα υπόλοιπα πέντε για φλάουτο και πιάνο. Ερμηνεύουν δύο κορυφαίες σολίστ, με ειδίκευση στη σύγχρονη μουσική: η Ιβόνα Γκλίνκα, φλάουτο και η Βίκυ Στυλιανού, πιάνο. 
Ο ψηφιακός δίσκος ηχογραφήθηκε τον Φεβρουάριο του 2016, ενώ είχαν προηγηθεί συναυλίες με τα έργα που περιλαμβάνονται σ’ αυτόν, γεγονός που σημαίνει ότι τα έργα και οι δημιουργοί τους ήρθαν σε επαφή με το μουσικόφιλο κοινό και η ηχογράφηση έρχεται ως επιστέγασμα του όλου πρότζεκτ, που προβάλλει πτυχές της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας για σόλο φλάουτο και για φλάουτο και πιάνο. 
Τα έργα είναι σύγχρονα και οι δημιουργοί τους σημερινοί, οπότε ο ψηφιακός αυτός δίσκος αποτελεί και μια καταγραφή της σύγχρονης ελληνικής μουσικής φιλολογίας γύρω από το φλάουτο, ένα θέμα που απασχολεί διαρκώς και σοβαρά την σολίστ Ιβόνα Γκλίνκα, η οποία έχει πραγματοποιήσει και διδακτορική διατριβή με θέμα την εργογραφία για σόλο φλάουτο των ελλήνων συνθετών. 
Στον ψηφιακό δίσκο Aleph οι συνθέτες που έχουν γράψει για σόλο φλάουτο είναι οι: Χρήστος Σπ. Αναστασίου, Άρης Καραστάθης, Σπύρος Μάζης, Αθηνά Παυλάκη – Πηρούνια και ο Δημήτρης Θέμελης. Για φλάουτο και πιάνο έχουν γράψει οι συνθέτες: Δημήτρης Θέμελης, Άρης Καραστάθης, Αθηνά Παυλάκη – Πηρούνια, Χαράλαμπος Πλατάνου και Βασιλική Φιλιππαίου. 
Στην Ιβόνα Γκλίνκα είναι αφιερωμένα τα έργα: Ιoulos, για σόλο φλάουτο, του Σπύρου Μάζη και η Φαντασία για φλάουτο, του Δημήτρη Θέμελη. 
Ο δίσκος ανοίγει και κλείνει αρχαιοελληνικά! Ανοίγει με το Μακρόν (2012) του Χρήστου Σπ. Αναστασίου, που είναι το τρίτο από τα επτά μέρη της Παράβασης (από την Αρχαία Ελληνική Τραγωδία) και κλείνει με Το Τραγούδι του Μαρσύα του Δημήτρη Θέμελη, που βασίζεται στον μύθο του αυλητή Μαρσύα, τον οποίο ο Θεός της μουσικής κιθαρωδός Απόλλων, νίκησε σε διαγωνισμό μουσικής και στην συνέχεια τον έγδαρε ζωντανό. 
Στις Τρεις μινιατούρες της Αθηνάς Παυλάκη - Πηρούνια για σόλο φλάουτο, η Ιβόνα Γκλίνκα εκδιπλώνει την δεξιοτεχνία της, παίζοντας για σόλο φλάουτο (Πρωινό ξύπνημα στο δάσος), άλτο φλάουτο (Περίπατος στο πάγο) και μπάσο φλάουτο (Θλιμμένη παντομίμα). 
Στο έργο της Βασιλικής Φιλιππαίου, Θέμα και Παραλλαγές για πιάνο και φλάουτο πάνω σ’ ένα θέμα του Δ. Δραγατάκη, θυμόμαστε τον σπουδαίο έλληνα συνθέτη Δημήτρη Δραγατάκη (1914-2001), τα έργα του οποίου για φλάουτο έχει ερμηνεύσει η Ιβόνα Γκλίνκα και έχει κάνει ειδική αναφορά στην διατριβή της. Η συνθέτρια Βασιλική Φιλιππαίου αφιερώνει το έργο στη μνήμη του Δημήτρη Δραγατάκη. 
Οι συνθέσεις είναι σύγχρονες και φέρουν συχνά όλες τις τεχνικές της σύγχρονης μουσικής, προβάλλοντας, έτσι, τόσο τις ιδιαιτερότητες του οργάνου, όσο και τις δεξιότητες της Ιβόνας Γκλίνκα, στα έργα για σόλο φλάουτο. Όμως, δεν λείπει ο λυρισμός και η μελωδικότητα, που συναντάμε είτε σε ολόκληρα έργα είτε σε μέρη έργων.
Χιλιάδες νότες, υπέροχα ηχοχρώματα, εξαίσια συνομιλία φλάουτου και πιάνου, στιβαρές και αισθαντικές ερμηνείες, από τις δύο ερμηνεύτριες, οι οποίες αναδεικνύουν, κατά τον καλύτερο τρόπο, τις συνθέσεις σύγχρονων ελλήνων δημιουργών.
Ο δίσκος αποτελεί υπόδειγμα συνεργασίας και υψηλού αποτελέσματος εκ μέρους των δύο ερμηνευτριών, οι οποίες δεν αποδίδουν απλώς με πιστότητα και δεινότητα τις συνθέσεις. Δημιουργούν μια μουσική ποιητική. Ο δίσκος είναι ένας ύμνος στην ποιητική της ελευθερίας και στον άθλο της δημιουργικότητας. 


ALEPH 
Panagiotis Ant. Andriopoulos - Preface to the recording 
The CD Aleph includes 10 compositions by seven Greek composers, which are recorded for the first time (world premiere recordings). Five of these compositions are for solo flute and the other five for flute and piano. The works are performed by two top soloists, specialized in contemporary music: Iwona Glinka, flute, and Vicky Stylianou, piano. 
The CD was recorded in February 2016, while the works included in it had been previously performed in concert That means that the compositions and its creators came into contact with a music-loving audience and this recording concludes the whole project, which presents aspects of contemporary music for solo flute and for flute and piano. 
The works are modern and its creators contemporary, so this CD also constitutes a record of the modern Greek musical creations for flute, a subject constantly and thoroughly studied by soloist Iwona Glinka, who has also written a doctoral thesis on the works of Greek composers for solo flute.
In Aleph, the composers who have written music for solo flute are: Christos Sp. Anastassiou, Aris Carastathis, Spiros Mazis, Athina Pavlaki-Pirounia and Dimitris Themelis. The works for flute and piano are composed by: Dimitris Themelis, Aris Carastathis, Athina Pavlaki-Pirounia, Haralambos Platanou and Vassilki Filippeou. The works dedicated to Iwona Glinka are: Ioulos, for solo flute, by Spiros Mazis, and Fantasia, for solo flute, by Dimitris Themelis. 
The disc opens and closes in ancient Greek style! It opens with Makron (2012) by Christos Sp. Anastassiou, which is the third of the seven parts of Paravasis (from the Ancient Greek Tragedy) and closes with Marsyas Song, by Dimitris Themelis, which is based on the myth of the double pipe player Marsyas. Marsyas was beaten by the God of music, lyre player, Apollo in a music contest and then flayed alive. 
In Three miniatures, by Athina Pavlaki – Pirounia, for solo flute, Iwona Glinka unfolds her virtuosity, playing for solo flute (Awakening in the woods), alto flute (Walking on ice) and bass flute (Sad pantomime). 
Vassiliki Filippeou’s Theme and variations for piano and flute, based on a theme by Dimitris Dragatakis, reminds us of this great Greek composer (1914-2001), whose works for flute have been performed by Iwona Glinka and have been specifically mentioned in her thesis. Composer Vassiliki Filippeou dedicates this work to the memory of Dimitris Dragatakis. 
The compositions are modern and often include all the techniques of contemporary music, bringing out, not only the unique characteristics of the instrument, but also Iwona Glinka’s skills in the works for solo flute. Yet, the lyricism and musicality we find in whole works or in parts of works is not absent. Thousands of notes, wonderful timbres, exquisite dialogues between flute and piano, strong and emotional performances from the two soloists who perform in the best way the compositions of contemporary Greek composers. 
The disc constitutes an example of collaboration and high quality result on the two performers’ parts, who do not only perform the compositions with fidelity and virtuosity but also create a poetics of music. The disc is a hymn to the poetics of freedom and the struggle of creativity. 
(Translation from Greek to English: Evangelia Mourtzoukou)


BETH 
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος - Εισαγωγή στο δίσκο

Ο ψηφιακός δίσκος BETH με έργα για σόλο φλάουτο που ερμηνεύει η σολίστ Ιβόνα Γκλίνκα και ηχογραφήθηκε τον Μάρτιο του 2016 περιλαμβάνει έργα 11 σύγχρονων ελλήνων συνθετών.
Συνθέσεις για σόλο φλάουτο των: Χρήστου Σπ. Αναστασίου, Άρη Καραστάθη, Δημήτρη Κωστόπουλου, Μάνου Παναγιωτάκη, Γιώργου Παπαμήτρου, Έλενας Πάπαρη, Αθηνάς Παυλάκη-Πηρούνια, Χαράλαµπου Πλατάνου, Παναγιώτη Θεοδοσίου, Δημήτρη Τσιμπάνου, Γιώργου Βασιλαντωνάκη.
Αρκετά από τα έργα αποτελούν εντελώς σύγχρονη δημιουργία, αφού έχουν γραφτεί από το 2012 έως το 2015, ενώ τέσσερα από αυτά είναι αφιερωμένα στην Ιβόνα Γκλίνκα.
Δύο από τα έργα, το Tweet του Άρη Καραστάθη και το Songbird του Δημήτρη Τσιμπάνου, έχουν την αναφορά τους στον κόσμο των πουλιών, καθώς το φλάουτο είναι ένα όργανο που ευνοεί – και ηχοχρωματικά - την αποτύπωση της ρυθμικής και μελωδικής ποικιλίας των ήχων των πουλιών.
Τα έργα Mirrors της Έλενας Πάπαρη και Lament της Αθηνάς Παυλάκη-Πηρούνια, των δύο γυναικών συνθετριών του δίσκου, αποτελούν μια απόπειρα κοιτάγματος της πραγματικότητας από διαφορετικούς καθρέφτες κι ένα θρήνο για τα ανεκπλήρωτα όνειρα της ζωής.
Το έργο Litany Seven Variations on a Theme του Παναγιώτη Θεοδοσίου, είναι το μοναδικό έργο του δίσκου με θρησκευτικά αφορμή και χροιά. Πρόκειται για την εμπειρία ενός προσευχόμενου κατά τη διάρκεια της λιτανείας του σκηνώματος του Αγίου Διονυσίου στη Ζάκυνθο. Μια έκφανση της ορθόδοξης λατρείας και ζωής.
Το Plan B του Γιώργου Παπαμήτρου, γράφτηκε στην Ελλάδα της κρίσης και μάλιστα τον Ιούλιο του 2015, όταν το «εναλλακτικό» σχέδιο «σωτηρίας», είχε μπει στο καθημερινό λεξιλόγιο των Ελλήνων. Το Plan B για την ελληνική οικονομία τελικά δεν χρειάστηκε, αλλά – ευτυχώς – μας έμεινε το έργο του Γ. Παπαμήτρου, το οποίο, όμως, με την έντονη παρουσία της σι ύφεση, μας θυμίζει πως ακόμα σε ύφεση βρισκόμαστε…
Με δεδομένο ότι ο τίτλος του έργου του Μάνου Παναγιωτάκη, Along the Cygnus Wall, είναι δανεισμένος από την ομώνυμη αστρογραφία την οποία δημιούργησε ο Jimmy Walker και δημοσίευσε η NASA το Μάρτιο του 2015, θα λέγαμε ότι το έργο είναι μια ηχητική αστρογραφία, αφού ο συνθέτης κάνει χρήση ενός εκτεταμένου συνόλου ηχοχρωμάτων που το φλάουτο παράγει στη χαμηλή, τη μεσαία και την υψηλή περιοχή του.
Τα Παιχνίδια με το φως του νεαρού συνθέτη Δημήτρη Κωστόπουλου, είναι ένα έργο που θα μπορούσε να παίζεται διαρκώς το 2015, που ήταν Διεθνές Έτος Φωτός. Το θέμα του και η επεξεργασία του μας επιβεβαιώνουν ότι και η μουσική δεν είναι τίποτε άλλο παρά το παιχνίδι ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι.
Ο Stochasmos του Χρήστου Σπ. Αναστασίου, αναδεικνύει την συμμετρία ως το πιο σημαντικό στοιχείο αυτής της σύνθεσης. Μια συμμετρία που πηγάζει από την αρχιτεκτονική, σχεδόν μαθηματική, σύλληψη του έργου.
Το Nice Aegean Sea του Χαράλαµπου Πλατάνου είναι ένα έργο με δεξιοτεχνικό χαρακτήρα, που απηχεί τους παφλασμούς του Αιγαίου, μ’ ένα τρόπο καθαρά μουσικό – μέσα σε 4’35’’ - κι αυτό είναι το ενδιαφέρον.
Το έργο Prosody του Γιώργου Βασιλαντωνάκη, είναι το πρώτο κομμάτι από ένα κύκλο από σύντομα, σόλο έργα για ορχηστρικά όργανα, κατά την παράδοση του κύκλου Sequenzas του Luciano Berio. Έχει σημασία ότι ο Berio ξεκίνησε τον κύκλο αυτό το 1958 με μια sequenza για φλάουτο και προχώρησε στα υπόλοιπα όργανα. Στη γλωσσολογία, η προσωδία είναι ο ρυθμός, ο τόνος και ο επιτονισμός της ομιλίας. Στο έργο του Βασιλαντωνάκη, υπάρχει και το στοιχείο της Βαβέλ, που κάνει την όλη σύνθεση πιο ελκυστική.
Με το ΒΕΤΗ η Ιβόνα Γκλίνκα καταγράφει έναν ακόμη άθλο. Προκάλεσε και ερμηνεύει τελείως σύγχρονα έργα για σόλο φλάουτο, που αποτυπώνουν τους κραδασμούς του σήμερα, τόσο στην κοινωνία, στον χώρο των ιδεών, όσο και στην τέχνη.
Το ΒΕΤΗ είναι η συνέχεια του ALEPH. Μέχρι να ολοκληρωθούν τα γράμματα του εβραϊκού αλφαβήτου η Ιβόνα Γκλίνκα έχει σίγουρα πολλή δουλειά. Μα κι εμείς χρειαζόμαστε χρόνο για να αφομοιώσουμε όλο αυτό το πολύτιμο υλικό, το οποίο μπήκε ήδη σε δοκιμασία με τον χρόνο.


BETH 
Panagiotis Ant. Andriopoulos - Preface to the recording 
The disc BETH, with works for solo flute performed by soloist Iwona Glinka, was recorded in March 2016 and includes works by 11 contemporary Greek composers. 
Compositions for solo flute are by: Christos Sp. Anastassiou, Aris Carastathis, Dimitris Kostopoulos, Manos Panayiotakis, George Papamitrou, Elena Papari, Athina Pavlaki – Pirounia, Haralambos Platanou, Panagiotis Theodossiou, Dimitris Tsimpanos, Yiorgos Vassilandonakis. Many of these works are entirely new creations, since they were written between 2012 and 2015, while four of them are dedicated to Iwona Glinka. 
Two of the compositions, Tweet, by Aris Carastathis, and Songbird, by Dimitris Tsimpanos, are inspired by the world of birds, as the flute is an instrument that favors – also in timbre - the rendering of the rhythmic and melodic variety of bird sounds. 
The works Mirrors, by Elena Papari, and Lament, by Athina Pavlaki – Pirounia, the two female composers of the disc, are an attempt to look at reality through different looking glasses and a mourning for life’s unfulfilled dreams. 
The composition Litany Seven Variations on a Theme, by Panagiotis Theodossiou, is the only work in the disc inspired by religion. It is the experience of a prayer, during the litany of the relic of Saint Dionysius in Zakynthos. A manifestation of orthodox worship and life. 
Plan B, by George Papamitrou, was written in Greece during the economic crisis, in particular during July 2015, when the “alternative rescue plan” had become part of the Greeks’ everyday life vocabulary. In the end, the Plan B for the Greek economy was unnecessary but, luckily, we have the composition by G. Papamitrou which, thanks to the frequent presence of B flat, reminds us that our economy is still flat… 
Given that the title of Manos Panayiotakis’ work Along the Cygnus Wall is borrowed from the astrography created by Jimmy Walker and published by NASA in March 2016, we could say that the work is an acoustic astrophotography, since the composer uses a wide range of timbres that the flute can produce in its high, middle and low register. 
Games of Light, by young composer Dimitris Kostopoulos, is a work that could have been constantly played in 2015, the International Year of Light. Its theme and its processing assures us that music too is nothing but a game between light and darkness. 
In Stochasmos, by Christos Sp. Anastassiou, symmetry is the most important element of the composition. A symmetry that stems from the architectural, almost mathematical, conception of the work. 
Nice Aegean Sea, by Haralambos Platanou, is a work of skillful character, which echoes the splashing waves of the Aegean in a purely musical way – just in 4’35’ – which makes it even more interesting. 
The composition Prosody, by Yiorgos Vassilandonakis, is the first part of a cycle of short, solo compositions for orchestral instruments, which follow the tradition of Luciano Berio’s Sequenzas. It is important that Berio started this cycle with a sequenza for flute and then proceeded to the other instruments. In linguistics, prosody is the rhythm, the stress and the intonation of the speech. In Vassilandonakis’ work there is also the element of Babel, which makes the whole composition more attractive. 
With BETH, Iwona Glinka achieves yet another feat. She induced and performs entirely contemporary compositions for flute, which capture the atmosphere of today, in society, in the intellectual scene, as well as in art. BETH is the continuation of ALEPH. 
Iwona Glinka has definitely a lot of work ahead of her until the Hebrew alphabet is completed. But we also need time to assimilate this precious work, which is already being tested by time.
(Translation from Greek to English: Evangelia Mourtzoukou)

Δευτέρα 11 Ιουλίου 2016

Η "ΠΡΑΣΙΝΗ ΣΚΟΥΦΙΤΣΑ" ΤΗΣ ΙΟΥΛΙΤΑΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΟΥ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Στιγμιότυπα από την γενική δοκιμή

Το οικολογικό παραμύθι της Ιουλίτας Ηλιοπούλου «Πράσινη Σκουφίτσα», σε πρωτότυπη μουσική του Γιώργου Κουρουπού, ανέβηκε για πρώτη φορά στην ολοκληρωμένη μορφή του, το Σάββατο 9 Ιουλίου 2016, στο Δημοτικό Θέατρο Θέρμης στην Θεσσαλονίκη και στο πλαίσιο του Φεστιβάλ ΣΥΝΘΕΡΜΙΑ plus 2016. 
Το παραμύθι έχει παρουσιαστεί πολλές φορές, στην Αθήνα και αλλού, πάντα με την αφήγηση της Ιουλίτας Ηλιοπούλου, σε διασκευή για δύο τραγουδιστές και πιάνο. 
Είναι η πρώτη φορά που παίχτηκε στην ολοκληρωμένη μορφή του, με συμμετοχή τραγουδιστών, ορχήστρας και παιδιών, χάρη στις άοκνες προσπάθειες της Καλλιτεχνικής Διευθύντριας, πιανίστριας Ερατώς Αλακιοζίδου και όλων των συνεργατών των Συνθερμίων.


Το Διεθνές Φεστιβάλ Σύγχρονης Μουσικής «Συνθέρμια» είναι ένας θεσμός που ξεκίνησε το 2005 από το Δημοτικό Ωδείο Θέρμης (Δ.Ω.Θ.) με σκοπό την ανάδειξη νέων καλλιτεχνών και δημιουργών της ελληνικής σύγχρονης λόγιας μουσικής. Τα Συνθέρμια plus είναι μια διευρυμένη μορφή του Φεστιβάλ που φέτος δίνει έμφαση στους νέους μουσικούς και σπουδαστές ενδυναμώνοντας την σχέση τους με την μουσική, αλλά και με την καλλιτεχνική δημιουργία.
Όπως είπε σε σχετική συνέντευξή του ο Γ. Κουρουπός «η συγγραφέας Ιουλίτα Ηλιοπούλου, επηρεάστηκε ιδιαίτερα από τη μεγάλη πυρκαγιά της Πάρνηθας, η οποία κατέστρεψε μια από τις σπουδαιότερες νησίδες πράσινου της Αττικής. Η Ιουλίτα ήθελε προφανώς να αφυπνίσει τις συνειδήσεις μικρών και μεγάλων για τη σημασία της προστασίας των δασών και γενικότερα του πράσινου της πόλης από ηθελημένες ή μη καταστροφές. Η καταστροφή ενός δάσους, σε συνδυασμό με πολλά και ανομολόγητα οικονομικά συμφέροντα μπορεί να συγκινήσει τις καρδιές μικρών και μεγάλων σε βαθμό που να θεωρήσουν ότι η υπόθεση της προστασίας του πράσινου είναι καθήκον του καθενός.» 
Η «Πράσινη Σκουφίτσα» είναι ένα οικολογικό - μουσικό παραμύθι για αφηγητή, πέντε μουσικούς (πιάνο, φλάουτο, βιολί, βιολοντσέλο, κρουστά), δύο τραγουδιστές και παιδικές φωνές. 
Ερμήνευσαν οι μουσικοί: Λητώ Θώμου - πιάνο, Κωνσταντίνος Παυλάκος - βιολί, Χρήστος Κυπαρίσης - βιολοντσέλο, Δωροθέα Λιανά - κρουστά, Νικολός Δημόπουλος - φλάουτο. 
Την μουσική διεύθυνση του συνόλου είχε ο Στάθης Σούλης.




Δείτε σχετική ανάρτηση: 
Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ "ΠΡΑΣΙΝΗ ΣΚΟΥΦΙΤΣΑ" ΤΗΣ ΙΟΥΛΙΤΑΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ

Κυριακή 10 Ιουλίου 2016

ΓΙΑ ΤΑ "ΝΟΜΟΚΑΝΟΝΙΚΑ" (ΤΕΥΧΟΣ 1 /2016)


«ΝΟΜΟΚΑΝΟΝΙΚΑ», ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ 1 / 2016

Του Χάρη Ανδρεόπουλου *

Με ενδιαφέρουσα θεματολογία επί επικαίρων ζητημάτων που αφορούν σε εξελίξεις στο χώρο της εκκλησιαστικής νομοθεσίας, όπως το θέμα των θρησκευτικών κοινοτήτων και της καύσεως των νεκρών, αλλά και της εκκλησιαστικής ζωής, όπως το θέμα των μικτών γάμων με το οποίο ασχολήθηκε η πρόσφατη (17 – 27 Ιουνίου) Πανορθόδοξη Σύνοδος στη Κρήτη, κυκλοφόρησε το νέο τεύχος (1/2016) του επιστημονικού περιοδικού (τα) «Νομοκανονικά». Στην ύλη του νέου τεύχους περιέχονται, επίσης, σημαντικές δικαστικές αποφάσεις αφορώσες αφ΄ ενός στη διοίκηση της Εκκλησίας της Ελλάδος και των λοιπών εκκλησιαστικών ΝΠΔΔ και αφ΄ ετέρου στις εξ επόψεως Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου ειδικές λειτουργικές σχέσεις που διαμορφώνονται από την εν εξελίξει νομολογία μεταξύ αυτής - της Εκκλησίας, υπό τον  διφυή αυτής χαρακτήρα, ήτοι ως θείου καθιδρύματος αφ΄ ενός και νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου αφ΄ ετέρου - και των εις αυτήν υπηρετούντων κληρικών.
Τα «Νομοκανονικά» είναι η εξαμηνιαία Επιθεώρηση που επιδιώκει να καλύψει δύο σύνθετους και δυσχερείς επιστημονικούς κλάδους, το Εκκλησιαστικό και το Κανονικό Δίκαιο, τόσο σε επίπεδο θεωρίας όσο και δικαστηριακής πράξεως. Αποτελούν το επιστημονικό όργανο της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και απευθύνονται σε δικηγόρους, δικαστές, θεολόγους και σε κάθε ερευνητή επιστήμονα από τον χώρο των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών (ιστορικό, κοινωνιολόγο, κ.λ.π.) που εντρυφεί στο πεδίο των σχέσεων Πολιτείας – Εκκλησίας / θρησκευτικών κοινοτήτων. Εκδίδονται ανελλιπώς από τον Μάιο του 2002 και ήλθαν, σύμφωνα με την πρόθεση του ιδρυτού και Διευθυντού τους, καθηγητού Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη, να καλύψουν την απουσία που είχε από ικανού χρόνου καταστεί ευκρινώς ορατή, μιας περιοδικής εκδόσεως, η οποία να προάγει την επιστήμη στα ζητήματα του Εκκλησιαστικού και του Κανονικού Δικαίου και ευρύτερα τον δημόσιο διάλογο στα ζητήματα των σχέσεων Πολιτείας και Εκκλησίας, τα οποία εμφανίζονται στο προσκήνιο με αξιοζήλευτη περιοδικότητα αποτελώντας - το τελευταίο διάστημα όλο και συχνότερα, όλο και εντονότερα – θέμα «ημερησίας διατάξεως» στην ατζέντα του δημοσίου διαλόγου. Παραλλήλως, τα «Νομοκανονικά» φιλοδοξούν να αποτελέσουν το κατάλληλο εκείνο βήμα που θα επιτρέψει στις νέες επιστημονικές δυνάμεις του κλάδου να εμφανισθούν στο προσκήνιο και να δοκιμασθούν.

ΜΕΛΕΤΕΣ / ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ
Στην ύλη του περιοδικού περιλαμβάνονται τρεις ενότητες, που περιέχουν άρθρα, μελέτες ή / και γνωμοδοτήσεις, αποφάσεις ελληνικών και διεθνών δικαστηρίων, ιδίως του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, κατά το δυνατόν με σχόλια και παρατηρήσεις, καθώς και βιβλιοκρισίες και βιβλιοπαρουσιάσεις. Στο νέο τεύχος (1/2016)  περιέχονται οι ακόλουθες μελέτες / άρθρα:
α) του λέκτορος του Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Αθηνών κ. Γεωργίου Ι. Ανδρουτσοπούλου με θέμα «Οι μικτοί γάμοι κατά την πολιτειακή νομοθεσία: Στο μεταίχμιο νομιμότητας και κανονικότητας», το οποίο ο συγγραφέας προσεγγίζει ιστορικά και νομοκανονικά από την βυζαντινή περίοδο μέχρι σήμερα, εξειδικεύοντας και αναλύοντας τα νομικώς και εκκλησιαστικώς ισχύοντα στις περιπτώσεις των θρησκευτικών γάμων μεταξύ δύο χριστιανών διαφορετικού δόγματος
β) της Ειδικής Επιστήμονος στον «Συνήγορο του Πολίτη», διδάκτορος Νομικής κ. Ζωής Ι. Καραμήτρου, με θέμα «Ο Ν. 4301/2014 περί θρησκευτικών κοινοτήτων», μέσω του οποίου επιχειρείται μια κριτική θεώρηση του νομοθετήματος που χαρακτηρίζεται ως «άτολμο», καθώς η κ. Καραμήτρου υποστηρίζει ότι ο νομοθέτης βαθιά επηρεασμένος από την ορθόδοξη παράδοση αγνόησε στοιχεία διαφορετικότητας, διάκρισης και μοναδικότητας κάθε μιας θρησκευτικής κοινότητας καταλήγοντας έτσι, κατά την άποψη της αρθογράφου, όχι στην προστασία της θρησκευτικής ελευθερίας, αλλά στον κρατικό έλεγχο και περιορισμό της, και,
γ) των κ.κ. Γ. Ι. Ανδρουτσοπούλου λέκτορος της Νομικής και  Βασιλείου Κ. Μάρκου, δικηγόρου, διδάκτορος Νομικής, με θέμα «Νομοθετικές παλινωδίες περί την καύση των νεκρών», όπου διατυπώνονται ενστάσεις και εγείρονται ερωτήματα περί της συνταγματικότητος τινών διατάξεων, π.χ. του αρθ. 49 § 3 του Ν. 4277/2014 για την δυνατότητα αποτεφρώσεως των οστών που προέρχονται από την ανακομιδή των ενταφιασμένων νεκρών. Οι κ.κ. Ανδρουτσόπουλος και Μάρκου, επισημαίνοντας ότι η επιλογή του ατόμου περί του τρόπου διαθέσεως του σώματός του μετά θάνατον απορρέει από την συνταγματικώς προστατευομένη ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητος (αρθ. 1 § 5 του Συντάγματος), θεωρούν ότι η εν λόγω διάταξη καταστρατηγεί τη συγκεκριμένη θεμελιώδη συνταγματική αρχή καθώς θεσπίζεται για ενταφιασμένο άτομο, το οποίο αυτονοήτως δεν είχε επιλέξει ρητώς ούτε είχε εκδηλώσει οποιαδήποτε επιθυμία για την αποτέφρωσή του, άλλως θα έπρεπε να είχε συντελεσθεί εξαρχής η αποτέφρωση της σορού του. Λίαν ενδιαφέρουσα είναι, επίσης, και η παρατήρησή τους σχετικώς με τι θα πρέπει να πράξει η Εκκλησία σε περιπτώσεις κηδεύσεως ατόμων που είχαν επιλέξει την αποτέφρωση. Είναι αδιανόητο – τονίζουν – να επιβάλει ο νομοθέτης δια νόμου στην Ορθόδοξη Εκκλησία τον τρόπο αντιμετωπίσεως όσων εκ των μελών της επιλέξουν, παρά την αντίθετη παράδοση και πρακτική της, αντί της ταφής, την καύση. Οι δύο νομικοί επιστήμονες θεωρούν πως είναι προφανές ότι μια τέτοια ρύθμιση που θα υποχρέωνε την Εκκλησία να τελέσει θρησκευτική κήδευση θα προσέβαλλε την συνταγματικώς κατοχυρωμένη θρησκευτική ελευθερία και ακριβέστερα την αυτοδιοίκηση της «επικρατούσης» εν προκειμένω Ορθοδόξου Εκκλησίας, αυτονόητη προϋπόθεση της οποίας είναι η εξασφάλιση και ο σεβασμός του κύρους και της ισχύος του εσωτερικού της δικαίου.            

 ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Στο ίδιο τεύχος των «Νομοκανονικών» παρουσιάζονται και αναλύονται σημαντικές δικαστικές αποφάσεις που άπτονται ζητημάτων εκκλησιαστικής φύσεως. Ο δικηγόρος (LLM /  Μaster Εκκλησιαστικού Δικαίου) κ. Ιωάννης Ε. Καστανάς σχολιάζει την υπ΄ αριθμ. 4596/2014 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (Γ΄ Τμήμα), βάσει της οποίας απερρίφθη η αίτηση που είχε καταθέσει κληρικός ζητώντας την ακύρωση της επιβληθείσης εις αυτόν, από εκκλησιαστικό δικαστήριο, ποινής της καθαιρέσεως λόγω παραβάσεως σειράς Ιερών Κανόνων τα οποία τυποποιούν την αντικειμενική υπόσταση του κανονικού παραπτώματος της αρσενοκοιτίας. Ο αιτών κληρικός προέβαλλε μεταξύ άλλων ότι η απόφαση καθαιρέσεώς του αντίκειται στο αρθ. 8 της Ευρωπαϊκής Συμβάσεως για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) περί προστασίας του ιδιωτικού βίου σε συνδυασμό με τον αρθ. 14 της ιδίας Συμβάσεως που απαγορεύει την αρχή των διακρίσεων λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού. Το δικαστήριο, όμως, ορθώς κατά την άποψη του κ. Καστανά προβαίνοντας σε μια ad hoc στάθμιση των ιδιοτήτων και δικαιωμάτων του πρσφυγόντος, ως κληρικού από την μία και ως πολίτη από την άλλη, απέρριψε την αίτηση, καθώς δέχθηκε ότι οι κληρικοί της Ορθοδόξου Εκκλησίας, έχοντας συνταχθεί με το δόγμα της, έχουν εν γνώσει τους και εκουσίως αποδεχθεί την υπακοή στις θεμελιώδεις πνευματικές αρχές και παραδόσεις και στους αποστολικούς και συνοδικούς της κανόνες. Ως εκ τούτου υπόκεινται, λόγω του δημοσίου λειτουργήματός τους, σε περιορισμούς και ιδιαίτερες υποχρεώσεις ως προς τη συμπεριφορά τους στον ιδιωτικό τους βίο. Λόγω αυτών, τελούν προφανώς σε ειδικές συνθήκες και σχέσεις οι οποίες επιτρέπουν την παρέμβαση της Εκκλησίας, ως έναν βαθμό, στην άσκηση ορισμένων ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών τους, ως πολιτών, όπως είναι και το δικαίωμα σεβασμού της ατομικής και οικογενειακής τους ζωής, στον πυρήνα του οποίου ανάγεται και η δραστηριότητά τους σχετικώς με την ερωτική τους ζωή και τις ερωτικές τους προτιμήσεις. Περαιτέρω δημοσιεύονται οι δικαστικές αποφάσεις: 1111/2015 και 3240/2015 του Γ΄ Τμ. του ΣτΕ που αφορούν σε αιτήσεις ακυρώσεως επί επιβληθεισών ποινών καθαιρέσεως η πρώτη και αργίας από πάσης ιεροπραξίας με ταυτόχρονη αφαίρεση των οφφικίων του αρχιμανδρίτου και της πνευματικής πατρότητος η δεύτερη, σχολιαζόμενες αντιστοίχως από τον δικηγόρο Κ. Β. Μάρκο και τον λέκτορα της Νομικής κ. Γ. Ι. Ανδρουτσόπουλο. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις το δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές κρίνοντας ότι οι εν λόγω επιβληθείσες σε κληρικούς ποινές, ως «αμιγώς πνευματικού χαρακτήρος», δεν προσβάλλονται ακυρωτικώς. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην 1111/2015 απορρίφθηκε επιπροσθέτως και το επιχείρημα του προσφυγόντος κληρικού ότι η καθαίρεσή του από δικαστήριο της Εκκλησίας της Ελλάδος του στερεί τη δυνατότητα, υπό την ιδιότητά του ως Επισκόπου και Εξάρχου του «Πατριαρχείου Κιέβου» στην Ελλάδα, να εξυπηρετεί τις θρησκευτικές ανάγκες των μελών της εν λόγω θρησκευτικής κοινότητος. Οπως ορθά παρετήρησε το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο, το εν λόγω αυτοαποκαλούμενο «Πατριαρχείο» είναι σχισματική Εκκλησία, αποκεκομμένη από την ενότητα των Ορθοδόξων Εκκλησιών, και δεν αναγνωρίζεται από την Εκκλησία της Ελλάδος. Ετσι ο ισχυρισμός του προσφυγόντος θεωρήθηκε αόριστος και ότι το συγκεκριμένο επιχείρημα προβλήθηκε αλυσιτελώς. Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η 2480/2015 Γ΄ Τμ. του ΣτΕ η οποία θέτει νομολογιακή γραμμή επί σημαντικών ζητημάτων που αφορούν στην ειδική κατηγορία των ιεροκηρύκων – εκκλησιαστικών υπαλλήλων. Το ΣτΕ έκρινε ότι το επιτίμιο της ακοινωνησίας δεν στερεί το δικαίωμα ασκήσεως, παραδεκτώς, αιτήσεως ακυρώσεως κατά αποφάσεως που επέβαλε ποινή με άλλη νομική βάση και ότι οι πειθαρχικού χαρακτήρος αποφάσεις του Ανωτάτου Υπηρεσιακού Συμβουλίου της Εκκλησίας (ΑΥΣΕ) εις βάρος του ιεροκήρυκος και κάθε κληρικού θα πρέπει να είναι πάντοτε ειδικώς αιτιολογημένες. Σχολιάζοντας εν προκειμένω την απόφαση αυτή του ΣτΕ, που αφορά σε πολυετή δικαστική διένεξη μεταξύ ιεροκήρυκος και Μητροπολίτου, ο πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Χ. Τρομπούκης, διδάκτωρ Νομικής και LLM / Master Θεολογίας, επισημαίνει αφενός «την αδυναμία των εκκλησιαστικών ανδρών να επιλύουν τις όποιες διαφορές τους εντός των πλαισίων της αγάπης του Ευαγγελίου» και εφ΄ ετέρου «την προχειρότητα των θεσμικών οργάνων της Εκκλησίας στην εφαρμογή της κειμένης νομοθεσίας». Στο ίδιο τεύχος των «Νομοκανονικών» δημοσιεύεται και σχολιάζεται σχετικώς από τον κ. Γ. Ι. Ανδρουτσόπουλο η υπ΄ αριθμ. 40/2014 (ασφαλιστικά μέτρα) απόφαση του Πρωτοδικείου Σπάρτης βάσει της οποίας υποχρεώθηκε Ιερός Ναός να απέχει προσωρινώς από την κρούση της καμπάνας για την σήμανση της ώρας, καθώς ο σχετικός ήχος, που δεν συνδέεται άλλωστε «με τον προορισμό του Ιερού Ναού και τα λατρευτικά καθήκοντα των πιστών», δεν ήταν αντικειμενικά ανεκτός. Τέλος δημοσιεύονται δικαστικές αποφάσεις που αφορούν στις προϋποθέσεις  για την αναγνώριση θρησκευτικού νομικού προσώπου υπό μελών της «Εκκλησίας των Γνησίων Ορθοδόξων Χριστιανών (Γ.Ο.Χ.)» (Πρωτοδικείο Θηβών, απόφαση 165/2015) και σε θέματα που αφορούν στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, τη μεταβίβαση κτητορικού δικαιώματος Ιερών Μονών των «Γ.Ο.Χ.» της Κύπρου (Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακος, απόφαση της 30ης Νοεμβρίου 2015).
Τα «Νομοκανονικά» διευθύνονται υπό του ομοτίμου καθηγητού του Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη και κυκλοφορούν τον Μάϊο και Νοέμβριο κάθε έτους από τις Εκδόσεις «Σάκκουλας Α.Ε.» (http://www.sakkoulas.gr).  

* O Χάρης Ανδρεόπουλος είναι καθηγητής Θρησκευτικών στη Β/θμια Εκπαίδευση, Διδάκτωρ (PhD) Εκκλησιαστικής Ιστορίας του ΑΠΘ (xaan@theo.auth.gr )


Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ: ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ ΚΑΙ ΘΑΝΟΣ ΛΙΠΟΒΑΤΣ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Την σκέψη του Θάνου Λίποβατς την γνώρισα καλύτερα μέσω του Σταύρου Ζουμπουλάκη. 
Ο Σταύρος Ζουμπουλάκης, ως πρόεδρος του ιδρύματος «Άρτος Ζωής» (το οποίο αναζωογόνησε), διοργάνωσε τα τελευταία χρόνια πολύ σημαντικά Συνέδρια, στα οποία συμμετείχε ως εισηγητής ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Θάνος Λίποβατς. 
Θυμάμαι το πρώτο συνέδριο (2010) «Η Μεσσιανική ιδέα και οι μεταμορφώσεις της», όπου ο Θ. Λίποβατς ανέπτυξε το θέμα: «Ο εθνικοσοσιαλισμός ως πολιτικός μεσσιανισμός», αλλά και το τρίτο, (2012) «Η επιστροφή της ηθικής», όπου μίλησε με θέμα: «Ηθική και ψυχαναλυτικός Λόγος. 
Τα πρακτικά αυτών των συνεδρίων έχουν εκδοθεί – ευτυχώς! – με την ανύστακτη μέριμνα του Σταύρου Ζουμπουλάκη. 
Θυμάμαι, επίσης, και τις καίριες παρεμβάσεις και παρατηρήσεις του Θ. Λίποβατς στα υπόλοιπα συνέδρια του Άρτου Ζωής, όπου συμμετείχε ως ακροατής. 
Κι ακόμη, σημειώνω την συμμετοχή του στην ανοιχτή συζήτηση – ημερίδα με θέμα: "Ορθοδοξία και Πολιτική Θεολογία", που διοργανώθηκε από την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών του Βόλου στην Αθήνα (9-4-2011), όπου είχα γράψει για την εισήγησή του σε σχετική ανάρτηση
«Θαυμάσια τα είπε ο Θάνος Λίποβατς, αν και προερχόμενος από μη θεολογικό χώρο. Μίλησε σαν γνήσιος θεολόγος, προτείνοντας την απαλλαγή από δεισιδαιμονίες και "θαύματα" και αυθεντίες, και την υιοθέτηση του ορθού λόγου ως στάση υπευθυνότητας του καθενός απέναντι πρώτα τον εαυτό του και κατόπιν απέναντι στον άλλο. Κι ακόμα τον ενστερνισμό μιας ηθικής που θα μπορεί να κάνει την κοινωνία μας καλύτερη, σε επίπεδο καθημερινότητας, απόλυτα πρακτικά πράγματα.» 
Και τότε δικαίωσα πλήρως τον Σταύρο Ζουμπουλάκη για το κείμενό του Ο Θάνος Λίποβατς ως χριστιανός στοχαστής [Θάνος Λίποβατς, Φαντασιακή και αληθής ελευθερία], στο Περιοδικό "Νέα Εστία" (τχ. 1823, Ιούνιος 2009). 
Σταύρος Ζουμπουλάκης και Θάνος Λίποβατς αρθρώνουν ένα σύγχρονο, παρεμβατικό λόγο, ικανό για ζυμώσεις και ουσιαστικές συζητήσεις. Το ενδιαφέρον είναι ότι και οι δύο δεν αρκούνται στα λόγια, αλλά προχωρούν και σε συγκεκριμένες πράξεις κάθε φορά, ανάλογα με το θέμα που έχουν μπροστά τους. Έτσι, τους συναντάμε, για παράδειγμα, να υπογράφουν ένα κείμενο (Φεβρουάριος 2015) που φέρει τον τίτλο «Υπερασπιζόμαστε τον κριτικό λόγο», στο οποίο 43 πανεπιστημιακοί και άνθρωποι των γραμμάτων ασκούν σκληρή κριτική στον υπουργό Εξωτερικών, Νίκο Κοτζιά, επειδή «αξιώνει να μην αντιμετωπίζεται ως πολιτικό πρόσωπο, όποτε τον βολεύει, αλλά ως ιδιώτης του οποίου το πολιτικό παρελθόν και η δράση μένουν στο απυρόβλητο της δημόσιας κριτικής». 
Σταύρος Ζουμπουλάκης και Θάνος Λίποβατς διαλέγονται αενάως. 
Ως εκ τούτου, πολύ σοφά τους προσκάλεσε στην εκπομπή του «Από Τέχνη σε Τέχνη» στο Ραδιόφωνο της Εκκλησίας 89,5 ο ιερέας και σκηνοθέτης π. Πέτρος Μινώπετρος. 
Έτσι, σήμερα Κυριακή 10 Ιουλίου 2016, στις 8 το βράδυ, με αφορμή την έκδοση των βιβλίων: «Ο στεναγμός των πενήτων» του Σταύρου Ζουμπουλάκη, συγγραφέα, αρθρογράφου και πρώην Διευθυντή του περιοδικού Νέα Εστία και «Η απατηλή σαγήνη και η διαβρωτική βία του κακού» του Θάνου Λίποβατς, Ομότ. Καθηγητή Πολιτικής Ψυχολογίας στο Πάντειο Παν/μιο, θα μεταδοθεί σε επανάληψη εκπομπή με καλεσμένους τον Σταύρο Ζουμπουλάκη και τον Θάνο Λίποβατς. 
Τα θέματα που θίγονται στην εκπομπή είναι: Κινηματογράφος και λογοτεχνία, ισλαμικός φονταμενταλισμός και τρομοκρατία, ολοκληρωτισμοί του 20ου αιώνα: ναζισμός και κομμουνισμός – ολοκαύτωμα και Γκουλάγκ». 
Επιμελείται και παρουσιάζει ο π. Πέτρος Μινώπετρος.
Related Posts with Thumbnails