ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΠΟΥΔΑΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟ ΚΑΙ ΑΓΙΟΓΡΑΦΟ π. ΣΤΑΜΑΤΗ ΣΚΛΗΡΗ

Η Ζωγραφική του π. Σταμάτη Σκλήρη ...χωράει σε μια ταινία!

Η τέχνη του είναι σαφώς αχώρητη, αλλά πραγματικά αξίζει ο κόπος της Στέλλας Αρκέντη να κάνει μια ταινία για τον παπα - Σταμάτη, καθώς η ταινία αναδεικνύει το σημαντικό έργο του και παράλληλα το τοποθετεί μέσα στην ελληνική παράδοση όλων των μεγάλων δασκάλων της Ελληνικής και διεθνούς σκηνής.  

Μια ταινία - μάθημα ζωγραφικής που μας ταξιδεύει στην χώρα των χρωμάτων, η οποία  θα προβληθεί για μια προβολή στον κινηματογράφο ΤΡΙΑΝΟΝ, Κοδριγκτώνος 21 (Πατησίων 101) (ΜΕΤΡΟ Βικτώρια) το Σάββατο 15 Μαρτίου και ώρα 12:00 το μεσημέρι. Τη μουσική υπογράφει η Σωτηρία Αδάμ. 

Θα ακολουθήσει συζήτηση παρουσία του Ζωγράφου –Αγιογράφου π. Σταμάτη Σκλήρη και της Σκηνοθέτιδας Στέλλας Αρκέντη. Στη συζήτηση συμμετέχουν:  η Ευφροσύνη Δοξιάδη, ζωγράφος – συγγραφέας, ο Θανάσης Παπαθανασίου, Διδάκτωρ Θεολογίας και Διευθυντής του περιοδικού «Σύναξη» και ο ιερέας - σκηνοθέτης Πέτρος Μινώπετρος.

Στον παπα - Σταμάτη Σκλήρη χρωστάμε όλοι μας πολλά! Η Στέλλα Αρκέντη με την ταινία της μετριάζει το αειδίνητον προς αυτόν όφλημά μας.
Πολλά τα έτη του!

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ ΣΤΟ INTV.GR

Το διαδικτυακό κανάλι intv.gr εγκαινιάζει μία νέα σειρά εκπομπών - οι οποίες θα μεταδίδονται ζωντανά - με τον γενικό τίτλο ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ 2014. Την εκπομπή επιμελείται και παρουσιάζει ο θεολόγος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Σήμερα Πέμπτη 13 Μαρτίου 2014 στις 9.30 το βράδυ, προσκεκλημένος στο στούντιο του intv.gr είναι ο Λιβανέζος θεολόγος, φιλόλογος και μεταφραστής Roni Bou Saba και το θέμα συζήτησης θα είναι "Οι χριστιανοί της Μέσης Ανατολής". 

Με αφορμή τον πόλεμο στη Συρία θα γίνει αναφορά στο Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Αντιοχείας, στους χριστιανούς της περιοχής και στην κατάσταση που βιώνουν σήμερα με ένα εμφύλιο πόλεμο που δεν λέει να τελειώσει. 

Όλες οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με τους χριστιανικούς πληθυσμούς στην Μέση Ανατολή.

ΕΝΑ ΕΡΓΟ - ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΗΣ ΡΩΣΣΙΑΣ

Δημήτρης Μπαλτᾶς 
Ἀναφορά στό «Τί νά κάνουμε;» τοῦ Νικολάϊ Τσερνιτσέφσκι 

(μέ ἀφορμή τήν συμπλήρωση 150 ἐτῶν ἀπό τήν πρώτη ἔκδοση τοῦ μυθιστορήματος) 

Ὁ Νικολάϊ Τσερνιτσέφσκι (1828-1889) ἔγραψε καί ἐξέδωσε, ὑπό δύσκολες συνθῆκες, τό 1863 τό μυθιστόρημα «Τί νά κάνουμε;» μέ σαφεῖς πολιτικές προεκτάσεις καί χωρίς ἰδιαίτερη λογοτεχνική ἀξία. Παρά ὁρισμένες ἐπιφυλάξεις τοῦ Γεωργίου Πλεχάνωφ (1856-1918), τό μυθιστόρημα ἄσκησε ἐπίδραση στίς γενιές τῶν Ρώσσων ἐπαναστατῶν τῆς δεκαετίας τοῦ 1860 καί τοῦ 1870, ἐνῶ συγχρόνως μπορεῖ νά θεωρηθεῖ ὅτι περιέχει ζητήματα στά ὁποῖα ἀργότερα ὁ Βλ. Λένιν (1870-1924) ἀκολούθησε τήν ἴδια γραμμή (τουλάχιστον θεωρητικά). 

Οἱ ἀναφορές στήν σημερινή παρουσίαση τοῦ μυθιστορήματος παραπέμπουν στήν γαλλική μετάφραση τοῦ σημαντικοῦ αὐτοῦ ἔργου (trad. D. Sesemann, Editions des Syrtes, Paris 2000). Ὁ Ἕλληνας ἀναγνώστης μπορεῖ νά ἀνατρέξει πλέον στήν πρόσφατη ἑλληνική μετάφραση τοῦ συγκεκριμένου ἔργου (μετ. Ε. Μπακοπούλου, Ἐκδόσεις Τόπος, 2013).

Ζητήματα ὅπως ἡ σύγκρουση τῆς Βέρας μέ τήν μητέρα της (ἐνδεικτικῶς βλ. σ. 33, σ. 41, σ. 43, 147-149), τό ἀνυπότακτο τῆς ἡρωϊδας αὐτῆς πού ἐκδηλώνεται πρός ὅλα σχεδόν τά πρόσωπα τοῦ μυθιστορήματος (ἐνδεικτικῶς βλ. σ. 111, σσ. 246-250), ἡ ἔννοια τῆς προόδου τῆς κοινωνίας (σ. 210) ἀλλά καί τῆς ἀτομικῆς εὐτυχίας (σ. 257) καί ὁπωσδήποτε ἡ ἀναφορά στό «Κρυστάλλινο παλάτι» (σ. 310) πού ἔχει ἑρμηνευθεῖ ὡς ἡ οἰκοδόμηση τοῦ ἐπίγειου παραδείσου τοῦ σοσιαλισμοῦ, εἵλκυσαν τό ἐνδιαφέρον τῶν ἐπαναστατικῶν τάξεων στήν Ρωσσία. Μάλιστα φαίνεται ὅτι μέ τά ζητήματα αὐτά ὁ Τσερνιτσέφσκι ἀνοίγεται συγχρόνως πρός τήν δυτική πολιτική σκέψη τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Στό σημεῖο αὐτό θά προστεθεῖ ἡ σύγκριση πού κάνει ὁ συγγραφέας μεταξύ τοῦ ρωσσικοῦ καί τοῦ γαλλικοῦ λαοῦ: «Εἴμαστε ἕνας ἔξυπνος λαός … Εἶσαι μία σκλάβα, ἐνῶ ἡ Γαλλίδα εἶναι ἐλεύθερη. Ἡ Γαλλίδα μάχεται. Πέφτει, ἀλλά μάχεται» (σ. 41). 

Ἐκτός ἀπό τίς πολιτικές προεκτάσεις, ὁ γνωστός Ρῶσσος φιλόσοφος Ν. Μπερντιάγιεφ (1874-1948) διαπιστώνει ὅτι τό μυθιστόρημα διακρίνεται καί ἀπό μία νέα ἠθική θεώρηση, καθ’ ὅσον «τό κήρυγμα τῆς ἐλευθερίας τῆς ἀγάπης εἶναι τό κήρυγμα τῆς εἰλικρίνειας τοῦ συναισθήματος καί τῆς ἀξίας τῆς ἀγάπης. Ἡ διακοπή τῆς ἀγάπης σημαίνει τήν διακοπή τοῦ νοήματος τῆς σχέσεως ... Τή σοβαρή καί βαθιά σχέση μεταξύ τοῦ ἄνδρα καί τῆς γυναίκας, βασισμένη στήν ἀληθινή ἀγάπη, οἱ Ρῶσσοι διανοούμενοι τή θεωροῦν πραγματικό γάμο, ἀκόμα κι ἄν δέν ἔχει καθαγιασθεῖ ἀπό τόν ἐκκλησιαστικό ἤ τόν κρατικό νόμο» (Βλ. σχετικῶς Ἡ Ρωσσική Ἰδέα, Μόσχα, 2000, σσ. 103-106).

Τέλος, θά σημειωθεῖ ὅτι ἡ αἰνιγματική παρουσία τοῦ Ραχμέτωφ, οἱ «ψυχολογικές προσεγγίσεις» του μέ τίς ὁποῖες ἄλλοτε συμφωνεῖ καί ἄλλοτε διαφωνεῖ ἡ Βέρα Παύλοβνα, καί τό ἀσκητικό ἦθος του (σσ. 234-257) σκιαγραφοῦν ἴσως τόν ἴδιο τόν Τσερνιτσέφσκι. 

Πρόκειται λοιπόν γιά ἔργο-σταθμό στήν πολιτική σκέψη τῆς Ρωσσίας πού ἐξεδόθη προτοῦ νά ἐμφανισθοῦν καί νά ἐπιβληθοῦν οἱ μπολεσβίκοι στήν ἱστορική σκηνή. Οἱ ἐπιδράσεις τοῦ μυθιστορήματος εἶναι ἀναμφισβήτητες. Σήμερα δέ μπορεῖ νά ἀναγνωσθεῖ ἀπό ἕνα εὐρύτερο ἀναγνωστικό κοινό, μέ ἱστορικά καί πολιτικά ἐνδιαφέροντα.

ΠΟΙΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ; ΠΟΙΟΙ ΘΕΟΛΟΓΟΙ; / Του Βασίλη Ξυδιά

Του Βασίλη Ξυδιά

Φοβάμαι ότι ο τίτλος του ενημερωτικού άρθρου του tvxs «Επιστροφή στον Μεσαίωνα ζητούν οι θεολόγοι» είναι παραπλανητικός – όχι, υποθέτω, από πρόθεση, αλλά από έλλειψη πληροφόρησης. Το «παραπλανητικό» συνίσταται στο εξής. Φαίνεται σαν να υπάρχει σύγκρουση όλων των θεολόγων γενικώς με κάποιους άλλους αντίθετους και ενδεχομένως αντίθεους, ενώ η αλήθεια είναι άλλη. Πως το νέο πρόγραμμα σπουδών του Μαθήματος των Θρησκευτικών (ΜτΘ) που καταγγέλλει η Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων είναι δημιούργημα επίσης θεολόγων. Κι όχι ενός και δύο, αλλά ενός μεγάλου αριθμού· που εκπροσωπούν αν όχι το μεγαλύτερο, πάντως ένα πολύ μεγάλο μέρος του κλάδου. Κι είναι εναντίον αυτών που βάλλει κατά κύριο λόγο η ΠΕΘ. 

Προφανώς δεν είναι ευρύτερα γνωστό ότι τα τελευταία χρόνια ο θεολογικός χώρος βρίσκεται σε έντονη εσωτερική διαμάχη για το περιεχόμενο και τον τρόπο διδασκαλίας των Θρησκευτικών. Χαρακτηριστική από την άποψη αυτή είναι η σύσταση το 2010 του Πανελληνίου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης», που, σε σαφή αντίθεση προς την ΠΕΘ, υποστήριξε την ανάγκη ριζικής αλλαγής του μαθήματος· όχι σαν έξωθεν ή άνωθεν επιβουλή, αλλά σαν αυτοκριτική επανατοποθέτηση των ίδιων των ελλήνων θεολόγων έναντι των πραγματικών δεδομένων της ελληνικής κοινωνίας και των πνευματικών και διδακτικών αναγκών των μαθητών του σημερινού ελληνικού σχολείου. Ο ΚΑΙΡΟΣ ήταν ο πρώτος θεσμικός φορέας που μίλησε με πολύ σαφή και συστηματικό τρόπο για ένα ΜτΘ που θα ξεπεράσει τον παλιότερο ομολογιακό και κατηχητικό χαρακτήρα και θα αφορά όλους τους μαθητές, ανεξαρτήτως θρησκευτικών ή άλλων εθνικών, πολιτιστικών κλπ καταβολών και αντιλήψεων. (Βλ. Διακήρυξη Αρχών). 

Στη συνέχεια ήρθε το Υπ. Παιδείας, που στο πλαίσιο του λεγόμενου «Νέου Σχολείου» συνέστησε Ομάδες Εργασίας για την επεξεργασία νέων προγραμμάτων σπουδών για όλα τα μαθήματα στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο· μεταξύ αυτών και για τα θρησκευτικά. Έχω την εντύπωση πως η δουλειά που έγινε για το νέο πρόγραμμα σπουδών του ΜτΘ είναι μοναδική. Δεν έχουμε να κάνουμε με τη στεγνή γραφειοκρατική διεκπεραίωση των κυβερνητικών κατευθύνσεων, ούτε με την εφαρμογή των ιδιαίτερων παιδαγωγικών ιδεών μιας στενής ομάδας, όπως συνήθως. Στην περίπτωση του ΜτΘ η «άνωθεν» πρωτοβουλία του Υπ. Παιδείας πλαισιώθηκε από τα «κάτω», από ένα μεγάλο μέρος του θεολογικού κόσμου – όσους εν πάση περιπτώσει συμμερίζονταν τις απόψεις του ΚΑΙΡΟΥ – δίνοντας με τον τρόπο αυτό στο όλο εγχείρημα μια εντελώς διαφορετική και πολύ πιο ουσιαστική διάσταση απ’ αυτήν που πήρε η επεξεργασία των νέων προγραμμάτων σε άλλα μαθήματα. (Δεν θέλω να είμαι απόλυτος, και ίσως να αδικώ τη δουλειά που έγινε αλλού, αλλά αυτή είναι, ξαναλέω, η εντύπωσή μου). 

Θα μπορούσε στο σημείο αυτό να εγείρει κανείς μια άλλου είδους ένσταση. Ήταν ορθό εκ μέρους των θεολόγων να συνδράμουν το κυβερνητικό εγχείρημα των νέων προγραμμάτων σπουδών, παρακάμπτοντας το γενικότερο πολιτικό πλαίσιο των μνημονίων κλπ, ή τις γενικότερες στοχεύσεις του Υπ. Παιδείας για το «Νέο Σχολείο»; Το ερώτημα είναι εύλογο, αλλά η συζήτησή του θα μας έβγαζε εκτός θέματος. Αν είναι κάτι σχετικό που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι μέσα σ’ αυτές ακριβώς τις συνθήκες και υπό το βάρος αυτών των διλημμάτων το τμήμα του θεολογικού κλάδου που συνέβαλε στο νέο πρόγραμμα σπουδών έκρινε σωστό να βάλει σε δεύτερη μοίρα τα γενικότερα πολιτικά ζητήματα, θεωρώντας ότι του δινόταν μια ευκαιρία για την αλλαγή του ΜτΘ που δεν έπρεπε να χαθεί. Γνώμη μου είναι ότι η επιλογή αυτή ήταν σωστή. 

Από την κατάρτιση του αρχικού σχεδίου του νέου προγράμματος για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο έχουν ήδη περάσει δυο χρόνια. Και έχει ήδη ολοκληρωθεί ένας κύκλος πειραματικής εφαρμογής του. Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αρμός και ένας συλλογικός τόμος με τίτλο «ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ – Ο διάλογος και η κριτική για το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου», όπου δημοσιεύονται κείμενα διαφορετικών απόψεων για το θέμα. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί το εξής παράδοξο. Ότι τόσο αυτοί που υπερασπίζονται το μάθημα ως έχει σήμερα, όσο και αυτοί εκτός του θεολογικού κόσμου που είναι αντίθετοι αποδέχονται ότι το δίλημμα είναι μεταξύ «κατηχητικού» και «θρησκειολογικού» μαθήματος. Όπως όμως σημειώνεται στον συλλογικό τόμο, επιδίωξη του νέου προγράμματος σπουδών είναι «η υπέρβαση της διελκυστίνδας μεταξύ του κατηχητικού και του θρησκειολογικού προτύπου». Το κέντρο βάρους πέφτει όχι τόσο στο περιεχόμενο, αλλά στη μέθοδο, όπου προτάσσεται η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία με ενεργητική συμμετοχή των παιδιών, ενώ όσον αφορά το περιεχόμενο επιχειρείται η σύνθεση ανάμεσα σε διαφορετικές σύγχρονες προσεγγίσεις. Στόχος του νέου μαθήματος είναι η «γνωριμία με τα μορφωτικά αγαθά, τις αξίες και τον πολιτισμό που διαμόρφωσε ο Χριστιανισμός και ιδιαίτερα η Ορθόδοξη Παράδοση», ενώ διδάσκονται «στοιχεία από τις δύο άλλες χριστιανικές παραδόσεις της Ευρώπης», καθώς και «στοιχεία για ορισμένες από τις μεγάλες θρησκευτικές παραδόσεις που ενδιαφέρουν ιδιαίτερα την ελληνική κοινωνία». Τα κοινωνικά και υπαρξιακά προβλήματα του ανθρώπου «προσεγγίζονται με πνεύμα διαλόγου, ελευθερίας και καταλλαγής, χωρίς ομολογιακή εμμονή, κατηχητισμό, φανατισμό ή μισαλλοδοξία». 

Παρά ταύτα, η εκτός τόπου και χρόνου ηγεσία της ΠΕΘ, που εκτός από τον εαυτό της εκφράζει και διάφορους άλλους σκληροπυρηνικούς θρησκευτικούς κύκλους, όχι μόνο είναι αντίθετη, αλλά αποδύεται εδώ και καιρό σε κακόβουλες προσωπικές επιθέσεις εναντίον των θεολόγων που εκ της υπηρεσιακής τους θέσεως είναι υπεύθυνοι του νέου προγράμματος. Καλώς ή κακώς αυτό είναι φυσικό και αναμενόμενο. Και κατά τη γνώμη μου οι φωνασκίες τους μπορούν ίσως να καθυστερήσουν, αλλά δεν μπορούν να εμποδίσουν την εφαρμογή του νέου προγράμματος. Άλλο είναι το κακό που οι κύκλοι αυτοί μπορούν να κάνουν. Μπορούν, φερ’ ειπείν, καθορίζοντας το πεδίο της συζήτησης και δίνοντας τον τόνο της αντιπαράθεσης, να καταστήσουν αδύνατη κάθε ουσιαστική παιδαγωγική συζήτηση γύρω από το νέο πρόγραμμα, εμποδίζοντας τη νηφάλια κριτική και διόρθωσή του, χωρίς την οποία το όλο εγχείρημα δεν θα είναι βιώσιμο. Αυτό όμως δεν μπορούν να το κάνουν από μόνοι τους. Θα το πετύχουν αν καταφέρουν να επικρατήσει στον δημόσιο χώρο η εύκολη ιδεολογική πόλωση μεταξύ «συντηρητικών» και «προοδευτικών» ή μεταξύ «υπερασπιστών» και «αρνητών» της πίστεως. Και χρειάζονται σ’ αυτό τους κατάλληλους συμπαίκτες. Δεν υπάρχουν λοιπόν, όπως καταλαβαίνετε, καλύτεροι υποστηρικτές τους σ’ αυτό το παιχνίδι απ’ αυτούς (τους προοδευτικούς) που θα τους αναδείκνυαν σε προνομιακούς αντιπάλους (αντιδραστικούς), απλουστεύοντας έτσι και διαστρέφοντας τον δημόσιο λόγο. 

Ο Βασίλης Ξυδιάς είναι εκπαιδευτικός θεολόγος, μέλος του ΔΣ του Πανελληνίου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ», μέλος της Οργάνωσης Εκπαιδευτικών του ΣΥΡΙΖΑ.

"ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ" ΣΤΟ intv.gr ΤΗΝ ΠΕΜΠΤΗ 13 ΜΑΡΤΙΟΥ

Το διαδικτυακό κανάλι intv.gr εγκαινιάζει μία νέα σειρά εκπομπών - οι οποίες θα μεταδίδονται ζωντανά - με τον γενικό τίτλο ΜΕΡΕΣ ΤΟΥ 2014. 

Την εκπομπή επιμελείται και παρουσιάζει ο θεολόγος Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Την ερχόμενη Πέμπτη 13 Μαρτίου 2014 στις 9.30 το βράδυ, προσκεκλημένος στο στούντιο του intv.gr είναι ο Λιβανέζος θεολόγος, φιλόλογος και μεταφραστής Roni Bou Saba και το θέμα συζήτησης θα είναι "Οι χριστιανοί της Μέσης Ανατολής". 

Με αφορμή τον πόλεμο στη Συρία θα γίνει αναφορά στο Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο Αντιοχείας, στους χριστιανούς της περιοχής και στην κατάσταση που βιώνουν σήμερα με ένα εμφύλιο πόλεμο που δεν λέει να τελειώσει. 

Οι τηλεθεατές της εκπομπής θα μπορούν να στέλνουν τις ερωτήσεις και παρατηρήσεις τους κατά την διάρκεια της εκπομπής ή και πριν από αυτήν στην ηλεκτρονική διεύθυνση: intv@intv.gr 

Η σκηνοθεσία είναι του Γιώργου Αρβανίτη.

Μία παλιότερη εκπομπή με τον Roni Bou Saba για τη φύση του Ισλάμ δείτε εδώ. 

ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ: "Η Ορθοδοξία είναι ένα πολύτιμο διαμάντι, όχι μόνον όμορφο, αλλά κυρίως ανθεκτικό"

Η συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου στο Κυριακάτικο ΒΗΜΑ και στην Μαρία Αντωνιάδου είναι φυσικά πολύ ενδιαφέρουσα.

Εδώ παραθέτουμε το σχετικό με τους εγχώριους φονταμενταλιστές (κρυφούς και φανερούς) απόσπασμα που είναι καίριο και ουσιαστικό. Ολόκληρη τη συνέντευξη διαβάστε εδώ. 

- Ωστόσο, διάφοροι κύκλοι αντιδρούν στον διορθόδοξο διάλογο, αλλά κυρίως στον διαχριστιανικό. 

«Έχω την εντύπωση ότι δεν επιδρούν στις συνάξεις των Προκαθημένων. Πρόκειται για φωνές αποσπασματικές. Επιδιώκουν να τρομοκρατήσουν, αλλά μακροπρόθεσμα δεν αντέχουν. Στην εποχή μας είναι αδιανόητο να ενεργήσει κανείς σωστά σε οποιαδήποτε σφαίρα, οικονομική, πολιτική, πνευματική, θρησκευτική, αν δεν βλέπει τη ζωή σε παγκόσμια προοπτική. Η ορθόδοξη κατανόηση και βίωση του χρέους μας αποτελούν αίτημα της Ορθοδοξίας σήμερα. Κάθε μορφή πολώσεως μεταξύ τοπικού και οικουμενικού παραποιεί το ορθόδοξο φρόνημα. Μερικοί θέλουν η Ορθοδοξία να περιοριστεί στον εαυτό της. Όμως οι άνθρωποι, οι οικογένειες, οι τοπικές κοινότητες που κλείνονται στον εαυτό τους παρακμάζουν. Οι μικρές αυτές ομάδες δεν νομίζω ότι επηρεάζουν τη σύναξη των Προκαθημένων». 

- Ωστόσο αντιδρούν. 

«Παλαιότερα, όταν λέγαμε "διάλογος με τους άλλους, τους αιρετικούς, τους αλλοθρήσκους κ.ο.κ.", τους τοποθετούσαμε κάπου μακριά. Σήμερα γνωρίζουμε συγκεκριμένους ανθρώπους, με τους οποίους συνυπάρχουμε στην κοινωνία μας. Όλοι αυτοί είναι έξω από την Αγάπη του Χριστού και ο Θεός μόνον για μας ενδιαφέρεται;». 

«...Ως προς το δικό μας χρέος το μεγάλο ζητούμενο σήμερα είναι πώς θα μπορέσει η Εκκλησία να μιλήσει για την αλήθεια, την αγάπη, την ομορφιά, την ελευθερία. Για να γίνει αυτό χρειάζεται ανανεωμένη σκέψη και δράση και προσωπική αδιάκοπη μαρτυρία της πίστεώς μας. Στα ορθόδοξα περιβάλλοντα συχνά υπενθυμίζω: μη φοβάστε τους άλλους, η Ορθοδοξία είναι ένα πολύτιμο διαμάντι, όχι μόνον όμορφο, αλλά κυρίως ανθεκτικό».

"ΤΟ ΣΠΙΤΙ" ΤΗΣ ΙΟΥΛΙΤΑΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΣΥΝΟΜΙΛΕΙ ΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ...

Την Κυριακή 16 Μαρτίου 2014 στις 6 το απόγευμα, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και στην αίθουσα Νίκος Σκαλκώτας η Ιουλίτα Ηλιοπούλου στην απαγγελία, η Λήδα Μασούρα στο πιάνο και η Μαρίζα Τσίγκα στην κίνηση, ανοίγουν την πόρτα από «ΤΟ ΣΠΙΤΙ» και μας καλούν να μοιραστούμε μαζί τους μνήμες, αισθήματα, έρωτα, μοναξιά, σιωπή, ήχους ενός πιάνου, που μιλά μέσα απ’ την ευαισθησία των: R. Schumann, F. Chopin, C. Debussy.

Υπενθυμίζουμε ότι Το Σπίτι είναι η τελευταία ποιητική συλλογή της Ιουλίτας Ηλιοπούλου που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ύψιλον/βιβλία στα τέλη του 2012. Πρόκειται για τριάντα ποιήματα σε μορφή πεζού λόγου που έχουν ως κεντρικό θεματικό άξονα την έννοια «σπίτι». Το σπίτι ως μνήμη, ως καταφύγιο αισθημάτων, ως μετωνυμία του έρωτα, ως μοναξιά, ως πατρίδα. Το σπίτι και η έλλειψή του, το σπίτι ως προσδοκία αλλά και ως διάψευση. Το σπίτι φυλακή αλλά και πιστή αγκαλιά.
Ας ακούσουμε ένα αντάτζιο από Το σπίτι της Ιουλίτας, που θα παρουσιαστεί την Κυριακή στο Μέγαρο, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) και στην ενότητα "Έξι ποιητές συνομιλούν με τη Μουσική":

ΑΝΤΑΤΖΙΟ ΒΑΘΥΚΥΑΝΟ των νερών· τόσα χρόνια κολύμπησα από σπίτι σε σπίτι. Στην άκρη των χειλιών σου να σε βρω. Να με περιμένεις. Κι όπως απ’ το όνειρο ξυπνώντας τα παιδιά, μια στάλα γάλα αρκεί να λευκάνει τους τοίχους της μέρας. Ένα φιλί να κρατήσει τον έρωτα. Φώτα διάττοντα των ήχων που επιστρέφουν και λάμπουν πιο πολύ τα παλιά, όλα και τίποτα. Τίποτα τάζοντας άλλο παρεχτός κι ανυπεράσπιστον. Εσένα.

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΧΑΤΖΗΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΣΤΟΝ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Παρουσιάστηκε χθες, το Σάββατο 8 Μαρτίου στο Ηράκλειο της Κρήτης - υπό τη σκιά του τάφου του Νίκου Καζαντζάκη και υπό τους ήχους του "Καπετάν Μιχάλη" σε μελοποίηση του Μάνου Χατζιδάκι - το βιβλίο της Μαρίας Χατζηαποστόλου «Το πρόσωπο του Χριστού στο Νίκο Καζαντζάκη». 

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από τις εκδόσεις «Αρμός», το βιβλιοπωλείο «Ελευθερουδάκης» και τη «Διεθνή Εταιρεία Φίλων Νίκου Καζαντζάκη» υπό την αιγίδα της οποίας τέθηκε και η βιβλιοπαρουσίαση. 

Στην εκδήλωση μίλησαν ο Χριστόφορος Αρβανίτης, Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού και της Θρησκείας στην Α.Ε.Α.Η. Κρήτης, ο Νίκος Μαθιουδάκης Διδάκτωρ Φιλολογίας, Επιστημονικός Σύμβουλος Εκδόσεων Καζαντζάκη και Πρόεδρος Ελληνικού Τμήματος Δ.Ε.Φ.Ν.Κ. και η συγγραφέας του βιβλίου Μαρία Χατζηαποστόλου, Καθηγήτρια Μέσης Εκπαίδευσης, κάτοχος Master Θεολογίας και Υποψήφια Διδάκτωρ Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. 

Ο Χριστόφορος Αρβανίτης τόνισε τους βασικούς άξονες του βιβλίου, αλλά και την ανθρωποκεντρική διάσταση στο λόγο περί Χριστού στο Νίκο Καζαντζάκη, ενώ ο Νίκος Μαθιουδάκης μίλησε για τη σκέψη του συγγραφέα για το Χριστό και για το πρόσωπο της Θεοτόκου, μέσα από το έργο του Καζαντζάκη, αλλά και την προσωπική αλληλογραφία του συγγραφέα. 

Στη συνέχεια η συγγραφέας του βιβλίου Μαρία Χατζηαποστόλου μίλησε για τη γυναίκα στο έργο του Νίκου Καζαντζάκη και για την πίστη του συγγραφέα στην Ανάσταση του Κυρίου, στην οποία υπήρξαν πρώτοι μάρτυρες οι Μυροφόρες γυναίκες. 

Η συζήτηση συνεχίστηκε με αμείωτο ενδιαφέρον και με τη συμμετοχή του κοινού. Με το βιβλίο αυτό ξαναζωντανεύει και πάλι η ελπίδα της δημιουργίας ενός γόνιμου διαλόγου, πέρα από κάθε φανατισμό και μισαλλοδοξία, με στόχο την ταυτόχρονη κατάργηση των διάφορων αφοριστικών μύθων γύρω από το πρόσωπο του μεγάλου συγγραφέα. Και το ταξίδι τώρα αρχίζει... 

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΧΑΤΖΗΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ ΣΤΟΝ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Το Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης (Ηράκλειο Κρήτης) και οι Εκδόσεις Αρμός το Σάββατο 8 Μαρτίου στις 19:00, παρουσιάζουν το νέο βιβλίο της Μαρίας Χατζηαποστόλου Το πρόσωπο του Χριστού στο Νίκο Καζαντζάκη. 

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί  υπό την αιγίδα της "Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη" στο Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης, Οδός 1821 αρ.10 στο Ηράκλειο της Κρήτης. 

Με την συγγραφέα συζητούν: 

Χριστόφορος Αρβανίτης, Επίκουρος καθ. Κοινωνιολογίας του Χριστιανισμού και της Θρησκείας στην Α.Ε.Α.Η Κρήτης και 

Μαθιουδάκης Νικόλαος, Διδάκτωρ Φιλολογίας, Επιστημονικός Σύμβουλος Εκδόσεων Καζαντζάκη και Πρόεδρος Ελληνικού Τμήματος Δ.Ε.Φ.Ν.Κ.
Με αφορμή την κυκλοφορία αυτού του σημαντικού πονήματος της θεολόγου Μαρίας Χατζηαποστόλου, παραθέτουμε εδώ την ταινία του Ζυλ Ντασσέν "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται"(1957), βασισμένη στο ομώνυμο έργο του Νίκου Καζαντζάκη, με την Μελίνα Μερκούρη στο ρόλο της Κατερίνας.

Μια ταινία πολύ μπροστά από την εποχή της με ακραίο θεματικό άξονα. Τολμηρή κινηματογράφηση, αποτέλεσμα ενός μεγάλου έρωτα του Ζυλ Ντασέν με την Μελίνα Μερκούρη, μετά την γνωριμία τους και τον διπλό θρίαμβό τους στις Κάνες, αυτός με το "Ριφιφί" κι εκείνη με την "Στέλλα" του Μιχάλη Κακογιάννη. Στην ταινία εμφανίζονται πολλοί έλληνες ηθοποιοί της εποχής. Κάποιους τους συναντάμε αργότερα και στο ομώνυμο σήριαλ της ΕΙΡΤ τότε, όπως ο αλησμόνητος Δήμος Σταρένιος. Η ερωτική σκηνή της Κατερίνας με τον Μανωλιό στάθηκε η πρώτη μαγιά για την υπέροχη ερωτική σκηνή στη Φαίδρα, λίγα χρόνια αργότερα. Η Μελίνα μαγνητίζει με το στυλ ακόμη και σήμερα στο ρόλο του αιώνιου θηλυκού .

Τα κοστούμια είναι του Γιάννη Τσαρούχη και η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι. 

Η ταινία έκανε πρεμιέρα στην Γαλλία το Σάββατο, 4 Μαΐου 1957 και στην Ελλάδα την  Πέμπτη, 17 Απριλίου 2008, δηλαδή πενήντα ένα χρόνια μετά!!!

ΤΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ "ΡΟΜΦΑΙΑ" ΑΠΑΝΤΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ

Κύριε Ανδριόπουλε, 

Με μεγάλη μας χαρά διαπιστώνουμε πως όχι μόνο μας διαβάζετε φανατικά, αλλά διατηρείτε και άριστο αρχείο των αναρτήσεων μας. 

Δεν θέλουμε να πιστέψουμε πως κρατάτε τις αναρτήσεις μας περιμένοντας που ο χρόνος και τα γεγονότα θα διαψεύσουν τις πληροφορίες μας και θα την "πατήσουμε" προς τέρψιν όλων όσων ενοχλούνται επειδή απλώς παραθέτουμε τα γεγονότα. 

Ως φανατικός μας αναγνώστης προφανώς και δεν συγκαταλέγεστε σε αυτούς. 

Επί της συγκεκριμένου σχολίου σας τώρα: Την ημέρα που αναρτήσαμε τη συγκεκριμένη είδηση οι πηγές μας από το Πατριαρχείο Αντιοχείας, το Πατριαρχείο Ρουμανίας και το Πατριαρχείο Μόσχας ήθελαν τους συγκεκριμένους Προκαθημένους να απαντούν αρνητικά, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. 

Αυτή την πληροφορία λοιπόν μεταφέραμε στους αναγνώστες με έναν μάλλον σκωπτικό τίτλο (Η ενότητα πήγε περίπατο) για να δείξουμε πόσο δυσάρεστο θα ήταν να αποτύχει αυτή η σύναξη. 

Το αν θέλαμε ή όχι να επιτύχει αυτό το κάλεσμα του Παναγιωτάτου φαίνεται άλλωστε από το άρθρο μας που ακολούθησε με τον τίτλο "Άγιοι Προκαθήμενοι αδράξτε την ευκαιρία", στο οποίο εκφράζουμε την ευχή να επιτύχει η σύναξη. 

Πώς και σας διαφεύγει το εν λόγω άρθρο από το τόσο εξαίρετο αρχείο με τα άρθρα της Ρομφαίας;

Από τις 21 Ιανουαρίου όπως βλέπετε δεν έχω καμία αντίρρηση για την επιτυχία αυτής της σύναξης, αν και δεν έχω καμία απολύτως φιλοδοξία να καθορίζω τις εκκλησιαστικές εξελίξεις, παρά μόνο να τις καταγράφω. 

Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων για την ανάρτηση της απάντησής μας στο ιστολόγιό σας. 

Αιμίλιος Πολυγένης

www.romfea.gr 

Το λινκ της είδησης: http://www.romfea.gr/arthra-apopseis/21851-2014-01-21-01-38-49 

Σημείωση της Ιδιωτικής Οδού:

Δεν θα απαντήσω σημείο προς σημείο στα όσα μας γράφει ο κ. Πολυγένης, αν και μου είναι από εύκολο έως διασκεδαστικό.

Αρκούμαι μόνο να παρατηρήσω ότι το "Άγιοι Προκαθήμενοι αδράξτε την ευκαιρία", δεν το εξέλαβα (σαν αναγνώστης) ως "ευχή", αλλά μάλλον ως μάθημα - ή υπόδειξη αν θέλετε - προς τους Προκαθημένους. Πάλι καλά που δεν τους είπε "Δράξασθε παιδείας"!

Η ΜΕΛΙΝΑ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΜΑΣ

Του Γιάννη Γιγουρτσή

20 χρόνια κλείνουν σήμερα από τη μέρα που η Μελίνα μας άφησε μόνους, μια παγωμένη μέρα του Μάρτη, αναχωρώντας από την μακρινή Νέα Υόρκη για την τελευταία της βόλτα στους ουρανούς. Λίγες μέρες αργότερα, στην κηδεία της έγινε Ο χαμός. Εγώ ο ίδιος το έσκασα από το 401 στρατιωτικό νοσοκομείου που βρισκόμουν στην Αθήνα για να την χαιρετίσω, έστω και από μακριά.

Έκλαψα πολύ, σαν να ήταν δικός μου άνθρωπος. Μα η Μελίνα ήταν δικός μου άνθρωπος. ¨Ηταν άλλωστε ο πρώτος μου έρωτας. Την ερωτεύτηκα ακαριαία όταν την είδα κάποια χρόνια πριν ως έφηβος στο "Ποτέ την Κυριακή". 

Την είχα δει λίγες φορές προσωπικά και πάντα επεδίωκα να την πλησιάσω και να της μιλήσω, είτε στο φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης όπου ερχόταν ανελλιπώς είτε στις επισκέψεις της στην Κρήτη, όπου πάντα υπήρχαν κάποιοι καλοί φίλοι που θα φρόντιζαν να με καλέσουν, μετά από επίμονες παρακλήσεις μου, να είμαι και εγώ στο χώρο που θα παρευρισκόταν. 

Την είδα πολλές φορές και στα όνειρά μου και όσο ζούσε και όταν έφυγε. Την σκεφτόμουν για χρόνια μετά τον θάνατο της. Μου λείπει ακόμα Μετά την κηδεία, ο διευθυντής της κλινικής, ένας συνταγματάρχης παθολόγος, ανοιχτόμυαλος και φιλότιμος άνθρωπος, με επίπληξε και με τιμώρησε με δέκα μέρες φυλακή, ως όφειλε, αλλά φρόντισε μην το τραβήξει παραπέρα. Πολύ αργότερα μου είπε πως και αυτός θα έκανε το ίδιο στη θέση μου και θαύμασε το λόγο για τον οποίο διακινδύνευσα να φάω ακόμα και στρατοδικείο. 

Τέσσερις μήνες μετά πέθανε ο Μάνος. Βρισκόμουν σε ένα στρατόπεδο στη Χίο πλέον όταν το έμαθα. Ξενύχτησα όλο το βράδυ ακούγοντας τραγούδια του. Εκείνη την χρονιά θα μου μείνει αξέχαστη. Έχασα μια μάνα και ένα πατέρα και έπρεπε να μάθω να πορεύομαι μόνος μου. Ένιωσα και μπήκα βίαια στην ενηλικίωση.Μα αυτά που μου κληρονόμησαν με ακολουθούν και με οδηγούν ακόμα. 

Ο κόσμος μας έχει αλλάξει πολύ. Δεν υπάρχει Μελίνα σήμερα, δεν υπάρχει νέος Χατζιδάκις. Ναι είναι λυπηρό. Φανταστείτε όμως πόσο φτωχότεροι θα ήμασταν αν δεν είχαν υπάρξει ποτέ στην ζωή μας και αν δεν μας είχαν χαρίσει την ομορφιά της παρουσίας και του έργου τους. 

Ναι είμαστε φτωχότεροι, χωρίς τη Μελίνα, χωρίς το Μάνο, αλλά και τυχεροί, πολύ τυχεροί που τους ζήσαμε 

Ας είναι καλά από εκεί που μας κοιτάνε. 

Μελίνα, δεν νομίζω πια πως αμφιβάλεις: σε θυμόμαστε και σε αγαπάμε, σε αγαπάμε πολύ.

ΜΕΛΙΝΑ: Ο ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΑΘΟΥΣ!

Ανήκει από τη νεότητά μου στην προσωπική μου μυθολογία, όπως και η εποχή της και οι άνθρωποι της.

Ήταν Ρωμιά και διεθνής ταυτόχρονα. Σταρ και αντισυμβατική μαζί. Εκρηκτική και απέραντα τρυφερή συνάμα. Ερωτική και μαχητική μέχρις εσχάτων. Ο ορισμός του πάθους: για τη ζωή και την Ελλάδα, για τον έρωτα και την επανάσταση. 

Η Μελίνα υπάρχει μέσα μας μετά από 20 χρόνια απ΄την αναχώρησή της. Αλλά Μελίνα δεν φαίνεται να μπορεί να υπάρξει πια... Ήταν μοναδική και ανεπανάληπτη. Όπως και η εποχή που την γέννησε...

Π.Α.Α.

Δείτε τις σχετικές αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για την Μελίνα Μερκούρη εδώ.

ΣΥΝΑΞΗ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΠΡΟΚΑΘΗΜΕΝΩΝ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ (6-9 Μαρτίου 2014)

«Η ενότητα των Προκαθημένων «πάει περίπατο». 

Αρνητικά απαντούν, σύμφωνα με πληροφορίες της Romfea.gr, οι Προκαθήμενοι των Ορθόδοξων Εκκλησιών στο «κάλεσμα ενότητας» που τους έχει απευθύνει ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος. 

Ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας έχει απευθύνει πρόσκληση στους ηγέτες των Ορθόδοξων Εκκλησιών ώστε να βρεθούν, όλοι μαζί, στο Φανάρι την Κυριακή της Ορθοδοξίας. 

....

Τα μηνύματα που έρχονται, ωστόσο, στο Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι απογοητευτικά και δείχνουν, ταυτόχρονα, πόσο δύσκολη, αν όχι απίθανη, θεωρείται η σύγκληση στο άμεσο μέλλον μίας νέας Οικουμενικής Συνόδου.» 

Αυτά και άλλα παρόμοια μας έγραφε ο κ. Αιμίλιος Πολυγένης πριν δυο μήνες. Να όμως που οι Ορθόδοξοι Προκαθήμενοι είναι όλοι εκεί! Με εξαίρεση τον Πατριάρχη Αντιοχείας, ο οποίος εκπροσωπείται βεβαίως. Δεν γνωρίζουμε τους ακριβείς λόγους της απουσίας του. 

Διαβάστε στο Φως Φαναρίου το σχετικό ανακοινωθέν για την άφιξη των Προκαθημένων και των συνοδειών τους στο Φανάρι. 

Παρά τα ποικίλα προβλήματα και τις δύσκολες συγκυρίες (π.χ. Ουκρανία) οι αρχηγοί των Ορθόδοξων Αυτοκεφάλων Εκκλησιών ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και βρίσκονται ήδη στην Κωνσταντινούπολη για τις εργασίες της Συνάξεως, οι οποίες αρχίζουν σήμερα, Πέμπτη 6 Μαρτίου, και θα ολοκληρωθούν την Κυριακή της Ορθοδοξίας (9 Μαρτίου) με συλλείτουργο των Προκαθημένων. Έτσι θα καταστεί και ορατή η ενότητα στην Ευχαριστιακή Σύναξη, παρά τις όποιες διαφωνίες υπάρξουν. 

Εκτός κι αν ο κ. Πολυγένης έχει αντίρρηση… 

Π.Α.Α.

ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΤΣ: Μυστήριο της δημιουργικότητας...

Μαύρο Τετράγωνο, 1915, Λάδι σε καμβά, Κρατικό Μουσείο της Ρωσίας, Αγία Πετρούπολη

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

Ἑλένη Μαχαίρα, Τό μαῦρο τετράγωνο τοῦ Καζιμίρ Μάλεβιτς, Ἐκδόσεις Στιγμή, Αθήνα 2011, σελ. 182 

Τό ἐνδιαφέρον γιά τόν εἰσηγητή τοῦ σουπρεματισμοῦ (ἐκ τοῦ supremus = ὑπεροχή), μιᾶς γνωστῆς καί βραχύβιας τάσεως τῆς Ρωσσικῆς Πρωτοπορίας Κ. Μάλεβιτς εἶναι στήν Ἑλλάδα ἰδιαιτέρως ἔντονο (βλ. λ.χ. Γ. Ζιώγας, Ὁ βυζαντινός Μάλεβιτς, Στάχυ, Ἀθήνα 2000. Ἰ. Ζάρρα, Κοσμική ζωγραφική καί θρησκευτικός συμβολισμός. Ἡ περίπτωση τοῦ καλλιτέχνη τῆς ρωσσικῆς πρωτοπορίας Κ. Μάλεβιτς (1878-1935), Βάνιας, Θεσσαλονίκη 2006). Ἕνας ἀπό τούς πιό γνωστούς καί πολυσυζητημένους πίνακες τοῦ Μάλεβιτς εἶναι τό «Μαῦρο τετράγωνο» (ἐφεξῆς «ΜΤ»), πού κατά πᾶσα πιθανότητα ἔχει φιλοτεχνηθεῖ τό 1915. 

Ἡ Ἑλ. Μαχαίρα στήν παροῦσα μελέτη ὑποστηρίζει ὅτι «τό Μαῦρο Τετράγωνο παραμένει ἕνα μυστήριο τῆς δημιουργικότητας, ὅπως μυστήριο παρέμεινε μέχρι τέλους καί γιά τόν Μάλεβιτς» (σ. 28). 

Συζητοῦνται στό παρόν ἔργο οἱ κυριότερες ἑρμηνεῖες τοῦ «ΜΤ», ὅπως τό ὅτι «ἀντιστοιχεῖ σ’ ἕνα ταοϊστικό μηδέν» (σ. 37), ἤ ὅτι εἶναι «ἡ ἑνοποιός ἀρχή τῆς διέγερσης πού μπορεῖ καί νά προκαλέσει καί νά ἐναρμονίσει τά ἀντίθετα» (σ. 63). Ὡστόσο, ἡ συγγραφέας θά δείξει ἐν συνεχείᾳ ὅτι τό «ΜΤ» εἶναι μία ὑπέρβαση τοῦ μηδενός καί ἐπιπλέον ὅτι ἀποτελεῖ μία δημιουργική ἀρχή πού «ἀποκαλύπτει τήν κρυμμένη οὐσία τῆς φύσεως» (σ. 150). 

Ἀναδεικνύεται, ἐπίσης, ἡ ἐνδιαφέρουσα συνάντηση τοῦ Μάλεβιτς μέ τόν π. Παῦλο Φλωρένσκι, ἀφοῦ στά γραπτά τους διακρίνουν καί οἱ δύο μεταξύ τοῦ προσώπου καί τοῦ προσωπείου (σ. 71), ἐνῶ παράλληλα συζητεῖται ἡ ἔνταξη στόν συμβολισμό ἤ ἡ διαφοροποίηση τοῦ Μάλεβιτς ἀπό τούς συμβολιστές (σ. 81). Ὁμοίως ἐνδιαφέρουσα εἶναι ἡ ἑρμηνεία πού υἱοθετεῖ ἡ συγγραφέας περί τοῦ «νέου ρεαλισμοῦ» τοῦ ἔργου τοῦ Μάλεβιτς, στοιχείου ἐντοπιζόμενου κυρίως στήν σχέση χρωμάτων καί μορφῶν ἡ ὁποία ἐκφράζει μία ἑνότητα.
Ἀπό φιλοσοφικῆς πλευρᾶς, ἡ συγγραφέας καταγράφει σέ ἀρκετές σελίδες τῆς μελέτης της (σσ. 95-120) τήν σχέση τοῦ Μάλεβιτς μέ τήν ρωσσική θρησκευτική φιλοσοφία τοῦ 20οῦ αἰ. καί τούς ἐκπροσώπους της (Μπερντιάγιεφ, Σ. Μπουλγκάκωφ, Στροῦβε, Φράνκ κ.ἄ.).
Ἀπό τίς ἱστορικές παραμέτρους τῆς μελέτης, ἡ συζήτηση ἑστιάζεται σέ πολλά σημεῖα (βλ. ἐνδεικτικῶς σσ. 78-79, 89-91, 123-125) στήν συμπόρευση ἤ στήν ἀντιπαράθεση τοῦ Μάλεβιτς μέ τούς μπολσεβίκους καί τόν Λένιν. Ἀναμφισβήτητο πάντως εἶναι τό γεγονός ὅτι τό καθεστώς τῶν μπολσεβίκων διέκειτο ἐχθρικῶς ἐξ ἀρχῆς πρός τίς διάφορες τάσεις τῆς Πρωτοπορίας. Θά πρέπει δέ νά ἀποκλεισθεῖ, κατά τήν συγγραφέα, καί ἡ συμπερίληψη τοῦ Μάλεβιτς στούς Ἀναρχικούς, καθ’ ὅσον «ἐάν ὁ Μάλεβιτς ἀνῆκε πολιτικά στόν ρωσικό Ἀναρχισμό, δέν θά στήριζε μέ τήν παρουσία του τόν μηχανισμό μιᾶς κεντρικῆς κυβέρνησης πού διαφοροποεῖτο ἀπό τούς ἀναρχικούς ὡς πρός τήν ὀργάνωση, τά μέσα, τίς ἐνέργειες καί πού ἀπό νωρίς ἔδειχνε ὅτι θά τσάκιζε τά ἐλεύθερα κινήματα τῶν μαζῶν, καταπνίγοντας μέ τόν τρόπο αὐτόν τήν Ἐπανάσταση» (σ. 142).
Ἡ παροῦσα μελέτη τῆς Ἑλ. Μαχαίρα πάνω στό «Μαῦρο τετράγωνο» τοῦ Κ.Μάλεβιτς εἶναι πολύ ἐνδιαφέρουσα τόσο ἀπό αἰσθητικῆς καί φιλοσοφικῆς, ὅσο καί ἀπό ἱστορικῆς πλευρᾶς. Βιβλιογραφικῶς ἐνημερωμένη καί ἑρμηνευτικῶς ἐπαρκής ἡ ἐργασία μπορεῖ νά ἀναγνωσθεῖ ἀπό ἕνα ἀναγνωστικό κοινό μέ πολλές ἀναζητήσεις καί ὄχι μόνον ἀπό τόν εἰδικό μελετητή τοῦ ἔργου τοῦ Κ. Μάλεβιτς. Χρήσιμο, τέλος, εἶναι καί τό «Χρονολόγιο τοῦ Μάλεβιτς καί τῆς ἐποχῆς του» πού συμπληρώνει τήν κυρίως μελέτη.

ΜΕΛΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΠΟΙΗΣΗ ΑΠΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ

Στην αίθουσα συναυλιών του Ωδείου Athenaeum (Αδριανού 3, Θησείο) το Σάββατο 15 Μαρτίου 2014 και ώρα 8.00 μ.μ. 

ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ 

Μελοποιημένη ποίηση από συγχρόνους Έλληνες συνθέτες 

Η σοπράνο Δάφνη Πανουργιά και ο συνθέτης Διονύσης Μπουκουβάλας στο πιάνο, ερμηνεύουν τραγούδια των: Λεωνίδα Κανάρη, Μπάμπη Κανά, Γιώργου Κουρουπού, Διονύση Μπουκουβάλα, Κυριάκου Σφέτσα κ.α., σε ποίηση: E.A. Poe, Οδυσσέα Ελύτη, Τάκη Δόξα, Ιουλίτας Ηλιοπούλου, Γιάννης Νεγρεπόντη, Βασίλη Ρώτα, Κ. Σοφιανού, Σαπφούς, Θ. Τασούλη και Ούγκο Φώσκολου.

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΥΛΟΓΕΙ ΤΑ ΟΠΛΑ ΚΑΤΑ ΟΜΟΔΟΞΩΝ;

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Η Εκκλησία (παρ)ακολουθεί τις εξελίξεις στην Ουκρανία. 

Οι σχισματικοί αποκτούν πλέον κεντρικό ρόλο, ενώ η Ουκρανική Εκκλησία που υπάγεται στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου Μόσχας είναι μάλλον στη ...γωνία. Τις εξελίξεις δεν μπορεί, καθώς φαίνεται, να ελέγξει η Εκκλησία της Ρωσίας, η οποία μέχρι πριν λίγο καιρό ήταν ..."αήττητη". 

Στην δραματική έκκληση του Τοποτηρητή του Θρόνου του Κιέβου Μητροπολίτη Ονουφρίου για διατήρηση της ακεραιότητας, ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος απάντησε, μεταξύ άλλων:
"Η Εκκλησία δεν παίρνει την μια η την άλλη πλευρά στον πολιτικό αγώνα. Το καθήκον της Εκκλησίας είναι η προστασία των πιστών των οποίων η ζωή έχει τεθεί σε κίνδυνο". 

Όμως αυτή η δήλωση του Πατριάρχη Μόσχας έρχεται σε αντίθεση με την πρακτική ρώσων κληρικών, οι οποίοι τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Κριμαία, "ευλογούν" τα ρωσικά όπλα! Τέτοιες ενέργειες, όσο κι αν είναι μεμονωμένες, διεγείρουν το ανθρωπιστικό - ίσως και το θρησκευτικό - αίσθημα πιστών και απίστων, γύρω από τη στάση της Εκκλησίας στον πόλεμο.

Ήδη τις τελευταίες μέρες κατακλύζεται το διαδίκτυο από ανάλογες εικόνες, ενώ ένα βίντεο όπου ρώσος ιερέας "ευλογεί" πυρηνικό βλήμα Topol-M, χαρακτηρίζεται από ΜΜΕ ως "βίντεο - σοκ". Το θεολογικό ζήτημα που αναπόφευκτα ανακύπτει είναι η "ευλογία των όπλων" για πόλεμο έναντι ποίων; Των ομοδόξων αδελφών! Ορθόδοξοι εναντίον ορθοδόξων! Φυσικά κάθε "ευλογία όπλων" είναι μείζον θεολογικό θέμα, αλλά εδώ τα πράγματα είναι πιο κραυγαλέα, αφού δεν πρόκειται για εθνικοαπελευθερωτικό πόλεμο, ούτε για αμυντικό, αλλά για προστασία των ρωσικών συμφερόντων.

Η εικόνα του Χριστού δίπλα στο πυρηνικό όπλο - όπως φαίνεται στο βίντεο που αναδημοσιεύουμε εδώ - και ο αγιασμός του από πυρηνικού από τον ιερέα, συνιστά τεράστια θεολογική πρόκληση. 

Μπορεί να υπάρξει δικαιολόγηση μιας τέτοιας πράξης; Η σύνταξη με το κράτος - εν προκειμένω της Ρωσικής Εκκλησίας με τον Πούτιν - ως πού μπορεί να φτάσει; 

Αλήθεια, πώς ερμηνεύεται η φράση του Πατριάρχη Κυρίλλου: "Η Εκκλησία δεν παίρνει την μια η την άλλη πλευρά στον πολιτικό αγώνα. Το καθήκον της Εκκλησίας είναι η προστασία των πιστών των οποίων η ζωή έχει τεθεί σε κίνδυνο". 

Πάντως η ευλόγηση των πυρηνικών εκ μέρους ρώσων ιερέων μόνο "προστασία των πιστών" δεν συνιστά...

ΚΑΘ' ΟΔΟΝ ΣΥΝΑΝΤΩ ΤΟΝ ΜΑΡΤΙΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ...

Σπύρος Βασιλείου
Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας

Του Αλέξη Λιόλη
(η ανθολόγηση)

"Έρχεται Σαρακοστή
και θα σταυρώσουνε και πάλι
τον άγγελο και το ληστή..." (Νίκος Γκάτσος)

"Γεια σου Μάρτη
και πικρή Σαρακοστή..." (Οδυσσέας Ελύτης)

"...Γύρισες και μου πες πως το Μάρτη σ' άλλους παραλλήλους θα 'χεις μπει..." (Νίκος Καββαδίας)

"Καθ’ οδόν
(7 και 30’ πρωινή προς εργασίαν)
συναντώ τον Μάρτιο
ευδιάθετον,
υπαινιγμών πλήρη
περί ανοίξεως και λοιπά..." (Κική Δημουλά)

"Θέλω να γυρίσω
μα ο παράδεισος κλειστός..." (Λίνα Νικολακοπούλου)

ΕΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΕ ΛΟΡΚΑ ΚΑΙ ΕΛΥΤΗ ΣΤΗ ΜΑΔΡΙΤΗ

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε στο κατάμεστο αμφιθέατρο του πολιτιστικού ιδρύματος Caixa Forum στη Μαδρίτη το ρεσιτάλ-φόρος τιμής στους ποιητές Οδυσσέα Ελύτη και Federico García Lorca με τον γενικό τίτλο: «Ταξιδεύοντας στα βάθη της μουσικής».  

Το κοινό απόλαυσε την μελοποιημένη ποίηση των Ελύτη και Lorca όπως την ερμήνευσαν ο βαρύτονος Σπύρος Σακκάς, ο Γιώργος Κουρουπός στο πιάνο, η Ιουλίτα Ηλιοπούλου και ο Aflonso Silván στην απαγγελία. 

Ακούστηκαν μελοποιημένα έργα των ποιητών από τους Μίκη Θεοδωράκη, Μάνο Χατζιδάκι και Γιώργο Κουρουπό. 

H εκδήλωση διοργανώθηκε από την Πρεσβεία της Ελλάδας στη Μαδρίτη, σε συνεργασία με το Γραφείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Μαδρίτη και το Ίδρυμα La Caixa, στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πλήρες πρόγραμμα της συναυλίας στα ισπανικά είχε ως εξής:

Concierto-recital Miércoles 

26 de febrero de 2014, a las 20 h 

Viajando por lo hondo de la música 

Homenaje a Odysseas Elytis y Federico García Lorca 

Música de Manos Hadjidakis, Mikis Theodorakis y Giorgos Kouroupós 

Giorgos Kouroupós, compositor y pianista 

Spyros Sakkás, barítono y director 

Ioulita Iliopoulou y Alfonso Silván, recitación 

NANA DE SEVILLA, DE FEDERICO GARCÍA LORCA (CANCIONES POPULARES) 

Introducción: fragmento de Federico García Lorca, de Odysseas Elytis [lectura] 

OCHO CANCIONES DEL CICLO DE CANCIONES DE GIORGOS KOUROUPÓS CON POESÍA DE FEDERICO GARCÍA LORCA (TRAD. DE ANDREAS ANGELAKIS) 

Remanso, canción final, de Federico García Lorca (trad. de Aris Diktaios) [recitación] 

Variación 

Murió al amanecer (fragmento) [recitación] 

Murió al amanecer 

Caracola 

San Gabriel, de Federico García Lorca (trad. de Aris Diktaios) [recitación] 

Despedida 

Media luna [recitación] 

Media luna 

Serenata (fragmento) [recitación] 

Serenata 

Malagueña [recitación] 

Malagueña 

Cada canción (fragmento) [recitación] 

Cada canción 

CUATRO CANCIONES DE AXION ESTÍ (DIGNUM EST), DE ODYSSEAS ELYTIS, CON MÚSICA DE MIKIS THEODORAKIS 

La lengua me la dieron griega, de Odysseas Elytis (Dignum est, trad. de Alfonso Silván) [recitación] 

Abro mi boca 

De la justicia sol, de Odysseas Elytis (Dignum est, trad. de Miguel Castillo Didier) [recitación] 

Una la golondrina 

Con el candil del astro, de Odysseas Elytis (Dignum est, trad. de Cristián Carandell) [recitación] 

Sangre del amor 

Hacia un paίs lejano, de Odysseas Elytis (Dignum est) [recitación] 

Templos en la forma del cielo, de Odysseas Elytis (Dignum est, trad. de Alfonso Silván) [canción / recitación]

"Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ" ΤΟΥ J. ELLUL

Δημήτρης Μπαλτᾶς 

J. Ellul, La subversion du christianisme, La Table Ronde, Paris 2013, σελ. 328
Ἡ ἐπανέκδοση τοῦ βιβλίου «Ἡ ἀνατροπή τοῦ χριστιανισμοῦ» (1984) τοῦ γνωστοῦ καί στήν Ἑλλάδα συγχρόνου Γάλλου καί νομικοῦ καί φιλοσόφου Ζ. Ἐλλύλ (1912-1994) δέν μπορεῖ νά περάσει ἀπαρατήρητη.
Ἡ «ἀνατροπή τοῦ χριστιανισμοῦ» εἶναι ἡ συνολική προσπάθεια τῆς κριτικῆς προσεγγίσεως τῆς ἠθικῆς καί τῆς πρακτικῆς τοῦ χριστιανισμοῦ ἐκ μέρους τοῦ «ἀντιχριστιανισμοῦ» (σ. 79).
Τίς κατά καιρούς ἐπιθέσεις γιά τήν ἀνατροπή τοῦ χριστιανισμοῦ ὁ σ. τίς θεωρεῖ «δικαιολογημένες» (σ. 15). Μία ἀπό τίς σχετικές αἰτίες εἶναι, κατά τόν συγγραφέα, τό γεγονός ὅτι « ὑπάρχει ἀπόσταση μεταξύ τῆς Βίβλου καί τῆς πρακτικῆς τῶν Ἐκκλησιῶν καί τῶν χριστιανῶν» (σ. 15).
Ἀπό ἱστορικῆς πλευρᾶς, ὁ χριστιανισμός μετασχηματίστηκε σταδιακά σέ θρησκεία (σ. 66, σ. 206, σ. 217), παρά τό γεγονός ὅτι εἶχε θεωρηθεῖ ὑπό τῶν Ρωμαίων ὡς «ἀντιθρησκεία» (σ. 88). Ἐπίσης, ὁ χριστιανισμός μετασχηματίστηκε σέ ἠθική (σ. 66, σ. 112, σ. 135), πρᾶγμα πού ὁ Ἐλλύλ θεωρεῖ ὡς «μία ἀπό τίς πιό δραματικές στιγμές τῆς ἱστορίας του» (σ. 112). Ἐν συνεχείᾳ αὐτός ὁ μετασχηματισμός ὁδήγησε στήν ἀπώλεια «τῆς Ἀλήθειας τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Θεοῦ ἐν Χριστῷ» (σ. 137).
Ἔτσι ὁ μετασχηματισμένος σέ θρησκεία καί ἠθική χριστιανισμός ἔγινε τελικά ἕνα ἰδεολόγημα καί ἀκριβῶς αὐτό εἶχαν ὡς στόχο, σύμφωνα μέ τόν Ἐλλύλ, οἱ κατά καιρούς ἐπιθέσεις ἀπό τούς μή χριστιανούς. 
Στό πλαίσιο τοῦ περιγραφόμενου μετασχηματισμοῦ τοῦ ἱστορικοῦ χριστιανισμοῦ σέ ἰδεολόγημα ἐντάσσεται, κατά τόν Ἐλλύλ, τό γεγονός ὅτι ὁ χριστιανισμός, συσχετιζόμενος μέ τήν πολιτική ἐξουσία, τίθεται «πάνοτε στήν ὑπηρεσία της» (σ. 193). Παρά τήν εὐαγγελική ρήση «πειθαρχεῖν δεῖ Θεῷ μᾶλλον ἤ ἀνθρώποις» (Πράξ. 5,29), ἡ ἱστορική Ἐκκλησία «ἀναζητεῖ τήν στήριξη τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας γιά νά ἐξασφαλίσει τήν αὐτονομία της» (σ. 204).
Χαρακτηριστική ἐπίσης εἶναι ἡ τοποθέτηση τοῦ Ἐλλύλ ὅτι «ἡ χριστιανική πίστη εἶναι ἕνας ἀντιμηδενισμός», στό πλαίσιο τοῦ ὁποίου τό Ἅγιον Πνεῦμα «χορηγεῖ τήν ἐλπίδα ἐκεῖ ὅπου κυριαρχεῖ ἡ ἀπελπισία» (σ. 291).
Γενικῶς ὁ Ἐλλύλ βλέπει τήν Ἐκκλησία ὡς «σῶμα Χριστοῦ καί ὄχι ὡς θεσμό ἤ ὀργανισμό» (σ. 297), θεωρώντας ὅτι εἶναι ἀναγκαῖο νά «ἀναγνώσει κανείς τήν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας μέ ἕνα ἄλλο βλέμμα» (σ. 324), τό ὁποῖο ἐνδεχομένως θά ἀνατρέψει τήν «ἀνατροπή τοῦ χριστιανισμοῦ» ἐκ μέρους τοῦ ἀντιχριστιανισμοῦ.
Νομίζω ὅτι θά ἦταν χρήσιμο νά μεταφραστεῖ -ἔστω καί ὕστερα ἀπό τριάντα χρόνια- τό παρουσιαζόμενο σήμερα βιβλίο τοῦ Ἐλλύλ καί νά συζητηθoῦν οἱ ὁμολογουμένως ἐνδιαφέρουσες προσεγγίσεις του στόν χῶρο τῆς ὀρθόδοξης θεολογικῆς σκέψεως.

ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΑΜΜΑΝ ΤΗΣ ΙΟΡΔΑΝΙΑΣ

Ο συνοδίτης και συνιστολόγος π. Παναγιώτης Καποδίστριας, ο ποιητής,  μας φιλεύει φωτοστιγμές του από πρόσφατο ταξίδι του στην πρωτεύουσα της Ιορδανίας, το Αμμάν. 

Τον ευχαριστούμε και του ευχόμαστε πάντοτε τέτοιες δυνατές αποδημίες!

Πλούσιο υλικό από την Ιορδανία του σήμερα, όπως αποτυπώθηκε από τον π. Π. Καποδίστρια, μπορείτε να δείτε εδώ.