ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΜΕΣΟ ΣΤΟ ΨΑΛΤΗΡΙ ΤΟΥ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Του Αριστείδη Βικέτου
Φιλελεύθερος Κύπρου (18.9.2011)

Τον Κυριάκο Σωφρονίου τον γνώρισα πριν από περίπου τρία χρόνια στο Φανάρι. Είναι ένα ψηλό και ευγενέστατο παλικάρι. Από το Πατριαρχείο μου είπαν ότι είναι Κύπριος και μου μίλησαν γι αυτόν με καλά λόγια. Πέρσι το δεκαπενταύγουστο είμαστε μαζί στην Παναγία Σουμελά, στην πρώτη ιστορική Θεία Λειτουργία, μετά από 87 χρόνια. Ο άρχων πρωτοψάλτης του Οικουμενικού Πατριαρχείου Λεωνίδας Αστέρης τον είχε συμπεριλάβει στον χορό των ιεροψαλτών. Ήταν ξεχωριστή τιμή για τον νεαρό ιεροψάλτη, αλλά και για την Κύπρο. «Αισθάνθηκα μεγάλη συγκίνηση και μεγάλη τιμή, γιατί επιλέγηκα να είμαι στους πέντε ιεροψάλτες που πήγαν στη Σουμελά. Η συγκίνηση εντάθηκε, όταν ξεκινήσαμε να ψάλλουμε και βλέπαμε γύρω μας το ιστορικό Μοναστήρι», μας είπε πριν μέρες σε μια συζήτηση μας στην Πόλη και πρόσθεσε: Πάρα πολλές εικόνες περνούσαν από το μυαλό μου, δηλαδή τι γινόταν εκεί πριν από 100- 150 χρόνια. Επικοινώνησαν μαζί του από την Κύπρο πάρα πολλοί φίλοι του. Η οικογένεια μου, μας είπε, ένιωθε περήφανη, γιατί ήμουν στη Σουμελά, με είδαν από την τηλεόραση.

Ο Κυριάκος Σωφρονίου κατάγεται από το χωριό Άγιος Παύλος της Λεμεσού, που στην περιοχή της κουμανταρίας. Σπούδασε Ιστορία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Όταν το 2004 έφτανε στο πτυχίο, άρχισε να σκέφτεται για μεταπτυχιακές σπουδές στην Οθωμανική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου, στην Κωνσταντινούπολη.

Όπως λέει από μικρός είχε κλίση στην βυζαντινή μουσική. Φοιτητής στην Αθήνα συνδέθηκε με τον εκεί Σύλλογο Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως. Έγινε μέλος στη χορωδία του συλλόγου. Εκεί με τις συναναστροφές του άρχισε να ονειρεύεται, όπως λέει, την Πόλη και τις σπουδές εκεί.

Το 2004 επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Πόλη με την χορωδία. Μετά, όταν ετοιμαζόταν για μεταπτυχιακά, μίλησε με τον Πρόεδρο του Συλλόγου τον Σταμάτη Κίσσα. Του πρότεινε να πάνε το καλοκαίρι στην Πόλη να δει το Πανεπιστήμιο Βοσπόρου. Στην Πόλη τον φιλοξένησε ο κ. Κίσσας. Πήγαν στο Φανάρι ο κ. Κίσσας σύστησε τον Κυριάκο στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο και του ανέφεραν την πρόθεση του να σπουδάσει εκεί. Ο Πατριάρχης ήταν θετικός. Άλλωστε, στο Φανάρι υπάρχει έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Πρότειναν στον Κυριάκο να ψάλει σε ναούς της Πόλης και να του παράσχουν φιλοξενία στον ξενώνα του Πατριαρχείου.

Έτσι, ο Κυριάκος πήρε την οριστική του απόφαση και τον Οκτώβριο εγκαταστάθηκε στην Πόλη και άρχισε μαθήματα εκμάθησης της τουρκικής γλώσσας στο Πανεπιστήμιο «Τομέρ».

Έμαθε τα τούρκικα και το επόμενο βήμα ήταν να εγγραφεί για μεταπτυχιακό στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ο Λάκης Βίγκας, γνωστό στέλεχος της Ελληνικής ομογένειας, του πρότεινε για καλύτερη επαγγελματική αποκατάσταση να στραφεί στον τομέα της Πολιτισμικής Διαχείρισης (Cultural Management) στο Πανεπιστήμιο Μπιλκίν. «Πήγα, μίλησα με ένα- δυο καθηγητές και υπέβαλα αίτηση. Με δεχθήκανε, αφού μου έκαναν συνέντευξη», μας λέει ο Κυριάκος και συνεχίζει: «Από την αρχή είχα καταθέσει ως πιθανή εργασία την ιδέα δημιουργίας μουσείου για τη μετανάστευση στην Κωνσταντινούπολη. Αυτό τους άρεσε πάρα πολύ. Ξεκίνησα το Σεπτέμβριο του 2009».

Ο Κυριάκος ελπίζει να ολοκληρώσει το μεταπτυχιακό του τον Ιανουάριο. Στις 4 Σεπτεμβρίου πήγε για ένα 20ήμερο για ένα ειδικό πρόγραμμα στη Γερμανία, Πολωνία και στο Παρίσι με το ίδιο αντικείμενο: «Μετανάστευση και μουσείο, Intercultural Education in Direct Societies». "Εκεί θα δούμε περιπτώσεις Communities Museums, που είναι ακριβώς αυτό που με ενδιαφέρει, δηλαδή ενός μουσείου για την Ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης".

Ήδη έχει μιλήσει για το μουσείο αυτό με παράγοντες της ομογένειας, αλλά και νέους. Μια από τις μεθοδολογίες, που χρησιμοποιεί, είναι οι συνεντεύξεις πρόσωπο με πρόσωπο σε βάθος. Θα γίνουν περίπου 40 συνεντεύξεις και μετά θα ακολουθήσει μια άλλη διαδικασία/μεθοδολογία, όπως το focus groups. Για το μουσείο ο Κυριάκος θα κάνει συνεντεύξεις και με Τούρκους της Πόλης.

Το θετικό, αναφέρει ο Κυριάκος, είναι ότι, τα μέλη της κοινότητας με γνώρισαν και κέρδισα την εμπιστοσύνη τους. «Η εντύπωση ότι οι Κωνσταντινουπολίτες δεν βλέπουν με καλό μάτι τους Ελληνοκύπριους είναι πέρα για πέρα λανθασμένη. Ξέρουν ότι το κυπριακό η Άγκυρα το χρησιμοποίησε ως πρόσχημα και κάλυψη για τις εναντίον τους διώξεις», τονίζει.

Όσοι Πολίτες αναγκάστηκαν μετά το 1955 να σπουδάσουν στην Ελλάδα και όσοι είχαν στη Χάλκη Κυπρίους συμφοιτητές μου είπαν, σημειώνει ο Κυριάκος, ότι οι καλύτεροι τους φίλοι ήταν Κύπριοι και συναναστρέφονταν πάντα με Κύπριους, «γιατί συνεννοούνταν καλύτερα, ένιωθαν ότι ήταν ομοιοπαθείς».

Στο πανεπιστήμιο και γενικά οι Τούρκοι, ενώ ξέρουν ότι είμαι Ελληνοκύπριος αυτό δεν τους επηρεάζει καθόλου. Δεν έχω νιώσει ποτέ άσχημα δηλώνοντας ότι είμαι Ελληνοκύπριος ή Έλληνας της Κύπρου, δεν έχω αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα και απόδειξη είναι η επιλογή μου για το πρόγραμμα του Πανεπιστημίου στη Γερμανία, Πολωνία, Γαλλία. Από την αρχή για τις άδειες παραμονής κλπ δεν έχω αντιμετωπίσει καμιά διάκριση. Νιώθω ότι με αντιμετωπίζουν, όπως θα αντιμετώπιζαν οποιοδήποτε ξένο» λέει ο Κυριάκος. 

Ο νεαρός Λεμεσιανός έχει κερδίσει την εμπιστοσύνη του Πατριαρχείου και ιδιαίτερα του Πατριάρχη. «Υπάρχει μια πάρα πολύ καλή σχέση αγάπης. Το Πατριαρχείο με υπηρετεί πρώτα και μετά το υπηρετώ. Είμαι σχεδόν τέσσερα χρόνια και δεν έχω πληρώσει έξοδα διαμονής και μου έδωσαν την ευκαιρία να σκεφτώ να δω τι να κάνω, να μπω στο μεταπτυχιακό. Μου είπαν να μη βιάζομαι. Στο Φανάρι βρήκα πολλή αγάπη και τεράστια αγκαλιά», ομολογεί.

Όταν του ζήτησα την γνώμη του για τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ο Κυριάκος μου απάντησε: «Εκτός από μια μεγάλη προσωπικότητα, είναι ένας άνθρωπος που συμπεριφέρεται σε όλους με αγάπη. Εμένα με έχει ως παιδί του. Μου συμπεριφέρεται με στοργή και με ενδιαφέρον. Τι να αναφέρω; Το ότι αρρώστησα μια φορά και έμεινα στο κρεβάτι και ήλθε στο υπνοδωμάτιο να με επισκεφθεί; Το ότι πάντα στη γιορτή ή στα γενέθλια μου, αλλά σε άλλα διαστήματα με ρωτά τι κάνω, αν έχω κάποιο πρόβλημα; Με έκανε να νιώθω πολύ οικεία. Του μεταφέρω πολλά θέματα, που απασχολούν τους νέους και τα συζητάμε. Δράττομαι της ευκαιρίας, γιατί πολλοί νεαροί γνωρίζουν τη σχέση μας και μου ζητάνε οι ίδιοι να του μεταφέρω τους προβληματισμούς τους. Επειδή οι λόγοι του Πατριάρχη πάντα είναι με νόημα και ουσία ενδιαφέρει τους νέους η άποψή του για πολλά θέματα».

Σε άλλα σημεία της συνομιλίας μας ο Κυριάκος ανέφερε:

-Αξιοποιώ την παραμονή μου εδώ στο Πατριαρχείο για την αγάπη, που από μικρός είχα για τη βυζαντινή μουσική. Είμαι μαζί με το Λαμπαδάριο Ιωάννη Χαριατίδη και παίρνω μαθήματα από την πείρα που έχει από τον πρωτοψάλτη του Πατριαρχείου το Λεωνίδα Αστέρη. Με έχει βοηθήσει πάρα πολύ χωρίς να μου έχει κάνει τόσα ιδιαίτερα μαθήματα αλλά με τις συμβουλές που μου δίνει.

-Πέραν του ότι ψέλνω σε διάφορους ναούς της Κωνσταντινούπολης, είμαι και στον πατριαρχικό χορό. Αυτό με τιμά, γιατί δείχνει ότι αναγνωρίζουν ότι έχω ενδιαφέρον, αγάπη και ταλέντο στη βυζαντινή μουσική.

Το πατριαρχικό ύφος και ήθος στην ψαλτική: Πρώτα είναι το ήθος. Ο ψάλτης πρέπει να έχει την αίσθηση ότι βρίσκεται σε ιερό χώρο και εκείνη την ώρα προσεύχεται, ότι το ψαλτήριο δεν είναι θεατρική σκηνή, ειδικά στο Φανάρι που είναι και μοναστήρι. Αυτό το ήθος το έχουν και οι δυο, και ο Πρωτοψάλτης και ο Λαμπαδάριος, οι οποίοι πάντα μας συμβουλεύουν πώς να σταθούμε, πώς να μην γελάμε, να μην κοιτάμε αλλού πέρα από το αναλόγιο, όλες αυτές τις επισημάνσεις δεν τις είχα ποτέ από κανένα ψάλτη που είχα σταθεί προηγουμένως δίπλα του να ψάλλω.

Ο πρωτοψάλτης Λεωνίδας Αστέρης κρατά ένα σταυρουδάκι στα χέρια του και προσεύχεται. Αυτό είναι το πατριαρχικό ήθος. Το ύφος έρχεται με την μουσική γνώση, την παιδεία που έχει ο καθένας.

-Απαιτείται μια εξοικείωση με την εκκλησιαστική γλώσσα, κοινωνιολογία και θεολογία.

-Με βοήθησε πάρα πολύ ο Πρωτοψάλτης, λέγοντάς μου να μην προσπαθώ να μιμούμαι άλλους ψάλτες, αλλά να προσπαθώ να βρω τη δική μου φωνή. Σε μεγάλο βαθμό την έχω βρει με αυτές τις παροτρύνσεις.

-Έχω επαφή και με τον Άγιο Θεοδωρουπόλεως, το Γερμανό. Ένα διάστημα τον έβλεπα πιο συχνά, ως εξομολόγο. Τελευταία χαθήκαμε. Μετά το καλοκαίρι θέλω να τον συναντήσω και πάλι. Είναι ένας άγιος άνθρωπος στη γη.

Για τις εντυπώσεις του από την «Βασιλεύουσα» ο Κυριάκος μας είπε: «Είμαι σχεδόν τέσσερα χρόνια εδώ, έχω γυρίσει την Πόλη, τα μνημεία της, έχω δει την ιστορία της, που είχα διδαχθεί πριν έλθω, πέρα από την Αγία Σοφία, το μνημείο που θεωρώ σημαντικό είναι οι Εκκλησίες. Τις έχω επισκεφθεί σχεδόν όλες τις Εκκλησίες, που δεν λειτουργούν και έχουν γίνει Τζαμιά, όπως η Μονή της Χώρας, ο Παντοκράτορας και σε αυτές νιώθω τα ίδια συναισθήματα, όπως στην Αγία Σοφία. Οι Εκκλησίες που είναι σήμερα ναοί είναι του 18ου και 19ου αιώνα και μερικές πιο παλιές, γύρω στις 93 σε αριθμό, έχω επισκεφθεί τις 70-80 περίπου, δηλαδή έχω ψάλλει στις πιο πολλές από αυτές. Στο αναλόγιο, που ανεβαίνω και ψέλνω φέρνω στη μνήμη μου ότι στο τάδε αναλόγιο έψελνε ο τάδε διακεκριμένος ψάλτης. Το να ζεις στην Τουρκία, στην Κωνσταντινούπολη, των 20 εκατομμυρίων και να βλέπεις μπροστά σου σαν μανιτάρια όλες αυτές οι Εκκλησίες για μένα είναι ένα θαύμα. Ιδιαίτερα στο πιο κεντρικό σημείο της Κωνσταντινούπολης δεσπόζει η Αγία Τριάδα».

Η Θεία Λειτουργία στο Φανάρι, αλλά και στις άλλες εκκλησίες, γίνεται, επισημαίνει ο Κυριάκος, ανεξάρτητα από το μέγεθος του εκκλησιάσματος με όλη την πρέπουσα τάξη, όχι με βιασύνη, όχι με περικοπές.

Επίσης, ο Κυριάκος ασχολείται με την βυζαντινή μουσική και ερευνητικά. Μελετά την παράδοση της, ψάχνει να βρει παλιά, κλασικά βιβλία . Παλιά βιβλία ιεροψαλτών του 19ου αιώνα κυρίως που ξεκίνησε η γραφή της μουσικής, που έχουμε σήμερα. Σε αυτό τον βοήθησαν κάποιοι άνθρωποι, δίνοντας του παλιά βιβλία, όπως ο πρωτοσύγκελλος, Καλλιουπόλεως Στέφανος, ο οποίος είδε το μεράκι του και του χάρισε μοναδικά βιβλία. Επίσης προσπαθεί να συγκεντρώσει παλιές ηχογραφήσεις ιεροψαλτών. Κάποιοι τον εμπιστεύτηκαν και ήδη έχει ένα αρκετά σημαντικό αρχείο. Άλλη προσπάθεια του είναι να δημιουργήσει μια ιστοσελίδα στο διαδίκτυο για το Σύλλογο Μουσικοφίλων της Πόλης. Την έχει σχεδιάσει και ήδη βρίσκεται στο διαδίκτυο. Τον βοήθησε ένας φίλος του από την Λάρνακα, ο Κωνσταντίνος Μούντουκος.

Μια - δυο φορές το χρόνο ο Κυριάκος έρχεται στη Λεμεσό, πηγαίνει στο χωριό του και ψάλλει.

Κλείνοντας την συνομιλία μας ο Κυριάκος Σωφρονίου τόνισε : «Την μεγαλύτερη εντύπωση στην Πόλη μου έχει κάνει το γεγονός ότι οι Ρωμιοί δεν έχουν αποπροσανατολιστεί πολιτισμικά!».

Στο Φανάρι , αλλά και αλλού μου είπαν: «ο Κυριάκος έγινε πια Πολίτης!».

ΜΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ Ε'

Η Μεγάλη Θυσία

Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’

Αφηγηματική βιογραφία

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Μάνος Βενιέρης

ΣEIPA: Ελληνική και ξένη λογοτεχνία

A΄ έκδοση: Μάρτιος 2011

ISBN:978-960-328-415-4

ΣXHMA: 14X20,5

ΣEΛIΔEΣ: 213

Η Μεγάλη Θυσία, αφηγηματική βιογραφία του Πατριάρχη Γρηγόριου Ε’, του Πατριάρχη Ακρίτα, όπως πολλοί τον αποκαλούν, είναι ένα νέο βιβλίο του συγγραφέα, ηθοποιού και σκηνοθέτη Μάνου Βενιέρη.

Οι μαρτυρίες, τα ιστορικά ντοκουμέντα και η δοκιμιακή ανάλυση συνδυάζονται με τη συγκινητική λογοτεχνική γραφή του συγγραφέα, προσφέροντας στους αναγνώστες τις σημαντικότερες και κομβικές ιστορικές στιγμές της τουρκοκρατούμενης Ελλάδας και του ορθόδοξου γένους της.

Αναλύοντας την Ιστορία, διαπιστώνει κανείς ότι το στίγμα της πίστης ανατρέπει τα γεγονότα όταν πράττεις ανεξαρτήτως κόστους, αντίθετα με τις απαιτήσεις της πραγματικότητας.

Στόχος του Μάνου Βενιέρη σ’ αυτό το βιβλίο είναι να μιλήσει για τον άνθρωπο Γρηγόριο. Μέσα από την αφήγησή του δίνει στον αναγνώστη τη δυνατότητα να κρίνει ελεύθερα τη μορφή του Πατριάρχη, καθώς, ως γνωστόν, οι μελετητές και οι ιστορικοί είναι διχασμένοι, έχοντας παρασυρθεί από το διπλό του ρόλο: ως Πατριάρχη στην εκκλησιαστική ιστορία και ως εθνάρχη στην πολιτική.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Μάνος Βενιέρης – συγγραφέας, ηθοποιός και σκηνοθέτης. Έχει γράψει πολλά θεατρικά έργα για μεγάλους και παιδιά, που παίχτηκαν στο θέατρο και στο κρατικό ραδιόφωνο. Διδάσκει Ιστορία θεάτρου και Λογοτεχνία σε διάφορες δραματικές σχολές. Κυκλοφορούν σε βιβλία τα έργα του:

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Αναστασία Ρομανώφ. Παιδικό μυθιστόρημα (Ακρίτας, 2007). Σούπερ Γάτοι, Σούπα Σκύλοι! Παιδικό μυθιστόρημα (Μίνωας, 2007). Βραβείο Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς Ταξιδιώτες του Χρόνου. Παιδικό μυθιστόρημα (Κέδρος, 2009). Αλεξιάδα. Βυζαντινό Έπος της Άννας Κομνηνής, για παιδιά (Σταμούλης, 2009). Φανούρης και Βαλεντίνα. Παιδική Ιστορία (Ελληνικά Γράμματα, 2009). Μη διώχνεις τον Άγγελό σου. Μυθιστόρημα (Μίνωας, 2010). Αλλάζω χέρια! Παιδικό μυθιστόρημα (Κέδρος, 2010)

ΘΕΑΤΡΟ

Σκέπασε Μάνα, Σκέπασε. Δράμα (Δωδώνη, 1991). Η πεντάμορφη και το τέρας. Θεατρική απόδοση του ομώνυμου παραμυθιού της Ζαν Μαρί λε Πρενς ντε Μπομόν (Ντουντούμης, 2005). Το Αηδόνι του Αυτοκράτορα. Θεατρική μεταφορά του παραμυθιού του Χ. Κ. Άντερσεν (Ντουντούμης, 2006). Ο Μάγος του ΟΖ. Θεατρική απόδοση της ιστορίας του Λ. Φ. Μπάουμ (Ωρίων, 2007).

Εκδόσεις: Π. Κυριακίδης-Εκδόσεις Ακρίτας Α.Ε.

ΕΝΑ ΒΑΡΥΣΗΜΑΝΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΠΑΠΑΔΕΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΧΕΣΗ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΗΣ

Μπορούν όλοι να μετέχουν στην αλληλεγγύη; Και αν ναι –πόσον είναι έτοιμα τα κράτη-μέλη της ΕΕ να συνεισφέρουν για την Ελλάδα και για άλλους;

Η κάπως διαφορετική ματιά για μια χώρα που κλυδωνίζεται από την κρίση και για τη σημασία της για την Ευρώπη

Μόνο ένα cent για την Ελλάδα

Είναι η Ελλάδα ένα βαρέλι χωρίς πάτο ή είναι η ρίζα της Ευρώπης; Ακόμη και η ίδια η λέξη «Ευρώπη» δεν θα υπήρχε χωρίς την Ελλάδα. Πού απομένει η ανάμνηση, πού είναι οι εποχές της ελπίδας; Ένας Έλληνας βλέπει τη χώρα του και κοιτάζει την Ευρώπη.

του Αλεξάνδρου Κ. Παπαδερού, άρθρο δημοσιευθέν στο περιοδικό για τις Ενορίες της Ευαγγελικής Εκκλησίας της Βυρτεμβέργης – «Evangelisches Gemeindeblatt für Württemberg», τεύχος 29 του 2011, σελ. 7-9.

Μετάφραση (για την Ιδιωτική Οδό) Αρχιμ. Μελέτιου Κουράκλη

Καθώς κοιτούσα από την Ορθόδοξο Ακαδημία της Κρήτης προς το αντικρινό γερμανικό στρατιωτικό νεκροταφείο, άπλωνα νοητά το βλέμμα προς την Ευρώπη και προσπαθούσα να διατυπώσω αυτές τις γραμμές, θυμόμουν αναρίθμητους Γερμανούς, που εξέφραζαν ποικιλοτρόπως τη χαρά τους εδώ στην Ακαδημία για το ότι είχαν τη δυνατότητα να γνωρίσουν και να βιώσουν την Κρήτη, «το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού». Συχνά είχαμε επικαλεσθεί τη βοήθεια της ετυμολογίας, για να μάθουμε τί πραγματικά σημαίνει η ελληνική λέξη ΕΥΡΩΠΗ: δηλαδή μια γυναίκα με φαρδύ, ωραίο πρόσωπο ή με ευρύ, σφαιρικό βλέμμα, ή και τα δύο.

Ενίοτε προχωρούσαμε τη συζήτηση και αναρωτιόμασταν, αν μπορούν να αναγνωρισθούν τέτοιες ιδιότητες στη σημερινή Ευρώπη: Δηλαδή, αν η Ευρώπη σήμερα έχει ένα πρόσωπο, που χαίρεται κανείς να το βλέπει και το οποίο μπορεί εκείνη να δείχνει δίχως ντροπή, ή ένα βλέμμα, που, πέραν από τον οικείο χώρο και τα παρόντα, εκτείνεται στο εύρος του χώρου και στο βάθος του χρόνου. Τέτοιες συζητήσεις τις ολοκληρώναμε συνήθως με την υπόμνηση του γεγονότος, ότι αυτό που σήμερα ονομάζεται Ευρώπη έχει προκύψει από τα οράματα (Visionen) εκείνων των οξυδερκών οραματιστών, που είχαν βιώσει την αθλιότητα των Μεραρχιών (Divisionen) και γι’ αυτό ήταν αποφασισμένοι να μην επιτρέψουν ποτέ πλέον να καθορίσουν αυτές το μέλλον της Ευρώπης.

Όταν κατόπιν συγκέντρωσα τις σκέψεις μου, προκειμένου να γράψω για την τωρινή οικονομική κρίση στην Ελλάδα, άκουσα πάλι στο ραδιόφωνο τις ατέλειωτες διαμάχες για νέα φορολογικά μέτρα, για αυξημένη ανεργία, για πικρόχολα σχόλια δυτικών ΜΜΕ, για πακέτα εξοικονόμησης και οικονομικών συμβουλών, που μας παρέχονται ή μας επιβάλλονται. Με κατέλαβε τότε ξαφνικά ένας περιπετειώδης πειρασμός· και δεν μπορούσα να πω, αν το εννοούσα στα σοβαρά ή αν ήθελα να έλθω στα λογικά μου με το μαστίγιο του αυτοσαρκασμού. Όμως δεν μπορούσα να συγκρατήσω την αλλόκοτη ιδέα, να μην την εκφράσω: Ας παρακαλέσουμε λοιπόν, εμείς οι Έλληνες, τους Υπουργούς Οικονομικών των ευρωπαϊκών δημοκρατιών για μια εφ’ άπαξ επιβολή ενός φόρου:

Όλοι οι πολίτες της Ευρώπης να πληρώσουν ένα, μόνον ένα cent για κάθε ελληνική λέξη, που καθημερινά φέρνουν στη σκέψη τους ή στη γλώσσα τους – δηλ. κατά τους διαλόγους (Dialoge) στον οίκο τους (Oikos), στα σχολεία τους (Schulen), στην αγορά (Agora) της πόλης (Polis) τους, στους διαλόγους τους για την οικολογία (Ökologie) και το κλίμα (Klima), για αθλητικούς ανταγωνισμούς (athletische Antagonismen), για παιδαγωγικές και διδακτικές μεθόδους (pädagogische, didaktische Methoden), για προβλήματα (Probleme) με το αυτοκίνητό τους (Auto), για τα ηλεκτρικά (elektrische), μηχανικά (mechanische) ή μουσικά (musikalische) συστήματά του (Systeme), για προγράμματα (Programme) διακοπών στην Ελλάδα (Hellas), για την ειδυλλιακή γεωγραφική (idylische geographische) θέση της, για την ιδεώδη αρχαιολογική, αισθητική, κλιματική, γαστρονομική, ερωτική, ποιητική ατμόσφαιρά της (ideale archäologische, ästhetische, klimatische, gastronomische, erotische, poetische Atmosphäre)!

 

Κάτι παραπάνω, άφηνα να εννοηθεί, θα έπρεπε να πληρώσουν:

Οι φιλόσοφοι (Philosophen) για τον ελληνικό κόσμο των συστημάτων, των ιδεών, των κοσμοθεωριών, (Systeme, Ideen, Kosmotheorien), οι αρχαιολόγοι, οι ιστορικοί, οι φιλόλογοι, οι παλαιοντολόγοι (Archäologen, Historiker, Philologen, Paläontologen) για τις χαρές που απολαμβάνουν στην επαφή τους με το ελληνικό μάρμαρο (hellenischer marmor) και με τα παλάτια (Palästen), με την πολεμική και ηρωική μυθολογία και ιστοριογραφία, με το έπος, την κωμωδία, την τραγωδία, το θέατρο, (polemische, heroische Mythologie, Historiographie, Epos, Komödie, Tragödie, Theater).

Οι φυσικοί (Physiker) με τον κόσμο τους (Kosmos), οι αστροφυσικοί (Astrophysiker) με τον μακρόκοσμό τους (Makrokosmos), οι βιολόγοι (Biologen) με τον δικό τους μικρόκοσμο (Mikrokosmos), οι αναισθησιολόγοι (Anästhesisten), οι χειρούργοι (Chirurgen), οι ορθοπεδικοί (Orthopäden), οι παθολόγοι (Pathologen), οι ιδιοκτήτες φαρμακείων (Apotheken), κλινικών (Kliniken) και πολυκλινικών (Polykliniken) με την κληρονομιά του Ιπποκράτη (Hippokrates),

Οι πολιτικοί (Politiker), προ πάντων κατά την επαφή τους με την τυραννία (Tyrannei), την ολιγαρχία (Oligarchie), την αριστοκρατία (Aristokratie), τη Δημοκρατία (Demokratie), τους κανόνες (Kanones) του Δικαίου…

Και φυσικά οι θεολόγοι (Theologen), μοναχοί (Mönche), πρεσβύτεροι (Presbyter), μητροπολίτες (Metropoliten), πατριάρχες (Patriarchen), πάπες (Päpste), σύνοδοι (Synoden), που είναι λειτουργοί (Liturgen) του μυστηρίου (Mysteriums) της σωτηρίας (Soteria), της ιάσεως, για το οποίο δίδουν τη μαρτυρία τους (Martyria) μέσω του κηρύγματος (Kerygma), υπηρετούν τον οικουμενικό διάλογο (ökumenischer Dialog), και όσον αφορά στις αποκαλυπτικές φοβίες (apokalyptische Phobien) υπενθυμίζουν τον ορθό καιρό (Kairos) της εσχατολογικής (eschatologische) προσμονής,

Και οι...οι...

Μήπως μια τέτοια εφ' άπαξ συλλογή δεν θα συγκέντρωνε αρκετά χρήματα, για να γεμίσουν τα κενά της ελληνικής οικονομίας (Ökonomie); Φανταστικό (Phantastisch)!

Ας επιστρέψουμε στην πραγματική προβληματική. Μολονότι όλοι γνωρίζουν τη μετοχή ξένων οικονομικών δυνάμεων στην ευθύνη για διάφορα σκανδαλώδη φαινόμενα διαφθοράς στη χώρα μας και παρόλο που γνωρίζουν επίσης την καταστροφική δράση των φορολογικών παραδείσων, οι οποίοι εδώ και καιρό θα έπρεπε να είχαν καταδικαστεί για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, νουνεχείς Έλληνες αποφεύγουν να στηλιτεύσουν εκείνους τους Γερμανούς (και όχι μόνον αυτούς!), οι οποίοι στη δική μας δοκιμασία αναγνωρίζουν και στηλιτεύουν μόνον τα δικά μας ελαττώματα. Αναπόφευκτη βέβαια είναι η αντίδραση ελληνικών ΜΜΕ στην κριτική που την αισθάνονται ως άδικη ή ως διόλου εποικοδομητική.

Αυτό που πληγώνει πιο βαθιά τους Έλληνες σήμερα είναι η λήθη και οι υπερβολικές αξιώσεις. Ολοφάνερα ξεχνούν πολλοί, ότι η Ελλάδα υπήρξε για αιώνες ο προμαχώνας ολόκληρης της Ευρώπης, και τούτο όχι χωρίς αναρίθμητα θύματα. Άλλοι λένε σ’ εμάς ότι τα σύνορα της Ελλάδας αποτελούν βέβαια σύνορα της Ευρώπης, αλλ’ ότι, παρά ταύτα, η χώρα μας οφείλει από μόνη της να εκπληρώνει για την Ευρώπη το έργο που κάποτε επιτελούσε ο μυθικός Τάλως για την Κρήτη: δηλ. να προστατεύει τη νήσο από ανεπιθύμητους ξένους. Η χώρα έχει πλέον παταφορτωθεί πέρα και πάνω από τις δυνάμεις και τις δυνατότητές της και δεν είναι σε θέση να συγκρατήσει το ρεύμα της παράνομης μετανάστευσης. Ο ανέκαθεν φιλόξενος λαός μας στέκει αβοήθητος μπροστά σε αναρίθμητους ανθρώπους που υποφέρουν.

Επιπλέον, παρά την οικονομική υποστήριξη, ο Έλληνας φοβάται το ακόμη χειρότερο. Κάποιες γερμανικές φωνές ηχούν ως μια επίκληση στον Γκαίτε, να εξουσιοδοτήσει και να εμπνεύσει κάποιον, να ξαναγράψει ποιητικά τη δική του "Ιφιγένεια εν Ταύροις" και στη θέση του νεαρού αθώου κοριτσιού να αφήσει μόνη της την Ελλάδα στο δρόμο του θανάτου, προκειμένου ούριος άνεμος να ωθήσει το πλοίο της Ευρώπης, χωρίς περιττό βάρος, πιο γρήγορα, στον επιθυμητό προορισμό! Άλλοι τολμούν να κοροϊδεύουν ιδέες και μνημεία, μπροστά στα οποία ολόκληρη η ανθρωπότητα έστεκε μέχρι τώρα με ευγνωμοσύνη και γεμάτη σεβασμό. Ο ελληνορθόδοξος Μητροπολίτης Γερμανίας Αυγουστίνος έχει σίγουρα δίκιο, όταν εύχεται και αξιώνει να μην αφήσουμε να εκφυλισθεί η οικονομική κρίση σε πολιτιστική κρίση.

Δομές που παγκοσμίως απαξιώνουν τον άνθρωπο, οικονομικά συστήματα και μέτρα, πολιτικές αποφάσεις, ιδίως στη χώρα μας κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών, δικαιολογούν εμάς τους Έλληνες να παρηγορούμεθα με την προσευχή: "Θεέ, δίνε μας υπομονή, αλλά αμέσως!". Όμως: εις πείσμα όλων των δυσκολιών και των απαισιόδοξων προγνώσεων, ο λαός μας επιδεικνύει αξιοθαύμαστη δύναμη απαντοχής. Αυτή πρέπει κατά μεγάλο μέρος να αποδοθεί στη συνειδητοποίηση τόσο του χάους στο ίδιο μας το σπίτι (στην πατρίδα μας), όσο και στην προσωπική μας ευθύνη για την τωρινή κρίση.

Η συνειδητοποίηση οδηγεί στην περισυλλογή. Και αυτή πάλι συναντά την εμπειρία, μια παλαιόθεν και μέσω διαχρονικών παθημάτων επιβεβαιωμένη εμπειρία, σύμφωνα με την οποίαν από τα βάθη του "χαίνοντος κενού", δηλ. του Χάους (Chaos), ξεπηδάει η Γη (Gaia): η σταθερή, ακλόνητη, στερεά, καθαρή, διαυγής μορφή. Αυτή ενδυναμώνει την ελπίδα και αναπτερώνει τον Έρωτα (Eros), την Αγάπη, με όλες τις δημιουργικές της δυνάμεις. Ήδη στον "Ιερό Γάμο", που εόρτασε ο Ζευς με την Ευρώπη στην Κρήτη, αναγνωρίζει κανείς ότι στη φλογερή αγάπη ανάμεσα στο Θείο και στο Ανθρώπινο οφείλουμε ό,τι Μεγάλο και Υψηλόν έχει παραχθεί, όπως τον Μινωϊκό πολιτισμό, το πραγματικό λίκνο της Ευρώπης.

Ήδη αυτή η προοπτική σκιάζεται από την αυξανόμενη ανησυχία, ότι ο Ευρωπαίος άνθρωπος υποκλίνεται τόσο βαθειά μπροστά στην παντοδυναμία της οικονομίας, ώστε ελάχιστα αναγνωρίζει πλέον τη δυναμική (Dynamik) της θεανθρώπινης κοινωνίας, και γι' αυτό ελάχιστη ελπίδα στηρίζει επίσης στην ολοένα αυξανόμενη αδυναμία της χριστιανικής πίστης.

Τέτοιοι στοχασμοί θέτουν εκ νέου το ερώτημα, για ποια εικόνα της Ευρώπης πραγματικά ομιλούμε, ποιο όραμα καθοδηγεί τους λαούς και προς ποια Ευρωπαϊκή Ένωση; Τι από αυτό, που κατά τον Καρλ Γιάσπερς είναι η Ευρώπη (βλ. κατωτέρω), αποτελεί ακόμη για εμάς τους Ευρωπαίους πηγή ζωής και οδοδείκτη προόδου;

Ποια ισχύ έχει για την Ευρωπαϊκή Ένωση το αξίωμα του Αριστοτέλους, σύμφωνα με το οποίο το Όλον είναι κάτι περισσότερο από το άθροισμα των συστατικών του στοιχείων; Τί είναι το Επιπλέον στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης;

Πώς θα αντιμετώπιζε κανείς το ελληνικό πρόβλημα, αν το Επιπλέον (το Εν, το οποίο χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη (βλ. Λουκά 10,42: ἑνός ἐστιν χρεία), κατείχε καποια θέση στη σχετική αναλογία μεταξύ της Εκκλησίας και της Κοινότητας των Ευρωπαϊκών λαών; Δηλαδή:

- «…καθάπερ γὰρ τὸ σῶμα ἕν ἐστι καὶ μέλη ἔχει πολλά, πάντα δὲ τὰ μέλη τοῦ σώματος τοῦ ἑνός, πολλά ὄντα, ἕν ἐστι σῶμα»·

- «οὐ δύναται δὲ ὀφθαλμός εἰπεῖν τῇ χειρί· χρείαν σου οὐκ ἔχω»·

- «καὶ εἴτε πάσχει ἕν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη, εἴτε δοξάζεται ἕν μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη» (Α΄ Κορ. ΙΒ, 12, 21, 26).

Αλέξανδρος Κ. Παπαδερός  
πρ. Γενικός Διευθυντής Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης

Τί είναι η Ευρώπη ;

"Η Ευρώπη είναι η Βίβλος και η Αρχαιότητα, η Ευρώπη είναι ο Όμηρος, ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης, είναι ο Φειδίας, είναι ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης και ο Πλωτίνος, είναι ο Βιργίλιος και ο Οράτιος, είναι ο Δάντης, ο Σαίξπηρ, ο Γκαίτε, είναι ο Θερβάντες και ο Ρακίνας και ο Μολιέρος, είναι ο Λεονάρντο, ο Ραφαήλ, ο Μιχαήλ Άγγελος, ο Ρέμπραντ, ο Βελάσκεθ, είναι ο Μπαχ, ο Μότσαρτ, ο Μπετόβεν, είναι ο Αυγουστίνος, ο Άνσελμος, ο Θωμάς, ο Νικόλαος Κουζάνος, ο Σπινόζα, ο Πασκάλ, ο Καντ, ο Έγελος, είναι ο Κικέρων, ο Έρασμος, ο Βολταίρος. Η Ευρώπη είναι σε καθεδρικούς ναούς και ανάκτορα και ερείπια, είναι η Ιερουσαλήμ, η Αθήνα, η Ρώμη, το Παρίσι, η Οξφόρδη, η Γενεύη, η Βαϊμάρη. Η Ευρώπη είναι η Δημοκρατία των Αθηνών, της ρωμαϊκής res publica, των Ελβετών και Ολλανδών, των Αγγλοσαξώνων. Δεν θα βρίσκαμε τέλος, αν θέλαμε να απαριθμήσουμε ό,τι είναι ακριβό στις καρδιές μας, έναν ανεκτίμητο πλούτο του πνεύματος, της αληθείας, της πίστεως. Τέτοια ονόματα συνηγορούν υπέρ όποιου έχε ζήσει αυτό που τα ονόματα αυτά χαρακτηρίζουν, το ιστορικά μοναδικό...".

Karl Jaspers

Απόσπασμα από το έργο του Vom europäischen Geist (Περί του ευρωπαϊκού πνεύματος), Μόναχο 1947.

Αναζητώντας μια σχέση με το χώρο (και τη χώρα)

Του Κώστα Λογαρά - Το Βήμα

Τι συνδέει έναν οδηγό που σαβουρντίζει το νάιλον ποτήρι νεσκαφέ απ’ το παράθυρο του αυτοκινήτου του κι έναν εμπρηστή που βάζει φωτιές στη Γαβρολίμνη; Τον χουλιγκάνο που ξεθεμελιώνει μάρμαρα στο Σύνταγμα και τον πολιτικό που (επιμένει ακόμα να) βολεύει ψηφοφόρους στο Δημόσιο; Ποια σχέση έχει ο καπνιστής που θάβει τις σβησμένες γόπες του στην παραλία του καλοκαιριού με το μαθητή που κουρελιάζει τα βιβλία του στο τέλος της χρονιάς;  
Ο κοινός παρονομαστής των φαινομενικά ασύνδετων αυτών ενεργειών βρίσκεται στη διάρρηξη των σχέσεων με τον δημόσιο χώρο· στην παντελή απουσία επαφής με τον κοινόχρηστο τόπο μέσα στον οποίο συμβιώνουμε οι πάντες. Ενώ τον ιδιωτικό, πολύ καλά τον προστατεύουμε όλοι.  Η αδιαφορία ωστόσο του Πολίτη για τη δημόσια περιουσία (δρόμους, πλατείες, κτίρια) κι η απαξίωση του αστικού του περιβάλλοντος είναι απόρροια διαβρωμένων ήδη σχέσεων με φυσικά πρόσωπα της εξουσίας, με εκπροσώπους και συγκεκριμένα όργανα του Κράτους: τον αργυρώνητο υπάλληλο της Πολεοδομίας, τον άρπαγα πολιτικό, τον αδιάφορο γιατρό του ΙΚΑ, τον προσβλητικό και είρωνα καθηγητή του Δημοσίου - όλοι έχουμε υπάρξει θύματα, κατά καιρούς, κι έχουμε γίνει θύτες, δεν λέω πράγματα άγνωστα.

Αν θέλουμε λοιπόν να επενδύσουμε σε κάποιο μέλλον, είναι απαραίτητο, θαρρώ ν’ ανακαλύψουμε μιαν άλλη σχέση με τον χώρο, να ορίσουμε συντεταγμένες διαφορετικές και ν’ αρχίσουμε (όσο παράδοξο κι αν ακουστεί αυτό) να τον μετράμε με μεγέθη άλλα: με έργα και με βλέμματα καλοπροαίρετα ανθρώπων, με τους πέντε-δέκα δημόσιους λειτουργούς που κάποτε σκιστήκανε για να μας εξυπηρετήσουν· κι ακόμα, με τις ακτές και τους μυχούς που έχει ο καθένας φυλαγμένα στο μυαλό του, με το καύμα του καλοκαιριού και τ’ αεράκι του Ιονίου, με τις μυρωδιές του πεύκου και της λεμονιάς στην Αργολίδα, με τον γλαυκό ορίζοντα της άνοιξης.  

Η νέα πατρίδα πρέπει να χωρέσει οσμές και γεύσεις φαγητών, μνήμες παιδικές και ηπειρώτικα τραγούδια, τα κείμενα του Παπαδιαμάντη, τη συσσωρευμένη σοφία των παλιότερων, την έμπνευση νεώτερων και το δυναμισμό τους. Δεν μπορεί να ανανήψει μια πτωχευμένη χώρα, αν δεν ανανεωθούν οι ‘μύθοι’ της·  αν δεν ορίσει απ’ την αρχή τη γλώσσα της. Δεν είναι μόνο τα πάμπολλα πολιτικά πρόσωπα που πρέπει να μπουν στο περιθώριο, αλλά να ανανεωθούν κι οι λέξεις της – αυτές προπάντων.

Να ορίσουμε απ’ την αρχή τι πα να πει «ντροπή», τι σημαίνει  «ευγνωμοσύνη», τι θα πει «υποχρέωση» ή «ευθύνη». Ποιο το «συμφέρον (δημόσιο κι ατομικό)»,  πού συναντιούνται αυτά τα δυο και πού χωρίζουν; Προκειμένου να κερδίσουμε τη σχέση πρώτα-πρώτα με τη γλώσσα και μέσω αυτής με τον εαυτό μας και τους άλλους. Και λίγο- λίγο, πόντο-πόντο ν’ αποκατασταθεί η επαφή με τον κοινό μας χώρο (και τη χώρα).

Δεν θα ’ταν άστοχο να ξεκινήσουνε οι δάσκαλοι που ξέρουν και μπορούν. Πέρα από σχολικά προγράμματα και καθορισμένες ύλες του Υπουργείου. Γιατί, αλίμονο, για όλα τα διοικητικά έχει προνοήσει το Νομοσχέδιο τού «Δια βίου..» αλλά ούτε για την ποιότητα της γνώσης άκουσα τίποτα, μήτε και πώς θα φτάσουνε οι λέξεις και οι έννοιες στα ζαβλακωμένα νεαρά φυντάνια· ώστε να ενεργοποιήσουν κριτικά τη σκέψη τους και να τεθεί σε λειτουργία ο στοχασμός τους.   

"ΑΛΗΘΩΣ" ΖΑΚΥΝΘΙΝΟ ΤΑΜΠΟΥΡΛΑΝΙΑΚΑΡΟ ΣΤΟ ΜΠΑΝΑΤΟ!

Η 2η εκδήλωση του «Αληθώς»

To "ΑΛΗΘΩΣ", ήτοι μια ενοριακή - και πανζακυνθινή θα έλεγα - σύναξη πνευματικού και πολιτιστικού περιεχομένου, που εμπνεύστηκε και υλοποιεί ο ποιητής εφημέριος του Μπανάτου π. Παναγιώτης Καποδίστριας, ανθεί και φέρει κι άλλο! Μετά την επιτυχημένη εναρκτήρια εκδήλωση του «ΑΛΗΘΩΣ» (31.8.2011), του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου της Ενορίας Μπανάτου,  η δεύτερη παρουσία του θα είναι λαογραφικού ενδιαφέροντος.

Θα πραγματοποιηθεί αύριο Κυριακή, 18 Σεπτεμβρίου 2011, ώρα 7 το δειλινό, στο γραφικό πλάτωμα της Φανερωμένης Μπανάτου και θα περιλαμβάνει ομιλία -πρωτότυπη ανακοίνωση- τού εκπαιδευτικού ΝΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗ, ιδρυτή και υπεύθυνου του Χορευτικού Συγκροτήματος «Υακίνθη», με θέμα:

«Το ζακυνθινό Ταμπουρλανιάκαρο, από το χθες στο αύριο».

Μια γεύση του Ταμπουρλανιάκαρου μπορείτε να πάρετε εδώ. 

Την ομιλία θα πλαισιώσουν λαϊκοί οργανοπαίχτες του Ταμπουρλανιάκαρου, ενώ παιδιά της «Υακίνθης» θα χορεύουν.

Τέλος, θα γίνει απονομή αναμνηστικών διπλωμάτων σε όσα παιδιά του Χορευτικού έλαβαν ενεργό μέρος στο Πανηγύρι της Παναγούλας Μπανάτου, το περασμένο Δεκαπενταύγουστο. 

HELEN MUDIE - IOANNIDOU ΣΤΗ ΣΕΙΡΑ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ "ΠΟΛΙΤΕΣ ΖΩΓΡΑΦΟΙ"

HELEN MUDIE – IOANNIDOU

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

Ἡ Ἕλεν γεννήθηκε στὴ Σκωτία τὸ 1957. Εἶναι μιὰ γλύπτρια, ζωγράφος καὶ σκηνογράφος, ποὺ σχετίζεται καὶ μὲ τὴν πόλη μας, καθ’ ὅτι ἔμεινε ἐδῶ, ἐργάσθηκε καὶ εἶναι σύζυγος τοῦ ἐπιχειρηματία καὶ Ἀντιπροέδρου τοῦ ΕΦΚ Κ. Ἰωαννίδη. Σπούδασε γλυπτικὴ ἐπὶ ἕξι χρόνια σὲ σχολεῖο (SYS ἰσοδύναμο μὲ τὸ ἀγγλικὸ A-Level), καὶ στὸ Craigie College of Education ἔχοντας, ὡς κύριο μάθημα τὴν τέχνη.

Μετὰ πῆγε στὴν Ἑλλάδα, ὅπου συνέχισε τὴ ζωγραφικὴ καὶ γλυπτική. Γοητεύθηκε ἀπὸ τὸν διαφορετικὸ πολιτισμὸ καὶ τοὺς ἀνθρώπους, καὶ πέρασε τὰ ἑπόμενα χρόνια καταγράφοντας τὶς ἐντυπώσεις της σὲ ἀκουαρέλα καὶ τοπία. Ἔλαβε μαθήματα σχεδίου, ἱστορίας τῆς τέχνης καὶ κεραμικῆς στὸ Κέντρο Ζωγραφικῆς Τέχνης στὴ Γλυφάδα, ὅπου μποροῦσε νὰ ἐργάζεται κατ’ εὐθείαν σὲ πηλὸ μὲ ζωντανὰ μοντέλα.

Στὴ συνέχεια μετακόμισε στὴν Πόλη. Ἐδῶ, κατὰ τὴν ἑξάχρονη παραμονή της, δίδαξε τέχνη καὶ μουσικὴ στὸ Istanbul International Community School.

Συμμετεῖχε στὴ σκηνοθεσία πολλῶν μιούζικαλ, συμπεριλαμβανομένων τῶν "Γάτος", "Εἶσθε καλὸς ἄνθρωπος Charlie Brown", "Ὁ Ἰωσὴφ καὶ τὸ Amazing Technicolor Dream παλτό", "Oliver καὶ Grease". Γιὰ τὰ ἔργα αὐτὰ σχεδίασε κοστούμια καὶ σκηνικά.

Μετὰ τὴν ἐπιστροφή της στὴν Ἑλλάδα, δίδαξε μαθήματα τέχνης στὸ Σπίτι τοῦ Παιδιοῦ, στὸ Παλαιὸ Φάληρο.

Ἐξετέλεσε ἠθογραφίες (γέροντες στὰ καφενεῖα, γερόντισσες, ἀνθρώπους στοὺς ἀγρούς, μικροὺς πλανώδιους στιλβωτὲς ὑποδημάτων [μπογιατζῆδες] κ.ἄ.).

Ἔχει λάβει μέρος σὲ πολλὲς ὁμαδικὲς ἐκθέσεις ζωγραφικῆς, σχεδίου καὶ γλυπτικῆς στὴν Ἀθήνα (2007), στὴν Πόλη (2007) καὶ στὸ Elgin τῆς Σκωτίας (2005, 2006, 2007). Ἐξέθεσε ἀτομικὰ στὴν Αἴγινα (2004) καὶ τὴν Μύκονο (2007), καὶ πῆρε ὁρισμένες διακρίσεις.

Ἔργα της βρίσκονται σὲ ἰδιωτικὲς συλλογὲς σὲ ὅλο τὸν κόσμο, στὴν Aegina Gallery στὴν Αἴγινα καὶ τὸ Studio Art Gallery στὴ Μύκονο.

Στὰ ἀρχεῖα της ἔχει γλυπτικὰ ἔργα ἐμπνευσμένα ἀπὸ φωτογραφίες, σκίτσα καὶ ἄλλους καλλιτέχνες (κυρίως τὸν E. Schiele) καὶ ἀπὸ φίλους, τὴν οἰκογένεια καὶ μοντέλα.

Στὴ ζωγραφικὴ χρησιμοποιεῖ τὴν τεχνικὴ τῆς ἀκουαρέλας, καὶ στὴ γλυπτικὴ τῆς τερρακότας καὶ τοῦ μπρούντζου, μὲ πολλὲς χειροποίητες τεχνικές. "Ἡ μέθοδος ποὺ προτιμᾶ εἶναι νὰ δημιουργεῖ, χρησιμοποιώντας περιτυλίγματα. Ἐπιλέγει διάφορα χρώματα καὶ ὑφὲς τοῦ πηλοῦ καὶ χρησιμοποιεῖ διάφορες τεχνικὲς ψησίματος, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ καπνίσματος. Ἐπίσης χρησιμοποιεῖ σατινὲ βερνίκια (glaze, glasur), ὀξειδώσεις (patina) καὶ χρωματισμοὺς (stain) γιὰ νὰ πετύχει τὸ ἐπιθυμητὸ φινίρισμα".

Τὰ ἔργα της εἶναι διαφόρων μεγεθῶν, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν τοῦ φυσικοῦ μεγέθους. Ρυθμολογικά, ἡ Ἕλεν ἀκολουθεῖ τὴν ρεαλιστικὴ τεχνοτροπία, ἐνθυμίζουσά πως τοὺς Rodin καὶ Bourdelle, τόσο εἰκονογραφικά, ὅσο καὶ τεχνικά, πρᾶγμα βέβαια τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὰ ὑλικὰ ποὺ δουλεύει. Ἔτσι ἡ τεχνική της φαίνεται κάπως πλαδαρὴ καὶ ἐλεύθερη, οἱ μορφές της ἀτημέλητες, ἰδίως στὰ ἄκρα, σὰν νὰ περιορίζεται στὰ βασικὰ στοιχεῖα τοῦ σώματος καὶ μόνον, ἐνῶ στὰ πρόσωπα δείχνει μεγαλύτερη προσοχὴ στὴ λεπτομέρεια καὶ προσπάθεια ἀπεικόνισης ὄχι τοῦ μοντέλου, ἀλλὰ τῆς οὐσίας του. Οἱ στάσεις δὲ τῶν μορφῶν της εἶναι ποικίλες: ὄρθιες, κάπως ξαπλωμένες, σχεδὸν ὅμως πάντοτε ἐν περισυλλογῇ. Συχνὰ τὰ γυμνὰ ζευγάρια παρίστανται ἀγκαλιασμένα. Σ’ ὅλες δὲ αὐτὲς τὶς περιπτύξεις καὶ στάσεις τῶν μεμονωμένων μορφῶν καὶ συνθέσεων παρὰ τὴν "ὀγκώδη" τους ἐμφάνιση, προβάλλει μία συμπαθὴς "σαρκικὴ" τρυφερότητα. Δὲν ἐλλείπουν ὅμως καὶ torsa σὲ ὑπερβολικὴ μεγέθυνση, σὰν μιὰ "μνημειοποίηση" μελῶν τοῦ σώματος, ὅπως τοῦ κατωτέρου τμήματος τῶν ποδιῶν, ποὺ θυμίζουν ἔργα ρωμαϊκῆς ἀρχαιότητος.

Ὁ γράφων εὐχαριστεῖ καὶ ἀπὸ τὴ θέση αὐτὴ τὸν Γ. Ἀτέσογλου, γιὰ τὰ στοιχεῖα ποὺ τοῦ ἔδωσε.

ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΔΗΛΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΥΠΡΟΥ

Του ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ

Οι πολύ συχνές δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου για το κυπριακό προκαλούν πάντα έντονες αντιδράσεις και κατηγορίες για προσπάθεια ποδηγέτησης της πολιτικής. Επίσης, του προσάπτουν ότι εκλέχτηκε μόνο με το 10% και με αυτό αφήνεται να νοηθεί ότι δεν έχει δικαίωμα να ομιλεί. Παραγνωρίζουν όμως οι επικριτές ότι ο κ. Χρυσόστομος εκλέχτηκε Αρχιεπίσκοπος σύμφωνα με το σύστημα που προέβλεπε ο τότε ισχύων καταστατικός χάρτης. Για να μη πούμε ότι η προτίμηση ορισμένων πολιτικών κομμάτων σε κάποιους υποψηφίους και η απροκάλυπτη ανάμιξη τους στο θέμα των αρχιεπισκοπικών εκλογών έγινε για λόγους συμφέροντος και όχι από πραγματική αγάπη και ενδιαφέρον για την Εκκλησία.

Για να μην υπάρχει παρεξήγηση θεωρώ ότι ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος δικαιούται να εκφράζει ελεύθερα την άποψη του, οφείλει λόγω και της θέσης του να είναι πιο προσεκτικός και για τον πρόσθετο λόγο για να μην τον επικρίνουν για «διχαστικό λόγο». Πρέπει - και ο γράφων το έχει υποδείξει κατ’ ιδίαν στον Μακαριότατο - να κάνει δηλώσεις με πολύ φειδώ και να μην βγαίνει ευκαίρως – ακαίρως στα ΜΜΕ και μάλιστα τηλεφωνικώς στα ηλεκτρονικά. Αυτό δεν γίνεται από κανένα Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας.

Αν ο Αρχιεπίσκοπος ομιλεί με φειδώ ο λόγος του θα είναι πιο αξιόπιστος και αποτελεσματικός, στην περίπτωση που τεθεί ενώπιον του λαού απαράδεκτο σχέδιο λύσης του Κυπριακού. Επίσης, με όλο τον προσήκοντα, σεβασμό δεν του πέφτει λόγος για τις προεδρικές και ποιος ή ποιοι θα είναι οι υποψήφιοι. Βέβαια, αν αισθάνεται έντονα μπορεί να κατέλθει στην πολιτική, νοουμένου ότι θα παραιτηθεί από Αρχιεπίσκοπος, γιατί, όπως και ο ίδιος δηλώνει, «η Εκκλησία δεν διεκδικεί εθναρχικό ρόλο».

Εξάλλου, η πρόθεση του Αρχιεπισκόπου να παρουσιάσει σχέδιο λύσης πρακτικά δεν θα έχει αποτέλεσμα, ακόμα κι αν θεωρητικά το αποδεχθούν τα πολιτικά κόμματα και η πλειοψηφία του λαού. Το καίριο είναι να το αποδεχθεί και να το συζητήσει η τουρκική πλευρά, πράγμα που αποκλείεται και για το λόγο ότι θα υποβληθεί από τον Αρχιεπίσκοπο. Στο παρελθόν με αρθογραφία μας είχαμε επικρίνει τον Αρχιεπίσκοπο για ατυχείς, κατά την γνώμη μας χειρισμούς, στο θέμα του Αποστόλου Ανδρέα και της προσφυγής στο ΕΔΑΔ. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι ο Αρχιεπίσκοπος δέχθηκε την κριτική και δεν «αφόρισε» τον γράφοντα, όπως κάνουν άλλοι, όταν δεν τους αρέσει ή δεν τους συμφέρει η κριτική, που δέχονται.

Την περασμένη Παρασκευή ο Αρχιεπίσκοπος, πράγμα που συμβαίνει για πρώτη φορά, δέχτηκε στο γραφείο του ομάδα νέων για να ακούσει τα προβλήματα τους στο πλαίσιο «διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών».

Το γεγονός αυτό πολύ λίγο τονίστηκε από τα ΜΜΕ, ενώ πέρασε απαρατήρητο και από τους πολιτικούς. Πέρα από αυτό καθεαυτό το γεγονός σημασία έχουν οι απόψεις, τις οποίες διατύπωσε ο Αρχιεπίσκοπος πάνω σε φλέγοντα θέματα που απασχολούν τους νέους και πολύ περισσότερο η συγκατάβαση και η ανεκτικότητα του. Όμως αυτές οι απόψεις του Αρχιεπισκόπου, με εξαίρεση τον «Φ», ουδεμία δημοσιότητα έλαβαν από τα ΜΜΕ και στην πραγματικότητα ήταν ως μη γενόμενες. Κι όμως, κατά την εκτίμηση μας, τα όσα είπε ο Αρχιεπίσκοπος για τις προγαμιαίες σχέσεις, τις ερωτικές των ανδρογύνων, την ομοφυλοφιλία, τον αυνανισμό, τις εκτρώσεις, την ανεργία κ.ά., ήταν πολύ σημαντικές και δείχνουν έναν Ιεράρχη με πολύ αγάπη, κατανόηση και διάκριση, στην οποία η Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδει τεράστια σημασία.

Ο Αρχιεπίσκοπος έδειξε ότι προσεγγίζει τα φλέγοντα υπαρξιακά και οντολογικά προβλήματα των νέων και γενικά των ανθρώπων με πραγματική αγάπη και όχι όπως ορισμένοι ευσεβιστές και «γέροντες», οι οποίοι δημιουργούν ενοχές σε αυτούς που προσέρχονται στο ιερό μυστήριο της εξομολόγησης.

Επιπλέον, θέλει τόλμη η παραδοχή εκ μέρους του Αρχιεπισκόπου ότι οι Ιεράρχες κατασκανδάλισαν το ποίμνιο της Εκκλησίας και ευρύτερα το λαό.

Όσοι λοιπόν επικρίνουν – και είναι δικαίωμά τους – τον Αρχιεπίσκοπο, οφείλουν δημοσίως να τον επαινέσουν για τις θέσεις του στα ποιμαντικά ζητήματα.

ΣΗΜ : Δημοσιεύτηκε στον «ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ» Κύπρου 14.9.2011

φωτό: Ο Α. Βικέτος καταγράφει δηλώσεις του Αρχιεπισκόπου Κύπρου (αρχείο: Ιδιωτική Οδός)

Ο ΑΡΧΙΜ. ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΑΚΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΝΝΟΒΕΡΟ ΓΙΑ ΤΟ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

Γιατί;

Πολύς λόγος έγινε, και συνεχίζει να γίνεται, για τη σύναξη των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών, της Μέσης Ανατολής, που πραγματοποιήθηκε τέλη Αυγούστου, αρχές Σεπτεμβρίου τ.έ., στο Φανάρι, μετά από πρόσκληση της Α.Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου.
Εκείνο που προκαλεί ιδιαιτέρα εντύπωση είναι το γεγονός ότι βρέθηκαν κάποιοι, κυρίως κληρικοί, αλλά και λαϊκοί, οι οποίοι σχολίασαν δυσμενώς αυτή την πρωτοβουλία του Παναγιωτάτου. Έφτασαν μάλιστα στο σημείο να τον κατηγορήσουν ότι υπονομεύει την ενότητα της Εκκλησίας και το Συνοδικό σύστημα!
Ναι! Εκείνον ο οποίος από την πρώτη στιγμή της Πατριαρχίας του φρόντισε να αναδείξει σε πρωταγωνιστή των εκκλησιαστικών πραγμάτων τη Σύνοδο και σε επίπεδο τοπικό στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και σε οικουμενικό, βρέθηκαν κάποιοι (πληρωμένοι;) κονδυλοφόροι να τον κατηγορήσουν, για υπονομευτή!
Ο λόγος; Επειδή έπραξε το αυτονόητο. Εφάρμοσε την Ευαγγελική ρήση που λέει ότι, «ο ποιμήν ο καλός την ψυχήν αυτού τίθησιν υπέρ των προβάτων» (Ιωαν. 10:11). Ως καλός ποιμένας βλέποντας την κατάσταση να εξελίσσεται κατά τρόπο άσχημο και επικίνδυνο στη Μέση Ανατολή, προσκάλεσε τους Προκαθημένους της περιοχής για να καταθέσουν την εμπειρία τους και να συντονίσουν από κοινού τις ενέργειές τους, προκειμένου να αντιμετωπίσουν την κρίση.
Τι θα έπρεπε λογικά να συμβεί μα τα υπόλοιπα μέλη της Εκκλησίας; Μα φυσικά κι εδώ θα περίμενε κανείς να συμβεί το αυτονόητο. Εφόσον «πάσχει εν μέλος, συμπάσχει πάντα τα μέλη» (Α΄Κορ. 12:26). Όμως αυτό δεν συνέβη! Αντιθέτως «εφρύαξαν έθνη». Έσπευσαν αυτόκλητοι σωτήρες, να σώσουν την απειλουμένη από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, συνοδικότητα!
Μα, στην συγκεκριμένη περίπτωση γιατί τα έβαλαν μόνο με τον Οικουμενικό, εφόσον είχε και συνενόχους τους Μακαριωτάτους Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων και Κύπρου. Εκτός και αν τους υποτιμούν τόσο, που δεν τους θεώρησαν ικανούς να «βάλουν» τον Οικουμενικό Πατριάρχη στη θέση του, αν αυθαιρετούσε. Εκτός και αν συμμετέχουν και αυτοί σε σχέδια που στρέφονται εναντίον των συμφερόντων των Εκκλησιών που προΐστανται!
Μετά, όλοι αυτοί οι αυτόκλητοι σωτήρες προσπάθησαν να υποβαθμίσουν τον Οικουμενικό χαρακτήρα, του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, επιδιδόμενοι σε μαθηματικές πράξεις και κινούμενοι στη λογική ότι, οι περισσότεροι πρέπει να ηγούνται των υπολοίπων. Οι πολλοί έχουν λόγο και αξία. Κοντολογίς, εφόσον είναι καλά τα ενενήντα εννιά πρόβατα, ας χαθεί το εκατοστό, μα δε χάλασε δα κι ο κόσμος!
Δεν δικαιούται λένε το Οικουμενικό Πατριαρχείο να κατέχει αυτή τη θέση που σήμερα έχει, γιατί ουσιαστικά πρόκειται για Εκκλησία χωρίς ποίμνιο.
Σεβαστοί μου πατέρες, άγιοι επίσκοποι και αγαπητοί μου αδελφοί και συλλειτουργοί, οι υιοθετούντες αυτή την άποψη, γιατί το κάνετε αυτό το πράγμα;
Γιατί προτιμάτε την πλάνη και υπηρετείτε το ψεύδος; Και άντε οι λαϊκοί δεν γνωρίζουν, αλλά και εσείς!
Δεν έχει το Οικουμενικό Πατριαρχείο ποίμνιο; Πώς καταλήξατε σε αυτό το συμπέρασμα; Η Κρήτη δηλαδή και τα Δωδεκάνησα είναι ακατοίκητες βραχονησίδες;
Ύστερα, όλοι εμείς πάλι οι συμπρεσβύτεροί σας στο εξωτερικό, που έχουμε μετατρέψει τα αυτοκίνητά μας σε κινητά σκευοφυλάκια μεταφέροντας, Άγια Δισκοπότηρα, Ιερές Εικόνες, Ευαγγέλιο και κολυμβήθρα και διανύουμε μεγάλες αποστάσεις για να τελούμε Θείες Λειτουργίες και Ιερά Μυστήρια, για ποιους το κάνουμε, για φαντάσματα; Δεν γίνονται για τους χιλιάδες ενορίτες μας στην Ευρώπη, στην Αμερική, στην Αυστραλία και σε άλλες περιοχές της υδρογείου;
Γιατί μας υποτιμάτε; Γιατί μας προσβάλετε με αυτόν τον τρόπο θεωρώντας μας ανύπαρκτους;
Για ρωτήστε όλους εκείνους που επισκέπτονται τις ενορίες μας στο εξωτερικό, να σας πουν πόσο ανύπαρκτοι είμαστε!
Εμείς σας θεωρούμε μέλη του αυτού σώματος, του οποίου κεφαλή είναι ο ίδιος ο Χριστός. Χαιρόμαστε με τις χαρές σας και θλιβόμαστε όταν θλίβεσθε. Όταν μάλιστα υποφέρετε από τα επακόλουθα φυσικών καταστροφών όπως σεισμοί και πυρκαγιές είμαστε δίπλα σας συμπαραστεκόμενοι ηθικώς και υλικώς. Και τώρα μας λέτε ότι είμαστε ανύπαρκτοι;
Πατέρες και αδελφοί, μας προσβάλλετε και μας πονάτε. Είστε άδικοι απέναντί μας.
Γνωρίζετε πολύ καλά ότι, το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει ευάριθμο ποίμνιο ανά την οικουμένη. Κι αν καμιά φορά μετρώντας μας, μας βγάζετε λίγους, μην ξεχνάτε «ότι μικρά ζύμη όλον το φύραμα ζυμοί» (Α΄Κορ. 5:6).
Και να ξέρετε ότι, όλοι εμείς που αποτελούμε το ποίμνιο του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου γαλουχούμεθα και είμαστε «κατηρτισμένοι εν τω αυτώ νοΐ και εν τη αυτή γνώμη» (Α΄Κορ. 1:10), διάκονοι του Λόγου και των Μυστηρίων του Κυρίου μας.
Σεβαστοί πατέρες και αδελφοί, ασπάζομαι το χέρι σας και ζητώ την ευχή σας, για τη συνέχεια της διακονίας μου, στους κατά την άποψή σας ανύπαρκτους ενορίτες, της ενορίας των Αγίων Τριών Ιεραρχών Αννοβέρου – Γερμανίας.

Γεράσιμος Φραγκουλάκης
Αρχιμανδρίτης

MISA CRIOLLA ΣΤΟΥΣ ΔΙΚΟΥΣ ΜΟΥ ΕΟΡΤΑΖΟΝΤΕΣ

Tου Σταυρού σήμερα, αγαπητοί συνοδίτες, και μ' αυτή την ανάρτηση θέλω να ευχηθώ θερμά στους δικούς μου εορτάζοντες: τον Σταύρο Ζουμπουλάκη, κράτιστο φιλόλογο, διευθυντή του ιστορικού περιοδικού Νέα Εστία και πρόεδρο του Ιδρύματος Βιβλικών Μελετών Άρτος Ζωής, και τον Σταύρο Γιαγκάζογλου, σπουδαίο θεολόγο του καιρού μας, Σύμβουλο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και διευθυντή του Επιστημονικού περιοδικού Θεολογία.

Τους αφιερώνω ένα απόσπασμα (τη Δοξολογία και το Πιστεύω) από την Λειτουργία του Ariel Ramirez Misa Criolla (1964). Πρόκειται για την ας πούμε ελληνική εκδοχή του έργου, η οποία ηχογραφήθηκε στον Καθολικό Καθεδρικό Ναό του Αγ.Διονυσίου στην Αθήνα το 1989. Τραγουδάει ο  Γιώργος Νταλάρας και στα φωνητικά η Martha Μoreleon. Συμμετείχα στην ηχογράφηση - ήταν εμπειρία! - ως τενόρος της χορωδίας του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Αθηναίων, που δίδασκε τότε ο Κωστής Κωνσταντάρας.

Το έργο διηύθυνε με το γνωστό πάθος του ο σήμερον επίσης εορτάζων Σταύρος Ξαρχάκος. 

Υπό την κραταιά σκέπη του Τιμίου Σταυρού ας είμαστε όλοι μας!

Υ.Γ. Το "Κύριε" από την Misa Criolla του Ramirez ερμήνευσε ο Γ. Νταλάρας και στην περίφημη συναυλία που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της Αρχιεπισκοπής και του Μεγάρου Μουσικής στον Άγιο Παντελεήμονα Αχαρνών και προκάλεσε την οργή των "ακραιφνών ορθοδόξων"! Πού να είχαν πάρει χαμπάρι - γιατί είναι και άμουσοι - ότι ακούστηκε και λατινοαμερικάνικη λειτουργία σε ορθόδοξο ναό!

"ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ;" ΜΕ ΤΗΝ ΤΡΑΓΩΔΟ ΦΛΕΡΥ ΝΤΑΝΤΩΝΑΚΗ

Πού είναι ο Θεός; από την μαγική Φλέρυ Νταντωνάκη σε μουσική Μάνου Χατζιδάκι. Οι στίχοι είναι του Νίκου Καζαντζάκη από τον θρυλικό «Καπετάν Μιχάλη».

Η εκτέλεση που επιλέξαμε εδώ είναι από το δίσκο «Ο Κύκλος του C.N.S. / Καπετάν Μιχάλης / Οι Γειτονιές του Φεγγαριού», LYRA, 1996.

Πρώτη ερμηνεία: Γιώργος Ρωμανός (1966).

Το «Πού είναι ο Θεός;» ανήκει στα τραγούδια για τη θεατρική διασκευή του μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη «Καπετάν Μιχάλης» που ανέβηκε από το Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο το 1966 σε σκηνοθεσία Μάνου Κατράκη. Ηχογραφήθηκε για πρώτη φορά τον Ιούλιο του 1966 σε ερμηνεία Γιώργου Ρωμανού.

Η Φλέρυ ερμηνεύει φυσικά ανεπανάληπτα. Η τραγική κραυγή "Πού είναι ο Θεός;" ηχεί στ' αυτιά μας σαν αγωνία και σαν λύτρωση ταυτόχρονα!

Ξημέρωσε ο Θεός

απλώθηκε το φως στον Ψηλορείτη

κι έλαμψε το πληγωμένο κορμί της Κρήτης

κι η θάλασσα...

Τα σπίτια καίγονται

θρηνούνε οι γυναίκες

γυρίζουν τα παιδιά ορφανεμένα

κι οι άντρες απροσκύνητοι

πιάνουν τα διάσελα

χωρίς ψωμί, χωρίς φυσέκια...

Πού είναι ο Θεός

την Κρήτη μας να δει

να την πονέσει!

Δημιουργός video clip: Κάτια Καζάκη

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΥΠΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΝΕΟΥΣ

Του ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ

Συγκαταβατικό πνεύμα και κατανόηση έδειξε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Χρυσόστομος σε προβλήματα (προγαμιαίων σχέσεων, ομοφυλοφιλίας, αυνανισμού κά), που απασχολούν τους νέους μας. Μάλιστα, ο Αρχιεπίσκοπος έψεξε ορισμένους πνευματικούς για την υπέρμετρη αυστηρότητα τους και την έλλειψη διάκρισης, τονίζοντας ότι «κάνουν ζημιά».

Ο Αρχιεπίσκοπος αφουγκράστηκε τον παλμό και τις ανησυχίες της νέας γενιάς σε συνάντηση στο γραφείο του, που κράτησε δυόμισι ώρες, με 25 νέους ηλικίας από 17- 35 χρονών. Την πρωτοβουλία για τη συνάντηση είχε η Συνοδική Επιτροπή Νεότητας, της οποίας προεδρεύει ο Επίσκοπος Αρσινόης Νεκτάριος. Προσεχώς θα γίνει συνάντηση του Αρχιεπισκόπου με εκπροσώπους όλων των νεολαιίστικων οργανώσεων.

«Εδώ είναι το σπίτι σας», είπε ο Αρχιεπίσκοπος υποδεχόμενος τους νέους και τις νέες και αμέσως τόνισε: «θέλω να έχω με τους νέους της πατρίδας μας ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο». Παραδέχτηκε ότι τις πιο πολλές φορές «οι μεγάλοι σκεφτόμαστε διαφορετικά από εσάς και δεν λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τις ανησυχίες σας».

Διαβεβαίωσε ότι «τείνει ευήκοον ους» στις απόψεις και τα προβλήματα των νέων» και ότι θέλει να ακούσει και τις δικές τους απόψεις για την Εκκλησία. Επίσης, εξέφρασε την ανησυχία του για την ανεργία, από την οποία πλήττεται κυρίως η νέα γενιά και πρόσθεσε ότι η Εκκλησία μελετά τρόπους για να βοηθήσει στην απάμβλυνση του σοβαρού αυτού προβλήματος.

Στη συνέχεια οι νέοι και οι νέες, που ήσαν παρόντες στη συνάντηση, υπέβαλαν στο Αρχιεπίσκοπο γύρω στις είκοσι ερωτήσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι ουδείς υπέβαλε ερώτημα για την κρίση, που βιώνει ο τόπος μετά την φονική έκρηξη στο Μαρί.

Απαντώντας στα ερωτήματα των νέων ο Αρχιεπίσκοπος μεταξύ άλλων ανέφερε:

- Ένα ανδρόγυνο δεν είναι υποχρεωμένο να κάνει πολλά παιδιά. Στόχος του γάμου δεν είναι η τεκνοποιία, αλλά η τελείωση των συζύγων.

- Δεν απαγορεύεται το ανδρόγυνο να λαμβάνει προφυλάξεις κατά την ερωτική του συνεύρεση. Ο Απόστολος Παύλος δίνει απαντήσεις σε αυτά τα ζητήματα.

- Οι νέοι από την εφηβεία τους πρέπει να υποβάλλονται σε εξετάσεις αναφορικά με το στίγμα της μεσογειακής αναιμίας και άλλες σοβαρές παθήσεις. Αν υπάρχει πρόβλημα, όταν νυμφευθούν, δεν θα πρέπει να κάνουν παιδιά.

- Η Εκκλησία είναι κατά των εκτρώσεων, γιατί πρόκειται για αφαίρεση ανθρώπινης ζωής όσο μικρό κι αν είναι το έμβρυο. Η έκτρωση απαγορεύεται ακόμη και σε περίπτωση βιασμού. Το παιδί πρέπει να έλθει στον κόσμο κι αν δεν υπάρχει δυνατότητα ανατροφής του, μπορεί να δοθεί για υιοθεσία.

- Η ομοφυλοφιλία είναι αμαρτία, αλλά τον ομοφυλόφιλο δεν τον καταδικάζει η Εκκλησία. Πρέπει να τον περιβάλλουμε με αγάπη και κατανόηση.

- Δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση του αυνανισμού και γι’ αυτό οι γονείς πρέπει να δείχνουν φροντίδα στα παιδιά τους.

- Πάντα πρέπει να βλέπουμε με αγάπη τις αδυναμίες των άλλων.

Επίσης, ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε ότι είναι απαράδεκτο σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα κάποιοι χωρίς σοβαρό λόγο να αρνούνται να κάνουν στρατιωτική θητεία.

ΠΑΙΔΕΙΑ

Απαντώντας σε ερωτήσεις για την παιδεία ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος συνόψισε τις θέσεις του με τα εξής:

-Η παιδεία στην Κύπρο πρέπει να είναι «Ελληνοκεντρική». Χρειάζεται προσεγμένο εκπαιδευτικό σύστημα σε όλες τις βαθμίδες.

- Οι δάσκαλοι για να είναι καλοί πρέπει να είναι αφοσιωμένοι στην παιδεία.

- Ο δάσκαλος και ο μαθητής πρέπει να είναι φίλοι.

- Λόγω της οικονομικής κρίσης η Εκκλησία δεν μπορεί να υλοποιήσει το στόχο της για δημιουργία σχολείων, τα οποία θα είναι πρότυπα.

- Η ατμόσφαιρα της εκκλησίας βοηθά στην προσευχή , έστω κι αν δεν κατανοούμε καλά τη γλώσσα των ιερών ακολουθιών. Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ανοιχτές τις πόρτες της σε όλους τους ανθρώπους.

ΣΚΑΝΔΑΛΙΣΑΜΕ…

Ο Αρχιεπίσκοπος αναγνώρισε ότι πολλές φορές, ιδιαίτερα στις τελευταίες αρχιεπισκοπικές εκλογές, οι Ιεράρχες σκανδάλισαν το πλήρωμα της Εκκλησίας. Παρόλα αυτά, τόνισε, ο λαός μας δεν μας απέρριψε και δείχνει σεβασμό. Οι Ιεράρχες, υπογράμμισε, οφείλουμε στο εξής να είμαστε μονιασμένοι και να υπηρετούμε το λαό.

"Ο ΑΓΙΟΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ" ΠΟΛ ΕΡΝΤΟΣ

Στην Επισκοπελιανή Εκκλησία του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, στο Σαν Φραντζίσκο, απεικονίζονται ως άγιοι διάφοροι μεγάλοι άνδρες της ιστορίας όπως ο Μαρτίνος Λούθηρος, ο Μαχάτμα Γκάντι και ο "άγιος των μαθηματικών" Πολ Έρντος.

Στο σημερινό BHMagazino και στην εξαιρετική στήλη ΟΙ ΕΚΚΕΝΤΡΙΚΟΙ, παρουσιάζεται αυτός ο "αφηρημένος επιστήμονας", ο Πολ Έρντος, (1913-1996) μαθηματική ιδιοφυϊα, αδιάφορος για τα υλικά αγαθά και την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία, ασεξουαλικός χαρακτήρας, ο οποίος έζησε με τους αριθμούς και διά των αριθμών.

Αυτός ο ούγγρος σοφός θεωρούσε τα χρήματα - το υπ' αρ. ένα κριτήριο του καιρού μας - "δεσμευτικά",  γι' αυτό και οι αμοιβές από τη διδασκαλία, τις διαλέξεις και τα πολλά βραβεία μοιράζονταν σε φίλους, συγγενείς ή κοινωφελείς σκοπούς. 

Ασχολούνταν με τα μαθηματικά 19 ώρες την ημέρα! Αυτό θα πει αφοσίωση!

Τα υπόλοιπα διαβάστε τα, αγαπητοί συνοδίτες, στις σελίδες 68-70 του αφιερώματος του BHMagazino, που επιμελήθηκε ο Μάρκος Καρασαρίνης.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι "αγιογραφίες" των μεγάλων ανδρών που βλέπουμε εδώ έχουν στοιχεία από βυζαντινή ζωγραφική!

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΤΗΣ ΟΜΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗ ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ

Στην εφημερίδα Φιλελεύθερος της Κύπρου σήμερα διαβάζουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη του Άρχοντα της Πόλης Δημήτρη Φραγκόπουλου στον δημοσιογράφο Αριστείδη Βικέτο. 

Την παραθέτουμε ολόκληρη στη συνέχεια.

Του Αριστείδη Βικέτου

Η γνώμη και η άποψη του έχει βαρύνουσα σημασία σε θέματα που αφορούν την τουρκική πολιτική στα ελληνοτουρκικά , την Ελληνική μειονότητα της Πόλης και το πολιτικό γίγνεσθαι της Τουρκίας.

Ο λόγος για τον άρχοντα του Οικουμενικού Πατριαρχείου, τέως λυκειάρχη του ιστορικού Ζωγραφείου και αγωνιστή για τα δίκαια και δικαιώματα της Πολίτικης Ρωμιοσύνης Δημητρό Φραγκόπουλο, τον οποίο έχει παρασημοφορήσει ο πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας με τον «Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής». Στην Πόλη και στην Ελλάδα τον αποκαλούν «Δάσκαλο του Γένους».

Κουβαλά πείρα και σοφία σχεδόν 50 χρόνων. Έχει ζήσει και δει πάρα πολλά, κι αν τον άκουγαν οι Ελληνικές κυβερνήσεις πολλά πράγματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ιδιαίτερα για την επιβίωση της Ελληνικής μειονότητας, ίσως να ήταν καλύτερα.

Τον συνάντησα το απόγευμα της Παρασκευής, 2 Σεπτεμβρίου, στην γενέτειρα του Πρίγκηπο, όπου περνά τα καλοκαίρια του. Μου έδωσε μπομπονιέρα για τον γάμο της εγγονής του τον περασμένο Ιούλιο και του ευχήθηκε σύντομα αυτός και η σύζυγος του να χαρούν δισέγγονα.

Ο Δ. Φραγκόπουλος κέρασε καφέ και παγωτό και αρχίσαμε τη συζήτηση μας:

ΕΡ: Πως αποτιμάτε την απόφαση Ερντογάν να επιστρέψει στα ευαγή ιδρύματα τις περιουσίες τους;

ΑΠ: Η εξαγγελία Ερντογάν ήταν αρκετά τολμηρή και δεν είναι δυνατό να μην αισθανθούμε ικανοποίηση για την αναγνώριση από την κυβέρνηση του δικαίου μας.

Ωστόσο, κατά την κρίση μου, νομίζω ότι για να μπορέσουμε να αποφανθούμε πιο ρεαλιστικά θα πρέπει να περιμένουμε την εφαρμογή αυτής της απόφασης. Αν όντως υπάρχει καλή θέληση, πιστεύω ότι στην εφαρμογή θα έχουμε καλά αποτελέσματα.

Πέραν τούτου, φρονώ ότι εμείς ως ομογένεια θα πρέπει να δραστηριοποιηθούμε προς την κατεύθυνση αξιοποιήσεως της απόφασης του Πρωθυπουργού. Αν δεν φροντίσουμε να χρησιμοποιήσουμε, κατά τρόπο ρεαλιστικό, αυτά που θ α μας επιστραφούν, τότε θα είναι πολύ λυπηρό. Διότι είναι μια ευκαιρία στην κατάσταση που βρισκόμαστε να επωφεληθούμε για το κοινό καλό. Και το υπογραμμίζω αυτό. Να δημιουργήσουμε την ατμόσφαιρα που μπορεί να ωφελήσει στην αύξηση του πληθυσμού μας.

ΕΡ: Πως μπορεί να γίνει αυτό;

ΑΠ: Να δημιουργήσουμε καταστάσεις τέτοιες, ώστε να επανέλθουν Έλληνες Τούρκοι υπήκοοι, που είναι ακόμη νέοι και σήμερα ζουν στην Ελλάδα, και να εγκατασταθούν εδώ άλλοι Έλληνες υπήκοοι που ενδιαφέρονται για εργασία. Πρέπει όλους αυτούς να τους βοηθήσουμε να ανοίξουν εργασίες, να δουλέψουν και να εγκατασταθούν εδώ. Χρειάζεται να έρθει νέο αίμα και παράλληλα να επιμείνουμε προς την Τουρκική Κυβέρνηση ότι τα προβλήματα μας δεν είναι μόνο υλικά και δεν λύνονται με την επιστροφή των περιουσιών, αλλά ότι πρέπει να υπάρξουν και άλλα νομοθετήματα για την παιδεία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η ομογένεια πρέπει να σκεφθεί σοβαρά αυτά τα ζητήματα.

ΕΡ: Εσείς εκτιμάτε ότι η κίνηση του Ερντογάν στο θέμα των περιουσιών των ευαγών ιδρυμάτων, προοιωνίζεται μια ανάλογη κίνηση για την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης;

ΑΠ: Στο θέμα της Χάλκης έχω καταλήξει ότι η Τουρκία θέλει κάποια ανταλλάγματα από την Τουρκία. Η μέχρι τώρα στάση της στοχεύει στο να αποσπάσουν ανταλλάγματα στο θέμα των μουφτήδων της Θράκης. Δηλαδή, οι μουφτήδες να μη διορίζονται από την Ελλάδα, αλλά να εκλέγονται από τη μουσουλμανική μειονότητα.

ΕΡ: Η αντιπολίτευση έχει αντιδράσει στην κίνηση του Ερντογάν για τις περιουσίες;

ΑΠ: Για την ώρα δεν έδειξαν σημεία αντίδρασης. Αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως θετικό. Ωστόσο, στο παρελθόν, το Λαϊκό Κόμμα αντέδρασε σθεναρότατα. Αναφέρομαι στην πρόθεση του Ερντογάν για εγγραφή στα σχολεία μας ξένων υπηκόων. Βέβαια, στη συνέχεια το Λαϊκό Κόμμα έβαλε «νερό στο κρασί του». Τώρα περιμένουμε να δούμε τι θα γίνει τελικά.

ΕΡ: Δηλαδή, αν αντιδράσει η αντιπολίτευση, υπάρχει περίπτωση να υπαναχωρήσει ο Ερντογάν;

ΑΠ: Αυτό κατά κύριο λόγο θα εξαρτηθεί από την αλλαγή του Συντάγματος, διότι τώρα έχει τη δυνατότητα να κάνει αλλαγές, έστω με δημοψήφισμα. Όμως ο Ερντογάν έχει αποδείξει ότι όσες φορές προσέφυγε σε δημοψήφισμα το κέρδισε.

ΕΡ: Το δημοψήφισμα για το Σύνταγμα πότε θα γίνει;

ΑΠ: Δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια το χρόνο, αλλά ο Ερντογάν θα πάει σε δημοψήφισμα μόνο, όταν κρίνει ότι έχει σοβαρές πιθανότητες να το κερδίσει. Κρίνοντας τη μέχρι τώρα τακτική του, φρονώ ότι στις κινήσεις του δεν πατά σε «σάπιο σανίδι».

ΕΡ: Υπάρχει κάποιο σχέδιο Συντάγματος πάνω στο οποίο γίνεται συζήτηση;

ΑΠ: Για την ώρα όχι. Ακόμη ο Ερντογάν και το κόμμα του μελετούν το θέμα. Για την ώρα δεν είναι και προς το συμφέρον τους να κοινοποιήσουν τις απόψεις τους, γιατί θα αρχίσουν οι αντιδράσεις και θα δώσουν τη «μπάλα» στους αντιπάλους τους.

ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

ΕΡ: Πως εξηγείτε εσείς το γεγονός ότι ο Ερντογάν κάνει ανοίγματα προς την Ελληνική μειονότητα και την ίδια ώρα σκληραίνει τη στάση του στο κυπριακό;

ΑΠ: Τώρα ο Ερντογάν θεωρεί ότι δεν πρέπει να εκτεθεί περισσότερο, γιατί θα αντιδράσει πολύ περισσότερο η αντιπολίτευση. Δεν μπορεί αυτή την ώρα που θέλει να επιτύχει κάποια άλλα πράγματα να κάνει παραχωρήσεις στο κυπριακό. Δεν είναι καιρός τώρα να δώσει λαβή σε όλους τους αντιπολιτευομένους, οι οποίοι θεωρούν το κυπριακό καθαρά εθνικό ζήτημα. Προτεραιότητα του Ερντογάν είναι το Σύνταγμα και όχι η λύση του κυπριακού. Αν τώρα δείξει ότι θα υποχωρήσει στο κυπριακό, δεν θα μπορέσει να προχωρήσει με το Σύνταγμα.

ΕΡ: Τέλη Οκτωβρίου Χριστόφιας και Έρογλου θα συναντηθούν με τον Γ.Γ. του ΟΗΕ. Θα κάνει τότε ο Ερντογάν κάποια θετική κίνηση;

ΑΠ: Εκτιμώ ότι δεν θα αλλάξει τη στάση του μέχρι να περάσει το νέο Σύνταγμα. Βασικός στόχος του, το υπογραμμίζω, είναι το Σύνταγμα.

ΕΡ: Με αυτά που λέτε καταλαβαίνω ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα και η ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε.

ΑΠ: Ακριβώς. Μην ξεχνάμε ότι θα ήταν διαφορετικά τα πράγματα, αν Γερμανία και Γαλλία είχαν διαφορετική στάση. Αν ο Ερντογάν δείξει ότι ενδίδει στο θέμα της Κύπρου, τότε θα το χρησιμοποιήσουν οι αντίπαλοι του και θα βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση. Αν όμως κερδίσει το Σύνταγμα, είναι διαφορετικά.

ΕΡ: Δεν αντιλαμβάνεται ο Ερντογάν ότι μια λειτουργική λύση του κυπριακού θα είναι προς όφελος, όχι μόνο των Τουρκοκυπρίων, αλλά και της Τουρκίας;

ΑΠ: Εμείς το αντιλαμβανόμαστε, είναι δυνατό να μην το αντιλαμβάνεται ο Ερντογάν; Είναι θέμα οφθαλμοφανέστατο ότι η Τουρκία ζημιώνει από την εκκρεμότητα στο κυπριακό. Θα θελήσει λοιπόν κάποια στιγμή να βρεθεί λύση.

ΕΡ: Η Άγκυρα απειλεί την Κύπρο σε σχέση με τις γεωτρήσεις για το φυσικό αέριο. Τι νομίζετε ότι θα πράξει τελικά;

ΑΠ: Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ποίοι έχουν αναλάβει την υπόθεση της γεώτρησης. Είναι η αμερικανική εταιρεία Nobol Energy, στην οποία υπάρχουν εβραϊκά συμφέροντα.

ΕΡ: Αποκλείεται οι Η.Π.Α., που υποστηρίζουν τώρα την Κύπρο στο θέμα των γεωτρήσεων, στο τέλος να βάλουν «νερό στο κρασί τους»;

ΑΠ: Δεν νομίζω, γιατί τα συμφέροντα της εταιρείας είναι πολύ μεγάλα. Αυτό δεν είναι εύκολο και για τον Ομπάμα, αφού υπάρχουν στη μέση εβραϊκά συμφέροντα.

ΕΡ: Το Ισραήλ συσφίγγει τις σχέσεις του με την Ελλάδα και την Κύπρο, μήπως όμως το κάνει για να τα ξαναβρεί με την Τουρκία; Δηλαδή, να κάνει πίσω στο θέμα των γεωτρήσεων και η Τουρκία να πάψει να ζητά από το Ισραήλ να πει δημόσια συγνώμη για την επίθεση του στο τουρκικό πλοιάριο, που κατευθυνόταν στη Γάζα; Εσείς πώς βλέπετε ένα τέτοιο ενδεχόμενο;

ΑΠ: Ο συλλογισμός αυτός στέκει, το θέμα είναι κατά πόσο μπορεί να είναι εφαρμόσιμος. Το θέμα των γεωτρήσεων είναι πολύ προσοδοφόρο. Εκείνο που στο τέλος θα καθορίσει την κατάσταση είναι το τι συμφέρει περισσότερο το Ισραήλ. Πιστεύω ότι το συμφέρον του φυσικού αερίου και των πετρελαίων έχει πιο βαρύνουσα σημασία από όλα τα άλλα.

"Ο ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ" ΣΤΟ BOSE ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ

Από 7 έως και σήμερα 10 Σεπτεμβρίου 2011 στην μοναστική κοινότητα του Bose της Ιταλίας πραγματοποιήθηκε το XIX Διεθνές Συμπόσιο για την Ορθόδοξη πνευματικότητα με θέμα «Ο Λόγος του Θεού στην πνευματική ζωή."

Στο Bose πραγματοποιούνται ανάλογα συνέδρια ορθοδόξου πνευματικότητος κάθε χρόνο και συμμετέχουν πολλοί ορθόδοξοι θεολόγοι, κληρικοί και λαϊκοί, από πολλές Αυτοκέφαλες Εκκλησίες. Το πρόγραμμα του συνεδρίου δείτε εδώ. 

Μηνύματα προς το Συμπόσιο έστειλαν ο Πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ', ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος και πολλοί Προκαθήμενοι Ορθοδόξων Εκκλησιών. Στην εναρκτήρια συνεδρίαση προήδρευσε ο Συντονιστής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών της Μητροπόλεως Δημητριάδος Δρ. Παντελής Καλαϊτζίδης, μαζί με τον ηγούμενο της Μονής Bose Enzo Bianchi και τον Μητροπολίτη Μεσσηνίας Χρυσόστομο. Ανάμεσα στους συνέδρους ο σπουδαίος Μητροπολίτης Όρους Λιβάνους Γεώργιος και ο Στρατιωτικός ιερέας Αρχιμ. Μελέτιος Κουράκλης.

Το μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχου (στα αγγλικά) προς το Συνέδριο, έχει ως εξής:

Beloved organizers, dear Brother Enzo and members of the monastic community at Bose, distinguished speakers and participants,

It is with great joy that we address this warm message of greeting to the eminent gathering of the 19th ecumenical and international conference on Orthodox spirituality with its focus, this year, on “the Word of God in the Spiritual Life.”

When we consider the spiritual struggle of the Christian faithful, we normally think about the difficult feats of fasting and prayer; or else we imagine the seemingly inaccessible virtues and passionately aggressive vices. Yet, none of these spiritual principles and elements makes sense or produce results without the fundamental principles espoused by and expounded in the Holy Scriptures. The Church Fathers and desert hermits were certainly aware of this truth and were careful to include and incorporate the Word of God in every aspect of their spiritual discipline and daily life. Their influential writings, just as the spiritual and liturgical literature of the early Church, are solidly based on the Bible. Even when the Bible is not explicitly mentioned, it is definitely taken for granted – like the air that all the saints and ascetics breathe. In the words of St. Mark the Monk in the 5th century: “He who is humble in thought and engaged in spiritual work, when he reads the Holy Scriptures, will apply everything to himself.”

Therefore, the Word of God is not simply something inspirational or influential. It is definitive and normative for the spiritual life, serving as “a lamp unto our feet, and a light unto our path.” (Psalm 118.105) It is a living Word, which we are called to hear and obey, to adhere and conform to – in the spiritual struggle and within the experience of the Church. In this regard, our model is the blessed Theotokos, who “kept all these things and pondered them in her heart.” (Luke 2.19) When we ponder God’s Word in our soul, then we “shall do whatever He tells us.” (John 2.5)

Indeed, the Word of God is crucial in the spiritual struggle inasmuch as it paves the way for the softening and repentance of the heart. In the Egyptian desert, Abba Poemen once said: “The nature of water is soft, that of stone is hard; but if a bottle is hung above the stone, allowing the water to fall drop by drop, it wears away the stone. So it is with the word of God; it is soft and our hearts are hard, but those who hear the word of God often, open their hearts to revere the Lord.”

Our fervent prayer for you as conference participants and for all our faithful is that we encounter the living Word of God so that – verse by verse, and drop by drop – it may transform our entire lives into living cells of the Body of Christ.

His Holiness

the Ecumenical Patriarch

Bartholomew

Το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου προς το Συνέδριο είναι στα ιταλικά και έχει ως εξής:

Atene, 2 Settembre 2011-09-05

Al p. Enzo Bianchi

Monastero di Bose

I – 13887 Magnano (BI)

Porgo il mio saluto all’inizio dei lavori del 19mo Convegno Inter-Cristiano di Spiritualità Ortodossa, che si svolge al Monastero di Bose dal 7 Settembre fino al 10 Settembre 2011, e il cui tema è “La Parola di Dio nella vita spirituale”.

In un’epoca in cui il “significante” può indicare un “significato” così diverso nella realtà per l’uno o per l’altro uomo, per l’una o per l’altra società, in quest’epoca, nella nostra teologia viviamo le intense e stabili realtà della Parola di Dio che ci è stata consegnata nella Santa Scrittura, da una parte, e dell’esegesi nello Spirito di questa stessa Parola, e in generale della vita spirituale, dall’altra. È dunque molto importante il lavoro del vostro Convegno, poiché esplorerà tematiche che hanno relazione con la coesistenza di queste due grandezze nella realtà della Chiesa, con i cui criteri noi comprendiamo e viviamo il “significante”, la Parola di Dio.

Mi congratulo con gli organizzatori e prego che il Dio e Verbo fatto carne, il Signore nostro Gesù Cristo benedica largamente i lavori del Simposio.

Con ardenti preghiere,

l’Arcivescovo di Atene, Hieronymos II