SHERKO BEKAS ΣΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΧΙΒΑ ΠΑΝΑΧΙ

Από το ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΩΝ ΚΕΡΙΩΝ

ΤΟΥ SHERKO BEKAS

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΚΟΥΡΔΙΚΑ: ΧΙΒΑ ΠΑΝΑΧΙ

Με νέο ένδυμα του ποιήματος

Σε απόχρωση των δακρύων

Γυαλίζει η αναμονή

Γυαλίζουν οι καημοί

Ένα ένδυμα σε απόχρωση της παρθενίας του βοριά

Ένα ένδυμα με απόχρωση της θλίψης του άνθους

Η εποχή της ξεριζωμού

Που αργό ντύνει την εσπέρα των ερωτευμένων

Το ύψος των ξενιτεμένων

Με το νέο ένδυμα

Εκείνα που μόνο η λεπτοκαμωμένη φαντασία γνωρίζει

Που τα έραψα σε υγρά δωμάτια

Με την συντροφιά του γέρου Φανούρη

Με νέο ένδυμα του ποιήματος

Με τη θλίψη των δακρύων

Μαζί με την όαση

Χέρι χέρι με το φθινόπωρο

Όπως ο άνεμος που εκδιώχθηκε

Χτυπιέται ανόητα στα βράχια

Ορισμένες φορές με μπερδεύουν με έναν φοβισμένο ανοιξιάτικο άνεμο

Που μοιάζει με ένα κοριτσάκι από τη «Χαλάπτσα»¹

Οι καημοί των άνεμων

Παίζουν τα φλάουτα της μοναξιάς

Κουβαλάω στο στήθος μου την πληγή του Κιρκούκ

Συνεχώς γύρω μου φυτρώνει ένα κομμένο κεφάλι

Προχωράω

Mε μια τούφα των μαλλιών στο χέρι

εκείνης της γυναίκας που αποκεφαλίστηκε

Από Ένα σπαθί

Με ένα φιτβάς²

Στην Τάβιλια³ καθώς χάρισαν το κεφάλι της σε ένα τζαμί

Φεύγω

Ένα νέο ταξίδι

Ξυπόλυτοι καημοί

Όλοι πάνω στις πλάτες της όασης

Ξαφνική φυγή

Στην εποχή της αντάρας

Στις αποσκευές της κρύβει πολλά

Κρύβει τα σκοτωμένα μάτια της βροχής

Ταξίδι

Ταξίδι προς τις χώρες της στάχτης

Στην πατρίδα των ήρεμων δρόμων

Των γεμάτων με κόσμο

Τα τραγούδια πεθαμένα

τα κρασιά χυμένα

οι πηγές φαρμακωμένες

Γεμάτος ο δρόμος από τα κόκαλα του ήλιου

Από το νέο ένδυμα του ποιήματος

Έχουμε μια συγγένεια

Με εκείνο του πουλάκι που έχει χάσει το πιτσουνάκι του

Διχασμένος ο ουρανός

Με το ένδυμα της μουσικής

Με το Ταμπούρι⁴ και το Μπαλαμπάν

Καθώς γίνομαι χορός

Με τα φωνήεντα της φωτιάς

Παρατηρώντας το καραβάνι των νεκρών

Στο κατώφλι γης και ουρανού

Φεύγω πάλι με τη μαύρη τσάντα μου

Ψάχνω τις τσέπες μου

Η απελπισία μου απελπισία ερωτευμένου πουλιού

Μου γκρινιάζει να κάτσω με το αυγό του νέου ποιήματος

Με το βλέμμα της σελήνης από πάνω μας

Από πίσω μου τρέχει η ψυχή της μάνας μου

Την μπερδεύω καμία φορά με ένα ασπρόμαυρο Τούτακ⁵ Πηγαινοέρχεται σε ατελείωτους δρόμους του πόνου

Χωρίς να μπορέσει να κάνει κάτι

Φεύγω για μια καυτή χώρα

Γυρεύω τα οστά

Μικρά θρύψαλα των κορμιών

Γυρεύω τον εαυτό μου

Δεν πάω πολύ μακριά

Χώνομαι προς τα βαθιά

Βλέπω τον θάνατο

Τον κοιτάω στα μάτια

Στο κάτω κόσμο ψάχνω

Εκείνες τις πηγές που τυφλώθηκαν

Ψάχνω για λογαριασμό όλων

Για μια συνάντηση με δαιμονικά πλάσματα

Κοιτάω τον Θεό από κάτω

Βουβά πλάσματα πολλά

Όμως τους λέω τραγούδια

Σε ένα χαρτί μια κρυφή πηγή

Να εκραγείς της είπα

Δεν πηγαίνω μακριά

Κοντά στον δικό μου θάνατο

Σε μια αρχαία ιστορία

Καθώς ο μόνος ρόλος που έπαιζα

Κατέληγε στην κόλαση

Διάλυση, εξόντωση

Πηγαίνω σαν ένας τρελαμένος άνεμος

Της ερήμου

Που θα καταλήξω άραγε;

Υπάρχει το πουθενά

Να βρω αυτόν τον Θεό

Μισοζώντανοι οι εξαφανισμένοι

Κάπου εκεί βρίσκομαι

Σε καπνισμένα μέρη

Εκεί αναμιγμένες με τη μυρωδιά του θανάτου

Οι κραυγές αυτού του χαμένου θεού

Τον γυρεύω

Πώς μας εγκατέλειψες;

Ούτε το ονειρεμένο πουλί της ποίησης

Ούτε η μάγισσα του ανέμου

Έμαθαν για εκείνους τους θανάτους

Ούτε ένας ούτε εκατό ούτε χίλιοι

Κρατήσου από τα μαλλιά μου

Είμαι μια γυναίκα από τη «Ζίανα»⁶ Ονομάζομαι «Καλέ»{ξανθιά θέα}

Ξέρω για την τύχη εκείνων που ψάχνεις

Τα «Καλουίκ»⁷του «Χίραν»⁸της κόλασης

Είναι όλα στο στήθος μου

Η διήγηση των ποταμών δεν αρκεί

Η θλίψη του χώματος και των καμένων δέντρων είναι λίγη

Είμαι οι φωνές των τάφων

Η μυρωδιά των πτωμάτων

Το χρώμα του σκότους

Μοίραζα το κορμί μου στον θάνατο

Οι πληγές του είναι εδώ

Έρχομαι από τις στάχτες της παρθενίας μου

Από χιλιάδες πεταλούδες

Από εκατοντάδες μικρές πηγές

Από τις σκιές της ζωής

Μόνο μερικοί επέστρεψαν

Από κει έρχομαι

Σας βρήκα στο χώμα του ουρανού

Η ελπίδα κομματιασμένη

Να πλαγιάζει ο έρωτας με δηλητήριο

Το τραγούδι που έμεινε

Μονάχα η εξόντωση, μικρά στήθη

Μέσα στο αίμα οι φίλες μου

Κοίτα να δεις τις ψυχές τους

Πονάνε και κλαίνε

Βραχιόλια και μικρά κοσμήματα

Γρατζουνάνε την γη για βοήθεια

Κοίτα: οστά μικρά και μεγάλα χέρια

Κάτω από τον μαύρο ήλιο

Κρατήσου από τα μαλλιά μου

Ή από την μεγάλη Θεά της θλίψης

Ή ακολούθησε την καμένη μου φωνή

Στο «Τουπίζάβ»⁹ τον πρώτο σταθμό στην έξοχη

Θάφτηκαν τα όνειρά μας

Σε μια καλοκαιρία

Απών εκείνος ο μέγας Θεός

Στα προπύλαια της Βαγδάτης

Σταγόνες από απελπισμένες ερωτήσεις

Το πρώτο αστυνομικό τμήμα στην κόλαση

Ένα κρυφό χαρτί από μυστικές εικόνες

Πνίγουν το βλέμμα μας

Ο κόσμος ανήμπορος

Ο δρόμος ανήμπορος

Τα ύδατα ανήμπορα

Όλοι δήλωσαν ανήμποροι

Πραγματοποιείται το μεγάλο ταξίδι

Οι ανάσες του χιονιού αγκάλιασαν το καραβάνι των πτωμάτων

Το τελευταίο βλέμμα του φεγγαριού

Ποιος θα ερωτευτεί ξανά;

Ας δανειστούμε ένα αθώο χαμόγελο από την κούνια

Για το δρόμο προς την κόλαση

Θλιβερό είναι ακόμη το φως είχε καλυμμένο τα μάτια του

Τα τραγούδια κρυφτήκανε στα όπλα

Ακούστηκε πυρ... πυρ...

Η ελευθερία υπό κράτηση

Σε ένα σεντούκι

Άλλα σεντούκια, το ένα πάνω από το άλλο

Σκοντάφτει στα μονοπάτια του θανάτου

Απαγορεύεται να χαράζει η αυγή

Έρχονται μερικοί άντρες

Έχουν την αγριάδα του «Χατζάζτ»¹⁰ στα χέρια

Μια ομάδα αντρών βαρβαρικής καταγωγής

Το μυαλό τους μαύρο μίσος

Με ιστορία από σπαθί και αίμα

Πάνω στους μιναρέδες από κεφάλια

Φωνάζουν τον Αλλάχ

Σταματάει ο χρόνος

Το ρολόι αυτοκτονεί, σκεπάζεται με τα μικρά λεπτά της σκόνης

Μια ομάδα γυναικών

Μια ομάδα ομορφιάς

Μια ομάδα γυναικών παρακαλεί τον Θεό

Οι γυναίκες διαλυμένες από φόβο

Η μία έκλαιγε στην αγκαλιά της άλλης

Άλλη χώρια

Μαζί μετά

Κρατάνε το κεφάλι της μιας καθώς την τρώει ένας σκοτεινός άντρας

Τρέχει αίμα... γεμίζει το χώμα

Μαχαίρια πολλά ανακατεμένα με παρακάλια των αγίων

Των αγγέλων... όλοι γέμισαν αίμα

Το πρόσωπο όλων πήρε το κόκκινο χρώμα της ντροπής

(Κι εδώ νομοθετούν για παρθενιά)

Χτυπάμε την πόρτα της συνείδησης του πολιτισμένου κόσμου

Ελάτε, αυτό το κορίτσι δεν έζησε ούτε όσο ζει μια πεταλούδα

Τι να διηγηθώ;

Όλες εκείνες οι χαμένες φωνές

Στο γέλιο των φρουρών

Πες μου πώς να περιγράψω τον πόνο

Εκείνο το κορίτσι που το έτρωγαν τα σκουλήκια

Μετά από χιλιάδες βιασμούς

Κι εμείς από την πείνα τρώγαμε τα σκουλήκια του πτώματός της

Μια μέρα που θα μιλήσει το χώμα

Πείτε του να κάνει διαγωνισμό πόνου

Είμαι σίγουρος ότι καμία γη δεν μπορεί να μας ξεπεράσει

Τόσες ιστορίες

Πεζά, ποιήματα, κρεμάστηκαν τα έπη πια

Είμαι σίγουρος ότι αν δεν μας αδικήσουν

Θα πάρουμε το Νόμπελ της εξόντωσης

Για τους ανυπεράσπιστους καιρούς

Εμείς οι Κούρδοι θα το κερδίσουμε

Για τα χρόνια του ΑΝΦΑΛ¹¹

Το Νομπέλ της εξόντωσης για μας

1Μια από τις αρχαίες πόλεις στο Κουρδιστάν του Ιράκ που βομβαρδίστηκε από το καθεστώς Σαντάμ 18.3.1988

2 Σύμφωνα με τον ισλαμικό νόμο οι εκπρόσωποι της θρησκείας, οι Μουφτήδες, με ένα διάταγμα που λέγεται φετβας απαντάνε σε όσους δεν συμφωνούν μαζί τους με ωμή βία και εξόντωση

3 Ταβίλα μια κωμόπολη στην Κιρκούκ στο Κουρδιστάν του Ιράκ

4 Ταμπούρι και Μπάλαμπαν: δύο παραδοσιακά κουρδικά όργανα

5 Ένα ονειρεμένο πουλί στην κουρδική μυθολογία

6 Ένα μέρος στα νότια του Ιράκ με φοβερή ζέστη που χρησιμοποιήθηκε για την ομαδική ταφή των Κούρδων από το καθεστώς Σαντάμ

7 Το ίδιο με την περιγραφή 4

8 Το ίδιο με την περιγραφή 4 και 5

9 Μέρος στο Ιράκ που χρησιμοποιήθηκε για το γεγονός που έμεινε γνωστό ως Ανφάλ, σχέδιο εξόντωσης του κουρδικού πληθυσμού

10 Γνωστός σφαγέας στην εποχή της επέκτασης του ΙΣΛΑΜ, το 1000μ.Χ.

11 ΑΝΦΑΛ είναι ένα κεφάλαιο στο ιερό βιβλίο Κοράνι των μουσουλμάνων. Η εξουσία του Σαντάμ θεώρησε τους Κούρδους άπιστους, γι' αυτό με βάση τη βία σε αυτό το κεφάλαιο έκαναν την επιχείρηση εξόντωσης των Κούρδων .

"Tο Κουρδιστάν: ένας ξεχασμένος αμανές"

Ταξιδεύουμε με τον Sherko Βekas στο Κουρδιστάν στην Μεσοποταμία, περνώντας από τα ψηλά βουνά και τα ποτάμια και τ' ανθισμένα μέρη που έγιναν στάχτη, μας θυμίζει ιστορίες και τραγικές στιγμές του Κουρδικού λαού.

Οι πολιτισμένοι παίρνουν πετρέλαια κι έτσι κλείνουν τα μάτια τους στην εξόντωση, όμως ο ποιητής - στοχαστής Βekas απαγγέλλει από τα μεγάφωνα του κόσμου τον πόνο, την ομορφιά της ελευθερίας, την λαχτάρα για μια ανάσα πάνω στη γη με έντονο χρώμα αξιοπρέπειας. Το καθεστώς του Μπαθ στην εξόντωση του Κουρδικού πληθυσμού, τις γυναίκες τις ξεχώρισε από τους άντρες. Βιάστηκαν όλες και τις μικρότερες ηλικίες τις χάρισε ο Σαντάμ στα Αραβικά κράτη ως δούλες (δεκαετία του 1980)

Ο Sherko Βekas γεννήθηκε στις 2 Μαΐου 1940 στην πόλη Solaimania. Γιος του εθνικού ποιητή των Κούρδων Faiaq Βekas, στην διάρκεια της εξόντωσης χάνει συγγενείς και φίλους. Ως εξόριστος έζησε μέχρι το 1992, οπότε επέστρεψε στο Κουρδιστάν. Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί στα Γαλλικά, Αγγλικά, Ιταλικά, Σουηδικά, Νορβηγικά, Περσικά, Αραβικά, Ρωσικά. Έχει βραβευτεί με την χρυσή πένα του Τοχολόσκη της Σουηδίας και το χρυσό κλειδί της Φλωρεντίας. Πολυγραφότατος κούρδος ποιητής. Οι δυτικοί τον έχουν χαρακτηρίσει ως αυτοκράτορα της ποίησης.

Κάποια από τα έργα του είναι: Το φεγγάρι της ποίησης, Η ζωή βρέχει, Μάτι και το φίδι και το σταυρό και η Εφημερίδα της ζωής ενός ποιητή, Τραγούδια για την καρέκλα .

Το νεκροταφείο των κεριών το οποίο έχει γραφτεί για τις γυναίκες της επιχείρησης του Ανφάλ με επίκεντρο της ομαδικής εξόντωσής τους.

Ευχαριστώ θερμώς την Χίβα Παναχί, που εμπιστεύτηκε στην Ιδιωτική Οδό την δημοσίευση αυτής της έξοχης μεταφράσής της. Για την Χίβα δείτε εδώ στην Ιδιωτική Οδό.

ΟΙ ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ - Η ΚΥΡΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Η «Κυρία των Αγγέλων» είναι ένας εικονογραφικός τύπος, γνωστός από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους, που τον συναντάμε σε όλες τις περιόδους της βυζαντινής τέχνης. Η Παναγία εικονίζεται κατενώπιον, καθισμένη σε θρόνο, με τον Χριστό στα χέρια της. Στις επάνω γωνίες της εικόνας, σε στηθάρια οι μορφές των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ ή, σε άλλες παραστάσεις, οι Αρχάγγελοι ολόσωμοι δεξιά και αριστερά της Παναγίας.

Ο Οδυσσέας Ελύτης σε μια επίσκεψή του στη Ζάκυνθο (Μάϊος 1980), φωτογραφήθηκε μπροστά στην ιστορική εκκλησία της «Κυρίας των Αγγέλων». Άρα, η χρήση από τον ποιητή του συγκεκριμένου όρου δεν είναι καθόλου τυχαία, καθώς προϋποθέτει γνώση και ευαισθησία.

-->

Από τα ΤΡΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΜΕ ΣΗΜΑΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ

Ο ΚΗΠΟΣ ΒΛΕΠΕΙ

(απόσπασμα [2.])

...

ἀλλὰ τότε ἀκόμα ὑπήρχανε

τριανταφυλλιὲς μὲ σημασία θρησκευτικὴ

ἀλληλούια

ἡ Κυρία τῶν Ἀγγέλων

μὲ χρυσὸ ἀλεξίπτωτο

κατέβαινε ὣς τὸ μαξιλάρι σου

...

η φωτό της Κυρίας των Αγγέλων του Porfyris

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ

Mπορείτε να διαβάσετε, επίσης, την σημερινή ομιλία του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου στην Παναγία Σουμελά του Πόντου στο Φως Φαναρίου.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΤΙΓΜΗ: Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΗ ΣΟΥΜΕΛΑ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ

φωτό: Νικόλαος Μαγγίνας

Αυτή τη στιγμή πραγματοποιείται στην Παναγία Σουμελά του Πόντου η πρώτη Θεία Λειτουργία επί τη εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου μετά από 90 χρόνια, προεξάρχοντος του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου.

Πρόκειται αναμφισβήτητα για μια ιστορική στιγμή τόσο για το Πατριαρχείο όσο και για τον Ποντιακό Ελληνισμό. Την Θ. Λειτουργία μεταδίδει απευθείας από το Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά η ΕΤ3.

Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος στην ομιλία του προς τους χιλιάδες πιστούς, στα ελληνικά και τουρκικά, υπήρξε για μια ακόμη φορά άγγελος ειρήνης και ενότητος. Η αναφορά του στους Τούρκους Σουλτάνους που ευλαβούνταν την Παναγία Σουμελά και ενίσχυσαν τη Μονή ήταν, νομίζω, η καλύτερη απόδειξη του κοινού σημείου ανάμεσα σε Ρωμιούς και Μουσουλμάνους, που δεν είναι άλλο από το πανυπερευλογημένο πρόσωπο της Παναγίας.

Ευχόμαστε όλοι από τα βάθη της καρδιάς μας το προσκύνημα στη Σουμελά ν' ανθεί και να φέρει κι άλλο.

Βαρθολομαίου του Παναγιωτάτου και Οικουμενικού Πατριάρχου Πολλά τα Έτη!

Ο ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΟΥΝΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ

«Είναι ένα ιστορικό γεγονός για όλους μας, προσωπικό για εμένα που έρχομαι από την Μητέρα Εκκλησία για να ξαναζωντανέψω τις μνήμες των προγόνων μας, να τελέσω την θεία λειτουργία, στο ιστορικό Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά. Να συνδέσω το σήμερα με το χθες, να δοξολογήσουμε όλοι μαζί τον Θεό για την μεγάλη αυτή ευλογία την οποία επεφύλαξε στη δική μας τη γενιά. Και να ευχαριστήσουμε επίσης την Παναγία, την Θεοτόκο Μαρία η οποία θα μας υποδεχθεί στο ιστορικό Μοναστήρι της και επικαλούμαι αυτή την στιγμή την χάρη της και την προστασίαν της για όλο τον Γένος μας, για όλο τον κόσμο, για την χώρα αυτή στην οποία εδρεύει το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο και επαναλαμβάνω, για όλο τον κόσμο. Είμαι πολύ συγκινημένος, πολύ χαρούμενος όπως ασφαλώς και όλοι εσείς που ήρθατε από την Ελλάδα, από την Ρωσία, οι Ορθόδοξοι αδελφοί μας που έχουμε τόση ευλάβεια και σεβασμό στην μορφή της Υπεραγίας Θεοτόκου. Αύριο θα ζήσουμε μια ιστορική ημέρα και θα μεταφέρουμε στα σπίτια μας ο καθένας, εγώ στο Πατριαρχείο μας και σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο την χάρη αυτού του θεομητορικού προσκυνήματος της Παναγίας Σουμελά. Σας ευχαριστώ, χρόνια πολλά, αύριο με υγεία», δήλωσε εμφανώς συγκινημένος ο Οικουμενικός Πατριάρχης, κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο της Τραπεζούντας.
Αμέσως μετά παρακάθισε σε ίφταρ, δείπνο που προσφέρεται μετά την λήξη της ημερήσιας νηστείας κατά το Ραμαζάνι, το οποίο παρέθεσαν προς τιμήν του ο Νομάρχης και ο Μουφτής της Τραπεζούντας (βλ. φωτό).

Το πλήρες ρεπορτάζ των Νίκου Μαγγίνα και Νίκου Παπαχρήστου για την άφιξη του Πατριάρχη απόψε στην Τραπεζούντα δείτε στο Φως Φαναρίου.

ΤΑ "ΛΙΓΑ ΓΡΑΜΜΑΡΙΑ ΕΥΤΥΧΙΑΣ" ΤΟΥ ΑΝΙΔΙΟΤΕΛΟΥΣ ΑΓΩΝΑ

Ιερότητα νυν και αεί...
ΣΕΡΑΦΕΙΜ Ι. ΣΕΦΕΡΙΑΔΗΣ

Oταν καισαρόπαπες ιερωμένοι- κατά κανόνα ευτραφείς - δεν χάνουν ευκαιρία για να εκπέμψουν μύδρους εναντίον του Αλλου (λ.χ., του μετανάστη, του πρόσφυγα, του κοινωνικά αποκλεισμένου· ή του νέου που βιώνει αδιέξοδα και δυναμικά αντιδρά- δόξα τω Θεώ ), τότε είναι ώρα να θυμηθούμε το «Προφητικόν» Εκτο Ανάγνωσμα από το Αξιον Εστί: «Χρόνους πολλούς μετά την Αμαρτία που την είπανε Αρετή μέσα στις εκκλησίες και την ευλόγησαν»... Προπαντός σε καιρούς δύσκολους όπως οι τωρινοί, η θρησκεία ή, ακριβέστερα, η διαχείριση της θρησκευτικότητας από τους εκκλησιαστικούς θεσμούς πράγματι προσφέρει καταφύγιο. Το θέμα είναι τι είδους; Γνωστά είναι τα επιχειρήματα περί του μεταθετικά άυλου τρόπου με τον οποίο οι θρησκείες κατά κανόνα αντιμετωπίζουν τα προβλήματα: τα δεινά της ανθρωπότητας επιλύονται ριζικά (και κατά τούτο η θρησκεία πράγματι «δίνει στήριγμα»), επιλύονται όμως με ουσιαστική ακύρωσή τους: ως απόρροια της αρχέγονης «πτώσης του ανθρώπου» και, εν πάση περιπτώσει, ως προβλήματα που, στην προοπτική τής μετά θάνατον ζωής, είναι πρόσκαιρα, συνεπώς και ανάξια ενδελεχούς διαπραγμάτευσης. Στην κρίση που μας μαστίζει οφείλουμε να δείξουμε καρτερία- αφού μας προέκυψε, δεν μπορεί, παρά να φταίμε κι εμείς (αν όχι κυρίως εμείς )· αν μάλιστα καταφέρουμε να παρακάμψουμε την υλικότητά της, τότε θα έχουμε επιδείξει σοφία, μια και αυτό που κυρίως ενδιαφέρει είναι η μετά θάνατον «επόμενη ημέρα».

Από το σκεπτικό αυτό απορρέουν δύο κρίσιμες συνθήκες.

Η πρώτη είναι η απόλυτη εξατομίκευση. Η θρησκεία προβάλλει ηχηρά τον ρόλο του εκκλησιάσματος, όμως η ανθρώπινη πορεία που ενατενίζει είναι απολύτως ιδιωτική: μόνοι μας γεννιόμαστε και μόνοι μας θα πεθάνουμε· ό,τι είναι πραγματικά κρίσιμο στα εγκόσμια αποτελεί ατομική υπόθεση, πρόβλημα καθενός για τον εαυτό του- sauve qui peut. Αυτό υπονομεύει καίρια το αποστολικό εγχείρημα, μετατρέποντάς το σε απλό άθροισμα στρατηγικών προσθαφαιρέσεων (ακόμη και όταν σε αυτό θεωρητικά ενέχεται η θυσία).

Η δεύτερη συνθήκη είναι η οργανική απάλειψη της έννοιας της κυριαρχίας. Ενώπιον Θεού οι άνθρωποι είναι «ίσοι». Ομως στη ζωή δεν είναι. Από καταβολής τους οι ανθρώπινες κοινωνίες χαρακτηρίζονται από ατομική ιδιοποίηση και νομή συλλογικά παραγόμενου πλούτου. Κάτι δεν πρέπει να γίνει, άραγε, για να αρθεί αυτή η αδικία; Μάλλον όχι, αφού η «πραγματική ζωή» είναι... μετά θάνατον. Να ίσως ο λόγος για τον οποίο οι θεσμικές Εκκλησίες συντάσσονται τόσο εύκολα με τους κατά καιρούς ισχυρούς- με το Κράτος και τους ευυπόληπτους κυρίαρχους- ως ένα ακόμη φαντασιακό κράτος που απευθύνεται σε υπηκόους· να ίσως ο λόγος για τον οποίο τα θρησκευτικά μηνύματα είναι τόσο συχνά διάστικτα με μέριμνες κατοχύρωσης εκκλησιαστικών περιουσιακών στοιχείων.

Ωστόσο η πραγματική Αμαρτία (η Αμαρτία του Αξιον Εστί) έγκειται στο ότι όλα αυτά αποκλίνουν δραστικά απ΄ ό,τι διατηρεί στην καθημερινή ζωή των κοινωνιών το αναντικατάστατο στοιχείο της Ιερότητας: πρωτογενών και αδιαπραγμάτευτων αξιών (λ.χ., της ανιδιοτελούς αλληλεγγύης προς τον Αλλο) για τις οποίες οι άνθρωποι προτίθενται να θυσιάσουν τις ατομικές τους επιδιώξεις, την κοινωνική τους ανέλιξη, κάποτε και την ίδια τους τη ζωή, ποτέ (ή σχεδόν ποτέ) χωρίς συμπαράσταση από τον φιλήσυχο- κατά κανόνα ευτραφή- κλήρο... Στον θεσμικό αυτόν ευτελισμό του Ιερού οι κοινωνίες ευτυχώς ακόμη αντιδρούν. Με την έννοια αυτή, η κρίση αποτελεί πράγματι ευκαιρία: όχι για τους λόγους που αλαζονικά προβάλλουν οι κυβερνήτες μας, αλλά γιατί προετοιμάζει «την καταιγίδα που θα γεννήσει ο νους του ανθρώπου» ως το σανίδωμα «να υποχωρήσει από την πίεση τη μεγάλη του ήλιου» και «να λάβουνε τα όνειρα εκδίκηση». Τα «λίγα γραμμάρια ευτυχίας» που δίνει ο ανιδιοτελής αγώνας ενάντια στην αδικία αποτελούν- νυν και αεί- την επιτομή της Ιερότητας.

Ο κ. Σεραφείμ Ι. Σεφεριάδης είναι επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Life Μember στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.

Πίνακας Γιώργου Κόρδη

Ο ΤΑΣΟΥΛΗΣ ΚΑΙ Ο "ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΣ ΠΟΔΟΓΥΡΟΣ"...

Μια φορά κι ένα καιρό ήταν ένα παιδί που το λέγανε Τασούλη.
Ένα στρουμπουλό αγοράκι, με καταγάλανα μάτια κι αστραφτερή ματιά.
Ο Τασούλης ήταν από μικρό παιδί μες στην Εκκλησία. Παιδί του ιερού, παιδί του Κατηχητικού, παιδί που αρεσκόταν στην συντροφιά των παπάδων, οι οποίοι φρόντιζαν να του εξάπτουν τη φαντασία με όσα έκαμαν ή έλεγαν. Στα μάτια του μικρού Τασούλη ο παπάς της ενορίας του φάνταζε πολύ σπουδαίος, τεράστιος θα λέγαμε. Σαν έρχονταν και ιερείς από άλλες ενορίες για την πανήγυρη της ενορίας ή για άλλες ακολουθίες ο Τασούλης πανηγύριζε! Αυτή ήταν η χαρά του. Ο εκκλησιαστικός ...ποδόγυρος!
Ώσπου ο Τασούλης μεγάλωσε κι έγινε άντρας. Δεν παντρεύτηκε γιατί πού να προλάβει με τόσους παπάδες γύρω του. Να μάθει τα νέα, να τα επεξεργαστεί, να τα μεταφέρει, να τα σχολιάσει, πού καιρός για παντρειά. Όλη του η ζωή το “εκκλησιαστικό” κουτσομπολιό. Ποιος χειροτονείται, πού θα τοποθετηθεί, ποιος είναι υποψήφιος, ποιος παπάς είναι τσακωμένος με τον συνεφημέριό του, ποιος ναός αγοράζει τα καλύτερα σκεύη, γιατί θα λειτουργήσει ο Δεσπότης την Κυριακή στον τάδε ναό κι όχι στον δείνα, ποιος δεσπότης θα έρθει στο πανηγύρι της Μητρόπολης κ.ο.κ. Κι αφού τα ήξερε όλους και όλα, φυσικό ήταν να απευθύνονται σ' αυτόν πολλοί, κληρικοί και λαϊκοί, για να μάθουν, να αφουγκραστούν τις “εξελίξεις”, να είναι μέσα στα πράγματα και να ρουφιανέψουν όπου τους έπαιρνε. Γιατί ο Τασούλης ήταν υπολογίσιμη δύναμη και κανείς δεν τον παραθεωρούσε.
Άσε που και ο ίδιος δεν σου άφηνε περιθώριο να τον προσπεράσεις... Αλλιώς σ' έβαζε στη μαύρη λίστα του!...
Πέρασαν τα χρόνια, πέρασε ο καιρός, κι ο Τασούλης γέρασε... Το εκκλησιαστικό κουτσομπολιό δεν το άφησε ούτε στιγμή, αλλά τώρα υπήρχαν στιγμές, φωνές εσωτερικές, αυτοκριτικής...
Κάποια μέρα ανοίγοντας ένα περιοδικό εφημερίδας που είχε αφιέρωμα στον Καβάφη, αμέσως το μάτι του έπεσε στον στίχο – φωτιά του ποιητή: “Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ στην κώχη τούτη τη μικρή, σ' όλην τη γη τη χάλασες....”.
Ο μπαρμπα Τάσος τα χρειάστηκε!... Μια ζωή ρημαδιό. Μια ζωή μέσα στην Εκκλησία, αλλά χωρίς μυρωδιά της όντως ζωής. Μια ζωή γκρεμισμένο σπίτι, ακατοίκητο...
Κι εκεί που ήταν έτοιμος για μια μεγάλη απόφαση, έξοδο από το ρημαδιό, τον επισκέφθηκε ένας ψευτοδημοσιογράφος της περιοχής, ο οποίος τού ζήτησε να τον βοηθήσει να στήσει μια εφημερίδα εκκλησιαστικού περιεχομένου. Τού είπε πως μόνο εκείνος μπορούσε να τον βοηθήσει. Κι ο νούς του ευθύς ψήλωσε! Κι από μπαρμπα Τάσος έγινε πάλι Τασούλης. Κι έπεσε πάλι με τα μούτρα στο αγαπημένο του σπορ.
Ώσπου ένα βράδυ ονειρεύτηκε ότι άκουσε τη φωνή του Θεού: “άφρον, ταύτη τη νυκτί την ψυχήν σου απαιτούσιν από σου...”. Σηκώθηκε μούσκεμα στον ιδρώτα, έντρομος, πήρε ένα ηρεμιστικό χάπι και ξανακοιμήθηκε γιατί την άλλη μέρα είχε πολλή δουλειά στην εφημερίδα.
Το πρωί δεν ξύπνησε... Τον βρήκαν μετά από μέρες σε κατάσταση αποσύνθεσης... Κανείς πια δεν τον θυμάται... Χάλασε ολάκερη ζωή για το τίποτα. Και τώρα ό,τι έχει θα τα πει ενώπιον του Θρόνου του Δικαιοκρίτου, του Παλαιού Ημερών, του Τρισαγίου.

Aπό το Παραμυθοσέντουκο της Ιδιωτικής Οδού

Πίνακας, Αδριανός (Σωτήρης)

ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΠΑΝΗΓΥΡΙΩΤΙΚΗ ΑΣΧΕΤΟΣΥΝΗ

Τι μεταμορφώνει την αγέλη σε κοινωνία;
Tου Χρήστου Γιανναρά (Καθημερινή)

Γιορτή της Παναγιάς του Δεκαπενταυγούστου: από τις λίγες πια αφορμές που απόμειναν για να διαπομπεύουμε οι Νεοέλληνες επιδεικτικά τον μεταφυσικό άξονα τού κάποτε πολιτισμού μας. Θρησκευτικές παράτες πανηγυριώτικου εντυπωσιασμού, πομπώδεις κενολογίες πολιτικών, δημοσιογράφων και δεσποτάδων – αχταρμάς επιδείξεων ασχετοσύνης και απαιδευσίας. Ολα να βεβαιώνουν την άγνοια ή την κυρίαρχη αδιαφορία για την πάλη «νοήματος» που μεταμορφώνει την αγέλη σε κοινωνία («οίον γιγαντομαχία τις περί της ουσίας»).
Η οικονομική χρεοκοπία και ο έσχατος διεθνής εξευτελισμός μας, η διαφθορά και κατάρρευση του πολιτικού μας συστήματος, η αλλοτρίωση του κοινωνικού σώματος σε αρένα διεκδικήσεων κτηνώδους ιδιοτέλειας, αυτά και τα συναφή εκεί έχουν την αιτία τους: στη συμπλεγματική ταύτιση του μηδενισμού με την «πρόοδο», στην επηρμένη χλεύη για κάθε ιερό και όσιο. Κυρίως, στη διαστροφή των θησαυρισμάτων και θεσμών της μεταφυσικής παράδοσης: στη θρησκειοποίηση του εκκλησιαστικού γεγονότος.
Θολές οι αιτίες, τόσο από τη χρονική απόσταση των απαρχών όσο και από τη σύγχυση των φρενών. Για τέσσερις ολόκληρους αιώνες, η υποδούλωση στους Τούρκους εξαφάνισε την ενεργό παρουσία του Ελληνισμού από το ιστορικό προσκήνιο. Και αυτό που προέκυψε σαν Ελληνισμός μετά από τόσο μακρό διάστημα, ήταν ένα μεταπρατικό κρατίδιο που πάλευε (και παλεύει) και πιθηκίζει τρόπο βίου (πολιτισμό) με αναποδογυρισμένους τους όρους της ελληνικής πρότασης και ταυτότητας.
Στη διάρκεια των αιώνων της ελληνικής απουσίας, ένας άκριτος και ανεξέλεγκτος από τα κριτήρια των Ελλήνων πολιτισμός γεννήθηκε στη μεταρωμαϊκή (βαρβαρική τότε) Δύση. Εκπληκτικός σε δυναμισμό πολιτισμός με κέντρο το άτομο, την εξυπηρέτηση και κολακεία των ενορμήσεων αυτοσυντήρησης, κυριαρχίας, ηδονής: Αντί για την ελληνική ταύτιση του «αληθεύειν» με το «κοινωνείν», η ταύτιση της αλήθειας με τη «σύμπτωση» (adaequatio) ατομικού νου και αντι-κείμενου νοουμένου – σαρωτική επιβολή της νοησιαρχίας, του ατομοκεντρισμού. Αντί της «κοινωνίας» η societas («εταιρισμός επί κοινώ συμφέροντι»). Αντί του «δικαίου» (του «ανά τον λόγον») το jus: κώδικας χρησιμοθηρικών κανονιστικών αρχών. Αντί της δημοκρατίας, η res publica. Αντί για την ελευθερία (άθλημα αυθυπέρβασης) η συμβατική (με σύμβαση) θωράκιση ατομικών δικαιωμάτων. Αντί για το εκκλησιαστικό γεγονός (την αγαπητική κοινωνία της ύπαρξης και της γνώσης), η θρησκεία (ατομική αξιομισθία, ατομική σωτηρία). Και πάει λέγοντας.
Ετσι, βγαίνοντας από την υποδούλωση στους Τούρκους ο Ελληνισμός (αλλά και οι υπόλοιπες κοινωνίες της Ορθόδοξης ελληνορωμαϊκής και σλαβικής «οικουμένης») στον 19ο αιώνα, βρέθηκαν σε ριζικά καινούργιο ιστορικό περιβάλλον, στους αντίποδες του πολιτισμού που είχε διαμορφώσει η συνάντηση της ελληνικής «πόλεως» με τη χριστιανική «εκκλησία». Ο πριν από την Τουρκοκρατία πολιτισμός ήταν πια ένα απόμακρο παρελθόν, κατασυκοφαντημένο λυσσωδώς από τη Δύση, μετονομασμένο χλευαστικά σε «Βυζάντιο»! Το ρεαλιστικό τώρα δίλημμα για τους Ορθόδοξους ήταν: ή το μοντέλο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, δηλαδή η καθήλωση στην ιστορική καθυστέρηση και υπανάπτυξη, ή η μίμηση του καινούργιου, «πεφωτισμένου και λελαμπρυσμένου» κόσμου της Δύσης.
Η ίδια η απελευθέρωση των Ορθοδόξων από τον τουρκικό ζυγό δεν κατορθώθηκε με άξονα και στόχο να αποκατασταθεί η άλλοτε ενιαία σε πολιτισμό ελληνορωμαϊκή «οικουμένη», ιστορική σάρκα, πολυεθνική - πολυφυλετική, της Μιας Καθολικής Εκκλησίας, από την οποία είχε αποσχιστεί η Δύση. Η απελευθέρωση κατορθώθηκε στο όνομα και με το όραμα του καινούργιου μοντέλου συλλογικότητας που είχαν γεννήσει στη Δύση ο ατομοκεντρισμός και η απολυτοποιημένη χρησιμοθηρία: το μοντέλο του «έθνους - κράτους». Οι ορθόδοξοι λαοί απελευθερώθηκαν χάρη στην έγκαιρη παγίδευσή τους στο αντιμεταφυσικό μένος της Δύσης (απόλυτα δικαιωμένο εκεί ιστορικά) και στα παράγωγά του (φυσιοκρατία, δικαιώματα του φυσικού ατόμου) σαρκωμένα στο συναρπαστικό υπόδειγμα της Γαλλικής και της Αμερικανικής Επανάστασης.
Διέσωζαν οι Ορθόδοξοι την επίγνωση διαφοράς ή και αντίθεσης προς τη θρησκειοποιημένη Χριστιανοσύνη της Δύσης. Αλλά κατανοούσαν και εξέφραζαν τη διαφορά ή αντίθεση με τους όρους που είχε πια καθολικά επιβάλει η Δύση: Ορους ιδεολογικής αντιμαχίας, δογματικών - νοησιαρχικών διατυπώσεων άσχετων με την πραγματικότητα της ζωής και το «νόημά» της. Τώρα και για τους Ορθοδόξους «πίστη» σήμαινε ατομικές «πεποιθήσεις» βασισμένες σε αξιωματικές a priori παραδοχές, με μοναδικό τάχα βιωματικό στοιχείο την επιδίωξη ατομικής αξιόμισθης ηθικότητας, ατομικής (στεγανά εγωκεντρικής) σωτηρίας.
Στην Ελλάδα σήμερα μοιάζει μάλλον αδύνατο να εντοπίσει κανείς συνοδικό κείμενο, επισκοπικό κήρυγμα, οποιαδήποτε έκφραση επίσημου εκκλησιαστικού λόγου, που να εκφράζει επίγνωση της διαφοράς της Εκκλησίας από τη θρησκεία, διαφοράς του μετέχειν - κοινωνείν από τον ατομοκεντρισμό τού να θρησκεύει κανείς για την αξιομισθία. Η γενίκευση μοιάζει αφοριστική, αλλά οι δυνατότητες για να ελεγχθεί προσφέρονται πληθωρικά: Οι τηλεοπτικές αναμεταδόσεις πανηγυριώτικου ιδεολογικού και ηθικοπλαστικού ευτελισμού της σημερινής Γιορτής θα κατακλύσουν τα Δελτία Ειδήσεων. Κάθε Κυριακή ο Ελληνας τηλεθεατής των κρατικών καναλιών μπορεί να κρίνει αν το αφόρητης κενολογίας κήρυγμα του καθεδρικού ναού των Αθηνών (ή της Θεσσαλονίκης) διαφέρει, έστω και ελάχιστα, από κάθε αντίστοιχη ρωμαιοκαθολική ή προτεσταντική ευσεβολογία. Και η υπεράσπιση της «Ορθοδοξίας», πανομοιότυπη με την ξύλινη ιδεολογική αντιμαχία «ορθόδοξων» μαρξιστών με «σχισματικούς» τροτσκιστές, ρεφορμιστές ή όποιους άλλους συμπλεγματικούς της μονοτροπίας.
Η ιδεολογική αλλοτρίωση και θρησκειοποίηση του εκκλησιαστικού γεγονότος κατακερμάτισε την άλλοτε Μία Καθολική και Αποστολική Εκκλησία (που πραγμάτωση και φανέρωσή της ήταν η κάθε τοπική σύναξη Ευχαριστίας) σε πλήθος εθνοφυλετικών κρατικών εκκλησιών, κατά κανόνα υποταγμένων στις σκοπιμότητες του κρατικού εθνικισμού. Πριν από τη θρησκειοποίηση, την ενεργό και λειτουργική ενότητα των διάσπαρτων στην οικουμένη εκκλησιών την εξασφάλιζε το «συνοδικό σύστημα» με ραχοκοκαλιά τον θεσμό της «πενταρχίας των πατριαρχών». Ο θεσμός ακυρώθηκε, όταν οι Ρώσοι, το 1589, απαίτησαν εκβιαστικά τον «ανύψωσή» τους σε πατριαρχείο εκλαμβάνοντας τον τίτλο σαν προνόμιο εξουσιαστικής ισχύος, προϋπόθεση αυτοκρατορικής αυτοτέλειας. Τους ακολούθησαν στην αδαή εθνικιστική θρασύτητα οι Σέρβοι, το 1920, οι Ρουμάνοι, το 1925, οι Βούλγαροι, το 1953. Σκανδαλωδέστεροι οι Νεοέλληνες, είχαμε αυτοανακηρυχθεί, το 1833, «αυτοκέφαλοι», με την εκκλησία μας «επικρατούσα θρησκεία»!
Η πανηγυριώτικη ασχετοσύνη στη γιορτή της Παναγιάς του Δεκαπενταυγούστου έχει ρίζες τόσο βαθιές στο παρελθόν μας όσο και η ανίατη παραπληγία του πολιτικού μας συστήματος.

Το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου γιορτάζει την πρώτη του δεκαετία

ΙΣΜΑ Π. ΤΟΥΛΙΑΤΟΥ

Το Βήμα

Με τον τίτλο του και μόνο υπογραμμίζει τη διαφορετικότητά του. Βασικός άξονας του Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής της Πάτμου είναι η παρουσίαση μουσικών έργων εμπνευσμένων από τη χριστιανική πίστη.

Και όπως υπογραμμίζει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του, συνθέτης και αρχιμουσικός Αλκης Μπαλτάς, ο χαρακτήρας του υπαγορεύεται και από τον χώρο τέλεσής του. «Μπροστά στο Ιερό Σπήλαιο όπου ο Ιωάννης έγραψε την Αποκάλυψη μόνο ένα πνευματικό και σοβαρό φεστιβάλ θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί» λέει. Ξεκαθαρίζει ότι η διοργάνωση ουδόλως έχει να κάνει με τη διασκέδαση, ωστόσο υποστηρίζει ότι το κοινό αγκαλιάζει το Φεστιβάλ για αυτό ακριβώς που προσφέρει: «Η επιτυχία φαίνεται καθαρά από την πολύ μεγάλη προσέλευση στις συναυλίες και το θερμό χειροκρότημα».

Εφέτος το Φεστιβάλ συμπληρώνει δέκα χρόνια ζωής. Οι εκδηλώσεις θα διεξαχθούν από τις 29 Αυγούστου ως τις 8 Σεπτεμβρίου στον υπαίθριο χώρο του Ιερού Σπηλαίου της Αποκαλύψεως, ενώ θα συμμετάσχουν καλλιτέχνες από την Ελλάδα, την Αγγλία και τη Σερβία.

Το πλήρες πρόγραμμα

29/8 Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία (Χοράρχης Λυκούργος Αγγελόπουλος )

31/8 «Αρπες Αγγέλων»

1/9 Συναυλία αφιερωμένη στην Προστασία του Περιβάλλοντος (Κώστας Μακεδόνας)

3/9 Αγγλική συμφωνική ορχήστρα Ι Μaestri

4/9 Ανδρική Χορωδία Serafim από τη Σερβία

5/9 Ιερατική ποίηση και μουσική

6/9 «Εικόνες και ήχοι από το Ιερό Βιβλίο της Αποκαλύψεως»

8/9 «Τα μυστικά άνθη»- αφιέρωμα στον Φώτη Κόντογλου.

Ο ΓΕΡΩΝ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΣΤΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ

Ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος Αθανάσιος, αγαπημένος της Ιδωτικής Οδού, παρεπιδημών εν Αχαϊα, λειτούργησε την περασμένη Κυριακή στο Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Καλάβρυτα.

Τον ...συνέλαβε ο φίλος δημοσιογράφος Τάκης Μαρτάτος, ο οποίος κατέγραψε το γεγονός και δημοσίευσε τα δέοντα στην εφημερίδα Η ΓΝΩΜΗ της Πάτρας, απ' όπου κι εμείς αναδημοσιεύουμε τα κάτωθι:

Στην Αχαΐα βρίσκεται αυτές τις μέρες πριν το Δεκαπενταύγουστο, ο Μητροπολίτης Γέρων Χαλκηδόνος κ. Αθανάσιος Παπάς ο οποίος θεωρείται ένας ιδιαίτερα φωτισμένος, λαμπρός και μορφωμένος ιεράρχης. Η Ιερά Μητρόπολη Χαλκηδόνος είναι από τις πλέον ιστορικές του Οικουμενικού Θρόνου (του Οικουμενικού μας Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως) και γεωγραφικά καλύπτει το Ασιατικό κομμάτι της Πόλης, το λεγόμενο Σκούταρι.
Ο κ. Αθανάσιος χειροτονήθηκε επίσκοπος το 1971 ενώ πριν από δυόμιση χρόνια ανακηρύχθηκε Μητροπολίτης Χαλκηδόνος, μίας Μητροπολιτικής επικράτειας που όπως και οι άλλες του Οικουμενικού Θρόνου διέπονται από τους νόμους των Μωαμεθανών. Kατάγεται από τα Ιωάννινα, ωστόσο γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Πόλη ενώ η ειδικότητά του είναι κριτικός της τέχνης. Μάλιστα υπήρξε μαθητής του σπουδαίου ζωγράφου-αγιογράφου από το Αϊβαλί της Μικράς Ασίας Φώτη Κόντογλου.
Ο Μητροπολίτης Χαλκηδόνος επισκέφθηκε ως ευλαβής προσκυνητής τα ηρωϊκά και μαρτυρικά Καλάβρυτα και χοροστάτησε την περασμένη Κυριακή 8 Αυγούστου στη Θεία λειτουργία στον καθεδρικό ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου όπου και κήρυξε το θείο λόγο.

Στο κήρυγμά του αναφέρθηκε στη σοβαρή οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα μας, ενώ άφησε αιχμές για οργανωμένο σχέδιο που υπάρχει να «χτυπηθούν» τα τρία σημαντικότερα στοιχεία των Ελλήνων, ενός έξυπνου αλλά ατίθασου λαού, όπως πολλοί ξένοι μας θεωρούν, τα οποία είναι η γλώσσα μας, η θρησκεία μας και ο πολιτισμός. Επίσης αναφέρθηκε στα χρέη στις τράπεζες που πνίγουν τα ελληνικά νοικοκυριά αλλά και στην προσπάθεια δημιουργίας μίας σύγχρονης Ευρώπης χωρίς εκκλησία, όπως χαρακτηριστικά είπε.
Τον κ. Αθανάσιο προλόγισε λίγο πριν το τέλος της Θείας λειτουργίας, ο εφημέριος του ιερού ναού της Κοίμησης της Θεοτόκου π. Γεώργιος Μπίρμπας, ο οποίος υπογράμμισε χαρακτηριστικά ότι ο κ. Αθανάσιος είναι ένας ομολογητής της πίστεως που διδάσκει το ιερό Ευαγγέλιο και τις ελληνοχριστιανικές παραδόσεις και προσφέρει τις καλές υπηρεσίες του μέσα σε δύσκολες συνθήκες και δοκιμασίες συχνά λοιδωρούμενος από τους μωαμεθανούς.

Ο Μητροπολίτης Χαλκηδόνος επισκέφθηκε τα ιερά και ιστορικά προσκυνήματα της Ιεράς Μονής Αγίας Λαύρας και της Ιεράς Μονής Μεγάλου Σπηλαίου καθώς και τον Τόπο της Θυσίας στα Καλάβρυτα. Μετά την Αχαΐα αναμένεται να ταξιδέψει στην Καρδίτσα όπου και θα περάσει το διήμερο του Δεκαπενταύγουστου.
Ο Μητροπολίτης Αιγιαλείας και Καλαβρύτων κ. Αμβρόσιος την Κυριακή 8 Αυγούστου δεν μπόρεσε να συλλειτουργήσει με τον κ. Αθανάσιο στα Καλάβρυτα καθώς, όπως πληροφορηθήκαμε, βρισκόταν στον ιερό ναό του Αγίου Ανδρέα στο γειτονικό Σκεπαστό όπου και τέλεσε χειροτονία ιερέως.

ΟΙ ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ - Τα ονόματα της Παναγίας

Ήταν το 1990 όταν πρωτάκουσα μελοποιημένα αποσπάσματα από τον Μικρό Ναυτίλο του Οδυσσέα Ελύτη (1985).
Τα ερμήνευσε – σε μια συναυλία στο ΠΑΛΛΑΣ - η Ορχήστρα των Χρωμάτων υπό τον Μάνο Χατζιδάκι, ο οποίος είχε παραγγείλει το σχετικό μουσικό υλικό στον συνθέτη Γιώργο Κουρουπό.
Το κομμάτι που μου έκανε εντύπωση ήταν αυτό με τα ονόματα της Παναγίας. Τραγουδούσε, νομίζω, η σοπράνο Μυρσίνη Κατσιναβάκη.
Έτσι, παραθέτω εδώ αυτό το απόσπασμα από τον Μικρό Ναυτίλο, που υμνεί τις Παναγιές του Αιγαίου, τις Παναγιές της Ελλάδος, κατά Ελύτη πάντα.

Λίγο για μια στιγμή να παίξεις πάνω στην κιθάρα σου
Τα ονόματα της Παναγίας και θα δεις

Ε ε Χρυσομαλλούσα
Ε ε Χρυσοσκαλίτισσα

Να ξεπετιέται πάλι το βουνό με τ' άσπρο σπίτι στην πλαγιά
Τ' άλογο με τα δύο φτερά
Και η άγρια φράουλα της θάλασσας

Λάμπουσα και Κανάλα μου και Παραπορτιανή μου

Θα δεις την πράσινη ψαρόβαρκα σκαμπανεβάζοντας να χάνεται
μέσα στ' αραποσίτια
Τον Μήτσο με τις τρίχες και με τ' αλυσιδάκι στο λαιμό

Ε Παναγιά Τα Μάγκανα
Ε Παναγιά Τόσο Νερό

Να βλαστημάει και ν' ανεβάζει ανίδεος μες στα δίχτυα του
Τέσσερα – πέντε αρχαία ελληνικά
Το τέλλεσθε και το νηυσί, το μέλεα και το κρίναι σα

Καρυστιανή κι Ακλειδιανή
Δαφνιώτισσα κι Αργιώτισσα

Που μια στιγμή τα παίζεις πάνω στην κιθάρα σου
Κι απ' τ' αναμμένο πέλαγο αντικρύ σου ακούς

Έι Κρουσταλλένια έι Δροσιανή
Έι Παναγιά του Νίκους

Να σχίζεται στα δύο τ' ουρανού το καταπέτασμα

Κι ένας παμπάλαιος έφηβος απαράλλαχτος εσύ

Να κατεβαίνει- κοίτα:

Στα κύματα μ' ένα καμάκι ορθός και στους αφρούς να πλέει

Σπηλιώτισσα και Μερσινιά και Θαλασσίτρα μου έι!

Κολάζ, Η Παναγιά τα Πέλαγα του Οδυσσέα Ελύτη

ΟΙ ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ - Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΩΝ

O Μιχάλης Τρανουδάκης μελοποίησε Οδυσσέα Ελύτη, από ΤΑ ΡΩ ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ, πριν 37 χρόνια! Με αφορμή την επανέκδοση του δίσκου διαβάζω στα ΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΙΑΣΜΑΤΑ.

Τα τραγούδια της Ποδηλάτισσας γράφτηκαν το χειμώνα 1973-74 και πρωτοπαρουσιάστηκαν σε συναυλία το 1975 στο Σπόρτινγκ με τον Γιάννη Δημητρά και τη Μαρία Κάτηρα. Το 1974 ο Μάνος Χατζιδάκις προτείνει να τα εκδώσει από την ετικέτα Πολύτροπον της Lyra που είχε ιδρύσει, αλλά σύντομα η εταιρεία σταματάει να λειτουργεί. Τελικά εκδόθηκαν το χειμώνα του 1979 από τη Lyra του Αλέκου Πατσιφά, με την Αφροδίτη Μάνου στο τραγούδι και ενορχήστρωση Τάσου Καρακατσάνη.

Οι ηχογραφήσεις έγιναν στο studio Action το φθινόπωρο της ίδιας χρονιάς και πήραν μέρος μερικοί από τους καλύτερους μουσικούς της εποχής που δυστυχώς δεν αναγράφονται στο εξώφυλλο. Κιθάρες: Στέλλα Κυπραίου και Γεράσιμος Πυλαρινός, τζουράς: Θανάσης Πολυκανδριώτης, πνευστά: Φίλιππος Τσεμπερούλης, βιολί: Παντελής Δεσποτίδης, σαντούρι και μαρίμπα: Τάσος Διακογιώργης, ακορντεόν: Κίμων Βασιλάς.

Ο δίσκος κυκλοφόρησε με την απονομή του βραβείου Νόμπελ στον Οδυσσέα Ελύτη. Ο ίδιος ο ποιητής επιμελήθηκε το εξώφυλλο και μάλιστα ο δίσκος κυκλοφόρησε αρχικά με άλλο εξώφυλλο (το γνωστό κολάζ με τον ηνίοχο ανάμεσα στα τριαντάφυλλα). Ο Ελύτης άλλαξε γνώμη και στην επανέκδοση άλλαξε και το εξώφυλλο (το κολάζ με το ποδήλατο που κυκλοφορεί μέχρι σήμερα). Ο ποιητής ήταν εξαιρετικά προσεκτικός με την εργασία του. Έτσι υποχρέωσε την εταιρεία να ξαναηχογραφηθεί και να ξανατυπωθεί η μία πλευρά του δίσκου, επειδή στο επώνυμο τραγούδι η Μάνου πρόφερε το πενdάλι της, αντί το πεdάλι της. Από τα δεκατρία τραγούδια του κύκλου, επελέγησαν να συμπεριληφθούν τα έντεκα. Τα άλλα δύο, η Τελετή και Το σπίτι το ακατοίκητο εκδόθηκαν αργότερα με τη Σοφία Μιχαηλίδου στο δίσκο του Μιχάλη Τρανουδάκη Σύννεφο, σύννεφο που πάς. Ο δίσκος αποτελεί πλέον ορόσημο της έντεχνης ελληνικής μουσικής στην τωρινή του επανέκδοση (2009) με κλασικά πλέον τραγούδια όπως το Κοχύλι, την Παναγία των Κοιμητηρίων και το Σου το’ πα για τα σύννεφα.

Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΩΝ

Πέτρες επήρα και κλαδιά
τα φύτεψα στην αμμουδιά
Και μια ψυχή μελέτησα
το λόγο δεν αθέτησα

Με τον καιρό με τον καιρό
έγινε αλήθεια τ' όνειρο
Οι πέτρες μεγαλώσανε
και τα κλαδιά φυτρώσανε

Τα κυπαρίσσια τα κελιά
σου τα 'κανα παραγγελιά
Τις πόρτες τις αμπάρες σου
και τις οχτώ καμάρες σου

Στο μέρος το πιο δροσερό
έστησα το καμπαναριό
Και κύματα και κύματα
γύρω σου τ' άσπρα μνήματα

Έλα Κυρά και Παναγιά
με τ' αναμμένα σου κεριά
Δώσε το φως το δυνατό
στον Ήλιο και στο Θάνατο.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΟ ΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΤΜΟ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΑΚΑΘΕΚΤΟ

Μ' ένα κλικ πάνω στην εικόνα μπορείτε να διαβάσετε, αγαπητοί συνοδίτες, το σημερινό δημοσίευμα της πατρινής εφημερίδας Η ΓΝΩΜΗ για την συναυλία Ιερατική Ποίηση και Μουσική που θα πραγματοποιηθεί και τη ημετέρα συμμετοχή στην Πάτμο, στο πλαίσιο του 10ου Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής που επιμελείται ο φιλόπονος καλλιτεχνικός διευθυντής του θεσμού μαέστρος και συνθέτης Άλκης Μπαλτάς.
Η ιδιαιτερότητα του Φεστιβάλ επισημαίνεται και σε σχετικό δημοσίευμα της Ελευθεροτυπίας:

Πολύ ιδιαίτερο, το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου, στον υποβλητικό χώρο του Ιερού Σπηλαίου Αποκαλύψεως, συνεχίζει ακάθεκτο (29/8-8/9), 10 χρόνια τώρα, με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Αλκη Μπαλτά.

Και η Καθημερινή στο ίδιο μήκος κύματος:

Δέκα χρόνια μετά την πρώτη του διοργάνωση το Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής της Πάτμου μπορεί να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία. Αξιοποιώντας τη θρησκευτική παράδοση, αλλά και την πνευματικότητα του νησιού της Αποκάλυψης, το φεστιβάλ (με καλλιτεχνικό διευθυντή τον αρχιμουσικό και συνθέτη Αλκη Μπαλτά) κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στο πανόραμα των περιφερειακών φεστιβάλ.

ΔΕΙΛΙΝΟ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΑΝΩΛΑΤΕΣ ΤΗΣ ΣΑΜΟΥ

Στο χωριό Μανωλάτες της Σάμου τ' απόγευμα σα βρεθείς, νιώθεις πως είσαι μεταξύ ουρανού και γης.
Βουνό και θάλασσα ένα, παρά την μεγάλη απόσταση. Το χωριό ορεινό, μα με έδαφος καλλιεργήσιμο: Αμπέλια, ελιές, μηλιές καρυδιές, κερασιές, καστανιές και άλλα.
Στο χωριό έχουν διατηρηθεί παλιά γραφικά σπίτια, πλακόστρωτοι δρόμοι και μια μαρμάρινη κρήνη με τρεχούμενο νερό.

Πολλοί ...ψαγμένοι Έλληνες αλλά και ξένοι έχουν βρει καταφύγιο από την ασχήμια των καιρών στους Μανωλάτες. Μερικοί χειμώνα - καλοκαίρι.

Σαν αντικρίζεις το δειλινό να πέφτει αισθάνεσαι βαθιά τον στίχο του ποιητή της Ιδιωτικής Οδού:
Ένα δειλινό στο Αιγαίο περιλαμβάνει τη χαρά και τη λύπη σε τόσες ίσες δόσεις που δε μένει στο τέλος παρά η αλήθεια ("Μυρίσαι το άριστον", Ο Μικρός Ναυτίλος)

ΜΙΑ ...ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ

Ο/Η Ανώνυμος είπε...

Kύριε Κωστόπουλε,

Λυπούμαι διότι για μια ακόμη φορά πρέπει να σας ανακαλέσω στην τάξη.
Δημοσιεύσατε, όπως με πληροφόρησαν και είδα και ιδίοις όμμασι, την δήλωση του Οικουμενικού Πατριάρχου για τον Μητροπολίτη Μοσχονησίων Απόστολο
http://anastasiosk.blogspot.com/2010/08/blog-post_09.html

Αυτή καταγράφηκε και απομαγνητοφωνήθηκε από τον συνεργάτη στο Φως Φαναρίου και στο amen.gr κ. Νικόλαο Μαγγίνα.
Δεν θα έπρεπε να τον μνημονεύσετε;

Ελπίζω να επανορθώσετε.

Παναγιώτης Α. Ανδριόπουλος

10 Αυγούστου 2010 5:06 μ.μ.

Ο/Η Αναστάσιος είπε...

Κύριε Ανδριόπουλε την δήλωση αυτή μου απέστειλε με e-mail ο εκλεκτός μου φίλος εκ Μυτιλήνης κ. Χρήστος Βασιλόπουλος. Δεν γνωρίζω την προέλευσή της. Ο ίδιος ήταν παρών στις εορταστικές εκδηλώσεις. Την συνόδευσα με φωτογραφία του Θεολόγου κ. Χρήστου Τσούβαλη.
Παρακαλώ επειδή δεν διαβάζω το «Φως Φαναρίου» και δεν έτυχε να την δω στο Amen.gr την σχετική καταχώρηση, για την αποστολή εκ μέρους σας των αναρτήσεων, ώστε να τις καταχωρίσω και αυτές.
Σας χαιρετώ.
Αναστάσιος Κωστόπουλος

Υ.Γ. Το e-mail σας ανάρτησα στην σχετική καταχώρισή μου ως σχόλιο. Το ίδιο έπραξα και με την απάντησή μου αυτή.

10 Αυγούστου 2010 5:32 μ.μ.

Ο/Η panagiotisandriopoulos είπε...

Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΗΣ

http://fanarion.blogspot.com/2010/08/blog-post_08.html

http://www.amen.gr/index.php?mod=news&op=article&aid=3035

10 Αυγούστου 2010 5:49 μ.μ.

Ο/Η Αναστάσιος είπε...

κ. Ανδριόπουλε δεν βλέπω να έχει και τόσο μεγάλη σχέση η ανάρτηση αυτή, με τα τόσα πολλά που έχουν δημοσιευθεί, τόσο το Φως Φαναρίου, όσο και το Amen.gr.
Είναι τιμή για μένα, που με διαβάζουν πάρα πολλοί, καθώς και για το ότι σπεύδουν να σας ενημερώσουν και σας.
Καλή συνέχεια…..

10 Αυγούστου 2010 6:12 μ.μ.

Ο/Η panagiotisandriopoulos είπε...

Κύριε Κωστόπουλε,

Λυπούμαι που δεν βλέπετε ξεκάθαρα ότι πρόκειται για μια απομόνωση - αυτούσια όμως - από το όλο ρεπορτάζ.
Ποια η δυσκολία σας να το παραδεχθείτε;
Εύχομαι να σας διαβάζουν πάντα πάρα πολλοί, οι οποίοι - ελπίζω! - να μη διαβάζουν εμένα.
Καλή συνέχεια...

10 Αυγούστου 2010 8:23 μ.μ.

Ο/Η Αναστάσιος είπε...

Κύριε Ανδριόπουλε η άποψή σας κατεγράφη.

Οι αναγνώστες θα κρίνουν.

Επειδή έτυχα παρεξηγήσεως μάλλον, από τα γραφθέντα «ότι με διαβάζουν πάρα πολλοί», διορθώνω προσθέτοντας με την ελπίδα να μην παρεξηγηθώ ως υπερόπτης. Θέλω να έχω την στοιχειώδη ευγένεια, άλλα τώρα θα το γράψω με περισσή αγένεια για να γίνω αντιληπτός.

«Είναι τιμή ( ; ) για μένα, που με διαβάζουν πάρα πολλοί (αναγνώστες σας, και αναγνώστες μου, που γνωρίζουν καλά τον ρόλο του ρουφιάνου), καθώς και για το ότι σπεύδουν να σας ενημερώσουν και σας.»

Τέτοια υποκείμενα δεν θα επιθυμούσα να με διαβάζουν. Δυστυχώς όμως η κοινωνία των Πατρών είναι μικρή και αρκετοί κοινοί «φίλοι» παίζουν τον ρόλο αυτό με επιτυχία.

Να τους χαιρόμαστε!!!

10 Αυγούστου 2010 11:11 μ.μ.

Ο/Η panagiotisandriopoulos είπε...

Κύριε Κωστόπουλε,

Είμαστε - ευτυχώς - και οι δύο επώνυμοι μπλόγκερς, οπότε δεν νομίζω ότι είναι "ρουφιανιά" να μου μεταφέρει κάποιος κάτι που παραλείψατε για θέμα της αμέσου - ας μου επιτραπεί - δικαιοδοσίας μου. Δημόσια το γράψατε, δημόσια δέχεστε και την κριτική.
Το πρόβλημα είναι όταν στο ρόλο του "ρουφιάνου" μπαίνετε σεις και καταλαβαίνετε πολύ καλά για ποιον μιλάω και σε τι αναφέρομαι.

10 Αυγούστου 2010 11:48 μ.μ.

"ΕΚΦΡΑΣΙΣ ΤΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ" ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΩΡΓΙΟ ΑΓΓΕΛΙΝΑΡΑ

Iστορία και παράδοση της ψαλτικής τέχνης

Κείμενα που περιστρέφονται γύρω από την ουσία της εκκλησιαστικής μας μουσικής και την παιδαγωγική αποστολή της

Του Μ. Γ. Βαρβούνη*

Καθημερινή

Γ. Κ. Αγγελινάρας, «Εκφρασις της ψαλτικής τέχνης», Αθήνα 2009, εκδ. Αθως, σελ. 695.

ΜΕΛΕΤΗ. Εργο ζωής, ογκώδες, στιβαρό και καλαίσθητο, ο τόμος αυτός, ύστερα από προλογικό γράμμα του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών κ. Ιερωνύμου Β΄ και ευεργετήριο γράμμα της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Χριστοδούλου Α΄, περιλαμβάνει 49 κείμενα. Κείμενα που περιστρέφονται περί την ιστορία και την παράδοση της ψαλτικής τέχνης, της εκκλησιαστικής μουσικής μας με τις βυζαντινές ρίζες και τις αρχαιοελληνικές καταβολές, η οποία αποτελεί το κυριότερο χαρακτηριστικό της ορθόδοξης χριστιανικής θείας λατρείας.

Ο συγγραφέας γεννήθηκε στη Σάμο το 1934 και σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και στο διδασκαλείο Μέσης Εκπαίδευσης. Τη βυζαντινή μουσική μελέτησε κοντά στους πρωτοψάλτες Εμμ. Βαμβουδάκη και Αντ. Σύρκα, ενώ σπούδασε μουσική και στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών.

Υπηρέτησε τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, από το 1962 έως το 1995, ως καθηγητής, διευθυντής γυμνασίου και λυκείου, αλλά και αν. διευθυντής της ΣΕΛΜΕ Αθηνών. Σήμερα προσφέρει τις υπηρεσίες του στην ιδιαίτερη πατρίδα του ως πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σάμου και ως διευθυντής της Σχολής Εκκλησιαστικής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Σάμου και Ικαρίας. Παραλλήλως, στελεχώνει συστηματικά τα αναλόγια των ναών της Σάμου και αρθρογραφεί ανελλιπώς στον τοπικό Τύπο, πραγματοποιεί διαλέξεις και διοργανώνει εκδηλώσεις, συμβάλλοντας στην πνευματική ανάπτυξη και πρόοδο της σαμιακής κοινωνίας.

Για την προσφορά του στα Γράμματα και στην εκκλησιαστική μουσική έχει τιμηθεί από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, την Ιερά Μητρόπολη Τρίκκης και Σταγών, την Ακαδημία Αθηνών, το υπουργείο Πολιτισμού, τον Δήμο Αθηναίων, καθώς και από διάφορα άλλα πολιτιστικά σωματεία.

Τι πραγματεύεται

Τα επιμέρους κεφάλαια του βιβλίου πραγματεύονται τα εξής: την ουσία της ψαλτικής τέχνης και την παιδαγωγική της αποστολή, τα παρεπόμενα της βυζαντινής μελουργίας και ψαλτικής τέχνης, τις σχέσεις μεταξύ της γονιμότητας του αρχετύπου και της ακαρπίας της διασκευής, τα έντυπα «Αναστασιματάρια» της περιόδου 1820-2006, τη συνέχεια και την ομοιογένεια της ελληνικής παράδοσης, την ψαλτική παράδοση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, την περί της βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής γνώση του Μητροπολίτη Σάμου κυρού Ειρηναίου, τα σχετικά με τους Αρχοντες Πρωτοψάλτες της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Ιάκωβο Ναυπλιώτη, Κωνσταντίνο Πρίγγο, Θρασύβουλο Στανίτσα και Βασίλειο Νικολαΐδη, τα σχετικά με τον σπουδαίο διδάσκαλο Θεόδωρο τον Φωκαέα, αλλά επίσης και τα σχετικά με τον Αρχοντα Πρωτοψάλτη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Θρασύβουλο Στανίτσα και το «Μουσικόν Τριώδιόν του», με τον Σπυρίδωνα Περιστέρη, τον οποίο χαρακτηρίζει «λιγυρόφωνο ψαλμωδό», με τον χοράρχη και μουσικοδιδάσκαλο Γεώργιο Σύρκα και με τον πρωτοψάλτη, μελοποιό, μουσικοδιδάσκαλο και χοράρχη Αντώνιο Χρ. Σύρκα. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι μεταξύ των κεφαλαίων κάποτε παρεμβάλλονται σύντομες κριτικές από εφημερίδες και περιοδικά, ακόμη και επιστολές, έργα άλλων, που ωστόσο συμπληρώνουν την εικόνα που αποκομίζει ο αναγνώστης για τα αναλυόμενα. Στη συνέχεια, περιλαμβάνονται μελετήματα για την πλούσια και συνεχιζόμενη ψαλτική παράδοση της Σάμου, προσφωνήσεις προς την ΑΘΠ τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Ιερά Μητρόπολη Σάμου και Ικαρίας, τον Αύγουστο του 2006 και προς τον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Αθηνών κυρό Χριστόδουλο Α΄ κατά αντίστοιχη επίσκεψή του, τον Αύγουστο του 2003, για τη διδασκαλία της εκκλησιαστικής βυζαντινής μουσικής στην πόλη της Σάμου από το 1875 μέχρι σήμερα, για τον Μητροπολίτη Σάμου κυρό Αθανάσιο τον Καποράλη, για τον Σάμιο μουσικοδιδάσκαλο Εμμανουήλ Βαμβουδάκη, για τον άγιο Ιωάννη τον Κουκουζέλη, για τη σχέση μεταξύ βυζαντινής μουσικής και Νεοελλήνων πεζογράφων, για την πνευματικότητα και την καλλονή της βυζαντινής μελουργίας, για την «εκθαμβωτική» ακμή της μεταβυζαντινής μελουργίας, για το καλοφωνικό μέλος και τη μεταρρύθμιση των τριών διδασκάλων, δηλαδή του Χρυσάνθου, του Γρηγορίου και του Χουρμουζίου, του 1814, για την εκκλησιαστική βυζαντινή μουσική από το 1820 μέχρι σήμερα, για τη βυζαντινή μελουργία και την ενόργανη μουσική και για τα έντυπα μουσικά βιβλία σε βυζαντινή παρασημαντική.

Υφος και ήθος

Το βιβλίο ολοκληρώνεται με τα μελετήματα του συγγραφέα σχετικά με το ύφος και το ήθος που πρέπει να τηρούν οι ψάλτες, με τα υμνολογικά πλημμελήματα των ψαλλόντων στις ακολουθίες της Μεγάλης Εβδομάδας, με την ακολουθία του Κατανυκτικού Εσπερινού, με την τετραφωνία στην ψαλτική και τη δεκαετηρίδα της «Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας», με ένα αφιέρωμα του 1984 στη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική, το Α΄ Πανελλήνιο Συνέδριο Ψαλτικής Τέχνης και τη διημερίδα για την Ψαλτική Λειτουργική, με τις σχέσεις του Αδαμαντίου Κοραή προς τον Πρωτοψάλτη Σμύρνης Δημήτριο Λώτο, με την ανάπτυξη της ψαλτικής τέχνης στην Αθήνα, τον θρήνο του Ιωσήφ, τις σχέσεις ψαλτικής τέχνης και δημοτικού τραγουδιού, την εκκλησιαστική γλώσσα, το έργο Υμνολόγιον Φωναίς Αισίαις του Αρχοντος Μουσικοδιδασκάλου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Αβραάμ Ευθυμιάδη, τους Πρωτοψάλτες Αθανάσιο Πέττα και Κωνσταντίνο Γιαννούτσο, αλλά και κριτικές παρουσιάσεις σχετικών με τη βυζαντινή εκκλησιαστική μουσική βιβλίων του Αρχοντος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Γεωργίου Χατζηθεοδώρου και δίσκων αφιερωμένων στο έργο μεγάλων διδασκάλων της βυζαντινής μουσικής, όπως ο Πέτρος Μπερεκέτης, ο Γρηγόριος Πρωτοψάλτης, ο Πέτρος Λαμπαδάριος κ.λπ. Τέλος, υπάρχει ένα αφιέρωμα στη ζωή και το έργο του Αρχοντος Πρωτοψάλτου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Ιακώβου Ναυπλιώτη.

Εικονογράφηση

Για την εικονογράφηση θα πρέπει να σημειωθεί ότι όχι μόνο δένει αρμονικότατα με τα περιεχόμενα, τα οποία και ευστόχως εμπλουτίζει, αλλά και ότι από μόνη της αποτελεί ερευνητικό επίτευγμα, αφού περιλαμβάνει δεκάδες έργα τέχνης, σελίδες χειρογράφων, παλαιοτύπων και εκδόσεων βυζαντινής μουσικής, προσωπογραφίες και σκηνές με ιστορική πλέον σημασία, τόσο για την πνευματική ζωή της Σάμου, όσο και για την ελληνική εκκλησιαστική και καλλιτεχνική ζωή, γενικότερα.

Για τη Σάμο, το βιβλίο αποτελεί πολύτιμο συμπλήρωμα στη σχετική σαμιακή βιβλιογραφία, καθώς συγκεντρώνει μελετήματα του συγγραφέα για την ψαλτική τέχνη, την τοπική Εκκλησία και τους πρωταγωνιστές τους, σημαντικότατα για τη γνώση της ιστορίας και του πολιτισμού του νησιού. Για τον ειδικό μελετητή είναι απαραίτητο εγχειρίδιο, αφού αναδημοσιεύει, σχεδόν πάντοτε ξανακοιταγμένα και συμπληρωμένα, πολλά και δυσεύρετα σχετικά δημοσιεύματα του συγγραφέα που είδαν το φως της πρώτης έκδοσης αυτοτελώς, σε εφημερίδες και περιοδικά, διακρίνονται όμως για την πρωτοτυπία και την επικαιρότητά τους.

Ιστορικός οδηγός

Για τον ψάλτη και τον σπουδαστή της βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής αποτελεί οδηγό ιστορικό, θεωρητικό και πρακτικό, μάθημα ήθους και γνώσεως, αγάπης και φροντίδος για την παράδοσή μας. Τέλος, για τον αναγνώστη αποτελεί τερπνό και ωφελιμότατο ανάγνωσμα -δεδομένης της καλλιέπειας και του άριστου χειρισμού του λόγου από τον συγγραφέα- που καταδεικνύει την αξία της παράδοσής μας και τη σημασία της προσκόλλησης σε αυτήν, και μάλιστα σε καιρούς που ποικίλες αφομοιωτικές και αλλοτριωτικές τάσεις προσπαθούν να μας αποκόψουν από τις ρίζες μας, μεταβάλλοντάς μας σε ένα είδος «παγκοσμιοποιημένου πολτού».

Πέρα από τα οφειλόμενα συγχαρητήρια, πρέπει να εκφράσουμε και τις θερμότατες ευχαριστίες μας στον κ. Γεώργιο Κ. Αγγελινάρα για την πνευματική και παραδοσιακή πανδαισία που προσφέρει η ανάγνωση -πολύ δε περισσότερο η μελέτη- του βιβλίου του.

* Ο κ. Μ. Γ. Βαρβούνης είναι αναπλ. καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης.

ΠΡΩΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΣΥΜΦΩΝΙΚΩΝ ΟΡΧΗΣΤΡΩΝ ΝΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας Νέων της Κύπρου στην Κωνσταντινούπολη

Tου ΑΡΙΣΤΕΙΔΗ ΒΙΚΕΤΟΥ

Σημαντικό γεγονός θεωρείται η παρουσία της Συμφωνικής Ορχήστρας Νέων Κύπρου στην Κωνσταντινούπολη στο τέλος αυτού του μήνα.

Η Ορχήστρα Νέων, τμήμα του Ιδρύματος Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου, θα δώσει συναυλία στον ιστορικό χώρο της Αγίας Ειρήνης, η οποία ήταν ο πρώτος πατριαρχικός ναός.

Η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Κύπρου προσκλήθηκε στην Πόλη από το Σύνδεσμο Ορχηστρών Νέων για να λάβει μέρος στο Πρώτο Διεθνές Φεστιβάλ Συμφωνικών Ορχηστρών Νέων, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «ISTANBUL: Πολιτιστική Πρωτεύουσα Ευρώπης, 2010». Η συναυλία θα δοθεί στις 29 Αυγούστου το βράδυ.

Στην Πόλη η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Κύπρου, περίπου 90 μέλη, θα ταξιδέψει με επικεφαλής τον καλλιτεχνικό της διευθυντή Άγι Ιωαννίδη. Μέλη της Ορχήστρας είναι και τουρκοκύπριοι νέοι.

Στη συναυλία η Ορχήστρα θα ερμηνεύσει έργα Μπετόβεν, Μπερλιόζ και Μουσόρσγκι με τρεις σολίστες, ένα ελληνοκύπριο, ένα τουρκοκύπριο και ένα νέο, ο οποίος είναι μετανάστης στην Κύπρο.

Σε ενημερωτικό φυλλάδιο, που κυκλοφόρησαν στην Κωνσταντινούπολη οι οργανωτές του Φεστιβάλ, αναφέρονται τα ακόλουθα:

«Η Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου ιδρύθηκε το 1987 από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, ταυτόχρονα με την Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου ως Κρατική Ορχήστρα Νέων. Από την 1.1.2007 τη λειτουργία της Ορχήστρας ανέλαβε το νεοσύστατο Ίδρυμα Συμφωνική Ορχήστρα Κύπρου και η Ορχήστρα μετονομάστηκε σε Συμφωνική Ορχήστρα Νέων Κύπρου. Η Ορχήστρα κάνει δοκιμές κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους και δίνει τρεις περίπου συναυλίες το χρόνο, στην Κύπρο και το εξωτερικό. Επίσης, συμμετέχει τακτικά σε επίσημες εκδηλώσεις και επετείους, τόσο ως σύνολο όσο και σε ομάδες μουσικής δωματίου. Έχει λάβει μέρος σε εκδηλώσεις όπως η τελετή βράβευσης του Διαγωνισμού Σχολείων της Ευρώπης και η τελετή έναρξης της Κρατικής Εκπαιδευτικής Έκθεσης. Αναπόσπαστο μέρος των δραστηριοτήτων της είναι η εκπαίδευση και η συμμετοχή των μελών της σε σύνολα μουσικής δωματίου, σύνολα εγχόρδων και την συμφωνική ορχήστρα πνευστών.

Σημαντικό μέρος των δραστηριοτήτων της Ορχήστρας είναι η ετήσια Θερινή Σχολή, η οποία διοργανώνεται από το 2005 στον Πεδουλά, και έχει εξελιχθεί σε Διεθνή Θερινή Μουσική Ακαδημία με τη συμμετοχή νέων και διδακτικού προσωπικού διεθνούς εμβέλειας από την Κύπρο και το εξωτερικό. Η διεθνής συμφωνική ορχήστρα η οποίασυγκροτείται κατά τη διάρκεια της διεθνούς θερινής ακαδημίας έχει ήδη δώσει συναυλίες στα πλαίσια του Διεθνούς Φεστιβάλ Κύπρια 2007, 2008 και 2009.

Κατά τη διάρκεια του έτους διοργανώνονται και άλλες κατασκηνώσεις πιο μικρής διάρκειας. Από το 1990 λειτουργεί ως παράρτημα της Ορχήστρας το Μουσικό Εργαστήρι, το οποίο προσφέρει σε ταλαντούχα παιδιά εξειδικευμένη εκπαίδευση σε όλα όργανα της συμφωνικής ορχήστρας. Οι καθηγητές του Εργαστηρίου είναι κυρίως μέλη της Συμφωνικής Ορχήστρας Κύπρου.

Από τον Ιανουάριο του 2005, για δεύτερη φορά στην ιστορία της Ορχήστρας, Καλλιτεχνικός Διευθυντής είναι ο μαέστρος και συνθέτης Άγις Ιωαννίδης».

ΟΙ "HOLY RIDERS" ΤΗΣ ΣΙΒΗΡΙΑΣ

Ο Πατριάρχης Μόσχας και πάσης Ρωσίας Κύριλλος έχει ήδη κάνει μεγάλα ανοίγματα προς το σήμερα και δη προς τον κόσμο του διαδικτύου.
Πρότεινε ανεπιφύλακτα στους ιερείς του τη χρήση του ίντερνετ ως ποιμαντικού μέσου - νομίζω είναι ο πρώτος Ορθόδοξος Προκαθήμενος που κάνει κάτι τέτοιο - και ανακοίνωσε ότι στα ανά την υφήλιο ταξίδια του θα παίρνει μαζί του και bloggers, για να καλύπτουν με τον δικό τους τρόπο τα γεγονότα.
Στο περιοδικό ταχυδρόμος του Σαββάτου 7.8 (της εφημ. ΤΑ ΝΕΑ) η είδηση, όπως και η φωτογραφία που αναδημοσιεύουμε εδώ, είναι επίσης ξεχωριστή:

Κεμέροβο, Ρωσία
Οι "Άγγελοι της Κόλασης" ("Hell's Angels") ήταν και παραμένουν η πιο γνωστή "φυλή" οργανωμένων μηχανόβιων, με πολλά παρακλάδια στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλο τον πλανήτη. Υπήρχαν, όμως, πάντα και χριστιανικές "φράξιες" μοτοσικλετιστών, αποστολή των οποίων, σύμφωνα με τις διακηρύξεις τους στα ποικίλα sites τους, είναι η εξάπλωση του θείου λόγου κυρίως σε πρώην "αμαρτωλούς" και νυν μετανοήσαντες συντρόφους τους. Λέσχες που αποτελούνται από "Christian Bikers" ή "Holy Riders" υπάρχουν πολλές στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, αλλά και στη Ρωσία, και στα μέλη τους συγκαταλέγονται ακόμα και ορθόδοξοι κληρικοί, όπως ο πατήρ Αλέξανδρος της φωτογραφίας στη βιομηχανική πόλη Κεμέροβο στη Σιβηρία.

Το μέγα ερώτημα παραμένει διαχρονικό: "Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα";