Ο π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΕΤΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ "ΚΑΚΟΚΕΦΑΛΟ"

Ο π. Γεώργιος Τσέτσης γεννήθηκε (1934) στο Πικρίδιο (Χάσκιοϊ) της Κωνσταντινουπόλεως. Απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και διδάκτωρ της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εντάχθηκε ενωρίς στις τάξεις του κλήρου, ως διάκονος (1961) και ως πρεσβύτερος (1964), υπηρετώντας έκτοτε με αφοσίωση τη Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία, η οποία τον τίμησε το 1971 με το οφφίκιο του Μεγάλου Πρωτοπρεσβυτέρου. Υπηρέτησε (1964 – 1985) σε ανώτερες επιτελικές θέσεις του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών στη Γενεύη και μόνιμος αντιπρόσωπος σ’ αυτό (1985 – 1999) του Οικουμενικού Πατριαρχείου, όπου και ανέπτυξε σπουδαιότατη διεκκλησιαστική και συγγραφική δράση. Ανέλαβε επίσης, για ένα διάστημα (2001), προϊστάμενος του Ορθοδόξου Κέντρου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Σαμπεζύ (Γενεύης) και του Ινστιτούτου Μεταπτυχιακών Σπουδών Ορθοδόξου Θεολογίας. Ο π. Γεώργιος είναι και σπουδαίος ψάλτης. Κουβαλάει την πατριαρχική ψαλτική παράδοση και τα τελευταία χρόνια έχει ηχογραφήσει σπουδαία μαθήματα στις σειρές του Μανόλη Χατζηγιακουμή "Μνημεία" & "Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής".

Σήμερα με άρθρο του στην ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ απαντάει σε πρόσφατο άρθρο του Αντώνη Καρκαγιάννη για τις σχέσεις Ελλαδικής Εκκλησίας.


Φανάρι, Αθήνα και Οικουμενικότητα
Του δρος Γεωργίου Τσέτση
Μ. Πρωτοπρεσβυτέρου του Οικουμενικού Πατριαρχείου

Με αφορμή το άρθρο του κ. Αντώνη Καρκαγιάννη σχετικά με το «Αυτοκέφαλο της Ελληνικής Εκκλησίας», (Καθημερινή, 8/6/2008), θα ήθελα να προβώ σε μερικές διευκρινίσεις, μια και το κείμενο αυτό είναι γραμμένο με κοσμικά και πολιτικά κριτήρια, και φαίνεται να αγνοεί τον τρόπο υπάρξεως και λειτουργίας της καθ’ ημάς Ορθοδόξου Ανατολής.
1. Αποτελεί εκκλησιολογική αίρεση, ο χαρακτηρισμός μιας τοπικής Εκκλησίας ως «εθνικής», και η ταύτισή της με ένα οποιοδήποτε «εθνικό κράτος». Η Εκκλησία του Χριστού έχει υπερεθνικό και υπερφυλετικό χαρακτήρα. Γι’ αυτό και στην εκκλησιαστική γλώσσα δεν υπάρχει ούτε «ελληνική Εκκλησία», ούτε «ρωσική», ούτε «σερβική», ούτε «κυπριακή», αλλά «Εκκλησία της Ελλάδος», «της Ρωσίας», «της Σερβίας», «της Κύπρου», όπου όλοι οι Ορθόδοξοι, ανεξαρτήτως φυλής και εθνικής προελεύσεως, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της. Οι «Εθνικές Εκκλησίες» του βαλκανικού χώρου, που, δυστυχώς, συνετέλεσαν στον κατακερματισμό του αδιαιρέτου σώματος της Ορθοδοξίας, είναι κατασκεύασμα του 19ου αιώνος. Με αρχιμάστορα την Βαυαροκρατούμενη, τότε, Ελλάδα!
2. Το Αυτοκέφαλο μιας Εκκλησίας δεν κατακτάται «επαναστατικώ δικαίω», καθώς αποφαίνεται το άρθρο. Αν ίσχυε ο ισχυρισμός αυτός, δεν θα βρισκόταν σήμερα εκτός «Πανορθοδόξου νυμφώνος» η Τιτοϊκής εμπνεύσεως, δήθεν «Αυτοκέφαλη Εκκλησία» των Σκοπίων! Το Αυτοκέφαλο παρέχεται από Οικουμενική Σύνοδο, και σε περίπτωση δυσκολίας συγκλήσεώς της, από την Πρωτόθρονη Μητέρα Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως. Και τούτο «άχρι καιρού», μέχρι την επικύρωσή του από μια Οικουμενική ή Πανορθόδοξη Σύνοδο.

3. Η αρχή «μια Επικράτεια, μια Εκκλησία», αν και ίσχυσε σε πολλές περιπτώσεις, κυρίως κατά τους τελευταίους δύο αιώνες, δεν αποτελεί απαραβίαστο «δόγμα». Να μη λησμονείται ότι στην Επικράτεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας συνυπήρχαν πέντε Αυτοκέφαλες Εκκλησίες. Τα γνωστά Πρεσβυγενή Πατριαρχεία και η Εκκλησία Κύπρου. Το ίδιο και κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Αν ίσχυε η προαναφερθείσα αρχή, τότε θα είχαν καταργηθεί, εδώ και αιώνες, οι Εκκλησίες Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων και Κύπρου, και θα παρέμενε μόνο το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Εκκλησία της Πρωτεύουσας των δύο πανίσχυρων Αυτοκρατοριών. Αν όντως ταυτίζεται η Εκκλησία με μια συγκεκριμένη Επικράτεια, τότε, με τη λογική αυτή, το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων πρέπει να μείνει εγκλωβισμένο στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και στα Παλαιστινιακά Εδάφη, εγκαταλείποντας το ποίμνιο και τη δικαιοδοσία του στην Ιορδανία και το Ισραήλ! Και ένα ερώτημα (δεν είναι δικό μου, αλλά του μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου Ανδρέα): Αν τη δεκαετία του ’50 έβρισκε αίσιο τέλος η προσπάθεια ενώσεως της Κύπρου με την Ελλάδα, θα είχε καταργηθεί το ιστορικό Αυτοκέφαλο της Εκκλησίας Κύπρου;
4. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, μπορεί να έχασε ή να παρεχώρησε εδάφη, δεν στερήθηκε όμως την Οικουμενικότητά του, όπως εξυπονοεί το εν λόγω άρθρο. Ούτε δε είναι «εγκλωβισμένο... στην εναπομείνασα νησίδα του» κάπου στον Κεράτιο. Το συγκεκριμένο αυτό σημείο του άρθρου θυμίζει την επιχειρηματολογία του ομόδοξου Βορρά, που εδώ και πολύ καιρό θέλει να επιβάλει μια «Νέα Τάξη Ορθοδόξων Πραγμάτων», αλλά και τη θέση της Αγκυρας, που επίμονα αρνείται την Οικουμενικότητα του Πατριαρχείου, και θέλει τον Πατριάρχη να είναι απλώς ο «Πρωτόπαπας» (ο Μπάσπαπαζ) της «Εκκλησίας του Φαναρίου»! Το Φανάρι, έχει παγκόσμια ακτινοβολία, αλλά και άμεση δικαιοδοσία στην Ορθόδοξη Διασπορά, (βάσει Κανόνων Οικουμενικών Συνόδων), είναι ο εγγυητής της Ορθοδόξου ενότητος και παραμένει το κέντρο συντονισμού της Πανορθοδοξίας. Μας αρέσει ή όχι.
Η πρόσφατη προσπάθεια αποκαταστάσεως των σχέσεων μεταξύ Φαναρίου και Αθηνών πρέπει να χαιρετισθεί με ικανοποίηση. Εξαιτίας Αθηναϊκών επιπολαιοτήτων το ’22, το Πατριαρχείο έχασε την Ιωνία και την ανθούσα Ανατολική του ενδοχώρα. Ας το αφήσουμε τουλάχιστον να έχει κάποια πρόσβαση στην Δυτική του ενδοχώρα βάσει της Πράξεως του 1928. Με την ενεργοποίηση της δεν κινδυνεύει ούτε το Αυτοκέφαλο της Ελλαδικής Εκκλησίας, ούτε η εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας, όπως λέγεται και γράφεται ευκαίρως, ακαίρως. Τουναντίον εξυπηρετούνται γενικότερα συμφέροντα του Γένους. Και ο νοών νοείτω...

ΕΝΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΜΟΥΣΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Μελετώ αυτές τις μέρες, φίλοι μου, ένα μικρό αλλά πολύ ενδιαφέρον μουσικό αρχείο, του αειμνήστου Ιωάννου Παπαδάτου από τη Λευκάδα, μαθηματικού, μουσικού και λογίου ανδρός, με ήθος σπάνιο, όπως συμπεραίνω από τα κείμενά του εν γένει.
Το αρχείο μου εμπιστεύθηκε η κόρη του, γνωστή αρχιτέκτων – πολεοδόμος κ. Χαρά Παπαδάτου – Γιαννοπούλου, η οποία με επιμέλεια το φυλάσσει.
Ένα ιδιωτικό αρχείο με πολλές εκπλήξεις. Χειρόγραφα και έντυπα βιβλία βυζαντινής και ευρωπαϊκής μουσικής, που απηχούν όλες τις ζυμώσεις που έγιναν στον Ελλαδικό χώρο κυρίως στο τέλος του 19ου αιώνα και μέχρι τα μέσα του 20ου περίπου.
Παρτιτούρες τετράφωνης και τρίφωνης εκκλησιαστικής μουσικής, χειρόγραφα βυζαντινής με μαθήματα της Σχολής του Ανθίμου του Αρχιδιακόνου και μαθητών του. Η Σχολή του Ανθίμου, με έδρα θα λέγαμε το Μεσολόγγι, δεν ήταν δυνατόν να μην επηρεάσει και την άμεσο γείτονα, τη Λευκάδα. Παράλληλα με τις πολυφωνικές μελωδίες, αναπτυσσόταν και το μονόφωνο βυζαντινό μέλος χάρη στους άξιους μαθητές ενός μεγάλου διδασκάλου.

Ο Ιωάννης Παπαδάτος συνέλεγε με ζήλο ό,τι μπορούσε περισσότερο. Γι’ αυτό και το αρχείο του είναι αντιπροσωπευτικό ενός προσώπου και μιας εποχής.

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΟΠΕΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Η Εθνική Λυρική Σκηνή – Πειραματική Σκηνή (Πειραιώς 199 & Αλκμήνης 68) υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του χαλκέντερου Θόδωρου Αντωνίου παρουσιάζει στις
19, 20, 21, 22 Ιουνίου 2008, ώρα 20.00, τρεις σύγχρονες όπερες. Δύο ελλήνων συνθετών, ολότελα σημερινών και μια του Τσέχου Victor Ullmann, γραμμένη το 1943.

Τραγουδούν νέοι, σημαντικοί τραγουδιστές και φίλοι, όπως η Μαργαρίτα Συγγενιώτου (πρόσφατα παρουσιάσαμε στα Γιάννενα "Το Τετράδιο του Πατριάρχη"), ο Πέτρος Μαγουλάς (είχαμε βρεθεί πρόπερσι σε μια πρωτότυπη μουσική συνύπαρξη στο μουσικό Φεστιβάλ της Ρόδου) και ο Βαγγέλης Μανιάτης (μαζί στη χορωδία του Πανεπιστημίου Αθηνών). Διευθύνει ο αγαπημένος φίλος Ιάκωβος Κονιτόπουλος, συνθέτης και μαέστρος, ο οποίος μου έκανε την τιμή να γράψει μουσική για την "Ιερατική Ποίηση", πάνω σε πονήματα του συμπατριώτη του π. Παναγιώτη Καποδίστρια.

Θα είμαι, πρώτα ο Θεός, μαζί τους το Σάββατο. Αναλυτικά το πρόγραμμα έχει ως εξής:

Ορφέας
του Βαγγέλη Κατσούλη σε λιμπρέτο του ίδιου
Ορφέας : Πωλ Ζαχαριάδης
Ευρυδίκη : Αγγελική Καθαρίου
Χάρος : Πέτρος Μαγουλάς
Ελπίδα : Άννα Αλεξοπούλου

Ορφέας : μια συμφωνία δωματίου με δρώσες φωνές
του Δημήτρη Συκιά σε λιμπρέτο του ίδιου
Ορφέας : Μαργαρίτα Συγγενιώτου
Θάνατος : Βαγγέλης Μανιάτης
Χορός : Άννα Αλεξοπούλου, Έλενα Μαραγκού,
Χρήστος Στασινόπουλος, Μιχάλης Κατσούλης

Ο αυτοκράτορας της Ατλαντίδας
του Viktor Ullmann σε λιμπρέτο του Peter Kien
Εκφωνητής : Μιχάλης Κατσούλης
Θάνατος : Πέτρος Μαγουλάς
Αυτοκράτορας : Βαγγέλης Μανιάτης
Αρλεκίνος : Κωνσταντίνος Σταυρίδης
Τυμπανιστής : Μαργαρίτα Συγγενιώτου
Κορίτσι : Άρτεμις Μπόγρη
Στρατιώτης : Χρήστος Στασινόπουλος

Τα πρόσωπα του Ορφέα αναδιπλώνονται στις δυο Ελληνικές όπερες με μινιμαλιστικά στοιχεία (Κατσούλης – Συκιάς), όπου ο Άδης καθορίζει τη ζωή των ηρώων. Ο Θάνατος καθορίζει όλη τη δράση και στην όπερα με σατυρικά στοιχεία του Viktor Ullmann. Στην πόλη του Αυτοκράτορα, η κατάσταση είναι εμπόλεμη αλλά κανείς δεν πεθαίνει. Ο Θάνατος έχει παραιτηθεί! Οι πάντες αψηφούν τα στρατιωτικά τους καθήκοντα αφού δεν κινδυνεύουν να πεθάνουν και ο Αυτοκράτορας απελπίζεται. Ο Θάνατος δέχεται να επανέλθει στη δράση του μόνο εάν ο Αυτοκράτορας είναι το πρώτο του θύμα.
Μουσική διεύθυνση : Ιάκωβος Κονιτόπουλος
Σκηνοθεσία : Παναγής Παγουλάτος
Σκηνικά – κουστούμια : Kenny MacLellan
Φωτισμοί : Ι. Αποστολέλλης
Παίζει η Ορχήστρα της Πειραματικής Λυρικής Σκηνής.

Στη φωτό η ειδικευμένη στη σύγχρονη μουσική μέτζο σοπράνο Μαργαρίτα Συγγενιώτου, από παλαιότερη παράσταση της Πειραματικής Σκηνής της Λυρικής.

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ MΕ'

ΝΑΥΑΓΟΙ ΟΝΕΙΡΩΝ

Ο καιρός ήταν καλός. Ούριος ο άνεμος.
Πάνω στο κατάστρωμα ήμασταν όλοι μαζεμένοι.
Ο καπετάνιος όρθιος με φωνές και χειρονομίες
έδινε οδηγίες για το πώς θα φτάσουμε στο όνειρο.
Όμως ξαφνικά σηκώθηκε αέρας, η θάλασσα φουρτούνιασε,
τα κύματα σκάγανε με δύναμη πάνω στο καράβι.
Ο καπετάνιος δίνει την εντολή. «Εγκαταλείψατε το σκάφος».

Πολλοί σύντροφοι σώθηκαν
κολυμπώντας μέχρι τη στεριά.
Μετά στοιχήθηκαν στους νέους αρχηγούς,
έγιναν κι αυτοί αρχηγοί με υπηρέτες και λεφτά.

Άλλοι πήραν το τρένο για το πουθενά βλαστημώντας
για το χρόνο που χάσανε πάνω στο καράβι.

Άλλοι καθόμαστε σε μικρά νησιά, ναυαγοί ονείρων,
περιμένοντας το καινούργιο καράβι να περάσει.

Η ΚΡΑΥΓΗ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ

Τα νερά της λίμνης αχνίζουν στην πρωινή ομίχλη.
Στις όχθες περιπλανιούνται ακόμη αρχαία ονόματα
και βυζαντινές εικόνες.

Άκου την κραυγή της λίμνης.
Ελληνικά ονόματα, ξεχασμένα τώρα πια,
φωνές απόμακρες με καλούν.
Το βράδυ στις όχθες ακούγονται ψαλμωδίες.
Την αυγή οι φωνές ταξιδεύουν και πάλι
στο βάθος της λίμνης μέχρι το επόμενο σκοτάδι.

Όρθιος μπροστά στο παράθυρο του ξενοδοχείου,
βλέπω μόνον εγώ σκιές να λάμνουν πάνω στο νερό,
να με κοιτούν ζητώντας μου δικαιοσύνη.
Σε ξένο τόπο τώρα πια περιπλανώμενες,
εξόριστες της μνήμης, στα βάθη ενός ενδόξου παρελθόντος.

Εμείς τουρίστες αναζητούμε τι,
ξεφυλλίζοντας παλιά ψαλτήρια
και ακουμπώντας αρχαίες κολόνες;

Πάσχα 2006, λίμνη Οχρίδα (Σκόπια)

Από την ποιητική συλλογή «Στην άκρη του ονείρου» του ΓΙΑΝΝΗ Η. ΠΑΠΠΑ (Μεταίχμιο, Μάρτιος 2008)

Διάβασα τα ποιήματα του Γιάννη και τα βρήκα αρκούντως ενδιαφέροντα. Άλλοι αρμοδιότεροι εμού, θα αποτιμήσουν την ποιητική-αισθητική αξία της δουλειάς του. Γι' αυτό αντί σχολίων, προτίμησα να σας προωθήσω δύο από τα ποιήματα της συλλογής που ξεχώρισα για δικούς μου λόγους.
Γ.Μ.

Η SEMPEROPER ΤΗΣ ΔΡΕΣΔΗΣ

Μια πιστή φίλη της Ιδιωτικής Οδού μου έστειλε από τη Δρέσδη όπου βρίσκεται, δύο ωραίες φωτογραφίες τής Semperoper που τράβηξε ειδικά για το ιστολόγιο. Την ευχαριστώ από καρδιάς για τη θύμηση και τής εύχομαι καλές παραστάσεις!

ΕΞΙΣΩΣΗ ΜΕ ΑΙΡΕΣΗ;

Το "24ωρο Πρακτορείο Εκκλησιαστικών Ειδήσεων" ΡΟΜΦΑΙΑ, εγκαινίασε προ ημερών ένα ιστολόγιο στο οποίο θα δημοσιεύονται απόψεις επωνύμων αναγνωστών κάτω από κάποιες προϋποθέσεις, απολύτως λογικές κατά την άποψή μου. Ετοίμασα ένα κειμενάκι και το έστειλα. Δεν δημοσιεύθηκε. Ζήτησα μια εξήγηση, μ' ένα επόμενο e-mail. Δεν μου δόθηκε. 'Αρα, για να μην πάει..."χαμένος" ο προβληματισμός μου, τον δημοσιεύω εδώ. Άλλωστε το blog αυτό το μέγα καλό έχει: την Ανεξαρτησία!

Σε κείμενό του με τίτλο «Ομόφωνη η γνώμη των Αγίων: Ο Παπισμός είναι αίρεση», που έχει δημοσιευτεί σε πολλούς διαδικτυακούς τόπους, ο π. Αναστάσιος Γκοτσόπουλος, εφημέριος του Ι.Ν.Αγ. Νικολάου Πατρών, διερωτάται, μεταξύ άλλων, για τη συνάντηση Πατριάρχη με τον Πάπα στο Φανάρι: «Τι νόημα έχει μια τέτοια προσευχή; Ανεξάρτητα από τις προθέσεις του Οικουμενικού Θρόνου – και θέλω να πιστεύω ότι είναι αγαθές – η ζημιά στο λαό μας είναι δεδομένη: θεολογικός μινιμαλισμός, περιφρόνηση της κανονικής τάξεως, υποβιβασμός της αλήθειας της πίστεως μπροστά σε σκοπιμότητες και κυρίως εξίσωση της Εκκλησίας με την αίρεση!»

Διερωτώμαι κι εγώ με τη σειρά μου: Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος συμμερίζεται τις ως άνω απόψεις; Γιατί έχει προσκαλέσει επισήμως τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο στην Πάτρα τον προσεχή Νοέμβριο. Θα διαβιβάσει στον Παναγιώτατο παρόμοιες ανησυχίες κληρικών του για την ορθότητα των διαχριστιανικών διαλόγων που διεξάγονται υπό του Οικουμενικού Θρόνου;

Blog - κρατία, η 5η εξουσία

Λέγεται ότι ο τύπος είναι η τέταρτη εξουσία, πρέπει λοιπόν εύλογα να πούμε μάλλον ότι ζούμε σε μια εποχή «μιντιοκρατίας» και αυτό για να περιλάβουμε όλα τα μέσα επικοινωνίας που διαθέτει σήμερα ο κάθε μοντέρνος άνθρωπος (πολίτης βέβαια κυρίως των ανεπτυγμένων κοινωνιών), και όχι μόνο ο ειδικός χειριστής και διαχειριστής κάποιας δημοσιογραφικής ιδιότητας.
Για του λόγου το αληθές, οι παραδοσιακές ευχετήριες κάρτες παραγκωνίστηκαν φέτος από τα περίφημα SMS, τα ηλεκτρονικά μηνύματα (ο αριθμός τους προκάλεσε δυσλειτουργία στο όλο ηλεκτρονικό σύστημα) την παρουσία στο διαδίκτυο (στα web sites) κάθε είδους πληροφοριών που προέρχονται από αμφίβολες συχνά μη έγκυρες πηγές, άγνωστης συνήθως προέλευσης. Και βέβαια την αστραπιαία διάδοση των selfmedia, δηλαδή των blogs που τείνουν να αντικαταστήσουν τα παραδοσιακά massmedia.
Ενδεικτικά μόνο, το blog της Arianna Huffigton με τον τίτλο Huffigton Post έχει εκθρονίσει στην Αμερική τον Τύπο (συμπεριλαμβανομένου και του περίφημου Time). H Arianna ρυθμίζει τώρα στις ΗΠΑ κάθε πολιτικό διάλογο. Εμφανίζονται πάνω από 100.000 καινούργια blogs την ημέρα στον κόσμο χωρίς ακόμη να διαφαίνεται κάποιος κορεσμός. Blogs που διεκδικούν από τα πιο παραδοσιακά μίντια (τον Τύπο, την τηλεόραση) το δικαίωμα του καθενός να πληροφορεί, να πληροφορείται, να σχολιάζει την καθημερινότητα επαινώντας και κακίζοντας κατά βούληση, χωρίς να είναι υπόλογος σε κανέναν. Όποιο από τα νέα αυτά μιντιακά δημοσιεύματα πετυχαίνει να προσελκύσει τους δικτυοναύτες, απορροφά ικανό μέρος της διαφήμισης, που βέβαια αφαιρείται από τον Τύπο, θέτοντας σε κίνδυνο την ύπαρξη του. Τη δύναμη των blogs γνωρίζουν άριστα οι πολιτικοί που προσπαθούν να τα εκμεταλλευτούν προωθώντας blog παραγωγές των ίδιων αλλά και των οπαδών τους.
Έτσι τώρα μιλούν για την 5η εξουσία, την blog-κρατία που έχει σήμερα και την εγκυκλοπαίδεια της με την περίφημη Wikipedia (τη γρήγορη δηλαδή εγκυκλοπαίδεια, όπου ο καθένας γράφει και συμπληρώνει ελεύθερα τα διάφορα λήμματα της. Τόσο που εμπνευστής της, ο Λάρι Σάνγκερ, δηλώνει πως η δική του εγκυκλοπαίδεια υπερέχει της British, δεδομένου ότι εκσυγχρονίζεται αδιάκοπα, υπό τον έλεγχο μάλιστα διαιτητών συντακτικής ομάδας ειδικών. «Blogo ergo sum». Τη δύναμη όμως των blogs γνωρίζουν και οι υπό εκκόλαψη λογοτέχνες που δημοσιεύουν τώρα τα βιβλία και έργα τους στο διαδίκτυο χωρίς να έχουν ανάγκη από απαιτητικούς εκδότες.
Τα γνωστά πια blooks (σύμπτυξη όρων blog και book) δεν περιλαμβάνουν μόνο πρωτόλεια νέων και άγνωστων συγγραφέων. Για την ευρύτητα που έλαβε η blog-λογία θα σημειώσω διασκεδαστικά το αποτέλεσμα έρευνας μεταξύ Βρετανών φοιτητών γνωστών πανεπιστημίων. Τα 85% χρησιμοποιούσαν blog, αλλά μόνο το 5% ήξερε να βράσει ένα αβγό. Η ποιότητα των δεδομένων που παρέχει είναι πάντως λίαν αμφιβόλου αξίας. Η ανάγκη άλλωστε για την επεξεργασία ελέγχου, από ειδικούς διαιτητές, των πληροφοριών που παρέχει γρήγορα, άμεσα και πλουσιοπάροχα το διαδίκτυο, αποδεικνύει τον κίνδυνο που διαβλέπουν οι σοβαροί χρήστες του, από τη διάδοση ανεύθυνων, κακόβουλων, λανθασμένων και διαστρεβλωμένων στοιχείων.
Όλα αυτά ελληνικά, μολονότι το φληνάφημα αυτό είναι βουλγαρικής προέλευσης. Είμαστε μακριά ακόμη από τη λύση του προβλήματος αυτού, που μετατρέπει το διαδίκτυο, από δυναμική πηγή παιδαγωγικού πλούτου, σε φορέα σίγουρου σκοταδισμού. Το πρόβλημα απασχολεί τους ειδικούς, όπως άλλωστε και το συναφές ζήτημα της ανάγνωσης και σύνταξης της εικόνας, που, όπως είναι γνωστό, αποτελεί, ως νέο παγκόσμιο γλωσσικό ιδίωμα τη βάση γνώσης, αλλά και διαμόρφωσης του χαρακτήρα της καλλιέργειας και της πολιτισμικής ενημέρωσης του σύγχρονου ανθρώπου.

Απόσπασμα ομιλίας της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ κατά την αναγόρευσή της σε επίτιμη διδάκτορα του τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (15/1/2007).

ΣΤΟ ΛΙΜΑΝΑΚΙ ΤΗΣ ΝΑΥΠΑΚΤΟΥ

Θάλασσα, Κάστρο, Ουρανός, Λόγος Ποιητικός, Αληθινός, Φιλικός, Συναναστροφή πηγαία, Αεράκι ζωογόνο, κι ο στίχος του ποιητή να μου 'χει γίνει έμμονη ιδέα:

Κι από την ανάποδη φοριέται η φαντασία και σ' όλα τα μεγέθη της.

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ ΜΔ'

Παναγιώτης Καποδίστριας

Το ανθρωπάκι

Το ανθρωπάκι

της εξόδου

ξέρει κι άλλο μονοπάτι

μα δηλώνει άγνοια

περί αγνείας ο λόγος

κι ο αντίλογος

Ευχαριστώ τον φίλτατο Π.Κ. για την χαρά της πρώτης δημοσίευσης

στην Ιδιωτική Οδό. Η φωτό επίσης τού ανήκει.

ΕΝΑ ΓΑΛΛΟΦΩΝΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ BLOG

Διάβασα σήμερα στο ΒΗΜΑ και τον Νίκο Μπακουνάκη τη συνέντευξη του γάλλου δημοσιογράφου και συγγραφέα Πιέρ Ασουλίν, ο οποίος είναι και blogger. Υπογράφει το μεγαλύτερο λογοτεχνικό blog του γαλλόφωνου κόσμου, το «La Republique des Livres» (Η Δημοκρατία των Βιβλίων) που «φιλοξενείται» στον δικτυακό τόπο της εφημερίδας «Le Monde». Αναδημοσιεύω εδώ κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα της συνέντευξης του Ασουλίν, που αφορούν στα blogs και έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Προσέξτε, παρακαλώ, και το σκεπτικό του για τη δημοσίευση των σχολίων των αναγνωστών:

- Τι κάνει ένα blog επαγγελματικό;
«Το να γράφεται από τους ειδικούς ενός πεδίου, κατ' εξοχήν από τους δημοσιογράφους. Μέσα από το blog ασκώ το επάγγελμά μου. Αν δεν ήταν να ασκήσω το επάγγελμά μου, δεν θα έκανα blog. Πιστεύω ότι το blog είναι το μέλλον της δημοσιογραφίας. Πριν από πέντε χρόνια το lemonde. fr μού πρότεινε να κάνω ένα εμπιστευτικό δελτίο (lettre confidentielle) για το βιβλίο, τη λογοτεχνία, τους λογοτεχνικούς κύκλους. Κάποια στιγμή είπα ότι πρέπει να τελειώσουμε με το εμπιστευτικό δελτίο και να περάσουμε σε ένα blog. Επρεπε να επινοήσω λοιπόν και το δημοσιογραφικό μοντέλο του blog αλλά και το οικονομικό».
- Πώς δουλεύετε;
«Οταν το άρχισα πριν από τέσσερα χρόνια, είπα ότι πρέπει να δουλεύω συνεχώς. Η επικαιρότητα δεν διακόπτεται. Είκοσι τέσσερις ώρες το 24ωρο. Και ως στοίχημα πειθαρχίας έβαλα να γράφω ένα άρθρο την ημέρα».
- Πώς κατανέμεται το περιεχόμενο του blog;
«Υπάρχει ένα κομμάτι ειδησεογραφικό, με ειδήσεις για το βιβλίο απ' όλον τον κόσμο, υπάρχει ένα κριτικό και σχολιογραφικό για τα βιβλία που κυκλοφορούν στη γαλλική γλώσσα και το οποίο είναι διαδραστικό, δηλαδή δημοσιεύονται όλα τα σχόλια των επισκεπτών, εκτός από ελάχιστα που περιέχουν ρατσιστικές ή ανάλογες κατηγορίες, και ένα τρίτο κομμάτι, όχι τόσο τακτικό, που είναι παρατηρήσεις και στοχασμός συγγραφέων».
- Ποιος ελέγχει τα σχόλια. Εσείς;
«Όχι, είναι ο modérateur της εφημερίδας. Η λειτουργία του είναι πολύ διακριτική. Ακόμη και η πιο σκληρή κριτική δημοσιεύεται. Αν μου γράψει κάποιος "Ασουλίν, λες πατάτες", θα δημοσιευθεί. Αν γράψει "εβραίοι γουρούνια" κλπ., αυτό είναι ρατσιστικό, δεν θα δημοσιευθεί».
- Πόσα άτομα απασχολείτε;
«Κανένα, τα κάνω όλα μόνος μου. Είναι ένα προσωπικό blog, με υπογραφή. Αφιερώνω στο blog πέντε ώρες κάθε ημέρα. Είναι το επάγγελμά μου».
- Πόσους επισκέπτες έχετε;
«Δέκα χιλιάδες την ημέρα. Είναι το τέταρτο γαλλόφωνο blog σε επισκεψιμότητα. Τα τρία πρώτα ασχολούνται με την πολιτική, την τεχνολογία και τις συνταγές μαγειρικής. Επομένως το δικό μου είναι το πρώτο με καθαρά λογοτεχνικό περιεχόμενο».
- Αισθάνεστε δημοσιογράφος κάνοντας blog;
«Αισθάνομαι πιο δημοσιογράφος από ποτέ. Ισως γιατί έχω τη δυνατότητα να αντιδράσω άμεσα. Για παράδειγμα, όταν ανακοινώνεται το βραβείο Goncourt, γράφω αμέσως, δεν περιμένω την επόμενη ημέρα. Ακόμη και τα μεσάνυχτα ή τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν για παράδειγμα επιστρέφω από ένα λογοτεχνικό γεγονός, το ρεπορτάζ μου, η ιστορία μου, θα βγει στο blog μου».

ΤΟ ΟΡΑΤΟΡΙΟ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ

Με τον μέγιστο έλληνα συνθέτη Γιάννη Χρήστου (1926 – 1970) γνωρίστηκα σαν ήμουν στην αρχή της εφηβείας. Όταν χρειάστηκε, μαζί με κάποιους άλλους συνομηλίκους μου, να κάνουμε κάτι κραυγές – κυριολεκτικά! – στο έργο του «Αναπαράσταση ΙΙΙ» (Ο Πιανίστας) στο Αρχαίο Ωδείο της Πάτρας. Μια συναυλία σύγχρονης μουσικής, που είχαν διοργανώσει οι μετέπειτα δάσκαλοί μου Στέφανος Βασιλειάδης και Γιάννης Γ. Παπαϊωάννου, στο πλαίσιο ενός διεθνούς συνεδρίου, νομίζω ιατρικής. Θυμούμαι πάντως κάτι Ιάπωνες να αλαλάζουν μετά τον Πιάνιστα του Χρήστου. Τότε δεν καταλάβαινα φυσικά. Όταν πήγα στην Αθήνα μυήθηκα για τα καλά στην υπόθεση σύγχρονη ελληνική μουσική, που είχε ως πατριάρχη της, θα έλεγε κανείς, τον πρόωρα αναχωρήσαντα Γιάννη Χρήστου.
Όπου παιζόταν έργο του Χρήστου στην Αθήνα ήμουν παρών. Και βέβαια μάζευα μετά μανίας το δυσεύρετο υλικό των ηχογραφημένων έργων του, που συνήθως ήταν «ζωντανές» εκτελέσεις. Εντόπισα αμέσως και κάτι που μου κίνησε ιδιαίτερα το ενδιαφέρον. Ανάμεσα στα έργα του κι ένα, μοναδικό, ορατόριο: Πύρινες γλώσσες (Tongues of Fire)! Ορατόριο της Πεντηκοστής για μέτζο σοπράνο, βαρύτονο, τενόρο, μεικτή χορωδία και ορχήστρα (1964).
Ένα έργο που ήταν ειδική παραγγελία του Αγγλικού Φεστιβάλ Bach του Λονδίνου, και συγκεκριμένα της διευθύντριάς του Λίνας Λαλάντη, και παρουσιάστηκε σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση από την Ορχήστρα και Χορωδία του Φεστιβάλ Bach υπό την διεύθυνση του Piero Guarino στην Πανεπιστημιακή Εκκλησία της Παρθένου Μαρίας της Οξφόρδης, στις 27 Ιουνίου 1964, δηλαδή ακριβώς πριν 44 χρόνια.

Η μόνη ηχογράφηση του έργου, που περιλαμβάνεται σ’ έναν από τους 4 ψηφιακούς δίσκους με έργα του Γιάννη Χρήστου που εξέδωσε ο Σείριος του Μ. Χατζιδάκι, είναι αυτή η πρεμιέρα του. Με πολύ σημαντικούς σολίστ: ο μέγας Κώστας Πασχάλης (βαρύτονος), η θρυλική Ίρμα Κολάση (μέτζο σοπράνο) και ο τενόρος Gerald English.
Οι Πύρινες γλώσσες παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα μόλις το 1992 (11 Ιανουαρίου) στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, υπό τη διεύθυνση του Θόδωρου Αντωνίου. Μια παράσταση που είδα μαζί με τον Μάνο Χατζιδάκι! Για τη σχέση Χατζιδάκι – Χρήστου θα κάνω ειδική ανάρτηση.
Ας σημειώσω εδώ ότι ξανάκουσα ζωντανά το έργο σε συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων, υπό τον Μίλτο Λογιάδη, στο Ηρώδειο τον Ιούλιο του 2002.
Τα κείμενα που χρησιμοποιεί ο συνθέτης στο ορατόριό του προέρχονται από την Καινή Διαθήκη, τους ψαλμούς, τις προφητείες καθώς και από ύμνους της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Ο Χρήστου αναπαριστά ηχητικά με τον πιο αξιοθαύμαστο τρόπο την εναγώνια προσμονή των πρώτων χριστιανών πριν από την Πεντηκοστή, που αντιστοιχεί στο ανεπανάληπτο δραματικό κορύφωμα του έργου.

Σε σημειώσεις του για τις Πύρινες Γλώσσες ο Χρήστου γράφει:
Να το κάνω δραματικό – με την αρχέτυπη έννοια.
Η «διανοητικοποίηση» και ο συναισθηματισμός των αντιλήψεων του 18ου – 19ου αιώνα απορρίπτονται! Το στυλιζάρισμα της εποχής μπαρόκ απορρίπτεται!
Το δράμα έγκειται στο εξής: Θα εισαγάγω τα μη ακροάσιμα μέρη της ελληνικής λειτουργίας, και το επίκεντρο όλου του έργου θα είναι το raison d’ être {ο λόγος ύπαρξης} της λειτουργίας, δηλ. η μετουσίωση του άρτου και του οίνου στο σώμα και το αίμα του Χριστού! Αυτή είναι η ύψιστη μυστηριακή στιγμή.

Η στιγμή της επελεύσεως του Αγίου Πνεύματος αντιμετωπίζεται σαν καταλυτικό γεγονός! Ακριβώς «καθάπερ φερομένης πνοής βιαίας»! Έκσταση, έντονα δραματική πορεία, η οποία ξεκινώντας από τη σύγχυση και το χάος οδηγείται μέσα από την ένταση και την αγωνία στη λύτρωση και το φως! Γι’ αυτό και το έργο κλείνει θριαμβικά με τον ύμνο: «Φως ο Πατήρ, Φως ο Λόγος, Φως και το Άγιον Πνεύμα, όπερ εν γλώσσαις πυρίναις τοις αποστόλοις επέμφθη».

"ΚΡΑΥΓΕΣ ΓΙΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΛΟΥ ΜΝΗΜΗ"

Μνήμη Μάνου Χατζιδάκι σήμερα και θέλω να πω για τη σχέση του με τον Μάλερ. Τον «αρχιτραγουδιστή» από τον οποίο επηρεάστηκε βαθιά ο Χατζιδάκις στην αντίληψή του για το τραγούδι.
Ήταν Ιούλιος του 1994, όταν σε ιδιωτική οικία της Πάτρας, τρεις φίλοι οργανώσαμε μια αυστηρή σύναξη για να τιμήσουμε τον Μάνο Χατζιδάκι, ένα μήνα μετά τον θάνατό του. Αφορμή η συμπλήρωση εκατό χρόνων από την Συμφωνία αρ. 2 του Μάλερ, που ο συνθέτης ονόμασε «Της Αναστάσεως». Εκεί όπου η σοπράνο τραγουδάει: «Ό,τι γεννιέται πρέπει να αφανισθεί. Ό,τι αφανίσθηκε πρέπει να αναστηθεί. Θ’ αναστηθείς σκόνη μου».
Η δική μου ιδέα ήταν να ιχνογραφήσω την βαθειά πνευματική σχέση που είχε ο Χατζιδάκις με τον Μάλερ, αλλά και ο μεγάλος Δημήτρης Μητρόπουλος, ο οποίος μας πρότεινε με πάθος τον Μάλερ, διευθύνοντας τις συμφωνίες του και τελικά πεθαίνοντας στο πόντιουμ κατά τη διάρκεια πρόβας της 3ης του Μάλερ.
Η βραδιά εκείνη εκδόθηκε! Το 1996 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΠΑΡΟΥΣΙΑ το μικρό – πρωτότυπο νομίζω – βιβλίο «Τρία κείμενα για τον Gustav Mahler». Ο Γ. Δ. Παναγόπουλος για την πιο μεγάλη Συμφωνία, τη ζωή και το έργο του, η αγαπημένη φίλη καθηγήτρια Μουσικολογίας στην Αμερική Έφη Παπανικολάου για την Συμφωνία «Της Αναστάσεως» κι εγώ για τη σχέση Χατζιδάκι με τον Μάλερ.
Η παρουσίαση αυτού του βιβλίου έγινε στον κήπο του Πολύεδρου τον Ιούλιο του 1996.

Ο ίδιος ο Χατζιδάκις στο βιβλίο του «Ο Καθρέφτης και το Μαχαίρι» (Ίκαρος 1988), συγκαταλέγει τον Μάλερ στην «προσωπική του μυθολογία» και σημειώνει: «Γκούσταβ Μάλερ, ο μεγάλος μου δάσκαλος στο τραγούδι και τροφοδότης της ακριβής νεανικής μου ευαισθησίας. Χάρη σ’ αυτόν γνώρισα τον Τόμας Μαν, τον Έσσε και τον Κάφκα». Αυτό το πιστοποιεί ο Μένης Κουμανταρέας όταν έλεγε σε τηλεοπτικό αφιέρωμα για τον Χατζιδάκι: «Ο Μάνος σου ‘βαζε στο πικάπ Μάλερ, ένα όνομα εντελώς άγνωστο εκείνη την εποχή, και σε κοίταζε στα μάτια να δει αν συγκινείσαι – όπως εκείνος – απ’ αυτό που ακούς. Αλλιώς σε απέρριπτε». Τον Μάλερ γνώρισαν μέσω του Χατζιδάκι πολλοί! Από τον Μάρκο Δραγούμη μέχρι τον Μορίς Μπεζάρ, ο οποίος έγραψε στον Μάνο: «Εσύ ήσουν που με έπεισε να μεταφέρω χορευτικά το Adaggieto του Μάλερ. Αυτόν τον συνθέτη και πολλούς άλλους, μου τους φανέρωσες εσύ».

Ο ίδιος ο Χατζιδάκις έγραψε ένα Tango για την Alma Mahler, τη διάσημη γυναίκα του Μάλερ και άλλων προσωπικοτήτων του καιρού. Το υπέροχο αυτό τραγούδι, «Κραυγές για ενός Αγγέλου μνήμη», κλείνει τον υπέροχο κύκλο τραγουδιών του Χατζιδάκι «Οι Μύθοι μιας γυναίκας», σε εξαίσιους στίχους του Νίκου Γκάτσου και με μοναδική ερμηνεύτρια τη Νάνα Μούσχουρη. Ο Χατζιδάκις σ’ αυτό το τανγκό χρησιμοποιεί με ιδιοφυή τρόπο θέματα του Μάλερ κι ένα του Άλμπαν Μπεργκ.
Σε ραδιοφωνική του εκπομπή τον Οκτώβριο του 1989, ο Χατζιδάκις κάνει ένα μικρό μα απόλυτα ουσιαστικό αφιέρωμα στον Μάλερ, λέγοντας σπουδαία πράγματα που έχω καταγράψει στο σχετικό κείμενό μου.
Στις 23 Οκτωβρίου 1991 ο Χατζιδάκις γιορτάζει τα γενέθλιά του με συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων στο ΠΑΛΛΑΣ παρουσιάζοντας τέσσερις κύκλους τραγουδιών, μεταξύ των οποίων «Τα τραγούδια για νεκρά παιδιά» του Μάλερ, με σολίστ τον Αντώνη Κοντογεωργίου. Ήμουν σ’ εκείνη την ξεχωριστή συναυλία και φυσικά η αγάπη μου για τον Μάλερ είχε ως αιτία κι αφορμή τον Μάνο Χατζιδάκι. Νιώθω ευτυχής που πρόλαβα… Να υποπτευθώ, τουλάχιστον, τη σημασία των ανεξερεύνητων σε τόλμη λεπτομερειών… Της μουσικής του Μάλερ και του Μάνου. Ελπίζοντας μέχρι να τελειώσω τον επί γης βίο μου να έχω καταστεί ακόμα περισσότερο υποψιασμένος…

Η ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ ΤΟΥ ΡΟΥΜΠΛΙΩΦ

Η ταινία του Αντρέι Ταρκόφσκι για τον περίφημο ρώσο αγιογράφο του 15ου αιώνα Αντρέι Ρουμπλιόφ, τελειώνει με την εικόνα της Αγίας Τριάδας του Ρουμπλιόφ - σύμβολο, θα λέγαμε, της Ρωσικής Ορθοδοξίας - η οποία από ασπρόμαυρη γίνεται έγχρωμη καθώς κλείνει η ταινία. Και νιώθεις ένα θάμβος, καθώς το πλάνο του Ταρκόφσκι σε συνέχει κυριολεκτικά, έτσι που να νομίζεις ότι είσαι ο τέταρτος της Τριάδας!
Ο Ταρκόφσκι στο βιβλίο του "Σμιλεύοντας το χρόνο" εξηγεί:

Δεν βλέπουμε την Αγία Τριάδα του Ρουμπλιόφ όπως την έβλεπαν οι σύγχρονοί του, κι όμως η εικόνα ζει αιώνες. Ήταν ζωντανή τότε, είναι ζωντανή και σήμερα, και συνδέει τους ανθρώπους εκείνου του αιώνα με τούτον. Η Αγία Τριάδα θεωρείται εξαίρετο μουσειακό κομμάτι, ίσως και πρότυπο του ζωγραφικού ύφους εκείνης της περιόδου. Μπορούμε όμως να τη δούμε κι αλλιώς: να στραφούμε στο ανθρώπινο, πνευματικό νόημά της, που παραμένει ζωντανό και οικείο για μας που ζούμε στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Έτσι προσεγγίζουμε κι εμείς την αλήθεια η οποία έδωσε την Αγία Τριάδα.

ΕΓΩ, ΠΟΥ ΥΠΟΤΙΜΩ ΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΩΝ ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΩΝ!..

Με προηγούμενη ανάρτηση σας ενημέρωσα για την ηλεκτρονική επικοινωνία που είχα με τον υπεύθυνο του ιστολογίου ECCLESIAnet κ. Λάμπρο Σμαΐλη, ζητώντας του τη διαγραφή συκοφαντικών σχολίων σε βάρος μου και σε βάρος του Μητροπολίτου Πατρών κ. Χρυσοστόμου. Ο κ. Σμαΐλης, προς τιμήν του, διέγραψε τα σχόλια πλην ενός που αφορούσε στον Μητροπολίτη. Πριν προλάβω να επανέλθω επί του θέματος κάποιος εντιμότατος ανώνυμος, γιατί υπάρχουν και τέτοιοι, πήρε το θέμα "πάνω του" και έστειλε το εξής e-mail:

Ο/Η Ανώνυμος είπε...
Αγαπητέ κύριε Σμαΐλη, είναι έντιμη και αξιέπαινη η ανταπόκρισή σας στο δίκαιο αίτημα του κ. Ανδριόπουλου να αποσυρθούν οι ανώνυμες χυδαιολογίες από αυτή την ανάρτηση. Επιτρέψτε μου όμως μια καλοπροαίρετη και ειλικρινή απορία: Γιατί, ενώ σας ζητήθηκε, δεν έχει διαγραφεί και παραμένει στη θέση του ένα χυδαίο σχόλιο περί... Χρυσοστόμης; Νομίζω ότι οι παροικούντες αντιλαμβάνονται το κακόβουλο υπονοούμενο. Ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Πιστός Πατρεύς
14 Ιούνιος 2008 7:30 μμ

Και ο κ. Σμαΐλης απάντησε αστραπιαία:

Ο/Η ΛΑΜΠΡΟΣ ΣΜΑΪΛΗΣ είπε...
Eχετε δίκιο.Το έπραξα τώρα
14 Ιούνιος 2008 9:37 μμ

Όμως το πράγμα έχει και συνέχεια. Ιδού σχόλιο ατίμου ανωνύμου, ο οποίος αφού αναδημοσιεύει το αίτημά μου για διαγραφή, διαρρηγνύει τα ιμάτιά του:

Θα τρελαθούμε!!!ο Ανδριόπουλος προστάτης του Μητροπολίτου;;;Καλά ο άνθρωπος υποτιμά τη νοημοσύνη μας!!!Ποιος είναι τελικά το ανδρείκελο του εκκλησιαστικού υποκόσμου;;; και μάλιστα ΕΠΩΝΥΜΟΣ;;;

ΕΣΕΙΣ κ.Ανδριόπουλε!
14 Ιούνιος 2008 11:37 μμ

Υποτιμώ τη νοημοσύνη αυτού του "κυρίου" επειδή δεν συμμετέχω σε πόλεμο λάσπης έναντι του οιουδήποτε, άρα και του Μητροπολίτου, του όποιου Μητροπολίτου. Γιατί, δυστυχώς φίλοι μου, στον "εκκλησιαστικό χώρο" ανθεί το φτηνό και αγοραίο κουτσομπολιό, αφθονούν τα πισώπλατα μαχαιρώματα, κυριαρχούν η ρουφιανιά και η κατάκριση και άρα δεν μπορεί να δεχτεί ο κάθε πρόστυχος ανώνυμος ότι εγώ δεν χρησιμοποιώ τέτοιες μεθόδους, αλλά τις καταγγέλλω και τις πολεμάω μέχρις εσχάτων!

Και φυσικά δεν θα χρησιμοποιήσω ποτέ το διαβολικό μέσο της συκοφαντίας για "ηθικά θέματα", που έχει καταντήσει καραμέλα στο στόμα των "ευσεβών". Και φυσικά οι κατά καιρούς διαμαρτυρίες μου - που φαντάζουν ακραίες για τους καιροσκόπους - αφορούν σε πολύ απτά θέματα και συγκεκριμένες πρακτικές.

Εύχομαι σε όλους μας Προσωπική Πεντηκοστή!

Πίνακας: Ανθρωπάκια του Γιάννη Γαΐτη (Συλλογή Alpha Bank)

ΤΟ ΔΟΞΑΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ ΕΝΟΣ ΜΑΘΗΤΗ!

Στον τόμο Εικοσαέτηρος Αρχιερατεία Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου Α' (1974 - 1994) είχα γράψει ένα κείμενο με τίτλο Ο Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος ως "Μελωδός". Εκεί ασχολήθηκα συνοπτικά με την τέχνη της μελοποιΐας που εξασκούσε από πολύ μικρός ο Ιεράρχης. Το κείμενό μου συνόδευαν νεανικές και κατοπινές συνθέσεις του. Τα πρωτόλειά του μού είχε δώσει ο αδελφός του Δεσπότη, ο αείμνηστος μουσικολόγος Απόστολος Βαλληνδράς, ο οποίος κρατούσε αρχείο. Μεταξύ αυτών και το περίφημο Δοξαστικό της Πεντηκοστής "Δεύτε λαοί...", το οποίο - έγραφα στο άρθρο μου - τονίστηκε από τον μαθητή Νικόλαο Βαλληνδρά, κατά την διάρκεια μιας σχολικής διδακτικής ώρας! Το μέλος έχει ιδιαίτερη αξία, δεδομένου ότι ο μαθητής Νικόλαος έχει ως πρότυπό του την αντίστοιχη μελοποίηση του ύμνου από τον Νικόλαο πρωτοψάλτη Σμύρνης. Έτσι ασκείται στην τέχνη της μελουργίας, επεξαργαζόμενος θέσεις και μουσικές γραμμές φημισμένων μελοποιών που μελετούσε επιμελώς, ήδη από τη νεανική του ηλικία.

Την μελοποίηση του Νικολάου Σμύρνης, για όποιον τυχόν θέλει να κάνει την αντιπαραβολή, μπορεί να βρει στο Δοξαστάριον Τριωδίου και Πεντηκοσταρίου του Νικολάου Πρωτοψάλτου Σμύρνης, που επανεξέδωσε ο εκδοτικός οίκος Βασ. Ρηγόπουλου το 1996 (ακριβής ανατύπωση από την πρώτη έκδοση του 1857). Πάντως ο Μητροπολίτης Νικόδημος είχε μελοποιήσει το συγκεκριμένο Δοξαστικό και με άλλο, πιο κλασικό τρόπο, τον οποίο επίσης δημοσιεύω στον προμνημονευθέντα τόμο. Του άρεσε δε πάντα να το ψάλει, τόσο στον Εσπερινό της παραμονής, όσο και στον Εσπερινό της Γονυκλισίας, όπου το έλεγε σε σύντομο χρόνο, ένεκα της μακράς διάρκειας της ακολουθίας, αλλά με απαράμιλλο ύφος. Το ενδιαφέρον βέβαια της νεανικής συνθέσεως είναι η σχέση με τον Νικόλαο Σμύρνης. Γιατί ο Πατρών Νικόδημος έψαλλε κάποια μέλη του Νικολάου, που είναι δύσκολος και... απαγορευμένος στο Πατριαρχείο. Στη χοροστασία του Νυμφίου της Μ. Δευτέρας πάντοτε έλεγε τα ιδιόμελα των αίνων του Νικολάου, που κατέγραψε και ο Μανόλης Χατζηγιακουμής στα Σύμμεικτα Εκκλησιαστικής Μουσικής. Η έρευνα από πλευράς μου δεν έχει τελειώσει...

ΤΗ ΜΕΡΑ ΤΗΣ ΠΕΝΤΗΚΟΣΤΗΣ

Τη μέρα της Πεντηκοστής,

τη νύχτα της γονατιστής

πάν' οι ψυχές και κάθονται

βουβές στα περιβόλια.

Τρυπώνουν στις κρυφές γωνιές

μαζί με τις αράχνες

και μας κοιτούν αμίλητες

αθώρητες και μόνες.

Τη μέρα της Πεντηκοστής,

τη νύχτα της γονατιστής

πάν' οι ψυχές και κρέμονται

στα ρούχα και στο φράχτη.

Φωλιάζουν στο καλό κρασί

και στο παλιό πυθάρι

γεμίζουν τις ραγισματιές

κι ανοίγουν τους φεγγίτες.

Τη μέρα της Πεντηκοστής,

τη νύχτα της γονατιστής

μη κόψετε ξερό κλαρί

ούτε χλωρό βλαστάρι.

Μη μάσετε τ' ασπρόρουχα

και διώξετε τσ' αράχνες

μην πίνετε γλυκό κρασί

και φοβηθούν και φύγουν.

Τραγούδι από την ΙΘΑΓΕΝΕΙΑ (1972)

του Γ. Μαρκόπουλου

Στίχοι: Κ. Χ. Μύρης

Ερμηνευτής: Νίκος Ξυλούρης

Εικόνα: Ο Χριστός (1924) του Φώτη Κόντογλου

ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΤΩΝ ΑΝΔΡΕΙΚΕΛΩΝ

Με αφορμή αισχρά σχόλια που δημοσίευσαν ανώνυμοι - ανδρείκελα του εκκλησιαστικού υπόκοσμου - στο ECCLESIAnet είχα σήμερα την ακόλουθη ηλεκτρονική αλληλογραφία με τον διαχειριστή του ιστολογίου κ. Λάμπρο Σμαΐλη:

- Αγαπητέ κ. Σμαΐλη,
Σας παρακαλώ να κάνετε δεκτό το αίτημά μου και να διαγράψετε τα τρία τελευταία σχόλια από την ανάρτηση "Η Ιερά Μητρόπολις Πατρών κοντά στους σεισμοπαθείς",
τα οποία γράφτηκαν από ανωνύμους για να πλήξουν αθλίως τόσο εμένα όσο και τον Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσόστομο.
Νομίζω καταλαβαίνετε τη σοβαρότητα του πράγματος και θα κάνετε το πρέπον.
Με εκτίμηση για την εργασία σας
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

- Ο/Η ΛΑΜΠΡΟΣ ΣΜΑΪΛΗΣ είπε...
Kατόπιν αιτήματος του κ. Ανδριόπουλου έσβησα τα σχόλια που τον αφορούσαν. Είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε επώνυμου να το απαιτεί όταν θεωρεί ότι θίγεται από ανώνυμα σχόλια. Το ίδιο θα πράξουμε και για οποιονδήποτε άλλον θεωρεί ότι θίγεται.

- Αγαπητέ κ. Σμαΐλη,
Σας ευχαριστώ για την άμεση ανταπόκρισή σας στο αίτημά μου.
Θα ήθελα απλά να σας πω ότι δεν με ενοχλεί η κριτική στο πρόσωπό μου, για συγκεκριμένες ενέργειές μου ή γραπτά μου - αυτό είναι απολύτως θεμιτό - αλλά η προσπάθεια συκοφάντησης και σπίλωσης από ανωνύμους, που αρέσκονται σε μια χυδαία τακτική.
Καλή Πεντηκοστή!
Π.Α. Ανδριόπουλος

ΤΟ ΝΕΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΥΑΡΤΕΤΟ ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΘΗΝΩΝ

Νομίζω κανείς πια δεν μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός ότι ο Γιώργος Λούκος στήνει άλλο ένα Φεστιβάλ Αθηνών - τρίτη χρονιά – που έχει στίγμα, νεύρο, πρόταση. Στέκομαι, π.χ., στο κεφάλαιο Μουσική και ειδικά στο αφιέρωμα στο Κουαρτέτο Εγχόρδων. Μέσα στον Ιούνιο, από 19 έως 26, θα παρελάσουν διεθνούς φήμης Κουαρτέτα:
Diotima, Bartók, Chilingirian και το δικό μας Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο. Όλα τα Κουαρτέτα θα παίξουν κι από ένα έργο του Béla Bartók (μόνο το ομώνυμο σχήμα θα παίξει αποκλειστικά δικές του συνθέσεις), καθώς με άξονα τα έξι κουαρτέτα του Μπέλα Μπάρτοκ (1881-1945), το σημαντικότερο ίσως επίτευγμα του ούγγρου συνθέτη, πιανίστα και μελετητή της παραδοσιακής μουσικής, σκιαγραφείται μια αντιπροσωπευτική εικόνα της αντίστοιχης δημιουργίας ολόκληρου του 20ού αιώνα.

Το αγαπητότατό μου Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο

Γιώργος Δεμερτζής βιολί α'

Δημήτρης Χανδράκης βιολί β΄

Αγγέλα Γιαννάκη βιόλα

Άγγελος Λιακάκης βιολοντσέλο

θα παίξει το 2ο κουαρτέτο του Μπάρτοκ, το 2ο του Μπρίττεν και το 3ο του Σκαλκώτα. Η συναυλία θα πραγματοποιηθεί σε μια εβδομάδα. Την Παρασκευή 20 Ιουνίου στις 9 το βράδυ στην αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Φυσικά θα είμαι εκεί. Για να μπω στο κλίμα ακούω όλα τα κουαρτέτα Σκαλκώτα που έχει ηχογραφήσει το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο. Μια υποδειγματική εργασία, που οφείλεται αναμφισβήτητα στο πάθος του ιδρυτού του ΝΕΚ Γιώργου Δεμερτζή, ιεραποστόλου της ελληνικής μουσικής δωματίου. Αν δεν ήταν αυτός δεν ξέρω τι θα γνωρίζαμε σήμερα για τη σπουδαία συνθετική εργασία Ελλήνων δημιουργών πάνω στο κουαρτέτο εγχόρδων και στη μουσική δωματίου για βιολί.

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ ΜΓ'

Στιγμές αυτοσυγκέντρωσης

Όταν η ψυχή μου γλυστράει αθόρυβα

μες στου κύκλου της το κέντρο,

μοιάζει σα να είναι

μες στον πλακούντα της μεγάλης έκρηξης.

Εκεί ζει και τις τέσσερις εποχές,

με γοργό ρυθμό να κυλάνε όλες μαζί.

.....

Μετά σαν ένα κύτταρο ακέφαλο,

χτυπά τις πόρτες των αστερισμών

και παίρνει αλλιώτικες κάθε φορά μορφές.

Τότε οι κουβέντες με τ' αστέρια

γίνονται δυνατές κι αδιάκοπες.

Το σύμπαν μεταμορφώνεται

σε ένα μεγάλο πάρκο

και ο γαλαξίας μέσα εκεί

σαν τριαντάφυλλο μου μοσχοβολά.

Πόσο αγαπώ τ' αστέρια

όταν λαμπυρίζουν στο σκοτάδι

και μπορώ να κολυμπάω μαζί τους.

....

... κι όσο κρατήσει κάθε φορά.

Αταλάντα, 10-6-08

ΕΞΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΙΝΟΥΝ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΚΑΣΤΑΛΙΑ

Μια Ολλανδέζα, μία Αυστριακή και δύο Γερμανίδες μας κάνουν το Athena Quartett. Ιδού:

Saskia Viersen - Violine

Margherita Biederbick - Violine

Hannah Klein - Viola

Kathrin Bogensberger - Violoncello

Αυτές οι τέσσερις νέες μουσικοί, που επέλεξαν για το όνομα του Κουαρτέτου τους την Αθήνα (!), αύριο 14 Ιουνίου το βράδυ, παίζουν σε συναυλία στο Άμστερνταμ - σε πρώτη εκτέλεση - τη νέα σύνθεση της φίλης μαέστρου και συνθέτιδος Κωνστάντιας Γουρζή, με τίτλο Κασταλία!

Το έργο είναι γραμμένο για κουαρτέτο εγχόρδων και άρπα. Σολίστ στην άρπα ένα "ολλανδικό ταλέντο", όπως μου λένε, η Lavinia Meijer

Το Athena Quartett ερμηνεύει δεύτερη φορά έργο της Γουρζή σε πρώτη εκτέλεση. Έχει προηγηθεί το P-ilion, που ακούσαμε και στην Πάτρα τον περασμένο Ιανουάριο σε μεταγραφή για Ορχήστρα εγχόρδων.

Η Κ. Γουρζή έδωσε το όνομα Κασταλία στη νέα της σύνθεση. Η Κασταλία, σύμφωνα με τη μυθολογία, ήταν ιερή πηγή των Δελφών και το νερό της διαδραμάτιζε σημαντικό ρόλο στη λατρεία και στη λειτουργία του ιερού και του μαντείου. Ποτάμια Νύμφη, κόρη του Αχελώου.

Kastalía is the Nymph of the Delphi source and daughter of the God of rivers Acheloos. The oracle priest Pythia went every time from the temple of Apollon to this source to get the inspiration for her prophecies.

Μια άρπα για την Κασταλία. Σε μια νύμφη της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας ταιριάζει ένα όργανο το οποίο έχει ιστορία 5.000 ετών.

Και όλα αυτά αύριο στο Άμστερνταμ!