ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΥΡΙΩΝ ΣΤΗ ΝΑΞΟ

Το Σάββατο 9 Αυγούστου 2025 πραγματοποιήθηκε μια μουσικοποιητική εκδήλωση, με αφορμή την πανσέληνο του Αυγούστου, και τίτλο ΑΝΕΤΕΙΛΕΝ ΜΕΝ Α ΣΕΛΛΑΝΑ, στο Αρχαίο Ιερό των Υρίων στη Νάξο. 

Το πολυπληθές κοινό που κατέκλυσε τον αρχαιολογικό χώρο, παρακολούθησε μια ξεχωριστή Μουσική Ποιητική διαδρομή από την Σαπφώ στα ποιήματα και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και του Μίκη Θεοδωράκη, στις μουσικές του Ντεμπυσί και του Αλέξανδρου Καλογερά. 

Ερμήνευσαν: 

Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 

Γιάννης Φιλιππουπολίτης, πιάνο 

Χρήστος Γιώνας, πιάνο 

Νίκος Μαυρίδης, βιολί 

Καθλήν Καλογερά, βιόλα 

Απαγγελία: Μιχάλης Καλαϊτζής 

Καλλιτεχνική επιμέλεια προγράμματος: Παναγιώτης Ανδριόπουλος και Αλέξανδρος Καλογεράς

Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Καλογεράς. 

ΟΙ ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ ΠΟΥ ΑΓΑΠΗΣΕ Ο ΕΛΥΤΗΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Το δοκίμιο του Οδυσσέα Ελύτη "Η μαγεία του Παπαδιαμάντη" πρωτοεκδόθηκε από τις εκδόσεις Ερμείας το 1976. Το εξώφυλλο και η διακόσμηση του βιβλίου ήταν του Γιάννη Μόραλη. 

Δέκα χρόνια αργότερα (1986), το δοκίμιο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Γνώση». 

Το 1996 έγινε η έκδοση του δοκιμίου από τις εκδόσεις Ύψιλον, σε επιμέλεια του Άρη Μπερλή. 

Το δοκίμιο, τελικά, συμπεριλήφθηκε στον τόμο με πεζά του ποιητή «Εν λευκώ». 

Ο Ελύτης επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι ο Σκιαθίτης πεζογράφος είχε τρισδιάστατη αίσθηση της ακοής: «με τη μια διάσταση άκουγε τους αγέρηδες και τον παφλασμό των κυμάτων, με την άλλη την ελληνική λαλιά στην αρχική φθογγολογική της σύσταση, και με την τρίτη τον κόσμο των νοημάτων από της Ιωνίας τους καιρούς κι εδώθε». Από τις αναφορές του Ελύτη προκύπτει η οριακή απλότητα του κοσμοκαλόγερου της λογοτεχνίας, η πλήρης ανεξαρτησία του από τα υλικά αγαθά και τον έξω κόσμο, καθώς και η ιδιαίτερη σχέση του με το νησί του, που στο έργο του παίρνει «τη σημασία ολόκληρης ηπείρου». 

Ιδού μερικά αποσπάσματα από το περίφημο δοκίμιο του Ελύτη. 

"Ο Παπαδιαμάντης εστάθηκε απατηλός. Και απέχει τόσο από την εικόνα που δίνει ο ίδιος για τον εαυτό του όσο απέχει, θα λέγαμε, η ολιγάρκειά του από τον ασκητισμό. 

... Nα πού βρίσκεται η αληθινή μαγεία του Παπαδιαμάντη. Δε ζητά να τεντώσει τα νεύρα μας, να σείσει πύργους και να επικαλεστεί τέρατα. Οι νύχτες του, ελαφρές σαν το γιασεμί, ακόμη κι όταν περιέχουν τρικυμίες, πέφτουν επάνω στην ψυχή μας σαν μεγάλες πεταλούδες που αλλάζουν ολοένα θέση, αφήνοντας μια στιγμή να δούμε στα διάκενα τη χρυσή παραλία όπου θα μπορούσαμε να 'χαμε περπατήσει χωρίς βάρος, χωρίς αμαρτία. Είναι εκεί που βρίσκεται το μεγάλο μυστικό, αυτό το "θα μπορούσαμε" είναι ο οίακας που δε γίνεται να γυρίσει, μόνο μας αφήνει με το χέρι μετέωρο ανάμεσα πίκρα και γοητεία, προσδοκώμενο και άφταστο. "Σα να 'χανε ποτέ τελειωμό τα πάθια και οι καημοί του κόσμου". 

... Η ποιητική νοημοσύνη του Παπαδιαμάντη διατρέχει τις σελίδες του, συνεγείρει και μαγνητίζει τις λέξεις, τις υποχρεώνει να συναντηθούν σε μια φράση όπως ο αέρας τα λουλούδια σ' έναν αγρό. Παράξενη ελευθερία που η συμβατική αντίληψη για τη σύνταξη του άλλου Σκιαθίτη [δηλ. του Μωραϊτίδη] δεν της επιτρέπει ν' απλωθεί. Αυτές οι νησίδες των παρομοιώσεων και των μεταφορών που αφθονούν στα κείμενα του πρώτου, χωρίς ποτέ να τα μεταβάλλουν σε πεζοτράγουδα, κάποτε και οι απλές περιγραφές, με μια μόνον, ίσως, ανάμεσά τους ανορθοδοξία (που κι αυτήν είναι δύσκολο να την εντοπίσεις με την πρώτη ματιά), τέλος μερικές, κατά μέρη άνισα, εισβολές της δημοτικής, απροσδόκητες, αρκούν, για ν' αποσπάσουν τη γλώσσα αυτή απ' την παγερότητα και να κυματίσουν την επιφάνειά της μ' έναν τρόπο που δεν έχει τον όμοιό του στα πεζογραφήματα της εποχής."

Το δοκίμιο του Ελύτη για τον Παπαδιαμάντη συμπληρώνει, θα λέγαμε, το ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ του Ελύτη. Ο Ελύτης ανθολογεί αποσπάσματα διηγημάτων του Σκιαθίτη, κι έτσι κατανοούμε σε ένα βαθμό τι είναι αυτό που ο Ελύτης έβρισκε στον Παπαδιαμάντη. 

Στο Ανθολόγιο συναντούμε και διηγήματα της Παναγιάς. 

Γλυκοφιλούσα, Κατευοδώτρα, Κουνίστρα.

Ο Ελύτης ανθολογεί και βάζει δικούς του τίτλους στα αποσπάσματα. 

Έτσι έχουμε: 

- «Το σπιτάκι στη θάλασσα» από το διήγημα «Η Γλυκοφιλούσα» 

- «Το εξωκκλήσι της Παναγιάς της Κατευοδώτρας» από «Τ’ αγνάντεμα» 

- «Η Παναγία η Γλυκοφιλούσα» από το διήγημα «Η Γλυκοφιλούσα» 

- «Ο νεκρός ταξιδιώτης», από το ομώνυμο διήγημα, όπου υπάρχει εκτενής αναφορά στην Παναγία την Κουνίστρα ή Κ΄νιστριώτισσα. 

"ΑΝΕΤΕΙΛΕΝ ΜΕΝ Α ΣΕΛΛΑΝΑ" - ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΥΡΙΩΝ ΣΤΗ ΝΑΞΟ

ΑΝΕΤΕΙΛΕΝ ΜΕΝ Α ΣΕΛΛΑΝΑ 

Αρχαίο Ιερό των Υρίων Νάξου

Απόψε, Σάββατο 9 Αυγούστου 2025, 21:00 

Από την Σαπφώ στα ποιήματα και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και του Μίκη Θεοδωράκη, από τους Αρχαιοελληνικούς Ύμνους στον Μπαχ, τον Ντεμπυσί και τον Αλέξανδρο Καλογερά. 

Με το ολόγιομο φεγγάρι στο αρχαίο Ιερό των Υρίων, μία διαδρομή γεμάτη εκπλήξεις, αναπάντεχες στροφές και αποκαλύψεις. 

Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 

Γιάννης Φιλιππουπολίτης, πιάνο 

Χρήστος Γιώνας, πιάνο 

Νίκος Μαυρίδης, βιολί 

Καθλήν Καλογερά, βιόλα 

Απαγγελία: Μιχάλης Καλαϊτζής 

Επιμέλεια: Παναγιώτης Ανδριόπουλος και Αλέξανδρος Καλογεράς

ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΟΥ

Φεστιβάλ Πάου 

Μια ακόμα πανέμορφη βραδιά με εξαιρετικούς μουσικούς (28 Ιουλίου 2025). 

Τα τραγούδια του Νίκου Γεωργάκη στο πρώτο μέρος, με τον Νίκος Γεωργάκης στη φωνή και την κιθάρα. Μαζί του η υπέροχη Δάφνη Πανουργιά στο τραγούδι, ο Κυριάκος Γκουβέντας στο βιολί, ο Γιάννης Παπαστεργίου στο βιολί και το μαντολίνο και η Ντόλυ Λιανά στο πιάνο και τα κρουστά. Φιλικά συμμετείχε και η Μαρία Θωίδου. 

Στο δεύτερο μέρος η Irene Kalisvaart σε ένα τραγούδι με κιθάρα και φωνή, ο Αλέξανδρος Ιωσηφίδης στο πιάνο μαζί με τη Δάφνη Πανουργιά στη φωνή, η Κατερίνα Δούκα στη φωνή και ο Wouter Vanderbeele Wouter στο βιολί, το εργαστήρι παραδοσιακού τραγουδιού με απόφοιτους των Synola με εισηγήτρια την Κατερίνα Δούκα και μια έκπληξη: ο Δημήτρης Μυστακίδης στην κιθάρα και τη φωνή, ο Γιάννης Αλεξανδρής στη φωνή και την κιθάρα και ο Κυριάκος Γκουβέντας, μας χάρισαν ένα τραγούδι. 

Ακολούθησε το τραγούδι του Χριστόφορου Σταμούλη στο μπουζούκι και τη φωνή και το Γιώργο Τσαμαντά στην κιθάρα. Το τραγούδι γράφτηκε για την Πάου και τα βιώματα των φοιτητών. Στο ρεφρέν συμμετείχε σύσσωμη η ομάδα των Synola, που παρέμεινε να τραγουδήσει μαζί με τους μουσικούς του Νίκου Γεωργάκη το τελευταίο δικό του τραγούδι. Μαζί μας και η Σελήνη Κάππα. 

Στο opening act ακόμη μια έκπληξη με τον Κυριάκο Γκουβέντα στο βιολί και τον Παναγιώτη Ανδριόπουλο στους ψαλμούς και το τραγούδι. 

Στο video art ο Αλέξανδρος Σεϊταρίδης. 

Τιμήσαμε την Ειρήνη, τη συλλογικότητα και έναν πιο βαθύ τρόπο να ζούμε τη μουσική! Ευχαριστούμε τα Synola (Μουσικά Σύνολα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας) για τον υποδειγματικό εθελοντισμό και τις μουσικές συμμετοχές: Γαρυφαλλιά Τόλλιου, Ολυμπία Κόλλια, Ρήγας Πλαγεράς, Κωνσταντίνος Χαντζόπουλος, Γιώργος Τσιαμαντάς, Μαρία Χονδρογιάννη, Μυρτώ Παπούλια, Θάλεια Βούρου, Κωνσταντίνος Ανδρικόπουλος, Λεωνίδας Χατζηκωνσταντής, Λουκία Κουτέρη, Νίκος Κολοβελώνης, Αρκάδιος Γιώτης, Χριστόφορος Σταμούλης, Άννα Στούπα, Βιβή Γουσέτη, Αλέξανδρος Σαχινίδης, Χριστίνα Χαραλαμπίδου, Αναστάσης Μισαηλίδης και τους απόφοιτους Λευτέρη Κωνσταντίνου, Φιλιώ Αζαριάδη, Άννα Θωίδου, Νανά Κούλη, Δέσποινα Αριστείδου. 

Ευχαριστούμε τον Φοίβο Θεοδωρίδη για το φωτογραφικό υλικό. 

ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΑΝΔΡΕΑ & ΛΟΥΚΑ ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΩ ΖΗΡΙΑ ΥΠΟ ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΥ

Το Διεθνές Ίδρυμα Γιάννη Κουτσοχέρα και Λένας Στρέφη - Κουτσοχέρα, με την υποστήριξη του Δήμου Αιγιαλείας και του Πολιτιστικού Συλλόγου Φίλων Άνω Ζήριας, διοργανώνει συναυλία του Ανδρέα & Λουκά Αδαμόπουλου, με τον τίτλο: “Στου τραγουδιού την κόψη”. 

Πρόκειται για ένα αφιέρωμα στους Μίκη Θεοδωράκη & Μάνο Χατζιδάκι - με αφορμή και τα 100 χρόνια από τη γέννησή τους - βασισμένο πάνω σε τρεις ιστορικές παραστάσεις: “Όμορφη Πόλη”, “Οδός Ονείρων” & “Μαγική Πόλις”. 

Μέσα από τραγούδια - σταθμούς οι δύο πατρινοί συνθέτες καλούν τους φιλόμουσους σε ένα ταξίδι στο χρόνο, σε μια μουσική συνοδοιπορία με θέματα από έργα των Bach, Haydh, Grieg, Beethoven, Franck, Debussy. 

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί σε ένα μαγευτικό τοπίο της φύσης, στο πατρικό Γιάννη Κουτσοχέρα, στην Άνω Ζήρια, το Σάββατο 9 Αυγούστου 2025, στις 20.30, οπότε και θα φωτίζει η πανσέληνος του Αυγούστου. 

Στο τραγούδι συμμετέχουν οι: Αλίκη Ζαφείρη, Μαρίνα Αγγελοπούλου, Ιωάννα Γκέλλη, Ευτυχία-Μαρία Κοντογεωργοπούλου, Φωτεινή Ξυπολιά, Φλωρεντία Τασιάνη, Λάμπης Κονόμης, Βασίλης Κωνσταντάρας, Σεραφείμ Μαργαρίτης. 

Στο πιάνο ο Ανδρέας Αδαμόπουλος και στο μπουζούκι ο Κυριάκος Γιαννόπουλος. 

Ενορχηστρώσεις και σχόλια ο Λουκάς Αδαμόπουλος, 

Φωνητική διδασκαλία: Αλίκη Ζαφείρη.

ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΙΕΡΟ ΤΩΝ ΥΡΙΩΝ ΝΑΞΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟ

ΑΝΕΤΕΙΛΕΝ ΜΕΝ Α ΣΕΛΛΑΝΑ 

Αρχαίο Ιερό των Υρίων Νάξου

Σάββατο 9 Αυγούστου 2025, 21:00 

Από την Σαπφώ στα ποιήματα και τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι και του Μίκη Θεοδωράκη, από τους Αρχαιοελληνικούς Ύμνους στον Μπαχ, τον Ντεμπυσί και τον Σκριάμπιν. Με το ολόγιομο φεγγάρι στο αρχαίο Ιερό των Υρίων, μία διαδρομή γεμάτη εκπλήξεις, αναπάντεχες στροφές και αποκαλύψεις. 

Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι 

Γιάννης Φιλιππουπολίτης, πιάνο 

Χρήστος Γιώνας, πιάνο 

Νίκος Μαυρίδης, βιολί 

Καθλήν Καλογερά, βιόλα 

Απαγγελία: Μιχάλης Καλαϊτζής 

Επιμέλεια: Παναγιώτης Ανδριόπουλος και Αλέξανδρος Καλογεράς

ΜΙΑ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΤΙΣ ΚΡΟΚΕΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ (ΒΙΝΤΕΟ)

Την Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025, πραγματοποιήθηκε ένα αφιέρωμα στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο στην γενέτειρά του, στις Κροκεές Λακωνίας, στο πλαίσιο των εορτασμών των 100 χρόνων από την ίδρυση της Φιλαρμονικής και του Πολιτιστικού Συλλόγου Κροκεών (1925-2025). 

Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο προαύλιο του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών, ακριβώς 34 χρόνια μετά τον θάνατο του ποιητή, στις 4 Αυγούστου 1991, όταν ο Νικηφόρος Βρεττάκος άφησε την τελευταία του πνοή στην αγαπημένη του Πλούμιτσα, τον μικρό οικισμό κοντά στις Κροκεές, όπου γεννήθηκε και έζησε μεγάλο μέρος της ζωής του. 

Το μουσικοποιητικό αφιέρωμα, που επιμελήθηκε ο Γεώργιος Αντ. Παυλάκος, περιλάμβανε μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τους Μίκη Θεοδωράκη, Τερψιχόρη Παπαστεφάνου, Λάζαρο Θεοδωράκο και Γεώργιο Παυλάκο. 

Με αφορμή και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, παρουσιάστηκε η Καντάτα «Μαργαρίτα» του συνθέτη, για χορωδία, ορχήστρα και αφηγητή, σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο έγραψε ο Θεοδωράκης το 1946, σε ηλικία 21 ετών.

Το έργο «Μαργαρίτα» διηύθυνε ο Βαλερύ Ορέσκιν, ο οποίος έκανε και την μεταγραφή του έργου για μικρό μουσικό σύνολο. 

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν και τραγούδια του Μ. Θεοδωράκη, σε μια μυστική συνομιλία του συνθέτη με τον Κροκεάτη ποιητή. 

Ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου διάβασαν οι ηθοποιοί: Μαρία Αλιφέρη και Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. 

Σόλο τραγούδι η Δάφνη Πανουργιά. 

Συμμετείχαν: η χορωδία Conduit Ensemble, σε διδασκαλία του Κωνσταντίνου Μανωλκίδη και οι μουσικοί: 

Μαργαρίτα Σούκα, όμποε 

Μαρίνος Γαλατσινός, κλαρινέτο 

Γιώργος Παναγιωτόπουλος, βιολί 

Μαρίνα Κολοβού, βιολοντσέλο 

Γιώργος Παυλάκος, πιάνο 

Βαγγέλης Ζωγράφος, κοντραμπάσο. 

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης προβλήθηκαν βίντεο με τον Νικηφόρο Βρεττάκο να μιλάει για τις Κροκεές, αλλά και να συνομιλεί με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Άγγελο Σικελιανό. Το συγκεκριμένο βίντεο – ντοκουμέντο ετοίμασε και ευγενώς παραχώρησε για την εκδήλωση ο ιστορικός Κινηματογράφου και συγγραφέας Γιάννης Σολδάτος. Επίσης, προβλήθηκε απόσπασμα συνέντευξης του Ν. Βρεττάκου στην Μαρία Αλιφέρη από το αρχείο της ΕΡΤ. 

Ακόμα, ο Κων/νος Κωνσταντόπουλος διάβασε κείμενο του μουσικοκριτικού και συγγραφέα Γιώργου Μονεμβασίτη, που αναφέρεται σε μια προσωπική συζήτησή του με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Νικηφόρο Βρεττάκο. 

Για το έργο «Μαργαρίτα» των Θεοδωράκη – Βρεττάκου μίλησε ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Παράλληλα, στο Πνευματικό Κέντρο Κροκεών, λειτούργησε έκθεση με αρχειακό υλικό για τον Νικηφόρο Βρεττάκο, που διοργανώνει ο δήμος Ευρώτα, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σπάρτης και το Αρχείο του Νικηφόρου Βρεττάκου.

Ο Ηλίας Παναγιωτακάκος έγραψε στο krokeai.gr για την εκδήλωση: 

"Το κοινό, συγκινημένο, τίμησε με σεβασμό τον ποιητή του Ταϋγέτου, τον άνθρωπο που μίλησε για τον άνθρωπο, τη φύση, την πατρίδα και το φως. Ένα αφιέρωμα που δεν ήταν απλώς μνήμη, αλλά παρουσία.

Ο Νικηφόρος Βρεττάκος έδωσε ξανά το “παρών” στην αυλή του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών, εκεί όπου η ποίηση συναντά την ψυχή της μουσικής. Ήταν μια υψηλής αισθητικής βραδιά, που τίμησε τον ποιητή της αγάπης και του φωτός, και παράλληλα ανέδειξε τη διαχρονική αξία του έργου του". 

ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΙΣ ΚΡΟΚΕΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΝΙΚΗΦΟΡΟ ΒΡΕΤΤΑΚΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

Σήμερα, Δευτέρα 4 Αυγούστου 2025, θα πραγματοποιηθεί ένα αφιέρωμα στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο στην γενέτειρά του, στις Κροκεές Λακωνίας, στο πλαίσιο των εορτασμών των 100 χρόνων από την ίδρυση της Φιλαρμονικής και του Πολιτιστικού Συλλόγου Κροκεών (1925-2025). 

Η εκδήλωση θα λάβει χώρα στο προαύλιο του Πνευματικού Κέντρου Κροκεών και ώρα 9.30 μ.μ. 

Το αφιέρωμα, που επιμελείται ο Γεώργιος Αντ. Παυλάκος, περιλαμβάνει μελοποιημένη ποίηση του Νικηφόρου Βρεττάκου από τους Μίκη Θεοδωράκη, Τερψιχόρη Παπαστεφάνου, Λάζαρο Θεοδωράκο και Γεώργιο Παυλάκο. 

Με αφορμή και τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη, θα παρουσιαστεί η Καντάτα «Μαργαρίτα» του συνθέτη, για χορωδία, ορχήστρα και αφηγητή, σε ποίηση Νικηφόρου Βρεττάκου, το οποίο έγραψε ο Θεοδωράκης το 1946, σε ηλικία 21 ετών. «Θαύμαζα από την Τρίπολη την ποίηση του Βρεττάκου που υπήρξε ο πρώτος που μας μύησε στην σύγχρονη ποίηση.», έχει γράψει ο Θεοδωράκης.

Το έργο «Μαργαρίτα» θα διευθύνει ο Βαλερύ Ορέσκιν, ο οποίος έκανε και την μεταγραφή του έργου για μικρό μουσικό σύνολο. 

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστούν και τραγούδια του Μ. Θεοδωράκη, σε μια μυστική συνομιλία του συνθέτη με τον Κροκεάτη ποιητή. 

Διαβάζουν οι ηθοποιοί: Μαρία Αλιφέρη και Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος. 

Τραγούδι η Δάφνη Πανουργιά. 

Συμμετέχει η χορωδία Conduit Ensemble υπό την διεύθυνση του Κωνσταντίνου Μανωλκίδη.

Ερμηνεύουν οι μουσικοί: 

Μαργαρίτα Σούκα, όμποε 

Μαρίνος Γαλατσινός, κλαρινέτο 

Γιώργος Παναγιωτόπουλος, βιολί 

Μαρίνα Κολοβού, βιολοντσέλο 

Γιώργος Παυλάκος, πιάνο 

Βαγγέλης Ζωγράφος, κοντραμπάσο. 

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης θα προβληθούν βίντεο με τον Νικηφόρο Βρεττάκο να μιλάει για τις Κροκεές, αλλά και να συνομιλεί με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Άγγελο Σικελιανό. Το συγκεκριμένο βίντεο – ντοκουμέντο ετοίμασε και ευγενώς παραχώρησε για την εκδήλωση ο ιστορικός Κινηματογράφου και συγγραφέας Γιάννης Σολδάτος. Επίσης, θα διαβαστεί κείμενο του μουσικοκριτικού και συγγραφέα Γιώργου Μονεμβασίτη, που αναφέρεται σε μια προσωπική συζήτησή του με τον Μίκη Θεοδωράκη για τον Νικηφόρο Βρεττάκο. 

Ας σημειωθεί ότι στο ξεχωριστό αυτό αφιέρωμα, συμμετέχουν οι Κροκεάτες μουσικοί: Λάζαρος Θεοδωράκος, Μαρίνα Κολοβού και Γιώργος Αντ. Παυλάκος. 

Για την «Μαργαρίτα» των Θεοδωράκη – Βρεττάκου θα μιλήσει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Παράλληλα, στο Πνευματικό Κέντρο Κροκεών, θα λειτουργεί έκθεση με αρχειακό υλικό για τον Νικηφόρο Βρεττάκο, που διοργανώνει ο δήμος Ευρώτα, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σπάρτης και το Αρχείο του Νικηφόρου Βρεττάκου.

Ακολουθούν φωτογραφίες από την γενική πρόβα της 3ης Αυγούστου 2025. 

Ψηφιακή Έκθεση Χαρακτικών και Έκθεση Εντύπων με Έργα της Άριας Κομιανού στο "Αληθώς"

Η Άρια Κομιανού, διάσημη και αξιομνημόνευτη χαράκτρια του Νέου Ελληνισμού, έφυγε στην Αιωνιότητα στις 30 Ιουλίου 2015. Φέτος, δηλαδή, συμπληρώνονται 10 ολόκληρα χρόνια χωρίς την χαμογελαστή παρουσία της. 

Α΄ 

Όμως υπάρχουν τα έργα της, με τα οποία είχε πλουτίσει προ ετών μέλη του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης "Αληθώς". 

Έτσι, καθηκόντως και οφειλετικώς, το "Αληθώς", της Ενορίας Βανάτου εν Ζακύνθω, παρουσιάζει Ψηφιακή Έκθεση Χαρακτικών Έργων της Καλλιτέχνιδος, για να τιμήσει την καλή φίλη και διαπρεπή εικαστική δημιουργό, 10 χρόνια μετά την αναχώρησή της από τη ζωή. Τα έργα της ψηφιακής αυτής έκθεσης πρωτοεκτέθηκαν καθ' όλο το καλοκαίρι του 2020 (εν καιρώ πανδημίας) στην έδρα του "Αληθώς", στο Βανάτο της Ζακύνθου, για τα πέντε χρόνια από τον θάνατό της. Η τωρινή (ψηφιακή πλέον) Έκθεση βρίσκεται EΔΩ. 

Β΄ 

Στην Αίθουσα της Βιβλιοθήκης του "Αληθώς" (απέναντι από τον Ναό της Παναγούλας Βανάτου Ζακύνθου), θα λάβει χώραν επίσης Έκθεση Εκδόσεων με Χαρακτικά της Άριας Κομιανού και ολίγων από τα έργα της, ενδεικτικών της τέχνης της, κατά το πανηγυρικό διήμερο 14 και 15 Αυγούστου 2025, απογευματινές και βραδινές ώρες. 

ΣΥΝΤΟΜΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΙΑΣ ΚΟΜΙΑΝΟΥ 

Η Άρια Κομιανού (1938-2015) ήταν χαράκτρια με καταγωγή από την Κέρκυρα, γεννημένη στην Αθήνα. Σπούδασε χαρακτική και τέχνη του βιβλίου στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (1960-1969) υπό τον καθηγητή Κώστα Γραμματόπουλο. Παρουσίασε το έργο της σε πολυάριθμες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, και συμμετείχε σε σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις, όπως η Μπιενάλε Χαρακτικής της Αλεξάνδρειας και του Μπάντεν-Μπάντεν. Εκτός από την εικαστική δραστηριότητά της, εργάστηκε και ως εικονογράφος βιβλίων. Το 2013 δώρισε το πατρικό σπίτι της στην Κέρκυρα, το οποίο μετετράπη σε Ίδρυμα Χαρακτικής. Η Κομιανού υπήρξε επίσης ιδρυτικό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Χαρακτών και μέλος της διεθνούς ομάδας χαρακτών Κίουα στην Ιαπωνία.

Μουσικές εικόνες των δρόμων της Θεσσαλονίκης

Του Δρ. Σωτήρη Δεσπότη 

Μουσικολόγου - Συνθέτη 

Πάντοτε με σαγήνευε και με σαγηνεύει η τέχνη των πλανόδιων μουσικών. Όλων αυτών που γίνονται ένα με την καθημερινότητά σου, με έναν τρόπο ευγενικό, αυθόρμητο, ειλικρινή. Των μουσικών αυτών που με τη φιλοσοφία τους «σπάνε» τους τοίχους των συναυλιακών αιθουσών και γίνονται ένα με το καθημερινό του είναι σου. 

Των μουσικών που σε απόσταση μικρότερη του μέτρου μοιράζονται τη μουσική τους μαζί σου, με τρόπο που αισθάνεσαι πολλές φορές μέλος του μουσικού τους συνόλου. 

Το βιώνεις ξεκάθαρα ότι έχουν φτιάξει το δικό τους μικρόκοσμο και αναπνέουν μέσα σε αυτόν, δημιουργώντας τέχνη και οργανώνοντας στοιχεία της υπόστασής τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι του τόπου. 

Μου αρέσει να χάνομαι περπατώντας μέσα στους δρόμους και τα σοκάκια της πόλης και να γίνομαι μάρτυρας μουσικών καταθέσεων σε μορφή μονόλογου, όπου ένας μουσικός μέσα από το μουσικό του όργανο εξομολογείται τα της ψυχής του, τόσο μέσα από γνωστές όσο και λιγότερο γνωστές συνθέσεις ή και αυτοσχεδιάζοντας, ή σε μορφή διαλόγου, όπου δύο όργανα ή και δύο φωνές διαλογικά ακούγονται ή και ταυτόχρονα, ή και με μορφή μουσικής πολυφωνίας όπου περισσότερα όργανα συνυπάρχουν χτίζοντας τα μουσικά οικοδομήματα διαφόρων μουσικών ειδών όπως: Τζαζ, ροκ, κάθε λογής παραδοσιακά τραγούδια από διάφορες περιοχές της γης μας, ρυθμικά μοτίβα παρουσιασμένα από κρουστά όργανα, μουσικές έθνικ-μελωδίες από διάφορες γωνιές του πλανητικού μας χωριού- γεμίζουν ηχοχρωματικά μέσα από μεγάλη ποικιλία διαφορετικών οργάνων: πνευστών, κρουστών, εγχόρδων, ακόμη και αυτοσχέδιων μουσικών οργάνων, την όψη της κάθε γωνιάς της αγοράς. Είτε μιλάμε για πλατείες, είτε για σοκάκια, είτε ακόμη για παγκάκια, κάνουμε λόγο για μια εφήμερη συναυλιακή σκηνή, όπου το εισιτήριο δεν είναι υποχρεωτικό, αν θες όμως, δίνεις κάτι για το φαγητό των μουσικών και πολλές φορές των γλυκών κουταβιών που τους συντροφεύουν. 

Φοιτητές, ανήλικοι και ενήλικοι μουσικοί, δεξιοτέχνες, εμπειροτέχνες και πολλές φορές φτασμένοι δεξιοτεχνικά μουσικοί, είναι οι πρωταγωνιστές των άνευ στέγης απρογραμμάτιστων αυτών συναυλιών.

Κοντοστέκομαι και απλά αφήνομαι στο μουσικό τους κάλεσμα. Ένα κάλεσμα αυθεντικό, γνήσιο, αυθόρμητο, ειλικρινές, απαλλαγμένο από το μικρόβιο της τελειότητας που επιδιώκεται στα στουντιακά ηχογεγονότα και τις συναυλιακές εκδηλώσεις, καθώς και του φόβου του ενδεχόμενου λάθους που μπορεί να αμαυρώσει την εικόνα των ερμηνευτών στους ακροατές. Ούτε ηχολήπτες, ούτε φροντιστές σκηνής, ούτε σκηνοθετικά πλάνα, υπάρχουν ως βοηθητικά στοιχεία στους πλανόδιους μουσικούς για ένα πιο ακουστικά επιτηδευμένο ηχητικό αποτέλεσμα. Οι μουσικές ικανότητες, το χιούμορ, σε περίπτωση λάθους, και η κατάθεση ψυχής είναι τα μόνα εφόδια των πλανόδιων μουσικών. 

Αυτό είναι το μεγαλείο των πλανόδιων ερμηνευτικών καταθέσεων, που με αρχοντιά βιοπορίζονται μιας και δημιουργούν τέχνη. 

Μόλις άκουσα έναν αυτοσχεδιασμό τζαζ από έναν απίστευτο σαξοφωνίστα και ανηφορίζω την οδό Αγίας Σοφίας. Πλησιάζω τον εμβληματικό ναό της Του Θεού Σοφίας. Αρχιτεκτονικές μυρωδιές Κωνσταντινούπολης. Αυτό που συναντώ είναι κάτι πολύ όμορφο και συγκινητικό. Μπροστά μου λιτανεύεται μία εικόνα. Το άκουσμα των θυμιατών είναι ιδιαιτέρως επιβλητικό. Σε συνδυασμό με αυτά που ακούω από τους ψάλτες μεταφέρομαι σε βυζαντινά σοκάκια. Να, λοιπόν, που συχνά πυκνά συναντούμε θρησκευτικές πομπές-λιτανείες εικόνων και σκηνωμάτων αγίων, ακούγοντας το βυζαντινό μέλος. Οι θρησκευτικές αυτές πομπές γίνονται για πολλούς λόγους. Για να τιμηθεί με τον τρόπο αυτό η εορτή ενός αγίου ή ενός θρησκευτικού γεγονότος, για να «αγιαστεί» ο τόπος, για την ικεσία να χαρίσει ο Θεός υγεία στο λαό, ειδικά όταν αυτός μαστίζεται από μία μεταδοτική ασθένεια, για να βοηθήσει ο Θεός σε κάποια καιρικά φαινόμενα, όπως η αναβροχιά και για άλλους λόγους. 

Ιδιαιτέρως συγκινητική εικόνα. Οι εκκλησιαστικοί φορείς βγαίνουν εκτός ναών και προσεύχονται. Ένα μήνυμα αγάπης και ενδιαφέροντος για το ποίμνιο. Και να χαθείς θα έρθω να σε βρω είπε ο Κύριος και να που γίνεται πράξη. Να, λοιπόν, η πεμπτουσία της πίστης μας σκέφθηκα κατηφορίζοντας το στενό της οδού Παύλου Μελά. 

Το παιάνισμα της μπάντας του δήμου βίαια διέκοψε τις σκέψεις μου. Πνευστά και κρουστά όργανα παρουσιάζουν ένα εμβατήριο. Κατευθύνονται προς τον ναό. Θα συνοδεύσουν τη θρησκευτική πομπή τιμώντας με την παρουσία τους τον εορτασμό. 

Με την παρουσία της μπάντας όλα έγιναν πιο μεγαλοπρεπή, πιο φωτεινά. Όλα έγιναν ένα. Βυζαντινό μέλος, μπάντα, λαός, ιερείς, το άκουσμα κάποιων μουσικών από το βάθος της παράπλευρης οδού-μάλλον ροκ μπαλάντα παρουσιάζουν-μια μεγάλη γιορτή. Αυτό θα πει κοινωνία προσώπων. Πραγματικά ένα μεγαλείο μουσικής, ποίησης, ανθρώπινου βιώματος. 

Γέμισα ήχους και συναισθήματα. Αισθάνομαι πολύ όμορφα, μοναδικά. Γέμισε ο κόσμος ήχους!!! 

Είχα πολύ καιρό να ζήσω τέτοιου είδους εικόνες. Η τελευταία φορά που έζησα τέτοιες μουσικές στιγμές ήταν πριν τέσσερις, περίπου, μήνες. Όταν, μια ομάδα παιδιών κρατώντας τρίγωνα έψελναν τα κάλαντα. Από μαγαζί σε μαγαζί, από πόρτα σε πόρτα. Με τις φωνούλες τους και τα τριγωνάκια τους ομόρφαιναν την εορτή των Χριστουγέννων. Κάλαντα ψάλλονται, επίσης, την Πρωτοχρονιά, τα Φώτα και του Λαζάρου, στην πόλη της Θεσσαλονίκης. 

Τότε γεμίζει η πόλη για λίγες ώρες με μικρούς πλανόδιους μουσικούς που μας κάνουν πιο χαρούμενες τις εορτές. Ίσως, γιατί με την αθωότητά τους μας ταξιδεύουν στη δική μας παιδική ηλικία…Ίσως… 

Η μουσική εκτός στέγης σπάει ταξικές και κοινωνικές διακρίσεις, ταμπού και προκαταλήψεις. Δεν μετράνε καταγωγές και χρώμα δέρματος, η οικονομική ευρωστία ή η πενία. Όλοι γίνονται ένα. Από τον ερωτευμένο που κάνει καντάδα στην αγαπημένη του, εξομολογούμενος τον έρωτά του, μέχρι και την παρέα φίλων που σιγοτραγουδούν ψαρεύοντας στο λιμάνι της πόλης. Από τη λιτανεία με την παρουσία της μπάντας μέχρι και τον κάθε μορφής μουσικό που βρίσκεται σε κάθε γωνιά της πόλης, όλοι γίνονται ένα, μιας και ο ήχος ενώνει όλους με τον ίδιο τρόπο. Δίκαιη η μοιρασιά γλυκών αισθήσεων, αναμνήσεων, ονείρων! 

Και εγώ πλουσιότερος ήχων, εικόνων και σκέψεων, περιδιαβαίνω την πόλη, περιδιαβαίνοντας τη δική μου ζωή, κάνοντας όλα αυτά δική μου ιστορία.

Οι κληρικοί που θέλουν να υποδείξουν στον Πατριάρχη την απόφαση για Τυχικό

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο κληρικός Ευάγγελος Παπανικολάου σε ομιλία του στις 29 Ιουλίου 2025, που έχει δημοσιευθεί στο youtube, αναπαρήγαγε μία απαράδεκτη διάδοση που αφορά στην υπόθεση του Μητροπολίτη Πάφου Τυχικού. 

Είπε επί λέξει: «Διαδίδεται στην Κύπρο ότι λέει ο μεγάλος [εννοεί τον Αρχιεπίσκοπο Γεώργιο] ότι εάν, εάν ο Πατριάρχης δεν βγάλει την απόφαση κατά πως το θέλω εγώ, τότε εγώ θα μνημονεύσω τον Ονούφριο. Ωραία πράγματα, εκκλησιαστικά! Αν έχουμε λοιπόν τέτοιες καταστάσεις…». 

Ας γνωρίζει ο κληρικός Ευ. Παπανικολάου ότι ούτε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου είναι εκβιαστής ούτε ο Οικουμενικός Πατριάρχης είναι από εκείνους που εκβιάζονται. 

Αυτή η τάχα και «καταγγελία» του κληρικού Παπανικολάου, δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις και διάφορα προβλήματα. Χαρακτηριστικά, υπερασπιστές του Τυχικού κόπτονται τώρα ότι «ο Πατριάρχης δεν εκβιάζεται» από τον «κακό» Γεώργιο κ.ο.κ. Είναι δε αστείο το «εγώ θα μνημονεύσω τον Ονούφριο», γιατί ο Ονούφριος δεν είναι προκαθήμενος για να μνημονευθεί. Για την ακρίβεια ούτε ο ίδιος ξέρει τι είναι εκκλησιολογικά αυτή τη στιγμή. 

Πάνω στην ώρα ο κληρικός Λάμπρος Φωτόπουλος δημοσίευσε κείμενό του με τίτλο «Η περίπτωση του Μητροπολίτου Τυχικού και το Φανάρι», όπου ο κληρικός, ο οποίος στο παρελθόν έχει επικρίνει με σφοδρότητα το Φανάρι για τον «Οικουμενισμό» του και άλλα παρόμοια, τώρα προσβλέπει στο Φανάρι για να γλιτώσει ο Τυχικός! 

Παραθέτουμε στο Φως Φαναρίου ένα εκτενές άρθρο του κληρικού Λάμπρου Φωτόπουλου, με τίτλο: «Ένας αιώνας Οικουμενισμού». Η επίθεση τόσο στο Οικουμενικό Πατριαρχείο όσο και στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο είναι ανελέητη από τον κληρικό ο οποίος μας λέει τώρα: «Νομίζουμε ότι ο σοφός Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως Νέα Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης οφείλει να δικαιώσει τον άγιο Πάφου ώστε να διατηρηθεί ανέπαφη η εμπιστοσύνη όλου του Ορθοδόξου πληρώματος στο πρόσωπό του και να συνεχίσει να αποτελεί το ασφαλές καταφύγιο κάθε αδίκως διωκομένου κληρικού ή λαϊκού. Πιστεύουμε ότι η φαναριώτικη κουλτούρα δεν έχει εγκαταλείψει το Φανάρι!». 

Είναι σίγουρο ότι αποτειχισμένοι (Ζήσηδες) και προσκείμενοι (Φωτόπουλοι, Γκοτσόπουλοι κ.α.) έχουν αποδυθεί σε έναν αγώνα στήριξης του έκπτωτου μητροπολίτου Πάφου Τυχικού, προσπαθώντας με τον τρόπο τους να «εκβιάσουν» μια ευνοϊκή απόφαση για τον Τυχικό από το Φανάρι. 

Ο θεσμός του Οικουμενικού Πατριαρχείου είναι πολύ πάνω από τις φτηνές σκοπιμότητές τους. Και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σαρκώνει την ορθόδοξη εκκλησιολογία, που αυτοί οι κληρικοί θέλουν «δασκαλίστικα» – φευ! – να του υποδείξουν.