Παρασκευή 10 Ιουλίου 2020

ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ: "Κάθε πρωί μέσ’ στην Αγιά Σοφιά..."


Ο δίσκος «Για τη Ελένη» του Μάνου Χατζιδάκι κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1978, με ερμηνευτή το Στέλιο Μαρκετάκη.
Ένας ανεπιτήδευτα λαϊκός ερμηνευτής που μετά απ' αυτόν τον γνησίως λαϊκό δίσκο του Χατζιδάκι εξαφανίστηκε! Δε νομίζω ότι είχε και καμιά άλλη παρουσία στον χώρο του τραγουδιού. Άλλωστε αυτή ήταν αρκετή, θαρρώ. 
Η δεύτερη παρουσίαση αυτού του κύκλου τραγουδιών έγινε το 1986, με νέα ενορχήστρωση και με ερμηνεύτρια τη Μαρία Δημητριάδη. «Η καινούργια φωνή της με βοήθησε πολύ να ξαναβρώ την τραγικότητα που επιζητούσα να διαπερνάει τα απλοϊκά από μια πρώτη όψη τραγούδια μου», είχε πει τότε ο Μάνος Χατζιδάκις. 
Κάποια από τα τραγούδια «Για την Ελένη» τραγουδήθηκαν και από την Αλεξάνδρα στους δίσκους της «Η Αλεξάνδρα στα λαϊκά του Μάνου Χατζιδάκι» και «Η Αλεξάνδρα τραγουδά Μ. Χατζιδάκι - Β. Τσιτσάνη». 
Για σήμερα επιλέγουμε ένα από τα δώδεκα τραγούδια του δίσκου. "Νυχτερινός άγγελος", σε στίχους Μιχάλη Μπουρμπούλη.
Παραθέτουμε τις ερμηνείες του Στ. Μαρκετάκη, της Αλεξάνδρας και της Μαρίας Δημητριάδη. 



Κάθε πρωί μέσ’ στην Αγιά Σοφιά 
όταν κοιμούνται όλοι 
βγαίνει ένας άγγελος να δει 
βγαίνει να δει  
τη χαλασμένη Πόλη. 
Ψάχνει για φως μες στα σκοτεινά 
κι όπως γυρίζει μοναχός 
είν’ ένας άγγελος αϊτός 
που μας κοιτάζει απ’ τα βουνά. 
Ένας καπνός το βράδυ θ’ απλωθεί 
τον κόσμο να σκεπάσει 
κι όσα έχουν τώρα ξεχαστεί 
σε μια γραφή 
θα σκύψει να διαβάσει. 
Νύχτα βαθιά πάνω απ’ τα νερά 
φυσάει ο αγέρας δυνατός 
είν’ ένας άγγελος αετός 
που μες στον κόσμο προχωρά.


Πέμπτη 9 Ιουλίου 2020

Μια θεολογική προσέγγιση του π. Παν. Καποδίστρια στην ταινία "Η Θυσία" του Ταρκόφσκι


Του  Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Κυκλοφορήθηκε σε ανάτυπο αυτές τις μέρες του Ιουλίου 2020, η ευσύνοπτη μελέτη του π. Παναγιώτη Καποδίστρια "Θεολογία και κινηματογραφική αφήγηση στον Ταρκόφσκι. Ελευθερία, αγάπη και το νόημα της ύπαρξης στην ταινία Η Θυσία", προερχόμενη από τον τιμητικό επιμνημόσυνο Τόμο "Αγάπης Αντίδωρον. Μνήμη Μητροπολίτου κυρού Γερασίμου Φωκά", εκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Κεφαλληνίας, 2019. Η εν λόγω μελέτη περιέχεται στις σελίδες 257-268 του Τόμου και αποτελεί μια θεολογική προσέγγιση της κινηματογραφικής γραφής του μεγάλου αυτού σκηνοθέτη και σεναριογράφου εκ Ρωσίας. Η προσέγγιση αυτή του π. Π. Κ., μαζί με τη θεολογική ενατένιση τόσο του ποιητή κινηματογραφιστή, όσο και του αυτοθυσιαζόμενου ήρωα της ταινίας "Η Θυσία", είναι συνάμα ένα ποιητικότροπο κοίταγμα του Ταρκόφσκι και του ήρωά του Αλεξάντερ, γι' αυτό ακριβώς και η εργασία καταλήγει με ένα ποίημα, που απέρρευσε στο πλαίσιο της σύνταξής της, σχολιαστικό της αυταπαρνητικής διάθεσης που υμνωδείται τόσο εξαίσια στην ταινία. 
Η μελέτη π. Π. Κ. θα αναρτηθεί προσεχώς ψηφιακά. Μέχρι τότε αποσπάμε το καταληκτικό ποίημα, για να λάβετε γνώση. 


ΕΠΙΜΕΤΡΟ 
(Στίχοι σχολιαστικοί στην «Θυσία» του Ταρκόφσκι) 

ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΙΤΗΣ 
Νοσταλγία «Θυσίας»Ταρκόφσκι 

 Δεν έχουν πια τα όνειρα νύχτες λευκές 
 τον κούκο μόνο των Εσχάτων να ολολύζει 
 ώσπου το γάλα με φωνή παθητική συντρίβεται 
 υπέρ μας 
 χάμω 
 κι έκτοτε ξεχειλίζουν όλα στη λευκότη. 

 Στα όνειρα πάντα πετώ 
 χαιρέκακα με κόβω απ’ τις φωτογραφίες 
 κι απογαλακτίζομαι 
 σπίρτα πετώ στο σπίτι μου 
 συνήθης καυσοκαλυβίτης 
 κι ο κούκος αίφνης αναφλέγεται 
 συν τις κουρτίνες νοσταλγίες και την μπουγάδα. 

 Στα ύστερα να θυμηθώ 
 πριν κοιμηθώ 
 με τι κουβά 
 με τι νερό 
 ποτίζουν πάντα οι νεκροί το δέντρο της ανάστασης 
 σε τι θυσία καρπερή σχοινοβατεί ο κόσμος. 
 [π. Π. Κ., Μπανάτο Ζακύνθου, 12 Ιανουαρίου 2012]

Η ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΥΠΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΑΧΑ ΚΑΙ "ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΥΣ"


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Διαβάζουμε την ...ωραία ανακοίνωση:
«Τήν Παρασκευή 10 Ἰουλίου 2020 στόν Ἱερό Μητροπολιτικό Ναό Εὐαγγελιστρίας Πατρῶν θά τελεσθεῖ Ἱερά Ἀγρυπνία ἐπί τῇ ἱερᾷ μνήμῃ τῶν Ἁγίων Εὐφημίας τῆς Μεγαλομάρτυρος, Ὄλγας τῆς Ἰσαποστόλου, Παϊσίου τοῦ Ἁγιορείτου & Σωφρονίου τῆς Μονῆς Τ. Προδρόμου Ἔσσεξ Ἀγγλίας.»
Αυτό, κατά πολιόν ιεράρχη, ονομάζεται «Ελληνογερμανικός φούρνος Ο ΚΑΝΑΔΑΣ»!
Δυστυχώς οι αγρυπνίες κακοποιούνται βάναυσα από τους τάχα και «παραδοσιακούς», τύπου Αρχιμ. Αμβρόσιου Γκουρβέλου και του προϊσταμένου του μητροπολίτου Πατρών Χρυσοστόμου, ο οποίος έκανε αγρυπνία «γιά τήν Μεγάλη Ἐκκλησιά, τόν Ναό δηλ. τῆς Ἁγίας Σοφίας στήν Κωνσταντινούπολη, λόγῳ τῶν γνωστῶν δηλώσεων τοῦ τελευταίου καιροῦ ἀπό τήν γείτονα χώρα».
Στην ίδια λαϊκίστικη λογική γίνονται πια στη χώρα μας Αγρυπνίες: κάθε πρώτη Δευτέρα (κάθε μηνός), για παράδειγμα, κάθε Παρασκευή (που κάνει ο Πατρών στον Άγιο Ανδρέα), αγρυπνία για τις Πανελλαδικές, για τον κορωνοϊό (που έκανε – δυστυχώς! – το Άγιον Όρος), για «την σωτηρία της πατρίδος» (που κάνει ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος, όπως, φυσικά, αυτός εκλαμβάνει την «σωτηρία της πατρίδος»), αγρυπνία κατά του Gay Pride (από τον Θεσσαλονίκης Άνθιμο), αγρυπνία για την απελευθέρωση των δύο Ελλήνων Στρατιωτικών Αγγέλου Μητρετώδη και Δημητρίου Κούκλατζη που κρατούνταν για ένα διάστημα στην Αδριανούπολη,  αγρυπνία για τα ονομαστήρια αρχιερέως (ακόμα  – φευ! – και διακόνου!), αγρυπνία επί τη συμπληρώσει 24 ετών από τη μοναχική κουρά και χειροτονία του μητροπολίτου Ν. Κρήνης & Καλαμαριάς Ιουστίνου (sic), αγρυπνία  για την επέτειο τεσσάρων ετών από της εκλογής και χειροτονίας του μητροπολίτου Τρίκκης & Σταγών Χρυσοστόμου, αγρυπνία για την επέτειο Αγιοκατάταξης του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου στο Παλαιόκαστρο (αν είναι δυνατόν!), αγρυπνία επί τη Αλώσει της Κων/πόλεως, «επί τη επετείω της εορτής της Αλώσεως της Τριπολιτσάς», αγρυπνία από την Εστία Πατερικών Μελετών για την 9η επέτειο της (αλίμονο!) και επιλείψει γαρ με διηγούμενον ο χρόνος...
Η αγρυπνία στην Εκκλησία δεν είναι καταναλωτικό προϊόν ούτε επαφίεται στις ορέξεις του καθενός. Δυστυχώς κατάντησε από τους «παραδοσιακούς» επαναλαμβάνω, που θεωρούν την Εκκλησία τσιφλίκι τους, μια υπόθεση προσωποπαγής και – στην καλύτερη περίπτωση – δημοσιογραφικού χαρακτήρα.
Δεν καταδέχομαι να παραθέσω τις σχετικές αποδείξεις του Τυπικού, που ακυρώνουν πανηγυρικά όλες τις παραπάνω φαιδρές αυθαιρεσίες. Καλό θα ήταν όλοι αυτοί να διαβάσουν την «Διάταξη της Αγρυπνίας», του σοφού Ηγουμένου της Ι. Μονής Τατάρνης, Αρχιμ. Δοσίθεου Κανέλλου. 
Αν γνωρίζουν γράμματα...

Τρίτη 7 Ιουλίου 2020

ATHINA CACOURI: 1821 THE FOUNDING OF MODERN GREECE


Μόλις κυκλοφόρησε το βιβλίο 1821, The Founding of Modern Greece της Αθηνάς Κακούρη, που είναι η αγγλική απόδοση του γνωστού, από το 2013, 1821, Η αρχή που δεν ολοκληρώθηκε. 
Σύντομο και ευκολοδιάβαστο, αποτελεί καλή εισαγωγή για όποιον πλησιάζει πρώτη φορά την Ελληνική Επανάσταση, Η οπτική γωνία του είναι αυτή του Έλληνα, ο τρόπος που καλεί τον αναγνώστη να ονειροπολήσει και να θαυμάσει, να οργιστεί και να πονέσει, αλλά κυρίως να σκεφτεί, είναι γρήγορος και αποτελεσματικός, ενώ συγχρόνως τοποθετεί το πανευρωπαϊκής σημασίας γεγονός του Αγώνα μέσα στο πλαίσιο μιας γεωπολιτικής που τη ζούμε και σήμερα. 
Η Αθηνά Κακούρη μοιράζεται μαζί μας τη σκέψη που την ώθησε να μεταφράσει αγγλικά το βιβλίο της. 
«Οἱ λόγοι πού θέλησα νά μεταφραστεῖ τό «1821, Ἡ αρχή πού δέν ὁλοκληρώθηκε» εἶναι δύο: 
Ἡ Ἑλληνική Ἐπανάσταση εἶναι ἕνα πολύ μεγάλο γεγονός, ἀλλά ἡ πανευρωπαϊκή του ἐμβέλεια παραγνωρίζεται. Αὐτό εῖναι κρίμα μιά καί τό κῦμα τοῦ Φιλελληνισμοῦ ἦταν ἀπό τίς πιό μεγάλες στιγμές τῆς εὐρωπαϊκῆς συνείδησης. Εἶναι ὅμως καί κοντόφθαλμο, γιατί τά ὅσα ἴσχυαν στήν Ἐπανάσταση –οἱ ἀδυσώπητες συγκρούσεις συμφερόντων τῶν Μεγάλων Δυνάμεων– δέν ἔχουν πάψει νά ἐπηρεάζουν ὄχι ἁπλῶς τίς τύχες τῆς Ἑλλάδας ἀλλά καί τίς ζωές τῶν Εὐρωπαίων, διαρκῶς καί ἀδιακόπως, πότε χαλαρότερα καί πότε μέ μεγάλη ἔξαρση, ὅπως συμβαίνει σήμερα. Θεώρησα λοιπόν χρήσιμο νά ὑπάρχει στα ἀγγλικά μιά σύντομη περιγραφή τῆς Ἐπανάστασης, πού θά βοηθοῦσε ἕναν ἄνθρωπο τῆς ἐποχῆς μας νά δεῖ τί ἔγινε τότε καί ἔτσι νά καταλάβει τί διαδραματίζεται καί σήμερα.
Χρήσιμο δηλαδή σέ ἕναν ξένον, ἀλλά καί σέ πολλούς, πάρα πολλούς ἀπό μᾶς πού ἔχουμε φίλους ξένους, τούς ὁποίους θά θέλαμε νά βοηθήσουμε νά καταλάβουν τί εἴμαστε καί γιατί εἴμαστε ὅπως εἴμαστε καί κατά τί τά ὅσα ἔζησε τότε ὁ Ελληνισμός ἔχουν σημερινές ἀντιστοιχίες πού τούς ἀφοροῦν καί αὐτούς. Ὁ ἄλλος λόγος εἶναι τά παιδιά και τά ἐγγόνια μας. Ἔχουμε ἄλλη μιά Ἑλλάδα σκόρπια ἀνά τήν ὑφήλιο. Τά παιδιά καί τά ἐγγόνια μας στό ἐξωτερικό πιθανῶς μιλοῦν ἑλληνικά, ἐνδεχομένως ἴσως ξέρουν καί νά διαβάσουν – ἀλλά ὄχι ἄνετα καί ὄχι μέ εὐχαρίστηση. Ἔρχονται τό καλοκαίρι καί στίς μεγάλες γιορτές, στίς χαρές καί στίς θλίψεις τῆς οἰκογένειας. Ξέρουν ἴσως ὅτι εἶναι Ἕλληνες, ἤ ἐν μέρει Ἕλληνες, ἀλλά δέν ἔχουν ἰδέαν τί σημαίνει αὐτό. 
Ἡ ἀγγλική ἀπόδοση τοῦ «1821» εἶναι μιά μικρή συμβολή στήν προσπάθεια νά δοῦν τά παιδιά μας ἀπό ποῦ κατάγονται, τί φέρουν μέσα τους –διαχρονικά ὡς ἀταβιστικές ἀναμνήσεις καί ὡς πολιτισμό–, καθώς καί τίς ἰδιαιτερότητές τους ἐκεῖνες πού τούς ἔκαναν τό 1821, νά ἀπορρίψουν τήν κατώτερη κατηγορία ὅπου τούς εἶχαν ἐγκλωβίσει οἱ Ὀθωμανοί, καί μέ πολυαίμακτη προσπάθεια νά ἱδρύσουν ἕνα ἑλληνικό κράτος. 
Κοντολογίς δηλαδή, εἶναι μιά μικρή συμβολή στήν τεράστια προσπάθεια νά ἐφοδιαστεῖ ἡ γενιά τῶν παιδιῶν μας μέ τήν ἐπίγνωση τῆς ταυτότητάς τους, αὐτή δηλαδή πού θά τά βοηθήσει νά ζήσουν καλύτερα. Γιατί μόνον γνωρίζοντας καλά ποιός εἶσαι μπορεῖς νά ἀντικρίσεις καί τό διαφορετικό, τόν ξένον, τόν ἀλλοιώτικον, μέ ψυχική ἰσορροπία καί μέ δικαιοσύνη. 
Ἀθηνᾶ Κακούρη


1821: The founding of Modern Greece 
Συγγραφέας: ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ 
Μετάφραση: GEOFFREY COX 
Λογοτεχνική Επιμέλεια: ΔΑΦΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ 
Εκδόσεις: Πατάκη
Συνοπτική αλλά πλήρης και εξαιρετικά ευκολοδιάβαστη, αυτή η Ιστορία του εκπληκτικού Αγώνος της Ανεξαρτησίας και της δημιουργίας του Νεοτέρου Ελληνικού Κράτους, θα ενδιαφέρει τους Έλληνες της Διασποράς που τόσο οι ίδιοι όσο και τα παιδιά τους θα ήθελαν να καταλάβουν καλύτερα τη μακρινή πατρίδα τους∙ τους ξένους που κατοικούν μονίμως στην Ελλάδα ή περνούν εδώ τα καλοκαίρια τους, αλλά γνωρίζουν ελάχιστα για τον τόπο που τους φιλοξενεί∙ τον τουρίστα που θα ήθελε να πάρει μια ιδέα για το τι έγινε σ’ αυτήν εδώ την άκρη του κόσμου μετά από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και επίσης τους Έλληνες που θα ήθελαν κάποιος φίλος τους ή συγγενής τους στην Αμερική, στην Αυστραλία, στην Ευρώπη να μάθει –δίχως να πελαγώσει σε πολύ ιστορικό υλικό– πότε και πώς γεννήθηκε το σημερινό Ελληνικό Κράτος μέσα στις αδυσώπητες γεωπολιτικές συγκυρίες που ίσχυαν τότε ακριβώς όπως και σήμερα. 
The distinguished historian Michael Llewellyn-Smith, author of the classic Ionian Vision as well as a number of other important studies about modern Greece, writes about this book: 
The story of how the Greeks founded their independent state, through a mixture of bravery, persistence, skulduggery and guile, is an inspiring one, and there is no better time to tell it than the 200th anniversary of the outbreak of the Greek war of independence in 1821. 
Athina Cacouri’s new book, 1821: The Founding of Modern Greece, tells the whole complicated story, from the outbreak of war in March 1821 to the emergence of a nominally independent state, in an English language narrative adapted from her Greek original in terms suitable for a young readership. 
The main focus of her book, rightly, is the leading Greek personalities, ranging from the doughty warrior Theodore Kolokotronis, whose vivid words on the ‘torment’ of leading an army of Greeks she quotes, to the western-influenced Alexander Mavrocordatos (for whom Cacouri has little love), and above all the tragic figure of Ioannis Capodistrias, the ‘Governor’ or first President of Greece, who did all in his power, with meagre resources, to create a well governed modern state. He was assassinated in Nafplion on 27 September 1831. Capodistrias is the first hero of this book. The other is the Greek People, to whose developing national feeling the emergence of the Greek state is largely owed. In what will be a crowded market, the book holds its own by the vigour of its narrative and judgements, and Athina Cacouri’s knowledge and love of her native country and its people. 
Michael Llewellyn-Smith 
Born in 1928, in the town of Patras, Greece, Athina Cacouri has lived in Vienna, Austria and Philadelphia, USA, and mostly in Athens, Greece. She has children, grandchildren and great grandchildren. She has worked in a petroleum company, a shipping agency, in tourism and as a journalist and a translator. She has published four volumes of detective stories, eight historical novels, and three studies of history, all about Greece during the last two centuries. Her translation of Stephen Vincent Benét’s short story ‘The Devil and Daniel Webster’ and of Charles Dickens’s The Mystery of Edwin Drood, as well as her novels Primarolia, set in Patras at the end of the 19th century, and Thekli, set during the Balkan Wars of 1912-1913, have been awarded major literary prizes. Her most recent works are two studies of the political rift which divided Greece during World War I, and a fresh look at the Greek War of Independence, 1821, and the creation of the modern Greek state, a translation of which is the volume in hand.

Δευτέρα 6 Ιουλίου 2020

ΠΟΙΟΝ ΕΚΠΡΟΣΩΠΕΙ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΣΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ;


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Σύσσωμη η ηγεσία της Ρωσικής Εκκλησίας συγχαίρει δι’ επισήμων γραμμάτων τον μητροπολίτη Κυθήρων Σεραφείμ, επί τη συμπληρώσει 15ετούς αρχιερατικής διακονίας.
Τόσο ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος όσο και ο Υπουργός των Εξωτερικών της Ρωσικής Εκκλησίας, μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων, βρήκαν στην πραγματικότητα μια αφορμή να ευχαριστήσουν τον Κυθήρων Σεραφείμ για τη σταθερή υποστήριξη των θέσεων της Μόσχας στο ζήτημα της αναγνώρισης της Αυτοκεφαλίας της Ουκρανίας.
Όπως πολύ σωστά επισημαίνει ο Μόσχας Κύριλλος, η θέση του Κυθήρων υπέρ της Μόσχας είναι «ακλόνητος» και έχει διατυπωθεί κατ’ επανάληψιν δημοσίως.
Ο δε Κυθήρων απαντά στον Μόσχας ότι «καθηκόντως, ὡς ταπεινός Ἀρχιερεύς τῆς Μιᾶς Ἁγίας Καθολικῆς καί Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας συναλγῶ καί συστενάζω μεθ’ Ὑμῶν καί τῆς συντριπτικῆς πλειονότητος τῶν κατά τόπους Ἁγίων Αὐτοκεφάλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καί ἀπό πρώτης ὥρας ἐτάχθην ὑπέρ τῆς Ἱεροκανονικῆς διευθετήσεως καί ἀντιμετωπίσεως τοῦ Οὐκρανικοῦ ζητήματος καί κατά τῆς οὕτω πως ἐκχωρηθείσης ὑπό τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου «Αὐτοκεφαλίας τῆς Οὐκρανικῆς Ἐκκλησίας», βαρυνομένης ὑπό βαρυτάτων Κανονικῶν παραβάσεων καί παραβιάσεων καί τοιουτοτρόπως κλονιζομένης καιρίως τῆς ἑνότητος τῶν Αὐτοκεφάλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, ἀφ’ ὅτου ἀνετράπη ἐν προκειμένῳ ἡ Κανονική Τάξις ἐν τῷ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησιαστικῷ Χώρῳ.»
Τα ερωτήματα είναι αυτόματα:
Ποιον ακριβώς εκπροσωπεί ο Κυθήρων Σεραφείμ;
Την Εκκλησία της Ελλάδος στην οποία ανήκει και η οποία αναγνώρισε την Αυτοκεφαλία της Ουκρανίας; Προφανώς όχι.
Μήπως κάποια κυβερνητική θέση που συντάσσεται με την Μόσχα στο συγκεκριμένο ζήτημα; Σίγουρα όχι!
Μήπως εκφράζει το ποίμνιο του; Κατηγορηματικά όχι!
Άρα εκφράζει απλώς και μόνον τον εαυτό του, αλλά είναι αρχιερεύς κι αυτό του δίνει μια κάποια αξία, λόγω θέσεως.
Η αγωνία του για την ενότητα της Ορθοδοξίας δεν μπορεί να ληφθεί σοβαρά υπ’ όψιν. Ουδέποτε ασχολήθηκε με τις Διορθόδοξες Σχέσεις. Δεν έχει απολύτως καμία διορθόδοξη εμπειρία.
Επαναλαμβάνω παλαιότερη πρότασή μου: Να πάρει μεταγραφή για το Πατριαρχείο Μόσχας για να είναι εντός της «κανονικότητος». Ελπίζοντας, πάντα, ότι θα τον πάρει στην συνοδεία του ο Βολοκολάμσκ Ιλαρίων κατά το επόμενο ταξίδι του στο Βατικανό.

ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΣΚΙΑΘΑ ΣΤΑ ΑΡΑΒΙΚΑ ΣΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ RONI BOU SABA


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Στην μεγάλη αραβική εφημερίδα Al-Araby Al-Jadeed, στο σημερινό φύλλο (Δευτέρα 6 Ιουλίου 2020), δημοσιεύτηκαν στα αραβικά τρία ποιήματα του Πατρινού ποιητή Αντώνη Σκιαθά.  
Πρόκειται για τα ποιήματα «Φως» και «Το Δίκαιο της Συγκλήτου», από την συλλογή «Ευγενία» (2016), καθώς και το ανέκδοτο «Ο Αυχένας», ένα ποίημα με αφορμή την δολοφονία του Αφροαμερικανού Τζωρτζ Φλόυντ στις Η.Π.Α., που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων.
Είναι η πρώτη φορά που μεταφράζονται ποιήματα του Αντώνη Σκιαθά στα αραβικά.
Θυμίζουμε ότι ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ευρωπαϊκές και άλλες γλώσσες: Αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, αλβανικά, ρωσικά, βουλγαρικά, σερβικά, ισπανικά, ιταλικά, σουηδικά, ολλανδικά, δανέζικα. Αυτές οι μεταφράσεις των ποιημάτων του Α. Σκιαθά περιλαμβάνονται κυρίως σε ανθολογίες (όπως, π.χ.  GreeK Writers Today ή “WortundSpieleSportund Literaturim Griechenlandder Neuzeit”) ή έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά και εφημερίδες.
Επίσης, από τις πατρινές εκδόσεις «Πικραμένος» κυκλοφόρησε στα 2018 «Ο μόνος πιστός ένοικος» του Αντώνη Σκιαθά, μια τρίγλωσση ποιητική συλλογή και ταυτόχρονα ένα αισθητικό εκδοτικό γεγονός, καθώς περιλαμβάνει υδατογραφίες της Κατερίνας Καρκούλια. Η προσεγμένη μετάφραση των ποιημάτων του Α. Σκιαθά εδώ, είναι του Mario Dominguez Parra για την ισπανική και των Despina L. Crist και Robert L. Crist για την αγγλική γλώσσα. 
Τα ποιήματα που δημοσιεύονται σήμερα στην Al-Araby Al-Jadeed μετέφρασε από τα ελληνικά στα αραβικά ο Ρόνι Μπου Σάμπα, πτυχιούχος Αραβικής και Ελληνικής Φιλολογίας, Θεολογίας και υπ. Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο Ρόνι Μπου Σάμπα ήλθε το 2006 στην Ελλάδα και σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Από τότε χρονολογείται και η σχέση του με τους Πατρινούς ποιητές.


Από την εποχή των σπουδών του στην Πάτρα, ο Ρόνι Μπου Σάμπα ασχολείται συστηματικά με τις μεταφράσεις ελλήνων ποιητών στα αραβικά και πολλές μεταφράσεις του δημοσιεύονται σε φιλολογικά περιοδικά και εφημερίδες. 
Συνεργάζεται με την ευρείας κυκλοφορίας στον αραβικό κόσμο εφημερίδα Al-Araby Al-Jadeed. Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας απέστειλε τρία ποιήματα του Αντώνη Σκιαθά, τα οποία δημοσιεύτηκαν τόσο στην έντυπη όσο και στηνηλεκτρονική μορφή της αραβικής εφημερίδας, με ευμεγέθη φωτογραφία του Πατρινού ποιητή. 
Μέχρι τώρα ο Ρόνι Μπου Σάμπα έχει δημοσιεύσει μεταφράσεις του στα αραβικά των ποιητών: Νίκου Γκάτσου, Γιάννη Ρίτσου, Κωνσταντίνου Καβάφη, Οδυσσέα Ελύτη, Γιώργου Σεφέρη, Κικής Δημουλά, Ιουλίτας Ηλιοπούλου, Κωστή Μοσκώφ, Ολυμπίας Καράγιωργα, π. Παναγιώτη Καποδίστρια, ένα άρθρο μελέτη για τον Λίβανο στο ημερολόγιο του Σεφέρη κ.α.
Επίσης, έχει δημοσιεύσει ποιήματα των Πατρινών ποιητών: Μαρίας Λαϊνά, Έρσης Σωτηροπούλου, Βασίλη Λαδά και τώρα του Αντώνη Σκιαθά. Και έπεται συνέχεια...


Κυριακή 5 Ιουλίου 2020

ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΜΟΥΝΤΕΣ: Η ΑΝΤΟΧΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ – 20 ΕΤΗ ΜΕΤΑ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Από τις εκδόσεις Πρώτη Ύλη έχουμε στα χέρια μας ένα σημαντικό βιβλίο για τον σπουδαίο εκείνο Χιώτη θεολόγο, εκπαιδευτικό και ποιητή,  Ματθαίο Μουντέ (1935-2000), με τίτλο «ΜΜ - Η αντοχή της ποίησης - Είκοσι έτη μετά».
Είκοσι χρόνια, λοιπόν, από την αναχώρησή του και ογδόντα πέντε από την γέννησή του.
«Η παρακαταθήκη που μας άφησες έγινε βιβλίο στη μνήμη σου...», γράφουν εν είδει αφιέρωσης στον θείο τους, οι ανιψιές του Δέσποινα και Αλεξάνδρα. Συγκινητικό και το σημείωμα της αδελφής του Μουντέ, Αθηνάς, στην έκδοση.
Και πραγματικά αυτό το μικρού σχήματος βιβλίο, που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2020 (και η διανομή γίνεται από τις εκδόσεις «Πορφύρα»), αποτελεί ένα ποιητικό εγκόλπιο για τον αναγνώστη, από τον μύστη Ματθαίο Μουντέ.
Την επιμέλεια της έκδοσης έκανε ο Νίκος Δαββέτας, ο οποίος προλογίζει και την έκδοση και μας θυμίζει κάτι πολύ καίριο για το ήθος του δικού μας Μαθιού: «...γνώριζε τη ματαιότητα των επιγείων, αδιαφορούσε για την όποια τιμή ή αναγνώριση και απεχθανόταν την επίδειξη γνώσεων».
Το βιβλίο περιλαμβάνει ένα ανθολόγιο από την ποιητική παραγωγή του Ματθαίου Μουντέ, που καλύπτει σαράντα χρόνια (1957-1997).


Ποιήματα από τις συλλογές: «Παρακαταθήκη», «Ισόπεδος διάβασις», «Η αντοχή των υλικών», «Τα αντίποινα», «Νηπιοβαπτισμός».
Αλλά η έκδοση περιλαμβάνει και θαυμάσια ανέκδοτα ποιήματα και πεζά του Μουντέ για την γενέτειρά του Χίο, αυτοβιογραφικά σχόλιά του («Ο Ματθαίος Μουντές σε πρώτο πρόσωπο»), φωτογραφίες (1940-1997) που για πρώτη φορά, νομίζω, βλέπουν το φως της δημοσιότητας και, τέλος, κάποια κείμενα άλλων για τον Μουντέ: Μαριγώ Αλεξοπούλου, Άγγελος Αντωνόπουλος, Ιωσήφ Βιβιλάκης, Νίκη Ζαχαρίου, Γιάννης Λιγνάδης.
Ο Γιάννης Λιγνάδης κλείνει το βιβλίο με την δικαία αγιογραφία του ποιητή:
«Ματθαίος Μουντές: ως και τ’ όνομα αυτού βυζαντινόν.
Άνθρωπος καλός, δάσκαλος αγγελικός, ποιητής εκστατικός».
Χαίρομαι ιδιαιτέρως διότι «τα αυτιά» της έκδοσης περιλαμβάνουν ένα δικό μου κείμενο για τον Ματθαίο Μουντέ, τον οποίον πριν τον γνωρίσω ως ποιητή – μικρό παιδί ακόμα – τον άκουγα να μας ταξιδεύει στο Αιγαίο μ’ εκείνη την ανεπανάληπτη εκπομπή του, που πραγματικά είχε ρίζα και διάρκεια!
Στον Μουντέ θα επανερχόμαστε πάλι και πάλι. Είναι από τις μορφές του νεοελληνικού μας βίου που άφησαν χνάρι ισχυρό, κι ας μην ήταν στις προθέσεις του κάτι τέτοιο...


Σάββατο 4 Ιουλίου 2020

ΘΕΙΑ ΜΕΤΑΛΗΨΗ ΣΕ ΚΑΙΡΟΥΣ ΚΟΡΩΝΟΪΟΥ: ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗ, ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΛΑΒΙΔΕΣ, ΑΠΟΧΗ Ή ΑΡΧΑΙΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ;



Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Η πανδημία του κορωνοϊού έχει κινητοποιήσει τις Ορθόδοξες Εκκλησίες με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η αντιμετώπιση του πρωτοφανούς φαινομένου ποικίλλει.
Πολύς ο λόγος που γίνεται για τον τρόπο της Θείας Κοινωνίας, ειδικά, μάλιστα, μετά την απαγόρευση της από συγκεκριμένες κυβερνήσεις.
Οι Μητροπολίτες ευρωπαϊκών χωρών, που ανήκουν  στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, έλαβαν ρητή κυβερνητική απόφαση σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται η Θεία Μετάληψη, αλλά και η διανομή αντιδώρου. Γερμανία, Βέλγιο, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Ελβετία, υπάγονται σ’ αυτή την απαγόρευση. Εκεί δεν υπάρχουν περιθώρια μη συμμόρφωσης των Ορθοδόξων με τις αποφάσεις του κράτους.
Στην Αυστρία ο τοπικός Μητροπολίτης Αρσένιος εφήρμοσε την αρχαία πρακτική της Εκκλησίας, δηλ. την Θεία Μετάληψη χωρίς τη χρήση λαβίδας. Ο εμβαπτισμένος άρτος στον οίνο που λαμβάνει απευθείας στο στόμα του ο πιστός, είναι ο αρχαίος τρόπος της Θ. Μετάληψης, τον οποίο προτείνουν ως παραδοσιακό και ασφαλή συνάμα, πολλοί θεολόγοι.
Ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Ελπιδοφόρος εισήγαγε την χρήση ατομικής λαβίδας, μια πρακτική που επικρίθηκε και δεν έτυχε συνολικής εφαρμογής από τους ιεράρχες της Αμερικής.
Ο Μητροπολίτης Γερμανίας Αυγουστίνος προέτρεψε τους πιστούς να κάνουν υπομονή και να μην κοινωνούν, μέχρι να ανακληθεί η προσωρινή απόφαση της κυβέρνησης. Δεν θέλησε να εφαρμόσει κάποια από τις λύσεις που προτείνονται. Θεώρησε προτιμότερη την αποχή.  
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην πρόσφατη Σύνοδο στο Σαμπεζύ της Γενεύης, αποφάσισε πως το μυστήριο της Θ. Ευχαριστίας είναι αδιαπραγμάτευτο και δεν μπορεί να αλλάξει ο τρόπος μετάδοσής του. Μπορεί, όμως, κάποια Μητρόπολη να εφαρμόσει προς καιρόν κάποια εκκλησιαστική οικονομία, όπως λέγεται, πάντοτε σε συνεννόηση με το Φανάρι.
Ίσως οι πλέον ...πρωτότυπες και ασυνήθιστες, ταυτόχρονα, πρακτικές, εφαρμόζονται στο Πατριαρχείο Αντιοχείας και στο Πατριαρχείο Μόσχας.
Σε εγκύκλιο του Πατριάρχου Αντιοχείας Ιωάννη, ήδη από την αρχή της πανδημίας, έγινε λόγος για ατομική Θ. Κοινωνία, αποσυνδεδεμένη από την συμμετοχή στην Θεία Λειτουργία: 
"Προκειμένου να μην στερηθούν οι πιστοί την Θεία Ευχαριστία, κάθε ενορία ορίζει συγκεκριμένες ώρες για ατομική Κοινωνία σε όσους επιθυμούν να την λάβουν. Οι ιερείς προσφέρουν την κοινωνία επίσης σε όσους την χρειάζονται, όπως οι ασθενείς και οι ηλικιωμένοι στα σπίτια τους".
Η Ρωσική Εκκλησία συνέχισε κανονικά την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, εν μέσω της πανδημίας του κορωνοϊού, αλλά με τρόπους που εφηύρε προκειμένου να συμμορφώνεται προς τις υποδείξεις των υγειονομικών αρχών. 
Το Πατριαρχείο Μόσχας, με ανακοίνωσή του, έδωσε οδηγίες προς τους κληρικούς και για τον τρόπο που θα κοινωνούν πλέον τους πιστούς. Επικαλείται την ιστορική πρακτική της Ορθόδοξης Εκκλησίας σε συνθήκες επιδημιών, παραπέμποντας στον Σ.Β. Μπουλγκάκοφ (Εγχειρίδιο για τους ευλαβείς κληρικούς της Εκκλησίας), αλλά και στο «Πηδάλιον», δηλαδή στην ερμηνεία του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου στον ΚΗ’ κανόνα της ΣΤ' Οικουμενικής Συνόδου.


Η «παραδοσιακή» Εκκλησία της Ρωσίας δεν διστάζει να εφαρμόσει την εξής πρακτική: Οι ιερείς απολυμαίνουν σε οινόπνευμα (αλκοόλ) τις λαβίδες κατά τη διάρκεια της Θ. Κοινωνίας, μετά από κάθε πιστό που κοινωνά. Επιπλέον, οι λαϊκοί δεν σκουπίζουν τα χείλη τους στο κοινό για όλους μάκτρο, αλλά σε ξεχωριστά μαντήλια τα οποία έπειτα καίγονται. Οι μεταλαμβάνοντες δεν ασπάζονται το Άγιο Ποτήριο.
Ενδιαφέρον, επίσης, είναι το γεγονός ότι η Ρωσική Εκκλησία αποφάσισε να αυξήσει την ποσότητα της Θείας Κοινωνίας στους πιστούς για να σκοτώσει τον κορωνοϊό, λόγω του αλκοόλ που εμπεριέχεται σε αυτήν! Μια άποψη η οποία ελέγχεται επιστημονικώς. Κι ακόμα αποφάσισε πως το κρασί για τη Θεία Κοινωνία θα εμφιαλώνεται σε σκεύη μιας χρήσης. 
Όλα τα παραπάνω μας φέρνουν ενώπιον μιας νέας πραγματικότητας στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία μετά την παρέλευση του κορωνοϊού θα πρέπει σοβαρά να συζητήσει τον τρόπο μετάδοσης της Θ. Κοινωνίας στις μέρες μας, γιατί μπορεί να πάμε πια και στην εποχή του ΜΗ κοινού ποτηρίου! Η θεολογική πρόκληση είναι μεγάλη!
Είναι πολύ χαρακτηριστική θέση του Μητροπολίτη Νιγηρίας Αλέξανδρου, ο οποίος υπηρετεί στην Αφρική πάνω από 20 χρόνια και τώρα έρχεται αντιμέτωπος με την πανδημία του κορωνοϊού.
Υποστηρίζει πώς και στον τρόπο μετάδοσης της Θ. Κοινωνίας «μπορούμε να διακινδυνεύσουμε κάτι το νέο με την προϋπόθεση ότι έχουμε την θέληση και την αντοχή να πορευθούμε στο σκοτάδι και στην αβεβαιότητα. Αυτοί που τολμούν και βγαίνουν από τα τείχη είναι οι πραγματικοί ηγέτες της εκκλησιαστικής κοινότητας. Είναι εκείνοι που δεν προσπαθούν να κάνουν το παρόν βιώσιμο, αλλά εκείνοι που αγωνίζονται να κάνουν το μέλλον εφικτό, πραγματικότητα. 
Ας συνειδητοποιήσουμε ότι σαν πνευματικοί ηγέτες κάποιας κοινότητας, επισκοπής ή ενορίας, δεν έχουμε χρέος στο χθες ούτε και στο σήμερα. Το χρέος μας είναι στο αύριο, στο όραμα μιάς δυναμικής, ζώσας, περιεκτικής και ευαίσθητης στα ανθρώπινα Εκκλησίας, που μαθαίνει να ζει και στο περιθώριο για να μπορεί να αγκαλιάσει και τους πιο αδύναμους στην πίστη και ευάλωτους αδελφούς. Είναι καιρός να τολμήσουμε να βγούμε από τα τείχη της πόλης...»
Πάντως στις μέρες κορωνοϊού φαίνεται πως οι Ορθόδοξες Εκκλησίες υπέκυψαν στην λογική του ...αυτοσχεδιασμού.
Το βίντεο που ακολουθεί είναι λίαν εύγλωττο! Ο ισχυρός άνδρας της Ρωσικής Εκκλησίας, μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων, μετάδιδει την Θ. Κοινωνία απολυμαίνοντας την λαβίδα μετά από κάθε πιστό.


Παρασκευή 3 Ιουλίου 2020

Η ΟΠΕΡΑ "ΜΑΧΑΓΚΟΝΥ" ΤΩΝ ΜΠΡΕΧΤ - ΒΑΪΛ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΒΟΛΑΝΑΚΗ (ΒΙΝΤΕΟ)


Στα 1977, στην Εθνική Λυρική Σκηνή ανέβαινε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η όπερα «Μαχάγκονυ» των Μπέρτολντ Μπρεχτ και Κουρτ Βάιλ. 
Παραθέτουμε εδώ το συλλεκτικό, πλέον, πρόγραμμα εκείνης της παραγωγής και ένα βίντεο - ντοκουμέντο με σκηνές από τις δοκιμές της όπερας των Kurt Weill και Brecht "Austieg und Fall der Stadt Mahagony". Στις δοκιμές διηύθυνε ο Μάνος Χατζιδάκις, ενώ στην παράσταση ο Χανς Βέρνερ Πίντγκεν. 
Τη σκηνοθεσία υπέγραφε ο Μίνως Βολανάκης.
Συμμετείχαν οι: Βάσω Παπαντωνίου, Ζάχος Τερζάκης, Δημήτρης Καβράκος, Ανδρέας Κουλουμπής, Θέμης Σερμιέ, Κική Μορφωνιού, Μιχάλης Χελιώτης, Δημήτρης Στεφάνου κ.α. 



Πέμπτη 2 Ιουλίου 2020

ΕΝΑ ΠΟΛΥΤΙΜΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΑΝΟΛΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΚΟΥΜΗ


Τον Μάϊο του 2016 παρουσιάσαμε εδώ στην Ιδιωτική Οδό το μέγα εκδοτικό γεγονός του Κέντρου Ερευνών και Εκδόσεων, ήτοι την «Οδύσσεια» του Ομήρου σε μετάφραση του σπουδαίου φιλολόγου Μανόλη Χατζηγιακουμή. Μια έκδοση που για μας αποτελεί ποιητική πράξη και υπόθεση εθνικού περιεχομένου. Μια έκδοση που περιλαμβάνει και το πρωτότυπο ομηρικό κείμενο – αντικριστά με την μετάφραση – κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά. 

Αλλά εκδοτικό γεγονός αποτελεί και το «Ανθολόγιο Οδύσσειας», που κυκλοφόρησε το 2016, σε μια σοβαρή και επιμελημένη έκδοση και αποτελείται από τρία τομίδια! 
Παραθέτουμε στο τέλος και το Επίμετρο στο "Ανθολόγιο". 

Ο Μανόλης Χατζηγιακουμής μας εξηγεί το όλο εγχείρημα της ανθολόγησης στον Πρόλογο του έργου: 
"Στο παρόν υπό τον τίτλο «Ανθολόγιο Οδύσσειας» περιέχονται εκατόν ένα (101) Αποσπάσματα Μεταφρασμένα από ολόκληρη την Οδύσσεια (Ραψωδίες α-ω). Πρόκειται για Εκλογή με τα πιο χαρακτηριστικά, και καίρια, χωρία-αποσπάσματα του αρχαίου κειμένου, τα οποία είναι στην ουσία οι καθαυτό συνεκτικοί σπόνδυλοι του όλου επικού καμβά. Πολλά έχουν μιαν εμφανή αυτονομία, που επιβεβαιώνουν την άποψη ότι προϋπήρχαν ως αυτόνομες επίσης αφηγηματικές ενότητες πριν χρησιμοποιηθούν και ενταχθούν δομικά, με εξαιρετική μαεστρία και τέχνη, στο ενιαίο αφηγηματικό οικοδόμημα που ονομάζεται «Οδύσσεια». Η αυτοτελής εδώ παράθεση, με τους ειδικούς, πεποιημένους υπέρτιτλους, καθιστά τα ανθολογημένα αυτά Αποσπάσματα οιονεί αυθύπαρκτα ποιητικά σύνολα με αφηγηματική αυτοτέλεια και συγκεκριμένο κάθε φορά αφηγηματικό ποιητικό κέντρο. Σε ορισμένες περιπτώσεις η αυτονομία αυτή κτίζεται και με ειδικές τεχνικές παρεμβάσεις (προτάσσεται αναγκαίος στίχος από προηγούμενη διατύπωση του πρωτοτύπου, γίνονται ενωτικές συντμήσεις με παράλειψη συνειρμικών στο πρωτότυπο μυθοποιητικών ή άλλων παρεκβάσεων, επιλέγεται αρχική ή καταληκτική ισχυρή στίξη, αντί της χαλαρότερης του πρωτοτύπου, άνω τελείας ή κόμματος, και άλλα σχετικά). Έτσι, η παρούσα Εκλογή-Ανθολόγιο δεν δίνει μόνο τη δυνατότητα να περιηγηθεί και να απολαύσει κανείς, σε μικρό χρόνο, όλη την ποιητική και αφηγηματική πεμπτουσία της Οδύσσειας, αλλά λειτουργεί και ως μία περίπου σύγχρονη Ποιητική Συλλογή (και στα Πρωτότυπα και στα Μεταφρασμένα Αποσπάσματα) πεποιημένη με βάση το ίδιο το πρωτότυπο, και στην οποία εγγράφεται αναμφισβήτητα και η οποιαδήποτε προσωπική αντίληψη και ευαισθησία (κάτι αντίστοιχο, αλλά προς την αντίθετη κατεύθυνση, με την πεποιημένη εκδοτική φόρμα του Πολυλά στους «Ελεύθερους Πολιορκημένους» του Σολωμού). Ο κύριος αυτός τόμος (ως Αʹ), ο υποτιτλούμενος «Αποσπάσματα Μεταφρασμένα», συνοδεύεται από δύο ακόμη παράλληλους και ομοιόσχημους, οι οποίοι μορφοποιούν ως τρίτομη την μικρή, και από μιαν άποψη περισσότερο ευέλικτη, αυτή Έκδοση. Ο ένας (ως τόμος Βʹ), με τον προσδιοριστικό υπότιτλο «Τα Πρωτότυπα Κείμενα», περιέχει τα αντίστοιχα αρχαία αποσπάσματα, με τους ίδιους ακριβώς (νεοελληνικούς) υπέρτιτλους και την ίδια ακριβώς αρίθμηση. Ο άλλος (ως τόμος Γʹ), με τον τίτλο «Σχόλια και Αναλύσεις», περιλαμβάνει σχόλια και παρατηρήσεις για την κάθε μία (από τις 24 Ραψωδίες) χωριστά, την ένταξη (και ανάδειξη) των Αποσπασμάτων στα επιμέρους αφηγηματικά δεδομένα, αλλά και σχόλια για τη σύνολη αφηγηματική τεχνική, την επική αφήγηση και την εν γένει λογοτεχνικότητα του έπους.


Με την ευκίνητη, μικρόσχημη αυτή εκδοτική μορφή που κατατίθεται εδώ (σε αντίθεση με την ενιαία μεγάλη Φιλολογική Έκδοση, με την Εισαγωγή, τη Μετάφραση, το Πρωτότυπο, τα καθαυτό Ερμηνευτικά Σχόλια) δίνεται η δυνατότητα είτε να αφουγκραστεί κανείς μόνο τα ρυθμικά και λεκτικά σήματα της Νεοελληνικής απόδοσης είτε την αποκαλυπτική πυκνότητα και παραστατικότητα του πρωτοτύπου ή και τα δύο παράλληλα (με τη δυνατότητα καταφυγής πάντοτε και στην πλήρη μεγάλη Έκδοση). Ακόμη, εξίσου σημαντικό, δίνεται η δυνατότητα, με τις αναλύσεις και τα σχόλια, να αποκαλυφθούν τα κρυμμένα μυστικά μιας μεγάλης αφηγηματικής τέχνης, η οποία αποτελεί έκτοτε την αρχέγονη μήτρα οποιασδήποτε μετέπειτα λογοτεχνικής έκφρασης. Τα Σχόλια αυτά, διαφορετικά από τα ακραιφνώς φιλολογικά και ερμηνευτικά της μεγάλης Φιλολογικής Έκδοσης, βοηθούν στο να γίνει περισσότερο αντιληπτή και κατανοητή η περίτεχνη και ευφάνταστη πράγματι πλοκή του μοναδικού αυτού αφηγηματικού αριστουργήματος. Η ιδέα της Ανθολόγησης αυτής γεννήθηκε με την έναρξη της Μετάφρασης (1992). Οι επιμέρους επιλογές οριστικοποιούνταν με το πέρας κάθε Ραψωδίας και με μετατροπή των ίδιων συνήθως πλαγιότιτλων σε υπέρτιτλους. Έτσι, το Ανθολόγιο οικοδομήθηκε σταδιακά και παράλληλα μέσα από τα ίδια τα σπλάγχνα της συνολικής μετάφρασης. Τα δημοσιευόμενα εδώ κατ’ εκλογήν από όλη την Οδύσσεια Αποσπάσματα (Μεταφρασμένα και Πρωτότυπα) αναδεικνύουν το κάλλος και την παραστατική δύναμη (σχεδόν κινηματογραφική) ενός ανεπανάληπτου προφορικού ποιητικού κόσμου και αποκαλύπτουν μια σπάνια αφηγηματική τέχνη, προσωπική και συλλογική, που έχει αφήσει ανεξίτηλη τη σφραγίδα της στην οικουμενική ανθρώπινη Ιστορία."


Τετάρτη 1 Ιουλίου 2020

Η ΙΟΥΛΙΤΑ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ ΩΣ ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ


Η Ιουλίτα Ηλιοπούλου είναι συνοδίτης. 
Ως εκ τούτου παραπέμπουμε σήμερα, επί τη ευσήμω ημέρα των γενεθλίων της, στις 255 αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για εκείνη. 
Παραμένει η ίδια ο ορισμός της Μουσικής Ποιητικής. 
Χωρίς εκπτώσεις και κρατούμενα...
Κυκλοφορεί ανάμεσά μας, αλλά κρύβεται καλά στον κόσμο της ποίησης...
Μάλλον εκεί αισθάνεται ασφαλής...
Μα κι εμείς στην ποίηση της καταφεύγουμε για να λυτρωθούμε από την περιρρέουσα ασχήμια. 
Πολλά τα έτη της!
Π.Α.Α.


Related Posts with Thumbnails