ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΙΣΛΑΜ ΤΟΥ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΒΛΑΧΟΥ ΤΟΥ ΚΡΗΤΟΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Με αφορμή το δημοσίευμα του αγαπημένου της Ιδιωτικής Οδού Σταύρου Ζουμπουλάκη στην εφημερίδα Καθημερινή της Κυριακής (6-5-2018) σχετικά με την αντιϊσλαμική γραμματεία των χρόνων της Τουρκοκρατίας και με την πρόσφατη έκδοση με τίτλο: Γερασίμου Βλάχου τοῦ Κρητὸς (1607-1685), Μητροπολίτου Φιλαδελφείας, Περὶ τῆς τοῦ Μωάμεθ θρησκείας καὶ κατὰ Τούρκων, Κριτικὴ ἔκδοση, εἰσαγωγὴ καὶ σχόλια Ἀστέριος Ἀργυρίου, Ἡράκλειο 2017, θα πρέπει να αναφέρω με έμφαση, για την ιστορία, ότι η έκδοση αυτή δεν φέρνει στο φως για πρώτη φορά το συγκεκριμένο έργο, όπως υποστηρίζει (σ. ιβ΄) ο εκδότης του κειμένου, καθώς είχε ήδη προ ετών προηγηθεί η πρώτη του έκδοση (editio princeps). 

Πρόκειται για το εκτενέστατο άρθρο της Δρος Ελένης Χατζόγλου - Μπαλτά, στο οποίο γίνεται η κριτική έκδοση του κειμένου, συνοδευόμενη από εισαγωγή και σχόλια, και το οποίο δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Ἐπετηρὶς τῆς Ἑταιρείας Βυζαντινῶν Σπουδῶν», τόμος ΝΔ΄, 2010-2013, σελ. 19-106. 

Στην πρόσφατη έκδοση του κειμένου δεν γίνεται καμία αναφορά στην πρώτη του έκδοση, στην οποία θα έπρεπε να κάνει μνεία ο εκδότης για λόγους φιλολογικής και ιστορικής ακρίβειας.
Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί μία σύμπτωση: 
Ο τόμος με την εργασία της Έλενας Χατζόγλου περιλαμβάνει επιστημονικές εργασίες μέχρι το 2013, τη χρονιά, δηλαδή, που στο περιοδικό "Θεολογία" (84,1 σ. 133-166) δημοσιεύεται άρθρο του καθηγητή Αστέριου Αργυρίου, με τίτλο: "Η ελληνική πολεμική και απολογητική γραμματεία έναντι του Ισλάμ κατά τους χρόνους της Τουρκοκρατίας". Ο καθηγητής Αργυρίου στο κείμενό του τονίζει πως η έκδοση του εν λόγω έργου, όπως και του "Κατά Ιουδαίων", του Γερασίμου Βλάχου του Κρητός "θα ήταν χρησιμότατη"! Και πράγματι μόλις είχε συμβεί από την Έλενα Χατζόγλου.
Να σημειώσουμε, ακόμα, πως τα δύο αυτά έργα του Γερασίμου Βλάχου είχε ανακαλύψει σε κώδικα της Μονής Ξενοφώντος του Αγίου Όρους, ο αείμνηστος καθηγητής Μ.Ι. Μανούσακας και είχε κάνει σχετική ανακοίνωση το 1954. 

ΤΟ ΝΕΟ ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΣΤΕΠΑ" ΜΕ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ ΚΑΙ ΠΛΟΥΣΙΑ ΥΛΗ

Ο χαλκέντερος Δημήτρης Τριανταφυλλίδης συνεχίζει ακάθεκτη την μοναχική πορεία του στις στέπες της ρωσικής ιστορίας, διανόησης, λογοτεχνίας, τέχνης και εν τέλει ομορφιάς. 

Έφτασε κιόλας στο 9ο τεύχος του περιοδικού ΣΤΕΠΑ – Επιθεώρηση Ρωσικού Πολιτισμού, με ένα ογκώδες (420 σελίδες), πολύτιμο (μεταφράσεις και μελέτες) και, σε μεγάλο βαθμό, μοναδικό στην βιβλιογραφία υλικό. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια αναλυτικά τα περιεχόμενα του τεύχους, το οποίο περιλαμβάνει και ένα ξεχωριστό αφιέρωμα στον Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του (1918) και τα 10 από το θάνατό του (2008). 

Η δική μας συμβολή στο αφιέρωμα αυτό, θίγει την πολύ δυνατή σχέση του Σολζενίτσιν με τον μεγάλο ρώσο θεολόγο της Διασποράς, π. Αλέξανδρο Σμέμαν. 

Στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία έχουν από δεκαετίες εκδοθεί βιβλία-μαρτυρίες πρώην κρατουμένων στα Γκουλάγκ. Εξαιρουμένων των βιβλίων του Α. Σολζενίτσιν, της Μαργκαρέτε Νόυμαν και του Β. Σαλάμοφ, που διαθέτουμε σε ελληνική μετάφραση, τα βιβλία αυτά είναι παντελώς άγνωστα στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Με το σχετικό αφιέρωμα του νέου τεύχους του περιοδικού Στέπα ο αναγνώστης έχει ενώπιον του ένα σημαντικό υλικό για να κατανοήσει την λογοτεχνία των Γκουλάγκ κι ακόμα να ανακαλύψει το θέμα «Οι Έλληνες στα Γκουλάγκ». 

Ευχόμαστε από καρδιάς η Στέπα ν’ ανθεί και φέρει κι άλλο σε καιρούς αυχμηρούς, μ’ εμάς συνοδοιπόρους ταπεινούς. 

Π.Α.Α.

Περιοδικό Στέπα - Τεύχος 9 - Περιεχόμενα by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΔΟΚΙΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΤΑΥΡΟ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ

Στην 15η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, την Κυριακή 6 Μαϊου 2018, πραγματοποιήθηκε η  παρουσίαση του βιβλίου του Σταύρου Γιαγκάζογλου "ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ -  Δοκίμια για τον διάλογο θεολογίας και πολιτισμού"(εκδόσεις ΔΟΜΟΣ). 

Ομιλητές: 

-Χρυσόστομος Σταμούλης, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ 

-Ισίδωρος Ζουργός, Συγγραφέας  

-Δημήτρης Μαυρόπουλος, Εκδότης-συγγραφέας 

και ο συγγραφέας του βιβλίου. 

Γιαγκάζογλου Σταύρος ΣΤΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Τα Θρησκευτικά και το Σ.τ.Ε. 

Η Εταιρεία Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου και ο ΄Ομιλος “Αριστόβουλος Μάνεσης” διοργανώνουν δημόσια συζήτηση με θέμα «Το μάθημα των Θρησκευτικών υπό το φως της πρόσφατης απόφασης 660/2018 Ολομ. του Σ.τ.Ε» την Τετάρτη 9 Μαΐου 2018, ώρα 18.30, στο Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών (Οδ. Ακαδημίας 60), σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα: 

Εισηγήσεις: 

- Θεόδωρος Παπαγεωργίου, Ειδικός Νομικός Σύμβουλος Εκκλησίας της Ελλάδος 

- Γιώργος Σωτηρέλης, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου ΕΚΠΑ, Πρόεδρος του Ομίλου «Αριστόβουλος Μάνεσης» 

Παρεμβάσεις: 

- Κωνσταντίνος Μενουδάκος, Πρόεδρος Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, Πρόεδρος του Σ.τ.Ε. ε.τ. 

- Γεώργιος Σταυρόπουλος, Πρόεδρος Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Αντιπρόεδρος του Σ.τ.Ε. ε.τ. 

- Εμμανουήλ Περσελής, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ 

- Σταύρος Γιαγκάζογλου, Επικ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ. 

Tη συζήτηση θα συντονίσει ο Ομ. Καθηγητής Ι. Μ. Κονιδάρης, Πρόεδρος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου.

Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Πρόεδρος του Δ.Σ.Α. Δημήτρης Βερβεσός.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ …ΣΕΡΓΙΑΝΙΖΕΙ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Έχουμε εκφράσει επανειλημμένως και σε όλους τους τόνους την αντίθεσή μας στην περιαγωγή ιερών λειψάνων και κειμηλίων, ανά την ελλαδική επικράτεια. 

Φυσικά το φαινόμενο έχει πλέον επικρατήσει και δεν είναι πια αναστρέψιμο. 

Τα ιερά λείψανα αποτελούν – φευ! – την «ατραξιόν» μιας πανηγύρεως. 

Πολλές ανά την Ελλάδα Μητροπόλεις και ενορίες, για να προσδώσουν «αίγλη» και μια διαφορετική …νότα στην τοπική πανήγυρη, μεταφέρουν ιερά λείψανα, εικόνες, αντίγραφα εικόνων, ιερά κειμήλια, χωρίς κανένα ιδιαίτερο λόγο. Έτσι, για να «στολίσουν» τα πανηγύρια τους. Αφήνουμε στην άκρη την οικονομική παράμετρο του θέματος – που βέβαια δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητη - και εστιάζουμε στο γεγονός της χρησιμοποίησης των ιερών λειψάνων, χάριν προσωπικών και δημοσίων σχέσεων. 

Στην εποχή της εύκολης και γρήγορης επικοινωνίας τι νόημα έχει, για παράδειγμα, η μεταφορά της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου στην Αθήνα, προς προσκύνησιν; 

Από 17 έως 24 Μαΐου 2018, η Τιμία Κάρα του Αγίου Ανδρέου θα μεταφερθεί από την Πάτρα στον Πειραιά (μόλις δυο ώρες δρόμος με το αυτοκίνητο), για να «πλαισιώσει» τις εορταστικές εκδηλώσεις του Ι. Ναού Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Πειραιώς. 

Πρόκειται για μια ακόμα απαράδεκτη ενέργεια του Μητροπολίτου Πατρών Χρυσοστόμου, επί των ημερών του οποίου η Τιμία Κάρα βγήκε …σεργιάνι στην ελλαδική επικράτεια. 

Ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ γνωρίζει πολύ καλά ότι κάτι τέτοιο δεν θα το έκανε ο μακαριστός Πατρών Νικόδημος, με τον οποίο συνδεόταν από παλιά. 

Η επανακομιδή της Τιμίας Κάρας του Αποστόλου Ανδρέου στον τόπο του μαρτυρίου του, την Πάτρα, από τη Ρώμη έγινε στις 26 Σεπτεμβρίου 1964. Για την ιστορία καταγράφουμε πότε η Τιμία Κάρα εξήλθε των Πατρών, σ’ αυτά τα πενήντα τέσσερα χρόνια, προκειμένου να μεταφερθεί σε άλλες χώρες που τιμούν ιδιαιτέρως τον Πρωτόκλητο. Συγκεκριμένα: 

- Επί Μητροπολίτου Πατρών Κωνσταντίνου (Πλατή) – ο οποίος είναι και ο ιεράρχης επί των ημερών του οποίου επέστρεψε η Κάρα - η Κάρα του πολιούχου Αγίου Ανδρέου μεταφέρθηκε στην Κύπρο το 1967, επί αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'. Τότε είχε εκτεθεί για προσκύνημα στη Μονή του Αποστόλου Ανδρέα στην κατεχόμενη σήμερα Καρπασία και η υποδοχή της Κάρας είχε γίνει στο λιμάνι της Αμμοχώστου. 

- Επί Μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου (Βαλληνδρά), η Κάρα ταξίδεψε και πάλι στην Κύπρο (1987) και στη Ρουμανία (1996). Στο Ιάσιο υποδέχθηκε την Κάρα ο τότε Μητροπολίτης Μολδαβίας, νυν Πατριάρχης Ρουμανίας Δανιήλ. Επίσης, η Κάρα μεταφέρθηκε στο Κίεβο της Ουκρανίας το 2001, οπότε την συνόδευσε ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος. Στην τριαντάχρονη αρχιερατεία του Πατρών Νικοδήμου (1974-2004), η Τιμία Κάρα εξήλθε της πόλεως τρεις φορές και μεταφέρθηκε σε χώρες που θεωρούν τον Απόστολο Ανδρέα φωτιστή τους. Ποτέ δεν μεταφέρθηκε σε άλλη πόλη εντός Ελλάδος. 

-Επί Μητροπολίτου Πατρών Χρυσοστόμου (Σκλήφα), και σε ένα διάστημα δεκατριών ετών η Κάρα μεταφέρθηκε στη Ρουμανία (2011), στην Κύπρο (2013) και – για πρώτη φορά – σε Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος: Μητρόπολη Σερρών (2008), Μητρόπολη Καισαριανής (2012), Μητρόπολη Μαντινείας (2014), Μητρόπολη Πειραιώς (2018). 

Επίσης, επί ημερών του νυν Μητροπολίτου Χρυσοστόμου μεταφέρθηκε – για πρώτη φορά εκτός Πατρών – στη Ρωσία ο Σταυρός του μαρτυρίου του Πρωτοκλήτου και σε μια μεγάλη περιοδεία εκτέθηκε σε προσκύνημα από τους πιστούς στην Αγία Πετρούπολη, στη Μόσχα, στο Κίεβο της Ουκρανίας και στο Μινσκ της Λευκορωσίας. Η περιοδεία αυτή δεν ήταν τυχαία. Εξυπηρέτησε μια συγκεκριμένη πολιτική της Ρωσικής Εκκλησίας. Την πολιτική της ανάδειξης της εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου Μόσχας σε χώρες πέρα από την Ρωσία και όχι μόνο… 

Οι Πατρινοί δεν ενδιαφέρονται πλέον για το …σεργιάνι της Κάρας. Έχει χαθεί – δυστυχώς – η αίσθηση του ιερού θησαυρού των Πατρέων. Οπότε ακωλύτως και ανεμποδίστως μπορεί να μεταφερθεί πια οπουδήποτε, αρκεί να εξυπηρετούνται οι δημόσιες σχέσεις των κομιστών. Κρίμα…

Η ΕΠΕΤΕΙΑΚΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΗΣ ΚΟΑ / ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών έκλεισε αισίως τα 75 της χρόνια και τα γιόρτασε με μια θαυμάσια συναυλία στην αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, στην Παρασκευή 4 Μαΐου 2018. 

Το πρόγραμμα άκρως ελκυστικό: 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΡΟΥΠΟΣ (γεν. 1942) 

Οι επτά αθάνατες αρετές (παραγγελία της Κ.Ο.Α., α’ παγκόσμια εκτέλεση) 

Θέμα: τραγούδι

Παραλλαγή 1: πνευματικότητα

Παραλλαγή 2: ευαισθησία

Παραλλαγή 3: τόλμη

Παραλλαγή 4: ταπεινοφροσύνη

Παραλλαγή 5: επιμονή

Παραλλαγή 6: ολιγάρκεια

Παραλλαγή 7: γενναιοδωρία

ΛΟΥΝΤΒΙΧ ΒΑΝ ΜΠΕΤΟΒΕΝ (1770 – 1827) 

Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ.5 σε μι ύφεση μείζονα, έργο 73 «Αυτοκρατορικό» 

Allegro 

Adagio un poco mosso – 

Rondo: Allegro ma non troppo 

ΝΙΚΟΣ ΣΚΑΛΚΩΤΑΣ (1904-1949) 

Ἀρχαῖον ἑλληνικὸν ἐμβατήριον (1946-47) 

ΝΙΚΟΣ ΣΚΑΛΚΩΤΑΣ (1904 – 1949) 

Μικρή Συμφωνία (Sinfonietta) σε σι ύφεση μείζονα 

Andante sostenuto – Allegro 

Andantino tristesso 

Scherzino: Molto vivace 

Finale: Vivacissimo 

Στέφανος Τσιαλής, Μουσική Διεύθυνση 

Ανατόλ Ουγκόρσκι, Σολίστ

Ο Ανατόλ Ουγκόρσκι - συνομήλικος της ΚΟΑ, ήτοι 75 ετών - στο κοντσέρτο του Μπετόβεν ήταν εκπληκτικός! Έσταζε μουσική και ενσυναίσθηση το παίξιμό του. Το κοινό δικαίως τον αποθέωσε και εκείνος μας χάρισε ένα Σκριάμπιν για σόλο πιάνο και αριστερό χέρι! Από τη στόφα των πιανιστών που δύσκολα συναντάς πια...

Αξίζει να σημειωθεί πως ο Ανατόλ Ουγκόρσκι, έχει ερμηνεύσει ξανά το «Αυτοκρατορικό» με την ΚΟΑ, υπό τον Αλέξανδρο Συμεωνίδη, το 1994 στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού. 

Τα έργα του Ν. Σκαλκώτα απόλυτα ταιριαστά με τον πανηγυρικό χαρακτήρα της επετειακής συναυλίας. Τα εξέλαβα ως ένα προανάκρουσμα του έτους Σκαλκώτα, που υποθέτω ότι θα είναι το 2019, με αφορμή τα 70 χρόνια από τον θάνατό του. 

Το έργο του Γιώργου Κουρουπού, αφιερωμένο στον Δημήτρη Μητρόπουλο, ήταν αυτό που περιμέναμε να ακούσουμε με λαχτάρα. Γιατί ο Μητρόπουλος παραμένει πάντα μέσα μας ένας τεράστιος μουσικός και ένας οικουμενικός έλληνας, όλος αρετή! Η σύνθεση του Κουρουπού δικαίωσε τις προσδοκίες μας, τόσο ως προς την σύλληψη όσο και ως προς την εκτέλεση. 

Δεν ξέρω αν ο Γ. Κουρουπός όταν συνέλαβε τις "επτά αρετές" του Μητρόπουλου, είχε υπ' όψιν του ότι ο αριθμός 7 θεωρείται ιερός και συμβολικός τόσο στην Αρχαίο Ελλάδα, όσο και στον Χριστιανισμό. Πάντως η ιερότητα ταιριάζει στον μύστη Δ. Μητρόπουλο.

Ο Δημήτρης Μητρόπουλος με τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη, ο οποίος και έδωσε στην ΚΟΑ το σημερινό της όνομα. 

Ο ίδιος ο συνθέτης έγραψε στο πρόγραμμα για το έργο του: 

«Τον Δημήτρη Μητρόπουλο γνώρισα από κοντά στα δώδεκα μου χρόνια. Από τότε τον αγαπούσα και τον θαύμαζα, χωρίς ίσως να είμαι ακόμη σε θέση να καταλάβω ακριβώς το αληθινό του μέγεθος.

Όταν, πριν ένα χρόνο περίπου, ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΚΟΑ κύριος Στέφανος Τσιαλής μου ζήτησε να γράψω ένα έργο για την επέτειο των εβδομήντα πέντε χρόνων από την ίδρυση της Ορχήστρας, ο νους μου πήγε αμέσως στον Δημήτρη Μητρόπουλο, που ήταν ο πρώτος μαέστρος της «Συμφωνικής Ορχήστρας του Ωδείου Αθηνών»-πρόπλασμα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών. Ήθελα να είναι ένα έργο-ύμνος στο μεγαλείο ενός καλλιτέχνη, που είναι για μένα πρότυπο ανθρώπου και μουσικού. 

Η μεταφορική ερμηνεία της μουσικής είναι πάντοτε παρακινδυνευμένη και πάντως οπωσδήποτε υποκειμενική. Η Μουσική είναι ένα οργανωμένο σύνολο ήχων, που μπορεί να γεννά εντελώς διαφορετικές σκέψεις και ανόμοια συναισθήματα στον κάθε ακροατή. Δεν δίστασα ωστόσο να «καταγράψω» τις «επτά αρετές» του Δημήτρη Μητρόπουλου, σε μορφή «θέμα και παραλλαγές». Το θέμα του έργου θα ήταν ένα από τα τραγούδια του συνθέτη Μητρόπουλου, σε ποίηση Κ. Π. Καβάφη. Η κάθε παραλλαγή θα απέδιδε μία από τις πολλές και χαρακτηριστικές αρετές του ανθρώπου και μαέστρου Μητρόπουλου. 

Φρόντισα η κάθε παραλλαγή να έχει κάτι ιδιαίτερο, που να προσάδει στον τίτλο της: Στην «πνευματικότητα», επεδίωξα μια εκζήτηση στις συνηχήσεις των οργάνων και μια απρόσμενη μεταμόρφωση του χαρακτήρα του θέματος. Στην «ευαισθησία», αντιπαραβάλλω δύο στοιχεία: ένα λυρικό-εκφραστικό κι ένα παιγνιώδες-δυναμικό, που είναι η άλλη όψη του πρώτου. Στην «τόλμη», με το πιάνο σε ρόλο concertante, θυμίζω το γνωστό, κομβικό περιστατικό της νεανικής φάσης της ζωής του Μητρόπουλου, όταν λόγω ξαφνικής αδιαθεσίας του προγραμματισμένου μαέστρου, ο Μητρόπουλος δέχτηκε να αναλάβει στη συναυλία τον διπλό ρόλο του μαέστρου και του πιανίστα, παίζοντας και διευθύνοντας συγχρόνως το 3ο κονσέρτο για πιάνο του Προκόφιεφ (Βερολίνο 1930). Στην «ταπεινοφροσύνη», η όλη λυρική υπόσταση της παραλλαγής είναι μια έμμεση αναφορά στις θρησκευτικές, μεταφυσικές ανησυχίες του Μητρόπουλου και στην απόρριψη κάθε προσποίησης («πόζας») στη ζωή και στην τέχνη. H «επιμονή» ήταν φυσικό να αποδοθεί με την επίμονη επανάληψη ενός σύντομου μοτίβου, που διατρέχει όλο το α’ και γ’ μέρος της παραλλαγής σαν ηλεκτρικό ρεύμα. Ένα κάπως λυρικότερο β’ μέρος παρεμβάλλεται εν είδει «αντιπερισπασμού», χωρίς ωστόσο να διασπάται η ροή του κομματιού. Η «ολιγάρκεια» είναι ένα παιχνίδι που βασίζεται στην ηχητική επεξεργασία του κάθε μεμονωμένου ήχου του θέματος. Τέλος η «γενναιοδωρία» βασίζεται στην λογική της minimal μουσικής, με τη συνεχή, σταδιακή προσθήκη νέων στοιχείων, πάνω σε μίαν αρχική ρυθμική-μελωδική βάση. 

Προφανώς όλες οι παραλλαγές βασίζονται σε φράσεις ή μοτίβα που εμπεριέχονται στο «θέμα».

Αυτή είναι βέβαια η δική μου «ανάγνωση» του έργου. Θα ήμουν ωστόσο ευτυχής εάν ο κάθε ακροατής έφευγε ικανοποιημένος από την δική του, αναπόφευκτα υποκειμενική αντίληψη του έργου.»

Στην ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ: 

Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου: Η ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΕΣ ΜΟΥΣΙΚΕΣ "ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ" ΑΠΟ ΤΟ Duo FrArte

Θωμάς Ταμβάκος, Αγγέλικα Παπανικολάου, Αναστασία Μηλιώρη και η συνθέτρια Ρενέ Νικολάου

Την Παρασκευή 4 Μαΐου 2018, στον Πολυχώρο της Μουσικής Βιβλιοθήκης στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, πραγματοποιήθηκε μια πραγματικά ξεχωριστή συναυλία - παραγωγή. 

Μουσική, λόγος και εικόνα από σύγχρονες γυναίκες δημιουργούς με θέμα το ερωτικό στοιχείο, ως δημιουργό δύναμη. 

Το απαιτητικό πρόγραμμα περιλάμβανε έργα των: Vera Ivanova, Αλίκης Κόλια, Galina Ustwolskaya, Kaija Saariaho, Ρενέ Νικολάου, και Ασπασίας Νασοπούλου. 

Προβάλλονταν παράλληλα έργα των: Κωνσταντίνας Βαλερά - ζωγράφου, και Μαρίας Παπαλεξίου - εικαστικού ενώ είχαμε και απαγγελίες ποιημάτων των: Ματίνας Μόσχοβη, Κατερίνας Αγγελάκη-Ρουκ. 

Οι συντελεστές όλοι ...γένους θηλυκού. Το Duo FrArte: Αναστασία Μηλιώρη, βιολί /Αγγέλικα Παπανικολάου, πιάνο και η Μαρία Λατσίνου, τραγούδι – αφήγηση. 

Μια ...αλλιώς ερωτική συναυλία. 

Το Duo FrArte δημιουργήθηκε το 2013 μέσα από μια κοινή ανησυχία και μία ταυτόσημη αναζήτηση των συντελεστών του. Η βιολονίστα Αναστασία Μηλιώρη και η πιανίστα Αγγέλικα Παπανικολάου, συμβιώνουν καλλιτεχνικά παρουσιάζοντας έργα σύγχρονης μουσικής γυναικών συνθετριών από όλο τον κόσμο. 

Τη συναυλία προλόγισε ο μουσικογράφος-κριτικός-ερευνητής Θωμάς Ταμβάκος. Στη συνέχεια παραθέτουμε τον κατατοπιστικό πρόλογό του. 

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΘΩΜΑ ΤΑΜΒΑΚΟΥ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΕΣ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Στο the books' journal για την ...υπόθεση Μπλάνα

Στο τεύχος του περιοδικού the books’ journal #87 [Μάιος 2018], δημοσιεύονται κείμενα για την περίπτωση του μεταφραστή Γιώργου Μπλάνα. 

Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ καταλαμβάνει τις σελίδες 8-12 και γράφουν οι:

ΓΙΏΡΓΟΣ ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗΣ, Θ.Κ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ, ΙΒΑΝ ΕΥΤΥΧΙΔΗΣ, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ – Β’ Φεστιβάλ Μπλάνα. 

Το δικό μου κείμενο αναφέρεται στην ...αραβική εκδοχή του Γιώργου Μπλάνα. 

Το κείμενο στην Ιδιωτική Οδό εδώ. 

ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΧΑΡΗ ΑΝΔΡΕΟΠΟΥΛΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΟΥ ΧΑΡΗ ΑΝΔΡΕΟΠΟΥΛΟΥ Η Εκκλησία κατά τη Δικτατορία 1967-1974 by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Ο συγγραφέας Χάρης Ανδρεόπουλος

Γιώργος Κοζίας: Το μαγικό δέρμα

Το μαγικό δέρμα 

Οι ερωτευμένοι αγαπούν τo δέρμα τους: τo χαϊδεύουν, 

τo φιλούν, στο στήθος τους τo σφίγγουν, 

αμβροσία και νέκταρ τo ταΐζουν, τo τυλίγουν 

σε κόκκινα πανιά, τo νανουρίζουν. 

Γυμνοί τo κρεμούν 

στον τοίχο εικόνισμα τo προσκυνούν, λιβανίζουν. 

Σε ώρες μοναξιάς τo βασανίζουν: 

Διάφανο δέρμα τρυφερό ξοδεύουν 

Χάδια που αγόρασαν με χρήματα και χάθηκαν 

Φιλιά που δόθηκαν επί πιστώσει και αναστήθηκαν! 

Γιώργος Κοζίας, 41ος Παράλληλος, Στιγμή, 2012 

Φωτό: Η Σίλβια Πινάλ στη «Βιριδιάνα» του Λουίς Μπουνιουέλ

Το Πατριαρχείο Αντιοχείας βυθίζεται στα προβλήματά του

Του θεολόγου Roni Bou Saba

Από τη στιγμή που ανέλαβε ο Πατριάρχης Αντιοχείας Ιωάννης Ι’ τα ηνία του παλαίφατου αυτού Πατριαρχείου, κλήθηκε να αντιμετωπίσει και να βρει λύσεις για μια σειρά προβλημάτων τα οποία προέκυπταν το ένα μετά το άλλο. 

 Η ως τώρα πορεία του δείχνει ότι τα προβλήματα αντί να λυθούν περιπλέκονται και δημιουργούνται νέα. Οι ορθόδοξοι ανά την υφήλιο δεν μπορούν να λησμονήσουν για παράδειγμα την ξαφνική αποχή από την Αγία και Μεγάλη Σύνοδο που συνήλθε στην Κρήτη το 2016. Μια κίνηση που πλήγωσε την ομοφωνία της Ρωμιοσύνης, και έδωσε άλλοθι σε σλαβόφωνες εκκλησίες για να απέχουν κι αυτές. Επίσης, «μαίνεται» ο πόλεμος με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων για το Κατάρ και δεν διαφαίνεται λύση στον ορίζοντα, καθώς οι υπόλοιπες Ορθόδοξες Εκκλησίες δεν φαίνεται να στηρίζουν την Αντιόχεια στον δρόμο που επέλεξε. 

Δεν χρειάζεται να ανατρέξω στους περασμένους χρόνους ή μήνες, ούτε καν εβδομάδες για να δείξω την εσφαλμένη κατά την ταπεινή μου γνώμη πορεία που ακολουθεί το Πατριαρχείο Αντιοχείας, του οποίου είμαι μέλος. 

Μόλις την περασμένη Παρασκευή, 26 Απριλίου, συνήλθε εκτάκτως η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου για να εκλέξει μητροπολίτη για την κενωθείσα μητρόπολη Βύβλου και Βότρυος (Όρους Λιβάνου), μετά την παραίτηση του πολιού μητροπολίτη Γεωργίου. 

Παρότι, σύμφωνα με πηγές, ο σκοπός της συνεδρίασης ήταν η συγκεκριμένη εκλογή, ωστόσο ο Πατριάρχης ζήτησε από τη Σύνοδο να ψηφίσει αρχικά διάδοχο στην Μητρόπολη Λαοδικείας. Αίτημα το οποίο ικανοποιήθηκε. Ο καινούργιος μητροπολίτης δεν είναι παρά το δεξί χέρι του Πατριάρχη από τα ηγουμενικά του χρόνια στο Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στη Συρία. Η εκλογή αυτή προκάλεσε αντιδράσεις του ποιμνίου της Λαοδικείας, που είναι και ο τόπος καταγωγής του Πατριάρχη. Οι πιστοί της Λαοδικείας ήταν ακόμα σε διαβουλεύσεις για να προτείνουν στη Σύνοδο κάποιους υποψηφίους. Τους πρόλαβε λοιπόν ο Μακαριώτατος. Φυσικά η Σύνοδος δεν αντέδρασε στην έκτακτη αυτή εκλογή και ο Πατριάρχης πέρασε επιτυχώς ένα από τα δύο αιτήματα που είχε ετοιμάσει για τη Σύνοδο. 

Σειρά πλέον είχε η μητρόπολη Όρους Λιβάνου. Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές φέρεται να είχε ζητήσει ο Πατριάρχης από ισχυρούς μητροπολίτες να προωθήσουν κάποιον υποψήφιο ως δική του επιλογή για τη θέση. Πράγμα που στέφθηκε με επιτυχία και συγκεντρώθηκαν οι απαιτούμενες ψήφους υπέρ του εν λόγω υποψηφίου. “Με παπικό τρόπο”, όπως δήλωσε ανώτερος κληρικός του Πατριαρχείου, ακύρωσε ο Πατριάρχης τις εκλογές, ξαφνιάζοντας τα μέλη της Συνόδου με το αίτημα να ψηφίσουν υπέρ ή κατά της μετάθεσης του “Εν Μπουένος Άιρες” Σιλουανού. Αφού αντέδρασαν μερικοί μητροπολίτες πέρασε τελικά η μετάθεση με πλειοψηφία κι όχι με ομοφωνία. Οι παραβιάσεις των ιερών κανόνων της Εκκλησίας δεν σταμάτησαν εδώ! Ο Πατριάρχης όρισε τοποτηρητή της εν Μπουένος Άιρες μητρόπολης τον ίδιο τον μετατεθέντα μητροπολίτη Σιλουανό! 

Αυτές οι πρακτικές έχουν αναστατώσει το ποίμνιο όχι μόνο του Όρους Λιβάνου, αλλά ολόκληρου του Πατριαρχείου. Διάφορα κείμενα που τις σχολιάζουν έχουν κατακλύσει το διαδίκτυο. Οι σχολιαστές αναρωτιούνται για την κανονικότητα τέτοιων πράξεων, και εκφράζουν τον φόβο τους σε περίπτωση που περάσει αυτή η αντικανονική μετάθεση και αντικανονική τοποθέτηση του μετατεθέντα μητροπολίτη ως τοποτηρητή της παλιάς του μητρόπολης μήπως επαναληφθούν και σε επόμενες εκλογές. Το κερασάκι στην τούρτα είναι ότι ο μητροπολίτης Σιλουανός τυγχάνει πρώτος ξάδερφος του Πατριάρχη Ιωάννη, και μετατέθηκε χωρίς κανένα λόγο. Μάλιστα εξέλαβε ο κόσμος ότι η μετάθεσή του έγινε γιατί είναι Λιβανέζος- πέραν της συγγένειας. 

Το ζήτημα της υπηκοότητας του μητροπολίτη σε σχέση με την μητρόπολη στην οποία εκλέγεται μαστιγώνει το Πατριαρχείο Αντιοχείας το τελευταίο διάστημα. Υπήρξε η αιτία που μέχρι σήμερα δεν αποκαταστάθηκαν οι σχέσεις του εν Γαλλία Ιγνατίου που είναι Σύρος με την πλειονότητα του ποιμνίου του που είναι Λιβανέζοι. Στην Αργεντινή αν εκλεγεί Λιβανέζος θα αναρωτηθεί δικαίως ο κόσμος γιατί τότε αυτός να μην είχε θεωρηθεί κατάλληλος για την μητρόπολη Όρους Λιβάνου. Και αν εκλεγεί Σύρος, τότε οι Λιβανέζοι δεν θα έχουν πλέον κανένα μητροπολίτη στη διασπορά, ενώ ήδη έχουν γίνει μειονότητα στη Σύνοδο. 

Το πρόβλημα αυτό, επαναλαμβάνω, δεν είναι τωρινό. Αντί να ασχοληθεί ο Πατριάρχης σοβαρά να το λύσει με ποιμαντικό τρόπο, τώρα έριξε λάδι στη φωτιά, και ξύπνησε κρυφούς πόθους κάποιων για διχοτόμηση του Πατριαρχείου Αντιοχείας- πράγμα που πρέπει άμεσα να καταπολεμηθεί. 

Ο Πατριάρχης πρωτίστως, αλλά και η Ιερά Σύνοδος που σε μεγάλο βαθμό είναι η παλιά αδελφότητά του, οφείλουν να σταθούν με ευθύνη μπροστά στα ατελείωτα προβλήματα και να τα επιλύσουν πριν είναι αργά για το λιγοστό ποίμνιο που έχει μείνει στον Λίβανο και τη Συρία.

Η ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ ΝΑΥΑΡΧΟΣ ΤΗΣ "ΑΓΙΑΣ ΡΩΣΙΑΣ" ΑΠΟ ΤΟ 1825

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

mikropragmata.lifo

Δεκάδες ρωσικά sites αναφέρονται στην Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα (ή Μπομπελίνα) ως – οιονεί – εθνική ηρωίδα και της Ρωσίας. 

Με αφορμή την απονομή του τίτλου του Υποναυάρχου στην Μπουμπουλίνα από το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης, 193 χρόνια μετά το θάνατό της - κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο η αόριστη πληροφορία ότι ήδη από την εποχή της Επανάστασης του 1821 έχει απονεμηθεί στην Μπουμπουλίνα ο τίτλος του Ναυάρχου από τους Ρώσους! 

Πράγματι, στη Ρωσία εκτιμήθηκε ιδιαίτερα το θάρρος της και ο Τσάρος Αλέξανδρος Α’ της απένειμε τον τίτλο του Ναυάρχου του στόλου της Ρωσίας και – τιμητικά – το ξίφος των Μογγόλων. Με δεδομένο το γεγονός ότι ο Τσάρος Αλέξανδρος πέθανε 1 Δεκεμβρίου του 1825, και η Μπουμπουλίνα τον Μάϊο του 1825, η απονομή έγινε εκείνο τον καιρό. 

Είναι σαφώς η μοναδική περίπτωση γυναίκας παγκοσμίως με αυτόν τον τίτλο, όπως τονίζεται κατά κόρον στα ρωσικά sites. 

Στο μυθιστόρημα του Νικολάι Γκόγκολ «Νεκρές ψυχές», η Μπουμπουλίνα απεικονίζεται σε έναν από τους πίνακες που έχει στο σπίτι του ο ήρωας του έργου, Σομπακέβιτς. Υπάρχει ακόμα και η απεικόνιση της Μπουμπουλίνας ως έφιππης λαϊκής ηρωίδας. 

Ένας από τους σημαντικότερους ρώσους τοπιογράφους, ο Ιβάν Αϊβαζόφσκυ, σε έναν πίνακά του απεικονίζει ένα πλοίο της Μπουμπουλίνας να προβαίνει σε αποκλεισμό ενός τουρκικού πλοίου. 

Από τα παραπάνω – άκρως ενδεικτικά – φαίνεται πως αυτό που έκανε τώρα το Υπουργείο Εθνικής Αμύνης της Ελλάδος, το έκανε στον καιρό του η «Αγία Ρωσία». 

Σε κάθε περίπτωση αξίζει να μελετήσει κανείς την περίπτωση της Μπουμπουλίνας στην ρωσική βιβλιογραφία.

"ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ" ΣΤΟ 2ο ΤΕΥΧΟΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΑΝΘΙΒΟΛΑ"

Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΕΝ ΠΛΩ η Ετήσια έκδοση χριστιανικού διαλόγου και πολιτισμού «Ανθίβολα». 

Πρόκειται για το δεύτερο τεύχος, του τρέχοντος έτους 2018. 

Διευθυντές της έκδοσης είναι ο Σταύρος Γιαγκάζογλου (Επίκουρος Καθηγητής της Δογματικής στο Τμήμα Θεολογίας του ΕΚΠΑ, σύμβουλος του Υπουργείου Παιδείας) και ο Δημήτρης Αγγελής (θεολόγος, Δρ Φιλοσοφίας, ποιητής και εκπαιδευτικός). Το πρώτο τεύχος του περιοδικού «Ανθίβολα» (2017) περιλάμβανε και ένα αφιέρωμα στον φονταμενταλισμό, με σημαντικά κείμενα – συμβολές. 

Το δεύτερο τεύχος αποτελεί ένα αφιέρωμα στο θέμα: «Εκκλησία και Τέχνη», που αποσκοπεί σε ένα γόνιμο διάλογο για το άνοιγμα της Ορθοδοξίας προς τις σύγχρονες εκφράσεις της τέχνης και του πολιτισμού. Άλλωστε τα «Ανθίβολα» έρχονται για να υπηρετήσουν έναν ανοικτό και απροκατάληπτο διάλογο με την εποχή μας. 

Οι εκδόσεις ΕΝ ΠΛΩ θα παρουσιάσουν του νέο τεύχος των Ανθιβόλων στην Θεσσαλονίκη την Κυριακή 6 Μαϊου 2018 και ώρα 1.30μ.μ. στο Περίπτερο 15 – STAND 20-24, στο πλαίσιο της 15ης Διεθνούς Εκθέσεως Βιβλίου Θεσσαλονίκης. 

Ομιλητές: 

- Θούλη Μισιρλόγλου Διευθύντρια του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης 

- Γιώργος Ζωγραφίδης Αναπληρωτής καθηγητής, Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ

- Παναγιώτης Υφαντής Αναπληρωτής καθηγητής, Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ 

- Δημήτρης Κόκορης Επίκουρος καθηγητής νεοελληνικής γραμματείας, Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής ΑΠΘ 

Τα Περιεχόμενα του τεύχους είναι: 

Περί τέχνης ὁ λόγος 

ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ 

«Ἡ ὀμορφιά θά σώσει τόν κόσμο». Σημειώσεις γιά μία θεολογία τοῦ κάλλους 

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ 

Πολιτισμοί καί Εὐαγγέλιο: καί κατάφαση καί ἔνταση 

ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΟΥΝΕΛΑΣ 

Ἀπό τή σωκρατική ψυχή στό πρότυπο τοῦ ἁγίου. Στή θέση τοῦ «μετα-ανθρώπου» ὁ ἅγιος 

π.ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ 

Οἱ θεολογικές προϋποθέσεις τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἀρχιτεκτονικῆς 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΔΗΣ 

Περί τῶν προϋποθέσεων καί τοῦ χαρακτήρα τῆς σύγχρονης εἰκονογραφικῆς τέχνης 

ΒΑΣΩ ΓΩΓΟΥ 

Ἡ εἰκονογράφηση τῶν σχολικῶν βιβλίων Θρησκευτικῶν 

ΑΧΙΛΛΕΑΣ ΝΤΕΛΛΗΣ 

Στοιχεῖα Ὀρθοδοξίας καί Καθολικισμοῦ στόν ἑλληνικό κινηματογράφο 

ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ-ΚΥΠΡΙΟΥ 

Ἡ «ἑρμηνευτική τῆς δικαιοσύνης» στό ἔργο Dogville τοῦ Lars von Trier. 

Ὅταν ἡ ἀντεκδίκηση ὡς ἔκφραση δικαιοσύνης διαιωνίζει τό πατριαρχικό σύστημα 

ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΜΠΑΝΗΣ 

Περί τέχνης καί λατρείας στήν Ἐκκλησία. 

Μιά συνομιλία μέ τούς Σταῦρο Γιαγκάζογλου καί Σταῦρο Τερζή 

ΜΑΡΚΟΣ ΚΑΜΠΑΝΗΣ 

Σχέδια 

ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΕΧΑΓΙΟΓΛΟΥ | ΑΛΕΚΟΣ ΚΥΡΑΡΙΝΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ | ΙΩΣΗΦ ΡΟΗΛΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΓΓΕΛΗΣ Γνῶμες ΙΩΣΗΦ ΒΙΒΙΛΑΚΗΣ | ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΟΥΣΤΑΚΗΣ | ΝΙΚΟΣ ΧΑΛΔΑΙΑΚΗΣ KATEΡΙΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ | ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΓΟΥΛΙΩΤΗ | ΗΛΙΑΣ ΚΟΥΝΕΛΑΣ 

Ἡ ὑποκριτική ὡς σκάνδαλο καί μαρτυρία 

ΜΑΡΙΟΣ ΜΠΕΓΖΟΣ 

Ἡ φιλοσοφία τῆς θρησκείας τοῦ Νίκου Καζαντζάκη 

π. ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΜΠΕΡΙΔΗΣ 

Ὁ Σικελιανός ἀνάμεσα στά ἐρείπια τῆς Δελφικῆς Ἑλλάδας 

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΟΚΟΡΗΣ 

Στοιχεῖα θρησκευτικῆς-κοινωνικῆς ταυτότητας σέ μυθοπλαστικές μορφές ἱερωμένων: 

«Ἡ ἐπίσκεψις τοῦ ἁγίου Δεσπότη» (Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης), Τό «10» (Μ. Καραγάτσης)

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΣ 

Ὁ Ρωμανός ὁ Μελωδός τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη 

ΘΑΝΑΣΗΣ ΝΕΥΡΟΚΟΠΛΗΣ 

Ἡ μουσικοτροπία στήν ποίηση τοῦ Κ. Π. Καβάφη 

ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ 

Τρία ποιήματα 

ΠΕΤΡΟΣ ΚΕΦΑΛΙΑΚΟΣ 

Ἀλέξανδρος σέβετε Θεόν ἤ πάσχοντες μαλάκαν. 

Συνοπτικό ὑπόμνημα στό ποίημα «Ἀχυρώδεις στίχοι περί τοῦ Ἁγίου τῶν Ἑλληνικῶν Γραμμάτων»

ΝΑΤΖΟΥΑΝ ΝΤΑΡΟΥΙΣ 

Στόν Χριστό (Μετάφραση: Δημήτρης Ἀγγελῆς) 

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ 

Κόλαση καί Παράδεισος: Ἡ διαφορά ἀνάμεσα στόν ἐξουσιασμό καί τόν ἔρωτα εἶναι διαφορά τρόπου

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ 

Πολεμώντας χωρίς ἀντίπαλο 

ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ 

Ὁ σπαραγμός τοῦ σταυρωμένου, οἱ κλόουν, οἱ παλιάτσοι καί οἱ γελωτοποιοί. 

Ἕνας διάλογος μέ τήν Κρόνακα τοῦ Κυριάκου Μαργαρίτη

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΣΤΗ ΜΟΝΟΒΑΣΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΡΙΤΣΟΥ

Κείμενο – φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός 

Σαν σήμερα, Πρωτομαγιά του 1909, γεννήθηκε στη Μονεμβασιά ο Γιάννης Ρίτσος. 

Του χρόνου, το 2019, θα συμπληρωθούν 110 χρόνια από τη γέννησή του. 

Σαν βρέθηκα προχτές στο σπίτι του στην Μονεμβασιά, σκεφτόμουν ότι ο ποιητής γεννήθηκε κοντά στην είσοδο της καστροπολιτείας. Με τη θάλασσα αντίκρυ του. Με την βαριά ιστορία να τον περικυκλώνει κυριολεκτικά. Γι΄ αυτό και κείνος την υμνολογούσε: “Κυρά Μονοβασιά μου, πέτρινο καράβι μου. Χιλιάδες οι φλόκοι σου και τα πανιά σου. Κι όλο ασάλευτη μένεις να με αρμενίζεις μες στην οικουμένη.” 

Σήμερα έξω από το σπίτι, το οποίο είναι δυστυχώς θεόκλειστο, βρίσκεται η προτομή του ποιητή. 

Σ’ αυτό το σπίτι ο Γιάννης Ρίτσος έμαθε τα πρώτα του γράμματα, εκεί δοκίμασε σε μικρή ηλικία να γράψει τους πρώτους του στίχους, εκεί πέρασε την πιο ευτυχισμένη περίοδο της ζωής του, όπως αναφέρουν οι βιογράφοι του. 

Την Μονεμβασιά την στοίχειωσε, στα χρόνια μας, ο Ρίτσος. Ήταν που ήταν ένας τόπος από μόνος του απόρθητος! Ήρθε κι ο Ρίτσος κι απόγινε…

Ο βράχος. Τιποτ’ άλλο. Η αγριοσυκιά κι η 

σιδερόπετρα. 

Πάνοπλη Θάλασσα. Καθόλου χώρος για γονυκλισία. 

Έξω απ’ την πύλη του Ελκομένου 

πορφυρό πορφυρό μέσα στο μαύρο. 

Οι γριές με τα καζάνια τους λευκαίνοντας 

το πιο μακρύ φαντό της ιστορίας 

περασμένο σε κρίκους απ’ τις σαράντα τέσσερις βυζαντινές 

καμάρες. 

Ο ήλιος αμείλιχτος φίλος με το δόρυ του 

κατάντικρυ στα τείχη 

και ο θάνατος απόκληρος μέσα σ’ αυτή την τεράστια φωταψία 

όπου οι νεκροί διακόπτουν κάθε τόσο τον ύπνο τους 

με κανονιές και σκουριασμένους φανοστάτες, ανεβοκατεβαίνοντας 

σκαλιά και σκαλιά σκαλισμένα στην πέτρα. 

Τα τσακμάκια τους κροτούν στην κόψη της παλάμης τους, σπιθοβολούν. 

Εγώ – είπε – 

θ’ ανέβω πιο ψηλά, πάνω από τη μαλακή συνέχεια, πατώντας 

στον τρούλο της μεγάλης υποβρύχιας εκκλησίας με τα’ αναμμένα μανουάλια. 

Εγώ με το γαλάζιο κόκαλο, το κόκκινο φτερό και τα κάτασπρα δόντια. 

Γιάννης Ρίτσος, Μονοβασιά 28.9.74 

Η Πρωτομαγιά ήταν η γενέθλιος ημέρα του Ρίτσου μα ο Μάης στάθηκε και η αφορμή για το πιο γνωστό έργο του, τον «Επιτάφιο», που στοιχειώθηκε από την μελοποίηση του Μίκη Θεοδωράκη. Ο ίδιος ο Ρίτσος μας λέει: "Θεσσαλονίκη. Μάης τοῦ 1936. Μιὰ μάνα, καταμεσὶς τοῦ δρόμου, μοιρολογάει τὸ σκοτωμένο παιδί της. Γύρω της καὶ πάνω της, βουΐζουν καὶ σπάζουν τὰ κύματα τῶν διαδηλωτῶν - τῶν ἀπεργῶν καπνεργατῶν. Ἐκείνη συνεχίζει τὸ θρῆνο της." 

Αυτός ο θρήνος έγινε ο «Επιτάφιος» των Ρίτσου – Θεοδωράκη, που μας συν(γ)-κινεί ως τα σήμερα με τη δύναμη της αλήθειας του. 

Παραθέτουμε στη συνέχεια το βίντεο μιας εκδήλωσης – αφιέρωμα στον ποιητή Γιάννη Ρίτσο, που πραγματοποιήσαμε με το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» στο Κτήμα Λίγας, στα Γιαννιτσά, στην Γιορτή Τρύγου του έτους 2009, για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή.

"ΘΑ ΨΑΛΟΥΜΕ ΚΑΤΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΠΟΛΥΑΝΘΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ..."

Πρωτομαγιάτικο στεφάνι Σπύρου Βασιλείου 

Πρωτομαγιά 

με το σουγιά 

χαράξαν το φεγγίτη 

και μια βραδιά σαν τα θεριά 

σε πήραν απ' το σπίτι.

.........

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος. 

Μουσική: Σταύρος Ξαρχάκος. 

Πρώτη εκτέλεση: Βίκυ Μοσχολιού στον δίσκο «ΝΥΝ και ΑΕΙ» (1974). 

Οι σκηνές στο βίντεο που παραθέτουμε εδώ είναι από την εκπομπή «πρόβα» της Λιλάντας Λυκιαρδοπούλου.

Μέσα απ' τη ζέστα του σφαγείου και με στεφάνια δροσερά 
Θ' ανταμωθούμε μια τρελή πρωτομαγιά...

Από τον δίσκο του Διονύση Σαββόπουλου "Τραπεζάκια έξω" (1983).

O πίνακας με τον τίτλο Πρωτομαγιά στην Κέρκυρα του Κερκυραίου ζωγράφου Χαράλαμπου Παχή (1844-1891) θεωρείται ως ένα από τα χαρακτηριστικά έργα της Επτανησιακής Σχολής στην ελληνική ζωγραφική. Ο καλλιτέχνης αναπαριστά με ρεαλισμό μία «ζωντανή» σκηνή από τον εορτασμό της Πρωτομαγιάς που διαδραματίζεται σε κεντρικό δρόμο της πόλης της Κέρκυρας. 

Λουκάς Γεραλής, Πρωτομαγιά. 
Ιδιωτική Συλλογή. Σε κλειστό χώρο η κόρη ετοιμάζει με προσοχή το πρωτομαγιάτικο στεφάνι. Στο καρεκλάκι που βρίσκεται δίπλα της βλέπουμε ένα καλάθι με λουλούδια.

Ο Λουκάς Γεραλής γεννήθηκε στη Γέρα Λέσβου το 1875. Τα πρώτα μαθήματα σχεδίου τα πήρε στη Σμύρνη από το Θεόδωρο Αντωνιάδη. Στη συνέχεια σπούδασε ζωγραφική στο Σχολείο των Τεχνών της Αθήνας από το 1896. Πέθανε στην Αθήνα το 1958.

Απόστολος Γεραλής (Μυτιλήνη 1886 – Αθήνα 1983)
Το μαγιάτικο στεφάνι

Ιδιωτική Συλλογή. Στην αυλή ενός αγροτικού σπιτιού η γυναίκα κάνει το πρωτομαγιάτικο στεφάνι με λουλούδια που βρίσκονται στον πάγκο.
Ο Α. Γεραλής σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας με δασκάλους τους: Δ. Γερανιώτη, Σπ. Βικάτο, Γ. Ροϊλό και Γ. Ιακωβίδη. Αργότερα με υποτροφία φοίτησε στη Σχολή Julienne στο Παρίσι. Τα έργα του με θέματα κυρίως από την καθημερινή ζωή χαρακτηρίζονται για έναν υπαιθρισμό που διέπεται από ακαδημαϊκές αρχές.

Μίκης Θεοδωράκης, Πρωτομαγιά (από τα Παιδικά Τραγούδια)
Ποίηση: Διονύσιος Σολωμός, από το ποίημα Η τρελή μάνα [ή] Το κοιμητήριο

Αύριο θα κόψουμε κάτι λουλούδια,
αύριο θα ψάλουμε κάτι τραγούδια
εις την πολύανθη Πρωτομαγιά.
Νά, που δροσόβολη αύρα ξυπνάει,
και ψιθυρίζοντας μοσχοβολάει
από τα αρώματα τα αυγερινά·
στα φύλλα επέρναε και της καρδίας,
σαν τα κινήματα της φαντασίας,
που ζωγραφίζουνε την ευτυχιά.

Επιμέλεια: Π.Α.Α.