ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ - ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ - Η ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ!

Πάλι τα ίδια και φέτος! Πυρκαγιές, σκάνδαλα, ανευθυνότητα κ.ο.κ. Άρα ισχύει στο ακέραιο το περσινό μου άρθρο για τη μεγάλη καταστροφή από τις φωτιές. Δεν έχει αλλάξει τίποτα και, προσέξτε φίλοι μου. Δεν πρόκειται ν' αλλάξει κάτι. Άρα ο σώζων εαυτόν...

Η εθνική καταστροφή που έχει προκληθεί από τις πυρκαγιές - που ακόμα, δυστυχώς, μαίνονται σε αρκετές περιοχές – είναι αποτέλεσμα μιας σάπιας νοοτροπίας, η οποία χαρακτηρίζει κυβερνώντες και κυβερνώμενους. Αυτή συνίσταται στην παντελή έλλειψη πρόληψης, υποδομής, συντονισμού, ανάληψης των ευθυνών, συνειδητοποίησης των προβλημάτων και καλλιέργειας στοιχειώδους οικολογικής συνείδησης.
Η υιοθέτηση από το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας ενός άκρατου εαυτουλισμού, μας έχει οδηγήσει σε κοινωνική και πνευματική αφασία, δηλ. σε πλήρη ανικανότητα διάκρισης και αντικειμενικής εκτίμησης των πραγμάτων.
Τα πάντα υποτάσσονται στη λογική του εγώ και του στενού συμφέροντός μας.
Πρέπει να καταλάβουμε ότι από τη σύγχρονη Ελλάδα απουσιάζει η σοβαρότητα. Πρέπει, επιτέλους, να αλλάξουμε νοοτροπία, πράγμα που αποτελεί κατόρθωμα ελευθερίας, προκειμένου να μην εγκλωβιζόμαστε σε μικροπολιτικές και μικρονοϊκές συμπεριφορές, οι οποίες επιφέρουν, αργά ή γρήγορα, εθνικές καταστροφές.
Το κύρος της χώρας έχει πληγεί ανεπανόρθωτα, ειδικά μετά την αναποτελεσματικότητα του κράτους να προστατεύσει, όπως θα έπρεπε, τον οικουμενικής εμβέλειας χώρο της Αρχαίας Ολυμπίας. Όταν η κυβέρνηση έπαιρνε δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων, για την αποτροπή τρομοκρατικών ενεργειών, ποιός φανταζόταν ότι το λίκνο του Ολυμπισμού θα καταστρεφόταν, τρία χρόνια αργότερα, από την εγκληματική αμέλεια ημών των Ελλήνων…
Τι κι αν διασώθηκε το Μουσείο; Ο ευρύτερος αρχαιολογικός χώρος τραυματίστηκε βαρύτατα.
Τώρα, η όποια Ελληνική Κυβέρνηση θα επανέρχεται στο αίτημα της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα; Και η διεθνής κοινότητα θα μπορούσε να εμπιστευθεί στη χώρα μας αρχαιολογικούς θησαυρούς που, αν και τής ανήκουν, αποδεικνύεται μάλλον ανίκανη να τους διαφυλάξει;
Χρειάζεται σοβαρότητα λοιπόν. Η οποία ούτε πουλιέται ούτε αγοράζεται. Κατακτάται. Με κόπους και θυσίες! Πρέπει να καταδικάζονται στη συλλογική συνείδηση όσοι υπεύθυνοι αποποιούνται τις ευθύνες τους. Πρέπει να κατανοήσουμε όλοι ότι στη διαχείριση κρίσεων απαιτείται γνώση, σοβαρότητα και ρίσκο! Όχι ευθυνόφοβες πρακτικές που δημιουργούν σύγχυση και τελικά αποβαίνουν καταστροφικές.
Οι πολίτες που υπέστησαν την πύρινη λαίλαπα, προσκυνούσαν κι αυτοί μέχρι χθες τους διάφορους πολιτικάντηδες, οι οποίοι, φυσικά, δεν μπορούσαν να τους σώσουν τη δύσκολη στιγμή. Πρέπει να απαγκιστρωθούμε από την απίστευτη, λόγω μικροσυμφερόντων, δουλοπρέπεια απέναντι σε αρχές και εξουσίες, που τελικά μας προδίδουν.
Πρέπει να ασκηθούμε στη σοβαρότητα και να την απαιτήσουμε απ’ όσους διεκδικούν την ψήφο μας και την εμπιστοσύνη μας. Και πρέπει να συνειδητοποιήσουμε μια και καλή ότι δεν πρέπει να βιάζουμε τη φύση ούτε κατ’ ελάχιστον. Αντιθέτως, θα πρέπει να διαθέσουμε όλες μας τις δυνάμεις στην προστασία της, με οποιοδήποτε τίμημα. Ας αποκτήσουμε λογική πρόληψης. Γιατί είναι προτιμότερο να διατίθενται χρήματα σε θέματα υποδομής, παρά να διατίθενται, αναγκαστικά, σε πυροπαθείς, πλημμυροπαθείς, σεισμοπαθείς κ.ο.κ. Αλλά ποιος ακούει; Κανείς!

Πίνακας, Πυρκαγιά στην Πεντέλη του Νίκου Κεσσανλή

ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΟΜΕΝΗ

Η ανάρτηση για την συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων με έργα Φίλιππου Τσαλαχούρη, αναδημοσιεύθηκε χθες από την Ροδιακή! Την μεγάλη καθημερινή εφημερίδα της Ρόδου. Προφανώς διότι ο συνθέτης έχει Ροδιακή καταγωγή εκ πατρός. Χαίρομαι διότι η ανταπόκρισή μου για την εν λόγω συναυλία είχε απήχηση στο νησί που τιμά τον Φίλιππο Τσαλαχούρη ως δικό του, Ροδίτη συνθέτη.

Πάντως ο Τσαλαχούρης θα πραγματοποιήσει μια ακόμα σημαντική συναυλία μέσα στο καλοκαίρι, στο Φεστιβάλ Νάξου, το οποίο έχει φέτος ως κεντρικό θεματικό άξονα Τέχνη και Τρέλα! Πραγματικά πρωτότυπη ιδέα, η οποία καθώς φαίνεται από το πρόγραμμα υλοποιείται και με τη δέουσα σοβαρότητα. Χώρος ιδανικός ο Πύργος Μπαζαίου Νάξου.

Την Κυριακή 10 & Δευτέρα 11 Αυγούστου η παράσταση «3 Ιανουαρίου 1889»

Πρώτη παρουσίαση. Επιμύθιο στη Συμφωνία αρ.4, opus 59 του Φίλιππου Τσαλαχούρη, με αντικείμενο τις τελευταίες ημέρες «λογικής» του Γερμανού φιλόσοφου Φρειδερίκου Νίτσε. Θεατρική-μουσική παράσταση, βασισμένη στα ημερολόγια, τα σημειωματάρια και την αλληλογραφία, καθώς και σε λοιπές αναφορές στα γεγονότα που βύθισαν τον εύγλωττο-λαλίστατο και λαμπερό αυτό νου στο σκοτάδι της σιωπής. Πιάνο, Φίλιππος Τσαλαχούρης. Υπολογιστής, Γιώργης Σακελαρίου. Ερμηνεύουν οι ηθοποιοί: Άκης Λυρής, Ευανθία Κουρμούλη (φωτό).

ΤΑ ΝΕΑ ΑΠ' ΤΟ ΝΙΧΩΡΙ ΤΟΥ ΒΟΣΠΟΡΟΥ

Ο Παναγιώτης Θωμόπουλος, Ελλαδίτης μα και Νιχωρίτης, μας ενημερώνει αναλυτικά, φίλοι μου, για τα νέα της Κοινότητος Νεοχωρίου στον Βόσπορο. Και μ' ένα απλό, αλλά συγκινητικό τρόπο αποχαιρετά τους Νιχωρίτες, καθώς πρέπει να επιστρέψει στην Ελλάδα. Υποσχόμενος γρήγορα να ξαναβρεθεί κοντά τους.

Αγαπητοί Νιχωρίτες,

Ίσως για πρώτη φορά στην ιστορία θα πραγματοποιηθεί Πατριαρχική Λειτουργία στο Νιχώρι. Με αφορμή τον εορτασμό της Κοίμησης της Υπεραγίας Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, στο ναό της Παναγίας της Κουμαριώτισσας, θα τελεσθεί Πατριαρχική Θεία Λειτουργία από τον Παναγιώτατο Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως - Νέας Ρώμης και Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο μαζί με τον Μητροπολίτη Μυριοφύτου και Αρχιερατικό Προϊστάμενό μας κ. Ειρηναίο και τον Μητροπολίτη Προικονήσου κ. Ιωσήφ.
Το Νιχώρι ετοιμάζεται πυρετωδώς για τον εορτασμό της Αγίας Οσιομάρτυρος Παρασκευής στις 26 Ιουλίου. Στο Αγίασμα της Αγίας Παρασκευής θα τελεσθεί ο καθιερωμένος Εσπερινός στις 18:00 το απόγευμα χοροστατούντος του Μητροπολίτη Μυριοφύτου κ. Ειρηναίου. Μετά την απόλυση θα ακολουθήσει δεξίωση και μουσικό πρόγραμμα.
Στις 29 Ιουνίου, εορτή των Αγίων ενδόξων και πανευφήμων Αποστόλων και Πρωτοκορυφαίων Πέτρου και Παύλου, τελέστηκε στο ναό της Παναγίας της Κουμαριώτισσας Θεία Λειτουργία μετ’ αρτοκλασίας, ιερουργούντος του Σεβ. Μητροπολίτου Μυριοφύτου και Περιστάσεως κ. Ειρηναίου, Αρχιερατικού Προϊσταμένου της περιφέρειας του Βοσπόρου. Όλοι οι παρόντες κάτω από τη σκέπη της ορθόδοξης πίστης και με ειλικρινή αισθήματα αγάπης, αδελφοσύνης, συνεννόησης και συνεργασίας που πηγάζουν από την συμβίωση, αλλά και την κοινή αναμφίβολα ορθόδοξη πίστη συνεόρτασαν τρίτη συναπτή χρονιά την μνήμη των Αγίων Αποστόλων στους οποίους ήταν κάποτε αφιερωμένος ο ναός. Μετά δε το πέρας της Λειτουργίας ακολούθησε δεξίωση κατά την οποία ο πρόεδρος κ. Λάκης Βίγκας χαιρέτισε με ομιλία του τα μέλη του συλλόγου Tokaçlı (σύλλογος που έχουν δημιουργήσει οι ορθόδοξοι Αντιοχειανοί που διαμένουν στην Πόλη). Το Νιχώρι θα περιμένει με την ίδια χαρά και αγωνία και του χρόνου τους ομόθρησκους αδελφούς του για τον συνεορτασμό των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου και θέλει το πρόσφατο όμορφο ξεκίνημα να δώσει τη θέση του σε μία παράδοση που θα προάγει πάντα τις προαναφερθείσες ανθρώπινες αξίες.

Στις 10 Ιουνίου στον Εσπερινό της εορτής των Αγίων Αποστόλων Βαρθολομαίου και Βαρνάβα στο Μοναστήρι του Βαλουκλή, το Νιχώρι έδωσε δυναμικό παρόν στα ονομαστήρια της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου και ευχήθηκε σύσσωμο και τον Πανοσιολ. Αρχ. Βαρθολομαίο Σαμαρά, υπογραμματέα της Αγίας και Ιεράς Συνόδου που συνεχώς ενισχύει και συμπαραστέκεται στην κοινότητά μας.

Την Κυριακή 6/7/2008 διατέθηκε λεωφορείο προς εξυπηρέτηση των πιστών που θέλησαν να παραβρεθούν στον Εσπερινό της εορτής της Αγίας Κυριακής στο Αγίασμά της στα Θεραπειά. Προχθές Κυριακή 13/7/2008 κατά την πρωινή Λειτουργία ιερούργησε ο Πανοσιολ. Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος Σαμαράς, υπογραμματέας της Αγίας και Ιεράς Συνόδου.

Έχετε ενημερωθεί και από προηγούμενες αλληλογραφίες πως η κοινότητά μας αρκετούς μήνες τώρα έχει ξεκινήσει μια σοβαρή και συνεπή προσπάθεια: Μέσω εκδρομών και επισκέψεων των Νιχωριτών σχεδόν πάντα, μάλιστα, μαζί με κατοίκους και από γειτονικά προάστια σε ακραίες κοινότητες, ή για την συμμετοχή σε εκκλησιαστικά δρώμενα – πολιτιστικές εκδηλώσεις, αλλά και με την ξενάγηση στο Νιχώρι κατά καιρούς διαφόρων γκρουπ Ελλήνων και ορθόδοξων χριστιανών επιδιώκει σταθερά την τόνωση του ηθικού και της αυτοπεποίθησης των Ομογενών μας, την ανάπτυξη και ενδυνάμωση των κοινωνικών δεσμών μεταξύ των ρωμαίικων κοινοτήτων αλλά και την στενότερη και ουσιαστικότερη επαφή και συναναστροφή με Ελλαδίτες και Κύπριους.
Υπό αυτό λοιπόν το πρίσμα το Νιχώρι την Κυριακή 29 Ιουνίου 2008 το μεσημέρι δέχτηκε με ιδιαίτερη χαρά όμιλο τριανταπέντε μεταπτυχιακών αρχιτεκτόνων φοιτητών του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου. Αρχηγός της ομάδας ήταν η κ. Σοφία Αυγερινού Κολώνια, καθηγήτρια στο ΕΜΠ. Ο κ. Λάκης Βίγκας, πρόεδρος στην κοινότητα της Παναγίας της Κουμαριώτισσας, καλοσώρισε στο ναό και πληροφόρησε με ομιλία του τους φοιτητές για θέματα της τοπικής κοινότητας αλλά και ευρύτερα, για την ιστορία και τα ζητήματα που απασχολούν στους σύγχρονους χρόνους την Ομογένεια. Μετά το καλοσώρισμα ακολούθησε πλούσιο γεύμα που παρέθεσε η κοινότητά μας στο εστιατόριο Deniz Park, το οποίο ως χώρος ανήκει στην κοινότητα. Έπειτα η κ. Ρέα Καλφάογλου, επίτροπος στην εκκλησιαστική εφορία της Παναγίας της Κουμαριώτισσας και εγώ, ξεναγήσαμε στο Νιχώρι την συντροφιά των φοιτητών που με πολύ ενδιαφέρον μας ακολουθούσαν παρατηρώντας την αρχιτεκτονική των ξύλινων ρωμαίικων σπιτιών και ρωτώντας πολλές φορές για αυτά. Είδαμε τους ναούς του Αγίου Γεωργίου, μετόχι του Παναγίου Τάφου, του Αγίου Νικολάου με το υπέροχο τέμπλο, το παλαιό Ζωγράφειο Παρθεναγωγείο, που στέκει αγέρωχο αγναντεύοντας το Βόσπορο και ελπίζοντας σε καλύτερες μέρες, αφού από το 1980 περίπου δεν έχει απόφοιτους και η κατάσταση στην οποία έχει περιπέσει είναι λυπηρή. Η εκδρομή τελείωσε στο παραδεισένιο ρωμαίικο κοινοτικό νεκροταφείο, αδιάσειστη απόδειξη της ισχυρής ύπαρξης του ελληνικού στοιχείου σε αυτό το καβαφικό προάστιο του Βοσπόρου. Το Νιχώρι ευχαρίστησε τους φοιτητές για την συντροφιά τους και το ενδιαφέρον τους και εξέφρασε την έντονη επιθυμία του να υπάρξει ουσιαστική συνέχεια καθώς ούτως ή άλλως και το αρχιτεκτονικό κάλλος είναι μεγάλο και η ανάγκη για ειδικούς προκειμένου να διατηρηθούν και να διαμορφωθούν τα παλαιά ρωμαίικα αρχιτεκτονήματα υπαρκτή.

Η χαρά όμως των Ρωμιών της κοινότητάς μας δεν θα τελείωνε εδώ. Την Τρίτη 1 Ιουλίου 2008 ο Νέος Κύκλος Κωνσταντινουπολιτών έφτασε. Με αρχηγό της συντροφιάς τον πρόεδρο κ. Νίκο Ουζούνογλου, περίπου σαράντα συμπολίτες που διαμένουν στην Αθήνα κατέφθασαν πρώτα στο ναό του Αγίου Νικολάου, όπου τους καλοσώρισε ο κ. Λάκης Βίγκας, η κ. Ρέα Καλφάογλου, η κ. Σοφία, επίτροπος στη κοινότητα του Αγίου Νικολάου και εγώ. Αυτή τη φορά μέσα σε ατμόσφαιρα χαράς και αισιοδοξίας που πήγαζε από το αντάμωμα αυτό, περιηγηθήκαμε με την ομάδα των συμπολιτών μας στα ιστορικά κτήρια – ναούς του ρωμαίικου Νιχωρίου: Ζωγράφειο Παρθεναγωγείο, Άγιος Νικόλαος, Άγιος Γεώργιος και Παναγία Κουμαριώτισσα. Έπειτα η συντροφιά γευμάτισε στο Deniz Park. Δόθηκαν διαβεβαιώσεις εκατέρωθεν ότι τέτοιες επισκέψεις θα συνεχιστούν.
Η δραστηριότητα έντονη και με ουσία στο Νιχώρι μας. Την Τρίτη 8 Ιουλίου 2008 το απόγευμα,ο πρόεδρός μας κ. Λάκης Βίγκας και ο κ. Κώστας Ευθυμιάδης φιλοξένησαν στον αυλόγυρο της Παναγίας της Κουμαριώτισσας και έπειτα παρέθεσαν γεύμα στο Deniz Park σε ομάδα νέων που με το πρόγραμμα Erasmus φιλοξενούνται από την Νομαρχία της İstanbul. Τιμή και χαρά για την κοινότητα μας το γεγονός ότι αρχηγός του γκρουπ ήταν ο κ. Fikret Kasapoğlyu, Αντινομάρχης και υπεύθυνος επί των μειονοτικών θεμάτων της Πόλης μας.

Μετά από σύσταση του προέδρου της Ομοσπονδίας και καθηγητού κ. Νίκου Ουζούνογλου, η κοινότητά μας φιλοξένησε πρόσφατα για μια εβδομάδα περίπου την ιστορικό Ιφιγένεια Παπακωνσταντίνου. Στο διάστημα της παραμονής της στην Κωνσταντινούπολη, εργάστηκε στη βιβλιοθήκη του Συνδέσμου Αποφοίτων Ζωγραφείου. Ευχόμαστε να επέστρεψε με ωραίες εικόνες από την διαμονή της εδώ, και την Πόλη που επιθυμία της ήταν να γνωρίσει.
Σε συνέχεια των ευχάριστων αυτών ειδήσεων έρχεται η πρωτιά της Στεφανής σε διασχολικό διαγωνισμό! Η Στεφανή, κόρη του κ. Ilyas, νεωκόρου στο ναό της Παναγίας της Κουμαριώτισσας, τον Ιούνιο με το πέρας του σχολικού έτους, έλαβε μέρος σε διασχολικό διαγωνισμό ανάγνωσης λογοτεχνικών κειμένων και απαγγελίας ποιημάτων μεγάλων Ελλήνων των Γραμμάτων. Στο διαγωνισμό έλαβαν μέρος η Μεγάλη του Γένους Σχολή, όπου φοιτεί η Στεφανή, η Ζωγράφειος Σχολή καθώς και το Ζάππειο. Επισημαίνουμε την πρωτιά αυτή κυρίως για δύο λόγους: πρώτον για αναγνώριση των προσπαθειών που κατέβαλε έναν ολόκληρο χρόνο η Στεφανή και δεύτερον για να συμβάλουμε στη δημιουργία της άμιλας και του δημιουργικού συναγωνισμού που κατά τη γνώμη μας μόνο θετικά λειτουργεί. Περήφανο λοιπόν το Νιχώρι συγχαίρει και εύχεται καλή πρόοδο στη Στεφανή που του χρόνου θα πάει στην Α' Λυκείου.
Τα ευχάριστα νέα που θέλουμε να μοιραστούμε μαζί σας δεν σταματούν εδώ: Στο ναό της Παναγίας της Κουμαριώτισσας έφτασε εις πέρας η φωτογράφηση και η ηλεκτρονική καταγραφή όλων των εικόνων και των ιερών αντικειμένων. Το πιλοτικό αυτό έργο είχε ανατεθεί στον κ. Abdullah Hekimhan, καθηγητή στο πανεπιστήμιο του Mimar Sınan. Για την σημασία του εγχειρήματος αυτού έχουμε κάνει λόγο σε προηγούμενο μήνυμα.

Η κ. Θάλεια Κόκκαλου δώρισε εις μνήμην του πατέρα της Ιωάννη Κόκκαλου 1000 ευρώ στο ναό της Παναγίας της Κουμαριώτισσας. Ο κ. Ανέστης Σιμοτόπουλος δώρισε 100 ευρώ. Τα χρήματα θα διατεθούν για την αγορά μιας παλιάς ασημένιας καντίλας για το εικόνισμα της Παναγίας της Κουμαριώτισσας. Ο κ. Osman Özbaşı από το emek kafe δώρισε τα έξοδα για τους ηλεκτρικούς πίνακες στο ναό της Παναγίας της Κουμαριώτισσας στο πλαίσιο της ανακαίνισης του ηλεκτρικού συστήματος που επιβάλλεται να γίνει το συντομότερο. Επίσης, κάθε βράδυ ο ναός λούζεται από ένα γλυκό φωτισμό που πρόσφατα τοποθετήθηκε.

Επιπλέον δίπλα από τον ναό ανακαινίστηκε ένα διαμέρισμα της κοινότητας, στο οποίο διαμένει τώρα μια γεωργιανή οικογένεια. Η κ. Άννα Κουγιουτζή που 20 χρόνια διέμενε στο παράρτημα του δημοτικού σχολείου μετακομίζει σε σπίτι του Αγίου Νικολάου και θα συγκατοικεί με τον Στέλιο Μπερμπεράκη που κατά διαστήματα μένει στο Νιχώρι. Είναι το τελευταίο σπίτι της σειράς των σπιτιών του Αγίου Νικολάου, από την επάνω πλευρά (παλαιότερα διέμενε εκεί η Φωτίκα και ο Γιάννης Μπαρμπούνης). Ευχόμαστε λοιπόν στην κ. Άννα καλή συνέχεια στο νέο της σπίτι. Στο σχολείο που φιλοξένησε για πολλά χρόνια πολλούς Νιχωρίτες έχουν μείνει τώρα μόνον η κ. Ειρήνη με την κόρη της Κωνσταντίνα Συρίγου για τους οποίους η επιτροπή αναζητεί κατοικία ώστε έπειτα το σχολείο να καταστεί αξιοποιήσιμο και να γλιτώσει από την τωρινή επικίνδυνη εικόνα που εκπέμπει της φθοράς και της απαξίωσης.

Τα νέα όμως δεν είναι δυνατόν πάντα να είναι ευχάριστα. Πληροφορηθήκαμε πρόσφατα το θάνατο της Ελένης Βίγκα, γόνου του Νιχωρίου, που διέμενε στην Αθήνα. Η Ελένη Βίγκα ήταν θεία του προέδρου κ. Λάκη Βίγκα. Η νεκρώσιμος ακολουθία είχε τελεσθεί στις 5 Μαίου στον Νεκροταφειακό Ναό του Κόκκινου Μύλου στην Αθήνα. Όλοι οι Νιχωρίτες εκφράζουμε από καρδιάς τα συλλυπητήρια μας προς τον πρόεδρο και την οικογένεια της εκλειπούσας.

Νομίζω ότι στο σημείο αυτό ήλθε η στιγμή, πιστεύω θα μου το επιτρέψετε, να σας ενημερώσω ότι η πρώτη φάση της παραμονής μου στην Κωνσταντινούπολη τελείωσε. Η Αθήνα με καλεί για σπουδές. Στο Νιχώρι, και μέσα στην αγκαλιά της τοπικής ρωμαίικης κοινότητας ένιωσα σε μεγάλο βαθμό την ασφάλεια. Την ασφάλεια που ήταν ίσως ο παράγοντας που χρειαζόμουν πιο πολύ από οτιδήποτε άλλο, σε ένα ξένο κράτος και σε μία Κωνσταντινούπολη που αριθμεί σύμφωνα με επίσημα νούμερα περί τα 12 εκατομμύρια κατοίκους. Αυτή υπήρξε η βάση μου, το σημείο εκκίνησής μου για να γνωρίσω τον τόπο σας, και όπως αγαπήσατε εσείς εμένα, εγώ αγάπησα σε τέτοιο βαθμό τον τόπο και την ιστορία σας που να τον θεωρώ δικό μου τόπο και δικιά μου ιστορία. Όπως ένα παιδί αγαπά, και καθώς μεγαλώνει αυτό το κάνει όλο και πιο συνειδητά, τους γονείς του, τους ειλικρινείς και μεροληπτικούς συμπαραστάτες του στη ζωή, με τον ίδιο τρόπο κάθε μέρα που περνούσε αγαπούσα συνειδητά όλο και πιο πολύ το Νιχώρι για αυτά που μου προσέφερε αφιλοκερδώς: Την σιγουριά, την συντροφικότητα, την καλή κουβέντα... Και όπως τα παιδιά μεγαλώνουν και νιώθουν ότι θέλουν να προσφέρουν στους γονείς τους, έτσι και εγώ θέλησα να προσφέρω στο σπίτι μου, το Νιχώρι. Είτε με τα μηνύματα όπως αυτό, είτε με την ψαλτική στις Κυριακάτικες λειτουργίες, είτε με το projekt για τη φωτογράφηση των εικόνων και των ιερών αντικειμένων και την ηλεκτρονική καταγραφή τους, είτε με την περιήγηση ομάδων κυρίως Ελλήνων φοιτητών στο Νιχώρι ελπίζω και εύχομαι η παρουσία μου όλο αυτό το χρόνο να ωφέλησε στο ελάχιστο την κοινοτική ζωή στο ιστορικό αυτό προάστιο του Βοσπόρου. Η διαμονή μου όμως εδώ, στην Πόλη, αποτελεί οπωσδήποτε τεκμήριο ότι θα επανέλθω με την πρώτη ευκαιρία! Καλή αντάμωση λοιπόν σε ένα περίπου χρόνο. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον πρόεδρο κ. Λάκη Βίγκα, όχι μονάχα γιατί μου πρόσφερε τη δυνατότητα να βιώσω μία τέτοια εμπειρία αλλά κυρίως επειδή όλο αυτό το διάστημα στάθηκε δίπλα μου σαν ένας ειλικρινής συμπαραστάτης από εκείνους που μόλις προανέφερα. Ευχαριστώ επίσης τους γείτονες μου Ilya και Janet για την ειλικρινή τους φιλία και τη βοήθειά τους. Πραγματικά από ένα σημείο και μετά ένιωσα ότι ήμασταν μια οικογένεια. Ευχαριστώ όλη την ρωμαίικη κοινότητα και το Νιχώρι που στέγασε και υποστήριξε τις σκέψεις μου και την δραστηριότητα μου στην μοναδική αυτή Πόλη. Εις το επανιδείν!
Παναγιώτης Θωμόπουλος

ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ: ΚΕΝΩΣΗ ΚΑΙ ΣΑΡΚΩΣΗ

Φίλος της Ιδιωτικής Οδού που είδε την ανάρτηση για το σπουδαίο βιβλίο του Θανάση Ν. Παπαθανασίου "Η Εκκλησία γίνεται όταν ανοίγεται" (εκδ. Εν πλω, 2008), μου έστειλε ένα απόσπασμα που τον άγγιξε ιδιαίτερα. Δημοσιεύω λοιπόν την επιλογή του (σελ. 296 - 298) και χαίρομαι που σήμερα παράγονται τέτοια θεολογικά κείμενα σαν του Θ. Παπαθανασίου και αναπαράγονται μέσω του ιστολογίου. Μακάρι να γίνουν πραγματικό κτήμα όλων μας.

"Η σύγχρονη πολυεθνική εταιρεία φαίνεται να μη μένει ανάλγητη απέναντι στις κοινωνικές οδύνες. Παίρνει, λόγου χάριν, πρωτοβουλίες για την ανακούφιση των σεισμόπληκτων. Δεν γίνεται όμως σεισμόπληκτη η ίδια!

Με θεολογική γλώσσα αυτό θα το λέγαμε ως εξής. Το Μάρκετινγκ είναι θιασώτης του Δοκητισμού, της πρωτοχριστιανικής αίρεσης που αντιλαμβανόταν τη σάρκωση και το πάθος του Χριστού ως εικονική πραγματικότητα και ως προσποίηση. Έτσι λοιπόν το Μάρκετιγκ δεν είναι μεν άσχετο προς τη σάρκα του κόσμου, αλλά δεν σαρκώνεται. Παριστάνει ότι κάνει σάρκα του τη σάρκα και την οδύνη του κόσμου. Όντως τις προσλαμβάνει, αλλά ως χρηστικά αντικείμενα. Αντιθέτως, η αληθινά εκκλησιαστική ιεραποστολή είναι θιασώτης της αληθινής σάρκωσης. Όπως ο Χριστός προσέλαβε αληθινά την ανθρώπινη φύση και έκανε σάρκα του τη σάρκα του ανθρώπου, έτσι και η ιεραποστολή σημαίνει πραγματική αποδοχή του αλλιώτικου πολιτισμού, πραγματική πάλη με τα θετικά και τα αρνητικά του, πραγματική σάρκωση του Χριστού στα ουσιώδη κάθε λαού. Η σάρκα είναι κάτι απείρως ουσιαστικότερο από απλό περιτύλιγμα, από αμπαλάζ, από σκηνικό διαφήμισης. Η σαρκωσιακή σχέση με τον κόσμο έχει δύο βασικές ραχοκοκκαλιές, σε συνθετική σχέση. Αφενός την παραδοχή ότι δεν υπάρχει αληθινή ανθρωποσύνη έξω απο τους συγκεκριμένους ανθρώπους με ιστορική και πολιτισμική συγκεκριμενότητα. Δεύτερον, ότι οι πολιτισμοί ούτε κείνται πέραν κριτικής, ούτε είναι συμπαγείς και αρραγείς οντότητες. Καθένας τους φέρει δυνάμεις ζωής και δυνάμεις θανάτου. Η σάρκωση οφείλει πάντα να είναι διαδικασία που ολοκληρώνεται στην ανάσταση. Ποτέ προξενιό με τον θάνατο.

Η σάρκωση συνεπώς δεν είναι τουριστικό σαφάρι, δεν είναι προεκλογική επίσκεψη σε ορφανοτροφείο, δεν είναι επιτόπια έρευνα διανοουμένου, δεν είναι στοιχείο εμπλουτισμού του βιογραφικού σημειώματος. Όταν η Εκκλησία μίλησε για τη σάρκωση,την απερινόητη έλευση του Υιού, μίλησε για κένωση και για ξενιτεία του.

Κένωση είναι να είμαι πρόθυμος να κενώσω τη λευκότητά μου, την ευρωπαϊκότητά μου και τον εθνικισμό μου και να γίνω, λόγου χάρη, αφρικανός στην Αφρική, για να οικοδομηθή πραγματικά τοπική Εκκλησία, κι όχι υποκατάστημα κάποιου εθνικού ή πολιτισμικού κέντρου. Να συγκροτηθή αδελφή εκκλησία, κι όχι θυγατέρα εκκλησία. Με την κένωση δεν αδειάζω απο τον εαυτό μου, αδειάζω όμως απο το μεγαλείο μου. Δεν παύω, για παράδειγμα να είμαι άνδρας ή γυναίκα, δεν παύω να έχω γεννηθεί στην Ελλάδα, ούτε να ζω στον εικοστό πρώτον αιώνα. Το θέμα δεν είναι αίφνης να εξατμιστούν αυτά. Το θέμα είναι να μην αποτελούν την προτεραιότητα που με καθορίζει. Προτεραιότητά μου και πηγή νοηματοδότησής μου οφείλει να είναι η εκκλησιαστική μου ταυτότητα, πράγμα που σημαίνει ότι σχετικοποιώ τις άλλες μου ταυτότητες και ότι αποδέχομαι, προσυπογράφω και διακονώ την δυνατότητα της αφρικανικής (ή όποιας άλλης εκκλησίας) να εκφέρει τη δική της φωνή. Προσοχή: όχι μόνο την αποδέχομαι και την προσυπογράφω, μα και την διακονώ. Δεν μιλώ, δηλαδή, για ανοχή και ουσιαστικά για αδιαφορία προς κάθε ιδιαιτερότητα, αλλά για έγνοια ώστε μέσα στην οικουμενικότητα της Εκκλησίας να γινόμαστε όλο και λιγότερο αυτάρκεις, όλο και πλουσιότεροι μέσω των ετεροτήτων που ανταμώνουν. Συνοψίζω: Απόπειρα σάρκωσης χωρίς κένωση, είναι εκκλησιαστικώς απαράδεκτη, είναι αποικιοκρατία νέου τύπου".

φωτό: Ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρος κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στη Γκάνα.

ΛΥΡΑ ΕΦΤΑΧΟΡΔΗ - Για τον Μάνο Χατζιδάκι

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΕΡΡΑΣ

ΛΥΡΑ ΕΦΤΑΧΟΡΔΗ

Για τον Μάνο Χατζιδάκι

1

Με νότες αυγής

- σε στήθους πεντάγραμμο -

σβήνεις το τραύμα.

2

Κήπου μπαγκέτα

κινείς ιριδίζοντας

μύρα ουράνια

3

Της αύρας Σκιά

συνωδείς παραδείσια

σ' αίθριο Ήλιου.

4

Σ' ονείρων οδό

τα σώματα κοινωνείς

της χαρμολύπης.

5

Σήματα ήβης

κι αγγέλων μιλήματα

για φως μελωδείς.

6

Του οίστρου κλειδιά

συνηχούν για του ίμερου

τη Συμφωνία.

7

Μπαλάντες πνοής

αιωνίζουν του Σφυγμού

τ' αναστάσιμα.

Ιούνιος 2005

Ο Ζακυνθινός φιλόλογος και μελετητής Διονύσης Σέρρας συνεχίζει την έκδοση του περιοδικού Επτανησιακά Φύλλα, που είχε ιδρύσει ο σπουδαίος ιστορικός και λογοτέχνης Ντίνος Κονόμος.

ΠΑΝΤΑΝΑΣΣΑ...ΛΥΟΜΕΝΗ!

Ο σεισμός της 8ης Ιουνίου που έπληξε Ηλεία και Αχαΐα, είχε ως αποτέλεσμα και τον τραυματισμό πολλών ναών της περιοχής. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται και ο ιστορικός ναός Παντανάσσης στο κέντρο της Πάτρας. Ο ναός έχει κλείσει και πρέπει να επισκευαστεί, ώστε ασφαλής να παραδοθεί και πάλι στους πιστούς για την λογική λατρεία.
Διαβάζω στον τοπικό τύπο ότι λόγω αυτής της κατάστασης, αποφασίστηκε η εγκατάσταση λυόμενου ναού, στην πλατεία απέναντι από την Παντάνασσα. Διότι οι ενορίτες, λέει, δεν μπορούν να στερηθούν την πνευματική τους ζωή και κάτι άλλα, με συγχωρείτε, αφελή τουλάχιστον.
Μιλάμε για το κέντρο της Πάτρας. Άρα, όσο διάστημα θα είναι κλειστή η Παντάνασσα λόγω των επισκευαστικών έργων, κάλλιστα οι ενορίτες της μπορούν να εκκλησιάζονται στους άλλους ναούς του κέντρου (Ευαγγελίστρια, Άγιο Νικόλαο, Παντοκράτορα κ.λ.π) που απέχουν μόλις λίγα τετράγωνα!
Ας σκεφθούμε ότι οι Ορθόδοξοι σε πολλά μέρη της γης, όπου δεν υπάρχει ναός κοντά στον τόπο διαμονής τους, διανύουν πολλά χιλιόμετρα, έως και τρεις ώρες, οδικώς ή σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και πεζοπορώντας (φαντασθείτε ζήλος!) προκειμένου να εκκλησιασθούν τις Κυριακές.
Εδώ οι Εκκλησίες μας συνήθως είναι από μισοάδειες έως μισογεμάτες. Στις μεγάλες γιορτές παρατηρείται συνωστισμός. Άνετα, λοιπόν, χωράνε οι ενορίτες της Παντάνασσας στους άλλους ναούς του κέντρου.
Η δαπάνη για το λυόμενο ναό θα μπορούσε να διατεθεί για την αποκατάσταση του ιστορικού ναού, ώστε να λειτουργήσει μια ώρα αρχύτερα και με ασφάλεια. Η Παντάνασσα …λυομένη, δηλ., τσαντίρι δεν τιμά ούτε την τοπική Εκκλησία ούτε την πόλη.

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ, Η ΑΛΚΜΗΝΗ ΚΑΙ Ο ΗΡΑΚΛΗΣ

Με αφορμή τη σημερινή μνήμη του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου, σκέφτηκα, αγαπητοί φίλοι της Ιδιωτικής Οδού, να μοιραστώ μαζί σας ένα σπουδαίο παράδειγμα από το περίφημο Εορτοδρόμιον του μεγάλου Διδασκάλου, αρχηγού των Κολυββάδων και Αγίου, όπου φαίνεται καθαρότατα πώς ο Χριστιανισμός χρησιμοποίησε ως όχημα τον Έλληνα λόγο και την Ελληνική μυθολογία και φιλοσοφία.
Ο μέγας υμνογράφος Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, γράφει στο δεύτερο τροπάριο της έκτης ωδής του ιαμβικού κανόνος που συνέθεσε για την εορτή των Θεοφανείων:
«Εκ ποντίου λέοντος ο τριέσπερος,
Ξένως Προφήτης εγκάτοις φλοιδούμενος,
Αύθις προήλθε της παλιγγενεσίας…».
Η ερμηνεία που διαβάζω στο Εορτοδρόμιον του Αγίου Νικοδήμου, η οποία βέβαια βασίζεται σ’ αυτήν του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας, είναι – θα συμφωνήσετε νομίζω – εκπληκτική!
«Μυθολογούσιν οι Έλληνες, ότι η Αλκμήνη σμιχθείσα με τον ψευδόθεον Δία τρεις εσπέρας, συνέλαβε τον Ηρακλήν, όθεν και τριέσπερος αυτός ωνομάσθη. Μυθολογούσι δε και άλλο ακόμη, ότι ο αυτός Ηρακλής κοντά εις τους πολλούς αγώνας και άθλους όπου έκαμεν, εμβήκε και μέσα εις ένα κήτος σκύλον ονομαζόμενον, βαστών το σπαθί εις τας χείρας, με το οποίον κατέκοψε τα σπλάγχνα του κήτους, και έπειτα εκβήκεν από εκεί αβλαβής, μόνη δε η κεφαλή του έμεινε γυμνή από τρίχας. Ταύτην λοιπόν την περί του Ηρακλέους μυθολογίαν μεταφέρει ο ιερός Μελωδός εις την ιστορίαν του Ιωνά, δανεισάμενος τας ιδίας λέξεις του ποιητού Λυκόφρονος ός τις γράφει περί του Ηρακλέους δια στίχων ιαμβικών… Όθεν λέγει ο Μελωδός: Ο τριέσπερος Προφήτης του Θεού Ιωνάς, βεβυθισμένος μέσα εις τα σπλάγχνα του θαλασσίου Λέοντος ξένως και παραδόξως χωρίς να χωνευθή, πάλιν εκβήκεν από εκείνο αβλαβής… Προεζωγράφισε δε με τούτο την παγκόσμιον ανάστασιν των νεκρών»!

Δεν χρειάζεται κάτι άλλο, φίλοι μου. Το παράδειγμα είναι αρκούντως εύγλωττο. Μόνο να μη λησμονούμε ότι οι Πατέρες χρησιμοποίησαν αριστοτεχνικά την αρχαιοελληνική πνευματική παράδοση έχοντας ως γνώμονα την αρχή: «Των αναγκαίων υπολαμβάνω».

ΜΙΑ ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΥΜΝΟΣ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ!

Χθες, Σαββατόβραδο, από την Πάτρα στα Εξαμίλια Κορίνθου για την συναυλία της Ορχήστρας των Χρωμάτων με έργα Φίλιππου Τσαλαχούρη. Στο ανοιχτό θέατρο Μίκης Θεοδωράκης. Δεν είχα ξαναπάει. Σκεπτόμουν πού πάνε να κάνουν μια συναυλία με έργα ενός νέου έλληνα συνθέτη καλοκαιριάτικα! Σαν έφτασα στα... νταμάρια, κι ενώ ο ήλιος έγερνε γλυκά, ένα πλήθος είχε ξεχυθεί απ' τα αυτοκίνητα και ανηφόριζε προς το θέατρο.

Καθώς έφτασα στο υπαίθριο θέατρο, αρκετά φροντισμένο πρέπει να πω, για εκεί που είναι, πολύς κόσμος είχε πάρει ήδη τις θέσεις του. Ο συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης συζητούσε με την Φάλια Παπαγιαννοπούλου, την ψυχή της χορωδιακής Κορίνθου!

Ο φακός συνέλαβε τον συνθέτη Φίλιππο Τσαλαχούρη κάπως αμήχανο και τελικά ανίκανο να ...αντισταθεί σ' ένα φωτογραφικό φλάς.

Αφού ήταν και η Πατρινή σύζυγος του συνθέτη εκεί, η γλυκύτατη Ευγενία Καλοφώνου, μέτζο - σοπράνο, δεν ήταν δυνατόν να μην τους έχω μαζί σ' αυτή τη σημαντική στιγμή. Λίγο πριν την έναρξη μιας συναυλίας - ύμνου στην σύγχρονη ελληνική μουσική.

Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Ορχήστρας των Χρωμάτων Γιώργος Κουρουπός (διακρίνεται δεξιά καθώς περπατάει) κανονίζει τις τελευταίες λεπτομέρειες, ώστε όλα να κυλήσουν όπως πρέπει. Σε λίγο θα πάρει τη θέση του δίπλα στον ιστορικό, πλέον, ηχολήπτη Γιάννη Συγλέτο, στην κονσόλα, απ' όπου θα έχει τη γενική εποπτεία της συναυλίας.

Η προσέλευση του κόσμου είναι συνεχής. Το μεγάλο θέατρο γεμίζει σχεδόν. Ανάμεσα στους θεατές διακρίνω και τον καθηγητή μου στο Πανεπιστήμιο, Πατρολόγο Στυλιανό Παπαδόπουλο. Κορίνθιος είναι σκέφτηκα...

Παρών βέβαια και ο θαλερός γιατρός, ρέκτης της σύγχρονης ελληνικής μουσικής Θάνος Κωνσταντινίδης, στον οποίο ο Φ. Τσαλαχούρης έχει αφιερώσει το πρώτο έργο της συναυλίας, τις Τρεις χορευτικές Μικρασιατικές εικόνες.

Στην Ορχήστρα των Χρωμάτων παίζει απόψε στα τσέλα και ο Αλέξανδρος Μποτίνης, γιος του μαέστρου της Ορχήστρας Πατρών Δημήτρη Μποτίνη.

Ο Φίλιππος Τσαλαχούρης προλογίζει τη συναυλία. Λέει για τη σχέση του με τη μουσική, στην οποία χρωστάει την ανθρωπιά του (!), για τα έργα που θα ακουστούν, δύο εκ των οποίων σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση! Ο Φίλιππος ξέρει και να μιλάει. Με σαφήνεια και πληρότητα. Το επεσήμαναν και κάποιοι απ' τους ακροατές που κάθονταν παραδίπλα μου και τον έβλεπαν για πρώτη φορά. Στο βάθος της φωτογραφίας βλέπετε τα κορίτσια του συνόλου Opus Femina του Δήμου Κορινθίων, που παρακολουθούν κι αυτά με προσοχή.

Η συναυλία αρχίζει με τα έγχορδα της Ορχήστρας των Χρωμάτων υπό τον μαέστρο Μίλτο Λογιάδη, μόνιμο αρχιμουσικό της ορχήστρας και επιλογή του ιδρυτού της Μάνου Χατζιδάκι. Ήμουν στην προ εικοσαετίας σχεδόν συναυλία της Ορχήστρας στο "Παλλάς" της Αθήνας, όπου ο Χατζιδάκις παρουσίασε τον Λογιάδη στο κοινό ως νέο ταλαντούχο μαέστρο. Τώρα ο Μίλτος Λογιάδης συνεχίζει να διευθύνει την Ορχήστρα του Μάνου πιστός στην ευαισθησία εκείνου!... Οι Τρεις χορευτικές Μικρασιατικές εικόνες του Τσαλαχούρη καθηλώνουν το κοινό. Σ' ένα ανοιχτό θέατρο, με πολύ κόσμο, ακούς μόνο τη μουσική της ορχήστρας και αναπνέεις τον αέρα της φύσης.

Οι τρεις χοροί Οδοιπορικός, Τραγούδι του Πόντου και Του αποχωρισμού, αποδεικνύουν περίτρανα την ικανότητα του Τσαλαχούρη να μετουσιώνει ένα παραδοσιακό υλικό σε συγκινητική, σύγχρονη δημιουργία. Δεν πρόκειται για μια επεξεργασία δημοτικών μελωδιών, αλλά για μια προσέγγιση ευλαβική που είναι σημερινή και ιδιοφυής, θα έλεγα. Άλλωστε αυτή την ικανότητά του την απέδειξε πανηγυρικά ο Φ. Τσαλαχούρης πέρυσι τέτοιες μέρες, όταν παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του Ελληνικού Φεστιβάλ οι "24 Ελληνικοί χοροί" του.

Το δεύτερο έργο της συναυλίας ήταν Ο Χορός των Μουσών για σόλο φλάουτο, ορχήστρα εγχόρδων και κρουστά. Αυτό το έργο το πρωτάκουσα στο cd με έργα του Τσαλαχούρη που κυκλοφόρησε πολύ πρόσφατα η Ορχήστρα των Χρωμάτων (στην εκδοχή για κουαρτέτο εγχόρδων, φλάουτο και κρουστά). Ένιωσα πραγματικά την υψηλή ...χορευτική του τέχνη. Και ο Φίλιππος μας είπε απόψε στον πρόλογό του ότι το έργο παρουσιάστηκε χορογραφημένο προ ημερών στο Πεκίνο! Η σολίστ στο φλάουτο Μαριλένα Δωρή νομίζω ότι παίζει σαν μούσα!.. Ήχος κρουστός, αέρινος και ολοκάθαρος μαζί. Ο συνθέτης λέει ότι "πρόκειται για έναν απλό μουσικό στοχασμό, εμπνευσμένο από το μύθο των Μουσών". Εγώ νομίζω ότι είναι κάτι παραπάνω: Μια πρόταση για τη γραφή ενός σύγχρονου έργου για φλάουτο. Ακούγοντάς το, ζωντανά αυτή τη φορά, συνειδητοποιούσα ότι το μέρος του φλάουτου θα μπορούσε να σταθεί και αυτόνομα, με τις Μούσες να χορεύουν στον ρυθμό του. Πάντως και η χρήση των εγχόρδων εδώ είναι πολύ ενδιαφέρουσα.

Τρίτο έργο της βραδυάς: Es winkt und neigt sich - Σκέψεις πάνω σ' ένα θέμα του Friedrich Nietzche. Έργο για σόλο βιολί, φωνές και ορχήστρα εγχόρδων σε πρώτη εκτέλεση. Πρόκειται ουσιαστικά για μεταγραφή του δεύτερου μέρους της 4ης Συμφωνίας του συνθέτη. Σωστά ο Τσαλαχούρης το αυτονόμησε. Μας έδωσε ένα φιλοσοφικό τραγούδι! Ο Νίτσε, τον οποίο ο Τσαλαχούρης έχει μελετήσει εξονυχιστικά, έγραψε και μουσική. Και βρίσκεται στις αρχές του 21ου αι. ένας έλληνας συνθέτης για να αποκαλύψει στο ελληνικό, τουλάχιστον, κοινό και αυτή την πλευρά του μεγάλου φιλόσοφου. Το έργο, βαθύ και με την απαιτούμενη δόση μελαγχολίας, μας δίνει νομίζω τους κραδασμούς της εποχής του Νίτσε, για να μη πω και της δικής μας. Ο Δημήτρης Χανδράκης, στο βιολί, υπηρέτησε πιστά την διά της μουσικής φιλοσοφική ενατένιση του Τσαλαχούρη. Ως δεξιοτέχνης που είναι ο Δ. Χανδράκης, υπογράμμισε τις "φιλοσοφικές" δοξαριές, καθώς ο λόγος του Νίτσε τραγουδιόταν από το Γυναικείο Φωνητικό Σύνολο Opus Femina.

Μετά το σύντομο διάλειμμα ακολούθησε το τελευταίο έργο της συναυλίας, Ο Ύμνος της Αγάπης. Ο Φ. Τσαλαχούρης αναφέρθηκε στην παραγγελία που του έδωσε ο Δήμος Κορινθίων για το έργο αυτό - που ήταν βέβαια στις προθέσεις του, όπως είπε - με αφορμή τη συμπλήρωση 150 χρόνων από την ίδρυση της νέας πόλης της Κορίνθου. Ο Φ.Τ. διάβασε μια νεοελληνική απόδοση του Ύμνου, που μου είχε εμπιστευθεί να επιχειρήσω και τον ευχαριστώ για την ευκαιρία. Για ιστορικούς λόγους δημοσιεύω το... τόλμημά μου στο τέλος της ανάρτησης.

Επί σκηνής για τον Ύμνο της Αγάπης η Ορχήστρα των Χρωμάτων σε πλήρη σύνθεση, το σύνολο Οpus Femina και η Παιδική Χορωδία του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Κορινθίων, που διευθύνει επίσης η ακούραστη και σεμνή, απ' όσο είδα, Φάλια Παπαγιαννοπούλου. Σολίστ ο βαρύτονος Αρκάδιος Ρακόπουλος. Η νέα αυτή σύνθεση του Τσαλαχούρη χαρακτηρίζεται από απροκάλυπτη πνευματικότητα. Οι μελωδίες, ακόμα και αυτές που είναι σε διαλογική μορφή (σολίστ - χορωδία), τονίζουν την καθαρότητα της αγάπης. Μιας αγάπης που ξεκινάει από το συναίσθημα, αλλά τελικά το υπερβαίνει. Μου άρεσε πολύ η χρήση του λογαοιδικού μέλους (ρετσιτατίβο) σε κάποια μέρη του βαρύτονου, αλλά και το γεγονός ότι το έργο δεν είχε ίχνος βερμπαλισμού. Η αγάπη εκπηγάζει από την απλότητα.
Ο κόσμος χειροκρότησε ένθερμα στο τέλος, όχι τόσο, νομίζω, γιατί κατάλαβε το συνθετικό ταλέντο του Τσαλαχούρη, αλλά κυρίως γιατί ένιωσε, πιστεύω, ότι η μουσική μπορεί να είναι βαθιά πνευματική υπόθεση.

Ο Δήμαρχος Κορινθίων, στο τέλος της συναυλίας, βράβευσε τον Φίλιππο Τσαλαχούρη, ευχόμενος Ο Ύμνος της Αγάπης που πρωτοπαίχτηκε στην Κόρινθο να ταξιδέψει παντού. Κι αυτό είναι άξιον και δίκαιον!

Εκπρόσωπος του Νομάρχη Κορινθίας βράβευσε τον συνθέτη, πιανίστα και Καλλιτεχνικό Διευθυντή της Ορχήστρας των Χρωμάτων Γιώργο Κουρουπό, για την εν γένει προσφορά της Ορχήστρας.

Ο Γιώργος Κουρουπός, σεμνός και σοβαρός άνθρωπος που έχει αναλάβει με υπευθυνότητα το επαχθές, λόγω απείρων προβλημάτων, έργο της διοίκησης της Ορχήστρας των Χρωμάτων, ευχαρίστησε για την τιμή και εξέφρασε την ικανοποίησή του για την βραδυά, που ήταν αναμφισβήτητα ένας Ύμνος στη Μουσική.

Ο ΥΜΝΟΣ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ

Νεοελληνική απόδοση

Εάν τις γλώσσες των ανθρώπων λαλώ και των αγγέλων, αλλά δεν έχω αγάπη, έχω γίνει χαλκός που ηχεί άψυχα ή κύμβαλο που αλαλάζει άηχα. Και εάν έχω το χάρισμα της προφητείας και εάν γνωρίσω όλα τα μυστήρια του Θεού και κατέχω όλη τη γνώση την ανθρώπινη, και εάν έχω όλη την πίστη, ώστε να μετακινώ όρη, αλλά δεν έχω αγάπη, τίποτα δεν είμαι. Και αν μοιράσω όλα τα υπάρχοντά μου για να θρέψω τους πεινασμένους, και αν παραδώσω το σώμα μου για να καώ, αλλά δεν έχω αγάπη, τίποτα δεν ωφελούμαι. Η αγάπη μακροθυμεί, επιδιώκει πάντοτε το καλό, η αγάπη δεν φθονεί, η αγάπη δεν ξιπάζεται, δεν κομπάζει από υπερηφάνεια, δεν συμπεριφέρεται άσχημα, δεν ζητάει τα δικά της, δεν ερεθίζεται από θυμό και οργή, δεν λογίζεται το κακό, δεν χαίρει για την αδικία, συγχαίρει όμως για την επικράτηση της αλήθειας. Ανέχεται και στεγάζει τα πάντα, όλα τα πιστεύει, όλα τα ελπίζει, τα πάντα υπομένει. Η αγάπη ποτέ δεν εκπίπτει.
Είτε προφητείες υπάρχουν τώρα, ως χαρίσματα του Πνεύματος, θα καταργηθούν. Είτε χαρίσματα γλωσσών, και αυτά θα παύσουν. Είτε γνώσις, κι αυτή θα καταργηθεί. Τώρα ατελώς γνωρίζουμε και μερικώς προφητεύουμε. Όταν όμως έλθει το τέλειον, στη μέλλουσα ζωή, τότε το μερικό και αποσπασματικό θα καταργηθεί.
Όταν ήμουν νήπιο, ως νήπιο μιλούσα, ως νήπιο φρονούσα, σα νήπιο έκρινα. Όταν όμως έγινα άνδρας, κατήργησα πλέον τα νηπιώδη.
Κατ’ αναλογίαν, λοιπόν, τώρα βλέπουμε θαμπά, σαν σε μεταλλικό καθρέφτη, τότε όμως θα βλέπουμε πρόσωπο με πρόσωπο. Τώρα γνωρίζω ένα μονάχα μέρος της αλήθειας. Τότε, στην αιώνια ζωή, θα λάβω τόσο τέλεια γνώση, όσο τέλεια με γνώριζε ο Κύριος καλώντας με απόστολο.Τώρα, σ’ αυτή τη ζωή, μένουν η πίστις, η ελπίς και η αγάπη, αυτά τα τρία. Μεγαλύτερη δε από αυτά είναι η αγάπη.

Π.Α.

ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΕΣ...

Στον ardalion, ένεκεν συναντιλήψεως

Ορθόδοξοι και Καθολικοί, από την πλευρά του ο καθένας, πιστεύουν πως είχαν δίκαιο και πως η άλλη πλευρά ήταν αυτή που είχε διαπράξει το λάθος πάνω στα δογματικά ζητήματα που ανέκυψαν μεταξύ τους.Έτσι και οι δύο πλευρές, από την εποχή του σχίσματος υποστηρίζουν πως αποτελούν την αληθινή Εκκλησία. Θα πρέπει όμως η κάθε πλευρά, παρά τον ισχυρισμό της για το δίκαιο της δικής της υπόθεσης, να κοιτάξει το παρελθόν με αισθήματα λύπης και μετάνοιας. Και οι δύο πλευρές θα πρέπει τίμια να αναγνωρίσουν το γεγονός πως θα μπορούσαν και έπρεπε να κάνουν περισσότερα για να παρεμποδίσουν το σχίσμα. Και οι δύο πλευρές βαρύνονται με σφάλματα στο ανθρώπινο επίπεδο. Οι Ορθόδοξοι, παραδείγματος χάριν, θα πρέπει να μέμφονται τους εαυτούς τους για την υπεροψία και την περιφρόνηση που έδειχναν στη Δύση κατά την Βυζαντινή περίοδο. Θα πρέπει να αυτοαιτιώνται για γεγονότα όπως οι ταραχές του 1182, όταν πολλοί από τους Λατίνους κατοίκους της Κωνσταντινούπολης σφαγιάστηκαν από τον Βυζαντινό όχλο. (Φυσικά, παρ' όλα αυτά δεν υπάρχει καμιά πράξη εκ μέρους της Βυζαντινής πλευράς που θα μπορούσε να συγκριθεί με την λεηλασία του 1204). Κάθε δε πλευρά, ενώ ισχυρίζεται πως αποτελεί τη Μία αληθινή Εκκλησία, θα πρέπει να παραδεχτεί πως στο ανθρώπινο επίπεδο έχει αξιοθρήνητα φτωχύνει λόγω του χωρισμού. Η ελληνική Ανατολή και η λατινική Δύση χρειάζονταν και ακόμη χρειάζονται η μιά την άλλη. Το μέγα σχίσμα αποδείχθηκε εξίσου τραγικό και για τα δύο μέρη.

Aπό το βιβλίο Η Ορθόδοξη Εκκλησία του Μητροπολίτου Διοκλείας Κάλλιστου Ware, Εκδ. Ακρίτας, σελ.104-105.

ΚΛΗΣΗ ΣΕ ΒΙΟ ΑΝΤΙΦΑΤΙΚΟ!

Φίλος του ιστολογίου μού έστειλε το παρακάτω ενδιαφέρον απόσπασμα από ένα παλιό βιβλίο του καθηγητού Ιω. Κορναράκη, όπου επισημαίνεται η μεγάλη αντίφαση - πρόκληση για τον χριστιανό: "απαρνησάσθω εαυτόν"!

H αυθεντική πνευματική ζωή με τις υπαρξιακές της εσωτερικές αντιφάσεις ("να απωλέσωμεν την ψυχήν μας, δια να την σώσωμεν"), είναι μια "παράλογη" πορεία που ο εγκόσμιος νους δεν μπορεί να κατανοήσει ούτε στο ελάχιστο σημείο της. Ακόμη και ο εγκόσμιος χριστιανός φαίνεται πως δεν μπορεί να αντιληφθή σε τί είδους αντίφαση έχει κληθή να ζήσει ("απαρνησάσθω εαυτόν"). Τα κοινωνικά πλαίσια της ζωής του νοθεύουν συχνά τη χριστιανική του συνείδηση και τον οδηγούν σε συμβιβασμούς που είναι άγνωστοι στο Ευαγγέλιο του Χριστού. Αντίθετα μάλιστα το "ου δύνασθε δυσίν κυρίοις δουλεύειν" είναι τόσο γνωστό και τόσο έντονα "σεσημειωμένον"μέσα στην ευαγγελική διδαχή, ώστε είναι να απορεί κανείς πώς, σε πολλές περιπτώσεις, η καλοπέραση και η άνεση έχουν χριστιανικές ταυτότητες, επικυρωμένες συχνά και απο την κοινή χριστιανική συνείδηση. Ενώ παράλληλα η άσκηση και η νηστεία έχουν πάρει μεταθετήρια έγγραφα και έχουν "περιορισθή"αμετάκλητα στην περιοχή της ασκήσεως "εν ερήμω". Κατά τα άλλα φυσικά,"ο Χριστός Αρχηγός μας". Η θέση αυτή είναι πλέον ένας αυθεντικός παραλογισμός, που σκανδαλίζει εκείνους που φιλοξενούν μυστικά μέσα τους μια ελπίδα ζωής, φωτισμένη απο το χριστιανικό βίωμα. Εκείνους δηλαδή που θα παρέδιδαν τους εαυτούς των στην Εκκλησία, άν δεν τύχαινε να συναντήσουν... χριστιανούς.

ΙΩΑΝ.ΚΟΡΝΑΡΑΚΗ, ΑΝΤΑΥΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΤΕΡΙΚΗΣ ΕΡΗΜΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ, Εκδ. Π. ΠΟΥΡΝΑΡΑ, Θεσσαλονίκη 1972, σελ. 14-15

Το γλυπτό σε χαλκό Άγγελος είναι του Βάσου Καπάνταη

ΠΑΤΡΑ ΚΑΙ ΒΑΤΙΚΑΝΟ: "Εν δεσμώ αρρήτου πνευματικής αγάπης"!

Φαίνεται, φίλοι μου, πως οι καιροί έχουν αλλάξει προς το… χειρότερο.
Βρήκα τυχαία στο αρχείο μου την επιστολή του αειμνήστου Δημάρχου Πατρέων Νικολάου Βέτσου προς τον Πάπα Ιωάννη ΚΓ’, δια της οποίας τον παρακαλεί για την επαναφορά της Κάρας του Αγίου Ανδρέου στον τόπο του μαρτυρίου του, στην Πάτρα. Την επιστολή (Απρίλιος 1963) επιμελήθηκε ο αείμνηστος, επίσης, Άρχων Υμνογράφος της Μ.τ.Χ.Ε. Ηλίας Μπογδανόπουλος.
Ο Δήμαρχος Βέτσος σήμερα, σίγουρα θα βρισκόταν στο στόχαστρο των «ακραιφνών» ορθοδόξων ή θα τελούσε υπό αφορισμόν, με τέτοια που έγραψε τότε προς τον Πάπα. Σταχυολογώ κατ’ ανάγκην:
- «Τη Αυτού Θειοτάτη Παναγιότητι, ουρανόθεν κεχρισμένω Αρχιεπισκόπω και Πάπα Ρώμης Ιωάννη ΚΓ’… Δεδοξασμένον και αινετόν το Πανάγιον Όνομα του Κυρίου, καταξιούντα την ταπεινότητα ημών, όπως εν αγαλλιάσει ψυχής και βάθει ευλαβείας, υποβάλη τη θεοπροβλήτω Υμών Παναγιότητι το παρόν γράμμα…».
- «Όθεν και πεποίθαμεν, ότι έγκαρπος ο λόγος του της Δικαιοσύνης Ηλίου αναδειχθήσεται, εις την της Υμετέρας Παναγιότητος θεόθεν πεφωτισμένην κρίσιν».- «Παναγιώτατε, η θεοφιλεστάτη Παπική εκείνη χειρονομία, προς απόδοσιν της ακηράτου Αποστολικής Κορυφής εις την γην του Μαρτυρίου, θα συνάψη την ιεράν πόλιν του Πρωτοκλήτου μετά της Αγιωτάτης Πόλεως του Βατικανού, εν δεσμώ αρρήτου πνευματικής αγάπης». - «Εν ιερά και γλυκυτάτη τελούντες προσδοκία και την σεπτήν κατασπαζόμενοι δεξιάν της Υμετέρας Παναγιότητος, βαθυσεβάστως εξαιτούμεθα πλουσιοπαρόχους τας παρ’ Αυτής ευλογίας και ευχάς».
Ελπίζω να μην αναθεματίσουν τον Δήμαρχο Βέτσο μετά θάνατον οι κάθε λογής Πατρινοί «Ορθόδοξοι» Ταλιμπάν, οι οποίοι θέλουν να ενώνουν Πάτρα και Βατικανό εν φλογί ασβέστω «πνευματικού» μίσους.

IN MEMORIAM

Ο αείμνηστος Ιωάννης Παπαδάτος (1903 - 1984) ήταν ένας άνθρωπος της "Ελληνορθόδοξης παράδοσης" όταν ακόμη αυτή δεν είχε γίνει ιδεολόγημα, αλλά αποτελούσε τρόπο ζωής. Δάσκαλος, καθηγητής μαθηματικών, από τους λίγους, με υπηρεσία 39 χρόνια και 3 μήνες (!), της μουσικής θεράπων, ως ψάλτης, χορωδός και οργανωτής χορωδιών, εκκλησιαστικών και σχολικών, αλλά πάνω απ' όλα άνθρωπος της προσφοράς. Ολοκαύτωμα για τον πλησίον! Για παράδειγμα, στην Κατοχή (1940 - 1945) ήταν προϊστάμενος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, μοχθώντας νυχθημερόν για τον άμαχο, αλλά και τον μαχόμενο πληθυσμό, αφού σ' εκείνους τους δύσκολους καιρούς δεν δίστασε να προτάξει τα στήθη του για να σώσει κάποιους συνανθρώπους του. Και δεν το έκανε θέμα. Η έννοια του χρέους ήταν χαραγμένη βαθιά στην ψυχή του.
Βοηθός και φίλος του Ιωαννίνων Σπυρίδωνος Βλάχου, του "Δεσπότη" όπως ακόμα τον λένε στην περιοχή, του μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών. Φίλος, επίσης, και ομοτράπεζος του Επισκόπου Ρωγών, μετέπειτα Μητροπολίτη Κοζάνης, του αειμνήστου Διονυσίου Ψαριανού. Ο Ιωάννης Παπαδάτος διέσωσε επιστολές - τεκμήρια αυτών των σημαντικών γι' αυτόν σχέσεων. Είδα στο αρχείο του - με επιμέλεια το συντηρεί η κόρη του κ. Χαρά Γιαννοπούλου, το σχετικό υλικό, που αποκαλύπτει άνθρωπο με σπάνιο ήθος, απίστευτη εργατικότητα και δυσεύρετη, για τους καιρούς μας, σεμνότητα.
Το μουσικό αρχείο του Ι. Παπαδάτου περιλαμβάνει έντυπα βιβλία και χειρόγραφα βυζαντινής και ευρωπαϊκής μουσικής, με σπουδαιότερο ένα χφ. του μουσικοδιδασκάλου Θεόδωρου Ασημακόπουλου (τέλος 19ου - αρχές 20ου), ο οποίος διασώζει και διαδίδει στη Λευκάδα, όπου διδάσκει, την παράδοση του Ανθίμου του Αρχιδιακόνου και των μαθητών του, δηλ. της μουσικής σχολής της Αιτωλοακαρνανίας.

Σε εκδήλωση μνήμης για τον Ιωάννη Παπαδάτο που θα πραγματοποιηθεί στη γενέτειρά του τη Λευκάδα, την 1η Αυγούστου, στο προαύλιο του Ναού της Παναγίας στην Κατούνα, θα μιλήσουν ο εφημέριος π. Βασίλειος Κακλαμάνης, ο φιλόλογος, δοκιμιογράφος και ποιητής Ντίνος Φωτεινός και η νομικός και λαογράφος Λίντα Παπαγαλάνη.

Με το Πολύτροπον θα παρουσιάσουμε ενδεικτικά μέλη, όλα ανέκδοτα, από το αρχείο του Ι. Παπαδάτου. Το πρόγραμμα έχει ως εξής:

- Χορικά από τον Προμηθέα Δεσμώτη του Αισχύλου (αποσπάσματα). Μετάφραση Ι. Γρυπάρη. Μουσική: Κωνσταντίνος Ψάχος (1866 – 1949).
- Χορικά από την Αντιγόνη του Σοφοκλή. Μουσική: Ιωάννης Θ. Σακελλαρίδης (1853-1938).
- Ο επινίκιος ύμνος και ο ύμνος «Σε υμνούμεν…». Ήχος πλ. α’ (πουσελίκ). Μέλος Ανδρέου Παλαμά (αρχές 19ου αι. – 1878).
- «Άξιον εστιν…», Μεγαλυνάριον της Λειτουργίας του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Ήχος πλ. δ'. Μέλος Επισκόπου Ρωγών (μετέπειτα Μητροπολίτου Κοζάνης) Διονυσίου Ψαριανού (1912 - 1997).
- «Επί σοι χαίρει Κεχαριτωμένη…», Μεγαλυνάριον Λειτουργίας Μ. Βασιλείου. Ήχος α’. Μέλος Ανθίμου Αρχιδιακόνου (1794 – 1879).
- «Αινείτε τον Κύριον…» Κοινωνικόν Κυριακής. Ήχος α’. Μέλος Αναστασίου Καρβέλη (1860 περ. – αρχές 20ου αι.)
- «Έραναν τον τάφον…», από την Γ’ στάση των Εγκωμίων. Εναρμόνιση: Δημήτριος Σταματέλος (γενν. 1950)
- «Σε υμνούμεν…», Μουσική: Δημήτριος Μαχαιράς (1887 – 1958).

Τα μέλη του συνόλου για την εκδήλωση αυτή:

Παναγιώτης Ανδριόπουλος
Τάσος Σπηλιωτόπουλος
Γιώτα Ανδρεοπούλου (φλάουτο)
Δημήτρης Καραδήμας
Roni Bou Saba
Peter Saliba

Συμμετέχουν ευγενώς: ο π. Βασίλειος Κακλαμάνης και η δεσποινίς Μαρία Κακλαμάνη.

Στο τέλος της εκδηλώσεως θα ακουστεί από αρχειακή ηχογράφηση ο αείμνηστος Ι. Παπαδάτος απαγγέλλοντας εμμελώς μια αποστολική περικοπή.

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ ΜΘ' - ΠΟΙΟΣ ΕΙΜ' ΕΓΩ;

Ντήτριχ Μπονχέφερ
Ποιός είμ’ εγώ;

Ποιός είμ’ εγώ; Συχνά μου λένε,
πως βγαίνω απ’ το κελί μου
ήρεμος και πρόσχαρος και βέβαιος
σαν άρχοντας απ’ το κάστρο του.

Ποιός είμ’ εγώ; Συχνά μου λένε,
πως μιλώ στους δεσμοφύλακές μου
ελεύθερα και φιλικά και ξεκάθαρα,
σαν να ‘μουν εγώ αυτός που διατάζει.

Ποιός είμ’ εγώ; Μου λένε ακόμη,
πως αντέχω τις μέρες της δυστυχίας
άφοβος και χαμογελαστός και περήφανος
σαν κάποιος συνηθισμένος να νικά.

Εγώ, στ’ αλήθεια, είμαι αυτό που οι άλλοι λένε για μένα;
Ή μήπως είμαι μόνον αυτό, που ξέρω εγώ για μένα;
Ανήσυχος, νοσταλγικός, ασθενικός σαν πουλί σε κλουβί,
ποθώντας μια ανάσα ζωής,
σαν να μ’ έπνιγαν,
πεινασμένος για χρώματα,
για λουλούδια, για φωνές πουλιών,
διψασμένος για λόγια καλοσυνάτα, για παρουσία ανθρώπινη,
τρέμοντας από οργή μπροστά στην εξουσία
και στην ελάχιστη προσβολή,
βαλαντωμένος απ’ την αναμονή μεγάλων γεγονότων,
αδύναμος και γεμάτος αγωνία για τους φίλους που βρίσκονται
πολύ μακριά,
κουρασμένος και αδειανός για προσευχή, για στοχασμό, για δημιουργία,
εξαντλημένος κι έτοιμος ν’ αποχαιρετήσω τα πάντα;
Ποιός είμ’ εγώ; Αυτός ή εκείνος;
Δηλαδή, σήμερα είμαι αυτός και ένας άλλος αύριο;
Είμαι συνάμα και τα δυό;
Μπροστά στους ανθρώπους υποκριτής
και μπροστά στον ίδιο μου τον εαυτό
ένα ταπεινό, μεμψίμοιρο συντρίμμι;
Ή μήπως αυτό που μέσα μου υπάρχει ακόμη μοιάζει
με ηττημένο στρατό,
που υποχωρεί άτακτα
μπροστά σε μια νίκη ήδη κερδισμένη;

Ποιός είμ’ εγώ; Μοναχική ερώτηση που χλευάζει την ερημιά μου,
Όποιος κι αν είμαι, εσύ με ξέρεις.
Θεέ, δικός σου είμαι!

8 Ιουλίου 1944
Απόδοση: Παναγιώτης Αρ. Υφαντής
(Dietrich Bonhoeffer, επιμ. Al. Melloni, ed. Qiqazon, Comunità di Bose 1999)Από το περιοδικό ΣΥΝΑΞΗ (τ. 106, Απρ. – Ιουν. 2008).

Ο Ντήτριχ Μπονχέφερ (1906 - 1945) ήταν Γερμανός λουθηρανός θεολόγος που εκτελέστηκε από τους Ναζί για την αντίστασή του κατά του χιτλερισμού, έμεινε όμως γνωστός και ως ''προφήτης ενός μη θρησκευτικού χριστιανισμού".

Πίνακας, Σταυρώσεις του Γιώργου Λαζόγκα

ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ

Η κ. Αθηνά Κακούρη είναι μια Κυρία! Απ’ αυτές τις Κυρίες που δεν υπάρχουν πιά. Αρχοντιά και απλότητα εν πάση μεγαλοπρεπεία! Ζωντάνια και παραγωγικότητα που σπανίζουν στον καιρό μας, κυρίως ανάμεσα στους νέους. Η κ. Αθηνά Κακούρη είναι μια νεάνις ετών 80! Ζει στο σήμερα, ενώ έχει ζήσει μια ένδοξη εποχή. Δεν αναμνησιολογεί, αλλά ανασύρει μνήμες του παρελθόντος όταν χρειάζεται για να αντιπαρατεθεί στο βάρβαρο σήμερα, που πληγώνει την αισθητική της. Ταυτόχρονα αδιάκοπα μαθαίνει! Μου έκανε τρομερή εντύπωση όταν διάβασα μια πρόσφατη συνέντευξή της στην οποία είπε ότι στενοχωρείται για τις μουσικές που δεν άκουσε, τα βιβλία που δεν διάβασε κ.λ.π. Δεν αισθάνεται αυτάρκης. Και φυσικά δεν έχει ίχνος έπαρσης. Αυτή, η πρωτοπόρος του αστυνομικού διηγήματος εν Ελλάδι, και άξια θεράπων του ιστορικού μυθιστορήματος. Εσχάτως δε και ακάματη και δόκιμη μεταφράστρια! Από τις εκδόσεις ΕΣΤΙΑ μόλις κυκλοφόρησε το μοναδικό αστυνομικό μυθιστόρημα του Κάρολου Ντίκενς (ημιτελές) «Το μυστήριο του Εντουιν Ντρουντ» σε μετάφραση Αθηνάς Κακούρη, η οποία μετέφρασε 400 σελίδες! Αλλά η κ. Αθηνά είναι και πανάξια Πατρινιά! Η Αθηνά Κακούρη ανήκει στην παλιά, καλή Πάτρα. Θα έλεγα ότι είναι ένα ζωντανό κομμάτι της. Και κάθε καλοκαίρι την απολαμβάνουμε, ευτυχώς, στο κτήμα της στ’ Αραχωβίτικα. Αναδημοσιεύω, λοιπόν, εδώ όσα μου είχε πει για Πατρινά θέματα σε μια συνέντευξη που είχε την ευγένεια να μου παραχωρήσει πριν λίγα χρόνια για το περιοδικό το δόντι.Την ευχαριστώ που υπάρχει και της εύχομαι από καρδιάς χρόνια πολλά εν υγεία, να μας διδάσκει με το ήθος και την εργατικότητά της.

- Έχετε γεννηθεί στην Πάτρα και τα τελευταία χρόνια επιστρέφετε όλο και πιο συχνά. Τι είναι για σας η Πάτρα;
Ένας παράδεισος. Η γλυκύτατη εποχή των παιδικών μου χρόνων σε μια οικογένεια με κανόνες αυστηρούς αλλά με έντονη την κλίση προς το ωραίο, τη χαρά της δημιουργίας, την επιταγή της φιλαλληλίας. Τάξη, ομορφιά, ζωτικότητα, ευψυχία… Με πόσο απλά μέσα δημιουργούσε η μητέρα μου γύρω της την ομορφιά - φιλοκαλούμεν γαρ μετ’ ευτελείας… Το χρήμα χρειάζεται, αλλά για να κάνεις κάτι μ’ αυτό, όχι για να το θησαυρίζεις μας δίδασκαν οι γονείς μου και θυμάμαι τις ειρωνείες του πατέρα μου για την υποκρισία, θρησκευτική ή άλλη.

- Στα «Πριμαρόλια» αναφέρεστε συχνά στο σχολείο σας, στο παλαιό Αρσάκειο...
Το Αρσάκειο εκείνης της εποχής ήταν για μένα το ιδεώδες σχολείο. Έφυγα βέβαια (λόγω της ιταλικής κατοχής) στα δώδεκα χρόνια μου και έτσι στην μνήμη μου οι μαρμάρινες σκάλες του παραμένουν πελώριες, η κυρία Ξύδη πολύ ψηλή, τα παράθυρα στις τάξεις θεόρατα και οι δάσκαλοι πρόσωπα αξιοσέβαστα, που βάραιναν με το κύρος τους…
Ξέρετε, νομίζω πως τα τωρινά παιδιά με τις πολλές ελευθερίες που τους δίνονται χάνουν όλο το γούστο της αταξίας - τότε μας απαγορεύονταν πολλά και διάφορα κι είχαμε την δυνατότητα να χαρούμε την απειθαρχία… Λόγου χάριν, οι πίσω σκάλες του Αρσακείου ήταν ξύλινες και, ως φαίνεται, ετοιμόρροπες, γι’ αυτό απαγορευόταν να τις ανεβοκατεβαίνουμε. Τι γούστο που είχε λοιπόν να τρυπώνεις κρυφά εκεί, να τις μεταχειρίζεσαι και… να τρως την γερή σου κατσάδα όταν σε τσάκωναν! Αθώο το παράπτωμα - αλλά πόση ευχαρίστηση μου έδινε η παρακοή μου! Τα σημερινά παιδιά όμως, πρέπει τα κακόμοιρα να διαπράξουν κάτι πολύ βαρύτερο για να χαρούν λιγάκι αταξία κι αυτά. Στην μνήμη μου επανέρχονται τακτικά κάτι ζεστά, ανοιξιάτικα απομεσήμερα -πηγαίναμε τότε πρωί - απόγευμα στο σχολείο, και τις δασκάλες αυτές να μας διηγούνται Μυθολογία ή Παλαιά Διαθήκη. Καθηλωμένες μας κρατούσαν με τα λόγια τους! Πόση αγάπη θα είχαν στη δουλειά που έκαναν και πόση πίστη για την υπηρεσία που πρόσφεραν... Ίσως ακόμη και την τέχνη της διηγήσεως να την έμαθα από αυτές.

- Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να γίνει στην Πάτρα οπωσδήποτε;
Να αποκαταστήσουν την πλατεία Γεωργίου όπως ήταν. Όλη η Ευρώπη συντηρεί ευλαβικά το παρελθόν της. Εδώ ξαναχτίστηκαν πέτρα πέτρα ολόκληρες βομβαρδισμένες πόλεις, συντηρούνται μέχρι και τα χρώματα των κτιρίων, οι χώροι, οι όψεις των κτιρίων, αγώνας γίνεται για να κρατηθούν τα πάντα όπως ήταν. Τι δουλειά έχουμε εμείς να τα αλλάζουμε όλα; Με ποιο δικαίωμα οι διάφοροι κρατούντες μας σβήνουν τις μνήμες μας; Και προς τι; Μας θέλουν να γίνουμε μια σαλάτα που ούτε θυμάται πούθε κρατά η σκούφια του, ούτε τι θ’ αφήσει στα παιδιά του ούτε γνωρίζει που πηγαίνει; Μερικές φορές νιώθω πως είμαστε όμηροι στα χέρια εργολάβων που λεηλατούν τις οπτικές μας μνήμες.
Η ιδέα πως η κεντρική και ιστορική πλατεία Γεωργίου του Α΄ υπέστη τα όσα υπέστη για να μπορεί να βγαίνει άνετα ο Καρνάβαλος, με πικραίνει βαθύτατα. Ποιος θυμάται πως εκεί παρέδωσε ο βασιλιάς Γεώργιος στους πατρινούς την σημαία του 12ου Συντάγματος; Ή νομίζουμε πως είναι περιττό να θυμόμαστε αν, πού, για ποια ιδεώδη και κάτω από ποια σημαία σκοτώθηκαν οι πρόγονοί μας; Να αποκατασταθεί η πλατεία και να αποδοθεί στους πατρινούς!. Με δέντρα για σκιά και με παγκάκια και με μέρος να παίζουν παιδιά.
Προς τούτο είμαι πρόθυμη να καταθέσω τον οβολό μου...

Η κ. Αθηνά Κακούρη θα συνομιλήσει ραδιοφωνικώς με την Ζέττα Ζάχου την προσεχή Τρίτη 15 Ιουλίου, στην απογευματινή εκπομπή του Σκάι Πάτρας "Πατρινός είσαι και φαίνεσαι".

"Κλακέτα... και φύγαμε! Ταξίδια με νότες"

Την ερχόμενη Κυριακή 13 Ιουλίου στην Πύλη Βηθλεέμ στο Ηράκλειο της Κρήτης, κινηματογραφική μουσική και τραγούδια ελλήνων και ξένων συνθετών, θα ερμηνεύσουν η Μαριμέλ Χρύση (φωτό) και η Λίντα Αθανασοπούλου, τη συνοδεία στο πιάνο του David McClurkin. Η εκδήλωση γίνεται στο πλαίσιο λειτουργίας του Δημοτικού Κινηματογράφου Ηρακλείου. Πρόκειται για την πρώτη παράλληλη εκδήλωση, απ' όσες θα πραγματοποιηθούν τις Κυριακές, στο πλαίσιο των θερινών προβολών.
Για δεύτερη χρονιά φέτος ο Δημοτικός Κινηματογράφος Ηρακλείου «Βηθλεέμ» συνεχίζει τη λειτουργία του στη νοτιοανατολική χαμηλή πλατεία του προμαχώνα «Βηθλεέμ» των Ενετικών τειχών, για διάστημα εννέα εβδομάδων (από 14 Ιουλίου ως 6 Σεπτεμβρίου) όπου θα προβληθούν 28 ταινίες μεγάλου μήκους και 4 μικρού μήκους.

Η Μαριμέλ Χρύση είναι φίλη από την ...ένδοξη εποχή της Χορωδίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. Σπούδασε κλασικό τραγούδι και κλασική φιλολογία, χωρίς η ίδια να αποπνέει διόλου κλασικισμό. Αντιθέτως, λυρική τραγουδίστρια αυτή, ασχολήθηκε αρκετά μέχρι τώρα με τη μουσική στο καμπαρέ και άλλες σύγχρονες εκφάνσεις του μουσικού θεάτρου. Βρεθήκαμε πρόσφατα στην Αθήνα μετά από είκοσι χρόνια! Ελπίζω να συνεργαστούμε σύντομα, ίσως σε πιο... κλασικά προγράμματα.

ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟ ΒΕΝΙΖΕΛΟ

Ο ως άνω ύμνος στον Ελευθέριο Βενιζέλο δημοσιεύεται στο βιβλίο Μουσική Ζωοδόχος Πηγή του αειμνήστου μουσικοδιδασκάλου της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και Πρωτοψάλτου της Ιεράς Πατριαρχικής και Σταυροπηγιακής Μονής Ζωοδόχου Πηγής Μπαλουκλή Μιχαήλ Χατζηαθανασίου (εκδ. Μιχ. Ι. Πολυχρονάκη, Νεάπολις Κρήτης 1975).

Όπως σημειώνεται στο βιβλίο ο ύμνος τονίστηκε από τους μουσικοδιδασκάλους Βασίλειο Καμαράδο και Μιχαήλ Χ''αθανασίου, και εψάλη όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος επισκέφθηκε την Πόλη.

Η ανάρτηση είναι η απάντησή μου σε σχόλιο του συν-ιστολόγου misha, χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις. Με μια μόνη παρατήρηση: Αγαπητέ misha, οι παπικοί δεν είναι "φίλοι" μου, όπως θέλεις να νομίζεις. Απλώς δεν είναι εχθροί μου, γιατί δεν μου χρειάζονται προς κάλυψιν ψυχολογικού κενού.

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 23

- Δεν μπορώ παρά να χαρώ γιατί η ανάρτηση Μια μουσική επανάσταση στη Σπάρτη αναδημοσιεύεται αυτούσια σ' ένα άλλο blog, που μέχρι τώρα αγνοούσα: ''Εβδομάδα κλασικής μουσικής στην Σπάρτη" στο http://www.apoekso.info/

Η μουσική πρόταση της Σπάρτης, που είναι σε πλήρη εξέλιξη, θα έλεγα ότι είναι από τις ακριβότερες (ενν. πολύτιμη) του φετεινού καλοκαιριού. Εύχομαι από καρδιάς καλή συνέχεια.

- Δεν μπορώ παρά να λυπηθώ γιατί ο συν-ιστολόγος misha δεν κατανοεί τα γεγονότα εν τόπω και εν χρόνω, ήτοι ιστορικά, και αναδημοσιεύει την ανάρτησή μου Σουλτανικών Πολυχρονισμών συνέχεια... υπό τον τίτλο συγκριτική υμνογραφία Θρύλου-Βάζελου-Αβδούλ Χαμίτ λέγοντας ότι κάνω "πλάκα". Καθόλου πλάκα δεν κάνω φίλτατε. Η αντίδρασή σου μου θυμίζει τον ...αποτροπιασμό των... "προοδευτικών" στο άκουσμα του περίφημου "νίκας τοις βασιλεύσι...". Πάντως είναι σωστή η σκέψη σου για διδακτορική διατριβή. Το έχω πει κι εγώ σε πολλούς φίλους ότι πρέπει να γίνει. Όχι βέβαια σε σύγκριση με τους "ύμνους" ποδοσφαιρικών ομάδων. Εδώ εσύ κάνεις πλάκα. Άλλωστε μια τέτοια διατριβή έχει ιστορικές, κοινωνιολογικές και βέβαια μουσικολογικές πτυχές, λίαν ενδιαφέρουσες.

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ!

Μόλις ανακοινώθηκε η ιστορική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που δικαίωσε το Οικουμενικό Πατριαρχείο για το Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου, βγήκαν οι γνωστοί «πεσσιμιστές», Ρωσόφιλοι, σφόδρα αντιπατριαρχικοί, ανθέλληνες στην ουσία, να μειώσουν το γεγονός. Όμως, φίλοι μου, αυτό δεν γίνεται, όσο κι αν το θέλουν τινές. Εξηγώ για τους καλοπροαίρετους:
1. Είναι η πρώτη φορά που το Οικουμενικό Πατριαρχείο στρέφεται κατά της Άγκυρας στα διεθνή δικαστήρια διεκδικώντας τα δικαιώματά του - και στην προσπάθειά του αυτή χρησιμοποίησε Έλληνες και Τούρκους δικηγόρους.
2. Η απόφαση υπέρ του Πατριαρχείου ελήφθη με ομοφωνία - επτά δικαστές στους επτά- ενώ ο Τούρκος δικαστής όχι μόνο δεν ζήτησε την εξαίρεσή του από την υπόθεση (κάτι που συνηθίζεται) αλλά ψήφισε κατά της χώρας του.
3. Το Οικουμενικό Πατριαρχείο για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία πέτυχε την καταδίκη της Τουρκίας για την καταπάτηση της ακίνητης περιουσίας του, που άρχισε να συντελείται από τη δεκαετία του 1930.
4. Με την απόφασή του το Δικαστήριο τονίζει τις επιφυλάξεις του για τον βακουφικό νόμο του 1935, στον οποίο στηρίζεται το τουρκικό κράτος για να καταπατά ρωμαίικα και άλλα μειονοτικά ακίνητα στη χώρα. Έτσι, η χτεσινή απόφαση δεν αποκλείεται να έχει και συνέχεια, εάν το Πατριαρχείο ή κάποιος άλλος θιγόμενος προσφύγει στο Δικαστήριο για άλλα καταπατηθέντα ακίνητα (αφού φυσικά εξαντλήσει τα εσωτερικά ένδικα μέσα της Τουρκίας).
5. Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, διότι «το Δικαστήριο αναγνωρίζει ανεπιφύλακτα ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο όχι απλώς μπορεί να έχει ιδιοκτησία - κινητή και ακίνητη - στην Τουρκία αλλά και ότι τα δικαιώματά του προστατεύονται από το Διεθνές Δίκαιο», όπως τόνισε χθες ο καθηγητής κ. Ν. Αλιβιζάτος.
Απ’ όλα τα παραπάνω αντιλαμβάνεται ο καθείς την σημασία της απόφασης. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος θα μείνει στην ιστορία ως ο Πατριάρχης που έσυρε την Τουρκία στα διεθνή δικαστήρια και δικαιώθηκε! Αυτό δεν αμφισβητείται.

Φωτό (Ν. Μαγγίνα): Ο Πατριάρχης τελεί τρισάγιο στο Κοιμητήριο της Μονής του Βαλουκλή για τα θύματα των «Σεπτεμβριανών».

ΑΚΑΤΑΠΑΥΣΤΟΣ ΑΓΩΝ!

Μόλις πριν λίγες μέρες υιοθετήθηκε από την Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης η ΄Εκθεση για την Ίμβρο και την Τένεδο, που παρουσίασε ο Ελβετός εισηγητής Andreas Gross. Στην Έκθεση επισημαίνεται, μεταξύ άλλων, ότι τα μέτρα που ελήφθησαν από τις τουρκικές αρχές στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, όπως για παράδειγμα το σφράγισμα των σχολείων της ελληνικής κοινότητας του νησιού, οι δημεύσεις και απαλλοτριώσεις περιουσιών και εδαφών και άλλες μορφές αποψίλωσης του ελληνικού στοιχείου, οδήγησαν την πλειοψηφία των γηγενών κατοίκων των νησιών στην εγκατάλειψη των εστιών τους.
Η Έκθεση που τελικά υιοθετήθηκε από την Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης επιρρίπτει ευθύνες στην Τουρκία για σειρά παραβιάσεων και προτρέπει τις αρχές της χώρας να πάρουν τα ανάλογα μέτρα για την ανατροπή αυτής της κατάστασης.

Σήμερα η είδηση είναι επίσης κορυφαία.
Δικαιώθηκε το Οικουμενικό Πατριαρχείο από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για το Ορφανοτροφείο της Πριγκήπου. Με μια απόφαση-κόλαφο για την Τουρκία, σε μία εξαιρετικά κρίσιμη χρονική συγκυρία για τα εσωτερικά της χώρας, το δικαστήριο καταδικάζει το Τουρκικό Κράτος για την δήμευση του Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου, δήμευση που όπως αναφέρεται στην απόφαση, συνιστά κατάφωρη παραβίαση του δικαιώματος ιδιοκτησίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου.
Το Ορφανοτροφείο, το οποίο είναι και το μεγαλύτερο ξύλινο κτίριο της Ευρώπης, ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο βάσει Οθωμανικών Διαταγμάτων, που αργότερα μετατράπηκαν από το Τουρκικό Κράτος σε τίτλους ιδιοκτησίας. Την δεκαετία του 1970 ωστόσο, το Τουρκικό δικαστήριο διέταξε την ακύρωση αυτών των τίτλων, με το επιχείρημα πως το Πατριαρχείο δεν αποτελούσε νομικό πρόσωπο. Η απόφαση αυτή παρόλα αυτά, ουσιαστικά ενισχύει το Πατριαρχείο, αφού αναγνωρίζει τη νομική προσωπικότητά του. Στην απόφαση (πρωτοτύπως γαλλιστί) το Πατριαρχείο ονομάζεται όπως είναι: Οικουμενικό!

Τα παραπάνω αποδεικνύουν πως χρειάζεται διαρκής, επίπονος αγώνας για τα πάντα! Τίποτα δεν χάνεται, αν εμείς δεν το προδώσουμε. Τίποτα δεν πρέπει να θεωρηθεί χαμένο, ούτε για μια στιγμή. Ευτυχώς το Οικουμενικό Πατριαρχείο και ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος αγρυπνούν στην κυριολεξία. Το Γένος είναι εδώ! Η αριθμητική λογική δεν ευσταθεί στην περίπτωση της Ρωμιοσύνης. Ας ακούσουμε τον ποιητή της Ιδιωτικής Οδού, μπας και νιώσουμε γερά τ' "απόστιχα τα μυστικά":

Και ας μην ένιωσε ποτέ κανείς

Του μέλλοντος αρχαιολόγος

Και των επουρανίων

Πόσα δάκρυα χύθηκαν. Όμως μάταια όχι.

Επειδή τα δάκρυα είναι κι αυτά

Πατρίδα που δε χάνεται

Κει που γυαλίσαν κάποτε ύστερα η αλήθεια ήρθε.