Τρίτη 15 Απριλίου 2008

Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΕΑΣ


Τελευταία εμφανίστηκε μια.... περίπτωση, που τη συναντούμε σε μικρούς ναούς και παρεκκλήσια των μεγάλων πόλεων. Γύρω απο κάποιο λειτουργό συγκεντρώνεται μια παρέα πιστών. Εδώ κυριαρχούν προγράμματα ακολουθιών με "καλούς" ψάλτες, μικρές αγρυπνίες και άλλες λειτουργικές ευκαιρίες.

Οι συνθήκες που επικρατούν στους ενοριακούς ναούς δίνουν την αίσθηση περισσότερο ενός πρακτορείου εξυπηρέτησης θρησκευτικών αναγκών και όχι την αίσθηση κοινότητας. Η αποξένωση διώχνει τους πιστούς μακριά από το απρόσωπο, τη φασαρία και το συνωστισμό των μεγάλων ενοριών και ναών. Η "ιδιωτικότητα" φαίνεται να βρίσκει έδαφος στην Εκκλησία και η επιδιωκόμενη πνευματικότητα της παρέας κερδίζει σε βάρος της λατρείας της κοινότητας.

(Από το άρθρο του π. Αντωνίου Πινακούλα με τίτλο Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΕΝΟΡΙΑΚΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ, περ. Σύναξη, τχ.105, σελ.16)

Φωτό Ιερομονάχου Γενναδίου Δεμερτζή

Δευτέρα 14 Απριλίου 2008

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ENCARDIA!


Κάθε Δευτέρα στο Gazarte ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης συναντά τα συγκροτήματα encardia και Οίστρον και όλοι μαζί (δέκα τέσσερεις μουσικοί και ερμηνευτές) μεταφέρουν στη σκηνή μία αναπάντεχη μουσική γιορτή!
Ο Ν. Ξυδάκης θυμάται απ' την αρχή ενώ λαϊκοί ήχοι απο την Κωνσταντινούπολη μέχρι την Κάτω Ιταλία και το Κάϊρο ανταμώνουν με την "κινηματογραφική" μουσική παρέμβαση του Νίκου Πλατύραχου και την απογειωτική έκρηξη της ταραντέλλας...
Φίλοι μου που πήγαν και είδαν μου είπαν ότι πρόκειται για την πιο μεγάλη έκπληξη της χρονιάς σε μια παράσταση που δεν βλέπεται μόνο μια φορά...
Από σήμερα Δευτέρα 14 Απριλίου και κάθε Δευτέρα και για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων (Gazarte:Βουτάδων 32-34, Γκάζι)
Οι υποχρεώσεις μου πυκνές... Ελπίζω να τα καταφέρω και να πάω. Σε κάθε περίπτωση εύχομαι στον φίλο Κώστα Κωνσταντάτο και τους encardia ΠΑΝΤΑ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ!

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ Λ'


DESMOND EGAN

Ξεχνώντας χάνοντας αφήνοντας πίσω τον εαυτό σου

ξεχνώντας χάνοντας αφήνοντας πίσω τον εαυτό σου
σε κάποιο τρένο κάποια τσάντα για ψώνια ένα βιβλίο
ένα σημείωμα για τις επείγουσες δουλειές που έχεις να κάνεις
στα ψιλά της καθημερινότητάς σου...
σκορπίζεις με γενναιοδωρία κηπουρού τα δικά σου
γλυκά αποτυπώματα ολόγυρα στον κόσμο μου

να κείτονται σ' απρόσμενες γωνιές της ψυχής
γράμματα διαλεγμένα με τρυφερό βλέμμα

πόσο θαυμάζω σε σένα αυτό που υπέροχα μπορεί
να φεύγει μακριά μαζί μου με την κουβέντα ξεχνώντας
σ' έναν υγρό δρόμο όλα σου τα υπάρχοντα!

μόνο μια πλούσια ψυχή
μπορεί να σπέρνει τέτοιες μνήμες και

κάτω απ' τη σπατάλη αυτών των πράσινων δαχτύλων
η αγάπη τρέφει αγάπη

Ποίημα από τη συλλογή «Ποιήματα», μτφρ.: Γεωργία Γκίνη, πρόλ.: Δημοσθένης Κούρτοβικ, εκδόσεις Νεφέλη, 2001
Φωτό Σπύρου Παναγιωτόπουλου


Κυριακή 13 Απριλίου 2008

ΑΥΤΟΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΑΥΤΟΣ!


Απ' όσα ακούω, μου λένε, διαβάζω στα σχόλια του παρόντος ιστολογίου, αγαπητοί αναγνώστες, αυτός ο τύπος που ακούει στο όνομα Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, είναι πολύ σκοτεινή περίπτωση και πρέπει πάση θυσία να ληφθούν μέτρα εναντίον του και υπέρ της δημοσίας αιδούς. Ακούτε πράγματα που κάνει:

- Εκφράζεται δημόσια με περισσή αλαζονεία, υπογράφει τα κείμενά του, αλλά αυτός κρύβεται πίσω και από διάφορα ανώνυμα λιβελλογραφήματα που κυκλοφορούν εναντίον του Μητροπολίτου και παραγόντων της τοπικής Εκκλησίας.

- Είναι blogger, αυτός ο τάχα και θεολόγος, επώνυμος μεν, αλλά αυτός ο ίδιος γράφει τα ανώνυμα σχόλια στο blog του και επίσης μπαινοβγαίνει σ' αυτό για να αυξήσει τα νούμερα της επισκεψιμότητάς του.

- Δημοσιεύει διάφορα απαράδεκτα άρθρα στον τοπικό τύπο, εμφανίζεται στα κανάλια και λέει τη γνώμη του, αλλά αυτός υποκινεί και υπαγορεύει στους δημοσιογράφους κάθε "κακόβουλο" άρθρο εναντίον του Μητροπολίτου και λοιπών τοπικών παραγόντων. Όλα αυτός τα κάνει.

- Είναι όργανο του Φαναρίου, τινές λέγουσιν και έμμισθο (!!), αλλά, καθώς επίσης λέγεται, θα είναι και ο "Τζούμας" της εποχής Ιερωνύμου.

- Είναι εμπαθής, υπερβολικός, αιρετικός αφού υποτάχθηκε στον Πάπα, δικομανής, λίγος, ολίγιστος και ως θεολόγος και ως ψάλτης, έχει φρικτά ελαττώματα, είναι υπερφίαλος, ανεγκέφαλος, επικίνδυνος για την τοπική κοινωνία και ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί κανείς.

Προτείνω, αγαπητοί μου, την εξορία του στους πάγους της Ανταρκτικής, γιατί οπουδήποτε αλλού είναι επίφοβο να αποδράσει. Τουλάχιστον εκεί θα γίνει παγοκολώνα και θα εξαφανιστεί διαπαντός. Γένοιτο!


Πίνακας Αλέξη Ακριθάκη, Συμμετοχή μου στην επιτυχή εκτόξευση πυραύλου, 1965

ΤΑ ΤΡIΚΑΛΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ! Η ΠΑΤΡΑ ΟΥΤΕ ΣΤΟ ΔΙΚΤΥΟ...


Φίλος της Ιδιωτικής Οδού μου έστειλε μέιλ για να με ενημερώσει για το "θαύμα των Τρικάλων"! Ένα θέμα που "παίζει" αυτές τις μέρες στα ΜΜΕ. Και γιατί όχι; Τα Τρίκαλα αίφνης ανεδείχθησαν, δικαίως, στον πιο hi - teck Δήμο της χώρας. Το Διεθνές Δίκτυο Ψηφιακών Κοινοτήτων ανέθεσε τη διοργάνωση του 9ου Συνεδρίου ευρυζωνικών πόλεων τον Οκτώβριο του 2008 στα Τρίκαλα! Η ελληνική υποψηφιότητα προκρίθηκε έναντι πόλεων όπως: Αμστερνταμ, Μάλτα, Στοκχόλμης, Ρέικιαβικ, Σάο Πάολο, Μάντσεστερ. Όπως διάβασα οι παρουσιάσεις των πόλεων αυτών ήταν εξαιρετικές, αλλά τα Τρίκαλα υπερίσχυσαν τελικώς!
Στο σημερινό ΒΗΜΑ διαβάζω: "Αυτό που συμβαίνει ήδη στα Τρίκαλα είναι το ίδιο που έχει συμβεί σε εκατοντάδες δήμους της Ευρώπης, από εκείνους του μεγέθους Αθήνας - όπως η Βαρκελώνη - ως εκείνους του μεγέθους ελληνικής επαρχίας - όπως τα χωριά της Τοσκάνης, στην Ιταλία. Τι έχουν στα Τρίκαλα; Συνοπτικά, μια δημοτική «πύλη στο Διαδίκτυο», απ' όπου οι πολίτες μπορούν να ζητούν και να παίρνουν πιστοποιητικά και έγγραφα με «ηλεκτρονική υπογραφή», να υποβάλλουν αιτήματα και παράπονα (και να... παίρνουν απαντήσεις), να παρακολουθούν τις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου, να μετέχουν σε ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα για φλέγοντα θέματα της περιοχής, να έχουν τηλε-ιατρική παρακολούθηση (σε άμεση σύνδεση με το τοπικό νοσοκομείο), να έχουν τηλε-εποπτεία των δρομολογίων των αστικών συγκοινωνιών... Αυτά για αρχή και με πολλές νέες υπηρεσίες να προστίθενται ενόσω το δίκτυο διευρύνεται. Ποιο δίκτυο; Το «δημοτικό Διαδίκτυο», το οποίο ήδη παρέχει δωρεάν ασύρματη πρόσβαση στο κέντρο της πόλης και επεκτείνεται ραγδαία, θέτοντας σε λειτουργία δακτύλιο οπτικής ίνας!"

Περισσότερες πληροφορίες για το θέμα μπορείτε, αγαπητοί φίλοι, να βρείτε άνετα στο διαδίκτυο. Το ερώτημα που προκύπτει για μας τους Πατρινούς είναι: Η Πάτρα; Υπάρχει πουθενά; Όχι στο διαδίκτυο, ούτε στο δίκτυο! Και μη σπεύσουν κάποιοι να μου πουν ότι γκρινιάζω ή καταστροφολογώ, αφού το παιχνίδι του Κρυμμένου Θησαυρού στο Καρναβάλι έγινε φέτος μέσω ίντερνετ - σιγά το επίτευγμα! Αναλογιστείτε ότι η Πάτρα είναι η τρίτη πόλη της Ελλάδας, με περίφημο Πανεπιστήμιο, με φυσικά και άλλα πλεονεκτήματα που τα καημένα Τρίκαλα δεν έχουν δει ούτε στ' όνειρό τους, αλλά δυναμικά, και από τα ...ορεινά, μας αφήνουν πίσω!...

Ας το πάρουμε απόφαση. Η Πάτρα σε όλους τους τομείς υστερεί πλέον έναντι πολύ μικρότερων αυτής ελληνικών πόλεων. Τις πταίει; Μάλλον όλοι μας αγαπητοί. Ως τραγικά αδρανούντες και αδιαφορούντες!...

Σάββατο 12 Απριλίου 2008

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΡΟΜΗΛΑ




Mια γυναίκα της "άλλης Ελλάδας". Μια πρέσβειρα του Οικουμενικού Ελληνισμού. Μια ιστορικός που δεν καταγράφει απλώς, αλλά βιώνει μέχρι το μεδούλι την ιστορία. Η Μαριάννα Κορομηλά. «Συνήθισα» είπε σε μια συνέντευξή της στο ΒΗΜΑ (30-3-08) «να πετιέμαι από τον ένα χώρο στον άλλο, να κάνω συνδυασμούς και συσχετισμούς, να παρασύρομαι από συνειρμούς, να κινούμαι από τον παρελθόντα χρόνο στον παρόντα. Συντροφιά πάντα με τους απόντες, τα τάγματα των αγγέλων και των δαιμόνων που φτερουγίζουν γύρω μου και μου δείχνουν τα ίχνη που άφησαν. Αυτοί είναι οι δικοί μου άνθρωποι. Ολοι τους υπέροχοι».


Είναι και πάλι στην επικαιρότητα λόγω του καινούριου της βιβλίου Η Μαρία των Μογγόλων (εκδ. Πατάκη). Μας φέρνει στο προσκήνιο μια λησμονημένη εν πολλοίς γυναικεία μορφή του Βυζαντίου, ίσως και μυστηριώδη, την Μαρία Κομνηνή Παλαιολογίνα Διπλοβατάτζινα, κόρη του στρατηγού και μετέπειτα αυτοκράτορα Μιχαήλ Η´ Παλαιολόγου, που γεννήθηκε στη Νίκαια της Μικράς Ασίας στα 1252 ή 1253. Που οκτώ χρόνων αντίκρισε τη Βασιλεύουσα και Δεκαπενταύγουστο του 1261 μπήκε θριαμβευτικά με τον αυτοκράτορα πατέρα της στο Κάστρο, από την Πύλη τη Χρυσή, όπως του το 'χε προφητέψει η μεγάλη του αδερφή σαν τον κανάκευε μωρό στα γόνατά της. Και μετά προοριζόταν για το κρεβάτι ενός Μογγόλου...

Μια ιστορία σαν παραμύθι...

Με αφορμή, λοιπόν, το καινούριο της βιβλίο η Μαριάννα Κορομηλά δίνει σήμερα μια ουσιαστική συνέντευξη στην Μάνια Στάικου (culture, Ο Κόσμος του Επενδυτή), την οποία αξίζει, αγαπητοί φίλοι, να διαβάσετε ολόκληρη. Παραθέτω ενδεικτικά αποσπάσματα για να πάρετε μια... αρωματική γεύση Έλληνος λόγου.

"Δεν μπορώ να εξηγήσω γιατί ως ιστορικός νιώθω έλξη για το Βυζάντιο. Η βυζαντινή περίοδος είναι η πιο συκοφαντημένη και παραμένει άγνωστη ακόμη και σήμερα. Ίσως να έπαιξε κάποιο ρόλο η νεανική αντίδρασή μου σε όλη αυτή τη στείρα αρχαιολατρία, που δυστυχώς δεν έχει αλλάξει στο ελάχιστο. Στο σχολείο δεν διδάσκεται το εύρος της αρχαιότητας.

Η Ορθοδοξία είναι σύμφυτη με το Βυζάντιο και την ιστορία του Ελληνισμού. Ο Ταρίκ Άλι λέει: Είμαι μουσουλμάνος μη μουσουλμάνος. Έτσι πρέπει να βλέπουμε κι εμείς τη θρησκεία μας. Η Ορθοδοξία είτε πιστεύουμε είτε δεν πιστεύουμε, είναι κομμάτι του εαυτού μας και υπάρχουν παντού σημάδια της: από το ξωκλήσι που συναντά ένας ορειβάτης μέχρι το αεράκι του Επιταφίου που έλεγε ο Χατζιδάκις. Ολόκληρη η ελληνική φύση σε οδηγεί προς το Πάσχα, ανεξάρτητα από τις αντιλήψεις σου. Αν ζούσε κάποιος στην Ταϊλάνδη, δεν θα ένιωθε το ίδιο γιατί η φύση του τόπου του τον ωθεί σε άλλες γιορτές ή μυθολογίες. Δεν μπορώ να νιώσω κανενός είδους θρησκευτικό συναίσθημα βλέποντας έναν γυμνό αρχαίο θεό, με συγκινεί απλώς αισθητικά. Βλέποντας μια βυζαντινή εικόνα, μπορεί να νιώσω κάτι πιο οικείο.

Υπάρχει και ο ορθόδοξος, ελλαδικός φονταμενταλισμός, παρ' ότι έχουμε προσωπικότητες όπως ο Αναστάσιος των Τιράνων. Ανήκω σε μια γενιά που, επειδή έζησε το Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών, θα μπορούσε να αναπτύξει έναν αρνητισμό για το Βυζάντιο. Όμως, ανακάλυψα σε αυτή την εποχή άλλα πράγματα και επέστρεψα σε μια άλλη ορθοδοξία, οικουμενική, ευρύτερη, με μεγαλύτερη πνευματικότητα".

Ο ΧΡΗΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΑΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ


Aγαπητοί φίλοι, ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς, όπως είχαμε γράψει σε παλαιότερη ανάρτηση, θα βρίσκεται και πάλι στην Πάτρα σε μια εβδομάδα για την παρουσίαση του βιβλίου του Ενάντια στη Θρησκεία.
Λάβαμε ηλεκτρονικώς την σχετική πρόσκληση και την παραθέτουμε αυτούσια.

Το βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία, Γεροκωστοπούλου 31, σας προσκαλεί
την Παρασκευή 18 Απριλίου 2008 , στις 8.30 μ.μ.
στην παρουσίαση του βιβλίου
Ενάντια στη Θρησκεία του Χρήστου Γιανναρά
που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν :
Νίκος Παπαχρήστου, δημοσιογράφος εφημερίδας Καθημερινή
Χρήστος Τερέζης, καθηγητής Φιλοσοφίας Παν/μιου Πατρών
και ο συγγραφέας .
Τη συζήτηση θα συντονίσει η σύμβουλος επικοινωνίας κ. Ζέττα Ζάχου
Χορηγός επικοινωνίας Σκάι Πάτρας 89,4

Το βιβλίο προσπαθεί να ξεχωρίσει τη θρησκευτικότητα από τη μεταφυσική αναζήτηση.
Η πρώτη είναι ανάγκη ορμέμφυτη, ενστικτώδης, η δεύτερη είναι άθλημα ελευθερίας από αυτήν την αναγκαιότητα.
Αυτός είναι ο λόγος που η θρησκεία έχει πανανθρώπινο και διαχρονικό χαρακτήρα , ενώ η μεταφυσική αναζήτηση χαρακτηρίζει πάντα τους λίγους.
Όμως, κατά κανόνα, η μεταφυσική αναζήτηση είναι που παράγει πολιτισμό, όχι η θρησκεία,
όπως δεν παράγει πολιτισμό και η οποιαδήποτε χρηστική επιστήμη.
Η γλώσσα της αναζήτησης δεν είναι η γλώσσα της Τέχνης και των φιλοσοφικών προτάσεων.
Ως καίρια ιστορική πτυχή του προβλήματος αναλύεται στο βιβλίο η θρησκειοποίηση του εκκλησιαστικού γεγονότος.

Επειδή το Ενάντια στη Θρησκεία το έχουμε παρουσιάσει στο ιστολόγιο, με πολλά δικά σας σχόλια φίλοι μου, προτείνουμε το αφιέρωμα του περιοδικού manifesto στον Χρήστο Γιανναρά. Είναι πραγματικά αξιόλογο.

Παρασκευή 11 Απριλίου 2008

ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΓΙΑ ΕΙΡΗΝΗ


Ακάθιστος στην Αγία Ειρήνη της οδού Αιόλου στην Αθήνα. Μια ακόμα λειτουργική εμπειρία. Δοξάζω τους απολύσαντάς με διότι ξαναζώ στιγμές μοναδικές! Ήμουν αριστερός στην Αγία Ειρήνη πριν 15 χρόνια! Και πηγαίνοντας ξανά και ξανά τον τελευταίο καιρό αισθάνομαι σα να μην πέρασε ο χρόνος...

Απόψε λοιπόν στην Ακολουθία του Ακαθίστου Ύμνου τα πάντα κατά τάξιν. "Το προσταχθέν" αργό. Το "Τη Υπερμάχω" σύμφωνα με το Τυπικό της Μεγάλης Εκκλησίας: Το πρώτο αργόν δίχορον στο αρχαίον μέλος, το δεύτερο στο μέλος του Πέτρου Μπερεκέτη και το τρίτο του Γεωργίου Ραιδεστηνού. Ο κανόνας του Ιωάννου Πρωτοψάλτου έρεε σα γάργαρο νερό. Ο Λυκούργος Αγγελόπουλος και οι μαθητές του έψαλαν με νεανικό ενθουσιασμό! Κλασικά και τονίζοντας δυναμικά. Τίποτα στην τύχη. Άπαντα μετ' επιστήμης. Το επεσήμανε στο τέλος, σε κατ' ιδίαν συζήτηση, και ο φημισμένος και μουσικολογιώτατος Επίσκοπος Ροδοστόλου κ. Χρυσόστομος, ο Επίσκοπος του Αγίου Όρους που συμπροσευχήθηκε από του ιερού βήματος, και αναγνώρισε αμέσως τα Χαίρε νύμφη και τα Αλληλούια του αγιορείτου Μελετίου του Συκεώτου που ψάλαμε εναλλάξ οι χοροί.

Ο εφημέριος της Αγίας Ειρήνης, ο π. Θωμάς Χρυσικός, απήγγειλε τους οίκους με περισσή τέχνη και ταυτόχρονα με ρυθμό. Δεν πλατείαζε ανόητα όπως κάνουν διάφοροι "καλλίφωνοι" ιερείς, για να επιδείξουν τις μουσικές τους ικανότητες. Υποδειγματικός στον παραδοσιακό τρόπο εκφοράς της εμμελούς απαγγελίας ο π. Θωμάς και ταυτόχρονα μαΐστωρ των ποικιλμάτων και των λεπτών διαστηματικών αποχρώσεων.

Το εκκλησίασμα πυκνό. Ασφυκτικά γεμάτος ο ναός. Η ησυχία και η τάξη εκπλήσσει. Ούτε ο παραμικρός θόρυβος. Λες και η εκκλησία είναι άδεια.

Πριν το "Δι' ευχών" ψάλαμε πανηγυρικώ τω τρόπω το περίφημο "Την ωραιότητα της παρθενίας σου..." στο αργό μέλος και ο π. Θωμάς είπε δυο βαθιές σκέψεις για την Παναγία. Της πρέπει ο 'Υμνος γιατί είναι η ίδια ένας Ύμνος. Και ταυτόχρονα προ του πλήθους των πολλών οικτιρμών του Υιού της "ύμνος άπας ηττάται"!
Σκέφτομαι το του ποιητού: Νίκη όπου έχεις νικηθεί...
Μακάρι να είμαστε οι ηττημένοι από την ομορφιά του Θεού.

Εικόνα: Παναγία του Ακαθίστου, Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους

Πέμπτη 10 Απριλίου 2008

ΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΜΙΑΣ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑΣ


Aπό τα ωραία του διαδικτύου και της μπλογκόσφαιρας: Στο μπλόγκ http://apoxroseis.blogspot.com/ του αλέξη λ. μπήκα εντελώς τυχαία και είδα αναδημοσιευμένη από το δικό μου ιστολόγιο την ανάρτησή μου ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΜΕ «ΤΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ»!
Ευχαριστώ τον άγνωστο σε μένα αλέξη λ., ο οποίος προφανώς συμμερίστηκε το πρωτότυπον του πράγματος και του έδωσε σημασία.

Σήμερα έλαβα και το έντυπο πρόγραμμα της συναυλίας στα Γιάννενα, που μου εστάλη από το ίδρυμα ΚΑΤΣΑΡΗ. Πραγματικά με εξέπληξε η οργάνωση. Όλα εγκαίρως! Έτσι, αγαπητοί φίλοι, δημοσιεύω στη συνέχεια το πλήρες πρόγραμμα της συναυλίας μαζί μ’ ένα κείμενο του Μητροπολίτη Πέργης Ευαγγέλου για το τετράδιο της νιότης του Πατριάρχη.

ΤΟ ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ
ΜΕ ΤΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ


Γενικός Σχεδιασμός – Επιμέλεια
Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

Λάμπρος Πορφύρας
Εσπερινός

Γεώργιος Δροσίνης
Εσπερινός
Δεν θέλω
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

Ζαχαρίας Παπαντωνίου
Η προσευχή του ταπεινού
Μουσική: Σόλων Μιχαηλίδης

Κωστής Παλαμάς

Κασσιανή
Μουσική: Δημήτρης Μητρόπουλος

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Ψαλμός
Μέλος: Λυκούργος Αγγελόπουλος

Μιλτιάδης Μαλακάσης
Βιβλία και λουλούδια
Μουσική: Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου

Στέφανος Μπολέτσης

Λόγια σε μικρό αδερφό
Μουσική: Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου

Paul Verlaine
Grotesques (απόσπασμα)
Οι αλήτες, μετάφραση Γ. Σημηριώτη

Λορέντζος Μαβίλης
Λήθη
Μουσική: Ελένη Λαμπίρη
Στέφανος Μπολέτσης
Και τώρα;
Μουσική: Δημήτρης Δημακόπουλος

Κωστής Παλαμάς
Το τραγούδι του Σταυρού

Σ. Βοτανιάτης (Στυλιανός Χαρκιανάκης, νυν Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας)
Γύρευε πάντα
Μουσική: Βασιλική Φιλιππαίου

Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος
Προς το τέρμα
Μουσική: Κωνστάντια Γουρζή

Κ. Π. Καβάφης

Θερμοπύλες
Μουσική: Αντίοχος Ευαγγελάτος

Κεριά
Μουσική: Γιάννης Ιωαννίδης

Τα τείχη
Μουσική: Λεωνίδας Ζώρας

Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον
Μουσική: Γιώργος Κουρουπός
Η πόλις
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης

ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ

Μαργαρίτα Συγγενιώτου, μέτζο σοπράνο
Δάφνη Πανουργιά, σοπράνο
Τάσος Σπηλιωτόπουλος, πιάνο
Παναγιώτης Ανδριόπουλος, ψάλτης - τραγούδι
Λίλα Μπακλέση, αφήγηση

Τα μουσικά θέματα για πιάνο ανάμεσα στις αναγνώσεις είναι του Μάνου Χατζιδάκι.

Το Τετράδιο της νειότης

… Κι όλο τον κύτταζα τον Πατριάρχη, βλέποντας να ραγίζει πάνω «στ’ αρχαία μονοπάτια». Κι ήταν σα να τον είχα μπροστά μου, την ώρα που παιδί αντέγραφε τον Παλαμά στο «Τετράδιο της νειότης» του. Άραγε το θυμήθηκε πόσο «στο πρώτο μοσκοβόλημα ενός ρόδου μακρυνού του δάκρυσαν τα μάτια;»
Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος δεν είναι ποιητής. Είναι εραστής της ποίησης. Και της δημιουργίας του κόσμου, που θέλει πάντα να την αισθάνεται και να τη χαίρεται. Όμως, η συγκομιδή των στίχων του «τετραδίου» του μας τον εικονίζει και σαν ευχάριστο εκφραστή και εφαρμοστή τους. Πολλοί από τους στίχους του Μαβίλη και του Πορφύρα και του Δροσίνη ή του Πολέμη, του Παλαμά και του Παπαντωνίου και τόσων άλλων που πληρώνουν τις εβδομηντατρείς σελίδες του, τους βλέπουμε να απαγγέλλονται σήμερα «βιωματικά» από τον ίδιο. Μέσ’ από την εύλαλη μαρτυρία της επίγνωσης των καιρών και του χρέους, που δεν θέλουν «κρυμμένο το τάλαντο σε χέρσας γης τα βάθη» (Πολέμης). Μα να «δίνει φως από τη φλόγα του» (Δροσίνης). Από τη λάμψη του θεσμού και των αιώνων.

Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος
Εκ Φαναρίου Γ’

ΙΕΡΑΡΧΟΥ ΕΓΚΩΜΙΟΝ!


Κατά την διαρρεύσασα τριετία ο Σεβασμιώτατος εδικαίωσε τις προσδοκίες όλων.
Σοβαρός, ήπιος, σεμνός και μορφωμένος, νέος όχι μόνον κατά την ηλικία αλλά και κατά το φρόνημα, με βαθιά θεολογική γνώση και συσσωρευμένη εκκλησιαστική εμπειρία, απέδειξε αμέσως το κύρος και την φροντίδα του για την τοπική Εκκλησία και κοινωνία. Με αξιοθαύμαστη οξύνοια και ευθυκρισία, ζηλωτής, δόκιμος κήρυκας τού λόγου, ιεροπρεπής και επιβλητικός στην εμφάνιση, πλήρης ρωμαλέου πνεύματος, κατέστη εξ αρχής μία χαρισματική και πολυεδρική προσωπικότης, με σπάνια χαρίσματα που τού επιτρέπουν να ανταποκρίνεται μεθοδικά και αποτελεσματικά στην πραγμάτωση τής πολυδιάστατης αποστολής του.
Εξ αρχής έδειξε αμέριστο ενδιαφέρον για την αναζωογόνηση τής ενοριακής ζωής, την εσωτερική αναδιοργάνωση τής τοπικής Εκκλησίας, αλλά και για την εν Χριστώ ανάπλαση και εν γένει ανύψωση τού εφημεριακού κλήρου.

Ανοικτός στην κοινωνία και όλους τους φορείς, αεικίνητος συναντά τους πάντες. Από τον πονεμένο άστεγο, τον ασθενή στο κρεβάτι τού πόνου, την μάννα που έχασε το παιδί της, τον νέο που προβληματίζεται, μέχρι τους άρχοντες και τους συλλόγους. Ομιλεί, κηρύττει, νουθετεί, παρηγορεί, ακούει, δίνει άμεσες λύσεις, οργώνει κυριολεκτικά την ύπαιθρο χώρα, γνωρίζει και χαρίζει το ζεστό του χαμόγελο και στον τελευταίο κάτοικο τής αχαϊκής γης. Τεράστιο είναι το έργο του σε όλα τα επίπεδα. Πνευματικό, Πρωτοκλήτεια, μέσα ενημέρωσης, εκδόσεις, σχολές τέχνης, μεταφορά των γραφείων τής Μητροπόλεως κ.ο.κ.
Και μόνον ο απολογισμός τού φιλανθρωπικού του έργου μαρτυρεί την πεπνυμένη ποιμαντορία του. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνον το 2007 διετέθησαν ποσά ύψους 1.3 εκατομμυρίου ευρώ για την ανακούφιση των εμπεριστάτων! Και έπεται συνέχεια...

Τέτλαθι Σεβασμιώτατε! Η τριετία τής ευδοκίμου πηδαλιουχίας σας σας ανέδειξε «οιακοστρόφο τέλειο προς λιμένας ευδίους». Να ζείτε! Να συνεχίσετε το σπουδαίο έργο που αναλάβατε τα τελευταία τρία χρόνια, να μας παρηγορείτε με την ζεστή παρουσία σας, να μας παραδειγματίζετε με την ανδρεία και την ανυπόκριτη συμπεριφορά σας.

Υποβάλλουμε υιικώς τις θερμές ευχές μας όπως ο δωρεοδότης Κύριος χαρίζει σε σας, τον ποιμένα και πατέρα των καρδιών μας έτη πλείστα υγείας, δυνάμεως, χάριτος και σοφίας προς ευόδωσιν των ευγενών και θεοπόθητων οραματισμών σας.

Στέφανος Σκαρπέλλος (από κείμενό του για τα τρία χρόνια από την ενθρόνιση του Σεβ. Μητροπολίτου Πατρών κ. Χρυσοστόμου. Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Η ΓΝΩΜΗ. Κυριακή 30-3-08)

ΑΡΙΣΤΕΡΟΔΕΞΙΟΙ


Τον τελευταίο καιρό επισκέφθηκα τον Δαλάι Λάμα.

-Τί έγινε, με ρώτησε, με τις εκλογές στη πατρίδα σου;
-Κέρδισε, όπως πάντα, το κόμμα των πλουσίων, είπα. Οι πλούσιοι, για να εξαπατούν τον λαό και να βγαίνουν πάντα κερδισμένοι, έχουν δύο κόμματα. Κάτι σαν την Σκύλλα και την Χάρυβδη. Έτσι, όταν δεν κατασπαράζει το λαό η Σκύλλα, τον κατασπαράζει η Χάρυβδη.

-Καλά, και η επανάσταση των χριστιανών, για την οποία μίλησε και ο Αρχιεπίσκοπός σας, τί έγινε; Πώς και δεν μπόρεσαν οι χριστιανοί να ξεπεράσουν το δίδυμο της Σκύλλας και της Χάρυβδης;

-Έχω την εντύπωση ότι μπερδεύεις την πολιτική με την θρησκεία. Άλλο όμως η θρησκευτική πίστη του καθενός και άλλο η πολιτική του ιδεολογία, του αντέτεινα.

-Μάλλον εσύ τα μπερδεύεις. Και, για να τα ξεμπερδέψουμε, ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά: Και πρώτα-πρώτα για πες μου οι χριστιανοί είναι γηγενείς ή εξωγήινοι που ήρθαν στην γη;

-Είναι γηγενείς και μάλιστα έχουν ιστορία δύο χιλιάδων χρόνων.

-Και πώς δεν έκαναν αυτή την περίφημη επανάσταση εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια;

-Πάλεψαν πάνω απο τριακόσια χρόνια ενάντια στο κοινωνικό και θρησκευτικό κατεστημένο, με ηρωισμούς και θυσίες.

-Και ύστερα τί έγινε;

-Ύστερα το κατεστημένο, αφού δεν μπόρεσε να τους νικήσει με την βία, συνθηκολόγησε μαζί τους.

-Δηλαδή, έγινε χριστιανικό;

-Φαινομενικά,ναι. Αλλά ουσιαστικά δεν νομίζω.

-Που σημαίνει ότι μάλλον οι χριστιανοί συμβιβάστηκαν με το κατεστημένο. Αλλά για πες μου σε παρακαλώ ποιά είναι η προέλευσή τους και ποιός ο αρχηγός τους;

-Μα βέβαια είναι οι οπαδοί του Χριστού.

-Πολύ παράξενο! Γιατί έχω μελετήσει το Ευαγγέλιο και ξέρω πολύ καλά τη διδασκαλία του Χριστού. Που σίγουρα είναι η μεγαλύτερη επανάσταση όλων των εποχών. Αλλά ανθρώπους, που να ζουν σύμφωνα με το Ευαγγέλιο δεν έχω, μέχρι τώρα συναντήσει. Ή μήπως υπάρχουν, τέτοιοι στην Ελλάδα;

-Μα και βέβαια υπάρχουν. Είναι περίπου το 97% του ελληνικού πληθυσμού.

-Και σε ποιό κόμμα ανήκουν;

-Ο καθένας πολιτεύεται ανάλογα με την ιδεολογική του τοποθέτηση.

-Δηλαδή, μπορούν να είναι χριστιανοί στην Εκκλησία και αντίχριστοι στην πολιτική; Και για να ξεμπερδεύουμε μια και καλή τα πράγματα, θέλω επιτέλους να μου πεις: Οι λεγόμενοι χριστιανοί είναι με το κόμμα των φτωχών ή με το κόμμα των πλουσίων;

-Έχω την εντύπωση ότι σχεδόν το 90% ψηφίζει το κόμμα των πλουσίων. Και μόνο το 10% το κόμμα των φτωχών.

-Που σημαίνει ότι το 90% δεν είναι χριστιανοί.

-Μα υπάρχουν και έντιμοι πλούσιοι.

-Αυτό το λέτε εσείς. Αλλά το Ευαγγέλιο λέει ότι δεν μπορείτε να είστε με το Θεό και τον Μαμωνά (=πλούτο). Και ο μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας σας, ο Χρυσόστομος, λέει ότι δεν υπάρχει έντιμος πλούτος. Αλλά να σε ρωτήσω και κάτι ακόμη: Έχεις μήπως διαβάσει την ευαγγελική περικοπή της Δευτέρας Παρουσίας και της μέλλουσας κρίσης;

-Την έχω μελετήσει σε βάθος.

-Πολύ καλά. Για πές μου με ποιό μέτρο ο Χριστός θα κρίνει τους ανθρώπους;

-Με τη δικαιοσύνη.

-Και ποιοί είναι οι πιο δίκαιοι; Το κόμμα των πλουσίων ή το κόμμα των φτωχών;

-Βέβαια το κόμμα των φτωχών. Αλλά αυτό ανήκει στην άθεη αριστερά. Ενώ το κόμμα των πλουσίων ανήκει στη θεοφοβούμενη δεξιά.

-Δηλαδή οι δίκαιοι είναι άθεοι και οι άδικοι θεοφοβούμενοι;

-Ξέρω κι εγώ; Έτσι λένε.

-Μπορεί ο καθένας να λέει ότι θέλει. Σημασία όμως έχει τί λέει το Ευαγγέλιο.

-Το Ευαγγέλιο λέει ότι οι δίκαιοι θα πάνε στα δεξιά του Θεού και οι άδικοι στα αριστερά του.

-Δηλαδή, οι αριστεροί θα πάνε στα δεξιά του Θεού και οι δεξιοί στα αριστερά του;

-Κι ακόμη αριστερότερα κάποιοι κληρικοί, που προσκυνάνε - με λόγια και με έργα - και λιβανίζουν τη Θρησκεία και τα κόμματα του Μαμωνά!


Κείμενο του παπα-Ηλία Υφαντή, περ. ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ, τχ.20, Φεβρουάριος -Μάρτιος 2008

φωτό: Σπύρος Παναγιωτόπουλος

ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΓΚΗ Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ


Προχθές Τρίτη, φίλοι της Ιδιωτικής Οδού, ανταποκρίθηκα στην αυθόρμητη και ειλικρινή πρόσκληση του δημοσιογράφου Μάνθου Ευαγγελίου (στο δρόμο με βρήκε ο άνθρωπος) και πήγα στην μεσημεριανή εκπομπή του στον Αlpha Radio 94,4.
Συζητήσαμε πολλά «ζωντανά, στον αέρα» και με ρώτησε ουκ ολίγα για τις θέσεις μου σε πρόσφατα ζητήματα που ανεφύησαν στην τοπική εκκλησία. Είχε δει την σχετική αρθρογραφία μου, είχε κάποιες απορίες, προσπάθησα να απαντήσω εν λόγω αληθείας.
Στο τέλος μου είπε ότι θα επιδιώξει μια εκπομπή – διάλογο μεταξύ μου και εκπροσώπων της τοπικής εκκλησίας, ίσως και του ίδιου του Μητροπολίτου. «ΑΜΗΝ» αναφώνησα! Αυτό είναι το ζητούμενο, το ποθούμενο, θα έλεγα. Γιατί πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να εξηγήσουν την επιμελημένη σιωπή των ιθυνόντων και ρωτούν εμένα!
Τι να απαντήσω; Προσωπικά, καλώς ή κακώς, κάκιστα αν θέλετε κάποιοι, τοποθετήθηκα σε κάποια θέματα. Γιατί δεν μαρτυρούν περί του κακού; Άλλωστε το θέμα δεν είναι ο Ανδριόπουλος, αλλά ένας κόσμος που περιμένει μιαν απάντηση.
Οι φίλοι θεολόγοι που έχουν ανάλογους προβληματισμούς ας μιλήσουν κι αυτοί. Σε μια εποχή που τα πάντα αλλάζουν δεν μπορεί στην Εκκλησία να αποκλείεται ο διάλογος. Οι σύγχρονες θεολογικές προκλήσεις είναι πάρα πολλές και δεν είναι δικαίωμά μας η σιωπή. Φυσικά τα λόγια από μόνα τους δεν είναι τίποτα. Το θέμα είναι από κει να πάμε στην πράξη. Γένοιτο!
φωτό Ιερομονάχου Γενναδίου Δεμερτζή

Τετάρτη 9 Απριλίου 2008

ΤΟ ΠΕΝΘΙΜΟ ΚΟΝΤΣΕΡΤΟ

Γιώργος Δεμερτζής
Κarl Amadeus Hartmann

Την ερχόμενη Τρίτη 15 Απριλίου, αγαπητοί φίλοι, η Ορχήστρα Πατρών, υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Βύρωνα Φιδετζή, θα παρουσιάσει ένα πολύ ενδιαφέρον πρόγραμμα κατά τη συναυλία της στο Δημοτικό Θέατρο Απόλλων.
Συγκεκριμένα:
- Το έργο του έλληνα συνθέτη Πέτρου Πετρίδη «Χορικό και Παραλλαγές, αρ.2, πάνω στο βυζαντινό θέμα Χριστός Ανέστη». Το έργο γράφτηκε στα έτη 1939-1940 και βασίζεται στα δύο βυζαντινά μέλη «Κύριε των Δυνάμεων» και «Χριστός Ανέστη».

- Το έργο «Concerto Funebre για βιολί και ορχήστρα εγχόρδων» του Karl Amadeus Hartmann, με σολίστ τον διακεκριμένο Γιώργο Δεμερτζή, ιδρυτή και ψυχή του "Νέου Ελληνικού Κουαρτέτου".

- Τη σύνθεση «Δύο βαλς για έγχορδα, έργο 54, αρ.1 και αρ. 4» του Τσέχου Αntonin Dvorak που χαρακτηρίζεται από έντονους χρωματισμούς και ρυθμικότητα, από εθνικά στοιχεία (σλάβικοι χοροί), συνδυάζοντας την κληρονομιά της ευρωπαϊκής λόγιας μουσικής, το τσέχικο εθνικό μουσικό ιδίωμα και το αμερικάνικο (negro spirituals και λαϊκά τραγούδια).

- Τέλος, οι «Παραλλαγές πάνω σ’ ένα θέμα του Frank Bridge»(1937), του Άγγλου συνθέτη Benjamin Britten, βασισμένες σ’ ένα θέμα από το δεύτερο από τα «Τρία Ειδύλλια για κουαρτέτο εγχόρδων»(1906) του Bridge.

Ο Γιώργος Δεμερτζής που με τιμά πραγματικά με την φιλία του, μου έστειλε ένα κείμενό του για το περίφημο Concerto Funebre του Hartmann, το οποίο και δημοσιεύω ασμένως στη συνέχεια. Χαίρομαι πολύ που το κείμενο του Γ. Δεμερτζή φωτίζει την Ιδιωτική Οδό μου.

"Είναι δύσκολο να διανοηθεί κανείς το θάρρος που χρειάζεται να είσαι αντιστασιακός στην Γερμανία των Ναζί. Να αρνείσαι την δόξα που υποσχόταν η πανίσχυρη Γερμανία που ετοιμαζόταν για τον δεύτερο μεγάλο πόλεμο, σε όσους συμπορεύονταν με τις αισθητικές της ιδέες. Το να γράψεις όμως ένα έργο όπως το Concerto Funebre, "το πένθιμο Κοντσέρτο," θρηνώντας για την εισβολή στην Τσεχοσλοβακία αγγίζει το αδιανόητο. Μιλάμε για τον Karl Amadeus Hartmann (1905 – 1963) έναν από τους λιγότερο γνωστούς, σπουδαίους Γερμανούς συνθέτες του εικοστού αιώνα. Η αδικία αυτή, ίσως να ενισχύθηκε και από το ότι ο συνθέτης, ουδέποτε συμβιβάστηκε με την ανάγκη να γράψει «εύκολα» ώστε να διαδοθεί ευκολότερα.
Πολλά από τα έργα του, ιδίως αυτά που χρησιμοποιούν σόλο όργανα, αγγίζουν καμιά φορά τα όρια του αδύνατου σε τεχνικό επίπεδο. Κι όμως μιλάμε για έναν από τους πιο ιδιαίτερους συνθέτες του εικοστού αιώνα, με πλούσιο έργο και μια μουσική προσωπικότητα με ευρύτατη δράση (η σειρά Musica Viva στο Μόναχο ένα δείγμα της γενικότερης του δράσης). Πάνω απ’ όλα όμως, θα πρέπει να επισημανθεί η υποστήριξη που έδειξε σε νέους συνθέτες όπως τους Hans Werner Henze, Luigi Nono, Dallapicolla, ή τον δικόν μας Γιάννη Ξενάκη, δείγμα όχι μόνο ενός μοναδικού μουσικού, αλλά ενός μοναδικού ανθρώπου.

Το Concerto funebre θεωρείται ίσως το σπουδαιότερό του έργο. Ακολουθώντας μια οργανολογική παράδοση που μας οδηγεί πολλά χρόνια πίσω, στην εποχή του ύστερου Μπαρόκ, το έργο αναπτύσσεται σε τέσσερα μέρη, που εκτελούνται χωρίς διακοπή. Λίγα έργα στην ιστορία της μουσικής καταφέρνουν να εκφράσουν με πιο άμεσο τρόπο αισθήματα όπως αυτά της λύπης, ακόμα και της απελπισίας, της οργής, αλλά και αυτό της ελπίδας, κάτι που καθιστά το έργο ένα από τα αριστουργήματα του εξπρεσιονισμού. Η στιγμή κατά την οποία μετά την δραματική κορύφωση του «πολεμικού» τρίτου μέρους, ακούγεται το θέμα «επέσατε θύματα εσείς…» είναι μοναδική και σπαραχτική. Το βιολί, έχοντας κάνει τα πάντα στα πλαίσια των τεχνικών του δυνατοτήτων –και πάνω απ’ αυτές – κλείνει το έργο τραγουδώντας το επαναστατικό σοβιετικό θέμα σε μια στιγμή εθνικιστικής ευφορίας, που δεν πρόδιδε, ακόμα, την καταστροφή που ερχόταν".

Γιώργος Δεμερτζής

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 19 - ΒΟΗΘΕΙΑ ΜΑΣ...


Μόλις προ πενθημέρου θίξαμε, φίλοι της Ιδιωτικής Οδού, το φαινόμενο των ψαλλόντων αοιδών του μουσικού μας στερεώματος, με αφορμή την κυκλοφορία, διπλού παρακαλώ, ψηφιακού δίσκου του λαϊκού τραγουδιστή Σταμάτη Γονίδη, άδοντος ύμνους της Μ. Εβδομάδος.
Σήμερα η ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ νομίζω στοιχείται στο πνεύμα μας. Αναφερόμενη στην παρουσίαση του δίσκου στον ΙΑΝΟ έχει τίτλο: «Βοήθειά μας, ο Γονίδης». Ο συντάκτης του σχετικού άρθρου Βαγγέλης Βαγγελάτος σημειώνει χαρακτηριστικά:

«Παίρνοντας ένα προσωπικό ρίσκο, φέρνει στις φωνητικές αποσκευές του όλα τα στοιχεία της μουσικής ταυτότητας, που τον έκαναν να ξεχωρίσει στη νύχτα και στη δισκογραφία. Στοιχεία που συνεχίζουν να παραπέμπουν εκεί. Σίγουρα ο Σταμάτης Γονίδης δεν εκπέμπει αυτό που περιμένει κανείς «παραδοσιακά» να συνοδεύει το «Ω Γλυκύ μου Έαρ», αλλά ταυτόχρονα φέρνει στην όλη προσπάθεια αυτό που, όπως είπαν και οι ιερωμένοι στην παρουσίαση, ήταν ζητούμενο από την αρχή. Την προσέγγιση, δηλαδή, ενός νεότερου και μεγαλύτερου κοινού στη βυζαντινή μουσική και παράδοση, που είναι αδιαμφισβήτητα σημαντική. Δεν μένει παρά να δούμε αν είναι και ...ανθεκτική στο λαϊκοπόπ τζαμάρισμα».

Το επιχείρημα είναι η γνωστή καραμέλα: Να προσεγγίσει το ευρύτερο κοινό, βλ. η μάζα, μέσω του κ. Γονίδη, την βυζαντινή μουσική. Φαίνεται πως η παράδοση ή η Εκκλησία (βλ. παπαροκάδες) δεν μπορούν αφ’ εαυτών να «πλησιάσουν» τον κόσμο. Χρειάζονται ειδικοί διαμεσολαβητές, οι οποίοι επιτελούν και «έργο», αφού γεφυρώνουν την απόσταση μεταξύ λαού και υψηλού! Άντε και στις πίστες της νύχτας οι βυζαντινοί ύμνοι για να έρθει πιο κοντά η νεολαία!

Πάντως υπάρχει και το απαιτούμενο κερασάκι στην τούρτα: «Το cd είναι αφιερωμένο στη μνήμη του μακαριστού αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χριστοδούλου».

Τι μπορείς να πάθεις και νεκρός! Να σου αφιερώνει τον δίσκο του ο Γονίδης και τη συναυλία του ο Σολωμός! Έχει ο Θεός!

Φωτό ιερομονάχου Γενναδίου Δεμερτζή

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ

Η Πειραματική Λυρική Σκηνή ιδρύθηκε ως τμήμα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής το 2004, με σκοπό να ανεβάζει αποκλειστικά και μόνο σύγχρονα και πειραματικής, φυσικά, μορφής μουσικοθεατρικά έργα, ελληνικά και ξένα. Την διεύθυνση ανέλαβε ο «ιεραπόστολος» της σύγχρονης ελληνικής μουσικής δημιουργίας και γνώστης του διεθνούς μουσικού γίγνεσθαι, ο μαέστρος και συνθέτης Θόδωρος Αντωνίου.
Σαν ήμουν παιδί τραγουδούσα το Μοιρολόι του σε παιδικές χορωδίες υπό την διεύθυνσή του. Τον ξαναβρήκα το 1991 στο Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας στην Αθήνα, όπου μας δίδασκε σύγχρονη μουσική και φυσικά προσπαθώ, αγκομαχώντας είναι αλήθεια, να παρακολουθώ τις άπειρες δραστηριότητές του. Είναι άπιαστος! Μόλις θυμήθηκα ότι του είχα πάρει και μια συνέντευξη για την τηλεόραση.
Μετά την περσινή απουσία της – λόγω άλλων επιλογών του τότε διευθυντή της Ε.Λ.Σ. – η Πειραματική Λυρική Σκηνή επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο και παρουσιάζει την Πέμπτη 10, το Σάββατο 12, την Κυριακή 13 και την Τρίτη 15 Απριλίου στις 8 το βράδυ, τις όπερες:
«Ένα Σώμα» του Χαράλαμπου Γωγιού (λιμπρέτο: Γιάννης Φίλιας, Χαράλαμπος Γωγιός), «Χορεύουμε» του Γιώργου Βασιλαντωνάκη (λιμπρέτο: Κλαίρη Λιονάκη) και «Ο Τσάρος Φωτογραφίζεται» του Κουρτ Βάιλ (λιμπρέτο: Γκέοργκ Κάιζερ)

Τις όπερες διευθύνει ο Θόδωρος Αντωνίου, που έχει και την καλλιτεχνική διεύθυνση της Πειραματικής, την σκηνοθεσία έχει αναλάβει η Τζένη Αρσένη και τα σκηνικά-κοστούμια ο Νίκος Πολίτης.
Τραγουδούν οι: Τάσος Αποστόλου, Μίνα Πολυχρόνου, Αγγελική Καθαρίου, Γιάννης Ιδομενέως, Διαλεκτή Καμπάκου, Ελένη Δάβου, Μανώλης Παπαδάκης, Σοφία Καπετανάκου, Γιάννης Φίλιας, Χρήστος Κεχρής, Γιώργος Κυριαζής, Βαγγέλης Αγγελάκης, Στράτος Αχλάτης, Τάσος Μιχάλης.

Η Πειραματική Λυρική Σκηνή βρίσκεται στην οδό Αλκμήνης 68 (παράλληλη της Πειραιώς στο ύψος του αριθμού 199). Η είσοδος για της παραστάσεις είναι ελεύθερη, με δελτία εισόδου που θα δοθούν στον χώρο της Πειραματικής μια ώρα πριν από την έναρξη.

Στην φωτό ο Θ. Αντωνίου και η Τζ. Αρσένη

...ΠΡΟΣ ΥΠΑΝΤΗΣΙΝ ΑΥΤΟΥ


Φέτος, αγαπητοί φίλοι της Ιδιωτικής Οδού, λόγω της συναυλίας μου στα Γιάννενα και του ταξιδιού μου στην Πόλη, δεν θα είμαι στην Πάτρα κι έτσι δεν θα πραγματοποιήσω την καθιερωμένη μεγαλοβδομαδιάτικη εκδήλωση με το σχήμα μου Πολύτροπον.
Το θέμα της φετινής εκδήλωσης το είχα επιλέξει από πέρυσι: Ο Νυμφίος!

Κατόπιν της ευγενούς προσκλήσεως της προέδρου του ιστορικού Μορφωτικού Συλλόγου Κυριών, εγκρίτου φιλολόγου κ. Πηνελόπης Κρέτση, θα κάνω το θέμα αυτό, εν σμικρώ, την προσεχή Δευτέρα 14 Απριλίου στην αίθουσα του Μορφωτικού.
Θέμα μέγα, το οποίο απλώς θα τολμήσω να αγγίξω. Κατά την προσφιλή μου συνήθεια ερευνώ και την νεοελληνική δημιουργία γύρω απ’ αυτό.

Έτσι, δημοσιεύω εδώ σήμερα το ποίημα του Ιωάννη Γρυπάρη (1870 – 1942) Ο Νυμφίος και σας καθιστώ, επίσης, κοινωνούς του σπουδαίου πίνακα του μεγάλου ζωγράφου μας Νικολάου Γύζη (που είναι γνωστός για το Κρυφό Σχολειό) Ιδού ο Νυμφίος έρχεται (1900, λάδι σε καμβά, Εθνική Πινακοθήκη της Ελλάδας). Είναι σημαντικό να πούμε εδώ ότι με τον Νυμφίο του ο Γύζης σφραγίζει την καλλιτεχνική του δημιουργία, αφού τις πρώτες μέρες του 1901 τον βρίσκει ο θάνατος.

Ο Νυμφίος
Ιωάννη Γρυπάρη

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...
Στη σκοτεινιά που ολόγυρά μου απλώνει
τρέμει θαμπό τ΄ ασημοκάντηλό μου·
κι εδώ, όπου ασυντρόφιαστη και μόνη
αποτραβιούμαι, νιώθω να ζυγώνη
το σύγκρυο αναφτέριασμα του τρόμου.

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...
Ο χνουδωτός καντηλοσβήστης πάει
στο φως που τον τραβάει, πάει και πέφτει·
φάντασμα καλοθύμητο περνάει
μ΄ ανάλαφρον ανάσυρμα και πάει
και πνίγεται στα βάθη του καθρέφτη.

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...
Με νήμ΄ ανεμοκλώστινο η αράχνη
της έγνοιας πλέκει στην καρδιά μου δίχτυ·
σαν κάποιο χέρι κρούσταλλο μού ψάχνει
των σπλάχνων μου τα σπλάχνη – μα ούτε άχνη
μουδ΄ ανεπνιά γρικάω το μεσανύχτι.

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...
Και σφαλιχτά τα μάτια μου σκεπάζω
με τα χέρια και κρύβω το κεφάλι
βαθιά στο προσκεφάλι... και κοιτάζω
τ΄ ανάερο φάντασμα, που δεν τρομάζω,
στα βάθια της ψυχής μου να προβάλλη.

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...
Πάσα στιγμή, που ζη την πάσα ημέρα,
την έγνοια την ανείκαστή μου, ω Πόθε,
πληθαίνοντας, μου κρυφολές : – Καρτέρα,
να ιδής, λιχνίζοντας στον ίσιο αγέρα,
πέρα τις πίκρες, τη χαρά σου εδώθε!

Ιδού ο Νυμφίος έρχεται...
Έλα, εκλεκτέ, σφιχτοπερίπλοκέ μου,
η ελπίδα μου κι η γλυκαπαντοχή μου·
έλα, εκλεκτέ, που ακαρτεράω, και πιε μου,
ροδέμνοστε και παγκαλόμορφέ μου,
στη φούχτα μου εδώ μέσα την ψυχή μου!

ΜΑΘΗΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΣΤΟΝ "ΠΛΟΥΤΟ" ΤΟΥ ΚΟΥΝ



Μια συγκινητική και ουσιαστική συνάμα σύμπραξη μαθητών από την Αθήνα και την Πόλη, φίλοι μου, με φόντο τον μέγα διδάσκαλο του θεάτρου μας Κάρολο Κουν.

Εβδομήντα δύο χρόνια μετά την πρώτη παράστασή του στο Κολλέγιο, το 1936 σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν, ο Δραματικός Όμιλος του Λυκείου του Κολλεγίου Αθηνών παρουσιάζει τον «Πλούτο» του Αριστοφάνη, σε συνεργασία με τους θεατρικούς ομίλους δύο ιστορικών σχολείων της Κωνσταντινούπολης, την πόλη όπου σπούδασε στα πρώτα νεανικά του χρόνια ο μεγάλος σκηνοθέτης.
Η παράσταση, που εντάσσεται στο πλαίσιο του εορτασμού για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του Καρόλου Κουν, θα δοθεί σε συνεργασία του Κολλεγίου με τη Μεγάλη του Γένους Σχολής και του Ζάππειου Εκπαιδευτηρίου.
Το έργο θα παρουσιαστεί στο Θέατρο του Κολλεγίου Αθηνών (Στεφάνου Δέλτα 15, Ψυχικό) την Πέμπτη 10 και Παρασκευή 11 Απριλίου, στις 20:00. Η παράσταση θα επαναληφθεί την Πέμπτη, 17 Απριλίου 2008, στις 16:00, στο Θέατρο Muammer Karaca στο Πέρα της Κωνσταντινούπολης.

Ο «Πλούτος» είναι από τα έργα που ανέβασε ο Κουν με τη θεατρική ομάδα μαθητών που είχε ιδρύσει στο Κολλέγιο την εποχή που εργαζόταν στο σχολείο ως καθηγητής Αγγλικών.
Η μετάφραση είναι του Γιώργη Γιατρομανωλάκη, η σκηνοθεσία της Αγγελικής Γκιργκινούδη και η μουσική του Γιώργου Ανδρέου.
Παίζουν μαθητές από το Κολλέγιο Αθηνών, τη Μεγάλη του Γένους Σχολή και το Ζάππειο Εκπαιδευτήριο. Τα έσοδα των παραστάσεων θα διατεθούν στα δύο σχολεία της Πόλης.

Η συνάντηση επί σκηνής των μαθητών του Κολλεγίου Αθηνών με μαθητές από σχολεία της Πόλης με σημείο αναφοράς τον Κάρολο Κουν, αποκτά ιδιαίτερη σημασία, δεδομένου ότι ο κορυφαίος σκηνοθέτης πέρασε και από τους δύο αυτούς χώρους: Από την Κωνσταντινούπολη, ως εσώκλειστος σπουδαστής της αμερικανικής Ροβερτείου Σχολής του Βοσπόρου και λίγα χρόνια αργότερα από το Κολλέγιο, όταν ήλθε πλέον στην Αθήνα, ως καθηγητής και εμπνευστής της θεατρική του ομάδας.

O Κάρολος Κουν γεννήθηκε στην Προύσα στις 13 Σεπτεμβρίου 1908 και φοίτησε στην περίφημη Ροβέρτειο Σχολή της Πόλης την εποχή της ακμής της. Αξίζει να σημειωθεί ότι προ της κεμαλικής εποχής στη Ροβέρτειο Σχολή φοιτούσαν εκτός από πρίγκιπες της Οθωμανικής αυτοκρατορίας πολλοί ξένοι κυρίως από τις χώρες της Βαλκανικής, γόνοι υψηλόβαθμων και ευκατάστατων ιδίως από Βουλγαρία και Ρουμανία καθώς Τούρκοι, Αρμένιοι και Ισραηλίτες. Το δε ελληνικό στοιχείο υπερείχε και ποσοτικά αλλά και ποιοτικά. Μεταξύ των καθηγητών της Σχολής υπήρχαν και πολλοί Έλληνες μεταξύ των οποίων ο Μιχαηλίδης, ο Κωνσταντίνου, ο Σαββίδης, καθώς και ο αρχαιότερος όλων ο Λοΐζος Ηλιού.

Δυστυχώς δεν μπορώ να παρακολουθήσω την παράσταση. Και λέω δυστυχώς γιατί πριν λίγα χρόνια είχα παρακολουθήσει τον «Σιμιγδαλένιο» του Αλέξανδρου Αδαμόπουλου στο Ζωγράφειο της Πόλης και ήταν μια αληθινή εμπειρία! Οι Πολίτες μαθητές με εντυπωσίασαν με τον… επαγγελματισμό τους, την …κελαδιστή βαριά πολίτικη προφορά τους, την ζωντάνια τους, την καθάρια ρωμαίικη φλέβα τους. Μακάρι να έχω πάλι ανάλογη ευκαιρία.

Θέλω όμως να κλείσω αυτό το σημείωμα με μια αναφορά στις σχολικές εκείνες παραστάσεις του Κουν στο Κολλέγιο. Η θεατρολόγος ΕΛΕΝΗ Δ. ΓΟΥΛΗ γράφει σχετικά:
«Το 1932 ένας νεαρός καθηγητής αγγλικών ανεβάζει με τους μαθητές του στο Κολέγιο Αθηνών τρεις αριστοφανικές κωμωδίες τους «Oρνιθες» (1932), τους «Βατράχους» (1932) και τον «Πλούτο» (1936) στην παράφραση του Χουρμούζη, έργο που είχε πρωτοσκηνοθετήσει δύο χρόνια νωρίτερα με τη «Λαϊκή Σκηνή», το 1934. Οι μαθητικές αυτές παραστάσεις, παρά τον ερασιτεχνικό τους χαρακτήρα συζητιούνται έντονα από την αθηναϊκή θεατρική κοινότητα και συμβάλλουν στο να γίνει ευρύτερα γνωστό το όνομα του νεαρού καθηγητή - σκηνοθέτη, που δεν είναι άλλος από τον Κάρολο Κουν. Οι πρωτόλειες αυτές αναζητήσεις του Κουν πάνω στην αττική κωμωδία αποτελούν σημαντικό σταθμό για την αποκατάσταση του αριστοφανικού έργου».

Ο Κουν εγκαινιάζει το 1957 τον κύκλο των επαγγελματικών αριστοφανικών σκηνοθεσιών του με το Θέατρο Τέχνης, ανεβάζοντας τον Πλούτο στο Πεδίον του Άρεως, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών. Την μουσική έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις.

Τρίτη 8 Απριλίου 2008

ΣΤΗΝ PINAKOTHEK DER MODERNE

Robert Motherwell, Je t'aime, 1955

Joan Miro, Composition, 1925


Στην Μοντέρνα Πινακοθήκη του Μονάχου πήγα για δεύτερη φορά. Την πρώτη, τον περασμένο Νοέμβριο, απήλαυσα πραγματικά μια μεγάλη έκθεση έργων του Max Beckmann (1884-1950) στημένη με φαντασία και οργάνωση. Τώρα είδα πολλά και διάφορα. Bacon, Picasso, Ernst, Magritte, Dalí, Giorgio de Chirico, Klee και πολλούς άλλους νεώτερους (Segal, Warhol) και τον δικό μας Γιάννη Κουνέλλη.

Μπροστά από τους πίνακες του Blinky Palermo (1943 – 1977) με πλησίασε μια νεαρή φοιτήτρια της Σχολής Καλών Τεχνών η οποία, στο πλαίσιο εργασίας της, με ρώτησε – στα αγγλικά - πώς μου φαίνονται οι συγκεκριμένοι πίνακες, ποιον ξεχωρίζω και γιατί, αν μου αρέσει ο Palermo κ.λ.π.

Σε άλλη αίθουσα της Πινακοθήκης ομάδα φοιτητών παρακολουθούσε την ανάλυση έργων από τον καθηγητή της. Στην επόμενη ηλικιωμένοι άνθρωποι παρατηρούσαν με σοβαρότητα την κατηγορία new media, photographs and video. Σε όλη την Πινακοθήκη ένα ήσυχο πλήθος ανθρώπων κάθε ηλικίας φαινόταν να απολαμβάνει την περιδιάβαση και την σπουδή στον κόσμο της μοντέρνας τέχνης.

Πολλές σύγχρονες κατασκευές ήταν ελκυστικά βαλμένες στο χώρο, ώστε να σου τραβούν την προσοχή και τον θαυμασμό ακόμη.
Διακριτική η παρουσία των υπαλλήλων οι οποίοι ήσαν ευγενικοί και έτοιμοι να σε εξυπηρετήσουν, αλλά και να προστατεύσουν τον χώρο από εξ αγνοίας, τυχόν, ενέργειες των επισκεπτών.

Μ’ ένα λόγο Πολιτισμός. Σύγχρονος, στιβαρός, μελλοντικός.
Θυμήθηκα ξαφνικά τον ποιητή της Ιδιωτικής Οδού και τις αισθητικές του προτιμήσεις: «Σαφώς προτιμώ τον Πλυμένο αέρα του Max Ernst από το Κυνηγημένο Δάσος του της ίδιας χρονιάς (1969), χωρίς να ξέρω γιατί. Πολύ περισσότερο το Ποιμενικό του Klee από το Επιλεγμένο τοπίο του της ίδιας επίσης χρονιάς (1927). Όμως εδώ, το φόβητρο της Ψυχολογίας με σταματά. Δεν έχω τη διάθεση – και το δικαίωμα – να πατήσω ξένα χωράφια. Μόνο ν’ ακούω ξέρω και να βλέπω. Να συλλαμβάνω τα πράγματα που συγκρούονται μέσα μας ή πιο σωστά και με άκρα προσοχή, τα μηνύματα που εκπέμπονται από την κρούση των μυστικών της ζωής επάνω στην ψυχή μας».

ΣΤΟ ΟΡΘΟΔΟΞΟ ΜΟΝΑΧΟ


Πηγαίνοντας να προσκυνήσω στον ιστορικό ορθόδοξο ναό του Μονάχου Salvatorkirche (Μεταμορφώσεως του Σωτήρος) ευρέθην προ ευχαρίστων εκπλήξεων.
Ο ναός παλαιότατος, κτισμένος στα τέλη του 15ου αιώνα, παραδόθηκε για τη λατρεία των ελληνορθοδόξων το 1828. Ο τότε φιλέλληνας βασιλιάς Λουδοβίκος Α’ παραχώρησε το ναό στους Έλληνες που είχε μετακαλέσει από την Ελλάδα για να σπουδάσουν με έξοδα του Βαυαρικού κράτους στις ανώτατες σχολές του Μονάχου. Εκεί μπορούσαν να τελούν την ορθόδοξη λατρεία ακωλύτως.

Ο ναός λιτός, κατανυκτικός, είναι υπό ανακαίνιση. Η Βαυαρική Βουλή ενέκρινε το 2005 το ποσό των 1,9 εκατ. ευρώ, με την προϋπόθεση ότι οι Ορθόδοξοι πιστοί του Μονάχου θα αναλάβουν να καλύψουν το 1/3 του ποσού, δηλ. 600 χιλιάδες ευρώ. Έτσι ένας μεγάλος αγώνας έχει ξεκινήσει για την εξεύρεση του ποσού, αφού στη Γερμανία η Ορθόδοξη Εκκλησία συντηρείται μόνο από τις δωρεές των πιστών.

Στο παγκάρι του ναού πήρα ένα φυλλάδιο με το πρόγραμμα των ακολουθιών του διμήνου Μαρτίου – Απριλίου. Καθημερινές ακολουθίες! Δεν πίστευα στα μάτια μου. Όλες οι ακολουθίες της Σαρακοστής τελούνται ανελλιπώς! Μια πολύ έντονη λειτουργική ζωή στο κέντρο του Μονάχου! Όταν στην «Ορθόδοξη Ελλάδα» πάμπολλες εκκλησίες στο κέντρο των πόλεων παραμένουν ερμητικά κλειστές. Ο ναός παραμένει συνεχώς ανοιχτός από τις 10 το πρωί μέχρι αργά το απόγευμα.

Έμαθα ότι και στις άλλες ενορίες του Μονάχου, των Αγίων Πάντων, του Αγίου Γεωργίου και στη γερμανόφωνη του Αγίου Ανδρέου, ανάλογη λειτουργική ζωή παρατηρείται.
Επίσης στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου έχει ιδρυθεί Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή. Εκεί διδάσκει και ο Πατρινός θεολόγος Κώστας Νικολακόπουλος, ο οποίος ψάλλει στην Salvatorkirche και είναι η ψυχή του Ελληνικού Μουσικού Συλλόγου Μονάχου. Σας παραπέμπω στους σχετικούς διαδικτυακούς τόπους, φίλοι μου, για να δείτε ιδίοις όμμασι τα πράγματα. Στο Μόναχο η Ορθοδοξία δίνει μια τρανή μαρτυρία! Αξιομίμητη!

http://www.orthodoxie.net/
http://www.salvator-kirche.de/
http://www.andreasbote.de/
http://www.orththeol.uni-muenchen.de/

Δευτέρα 7 Απριλίου 2008

Ο ΟΜΗΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Χώρος υποδοχής, Μεγάλη του Γένους Σχολή

Αίθουσα συνεδριάσεων, Ζάππειο Λύκειο

Στην Πόλη ακόμη δεν σκότωσαν τον Όμηρο. Για ν’ απαντήσω και σε σύγχρονο βραβευμένο βιβλίο με τίτλο, Ποιος σκότωσε τον Όμηρο; Δηλαδή, ποιος αξεπέραστος χρόνος στον κόσμο μας πάει ν’ αλλάξει την όψη του ωραίου και του αληθινού; Ποιος φαρμακώνει την κλασσική ομορφιά του λόγου και της σκέψης; Ποιος πάει να ασκημήνει το πνεύμα. Να ξετινάξει την παιδεία. Να μείνουμε μόνοι. Χωρίς τη γύρη της πρακτικής σοφίας. Και χωρίς το τραγούδι του χθες, μέσα από το χορό των γραμμάτων;

Αλήθεια, ποιος κρατεί ακόμη για μας ζωντανό τον Όμηρο στην Πόλη; Έστω και λαβωμένο, έστω και γερασμένο! Ποιο πνεύμα, ποια μούσα, ποιο μυστήριο; Ποιοι άγγελοι με νεύματα συγκρατούν την ψυχή μας ζωντανή, κι αυτή τον Όμηρο; Θρονιασμένο στ’ ανάκτορά του. Σ’ ένα Ζωγράφειο, σ’ ένα Ζάππειο, σε μια Μεγάλη Σχολή. Κι αλλού, κι αλλού, όπου μοσχομυρίζει η Χάρη του Θεού. Έτσι, που να δούμε ακόμα κώδωνες να χτυπούν. Σήμαντρα που καλούν. Φωνές παιδιών ν’ ακούμε που μας ξυπνούν. Σελίδες που γυρνούν. Αριθμούς και ονόματα που γερνούν και πεθαίνουν κι ακόμη ζούν;

Μητροπολίτης Πέργης Ευάγγελος

ΕΚ ΦΑΝΑΡΙΟΥ Γ’

Οι φωτογραφίες είναι από την εργασία του Πάρι Πετρίδη:
Τα Ρωμαίϊκα Σχολεία της Πόλης.
Related Posts with Thumbnails