Ο ΕΡΧΟΜΕΝΟΣ ΣΠΑΡΤΗΣ

Στο σημερινό φύλλο τής πατρινής εφημερίδας Η ΓΝΩΜΗ, σελ. 3, υπάρχει ολοσέλιδη «προκήρυξη» με τίτλο «Ο ερχόμενος…», που δεν είναι άλλος από τον Μητροπολίτη Σπάρτης κ. Ευστάθιο.
Το κείμενο υπεραμύνεται της υποψηφιότητος του Μητροπολίτου Σπάρτης για τον Αρχιεπισκοπικό θρόνο και φέρει την υπογραφή της εφημερίδας: «Η ΠΡΩΪΝΗ ΓΝΩΜΗ».
Είναι πασιφανές ότι ο συντάκτης του κειμένου δεν ανήκει στο επιτελείο της εφημερίδος. Και τούτο διότι το «μανιφέστο» υπέρ του Σπάρτης είναι γραμμένο σε αμιγώς εκκλησιαστική γλώσσα και φαίνεται καθαρά ότι ο συντάκτης γνωρίζει πολύ καλά τον βίο και την πολιτεία του υποψηφίου, τον οποίον, με κάποιες ποιητικές αποστροφές, θεωρεί ως «άνοιξη» της Εκκλησίας!
Ποιος άραγε θα μπορούσε να είναι ο συντάκτης του εν λόγω κειμένου; Η λογική μου λέει απεριφράστως: Ο Πατρών Χρυσόστομος!
Όποιος γνωρίζει την «ιδεολογία», το λεξιλόγιο (π.χ. το περίφημο θεονοσταλγικός) και τη δομή του λόγου του Μητροπολίτου Πατρών, δεν δυσκολεύεται να αναγνωρίσει τη γραφίδα του.
Στην ιστοσελίδα της Μητροπόλεως Πατρών δημοσιεύεται «λόγος εγκωμιαστικός» του κ. Χρυσοστόμου στον μακαριστό Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο: «Και το μνημόσυνον αυτού εις γενεάν και γενεάν». Εκεί ο Σεβασμιώτατος χρησιμοποιεί ένα σύνηθες εκκλησιαστικό ρητορικό σχήμα που συνίσταται στην επανάληψη μιας λέξεως, η οποία αποτελεί την αρχή προτάσεως: Έφυγες, σε ευχαριστούμε, αιωνία σου η μνήμη.
Το αυτό σχήμα παρατηρείται και στο υπέρ του Σπάρτης κείμενο: Είναι, αυτός είναι.
Τέλος, η υπέρμετρη εγκωμιαστική τάση απαντά και στα δύο κείμενα. Τόσο στον «επιτάφιο» όσο και στον «προεξαγγελτικό» λόγο.
Άρα, ο Μητροπολίτης Πατρών, παρ’ όλο που δεν εκφράζεται δημοσίως, δρα ενεργά υπέρ του κ. Ευσταθίου. Με σύμμαχο αρραγή την εφημερίδα ΓΝΩΜΗ, την μοναδική πατρινή εφημερίδα που στηρίζει ανοιχτά συγκεκριμένο υποψήφιο.

Ευχόμεθα εκ καρδίας ευόδωση των θεονοσταλγικών και θεοποθήτων σκοπών τους.

ΑΛΗΘΗ ΚΡΙΤΗΡΙΑ

Διαβάζω στις εφημερίδες ότι κάποιοι εκβιάζουν τον Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο με φωτογραφικό υλικό. Έχουν κάποιες φωτογραφίες του Μητροπολίτου που είναι «επιλήψιμες».
Προ καιρού κυκλοφόρησε ευρύτατα στους εκκλησιαστικούς κύκλους των Πατρών μια ιδιόχειρη (!) ανώνυμη επιστολή με πρόστυχο περιεχόμενο για τον Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσόστομο, τον αρχιμανδρίτη Συμεών Χατζή και άλλους κληρικούς, μη αρεστούς, ως φαίνεται, στον ανώνυμο χυδαιογράφο.
Μερικούς μήνες πριν ο αρχιμανδρίτης Κύριλλος Κωστόπουλος έλεγε τον ογδοντάχρονο Πάπα «ομοφυλόφιλο».
Άλλοι «εκκλησιαστικοί» δεν διστάζουν, εμμέσως πλην σαφώς, να προσάψουν σε όποιον θέλουν να εξοντώσουν ηθικά την κατηγορία «είναι ομοφυλόφιλος».
Και τέλος δεν υπάρχει…
Γιατί η διοικούσα Εκκλησία αποδεικνύεται ανίκανη να διακρίνει τα πράγματα; Οι μεν όντως ομοφυλόφιλοι ιερείς δεν αποπέμπονται από το σώμα της Εκκλησίας, με αποτέλεσμα να αποτελούν καρκίνωμα, οι δε άλλοι που κατηγορούνται κακόβουλα, αναλώνονται στο να αποδείξουν το αυτονόητο (βλ. και την περίπτωση Μητροπολίτου Λεμεσού κ. Αθανασίου). Σημείο μηδέν! Η Εκκλησία θα πρέπει με βάση την μακραίωνη παράδοσή της να επαναποκτήσει αληθή και ασφαλή κριτήρια. Και στη συνέχεια οι αποδεδειγμένως πταίσαντες να καθαιρούνται, οι δε συκοφάντες να απομονώνονται οριστικά.

30 ΧΡΟΝΙΑ Ε.Β.Χ.

Τριάντα χρόνια συμπληρώθηκαν το 2007 από την ίδρυση της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας. Ο απολογισμός για τον Λυκούργο Αγγελόπουλο και τους συνεργάτες του είναι τόσο πλούσιος που μάλλον δεν είναι εφικτός στις λεπτομέρειές του. Εκατοντάδες οι συναυλίες και οι ακολουθίες τις οποίες πραγματοποίησε η περίφημη χορωδία, εντός και εκτός Ελλάδος, πολλές από τις οποίες συνδέθηκαν με κορυφαία εκκλησιαστικά, καλλιτεχνικά και επιστημονικά γεγονότα των τριών τελευταίων δεκαετιών.
Η Ε.Β.Χ. και ο Λυκούργος Αγγελόπουλος είναι σίγουρο πια ότι διαμόρφωσαν μια νέα πραγματικότητα στον χώρο της βυζαντινής μουσικής, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, ιδιαίτερα στα Βαλκάνια, αφού μετά την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων στις Ανατολικές χώρες, όσοι δραστηριοποιήθηκαν στην έρευνα και προβολή της μονοφωνικής παράδοσης της χώρας τους , είχαν ως πρότυπό τους το έργο της Ε.Β.Χ. Ο δε Λυκούργος Αγγελόπουλος θεωρείται ως «επανευαγγελιστής» τους, αφού τους έδωσε τα ερμηνευτικά κλειδιά για να προσεγγίσουν με τη δέουσα σοβαρότητα την επί δεκαετίες ευρισκομένη σε λήθαργο εκκλησιαστική μουσική τους, η οποία τους συνδέει με την πρωτεύουσα της Ρωμανίας, την Κωνσταντινούπολη.
Η Ε.Β.Χ. υπήρξε εξ αρχής ένα σχήμα – πρόταση. Πρότεινε έναν συγκεκριμένο τρόπο ερμηνείας, ερειδόμενο στην καθόλου ψαλτική παράδοση και όχι σε αφέλειες του στυλ «κατά το γνήσιο πατριαρχικό ύφος», υπέδειξε συγκροτημένο τρόπο στησίματος του χορού και ανέδειξε ένα ευρύτατο ρεπερτόριο που εκτείνεται από τα παλαιορωμαϊκά μέλη και τις μεγάλες συνθέσεις βυζαντινών μαϊστόρων ως την παράδοση του Πέτρου Πελοποννησίου και τη σύγχρονη δημιουργία των ημερών μας. Παραθέτουμε ενδεικτικά κάποια χαρακτηριστικά της Ε..Β.Χ που αντιγράφουν πλέον πολλές χορωδίες Βυζαντινής Μουσικής στην Ελλάδα και σε άλλες Ορθόδοξες χώρες.
Ας μείνουμε πρώτα στη συγκρότηση του χορού. Η Ε.Β.Χ. είναι συνήθως ολιγομελής. Δεν υπερβαίνει τα 30 άτομα, ενώ στις περισσότερες εμφανίσεις της αποτελείται από 20 περίπου μέλη. Το ζητούμενο είναι η ευλυγισία και η αποτελεσματικότητα του χορού.
Ο Λυκούργος Αγγελόπουλος ως χοράρχης ίσταται και διευθύνει εν τω μέσω του χορού, όχι απέναντί του, κατά το πρότυπο των δυτικών χορωδιών. Χειρονομεί, δηλ. δεν κάνει άσχετες ή τυχαίες κινήσεις, αλλά ερμηνεύει τα σημάδια ποιότητος, δίνοντας ταυτόχρονα και τον ρυθμό.
Στις συναυλίες της η Ε.Β.Χ. καθιέρωσε την είσοδο και έξοδο στον εκάστοτε συναυλιακό χώρο. Εισοδεύει και απέρχεται ο χορός ψάλλοντας ένα γνωστό και επίκαιρο, συνήθως, ύμνο, πάντοτε με την αίσθηση του ρυθμού.
Τα μέλη της Ε.Β.Χ. φορούν μαύρο ράσο και κρατούν κόκκινες πάρτες. Ένα στοιχείο που συναντούμε σε αρκετά χορωδιακά σύνολα στις μέρες μας.
Το ρεπερτόριο περιλαμβάνει όλα τα είδη της μελοποιΐας, τονισμένα από παλαιούς και νεώτερους μελοποιούς. Για πρώτη φορά, ακούσαμε από την Ε.Β.Χ. κρατήματα βυζαντινών μαϊστόρων διάρκειας 40 λεπτών! Και, επίσης, για πρώτη φορά ακούστηκαν μεταγραφές αρχαίων μελών από το παλαιό στιχηράριο ή άλλους μουσικούς κώδικες. Αυτή η πολύ σοβαρή εργασία αποτέλεσε το έναυσμα για την μελέτη και την προβολή ανάλογων μελών από νεώτερους ερευνητές.

Δεν πρέπει να παραλείψει κανείς και την παρουσίαση έργων σύγχρονης μουσικής (όπως των Μ. Αδάμη, Δ. Τερζάκη, Γ. Κυριακάκη κ.α.) από την Ε.Β.Χ., η οποία αποτέλεσε το ερέθισμα για σημερινούς συνθέτες να δημιουργήσουν με βάση την ορθόδοξη και ανατολική μουσική παράδοση.

Στα τριάντα χρόνια συνεχούς και αδιαλείπτου παρουσίας και προσφοράς της Ε.Β.Χ. υπό τον ακάματο Λυκούργο Αγγελόπουλο, οφφικιάλο της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, πολλά άλλαξαν στον χώρο της βυζαντινής μουσικής στην Ελλάδα. Το πιο σημαντικό είναι ότι αναδείχθηκαν πολλοί ικανοί νέοι ψάλτες και ερευνητές, οι οποίοι στοιχούνται στην σοβαρή γραμμή της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας, της οποίας η συμβολή αναδεικνύεται τελικά καθοριστική.

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 7

Βοά η Πάτρα...

Είναι ο τίτλος του ακόλουθου σημερινού σχολίου ενός συντάκτη της εφημερίδας Ημερήσιος Κήρυξ Πατρών υπό τα αρχικά ΑΛΕΠ:
«Πολύς λόγος γίνεται τις τελευταίες ημέρες, για φωτογραφική προκήρυξη του δήμου που αφορά στη στελέχωση της θέσης του συμβούλου Πολιτισμού.
Εκτός άλλων, ακούγεται ότι η θέση είναι ήδη κλεισμένη και ότι η σχετική προκήρυξη γίνεται μόνο για τα μάτια του κόσμου! Όπως επίσης ακούγεται, για σύμβουλος Πολιτισμού προαλείφεται υιός γνωστού ιερέα της πόλης, που ακούει στο όνομα Σπύρος.
Ίσως είναι καιρός ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Πολιτισμού Αλέξης Σκαρμέας να βγει να τοποθετηθεί επί του θέματος και να δώσει τις απαραίτητες διευκρινίσεις.
Άλλωστε, για τη γυναίκα του Καίσαρα, κάτι πρέπει να ξέρει ή να έχει ακούσει ο αντιδήμαρχος…».
Η Ιδιωτική Οδός, που δημοσιοποίησε το θέμα, αισθάνεται την ανάγκη να παρακαλέσει τον συντάκτη του ανωτέρω σχολίου να μην φέρνει σε δύσκολη θέση τέτοια ευυπόληπτα πρόσωπα της πόλεως: ιερείς, αντιδημάρχους, υιούς και θυγατέρες. Να ζήσουν θέλουν κι αυτοί. Να βολευτούν όπως – όπως, να δείξουν ότι δεν είναι σκουπίδια, να συνεισφέρουν στον πολιτισμό το κατιτίς τους. Παρακαλώ ΑΛΕΠ! Μην ασεβείτε!

ΡΑΒΕΛ - ΚΟΥΑΡΤΕΤΟ ΣΕ ΦΑ

Ακούγοντας προχθές σε τηλεοπτικό αφιέρωμα το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο να παίζει το πρώτο μέρος από το Κουαρτέτο για έγχορδα του Μωρίς Ραβέλ, θυμήθηκα ότι είχα γράψει προ μηνών ένα σημείωμα γι’ αυτό το έργο, με αφορμή την παρουσίασή του από μουσικούς της Ορχήστρας Πατρών. Το παραθέτω, λοιπόν, εδώ με την ελπίδα όποιος το διαβάσει να αναζητήσει την εξαίσια μουσική.

Το κουαρτέτο σε φα του Ravel είναι αφιερωμένο στο δάσκαλό του Gabriel Faure (1845-1924). Αν και η αρχή της καριέρας του Ravel στη μουσική δωματίου έχει, συχνά, συγκριθεί με αυτή του Debussy, μπορεί να ειπωθεί ότι άνετα στέκεται ως αυτόνομη.
Γραμμένο μεταξύ Δεκεμβρίου του 1902 και Απριλίου του 1903, το κουαρτέτο σε φα πρώτα εκτελέστηκε στο Παρίσι στις 5 Μαρτίου του 1904 από το κουαρτέτο Heyman στο Société Nationale concert. Εκδόθηκε τον ίδιο χρόνο, αλλά το έργο αναθεωρήθηκε από τον Ravel πριν από τη δεύτερη έκδοσή του το 1910. Είχε δώσει πολύ μεγάλη σημασία στα σχόλια του δασκάλου του που βρήκε το τελευταίο μέρος ανολοκλήρωτο και ανισόρροπο.
Σε αυτό το έργο ο Ravel καθαρά εμπνεύστηκε από το άρωμα των αισθημάτων του Faure αν και γρήγορα ελευθερώθηκε υιοθετώντας το δικό του μουσικό ιδίωμα. Στο ξεκίνημα Allegro moderato, σε φόρμα σονάτας, ο ακροατής απορροφάται από την άμεση, λεπτή, γλυκιά ατμόσφαιρα του Ravel. Όλη αυτή η κομψότητα και η στυλιστική επιτήδευση εκτυλίσσεται κυρίως στα δύο απλά μέτρα του θέματος Très doux, ένα θέμα με διαφοροποιήσεις το οποίο τελικά «βυθίζεται» σε μια εξαιρετικά χαμηλή ένταση.
Η μεταχείριση του δεύτερου μέρους, Assez vif, ειλικρινά θυμίζει Debussy, με την ελαφρότητα των γραμμών και τη γεμάτη ζωντάνια δύναμη της γραφής του. Η αέρινη χρήση του pizzicato (παίξιμο των χορδών με τα χέρια) από τα πρώτα μέτρα ανοίγει δρόμο στο σφρίγος, χωρίς να χάνεται η αριστοτεχνική ελαφράδα του ύφους! Bien chanté, το δεύτερο θέμα, έχει απόχρωση μελαγχολίας, εισάγεται από το τσέλο, γεμίζει από τη βιόλα, μετά συμπληρώνεται από το πρώτο βιολί. Το μέρος τελειώνει μ’ ένα έντονο Scherzo, με σταθερό pizzicati. Στο Très lent εμπιστεύεται στη βιόλα το «καθήκον» να αποκαλύψει την ονειρική πλευρά. Ένα αιωρούμενο πνεύμα αναλαμβάνει το δοξάρι, χωρίς ίχνος ασάφειας. Το τελικό Vif et agité, σε 5/8 και μετά 5/4, συνθέτει τις βασικές ιδέες του πρώτου μέρους με τη φόρμα της τελικής ευωχίας. Τα δοξάρια κινούνται γρήγορα σε δύο διαδοχικά επίπεδα, μετά ακολουθούν το ένα το άλλο, πτήσεις υψηλές, τις οποίες ο Ravel μεταχειρίζεται ξέφρενα σε τεχνικά άψογα δέκατα έκτα και τρίλιες. Μια ευκαιρία για δεξιοτεχνία, αλλά επίσης και για «σκανδαλιά», για ηρεμία, μερικές φορές, τόσο εμφανή που δύσκολα γίνεται πιστευτή…Στο Courrier Musical στις 15 Μαρτίου του 1904 ο Sauerwein συνόψισε τον Ravel και το κουαρτέτο του τέλεια: “Βαθμιαία ξέφυγε από παραδοσιακές μεθόδους και σήμερα εισάγει μια μάλλον νέα φόρμα κουαρτέτου. Αλλά φαίνεται ότι κάποιο είδος ανταγωνισμού τον βάζει απέναντι στον εαυτό του, εμποδίζοντάς τον να κάνει καθαρή επιλογή μεταξύ του αντιστικτικού στύλ γραψίματος του Franck και του Debussy. Πέρα από τις όποιες επιρροές τεχνικής και τις αναλύσεις της γραφής, η φρεσκάδα της έμπνευσης, τα θέματα, η στιβαρότητα και η πάντα γοητευτική έκπληξη των λεπτομερειών της εξέλιξης, είναι τέτοια σε αυτό το κουαρτέτο, ώστε, ακούγοντάς το κάποιος, δεν μπορεί παρά να παρασυρθεί από αυτό και να το ερωτευτεί με το πρώτο άκουσμα".

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 6 - ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ ΗΡΩΙΣΜΟΣ

- Φίλος, ο οποίος είδε στην τηλεόραση προ ημερών γνωστό κομπορρήμονα «Χριστοδουλικό» κληρικό να υπεραμύνεται της υποψηφιότητος του Μητροπολίτου Σπάρτης, μου θύμισε κάτι που είχα γράψει προ καιρού για κάτι τέτοιους υπερασπιστές του μακαριστού. Κόπτονταν για την υγεία του, αλλά στην ουσία, έγραφα, πόσο σίγουρος είμαι ότι αυτοί οι θεολογίσκοι ήδη προσκυνούν τον επόμενο Αρχιεπίσκοπο. Ξέρετε πώς; «Ως σκύμνοι ωρυόμενοι του αρπάσαι και ζητήσαι βρώσιν αυτοίς»… Γνωρίζουν καλά να ξεσκίζουν ανθρώπινες σάρκες. Στο όνομα πάντοτε της Εκκλησίας… ‘Εχει ο Θεός!

- Πολλοί φίλοι με ειλικρινή αισθήματα με συμβουλεύουν να αδιαφορήσω και λιγάκι για κάποια θέματα, να μην εκτίθεμαι τόσο πολύ, να ασχολούμαι με τις καλλιτεχνικές μου ανησυχίες και τις συναυλίες μου και να μη δίνω σημασία σε ζητήματα που μπορεί να απασχολούν τον δημόσιο βίο και την τοπική κοινωνία, αλλά εγώ δεν πρέπει να μπαίνω στη δίνη τους γιατί φθείρομαι άσκοπα. Εκτιμώ την ανησυχία τους, μα προτιμώ τον Αλέν Μπαντιού, γάλλο φιλόσοφο του καιρού μας, (Καθημερινή 3/2) ο οποίος μας καλεί να αντισταθούμε στη νέα βαρβαρότητα, ανατροφοδοτώντας τον ηρωϊσμό, ενισχύοντας τα πρότυπα.
Μέσα σε αυτή τη γενικευμένη αμφιθυμία, η αυτογνωσία και οι προσωπικές απόψεις για τη ζωή αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Δεν μπορεί να διανοηθεί κανείς ομόφωνη αντίδραση ακόμη και σε ένα ελάχιστο αμφιλεγόμενο έργο. Και αν μπορούσαμε «να πούμε όλοι όχι σε κάτι», όπως μας προτρέπει ο Μπαντιού; Να μην αφεθούμε στην αδράνεια του ρεύματος, στην κόπωση μιας καθημερινότητας που επελαύνει στρεβλώνοντας και σαρώνοντας αντιστάσεις και προσμονές; Αν μέσα στα μικρά, άτσαλα ίσως και αδέξια όχι κρύβεται «ο ηρωισμός σε καιρό ειρήνης»; Αν, λέμε, αν... Γιατί η πρωτοπορία μπορεί να επαφίεται στους εμπνευσμένους καλλιτέχνες, η αναζήτηση του ήθους όμως είναι προσωπική υπόθεση του καθενός μας.

Ευχαριστώ την Μαρία Κατσουνάκη για την καταγραφή του λόγου του Μπαντιού στο Γαλλικό Ινστιτούτο την περασμένη Τρίτη. Απαιτείται ηρωϊσμός, λοιπόν, σε καιρό ειρήνης. «Αν υποχωρήσει, αφήνει ανοιχτή δίοδο στη βαρβαρότητα. Έστω και αν το θάρρος αποτελεί πλέον μια υποτιμημένη αρετή».

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ Η'

Στέφανος Μπολέτσης
ΛΟΓΙΑ ΣΕ ΜΙΚΡΟ ΑΔΕΛΦΟ

Κάτι μικρές χαρές που στερήθηκα
Ε, ναι λιγάκι, τις λυπήθηκα.
Έπρεπε όμως
ναι,
αυτές
κι άλλα πολλά πρέπει να χάσεις.
Πολλά ν’ αφίσεις πίσω… και
βουνό, βουνό ν’ ανέβεις και
ποτάμι στο ποτάμι να περάσεις.

Να γίνουν όλα πρέπει, ναι
κι άλλα πολλά να γίνουν.
Να δεις εδώ,
φλόγα και λάμψη μιάς στιγμής,
τους πόθους σου
των πρόσκαιρων
να σβύνουν.

Τα πόδια κάποτε βαρειά…
Στο χώμα, βέβαια, πρέπει να πατάνε.
Και να γλυστρήσεις ίσως,
ναι κι αυτό.
Τα μάτια σ’ όμως πάνω Κει
στα ύψη της Αγάπης να κυττάνε.

Βύρων Λεοντάρης

II

Tώρα που δεν μπορώ παρά να με θυμάμαι μόνο

ξέρω, δεν ήταν έτσι, τίποτε δεν ήταν

αλλιώς έγιναν όλα.

Η μαρτυρία μου ασαφής. Τι υπεκφυγές, τι συγκαλύψεις

σε λόγια, σε γραφτά και σε φερσίματα...

Αλλά πώς να τα πω και φαντασίας καμώματα όλα αυτά;

Δε γίνεται.

Πώς να αναιρέσω μια κατάθεση

πώς να διευκρινίσω μια ζωή;

Το ειπωμένο με εκδικείται

κι ανεξιχνίαστο μένει πάντα το υπαρκτό.

Σίγουρα κάτι μου διαφεύγει

κάτι που λάθος το έζησα και λάθος με έζησε

κι όλο και σκοτεινιάζει γύρω μου

κι όλο και σκοτεινιάζει.

Πού βρίσκομαι

Τι ώρα να 'ναι.

Από τη συλλογή Εν γη αλμυρά

PERSONAL JESUS2

Personal Jesus Προσωπικός Ιησούς
Your own personal Jesus

Ο δικός σου προσωπικός Ιησούς
Someone to hear your prayers

Κάποιος ν’ ακούει τις προσευχές σου
Someone who cares

Κάποιος που νοιάζεταιYour own personal Jesus

Ο δικός σου προσωπικός Ιησούς
Someone to hear your prayers

Κάποιος ν’ ακούει τις προσευχές σου
Someone who’s there

Κάποιος που θα σου σταθεί

Feeling unknown

Αισθάνεσαι άγνωστοςAnd you‘re all alone

Κι είσαι ολομόναχοςFlesh and bone

Σάρκα και οστά
By the telephone

Δίπλα στο τηλέφωνοLift up the receiver

Σήκωσε το ακουστικό
I’ll make you a believer

Θα σε κάνω να πιστέψεις

Take second best

Διάλεξέ με κι ας είμαι η δεύτερή σου επιλογή
Put me to the test

Βάλε με σε δοκιμασία
Things on your chest

Ό,τι σε βαραίνειYou need to confess

Και θέλεις να εξομολογηθείς
I will deliver

Θα σε λυτρώσω
You know I’m a forgiver

Θα σε συγχωρήσω, το ξέρεις

Reach out and touch faith

Άπλωσε το χέρι σου και άγγιξε την πίστη
Your own personal Jesus…

Ο δικός σου προσωπικός Ιησούς

Το παραπάνω τραγούδι ανήκει στον Johnny Cash. Ένα διάσημο εκπρόσωπο της country music, τον οποίο αγνοούσα παντελώς. Μου τον αποκάλυψε η φίλη Ειρήνη Βουζελάκου, που νόμισε ότι από το τραγούδι του Cash δανείστηκα τον τίτλο του κειμένου μου Personal Jesus. Η έκπλήξή μου ήταν μεγάλη! Και το ενδιαφέρον μου ακόμα μεγαλύτερο. Ζήτησα από τη φίλη μου να μου δώσει το τραγούδι και στοιχεία για τον δημιουργό του. Η Ειρήνη ανταποκρίθηκε στο αίτημά μου με το παραπάνω! Μου έστειλε τους στίχους του τραγουδιού στα αγγλικά, την μετάφρασή τους στα ελληνικά και διαφωτιστικά σχόλια, για την περιπέπεια του τραγουδιού, τα οποία παραθέτω στη συνέχεια.
Πρωτοκυκλοφόρησε τον Αύγουστο του 1989 σε single από τους Depeche Mode και συμπεριλήφθηκε ένα χρόνο αργότερα στο δίσκο τους VIOLATOR, έναν από τους πιο δημοφιλείς pop δίσκους όλων των εποχών. Σύμφωνα με τον δημιουργό Martin Gore, η έμπνευσή του προήλθε από το βιβλίο «Ο Έλβις κι εγώ» της Priscilla Presley. Ένα τραγούδι, δηλαδή, για τη θεοποίηση του άλλου στις ερωτικές σχέσεις. Παρά όμως τους απλοϊκούς στίχους και την «πιασάρικη» μελωδία που εύκολα εντυπώνεται, το τραγούδι έχει μία σκοτεινή απειλητική δύναμη, θρησκευτικής έντασης, που το κάνει να ξεπερνάει τα όρια της pop-electric, τα όρια ενός ανώδυνου συναισθηματισμού εμπνευσμένου από το αμερικάνικο άρλεκιν του βασιλιά του ροκ εν ρολ και της μούσας του. Υπάρχει μία απελπισμένη κραυγή, μία έκκληση για επιείκεια με άρωμα θανάτου που νομίζω ότι γίνεται ακόμα πιο έντονη στην πολύ πιο προσωπική, σχεδόν αυτοβιογραφική χροιά της διασκευής του τραγουδιού από τον Johnny Cash προς το τέλος της πολυτάραχης ζωής του. Ο μύθος της country που έλιωσε στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά και βρήκε καταφύγιο στην εσωτερική, προσωπική του σχέση με το Θεό. Παραλλαγές στο θέμα αυτό έχουμε δει πολλές, η αλήθεια στον Cash προέρχεται από το ότι δεν αποποιείται το αμαρτωλό παρελθόν του, χωρίς διδακτισμούς και τυμπανοκρουσίες, παραμένει απελπισμένος, ανθρώπινος, συνεχίζει να αναμετριέται με τους προσωπικούς του δαίμονες, απλώς με μεγαλύτερη σοφία και στωικότητα. Ένα μουσικό όνειρο για την πίστη και τη συγχώρεση όπου συναντιούνται ο Μπωντλέρ, ο Μπάροουζ και ο Έντγκαρ Άλαν Πόε.
Ο Cash έχει κυκλοφορήσει κι έναν άλλο δίσκο με τίτλο GOD. Εκεί συναντούμε ένα ακόμη τραγούδι για τον Ιησού: It was Jesus.
Ο Cash μας υπενθυμίζει κάτι που πολλές φορές ξεχνάμε. Την προσωπική μας συνάντηση με τον Ιησού. Αυτήν που επεδίωξαν με τρόπο ερωτικό, δηλαδή καρδιακά, οι Μάγοι ζητώντας το «νέον παιδίον, τον προ αιώνων Θεόν», οι Απόστολοι που ανταποκρίνονται στην κλήση του Ιησού, ο Ζακχαίος που ανεβαίνει στο δέντρο για να δει τον Ιησού & στη συνέχεια Τον δέχεται σπίτι του, η αιμορροούσα γυναίκα που τον αγγίζει και θεραπεύεται (πρβλ. τον στίχο “Reach out and touch faith”), η πόρνη που τον ραίνει με μύρα και δάκρυα ζητώντας εν σιωπή τη λύτρωση (“I’will deliver”), ο ληστής που αναφωνεί την υστάτη ώρα το «Μνήσθητί μου» (“You know I’m a forgiver”), οι Μυροφόρες που αψηφούν κάθε εμπόδιο για να συναντήσουν τον Νυμφίο τους, ο απόστολος Παύλος που Τον συναντά στον δρόμο προς την Δαμασκό (“I’ll make you a believer”), οι άγιοι και οι μάρτυρες ανά τους αιώνες που αισθάνονταν την παρουσία του Ιησού σε κάθε στιγμή της ζωής τους (Cash: “Someone to hear your prayers, someone who cares, someone who’s there”).
Ο προσωπικός Ιησούς του Cash δεν διαφέρει από τον Νυμφίο του Άσματος: Λαβώνει με την αγάπη του.
Τον ψάχνεις συνεχώς («ζητήσω όν ηγάπησεν η ψυχή μου») και μπορεί να μην τον βρίσκεις («εζήτησα αυτόν και ουχ εύρον αυτόν»). Τον αναζητάς στους λαβυρίνθους της ψυχής σου και στους δρόμους της πολιτείας («Μη όν ηγάπησεν η ψυχή μου είδετε;»). Σου χτυπάει την πόρτα και βγαίνεις προς υπάντησίν του («ήνοιξα εγώ τω αδελφιδώ μου, αδελφιδός μου παρήλθεν, ψυχή μου εξήλθεν εν λόγω αυτού»). Είναι ο δικός σου, ο προσωπικός Ιησούς. Your own personal Jesus…

ΝΕΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΥΑΡΤΕΤΟ ΠΟΙΕΙ

Η έκπληξη αποσκοπεί στο να μας πλήξει, δηλ. να μας κτυπήσει. Ούτω με έπληξε ευχαρίστως η ΕΤ1 όταν σήμερα το μεσημέρι ανοίγοντας την τηλεόραση είδα όχι τον Ζαχόπουλο, τον Θέμο, τον Μαρτάκη (Έλεος! Γιατί να έχω ακούσει ότι υπάρχει..) και λοιπό συρφετό, αλλά τον Γιώργο Δεμερτζή! Τον μεγάλο βιολιστή και ιδρυτή του Νέου Ελληνικού Κουαρτέτου. Και σπουδαίο Έλληνα, προσθέτω. Τιμώ απεριορίστως τον Γ. Δεμερτζή διότι πορεύεται χρόνια τώρα την δική του Ιδιωτική Οδό. Δεν περιμένει την…Πολιτεία ή άλλους …κρατικούς φορείς για να κάνει μουσική. Ποιεί μουσική με όλη τη δύναμη της ψυχής του και πάνω στην ποιότητα αυτού που οικοδομεί στηρίζεται. Το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο, που ήταν μια απόλαυση στην πρόβα του κουαρτέτου σε φα του Ραβέλ στο τηλεοπτικό αφιέρωμα, είναι το κορυφαίο συγκρότημα μουσικής δωματίου στην Ελλάδα. Έχει πραγματοποιήσει εκατοντάδες συναυλίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αναδεικνυόμενο σε Έλληνα πρεσβευτή! Αν το καταλάβαινε αυτό το Υπουργείο… Πολιτισμού… Το Ν.Ε.Κ. μας έχει δώσει δεκάδες πρώτες εκτελέσεις έργων ελλήνων συνθετών και αρκετές ηχογραφήσεις υψηλού επιπέδου και ιστορικής σημασίας. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς;
Το σύνολο των έργων μουσικής δωματίου του Ν. Σκαλκώτα για τη σουηδική εταιρία BIS, καθώς και έργα των Nielsen, Σισιλιάνου, Δραγατάκη, κ.α. Πρόσφατες ηχογραφήσεις περιλαμβάνουν τα Κουαρτέτα Εγχόρδων του Μίκη Θεοδωράκη. Τον Ιούλιο του 2006 η BIS κυκλοφόρησε τα Κουαρτέτα Εγχόρδων του Respighi με το Ν.Ε.Κ. και τη μέτζο-σοπράνο Στέλλα Ντουφεξή, CD που απέσπασε διθυραμβικές κριτικές, όπως αυτή του The Strad που γράφει: "Το Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο, το κορυφαίο ελληνικό Κουαρτέτο Εγχόρδων, ερμηνεύει αυτά τα έργα με τέτοια ευαισθησία και φινέτσα που το κάνουν να συγκαταλέγεται στα κορυφαία Ensemble του κόσμου..."
Η Πάτρα ως Πολιτιστική πρωτεύουσα το 2006 δεν εξέδωσε τον ψηφιακό δίσκο με έργα Δ. Λιάλιου, Α. Νεζερίτη, Θ. Κάββουρα, σε πρώτη παγκόσμια ηχογράφηση που παρήγγειλε και ματαίωσε συναυλία του Ν.Ε.Κ!! Οι ευθυνόμενοι γι’ αυτό το πολιτιστικό έγκλημα κυκλοφορούν ελεύθεροι…
Ο Γ. Δεμερτζής μίλησε σήμερα στην ΕΤ1 τη γλώσσα της αλήθειας. Δεν υπάρχουν ολοκληρωμένες μουσικές σπουδές στη χώρα μας, η ελληνική μουσική είναι υπόθεση ιδιωτικής οδού και όχι εθνική ως θα έπρεπε, το Ν.Ε.Κ. συνεχίζει την μουσική του πορεία παρά τις όποιες δυσκολίες.
Ίσως η κρατική τηλεόραση πρέπει να προβάλει και πάλι το μικρό αφιέρωμά της στο μέγα Νέο Ελληνικό Κουαρτέτο, ώστε κάποιοι, έστω λίγοι Έλληνες, να συνειδητοποιήσουν ότι υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα, που δημιουργεί και μεγαλουργεί, σε πείσμα των ερπετών και των εθνικών απατεώνων.

Το Ν.Ε.Κ. απαρτίζουν οι αξιότατοι μουσικοί: Γιώργος Δεμερτζής βιολί, Δημήτρης Χανδράκης βιολί, Αγγέλα Γιαννάκη βιόλα και Άγγελος Λιακάκης τσέλο. Μέχρι τον Μάϊο του 2007, οπότε έγινε ανανέωση του συνόλου, βιόλα έπαιζε η Χαρά Σειρά και τσέλο ο Απόστολος Χανδράκης, επί σειρά ετών μέλη του Ν.Ε.Κ και εξαιρετικοί μουσικοί.

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 5 - ΠΡΟΣΟΧΗ ΚΙΝΔΥΝΟΣ!

Η στήλη Λόγου… δοκιμές στο σημερινό φύλλο της πατρινής εφημερίδας Η ΓΝΩΜΗ, αναφέρεται στον καιρό των bloggers. Ο συντάκτης θεωρεί ότι πρόκειται για «νέα μόδα που κερδίζει έδαφος καθημερινά», που έχει αξία ως «ιδιότυπος διάλογος», αλλά ενέχει και τον κίνδυνο της ανωνυμίας, αφού ο καθείς μπορεί να ρυπαρογραφεί και να υβρίζει ασυστόλως.
Εν συνεχεία, ο συντάκτης του σχολίου περιποιεί τιμή στην Ιδιωτική Οδό διότι αναφέρεται κριτικά σ’ αυτήν:

«Ένα αξιόλογο ιστολόγιο που ανακαλύψαμε προσφάτως, ψαγμένο όπως και ο δημιουργός του, είναι η Ιδιωτική Οδός του Παναγιώτη Ανδριόπουλου. Ο συμπολίτης αυτός είναι γνωστός για την ευφυΐα και την ευρυμάθειά του, που αντικατοπτρίζονται στα γραπτά του. Πρόκειται για έναν πλούτο κειμένων, που καθημερινώς ανανεώνονται, με μιαν ιδιαίτερη φροντισμένη και προσεγμένη μορφή. Ως προς το περιεχόμενο βέβαια, έχουμε ευρύτατη θεματολογία, αλλά και ενστάσεις: Οι θέσεις του εν πολλοίς είναι εξτρεμιστικές και εγείρουν κάθετες διαφωνίες, όταν μάλιστα ενίοτε διατυπώνονται και προκλητικά. Ωστόσο εξακολουθούμε να βρίσκουμε ενδιαφέρουσα την Ιδιωτική Οδό, αν μη τι άλλο για τα άψογα ελληνικά της…».

Δεν μπορώ παρά να ευχαριστήσω θερμά τον συντάκτη της ΓΝΩΜΗΣ για τα εύφημα σχόλια του και κυρίως για το ότι βρίσκει κάπως …επικίνδυνη την Ιδιωτική Οδό. Άλλωστε την τακτική του δρομέα της Ιδιωτικής Οδού έχει χαρακτηρίσει γραπτώς ως «επικίνδυνη» διακεκριμένος συμπολίτης, με …ειδικό βάρος. Απαντώ προς πάντας με Ελύτη από την Ιδιωτική Οδό, γιατί δεν βρίσκω κάτι καλύτερο που να με εκφράζει τόσο:

«Ο μόνος δρόμος που μας απομένει τώρα είναι ο κίνδυνος… Στροφή λοιπόν όλο δεξιά και πρόσω καταπάνω στον κίνδυνο. Δεν γίνεται αλλιώς. Ή θα συνθηκολογήσεις και θα μείνεις από τους εδώθε ή θα περάσεις πέρα. Προσοχή. Κανένας μην λιγοψυχήσει. Θάρρος… Πρόσω ήρεμα προς το μη θολούμενον, το έτρεπτον, το γυμνόν, το φαίνον, το αυτώ καταληπτόν, το αναλλοίωτον».

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 4

Η εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ είχαν χθες ένθετο τεύχος με τίτλο «Γιώργος Σεφέρης, Τρεις μέρες στα Μοναστήρια της Καππαδοκίας». Πρόκειται για μια έκδοση, σε συνεργασία με το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, του οδοιπορικού που πραγματοποίησε ο Σεφέρης στην Καππαδοκία για τρεις μόνον μέρες τον Ιούλιο του 1950. Ένα ταξίδι στα πατρογονικά μέρη του ποιητή «με τον φακό και την πένα του».
Στο πατρινό πολιτιστικό περιοδικό «το δόντι», που δυστυχώς δεν βγαίνει πια, τον Δεκέμβριο του 1999 είχα γράψει ένα μικρό κείμενο με τίτλο: «Ο Γιώργος Σεφέρης της Αποκάλυψης, του Άσματος, της Καππαδοκίας». Το κείμενό μου αποτελούσε μια νύξη για την «θρησκευτικότητα» του ποιητή, όπως αποτυπώνεται στις μεταγραφές της Αποκάλυψης του Ιωάννου και του Άσματος των Ασμάτων, αλλά και στο περιηγητικό τριήμερο στην Καππαδοκία. Έγραφα: «Εκπλήσσεται όποιος διαβάζει το σχετικό δοκίμιο του ποιητή. Κάνει καίριες παρατηρήσεις για την αρχιτεκτονική και την αγιογραφία των μοναστηριών. Περιγράφει κατά τρόπο σχεδόν ανάγλυφο την κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Παραθέτει επιγραφές που του έκαναν εντύπωση. Σημειώνει σχετικά ιστορικά γεγονότα, κυρίως του Βυζαντίου και μας εφιστά την προσοχή: Ο ένδοξός μας Βυζαντινισμός, δεν είναι ένα ιερατικό σχήμα απολιθωμένο, αλλά μια αδιάκοπη κίνηση ιδεών και διαφορετικών ορμέμφυτων, μια ζύμωση, ένα διϋλιστήριο.
Σαν διαβάσει κανείς Τα Μοναστήρια της Καππαδοκίας του Σεφέρη, αντιλαμβάνεται ότι ο δρόμος είναι μακρύς. Γι’ αυτό και η τελική επίκληση του ποιητή Κύριε, βοήθει!». Ας διαβάσει κανείς το οδοιπορικό του Σεφέρη για να κατανοήσει κάτι απ’ αυτό που ο ποιητής έγραψε στον Νεόφυτο τον Έγκλειστο: …είχε στα μάτια ψηφιδωτό τον καημό της Ρωμιοσύνης.

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 3

-Μόλις προχθές δημοσίευσα στην Ιδιωτική Οδό ένα παλιό μου κείμενο για την εμπειρία μου στους Δελφούς με την Βανέσα Ρεντγκρέιβ. Την είδα από κοντά. Στη συνέντευξη τύπου, στην γενική δοκιμή της Εκάβης, στην παράσταση. Μια μεγάλη ηθοποιός, η ντίβα του βρετανικού θεάτρου, αλλά και μια σπουδαία γυναίκα. Το θέατρο γι’ αυτήν δεν είναι απλώς τέχνη, αλλά στάση ζωής. Έτσι, η Ρεντγκρέιβ παρεμβαίνει στην πολιτική και συμμετέχει σε κάθε κοινωνική διεργασία αφού το δόγμα της είναι: To do something good in your life (να κάνεις κάτι καλό στη ζωή σου). Σήμερα στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ και με αφορμή την εκπληκτική κινηματογραφική Εξιλέωση, η πανύψηλη γυναίκα δίνει συνέντευξη στον Δημήτρη Δανίκα, λέγοντας – και πώς αλλιώς άλλωστε – πολλά και ουσιαστικά.
Ας κρατήσουμε κάτι: «Η δράση θέλει αντίδραση. Η καταπίεση προκαλεί κάθε μορφή αντίστασης. Η τρομοκρατία αρχίζει και τελειώνει με την εξουσία».

-«Η Εκκλησία σκιώδης κυβέρνηση;» είναι ένα αρθρίδιό μου, με αφορμή θαυμάσιο κείμενο του Μητροπολίτου Όρους Λιβάνου Γεωργίου, για την εμπλοκή της Εκκλησίας στα «εθνικά θέματα» και την πολιτική. Εν αναμονή της εκλογής του νέου Αρχιεπισκόπου ο Μητροπολίτης Νέας Σμύρνης κ. Συμεών, σε σχετικό άρθρο του, στοιχείται στη γραμμή, θα λέγαμε, του Μητροπολίτου Γεωργίου: «Ο νέ­ος αρ­χι­ε­πί­σκο­πος κα­λεί­ται να δώσει περισσότερο βάρος στον κα­θα­ρά εκ­κ­λη­σι­α­στι­κό χα­ρα­κτή­ρα του λει­τουρ­γή­μα­τός του. Να ε­πι­δι­ώ­κει το μέ­τρο. Να α­πο­φεύ­γει πα­ρεμ­βά­σεις και το­πο­θε­τή­σεις πού θα πα­ρέ­χουν αφορ­μές γι­α να ε­γκα­λείται η Εκ­κ­λη­σί­α ό­τι ει­σέρ­χε­ται σε ξέ­να χω­ρά­φι­α : τις κομ­μα­τι­κές α­ντι­πα­ρα­θέ­σεις, την ε­ξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή και γε­νι­κά ζη­τή­μα­τα εμ­φα­νώς ξέ­να προς την πνευ­μα­τι­κή α­πο­στο­λή του. Στα πλαί­σι­α μι­ας σύγ­χρο­νης, ορ­γα­νω­μέ­νης και ευ­νο­μού­με­νης πο­λι­τεί­ας, ε­ντα­γμέ­νης στην Ευ­ρω­παϊ­κή Έ­νω­ση, η Εκ­κ­λη­σί­α ο­φεί­λει να πε­ρι­ο­ρί­ζε­ται στον δι­κό της δι­α­κρι­τό ρό­λο πού α­πό τη φύ­ση της έχει. Οι λό­γοι για τούς ο­ποί­ους άλ­λο­τε α­να­δέ­χτη­κε τον σταυ­ρό της εθναρ­χού­σας Εκ­κ­λη­σί­ας έ­χουν εκλεί­ψει προ πολ­λού».

ΣΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗ

Επειδή οι θεολόγοι αποδεικνύονται ιχθύος αφωνότεροι στις μέρες μας, την αλήθεια ορθοτομούν άνθρωποι που σκέπτονται λογικά και θεολογικά. Όπως ο αρθρογράφος της Καθημερινής και εξαίρετος δοκιμιογράφος Παντελής Μπουκάλας, ο οποίος χθες (1/2) στη στήλη του έγραψε ένα απολύτως ρεαλιστικό, όσο και εσχατολογικού προβληματισμού κείμενο, για τα όσα διαδραματίστηκαν κατά την κηδεία και την ταφή του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου. Οι κάμερες πάνω στον τάφο δείχνουν σημαίνουν για όλους μας zeropoints!.. Από κάθε άποψη... Το κείμενο του Παντελή Μπουκάλα αναδημοσιεύουμε εδώ με την ευχή να βάλουμε αρχή για μετάνοια.

Δεκατέσσερα κανάλια, κρατικά και ιδιωτικά, μέτρησα κάποια στιγμή να δείχνουν απευθείας την πομπή από τη Μητρόπολη ώς το Α΄ Νεκροταφείο και τη νεκρώσιμη ακολουθία, που τελείωσε με ένα μάλλον απροσδόκητο «Χριστός ανέστη», σ’ έναν τόνο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πεισμωμένος ή και θυμωμένος· και αφού ο θάνατος έχει παρασταθεί σαν κωφός στη λαϊκή παράδοση, ο αναστάσιμος παιάνας, που άρχισε ενώ ακόμα ηχούσαν οι λόγοι για τη ματαιότητα των ανθρωπίνων, μόνο κάποια αυτοπαραμυθητική λειτουργία θα μπορούσε να έχει. Στους διαύλους, αμήχανοι οι παρουσιαστές επιχειρούσαν να δώσουν έναν υψηλότερο τόνο σφηνώνοντας στην περιγραφή τους λέξεις από την εκκλησιαστική διάλεκτο («εκοιμήθη», «μακαριστός», «κυρός κυρός» κ.ο.κ.), με την ίδια επιδεικτική άνεση που ενθέτουν στην ομιλία τους λέξεις από τα επαγγελματικά ιδιόλεκτα που φέρνει στην επιφάνεια η επικαιρότητα (το δικαστικό, το σεισμολογικό, το συνταγματικό, το μετεωρολογικό και πάει λέγοντας και τσιμπολογώντας).
Δικαιολογημένη φαίνεται η αμηχανία. Πώς παρουσιάζεται άραγε μια κηδεία, πώς γίνεται φωνητό αυτό που υποτίθεται πως είναι άφατο; Και, ωστόσο, προηγείται ένα άλλο ερώτημα: Αν προς στιγμήν δεν συνυπολογίσουμε το γεγονός ότι ο εκλιπών αρχιεπίσκοπος υπήρξε μιντιακότατος, γιατί έπρεπε να παρουσιαστεί οπωσδήποτε σε εθνικό δίκτυο όλη η εξόδιος ακολουθία και η πομπή και ο ενταφιασμός, ώρες επί ωρών, με ένα τρόπο που ήταν βέβαιο ότι θα τα μετατρέψει, πολτοποιημένα, σε θέαμα σχεδόν ίδιο με όλα τα υπόλοιπα; Σαν τεράστια αναιδή μάτια, οι κάμερες παραμόνευαν ακόμα και πάνω από τον ανοιχτό τάφο, για να κλέψουν λυγμούς, να καταγράψουν λιποθυμίες, να «απαθανατίσουν» βλέμματα πικραμένα ή απλώς περίεργα. Ετσι είναι, πρέπει να ’χουν υλικό αρκετό τα κανάλια για να παίζουν τις επόμενες ημέρες, και όχι μονάχα στα δελτία ειδήσεων, αλλά και στις μεσημεριανές κουτσομπολίστικες εκπομπές τους, στις οποίες δεν έχασαν την ευκαιρία να τρέξουν για να διαδηλώσουν το πένθος τους δεκάδες πολιτικοί και δήμαρχοι, κυρίως της δεξιάς και της ακροδεξιάς, ελαφρώς ή και αγρίως ανταγωνιζόμενοι για το ποιος έχει τη θεία χάρη, ποιος είδε τελευταίος τον αρχιεπίσκοπο και είπε μαζί του δυο κουβέντες, ποιος είναι ο αυθεντικότερος διερμηνευτής της παρακαταθήκης του.

Όσα ακούγονται στη νεκρώσιμη ακολουθία δεν απευθύνονται φυσικά στον νεκρό, αλλά σε όσους μένουν πίσω για να συνεχίσουν το γραμμένο τους. Μέσα στην τόση βουή, άκουσε άραγε κανείς όσα σοφά είχε να του πει με τα ιδιόμελά του ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός; Βρέθηκε κάποιος να απαντήσει οτιδήποτε σε εκείνο το «ποία δόξα έστηκεν επί γης αμετάθετος»;

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ Ζ'

Τ.Κ.Παπατσώνης
ΤΗΣ ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ

La Madonna Candellora,- dall’ Inverno semo fora;
Ma se piove, o se fa vento,- nell’ Inverno semo dentro.
Ήρθε πάλι η Υπαπαντή, συλλογιέμαι κατά μόνας,
όξω απ’ άνεμο ή βροχή, πάει πια ο άγριος χειμώνας.
Αλλ’ αν βρέξει ή αν φυσήξει, τότες πάλι αλλοίμονο:
αύριο τι θα φέξει η μέρα, τούτο μόνο θαν το δείξει,
η Γριούλα αν θα λουφάξει, για η Γριούλα να θα πηδήξει:
κούτσουρο θα ν’ αναφτεί, κούτσουρο θα να σβηστεί
κάρβουνα και ροκανίδια, σάρωμα στ’ αποκαΐδια.
Ένα μόνο είναι γνωστό, θα σημάνει αύριο η καμπάνα
και θα μεραστούν κεριά, απ’ τον ίδιο τον Παπά.
Κι ύστερα θ’ ακολουθήσει μια σπουδαία Λιτανεία·
οι Γριούλες από πίσω θα συρθούνε μία μία·
τα κεριά θα τα φουντώσουν και θα ψάλουν ψαλμωδία
βραχνιασμένες, γερασμένες, όλες για την Παναγία.
Και γυρνώντας στο σπιτάκι, καθώς θα μεσημεριάζει,
θα λογιάξουν πια στ’ αλήθεια, αν σωστά καλοκαιριάζει.

ΤΡΙΑ ΡΟΔΑ
Απόσπασμα

…Αλλ’ έξωθεν, ως δέεται η Αγία,
ένας Καημός γλυκύς Τη συντυχαίνει,
και μια Πίκρια μαβιά, σα νοσταλγία
την άγια Υπαπαντή Της πώς πικραίνει!
Μαδάει, μαδάει κάποιο ένα Χειμωνάνθι
μαργαριτοφανές, μαδάει τα φύλλα,
και ό,τι απόμεινε ως γύρη σαν τ’ οσφράνθη,
αιστάνθη δάκρυον άγιο, έτσι, ως να εκύλα.
Τη δε Ιερή Καρδιάν, είχε καλύψει
μιαν Ομίχλη, το Πέπλο του Αοράτου·
Κι’ έγινε ευώδης Κήπος όλη η Θλίψη:
Που ανίδεος ο Συμεώνας παραδίνει
το Θεόν, ερμώνοντας την αγκαλιά του,
μη νιώθοντας τη θεία Της σκοτοδίνη.….

Μ' ΕΝΑ ΣΜΠΑΡΟ ΔΥΟ ΤΡΥΓΟΝΙΑ

Ιδού αγαπητοί μου συνοδοιπόροι της Ιδιωτικής Οδού ένα θαυμάσιο κείμενο του Λιβανέζου θεολόγου και φιλολόγου Roni Bou Saba για την εν Ελλάδι περί τα εκκλησιαστικά ασχετολογία. Το κείμενο δεν έτυχε δημοσιεύσεως – δι’ ευνοήτους λόγους – από τον τοπικό τύπο. Με χαρά το φιλοξενούμε εδώ δια την των πραγμάτων αλήθεια και διατρανώνοντας, παραλλήλως, την πρόθεσή μας να μην περάσει η «αλεκοποίηση» της τοπικής εκκλησιαστικής ζωής. Έχοντας ασφαλή οδηγό τον Ουμπέρτο Έκο, στον οποίο ο Roni Bou Saba αφιερώνει το κείμενό του.

Διαβάζοντας το δοκίμιο του Ουμπέρτο Έκο "Πώς να Κάνετε Έξυπνες Διακοπές", μου ήρθε η ιδέα να γράψω και εγώ ένα παρόμοιο κείμενο. Έτσι, είπα να σας συμβουλεύσω κάτι να κάνετε για να περάσετε καλά και να γεμίσετε τον ελεύθερό σας χρόνο. Τι συμβουλεύω; Πολύ απλό: να εκδίδετε μια φυλλαδίτσα κάθε τόσο. Προσέξτε! Θα την πείτε εσείς εφημερίδα! Μη κάνετε τους ταπεινούς. Αυτό που κάνετε είναι πολύ τιμητικό για σας και για όσους παριστάνουν τους φίλους σας, ξέρω πως είναι πολλοί. C’est la vie. Έχω και εγώ τέτοιους πολλούς.
Γυρίζουμε στην εφημερίδα· λοιπόν, πρέπει να διαλέξετε ένα τομέα να τον καλύπτετε με τα σχόλιά σας, ένα τομέα που τον ξέρετε ή νομίζετε ότι τον ξέρετε - και όχι μόνο - αλλά αποτελεί και μέρος της ειδίκευσής σας. Όλοι κάτι θα ξέρετε περί πολιτικής_ και τώρα πιάνει λόγω των συνεχών μεταρρυθμίσεων_ ή περί πολιτισμού, ή περί Εκκλησίας_ εδώ πάλι ψάρεμα όσο θέλετε και περισσεύει, και είναι πολύ εύκολο να σταδιοδρομήσετε και κοινωνικά_ τέλος πάντων ένα απ’ αυτά, αν δεν σας έρχεται στο μυαλό κάτι καλύτερο. Για να συνεχίσω θα μου επιτρέψετε να μιλήσω με παράδειγμα. Μη πάτε όμως να ψάξτε αν αντιγράφω. Θα μπερδευτείτε, γιατί οι ιδέες συμπίπτουν χωρίς να το επιδιώκουμε και επομένως θα βρείτε πολλά παραδείγματα σαν αυτό που θα σας πω. Λοιπόν ως πτυχιούχος Θεολογίας αναγκαστικά θα παραθέσω τις γενικές γραμμές μιας θρησκευτικής εφημερίδας. Μέχρι τώρα δεν ανέφερα τίποτα δύσκολο ούτε διανοητικά ούτε οικονομικά βέβαια. Ξέχασα να σας πω ότι παρ’ όλο που οι παραπάνω τομείς «πιάνουν», θα έχετε στο νου σας ότι στο πρώτο καιρό θα μοιράσετε την εφημερίδα δωρεάν, μέχρι να σας γνωρίσει το κοινό.
Τι να πούμε για τίτλο; Για να δείξω ότι ξέρω να κολυμπήσω στα βαθιά της θεολογίας θα επέλεγα ένα δύσκολο τίτλο, όπως «Ο Εσχατολόγος» ή μπορώ να το παίξω έξυπνα με ένα ψιλολογοπαίγνιο όπως «Ο Ασχετολόγος». Ο δεύτερος αυτός τίτλος ανοίγει περισσότερους ορίζοντες. Μπορώ να γράψω τα πάντα μέσα, με την λογική ότι όσα γράφω ενδιαφέρουν το εκκλησιαστικό κοινό. Οι καημένες οι γριές! Τους έχει μάθει ο παπάς, στα κηρύγματά του, να ενδιαφέρονται προσεκτικά για όλα, επειδή ποτέ δεν ξέρει κανείς από πού του έρχεται ο πειρασμός_ άσχετο αν εκείνες το έκαναν λόγω απλότητας και κουτσομπολιό.
Πάμε στα άρθρα. Τι να γράψω; Όσο ελεύθερο χρόνο και να έχω δεν θα προλάβω να γεμίσω τις στήλες. Κανείς δεν μπορεί. Η μόνη λύση είναι να προστρέξω στους αδελφούς μου, οι φίλοι δεν κάνουν εδώ. Κρίμα που τα αδέλφια μου είναι στο Λίβανο και δεν κάνει μια από μακριά συνεργασία σ’ αυτό το πράγμα. Εσείς όμως θα βρείτε κάποιον από τους ταλαντούχους υιούς σας να γράψει δυο λεξούλες. Μη σας νοιάζει το ότι μπορεί να μη ξέρει να γράψει από την πρώτη φορά. Θα το καταφέρει με την τριβή- εάν βέβαια συνεχίσετε εσείς την έκδοση. Σας παρακαλώ θερμώς να τον ενθαρρύνετε, βάλτε του π.χ. την φωτογραφία του με κάποιον τραγουδιστή, βουλευτή κάποιον διάσημο πάντως, όπως καταλάβατε, και δώστε του καμία θέση στην εφημερίδα. Εγώ θα έβαζα τον αγέννητο υιό μου υπεύθυνο για τα θέματα αστροναυτικής και ιατρική να σπούδαζε, τα πτυχία δεν έχουν σημασία, το ξέρετε! Κοντεύουμε, ακόμα λίγο υπομονή και βγαίνει σιγά σιγά «Ο Ασχετολόγος». Στην πρώτη σελίδα με μαύρους πολύ μεγάλους χαρακτήρες θα λιβανίσω την Εκκλησιαστική Τοπική μου Αρχή. Τονίζω το προσωπικό κριτήριο στην επιλογή της αρχής. Μπορεί να είναι για μένα ένας νεωκόρος που με έχει ευεργετήσει σώζοντάς με από την δύσκολη θέση να μη ξέρω τι να γράψω για να γεμίσω την σελίδα. Όταν στη συνέχεια θα ανακαλύψω σε ένα άρθρο μια «συνωμοσία» που ετοιμάζεται για να παγιδέψουν κάποιοι την Εκκλησία, εκείνος μου προτείνει να τραβήξουμε μια φωτογραφιούλα μαζί και να την βάλω! Πιστεύω έχει μεγάλο όφελος αυτό γιατί βοηθάει το κοινό να ξέρει ποιος είμαι και με ποιόν κάνω παρέες, και στο κάτω - κάτω είναι ευγνωμοσύνη στον σωτήρα μου.
Επιτέλους, φτάσαμε στην τελευταία σελίδα, αφού είναι περιττό να σας πω τι θα γράψω στις άλλες σελίδες... Σωστά, τα φανταστήκατε! Θα τις γεμίσω με φωτογραφίες πάλι, τι να κάνω είμαστε ακόμα στην εποχή της εικόνας που λένε. Και να σας πω και κάτι άλλο: «μια εικόνα, χίλιες λέξεις». Καλά αυτό το πιάσατε στον αέρα. Για την τελευταία σελίδα, όμως, με τίποτα δεν θα το βρείτε! Ακούτε που λέμε στην Εκκλησία ότι ιατρεύουμε τις ψυχές και τα σώματα. Ναι, αλλά πώς; Φέρνουμε γιατρούς, όχι βέβαια στις Εκκλησίες, αλλά στα εκκλησιαστικά κανάλια και στα ψυχωφελή έντυπα για να ιατρευτείτε. Τι να κάνω εγώ; Πού να βρω ιατρό να γράψει; Θα μου επιτρέψτε να φέρω το ιατρό του χωριού. Ξέρει πολλά για τα χόρτα. Και θα το βάλω να γράψει το πρώτο άρθρο για την συντήρηση της ακοής ώστε «ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω».
Πριν σας αναγγείλω ότι η εφημερίδα σας είναι έτοιμη, να σας πω λιγάκι για το τι σας περιμένει μετά την δημοσίευση, ώστε να έχετε σαφή εικόνα των γενομένων, και να σκεφτείτε καλά αν τελικά θα κάνετε αυτό το hobby. Εσείς είστε- ή νομίζετε- πανέξυπνοι επομένως θα καταφέρετε να κοροϊδέψτε λαοθάλασσα! Όμως, μη πάρουν τα μυαλά σας αέρα, μπορεί να συναντήσετε μια «ομάδα» κακούργων, να το πούμε έτσι μεταξύ μας, γιατί μπορεί να είναι και δημιούργημα της φαντασίας μας, και ντροπή να τα λέμε αυτά πριν βεβαιωθούμε ότι μας κυνηγά μια ολόκληρη μαφία! Αυτή η «ομάδα»μπορεί να σας κριτικάρει δημόσια! Από την μιά είναι καλό, με την έννοια ότι σας σέβονται και θέλουν την προκοπή σας και τολμούν να μιλάνε, γιατί έγκλημα δεν κάνουν ώστε να κρυφτούν παρασκηνιακά. Από την άλλη όμως είναι ξεφτιλισμός διότι οι καχύποπτοι αναγνώστες θα νομίσουν ότι κάτι προσωπικό παίζεται! Αρκεί εσείς να μη μπείτε στην λογική αυτή! Όταν σας κριτικάρει κάποιος δημόσια σας συμβουλεύω να τρέξετε να απαντήσετε αν κάνει λάθος, ή πάλι να τρέξετε να διορθωθείτε αν έχει δίκιο.
Τώρα εύχομαι να σας έχω δώσει την κατάλληλη ιδέα για να περάσετε τις ερχόμενες διακοπές, να γεμίσετε την ελεύθερη ώρα σας, και πάνω απ’ όλα να βγάλετε λεφτά!

Roni Bou Saba

Η ΣΥΝΘΕΤΡΙΑ ΕΥΑ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΥ

Συζητώντας με τον φίλο καθηγητή μουσικολόγο Γιάννη Πλεμμένο, ο οποίος έχει ασχοληθεί ερευνητικά με το μουσικό έργο της Εύας Πάλμερ, καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι δεν έχει γίνει γνωστή στο ευρύ κοινό η συνθετική πλευρά της σπουδαίας αυτής γυναίκας, μιας αμερικανίδας που λάτρεψε τον ελληνικό πολιτισμό. Θεωρώ την Εύα Ελληνίδα! Άλλωστε είναι, μάλλον, η πρώτη γυναίκα στον 20ο αιώνα που έμαθε βυζαντινή μουσική και την θεωρούσε, μάλιστα, ισάξια της δυτικής. Και την χρησιμοποίησε τόσο στις Δελφικές Γιορτές, που οργάνωσε με τον Άγγελο Σικελιανό, όσο και στην μελοποίηση – κι αυτό είναι μοναδικό – ξένων ποιητών. Η Εύα Πάλμερ είναι πρωτοπόρος διότι «έντυσε» με το βυζαντινό μέλος ποιήματα στα αγγλικά! Υποστηρίζοντας και με αυτό τον τρόπο την παγκοσμιότητα της ελληνικής μουσικής. Έπρεπε, λοιπόν, αυτό το ξεχωριστό μουσικό υλικό να έρθει στο φως, κι έτσι σε πρώτη εκτέλεση παρουσιάσαμε στις Γιορτές Λόγου και Τέχνης της Λευκάδας τον περασμένο Αύγουστο, αποσπάσματα από το πλούσιο συνθετικό έργο της Εύας Πάλμερ – Σικελιανού.
Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λευκάδας μας κάλεσε να παρουσιάσουμε την συνθέτρια Εύα Πάλμερ. Γιατί η Εύα ύμνησε τη Λευκάδα και νομίζω ότι ήταν ένα οφειλόμενο χρέος του νησιού προς αυτήν. Ανεξάρτητα από τις όποιες απόψεις μπορεί να διατυπώσει κάποιος για το μουσικό της έργο, αυτό που θα πρέπει να γίνει, πρωτίστως για καθαρά επιστημονικούς λόγους, είναι η καταγραφή, η έκδοση και η συναυλιακή παρουσίαση του έργου της. Πρέπει να γνωρίσουμε το έργο της και κατόπιν ειδικοί και κοινό θα αποτιμήσουν την αξία του. Πιστεύω, όμως, ότι οι συνθέσεις της Εύας έχουν ρίζα και διάρκεια. Γι’ αυτό άλλωστε νέοι μουσικοί και ερευνητές δείχνουν σήμερα μεγάλο ενδιαφέρον για την συνθέτρια Εύα Σικελιανού.

Θέλουμε πολύ να διαδοθεί το έργο της Εύας. Αρκετοί άνθρωποι που ασχολούνται με τη φιλολογία ή τη μουσική, δεν ήξεραν την Εύα – μουσικό. Φιλοδοξία μας είναι να μυήσουμε όσους θελήσουν στον μουσικό – μυστικό κόσμο της, που είναι, πραγματικά, γνησίως ελληνικός.

ΔΡΟΜΑΙΟΣ 2

Στο ΒΗΜΑΙδεών σήμερα αφιέρωμα στην Ιδιωτικότητα! Ανιχνεύονται τα όρια μεταξύ ελευθερίας και ασφάλειας, δημόσιου και ιδιωτικού. Ξεχωριστό το κείμενο του μέγιστου blogger Νίκου Δήμου, με θέμα: «Διαδικτυακή ελευθερία και παραβατικότητα». Ο γνωστός συγγραφέας διερευνά την ιδιωτικότητα, η οποία στο διαδίκτυο «ταυτίζεται με τη δυνατότητα (και την παράδοση) της ανωνυμίας». Η δική μου Ιδιωτική Οδός είναι επώνυμη και σ’ αυτόν τον δρόμο καλώ όλους όσοι επιθυμούν ειλικρινή διάλογο. Η επανάσταση της ανωνυμίας στο διαδίκτυο είναι γεγονός, αλλά η έκθεση της επωνυμίας συνιστά την όντως ελευθερία!

Η κηδεία του Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου μάθημα για άλμα προς την ιδιωτικότητα! Ο μακαριστός βορά στις κάμερες, τα κινητά, τις φωτογραφίες! Πάνω από τη σορό του ο ιερόσυλος Πατρών Αλέκος φωτογραφίζεται, ενώ «προσκυνά» και ακολούθως δημοσιεύει το «ντοκουμέντο» σε τοπική εφημερίδα! Καπηλεία στον κύβο! Ή αθλιότητα στη νιοστή!

Και ο νέος Αρχιεπίσκοπος, κατά πάντα δημόσιο πρόσωπο, ως εκ της θέσεώς του, θα πρέπει να πληροί τις ...ιδιωτικούπεριεχομένου προϋποθέσεις που θέτει σήμερα στο ΒΗΜΑ ο Γιάννης Πρετεντέρης: «Δεν είναι απαραίτητο ο Αρχιεπίσκοπος να ξέρει καλά ανέκδοτα, ούτε να παράγει «κιού» κάθε Κυριακή, ούτε να τσακώνεται με τους εχθρούς του έθνους. Κυρίως, όμως, δεν είναι απαραίτητο να έχει τηλεοπτική παρουσία». Τα προσυπογράφω απολύτως. Τα έχω πει στον εαυτό μου και στους άλλους ήδη από τον πρώτο μήνα της Αρχιεπισκοπίας του μακαριστού…

PERSONAL JESUS?

Όταν ο πρεσβύτης Συμεών δέχθηκε στις αγκάλες του τον Ιησού «βρέφος τεσσαρακονθήμερον», προφήτευσε ότι το παιδίον θα είναι «σημείον αντιλεγόμενον» (Λουκ. β’ 35).
Η προφητεία του επαληθεύτηκε αμέσως, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν του πώς αντιμετώπισε τον Ιησού ο Ισραήλ, αλλά επαληθεύεται έκτοτε συνεχώς και αδιαλείπτως ώς τις μέρες μας.
Ειδικά τα τελευταία χρόνια ο Ιησούς έχει επανέλθει με ορμή στο προσκήνιο της ανθρωπότητας, η οποία επαναδιατυπώνει, ουσιαστικά, το από αιώνων ερώτημα: Τι είναι ο Ιησούς; Η Εκκλησία αναγνωρίζει τον Χριστό ως Θεάνθρωπο, όμως ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μπορεί να δεχθεί αυτή την «δογματική αλήθεια» και έχει αποδυθεί σ’ έναν απελπισμένο αγώνα εξανθρωπισμού του Ιησού.
Νέες «εκκλησίες», βιβλία, ταινίες, άρθρα, διαδίκτυο προβάλλουν πολλές διαφορετικές εικόνες του Ιησού με μια κοινή συνισταμένη: ο Ιησούς είναι σαν κι εμάς. Στην τεράστια αυτή εκστρατεία αποθεοποιήσεως του Χριστού επιστρατεύονται και απόκρυφα κείμενα του 2ου αιώνος, τα οποία έρχονται στην επιφάνεια από την αρχαιολογική σκαπάνη, και, λόγω της λαϊκότητας και αφέλειάς τους, συγκινούν τους «εξωραϊστές» της εικόνας του Ιησού.
Αλλά και για όσους πιστεύουν στην περί Ιησού διδασκαλία του Χριστιανισμού, τα πράγματα δεν είναι πολύ διαφορετικά. Κάθε «πιστός» λέει ότι πιστεύει με τον δικό του τρόπο και δέχεται όσα από τα χαρακτηριστικά του Χριστού τού είναι ταιριαστά, δηλ. συμβατά με το φτωχό μυαλό του. Και οι άλλοι, που γνωρίζουν την θεολογία της Εκκλησίας και μπορεί να ομολογούν με τα χείλη τους τον Χριστό ως Θεάνθρωπο, αδυνατούν ν’ αλλάξουν στάση ζωής και η χριστιανική ζωή τους είναι ουσιαστικά «αντίχριστη».
Άρα όλοι πλάθουν έναν δικό τους ιδιωτικό Ιησού (personal Jesus), όπως τον θέλει και όπως τον φαντάζεται ο καθείς, συνδυάζοντας ξένα προς την εκκλησιαστική πίστη γνωρίσματα. Οι αποκρυφιστές βαυκαλίζονται με την ανθρώπινη πλευρά του Ιησού, που τους απαλλάσσει από την «τυραννία» της Θεότητας. Οι αδιάφοροι αποδέχονται «χαλαρά» κάποια χαρακτηριστικά του για να επιβιώσουν όπως όπως. Και οι χριστιανοί βολεύονται μ’ έναν ανέξοδο και άνευρο Ιησού, τόσο παραμορφωμένο, που δικαιώνει τον Νίτσε: «Η ίδια η λέξη Χριστιανισμός είναι μια παρανόηση: κατά βάθος υπήρξε μόνο ένας Χριστιανός, κι αυτός πέθανε πάνω στο σταυρό. Το Ευαγγέλιο πέθανε πάνω στο σταυρό» (Ο Αντίχριστος).
Η κρίση του Χριστιανισμού σήμερα εστιάζεται σ’ αυτήν ακριβώς την προβληματική: Πόσο ενεργό είναι το Ευαγγέλιο; Μήπως οι Χριστιανοί θέλουν τον Χριστό αντανάκλαση και εικόνα του εαυτού τους; Φαίνεται να τον έχουν εξορίσει από την καθημερινότητά τους. Βολεύονται με ένα Θεό απρόσωπο, ουδέτερο, «ανώτερη δύναμη», που δεν έχει ουσιαστική σχέση με τη ζωή τους. Αυτήν ακριβώς την πραγματικότητα βιώνει ο δυτικός άνθρωπος, δηλ. έναν αλλοτριωμένο Χριστιανισμό, μη Χριστοκεντρικό, και καταφεύγει σε μια θολή νέα συγκρητιστική πνευματικότητα, αποκρυφιστικού τύπου και απωανατολικής χροιάς.
Αυτού του τύπου η πνευματικότητα έχει ως αποκλειστικό σκοπό την ανακούφιση του σημερινού ανθρώπου από τα δεινά του τεχνοκρατικού πολιτισμού που ο ίδιος δημιούργησε. Είναι μια διαφυγή, μια υπεκφυγή και τελικά μια προσπάθεια για οριστική φυγή από την παρουσία του Θεού στη ζωή του. Ομως Ιησούς μάς καταδιώκει! Και μεις τρέχουμε για να γλιτώσουμε. Να γλιτώσουμε απ’ Αυτόν και τον εαυτό μας. Απ’ Αυτόν και τον πλησίον. Γιατί ποιος θέλει σήμερα να βιώνει μιαν «εσταυρωμένη αγάπη»; Ποιος να πεινά και να διψά για δικαιοσύνη; Ποιος να πενθεί για την αδικία που επικρατεί στον κόσμο; Ποιος να εκτεθεί εφαρμόζοντας «το ναι ναι και το ου ου»;
Ο Ιησούς είναι προσωπικός, αλλ’ όχι ιδιωτικός. Είναι οικουμενικός, αλλά δεν μπορεί να γίνει σύμβολο της παγκοσμιοποίησης. Είναι Θεός και Άνθρωπος, αλλά αυτό το μυστήριο της Θεανδρικότητας συντελείται στην καρδιά του κάθε ανθρώπου. Είναι ο Νυμφίος της Εκκλησίας, «κατάστικτος τοις μώλωψιν και πανσθενουργός»! Αυτός ο Ιησούς δεν επιτρέπει την πτώση στην υποκρισία, τον φανατισμό, την δεισιδαιμονία. Αυτός ο Ιησούς δεν επιτρέπει να ζουν οι πιστοί με το φάντασμά του, αλλά να έχουν μοναδικό οδηγό τη μορφή Του. Και βέβαια τότε ο Μέγας Ιεροεξεταστής θα ακουστεί να Τού απευθύνει το Μέγα ερώτημα: «Μα είναι δυνατό λοιπόν να μη σκέφτηκες πως τελικά {ο άνθρωπος} θ’ απαρνηθεί ακόμα και τη μορφή Σου και την αλήθεια Σου, συντριμμένος κάτω απ’ το τρομερό βάρος: την ελευθερία της εκλογής;» (Ντοστογιέφσκυ, Αδελφοί Καραμαζώφ).
Η συγκρητιστική πνευματικότητα της εποχής μας θέλει να «ελευθερώσει» τον άνθρωπο από τη δουλεία της ελεύθερης βούλησής του. Να τον κάνει ανεύθυνο και ανίκανο να κρατήσει τη ζωή του. Ο Ιησούς ζητάει την καρδιά του ανθρώπου, ως Νυμφίος, για να την καταστήσει εργαστήριο αγάπης και αληθινής ελευθερίας. Τίποτα δεν είναι δεδομένο. Τίποτα δεν γίνεται αυτόματα, μηχανικά, μαγικά. Προϋποθέτει αγώνα αγάπης γόνιμο. Και μια ελευθερία «απ’ τα κόκαλα βγαλμένη». Για να ζει ο άνθρωπος το μυστήριο του Ιησού: του Ιησού που του χτυπάει την πόρτα κι ο άνθρωπος πρέπει να μπει στο δίλημμα αν θ’ ανοίξει…

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΚΙΩΔΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ;

Με αφορμή τις κατά καιρούς δηλώσεις του μακαριστού Αρχιεπισκόπου κ. Χριστοδούλου και τις καθημερινές σχεδόν παρεμβάσεις του Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης κ. Ανθίμου για τα «εθνικά μας θέματα», έχουν διατυπωθεί πολλές και ποικίλες απόψεις σχετικά με το δικαίωμα της Εκκλησίας να εκφράζει «άποψη» για ζητήματα που χειρίζεται η Πολιτεία.
Άλλοι, κυρίως πολιτικοί και δημοσιογράφοι, αμφισβητούν ευθέως την ανάμειξη της Εκκλησίας σε θέματα της Πολιτείας και μάλιστα σε όσα αφορούν στην εξωτερική πολιτική. Δεν είναι όμως λίγοι και εκείνοι οι οποίοι θέλουν την Εκκλησία «παρούσα» σε όλους τους τομείς του δημοσίου βίου. Αρέσκονται, λοιπόν, σ’ ένα λόγο «εθνικό», «πατριωτικό», ακόμα κι αν εκφράζεται με τρόπο παραληρηματικό.
Στους θεολογικούς κύκλους η συζήτηση αυτή καλά κρατεί. Με την άποψη μιας Εκκλησίας που πρωτίστως πρέπει να θεολογεί, να επικρατεί. Όμως, η πλειοψηφία του κόσμου δεν γνωρίζει την θεολογική προβληματική, η οποία έχει ως προτεραιότητα τον άνθρωπο ως «ζώον θεούμενον» και όχι ως «ζώον πολιτικόν».
Η Εκκλησία προτάσσει πολλές φορές την ιδέα του «Έθνους» τόσο έντονα, ώστε δίνει την εντύπωση ότι αποποιείται αυτό που είναι: η πόλις του Θεού, όπου οι πιστοί προγεύονται την Βασιλεία. Έτσι, αναδεικνύεται σε «παράγοντα επιρροής», τον οποίον δεν μπορούν να αγνοήσουν οι πολιτικοί και προσπαθούν να τον εκμεταλλευτούν ανάλογα με τις συγκυρίες. Η σχέση καθίσταται αμφίδρομη: Και η Εκκλησία, ως διοίκηση, δεν αφήνει ανεκμετάλλευτη την σχέση της με την πολιτική, με αποτέλεσμα να μιλούμε σε αρκετές περιπτώσεις για σχέσεις εξάρτησης.
Ο Μητροπολίτης Όρους Λιβάνου κ. Γεώργιος όμως, είναι κατηγορηματικός: «Η Εκκλησία δεν εξαρτάται από την πολιτική, η Εκκλησία αναγγέλλει την Βασιλεία των πτωχών και των αδυνάτων. Ο Χριστός σ’ αυτούς κατ’ εξοχήν θέλησε να απευθύνει το ευαγγέλιό του. Το σημαντικό είναι η Εκκλησία να μην ξεχάσει ότι η αποτελεσματικότητά της εδρεύει στο Λόγο του Θεού και επομένως ασκεί προφητική διακονία. Η πολύ μεγάλη εγγύτητα του κλήρου με τους πολιτικούς κινδυνεύει να μας κατατάξει στην μία ή την άλλη πολιτική τάση, ως οπαδούς, πράγμα που μπορεί να προκαλέσει σχίσματα μέσα στην Εκκλησία. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να υπογραμμισθεί η αναγκαία απόσταση μεταξύ επισκόπων και ιερέων αφ’ ενός και πολιτικών κομμάτων αφ’ ετέρου».
Ο Μητροπολίτης Γεώργιος διακονεί στην φλεγόμενη περιοχή του Λιβάνου. Δεν παρασύρεται από εθνικιστικές εξάρσεις και πατριωτικούς συναισθηματισμούς. Θεολογεί με ακρίβεια και διατυπώνει τις παραπάνω και άλλες παρόμοιες σπουδαίες θεολογικές θέσεις για την σχέση Εκκλησίας και Πολιτικής σε διεθνές συνέδριο στο Κίεβο (Σεπτέμβριος 2006 – Η εισήγησή του δημοσιεύεται στο περιοδικό «Σύναξη», τεύχος 103, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2007). Αρθρώνει, δηλ., λόγο βαθιά αληθινό μέσα στην καρδιά της Ρωσίας, της οποίας η Εκκλησία διολισθαίνει, δυστυχώς, σήμερα σε επικίνδυνες εθνικιστικές συμπεριφορές. Ο πειρασμός του εθνοφυλετισμού ίσως είναι ο μεγαλύτερος για την Ορθοδοξία. Και η πρόκληση για την υπέρβασή του ίσως είναι η σημαντικότερη για τις αυτοκέφαλες Εκκλησίες.
Ο λόγος του Μητροπολίτου Γεωργίου θα πρέπει να προβληματίσει σοβαρά όλους μας. Γιατί η Εκκλησία (εδώ εννοούνται οι ποιμένες ) ουκ ολίγες φορές εκτρέπεται και χρησιμοποιεί τον άμβωνα για να στηλιτεύσει και να κατακεραυνώσει και όχι για να παρηγορήσει και να στερεώσει τους ανθρώπους στην πίστη. «Η Εκκλησία δεν μπορεί να αποτελεί ένα είδος σκιώδους κυβερνήσεως (shadow cabinet) κατά τον βρετανικό τρόπο, όπου το κόμμα της αντιπολίτευσης μελετά τους φακέλους όλων των υπουργείων. Δεν είναι ρόλος της Εκκλησίας να ερευνά όλη την εργασία της κυβέρνησης για να την στηρίξει ή να την επικρίνει. Η Εκκλησία δεν είναι Κράτος εν Κράτει. Δεν έχει αποστολή να υποκαταστήσει την κυβέρνηση: αφ’ ενός μεν διότι η πολιτική είναι μια επιστήμη και μια τέχνη, που οι επίσκοποι γενικώς δεν κατέχουν, αφ’ ετέρου διότι η διακονία της Εκκλησίας είναι η σωτηρία των ψυχών». Ο Μητροπολίτης Όρους Λιβάνου Γεώργιος μας δίνει τα ερμηνευτικά κλειδιά για να κατανοήσουμε την Εκκλησία ως τελείως ανεξάρτητη από την κοσμική εξουσία. Γιατί, όπως σοφά επισημαίνει, η ανεξαρτησία «είναι αυτό που της επιτρέπει να εισάγει στο κοσμικό την αιώνια ζωή».

ΑΣΤΡΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Στο Βιβλιοπωλείο Discover–Παπασωτηρίου (Πατρέως 30) την Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου(13.30)

θα πραγματοποιηθεί συνέντευξη τύπου των γνωστών καλλιτεχνών Ευανθίας Ρεμπούτσικα, Έλλης Πασπαλά και Ελένης Ζιώγα, με αφορμή τις κυκλοφορίες των δίσκων «Ο Χορός των Άστρων» και Ulak (soundtrack).
Καινούριος δίσκος από την Cantini «Ο Χορός των Άστρων». Η μουσική της Ευανθίας Ρεμπούτσικα, η οποία – ας μη το ξεχνάμε – γεννήθηκε στην Κ. Αχαΐα, οι στίχοι της Ελένης Ζιώγα, η ερμηνεία της Έλλης Πασπαλά.
Δέκα τραγούδια συνθέτουν ένα μουσικό ταξίδι με πολλές εικόνες και ηχοχρώματα.
Τρεις γυναίκες οι οποίες αν και είχαν συνεργαστεί μεμονωμένα στο παρελθόν, συμπράττουν για πρώτη φορά όλες μαζί δημιουργώντας ένα αστρικό χορό ολότελα θηλυκής εμπνεύσεως. Το πρώτο τραγούδι του δίσκου για την Πόλη! Στην οποία ταξιδεύουν συχνά οι τρεις γυναίκες για να αισθανθούν της καρδιάς τους τη χώρα.
Πόλη
Της μοίρας μου οι δρόμοι
Ποτάμια στο χάρτη σου
Πόλη
Ποιο φως μας ενώνει
Ποια δύναμη πέρα απ’ τ’ αστέρια
Πόλη
Συντρίμμια και σκόνη
Κορμιά στην αγάπη σου
Πόλη
Πως καίγομαι ακόμη

Γι’ αυτά τ’ ακριβά καλοκαίρια….