Δευτέρα 18 Φεβρουαρίου 2019

"ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ ΚΥΡΙΕ..." ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΣΜΥΡΝΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΔΑΝΙΗΛΑΙΟΥΣ


Το δοξαστικό του Εσπερινού της Κυριακής του Τελώνου και Φαρισαίου, "Παντοκράτωρ Κύριε...", σε ήχο πλ. δ' και στο μέλος του Νικολάου πρωτοψάλτου Σμύρνης (ακμή περ. 1790-†1887), όπως το ερμηνεύουν οι Αγιορείτες πατέρες της Αδελφότητος των Δανιηλαίων (Ακάκιος και Δανιήλ).
Πρόκειται για ηχογράφηση του αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου, την οποία είχε μεταδώσει από τις εκπομπές του στην Ελληνική Ραδιοφωνία, ήδη από την δεκαετία του 1980. 
Το μέλος δημοσιεύεται στο "Δοξαστάριο του Tριωδίου και Πεντηκοσταρίου" του Νικολάου Σμύρνης (Κων/πολη 1857).
Ανέσυρα αυτή την ηχογράφηση από το αρχείο μου και την δημοσιεύω ως ένα σημαντικό τεκμήριο αγιορείτικου ήθους ψαλτικής που δεν υπάρχει πια. Στιβαρό, αρρενωπό, βαθιά κατανυκτικό, αναδεικνύει ως "κλασικό" ένα νεωτερικό μέλος.
π.α.α. 

Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2019

Η "ΣΥΝΝΕΦΙΑΣΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ" ΤΟΥ ΤΣΙΤΣΑΝΗ, ΤΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
35 χρόνια, φέτος, από τον θάνατο του Βασίλη Τσιτσάνη (18-1-1984)
70 χρόνια από την ιστορική διάλεξη του Μάνου Χατζιδάκι για το Ρεμπέτικο, στο Θέατρο Τέχνης και 25 χρόνια από την αναχώρησή του...
Κι ο Μίκης Θεοδωράκης; Στα 94!
Ας κάνουμε, λοιπόν, μια αναφορά στην  θρυλική "Συννεφιασμένη Κυριακή" του Τσιτσάνη, με πολύτιμους αρωγούς τους δύο μεγάλους μας συνθέτες. Αυτοί εκτίμησαν από πολύ νωρίς την αξία του Τσιτσάνη και ειδικότερα της "Συννεφιασμένης Κυριακής".
Στο βιβλίο "Ο καθρέφτης και το μαχαίρι" του Μάνου Χατζιδάκι, εκτός από τα κείμενά του, περιλαμβάνονται και φωτογραφίες ανθρώπων και δημιουργών που συγκρότησαν την προσωπική του μυθολογία. Οι φωτογραφίες είναι 65 συνολικά και στο τέλος του βιβλίου ο Χατζιδάκις τις υπομνηματίζει, άλλες μόνο με λεζάντες, άλλες με μερικές ουσιαστικές γραμμές. Η υπ' αρ. 19 φωτογραφία είναι του Μάνου με τον Βασίλη Τσιτσάνη. 
Παραθέτουμε, λοιπόν, στη συνέχεια, τα όσα σημειώνει ο Χατζιδάκις για τον Τσιτσάνη, με αφορμή την φωτογραφία τους που επέλεξε για το βιβλίο του. 
Με τον Βασίλη Τσιτσάνη, το 1960. Έξι μήνες τυραννιόμουν να βρω αυτό το Κυ-ρια-κή, πριν το Χριστέ και Παναγιά μου... μού φανέρωνε σ' ανύποπτους καιρούς ο Τσιτσάνης. Κι εγώ έμενα έκπληκτος, γιατί δεν είχα φανταστεί τόση αγωνία για ένα τραγούδι απλό. Είχα την απορία του ημισπουδαγμένου κι αφελούς. Μα όσο μεγάλωνα, τόσο ένιωθα καταλυτική αυτή την εμμονή στις λέξεις συν-νε-φιά ή Κυ-ρια-κή. Σαν ένα βλέμμα διαπεραστικό, που σκίζει εκεί ψηλά τον Ουρανό. Κι ακόμα πιο πολύ, που διαπερνά τον ίδιο το Θεό. Χριστέ και Παναγιά μου.
Ο Χατζιδάκις την εποχή της θρυλικής διάλεξή του για το Ρεμπέτικο, στο Θέατρο Τέχνης το 1949, συνέθεσε και τις Έξι λαϊκές ζωγραφιές (έργο 5, για πιάνο), δηλ. μεταγραφή, αρχικά για δύο πιάνα, έξι γνωστών ρεμπέτικων τραγουδιών (των Τσιτσάνη, Μητσάκη, Χατζηχρήστου, Καλδάρα), που παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά το 1951 ως μπαλέτο από το «Ελληνικό Χορόδραμα» της Ραλλούς Μάνου, με τον συνθέτη και τον Αργύρη Κουνάδη στα δύο πιάνα.
Πρώτη λαϊκή ζωγραφιά η "Συννεφιασμένη Κυριακή".
Παραθέτουμε στη συνέχεια σχετικά ηχητικά ντοκουμέντα με την κατά Χατζιδάκι "Συννεφιασμένη Κυριακή", καθώς και μια δική μας προσέγγιση στην διασκευή του Χατζιδάκι, ήτοι από εκδήλωση του Συνόλου μας "Πολύτροπον".


Ο Μίκης Θεοδωράκης στην Αυτοβιογραφία του "Το χρέος" και στο κεφάλαιο "Τα στοιχεία της μουσικής μας παράδοσης", αναφέρεται στις επιρροές της βυζαντινής μουσικής, στη νεώτερη λαϊκή μας μουσική. Χρησιμοποιεί ως ένα καίριο παράδειγμα το "Τη Υπερμάχω" και σημειώνει:
"Ο Βασίλης Τσιτσάνης, πήρε το χαρακτήρα αυτής της μελωδίας. Στη Συννεφιασμένη Κυριακή, που αποτελεί ένα από τα πιο αξιόλογα μνημεία της νεοελληνικής τέχνης, διακρίνουμε αφομοιωμένες τις βαθύτερες σχέσεις της βυζαντινής μουσικής...".
Να υπενθυμίσουμε ότι για τη σχέση αυτή είχε μιλήσει, ίσως πρώτος, κι ο Χατζιδάκις στην διάλεξή του για το ρεμπέτικο.


Και ο Θεοδωράκης προβαίνει σε διάφορες παρατηρήσεις για τον δρόμο της μελωδίας του Τσιτσάνη με τις βυζαντινές ρίζες. Αρκούμαστε στην πρώτη:
"Η αρχή είναι πανομοιότυπη (τρία ντο πριν από το ρε) με το "Τη Υπερμάχω". Με τη διαφορά ότι ο Τσιτσάνης, κάνοντας άλμα, οδηγεί σε μια νέα πτώση χαρακτηριστική της νεοελληνικής λαϊκής μουσικής. Με τον τρόπο αυτό δένει οργανικά τις δύο μουσικές μας εποχές". 
Δείτε στη συνέχεια ένα βίντεο όπου ο Μίκης Θεοδωράκης τραγουδάει τη Συννεφιασμένη Κυριακή.


Τέλος, παραθέτουμε αυτή τη θρυλική Συννεφιασμένη Κυριακή του Τσιτσάνη, με την αξέχαστη Μελίνα Μερκούρη. 



Σάββατο 16 Φεβρουαρίου 2019

ΤΡΑΓΟΥΔΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ


Το Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος) παρουσιάζει την Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου 2019 και ώρα 7μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μουσικής Βιβλιοθήκης του Συλλόγου «Οι Φίλοι της Μουσικής», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, τη νέα παραγωγή του με τίτλο: «Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΔΥΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΩΝ». 
Με αφορμή την επέτειο των 160 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου ποιητή Κωστή Παλαμά, το «Πολύτροπον» θα παρουσιάσει τις Παλαμικές ανθολογίες δύο Πατριαρχών της Ορθόδοξης Εκκλησίας: Του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου και του μακαριστού Πατριάρχου Αντιοχείας Ηλία Δ΄. 
Πρόκειται, δηλαδή, για τα ποιήματα του Παλαμά που ανθολόγησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ως μαθητής στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης (από το 1954) και για τα Παλαμικά ποιήματα που ανθολόγησε και μετέφρασε στα αραβικά ο μακαριστός, ελληνομαθής Πατριάρχης Αντιοχείας Ηλίας Δ΄, τα οποία, μάλιστα, εξέδωσε σε μια ανθολογία ελλήνων ποιητών που επιμελήθηκε (1960).
Αξίζει να σημειωθεί πως και ο Αντιοχειανός ιεράρχης σπούδασε στην Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Στην εκδήλωση θα ομιλήσουν: ο θεολόγος και μουσικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος και ο Λιβανέζος θεολόγος, φιλόλογος και μεταφραστής Roni Bou Saba. 


Το πρόγραμμα περιλαμβάνει, επίσης, απαγγελίες ποιημάτων του Κωστή Παλαμά, από τις ανθολογίες των δύο Πατριαρχών, στα ελληνικά, τουρκικά και αραβικά, καθώς και μελοποιημένη ποίηση του Κ. Παλαμά από τους έλληνες συνθέτες: Δημήτρη Μητρόπουλο, Ιάκωβο Χαλιάσα, Δημήτρη Μηνακάκη, Δημήτρη Δημακόπουλο και Σοφία Καμαγιάννη.
Η «Κασσιανή» του Κ. Παλαμά (που ανθολογείται από τον Οικουμενικό Πατριάρχη), στην μελοποίηση του μεγάλου έλληνα συνθέτη Δημήτρη Μητρόπουλου, θα παρουσιαστεί με αφορμή και τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την σύνθεσή της (1919).

Ερμηνεύουν: 
Δάφνη Πανουργιά, τραγούδι
Μάριος Καζάς, πιάνο
Κλεονίκη Δεμίρη, τραγούδι
Σοφία Καμαγιάννη, πιάνο
Απαγγέλλουν: 
Φοίβος Νομικός (τουρκικά)
Σταματία Κασιμάτη
Νικόλαος Λιάμης
Παναγιώτης Παναγιώτου (αραβικά)

Artwork: Ιωάννης – Πορφύριος Καποδίστριας
Είσοδος ελεύθερη



Πέμπτη 14 Φεβρουαρίου 2019

Γιώργος Κοζίας: APPASSIONATA


Σὰν τὴν Ἀγαπούλα Ἀντρέγεβνα 
ἐπιστρέφω, ἀδέλφια μου, 
στὸ στοιχειωμένο σπίτι μας, 
στὶς ξεχασμένες αἰσθήσεις. 
Μὲ ὑποδέχονται φαντάσματα, 
χτυποῦν τὰ κουδουνάκια τους, 
σπαραχτικὰ γελοῦν καὶ ψιθυρίζουν. 

Τὸ σπίτι ἔρημο, ἡ πλάση παντέρημη, 
καρφώνουν τὰ παντζούρια 
στὰ χαλάσματα, τσεκούρια 
ἀποκεφαλίζουνε τὰ δέντρα, 
τὸ χῶμα ὑποχωρεῖ 

κι ὁ κρότος, ὁ ξένος κρότος 
στὰ σώματα ποὺ φεύγουν, 
σπάει τὰ ποτήρια, ραγίζει τοὺς καθρέφτες. 

Σὰν τὴν Στιούαρτ τῶν Σκώτων 
ἐπιστρέφω σὲ λαμπερὴ ἔκρηξη 
παίρνοντας σάρκα καὶ ὀστᾶ 
σὲ χώρα ἀναμάρτητων, 
στὴ δόξα τῶν ὑπάρξεων. 

Τὸ σπίτι ξυπνᾶ, ἀνοίγουν τὰ παράθυρα, 
στολίζουν τοὺς καθρέφτες, 
στρώνουν τραπεζομάντιλα, 
ἀνάβουν τὶς λαμπάδες, καῖνε τὰ κεριά. 

Εἶμαι ἡ Dolce Vita, ἀδέλφια μου, 
ποὺ προσῆλθε μεσάνυχτα 
μὲ τὸ πέπλο τῶν ἀπόντων σὲ λυσσασμένο δεῖπνο. 
* Γ. Κοζίας: Πολεμώντας υπό σκιάν... Ελεγεία και σάτιρες, Περισπωμένη, 2017


Τετάρτη 13 Φεβρουαρίου 2019

ΑΚΡΙΒΟΣ ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ


Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 
Τρία σπουδαία έργα – από τα λιγότερο γνωστά - του Μάνου Χατζιδάκι παρουσιάστηκαν στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στο πλαίσιο του Κύκλου Μάνος Χατζιδάκις: Τα Τραγούδια της αμαρτίας (1992), ο Κοινός βίος (1977) και οι Παίδες επί Κολωνώ (1977). 
Τα Τραγούδια της αμαρτίας για φωνή και πιάνο ερμήνευσαν ο Πάρις Κιμιωνής (τραγούδι) και ο Τίτος Γουβέλης (πιάνο), ενώ τον Κοινό βίο και τους Παίδες επί Κολωνώ ερμήνευσαν ο Αλκίνοος Ιωαννίδης και δεκαμελές μουσικό σύνολο. Την καλλιτεχνική επιμέλεια των παραστάσεων είχε ο Γιώργος Χατζιδάκις, ενώ τη σκηνοθετική επιμέλεια ο Γιάννης Σκουρλέτης και η ομάδα του bijoux de kant. Συμμετείχαν, επίσης, φωνητικό σύνολο, περφόρμερ και χορευτές της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. 
Ήταν μια σημαντική στιγμή του Κύκλου Μάνος Χατζιδάκις, καθώς μας αποκαλύφθηκαν τα έργα αυτά σε μια πλήρη, θα λέγαμε, μορφή – αν όχι και οριστική –, ιδιαιτέρως ο Κοινός βίος και οι Παίδες επί Κολωνώ, που τα γνωρίζαμε από ανολοκλήρωτες εκδοχές. Κι απ’ αυτή την άποψη είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι παρήχθη ένα σπουδαίο μουσικό υλικό, σε παρτιτούρες, που δεν υπήρχε. 


Η αποκάλυψη της βραδιάς ήταν, σίγουρα, ο 23χρονος Πάρις Κιμιωνής, ο οποίος, σε αρμονική συνεργασία με τον έμπειρο πιανίστα Τίτο Γουβέλη, απέδωσε με μοναδικό τρόπο τα «Τραγούδια της αμαρτίας». Νομίζω πως κατατάσσεται αυτόματα στους «χατζιδακικούς» ερμηνευτές κι έχει να μας δώσει πολλά στο μέλλον. Το σύνολο που απέδωσε τα άλλα δύο έργα ήταν, επίσης, εξαιρετικό. Με πάθος λελογισμένο και μουσικότητα πλέρια. Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης μέσα στο κλίμα. 
Δεν μπορώ να πω ότι είμαι υπέρ της «εικονοποίησης» των συγκεκριμένων κύκλων τραγουδιών του Χατζιδάκι, όπως εκφράστηκε από την διαρκή παρουσία επί σκηνής των χορευτών. Ήταν διακριτική μεν – σε γενικές γραμμές – αλλά εδώ μας ενδιέφεραν τα τραγούδια, που έχουμε ανάγκη να τα ενστερνισθούμε, να τα «βιώσουμε» ατόφια, χωρίς «επεξηγήσεις» ή διαμεσολαβητές. Ας θυμίσουμε ότι ο Χατζιδάκις δεν έκανε ποτέ κάτι ανάλογο, καθώς θεωρούσε την πράξη του τραγουδιού ακέραια και ακριβή από μόνη της. Γενικώς ήταν του ολίγου και του ακριβούς, που θα ‘λεγε κι ο Ελύτης. 
Το μουσικό σύνολο στα έργα Κοινός βίος / Παίδες επί Κολωνώ, αποτελούσαν οι: Διονύσης Βερβιτσιώτης (βιολί), Δημήτρης Τίγκας (κοντραμπάσο), Χάρης Κανελλίδης (κιθάρα Ι), Άρης Χατζησταύρου (κιθάρα ΙΙ), Βιβή Γκέκα (μαντολίνο), Νίκος Κατσίκης (μπουζούκι), Λευτέρης Μιχαλόπουλος (πιάνο), Μαριλένα Δωρή (φλάουτο), Ηλίας Σκορδίλης (κλαρινέτο), Κώστας Βλαχόπουλος (φυσαρμόνικα). 


Παραθέτουμε στη συνέχεια λίγα λόγια για τα έργα. 
Τα Τραγούδια της αμαρτίας (1992) είναι ένας κύκλος τραγουδιών σε ποίηση Ντίνου Χριστιανόπουλου και Γιώργου Χρονά, ο οποίος παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην παράσταση σταθμό Ενός λεπτού σιγή (1995) της Ομάδας Εδάφους του Δημήτρη Παπαϊωάννου σε μουσική Γιώργου Κουμεντάκη. Ο Κοινός βίος (1977) είναι ένα έργο πάνω σε τέσσερα ποιήματα του Γιώργου Χρονά, το οποίο εκδόθηκε το 1999 στον δίσκο Μάνος Χατζιδάκις 2000 Μ.Χ.. Οι Παίδες επί Κολωνώ (1977) είναι μια «σκηνική καντάτα» σε στίχους Νίκου Γκάτσου, Μιχάλη Μπουρμπούλη, Αγαθής Δημητρούκα, Μάνου Ελευθερίου και του συνθέτη. 
Τα τραγούδια της αμαρτίας 
[…] μια πολύχρωμη τοιχογραφία που περιέχει ποιήματα του Ντίνου Χριστιανόπουλου κι ένα του Γιώργου Χρονά, βυζαντινές υμνωδίες, λαϊκούς ρυθμούς και μια στρατιωτική μπάντα που να παίζει επίμονα το «Ειδύλλιο του Ζήγκφριντ» του Βάγκνερ. Το έργο αυτό το αφιερώνω σ’ όσους μπορούν ακόμη να διαβρωθούν από τη Μουσική και το Τραγούδι. 
Μάνος Χατζιδάκις, 4 Ιανουαρίου 1993 
Κοινός βίος 
Ένα έργο πάνω σε μια ποιητική ιδέα μου, που χρησιμοποιώντας ποιήματα του Γιώργου Χρονά σχηματίζεται ένα ειδικό κλίμα διαφορετικού κοινού βίου, ποιητικά τοποθετημένου, με περιγραφές ενός ακριβού κινηματογράφου. Έχουν γραφεί τέσσερα τραγούδια, μα ολόκληρο το έργο μένει ανολοκλήρωτο. 
Μάνος Χατζιδάκις 
Παίδες επί Κολωνώ 
Οι «ΠΑΙΔΕΣ» παίζουν μέσα στη γοητεία των ημιτονίων και του αναμφισβήτητου στη λαϊκή μας μουσική διάλεκτο. 
Οι «ΠΑΙΔΕΣ» στον Κολωνό είναι τόσο λίγο παιδιά, χωρίς όμως ποτέ να καταφέρουν να γίνουν άνδρες. 
Οι «ΠΑΙΔΕΣ ΕΠΙ ΚΟΛΩΝΩ» συνθέτουν ελληνικές εικόνες του έρωτα, της αθλιότητας και της απελπισίας. 
Μάνος Χατζιδάκις, 4-5 Μαρτίου 1978
Παραθέτουμε στη συνέχεια και τραγούδια από τον "Κοινό βίο", σε ποίηση Γιώργου Χρονά, όπως τα ερμήνευσε ο ίδιος ο Μάνος Χατζιδάκις και κυκλοφόρησαν στον δίσκο Μάνος Χατζιδάκις 2000 Μ.Χ.

Τρίτη 12 Φεβρουαρίου 2019

ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΟΥΣΟΥΡΓΟΥΣ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΩΝ


Η Βιβλιοθήκη του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διοργανώνει Επιστημονική Ημερίδα με θέμα "Η λόγια (έντεχνη) μουσική δημιουργία των Ελλήνων και ελληνικής καταγωγής μουσουργών στα Βαλκάνια" την Τετάρτη 13 Φεβρουαρίου 2019 και ώρες 3-8 μ.μ. στις εγκαταστάσεις του Τμήματος στην Πανεπιστημιούπολη της Θέρμης Θεσσαλονίκης. Ομιλητές θα είναι οι: 
- Θωμάς Ταμβάκος, ιδρυτής του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου, 
- Θανάσης Τρικούπης, πιανίστας, μουσικολόγος και μεταδιδάκτορας του ΕΚΠΑ, 
- Γιώργος Σκαλλιέρος, αναπληρωτής καθηγητής του ΤΜΣ-ΑΠΘ και 
- Άρης Μπαζμαδέλης, υπεύθυνος της Βιβλιοθήκης, των Συλλογών και των Αρχείων του ΤΜΣ-ΑΠΘ.
Στην Επιστημονική Ημερίδα θα συμμετέχουν επίσης το Μουσικό Εργαστήρι του Τμήματος Μουσικών Σπουδών υπό τη διεύθυνσης της Εριφύλης Δαμιανού, διδάσκουσας του Τμήματος και οι πιανίστες Άγγελος Ποιμενίδης και Αλέξανδρος Σιδηρόπουλος. Θα ερμηνευθούν έργα των Boris Papandopulo, Dinu Lipatti, Ion Hartulari, Βασιλείου Θεοφάνους, Grigore Ventura, Ioan Procopiu, Dimitrie Voreas, Marie Chefaliady-Taban και Calliope Zographos. Τα έργα προέρχονται από το Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου και παρουσιάζονται σε Α' εκτέλεση. 



Στο Αρχείο Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου, που έχει ενοποιηθεί με το Αρχείο Ελληνικής Μουσικής του Γιώργου Κωνστάντζου, μουσικολόγου-ερευνητή, αποτυπώνεται η συνολική καταγραφή και τεκμηρίωση των καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων των 195 Ελλήνων και ελληνικής καταγωγής μουσουργών έντεχνης (λόγιας) μουσικής, που έζησαν σε ολόκληρη την περιφέρεια της βαλκανικής χερσονήσου, από τις αρχές του 17ου, έως και τον 20ό αι. Είναι καρπός πολυετούς, ενδελεχούς και κοπιώδους έρευνας της ερευνητικής ομάδας Κωνστάντζου-Ταμβάκου-Τρικούπη, που πραγματοποιήθηκε σε ολόκληρη τη βαλκανική χερσόνησο με τις σημερινές 10 κρατικές οντότητες. Ως γνωστόν το ελληνικό στοιχείο (ελληνόφωνο και βλαχόφωνο κυρίως) ήταν διάσπαρτο αλλά ισχυρό σε περισσότερες από 300 πόλεις και κοινότητες, από την Κροατία έως φυσικά τη δυτικά του Βοσπόρου Τουρκία με την Κωνσταντινούπολη. Με τη χρήση πολλών διαφανειών και επιλεγμένων οπτικών και ηχητικών παραδειγμάτων αλλά και με την παράθεση πληροφοριών καταδεικνύεται αυτή η ισχυρή μουσική και καλλιτεχνική παρουσία, ποσοτικά και ποιοτικά, της ομογένειας στις βαλκανικές χώρες. Παράλληλα, σε μικρή έκθεση στους χώρους του Τμήματος Μουσικών Σπουδών, θα παρουσιαστεί υλικό σχετικό με τη συνθετική δημιουργία Ελλήνων και ελληνικής καταγωγής μουσουργών των Βαλκανίων. Το υλικό που θα εκτεθεί προέρχεται κυρίως από τη συλλογή του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου. 
Την οργάνωση της Επιστημονικής Ημερίδας έχουν αναλάβει οι Σοφία Τσοπάνη, Γιώργος Σακαλλιέρος και Άρης Μπαζμαδέλης με τη στήριξη της Επιτροπής Ερευνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Αρχείου Ελλήνων Μουσουργών Θωμά Ταμβάκου.

Η σύνθεση "Marche Turque" για πιάνο (1895;) της ελληνικής καταγωγής συνθέτριας,
πιανίστριας και μουσικοπαιδαγωγού Μαρίας Κεφαλιάδη-Ταμπάν (1863-1932)
θα ερμηνευθεί στην επιστημονική ημερίδα για τη λόγια μουσική των Ελλήνων
και ελληνικής καταγωγής μουσουργών στα Βαλκάνια
ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ (Κραϊόβα, 1875-μ.1935)
Ένας από τους 195 Έλληνες μουσουργούς στα Βαλκάνια, άγνωστος στην Ελλάδα.
Το εξώφυλλο του Presto rumeno για πιάνο, αφιερωμένο στον Έλληνα συμπατριώτη
και φίλο του και γνωστό τενόρο της εποχής Δημήτριο Κουταβά.

Διαβάστε μια σημαντική συνέντευξη του Θωμά Ταμβάκου στην Τίνα Βαρουχάκη στο Μουσικό Διαδικτυακό Περιοδικό TAR
Δείτε μια ομιλία του Θωμά Ταμβάκου για τους Έλληνες μουσουργούς των Βαλκανίων, 17ος-20ος αι. στο blod.gr 

Δευτέρα 11 Φεβρουαρίου 2019

Ο ΘΕΟΤΟΚΟΜΠΑΙΧΤΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ

Ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων κ. Αμβρόσιος
σε τοιχογραφία στον πρόναο της Μονής του Μ. Σπηλαίου

Ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιος καταδικάστηκε σε μια ποινή με αναστολή, επειδή προσέβαλε τους ομοφυλόφιλους με λόγια άλογα που εκσφενδόνισε. 
Ποιος όμως θα τον καταδικάσει που εμπλέκει την Παναγία στο απίθανο σήριαλ της παραίτησής του και με αυτόν τον τρόπο - όπως ο ίδιος τον δημοσιοποίησε - εμπαίζει την Παναγία; 
π.α.α.

Το μεγάλο αφιέρωμα του Κέντρου Λόγου "Αληθώς" στον Ανδρέα Κάλβο


Μιαν εξαιρετική βραδιά ποίησης και μουσικής προσέφερε το Μορφωτικό Κέντρο Λόγου “Αληθώς” στο απαιτητικό κοινό της πνευματικής Ζακύνθου, το βράδυ της Κυριακής, 10ης Φεβρουαρίου 2019, εντός του Ναού της Παναγούλας Μπανάτου. 
Επρόκειτο για αφιέρωμα του Κέντρου στον εθνικό ποιητή μας ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΛΒΟ (1792-1869), τον “φιλόπατρι” Ποιητή των “Ωδών” και της “Λύρας”, ευκαιρίας δοθείσης από τη συμπλήρωση φέτος 150 χρόνων μετά τον θάνατό του. 
Ίσως είναι και η πρώτη μεγάλη εκδήλωση για τον Κάλβο στην Ελλάδα, τούτη την επετειακή χρονιά. 
Ο γενικός τίτλος της βραδιάς είχε ληφθεί από την εκφραστικό στίχο του Κάλβου: “και με φως και με θάνατον ακαταπαύστως”. 
Ο ευρύχωρος Ναός της Παναγούλας γέμισε από νωρίς, δεδομένου ότι η προσέλευση του κοινού ήταν αθρόα. Πάμπολλοι παρέμειναν όρθιοι, άλλοι ανέβηκαν στο υπερώο. Επικεφαλής ήταν οι Σεβ. Μητροπολίτες Δωδώνης κ. Χρυσόστομος, Ζακύνθου κ. Διονύσιος Δ΄, ο Καθηγούμενος της Μονής Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου Γέροντας Διονύσιος, αρκετοί άνθρωποι των τοπικών πολιτιστικών ιδρυμάτων, ποιητές, λογοτέχνες, μουσικοί και πολλοί άλλοι.

Ο εμπνευστής και υπεύθυνος του "Αληθώς" ποιητής π. Παναγιώτης Καποδίστριας,
ο οποίος έχει γράψει και δημοσιεύσει τα
"'Οφειλόμενα στό νυκτερινό μαθητή τοῦ Ὁμήρου 'Ανδρέα Κάλβο",
["Δελτίο τῆς 'Οργανωτικῆς 'Επιτροπῆς γιά τό ἔτος Κάλβου", Φλεβάρης 1992]

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης, ο Φιλόλογος κ. Γιώργος Φιορεντίνος ομίλησε, με πειστικότητα και γλαφυρότητα, με θέμα: “Ο ανεικόνιστος Ανδρέας Κάλβος, ανάμεσα στον Σολωμό και τον Φώσκολο”. Στην διάλεξή του ο κ. Φιορεντίνος αναφέρθηκε συνοπτικά στην περιπετειώδη ζωή του Κάλβου, στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα των ιστορικών και ανατρεπτικών καιρών του, στο πώς έφθασε να παράξει μια τόσο πρωτοποριακή ποιητική δημιουργία, η οποία κατέχει περίοπτη θέση τιμής στη Νεοελληνική Γραμματεία, κυρίως κατά τους σύγχρονους καιρούς.


Στο δεύτερο μέρος, δυο συνεργαζόμενα χορωδιακά σχήματα του νησιού, η Παιδική – Νεανική Χορωδία Ζακύνθου και η Χορωδία Εκπαιδευτικών Π.Ε. Ζακύνθου, απέδωσαν, με τρόπο υπέροχο, μελοποιημένα ποιήματα του τιμώμενου Ποιητή (από τους Μίκη Θεοδωράκη, Δημήτρη Λάγιο, Τιμόθεο Αρβανιτάκη και Αντώνη Κλάδη) κι ένα νεότερο στιχούργημα του σύγχρονου ποιητή Διονύση Σέρρα, που αφορά στον “Κάλβο της σιωπής”, δηλαδή την ιδιόρρυθμη και μοναχική ποιητική φυσιογνωμία του μεγάλου Ποιητή. Διηύθυνε ο Μουσικός κ. Αντώνης Κλάδης, ενώ στο πιάνο ήταν ο Δημήτρης Αναστόπουλος. 
Όλοι, ομιλητής και μουσικοί, καταχειροκροτήθηκαν από το συγκινημένο κοινό, ο δε Μητροπολίτης Δωδώνης, στην αποφώνησή του, συνεχάρη αφενός μεν τον υπεύθυνο του “Αληθώς”, π. Παναγιώτη Καποδίστρια, για τις πάντα προσεγμένες δράσεις του “Αληθώς”, όσο και τους συντελεστές της συγκεκριμένης βραδιάς προς τιμήν του Κάλβου. 
Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι, κατά την είσοδο και την έξοδο στον Ναό, επί του εμπρόσθιου τοίχου του, προβάλλονταν στίχοι από τα χειρόγραφα του Ποιητή και μάλιστα από τον “Φιλόπατρί” του. Ήταν ένα εμπνευσμένο light installation, το οποίο δημιούργησε ο Ιωάννης-Πορφύριος Καποδίστριας, συνεργαζόμενος με τους Κωνσταντίνο Β. Μάτσα και Ιωάννη Σπ. Κοντονή.

Κυριακή 10 Φεβρουαρίου 2019

ΓΙΑ ΤΑ ΣΗΜΕΡΙΝΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ


π.α. ανδριόπουλος
Με αφορμή τα σημερινά γενέθλια (10 Φεβρουαρίου 1935) του δασκάλου Θόδωρου Αντωνίου, ο οποίος αναχώρησε στ' άστρα πριν ενάμιση μήνα (26-12-2018), θυμόμαστε ένα αφιέρωμα της αλησμόνητης Ορχήστρας των Χρωμάτων, που ίδρυσε ο Μάνος Χατζιδάκις, στον Θόδωρο Αντωνίου, για τα 75χρονά του, που πραγματοποιήθηκε στις 27 Απριλίου 2010 στην αίθουσα Χρήστος Λαμπράκης του Μεγάρου Μουσικής, παρουσία του τότε Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια, φίλου και θαυμαστή του συνθέτη. 

Το πρόγραμμα είχε ως εξής:
Α' Μέρος
- Moto perpetuo για μεγάλη ορχήστρα (1995), Πρώτη παγκόσμια εκτέλεση
- Κοντσέρτο για πιάνο (1998), Σολίστ: Τάσος Πάππας
Β' Μέρος
ΝΕΝΙΚΗΚΑΜΕΝ
Καντάτα για βαρύτονο, μέτζο σοπράνο, αφηγητή, χορωδία και ορχήστρα σε ποίηση Τούλας Τόλια
Παραγγελία της Συμφωνικής Ορχήστρας της Ραδιοφωνίας και της πόλης του Μονάχου για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972
Τάσος Αποστόλου, βαρύτονος - Αγγελική Καθαρίου, μέτζο σοπράνο - Γιάννης Φέρτης, αφηγητής
Σε συνεργασία με τη Χορωδία της ΕΡΤ - Διδασκαλία και διεύθυνση Δημήτρης Μπουζάνης.
Συμμετείχε η Χορωδία Δωματίου του Δημοτικού Ωδείου Πατρών, διδασκαλία και διεύθυνση Αγαθάγγελος Γεωργακάτος.
Την Ορχήστρα των Χρωμάτων διηύθυνε ο Μίλτος Λογιάδης.

Ο Θόδωρος Αντωνίου είχε πει σε συνέντευξή του:
"Όταν Σπούδαζα στο Μόναχο, οι Γερμανοί έκαναν επένδυση στο νεαρό τότε Θόδωρο Αντωνίου και έγραψα το έργο «Νενικήκαμεν» κατά παραγγελία της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας και Χορωδίας του Μονάχου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972. Με κάλεσε ο Ραφαέλ Κούμπελικ και διηύθυνα το έργο με σολίστ τον Σπύρο Σακκά". 
Παραθέτουμε στη συνέχεια το κατατοπιστικό σημείωμα που έγραψε Κωνσταντίνος Λυγνός, στο πρόγραμμα της βραδιάς;
"Πρόκειται για μία σύγχρονη καντάτα για βαρύτονο, μέτζο σοπράνο, αφηγητή, χορωδία και μεγάλη ορχήστρα. Γράφτηκε μετά από παραγγελία της Συμφωνικής Ορχήστρας της Ραδιοφωνίας και της πόλης του Μονάχου και πρωτοπαίχτηκε τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1972.
«Πρόθεση μου δεν ήταν απλώς να εξαρθεί η νίκη των Αθηναίων κατά των Περσών στο Μαραθώνα», λέει ο Θόδωρος Αντωνίου, «αλλά να αποδώσω με έναν αφηρημένο τρόπο το σύμβολο του Ανθρώπου, ο οποίος αγωνίζεται για να φτάσει υψηλούς στόχους, καθώς επίσης και για να αρνηθεί την έννοια του Πολέμου, γενικά». «Η περιγραφή της μάχης και οι άλλες ιστορικές αναφορές δίνονται σαν σε όνειρο.»
Γραμμένο το 1971, μια εποχή που η πρωτοπορία είχε φτάσει πλέον στα πιο προχωρημένα της στάδια, το «Νενικήκαμεν» εκφράζει την αισθητική και τα επιτεύγματα της μουσικής τεχνικής και τέχνης, εκείνης της εποχής. Χρησιμοποιεί πολλές από τις – τότε – «σύγχρονες τεχνικές» όχι μόνο στα όργανα ή στην ενορχήστρωση αλλά και στη γραφή της παρτιτούρας, μερικές από τις οποίες είναι προσωπικές επινοήσεις του συνθέτη. Ενδιαφέρον θα έχει να ακούσουμε τί απ’ όλα αυτά λειτουργεί και σήμερα...
Το Πρώτο Μέρος ξεκινάει με τα κρουστά όργανα που παίζουν, «λεπτούς ήχους σαν παιδικά μουσικά όργανα, που δίνουν την εντύπωση ενός παραμυθιού». Η είσοδος της χορωδίας μας οδηγεί στο πεδίο της μάχης, που ξεσπά με μία τρομακτική είσοδο της ορχήστρας. Η μάχη περιγράφεται άλλοτε με χαρά, άλλοτε με ειρωνεία και άλλοτε με φρίκη από τον αφηγητή και τη χορωδία.
Το Δεύτερο Μέρος (για βαρύτονο, αφηγητή και ορχήστρα), βασίζεται σε στίχους του Πινδάρου από τους «Ύμνους στους Ολυμπιονίκες» και αποδίδεται στα Αρχαία Ελληνικά. Εδώ ο αφηγητής περιγράφει την αγωνιώδη πορεία του δρομέα, που ήδη αρχίζει να διερωτάται για τη χαρά, τη νίκη και τη σκοπιμότητα του πολέμου.
Το Τρίτο και τελευταίο μέρος μας επαναφέρει στην ατμόσφαιρα της μάχης. Εδώ πλέον συμμετέχουν όλοι: οι σολίστ, ο αφηγητής, η χορωδία και η ορχήστρα. Η μέτζο σοπράνο είναι η «Μητέρα». Με τα λόγια του συνθέτη: «η κάθε μητέρα που θρηνεί το παιδί της». Για προφανείς λόγους κατανόησης του νοήματος, το μέρος της αποδίδεται σε σύγχρονα Ελληνικά, ενώ ο αφηγητής και η χορωδία, κατά το μεγαλύτερο μέρος, έχουν Αρχαία Ελληνικά από κείμενα του Ηροδότου, του Θουκυδίδη και του Πινδάρου.
Το έργο κλείνει με ένα αποκορύφωμα αγωνίας και φρίκης απ’ όπου ξεσπάει με τη λέξη «Νενικήκαμεν», που όμως είναι πλέον διαλυμένη και παραμορφωμένη."

Περισσότερα και για τα άλλα έργα της βραδιάς διαβάστε εδώ.

Νομίζω ότι η Ορχήστρα των Χρωμάτων, σολίστ και χορωδίες ανταποκρίθηκαν στα απαιτητικά έργα του συνθέτη. Ειδικά στο Νενικήκαμεν η μεγάλη χορωδία της ΕΡΤ, ενισχυμένη απ' αυτήν του Δημοτικού Ωδείου Πάτρας, ανέδειξε την ιδιαίτατη γραφή του Θ. Αντωνίου, πολύπλοκη μα γοητευτική, που αντικατοπτρίζει με ενάργεια τις τάσεις της εποχής που γράφτηκε το έργο.

Στις φωτό της Ιδιωτικής Οδού:
- Οι συντελεστές του Νενικήκαμεν επί σκηνής.
- Ο συνθέτης και δάσκαλος Θόδωρος Αντωνίου.
- Ο Θ. Αντωνίου με την επί σειρά ετών συνεργάτη του μέτζο σοπράνο Μαργαρίτα Συγγενιώτου.

Σάββατο 9 Φεβρουαρίου 2019

ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΛΟΓΑΡΑ ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΓΕΝΕΘΛΙΟΙΣ ΤΟΥ


π.α. ανδριόπουλος
«Αφού τόλμησες να τα βάλεις με αυτούς, μπράβο σου», είχε πει η Ρέα Γαλανάκη στον Κώστα Λογαρά, πριν κάμποσα χρόνια, κατά την παρουσίαση του βιβλίου του «Πολύ Πριν Λίγο Μετά»  (εκδόσεις Το Δόντι), το οποίο περιλαμβάνει 70 επιφυλλίδες του δημοσιευμένες στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο.
Σήμερα, που ο Κώστας Λογαράς έχει γενέθλια, η Ιδιωτική Οδός τον πολυχρονίζει για την μάχαιρα του πνεύματός του, για την δίστομο, ως ρομφαία, γλώσσα του, για την ποιητικότητά του, που διαποτίζει ολόκληρο το λογοτεχνικό του έργο, μα πάνω απ' όλα για την αληθινά ερωτική ματιά του στη ζωή.
Αδέσμευτος, καίριος, σημερινός, χωρίς ιδεολογικές παρωπίδες στον τρόπο της γραφής ή στην διατύπωση των σκέψεών του.
Και πάντα εκεί, να μας υπενθυμίζει τα "Σπίτια της μνήμης, σπίτια της σιωπής", τα "Σάββατα δίχως μύθο", τις "Λοξές ματιές στον έρωτα", την Πάτρα των αγγέλων, που θα 'λεγε κι ο Διονύσης Καρατζάς, τον θρύλο της Πατρινέλλας, στα όρια μιας θείας τρέλας, τον λόγο ως άρτο ζωής. 
Η αλήθεια του Κώστα Λογαρά θα εκπέμπεται από το έργο του, ανεπηρέαστη από σχήματα και συμβατικότητες, εις πολλά έτη! 
Διαβάστε όλες τις αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για τον Κώστα Λογαρά εδώ κι εδώ

Παρασκευή 8 Φεβρουαρίου 2019

ΜΙΑ ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗ ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ


π.α. ανδριόπουλος 
Ο Νίκος Μπακουνάκης το εαρινό εξάμηνο της ακαδημαϊκής χρονιάς 2016-2017 πραγματοποίησε ένα ταξίδι στη Νέα Υόρκη. Πήγε ως fellow του Προγράμματος Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Columbia για να δουλέψει στα αρχεία του συγγραφέα Στίβεν Κρέιν, που είχε βρεθεί στην Ελλάδα ως πολεμικός ανταποκριτής στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. 
Το ταξίδι εκείνο ανθεί και φέρει κι άλλο… 
Πρώτα μας έδωσε το βιβλίο του Ταξίδι στη Νέα Υόρκη (εκδόσεις Πόλις, 2017), ένα οδοιπορικό στη μυθική πόλη, που για τον συγγραφέα είναι μια «ποιητική πόλη». Όπως σημειώνει, «ακόμα και ο κυνισμός της, που για μερικούς είναι μια πλευρά του επαγγελματισμού της, έχει τρυφερότητα».
Χθες, Πέμπτη 7 Φεβρουαρίου 2019, στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ο κύκλος εκδηλώσεων «Λόγος» συνεχίστηκε με την διάλεξη του Νίκου Μπακουνάκη, η οποία είχε ως θέμα «Ένας Αμερικανός συγγραφέας στην πεδιάδα της Θεσσαλίας: Ο Στίβεν Κρέιν στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 και πώς ένας πόλεμος γίνεται για πρώτη φορά «μιντιακό φαινόμενο». 
Ο Νίκος Μπακουνάκης μας παρουσίασε συνοπτικά και συναρπαστικά τον καρπό της έρευνάς του για τον Αμερικανό συγγραφέα Στίβεν Κρέιν (1871-1900) και μας φανέρωσε τον - μόλις ενός μηνός - Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, ως ένα φαινόμενο της «μαζικής κουλτούρας» στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. 
Ο Στίβεν Κρέιν κάλυψε τον ατυχή πόλεμο του 1897 ως πολεμικός ανταποκριτής για λογαριασμό μεγάλων αμερικανικών εφημερίδων. Ο Κρέιν έδρασε στο θεσσαλικό μέτωπο ως διασημότητα και καρπός αυτής της εμπειρίας του είναι μια σειρά μεγάλων ρεπορτάζ, άγνωστων στην Ελλάδα, καθώς και μυθοπλαστικά έργα εμπνευσμένα άμεσα από τον πόλεμο. Χάρη στον Κρέιν, αλλά και στις νέες τεχνολογίες της εποχής, κυρίως τον κινηματογράφο, αυτός ο πόλεμος που οι Έλληνες θέλουμε να ξεχνάμε έγινε δημοφιλής παγκοσμίως! 


Στη διάλεξη του ο Νίκος Μπακουνάκης μας παρουσίασε τον μηχανισμό μιας έρευνας που ανασυγκροτεί τα γεγονότα και συνθέτει τη μεγάλη ιστορία με τις μικροϊστορίες, με κέντρο τα αρχεία Στίβεν Κρέιν - είκοσι ένα μεγάλα κουτιά - στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης και στο Πανεπιστήμιο των Συρακουσών (Πολιτεία της Νέας Υόρκης). 
Η έρευνα αποκάλυψε στον Νίκο Μπακουνάκη και δύο πολύ γοητευτικές ιστορίες, τις οποίες μας αφηγήθηκε με χιούμορ και δείχνοντάς μας τα σχετικά φωτογραφικά τεκμήρια. Η μία έχει ως ήρωα ένα κουτάβι, τον Βελεστίνο, που ονομάστηκε έτσι επειδή ο Κρέιν το βρήκε στο πεδίο της ομώνυμης μάχης. Η άλλη έχει σχέση με τους δίδυμους αδελφούς Πτολεμαίους, τον Αντώνιο και τον Κωνσταντίνο, πρόσφυγες από τη Θεσσαλία, που ο Κρέιν τους πήρε μαζί του, στην Αγγλία, σαν υπηρέτες… 
Ο Νίκος Μπακουνάκης ήταν για άλλη μια φορά αποκαλυπτικός, ουσιαστικός, φυσικός – χωρίς ίχνος επιτήδευσης – και μας φανέρωσε έναν μαγικό κόσμο μιας άλλης εποχής, με την Ελλάδα στο επίκεντρο! 
Μετά την διάλεξη ακολούθησε ενδιαφέρουσα συζήτηση, την οποία συντόνισε ο ακατάβλητος Σταύρος Ζουμπουλάκης, ο γνωστός συγγραφέας, πρόεδρος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.


Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΙΣ ΑΠΡΕΠΕΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΑΡΙΣΑΪΣΜΟ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ


ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΒΑΝΙΑΣ 
Ιερά Αρχιεπισκοπή Τιράνων 
ΠΑΡΑΔΟΞΕΣ «ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΕΣ» ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ 
Η πρωτάκουστη πρωτοτυπία στα εκκλησιαστικά χρονικά, ένα Γραφείο μιας Ιεράς Μητροπόλεως της Ελλάδος να επιτίθεται προσβλητικά σε Προκαθήμενο μιας γειτονικής Αυτοκεφάλου Εκκλησίας, γεγονός που αντιβαίνει σε κάθε εκκλησιαστική δεοντολογία, συνεχίστηκε. Οι ανώνυμοι συντάκτες του δευτέρου δημοσιεύματος (28.1.2019) έσπευσαν να δικαιολογήσουν την απρέπειά τους, ότι δεν πρόκειται για υβριστικό δημοσίευμα αλλά για «κριτική». 
Προφανώς δεν είναι απλή «κριτική» η καταληκτική φράση, με την οποία τελείωσε θριαμβευτικά το πρώτο τους κείμενο: «Ας μην αναλώνονται (δηλαδή μεταξύ πληθώρας Ορθοδόξων Πατριαρχών, Αρχιεπισκόπων, Επισκόπων κλπ. και ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας) στους ατελέσφορους και επιζήμιους Διαθρησκειακούς Διαλόγους, γενόμενοι εκόντες άκοντες, όργανα των σκοτεινών δυνάμεων για την προώθηση της δαιμονικής πανθρησκείας». 
Αποτελούν απαράδεκτη ύβρη οι λέξεις αυτές, όταν μάλιστα εκτοξεύονται όχι ατομικά από κληρικούς ή θεολόγους, αλλά από ένα θεσμοθετημένο Γραφείο Ιεράς Μητροπόλεως. Και μάλιστα όταν απευθύνονται σε αξιοσέβαστο Ορθόδοξο Προκαθήμενο με πανθομολογούμενο ιεραποστολικό, ποιμαντικό, κοινωνικό έργο, Πανεπιστημιακό Καθηγητή δεκάδων Ελλήνων Μητροπολιτών, τον αναθεμελιωτή της Ορθοδόξου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας της Αλβανίας, προσωπικότητα, κατά την φράση του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Πειραιώς κ. Σεραφείμ, «κλεΐζουσα τήν Ὀρθόδοξον Καθολικήν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν». Υπάρχει βαρύτερη βλασφημία από αυτή, η οποία μάλιστα προεκτείνεται εμμέσως και σε όλους εμάς τους Ορθοδόξους της Αλβανίας; Στο δεύτερο εκτενές κείμενο των ένδεκα σελίδων (28.1.2019) δεν βρέθηκε μία λέξη συγγνώμης για τις προσβλητικές τους εκφράσεις. 
Επικαλέστηκαν τη δικαιολογία: «…αποτελεί…. σύνηθες δυστυχώς φαινόμενο … πολλοί Προκαθήμενοι Ορθοδόξων Εκκλησιών και Πατριάρχες να θέτουν εαυτούς υπεράνω πάσης κριτικής…. Θέλουν όμως να λησμονούν ότι στην Αγία Ορθοδοξία μας, …. ο πιστός λαός του Θεού έχει λόγο, και μάλιστα ουσιαστικό, σε θέματα πίστεως…». Ποιον όμως ακριβώς «πιστό λαό του Θεού» εκπροσωπούν οι γνωστοί άγνωστοι «εκκλησιαστικοί αντιεξουσιαστές»; Με ποια διαδικασία εξουσιοδοτήθηκαν; Ποιοί και πώς τους ανέθεσαν την αποστολή να κρίνουν και να κατακρίνουν τους πάντες; Δεν έχει θεσπιστεί από την Ορθόδοξη Παράδοση ένα μητροπολιτικό «Γραφείο» να αυτοαναγορεύεται πανορθόδοξη «Εισαγγελία» και «κριτής της Οικουμένης». Ακόμη, να ενεργεί ως εικονικό λαϊκό δικαστήριο, να εγκαλεί και να καταδικάζει εκείνους, οι οποίοι δεν συμφωνούν με τις δικές τους θεωρίες. Αυτό το κακέκτυπο παπικής Ιεράς Εξετάσεως, που επιχειρεί να τρομοκρατεί σεβάσμιους λειτουργούς της Ορθοδοξίας είναι απαράδεκτο για τις Ορθόδοξες Αυτοκέφαλες Εκκλησίες. 
Η προσβλητική επίθεση κατά του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας άρχισε (10.12.2018) ως κεραυνός εν αιθρίᾳ χωρίς κανένα λόγο, δεδομένου ότι ο Αρχιεπίσκοπός μας ουδέποτε έγραψε το παραμικρό εναντίον τους. Διέστρεψαν τον τίτλο μιας ομιλίας του κατά την τιμητική τελετή απονομής της ανωτάτης διακρίσεως του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή» (4.11.2018). Παραποίησαν τις δυο λέξεις του τίτλου της ομιλίας: «θρησκευτικός πλουραλισμός». Απέδωσαν στον όρο δική τους αυθαίρετη σημασία, άσχετη με το νόημά του. Στην προηγούμενη απάντησή μας (15.1.2019) αποσαφηνίσαμε ότι οι λέξεις «θρησκευτικός πλουραλισμός» αναφέρονται στην ποικιλία των θρησκευτικών πεποιθήσεων στον κόσμο, στην πολλαπλότητα των θρησκευτικών απόψεων των διαφόρων πολιτισμών και όχι σε κάποιο «σκοτεινό κίνημα». Η εμμονή να καταφέρονται εναντίον κάθε θρησκεύματος οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το «Γραφείο» αυτό δεν είναι απλώς «επί των αιρέσεων και των παραθρησκειών» αλλά και κατά πασών των θρησκειών της οικουμένης. 
Με τον ίδιο χαρακτηριστικό δόλιο τρόπο οι συντάκτες του «Γραφείου» επιχείρησαν να αλλοιώσουν την έννοια του δευτέρου σκέλους του τίτλου της ομιλίας του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου: «ειρηνική συνύπαρξη». Έσπευσαν να τον συμβουλεύσουν: «Ας μην ελπίζουν ο ίδιος και οι όμοια φρονούντες, ότι μπορούν να εδραιώσουν ειρήνη και συναδέλφωση στη γη χωρίς τον Μέγα Ειρηνοποιό, την Ένσαρκη Ειρήνη, το Χριστό, διότι, μόνο Αυτός και κανένας άλλος είναι «η ειρήνη ημών, ο ποιήσας τα αμφότερα εν και το μεσότοιχον του φραγμού λύσας,….». Όμως ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος κατά τη μακροχρόνια ζωή και διακονία του δεν έπαυσε ποτέ να αναφέρεται στην ειρήνη που δίνει ο Χριστός, στα κηρύγματα, τις εισηγήσεις, τις συνεντεύξεις, τις δηλώσεις, στα κείμενά του. Ήδη στην πρώτη μας απάντηση η παραπομπή που δώσαμε δεν ήταν «σε άγνωστο άρθρο που από μόνη της δεν λέει τίποτα», όπως ισχυρίζονται, αλλά στο συγκεκριμένο βιβλίο «Συνύπαρξη», του γνωστού εκδοτικού οίκου των Αθηνών, «Αρμός», το οποίο έχει επανειλημμένως εκδοθεί. Προσθέτουμε σήμερα ότι επρόκειτο για Διάλεξη κατά την αναγόρευσή του ως επιτίμου διδάκτορος Φιλοσοφίας από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης (18.2.2002). Τις θέσεις αυτές έχει συχνά αναπτύξει σε κείμενά του στα Ελληνικά και σε άλλες γλώσσες. Ενδεικτικά προσθέτουμε το άρθρο «Χριστιανικές αρχές της ειρηνικής συνυπάρξεως», Ἀντίδωρον τῷ Μητροπολίτῃ Μεσσηνίας Χρυσοστόμῳ Θέμελῃ, Καλαμάτα 2006. 
Επειδή το θέμα της κατά Χριστόν ειρήνης έχει θεμελιώδη σημασία και δεν προσφέρεται για απρεπείς υπαινιγμούς, επιβάλλεται να παραθέσουμε ορισμένες χαρακτηριστικές παραγράφους από το βιβλίο «Συνύπαρξη» 4η εκδ. Αθήνα, 2016, (σελ. 26-30): 
«1. Η ειρήνη, δώρο Θεού. Η υπέρτατη Πραγματικότητα, ο «όντως Ὤν», ο δημιουργός και προνοητής του σύμπαντος, αποκαλύπτεται μέσα από τα βιβλικά κείμενα ως «Θεός εἰρήνης». Η ειρήνη δεν είναι κάτι πού μπορεί να κατακτήσει ο άνθρωπος μόνος του, με δικές του αποφάσεις και ενέργειες. Παραμένει τελικά δώρο του. Ένα δώρο όμως πού για να δοθεί απαιτείται η ανάλογη στάση του ανθρώπου… 
2. Ο Χριστός, ἡ εἰρήνη ἡμῶν. Η αποφασιστική φάση στη θεία αποκάλυψη έρχεται, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, με τη σάρκωση του Λόγου του Θεού, του Ιησού Χριστού. Στο πρόσωπό Του πραγματοποιείται η προφητεία του Ησαΐα για τον «ἄρχοντα εἰρήνης» (9:6) και τον «πάσχοντα δοῦλο» (53:5). Πιστός στην παλαιοδιαθηκική παράδοση, που έβλεπε την παρουσία του Θεού ανάμεσα στον λαό Του ως το ύψιστο αγαθό της ειρήνης (Λευιτ. 26:12˙ Ίεζ. 37:26), ο ευαγγελιστής Ιωάννης θεωρεί την παρουσία του Ιησού ως την πηγή της ειρήνης: «Εἰρήνην άφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τήν έμήν δίδωμι ὑμῖν» (Ιω. 14:27), βεβαιώνει ό Χριστός τούς μαθητές Του πριν από το Πάθος Του και μετά την Ανάστασή Του τούς προσφέρει μια νέας ποιότητος ειρήνη: «Εἰρήνη ύμῖν... Λάβετε Πνεύμα Ἅγιον...» (20:19-23). Μια ειρήνη πού στηρίζεται στη νίκη Του επάνω στον θάνατο. Λαμβάνοντας το Ἅγιο Πνεύμα αποκτούν μια νέα εξουσία για την υπέρβαση της αμαρτίας, που αδιάκοπα υπονομεύει την ειρήνη μέσα στη ζωή της ανθρωπότητος. 
Ο Απόστολος Παύλος στις επιστολές του συνδέει σταθερά χάρη και ειρήνη, δηλώνοντας έτσι την προέλευση της τελευταίας και τον άμεσο δεσμό της με τη σωτηρία. Ο Χριστός είναι «ή εἰρήνη ἡμῶν» (Έφ. 2:14˙ πρβλ. Κολ. 1:18-20). Έτσι, ο Χριστός υψώνεται ως ο αιώνιος πρωταγωνιστής της καταλλαγής και της ειρήνης στις προσωπικές, στις τοπικές και στις παγκόσμιες διαστάσεις. Η σταθερή λοιπόν έμπνευση των χριστιανών για την καταπολέμηση της βίας, για τη συμφιλίωση και την ειρήνη, πηγάζει αδιάκοπα, όχι απλώς από τη συλλογιστική αναφορά στον ιστορικό Ιησού, αλλά από την υπαρξιακή, προσωπική σχέση με τον συνεχώς παρόντα Κύριο, πού είναι «χθές καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς τούς αἰῶνας» (Έβρ. 13:8). Και η Εκκλησία το σώμα τού Χριστού στον κόσμο ακατάπαυστα δέεται: «ύπέρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης», «ύπέρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου». 
3. Συμμέτοχοι στο ειρηνοποιό έργο του Θεού. Όσο περισσότερο χωρίζεται ο άνθρωπος από τον Θεό, τόσο απομακρύνεται από την ειρήνη. Και αντιστρόφως, όσο απομακρύνεται από την ειρήνη, τόσο χωρίζεται από τον Θεό. Αυτή η συναίσθηση του αδιάρρηκτου δεσμού Θεού και ειρήνης δεν οδηγεί τον πιστό σέ μια παθητική αναμονή των θείων επεμβάσεων για την επικράτηση της ειρήνης στη γη. Αντίθετα, παρακινεί σε μια ολόψυχη προσπάθεια συμμετοχής στο ειρηνοποιό έργο τού Θεού. Όσοι έχουν ευλογηθεί με την εσωτερική ειρήνη έχουν την ευθύνη να γίνουν ειρηνοποιοί και να συμφιλιώνουν αυτούς πού βρίσκονται σέ εχθρότητες. Χαρακτηριστικά ο Μ. Βασίλειος επισημαίνει: «Ού δύναμαι πεῖσαι ἑαυτόν ὅτι ἄνευ... τοῦ... εἰρηνεύειν πρός πάντας δύναμαι ἄξιος κληθῆναι δοῦλος Ἰησοῦ Χριστοῦ» (PG 32, 737Β) («Δεν μπορώ να πείσω τον εαυτό μου ότι, χωρίς να ειρηνεύω με όλους, είμαι άξιος να καλούμαι δούλος Ιησού Χριστού»). 
Ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος αναλύει στη συνέχεια και τα εξής σημεία: 
4. Σχέση ειρήνης και δικαιοσύνης…. 
5. Προτεραιότητα στην εσωτερική ειρήνη. Η βιβλική διδασκαλία επιμένει ότι η ειρήνη πρέπει να αρχίζει από μέσα μας: «Εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς» (A’ Θεσ. 5:13). «Ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσει τάς καρδίας ὑμῶν καί τά νοήματα ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Φιλ. 4:7). «Εἰρηνεύετε˙ καί ὁ Θεός τῆς άγάπης καί τῆς εἰρήνης ἔσται μεθ’ ὑμῶν» (Β' Κορ. 13:11). Ακόμα και όταν ζούμε σέ περιβάλλοντα πού αντιτίθενται στην ειρήνη. Όσον εξαρτάται από εμάς, οφείλουμε να διατηρούμε σχέσεις ειρηνικές προς όλες τις κατευθύνσεις, «εί δυνατόν, τό ἐξ ὑμῶν μετά πάντων ἀνθρώπων είρηνεύοντες» (Ρωμ. 12:18). Η εσωτερική ειρήνη ακτινοβολεί ως σεβασμός στην αξιοπρέπεια του κάθε ανθρώπινου προσώπου ως δημιουργήματος του Θεού, ανεξαρτήτως του τί πιστεύει ή αν πιστεύει. 
6. Η αγάπη θεμέλιο της ειρηνικής συνυπάρξεως. Η χριστιανική εμπειρία κυρίως επιμένει ότι το ουσιαστικά αντίθετο της ειρήνης δεν είναι ο πόλεμος, αλλά ο εγωισμός, ο ατομικός, ο συλλογικός εγωκεντρισμός, πού επιδιώκει το δικό του συμφέρον το προσωπικό, το κοινοτικό, το θρησκευτικό. Και που οδηγεί στην υποτίμηση των άλλων, στην περιφρόνηση του διαφορετικού, αλλά και σε μια εσωτερική αναταραχή. Το μόνο αποτελεσματικό αντίδοτο στον εγωισμό είναι η αγάπη. Έτσι, η χριστιανική πίστη και εμπειρία προσφέρουν όραμα και πνευματική δύναμη για τη συνεχή υπέρβαση της αιτίας των συγκρούσεων, για την εξουδετέρωση του εγωισμού. Όσοι θέλουν να ανήκουν στην Εκκλησία του Χριστού, να ακολουθούν «τοῖς ἴχνεσιν αὐτοῦ», οφείλουν να είναι παράγοντες ειρήνης. «Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοί υἱοί Θεοῦ κληθήσονται» (Ματθ. 5:9). «Οὐδέν εἰρήνης ἴσον», συμπεραίνει ο άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος (PG 53, 335)…». 
Δεν θα παρασυρθούμε σε αναίρεση του παραπλανητικού τους κειμένου. Οι «εκκλησιαστικοί αντιεξουσιαστές» δεν ενδιαφέρονται για σοβαρό αντικειμενικό διάλογο προς αναζήτηση της αλήθειας. Απλώς επιδιώκουν να εκμεταλλεύονται ευκαιρίες, για να προβάλουν τις γνωστές ακραίες πεποιθήσεις τους ότι: «πληθώρα Ορθοδόξων Πατριαρχών, Αρχιεπισκόπων, Επισκόπων, κληρικών, μοναχών και λαϊκών κινούνται προς αυτή την αρνητική κατεύθυνση». Όταν αποκαλύφθηκε με την απάντησή μας (16.01.2019) ότι διέστρεψαν τη σημασία του όρου «θρησκευτικός πλουραλισμός και παραποίησαν τα αναφερόμενα στην «ειρηνική συνύπαρξη» στην υφήλιο, κατέφυγαν στη γνωστή σοφιστική τους μέθοδο «μετάβαση σε άλλο γένος», δηλαδή γλίστρησαν σε άλλο θέμα: «δεν γνωρίζουμε ποια ήταν η μαρτυρία που έδωσε ο Μακαριώτατος (διάκονος τότε) στην εν λόγω συνέλευση του ΠΣΕ. Εκείνο όμως που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι η μαρτυρία……» και παραθέτουν διάφορες άλλες απόψεις κατά του ΠΣΕ και του Οικουμενισμού. Σημειώνουμε ότι η λέξη «Οικουμενισμός» δεν υπήρχε στο άρθρο του Αρχιεπισκόπου με αφορμή του οποίου άρχισαν την προσβλητική τους επίθεση. Θα ήταν απαραίτητες αντίστοιχα πολλές σελίδες, για να φανερωθούν οι ανακρίβειες και οι υπερβολές τους. Οι εκκλησιαστικοί αντιεξουσιαστές επιδιώκουν να επιβάλλουν τις κατασκευασμένες θεωρίες τους επαναλαμβάνοντάς αυτές επίμονα και μονότονα. Όμως τις θεολογικές γνώμες, θεωρίες και ερμηνείες τους η συντριπτική πλειοψηφία των κατά τόπους Ορθοδόξων Εκκλησιών δεν τις έχει υιοθετήσει. 
Ως δήθεν εξουσίαν έχοντες, αναμασούν τις θέσεις τους εναντίον όσων διαφωνούν με τις απόψεις τους, επιδιώκουν να αμαυρώνουν την εικόνα και το έργο τους, δηλητηριάζοντας μερίδα του Ορθόδοξου πληρώματος. Και το χειρότερο, ταυτίζουν τον εαυτό τους με περιπτώσεις αγίων μορφών στη ζωή της Εκκλησίας μας, που αντιτάχθηκαν ακόμη και σε Ιεράρχες και Συνόδους. Τώρα επιχειρούν να εκτοξεύσουν από την άνεση ενός «Γραφείου» τους «κατακριτικούς» πυραύλους τους και στη γειτονική μαρτυρική Αλβανία. Εδώ όπου η Ορθόδοξη Εκκλησία προσπαθεί να αναπτυχθεί μέσα σε μια πολυθρησκευτική κοινωνία και να συμβάλει στην ειρηνική συνύπαρξη των κατοίκων της χώρας. Σε αυτή την άδικη επίθεση αντιδρούμε. 
Θα περίμεναν ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Αλβανίας να κηρύξει πόλεμο κατά των άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων; Όταν προσευχόμαστε στην Θεία Λειτουργία «ὑπέρ εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου», γνωρίζουμε ότι ο κόσμος αυτός δεν αποτελείται μόνο από Ορθοδόξους Χριστιανούς. Προτιμούμε αυτό που λέει η αποστολική παρότρυνση: «εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες.» (Ρωμ. 12:18). Αυτό συμμερίζεται η κοινή λογική και με αυτό συμβάλλουμε στην ειρηνική συνύπαρξη στη χώρα μας. 
Το εν λόγω «Γραφείο», προκειμένου να εκδώσει «πιστοποιητικό Ορθοδόξου φρονήματος» για τον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας, του ζητεί αντιαιρετικούς «λόγους, εγκυκλίους προς το ποίμνιο, ημερίδες, συνέδρια, ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές». Δηλαδή, θα ήθελαν ο Αρχιεπίσκοπός μας να κυκλοφορεί εγκυκλίους εναντίον όλων των άλλων θρησκευτικών κοινοτήτων, που αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία των κατοίκων της χώρας μας (Σουνιτών Μουσουλμάνων, Μπεκτασί, Ρωμαιοκαθολικών, Προτεσταντών, Αγνωστικιστών); Αλλοίμονο και τρις αλλοίμονο, αν κάποιος Αρχιεπίσκοπός μας υιοθετούσε μια τέτοια μικρονοϊκή ολέθρια ποιμαντική τακτική, που θα δυναμίτιζε την ειρηνική συνύπαρξη στην περιοχή. 
Η Ορθόδοξος Αυτοκέφαλος Εκκλησία της Αλβανίας έχει την υπεύθυνη Ιερά Σύνοδό της, την Κληρικολαϊκή Συνέλευση και τα άλλα υπεύθυνα όργανά της, τα οποία κρίνουν, αποφασίζουν σε ποιους διεθνείς Οργανισμούς, Συνελεύσεις, Συμβούλια, Επιτροπές, γενικώς συναντήσεις με μη Ορθοδόξους, λαμβάνουν μέρος τα μέλη της (όπως η συνάντηση που διάλεξαν να προβάλουν με βίντεο) και δεν δέχεται υποδείξεις και προσβολές από αναρμόδια Γραφεία ξένων Μητροπόλεων. Γενικά δεν χρειάζεται συμβουλές από φανατικούς εκκλησιαστικούς εξτρεμιστές˙ και μάλιστα άλλων χωρών. 
Ο δικός μας Αρχιεπίσκοπος επί τρεις σχεδόν δεκαετίες στην Αλβανία, ζει λιτά συμμεριζόμενος στερήσεις, κινδύνους, πολλαπλές δυσκολίες. Κηρύσσει το Ευαγγέλιο του Σταυρού και της Αναστάσεως, της ειρήνης και της ελπίδας, κατηχεί, λειτουργεί, χειροτονεί, παρηγορεί, φροντίζει για τη θεραπεία των ασθενών, των ορφανών, των ἐν ἀνάγκῃ ευρισκομένων. Έτσι έχει κερδίσει τον σεβασμό της πλειοψηφίας του λαού μας. Ο Θεός του χάρισε αντοχή για να υπομένει τις επανειλημμένες άδικες επιθέσεις των αλβανικών εθνικιστικών κύκλων και ασφαλώς δεν πρόκειται να λυγίσει με τις συκοφαντίες, που εξυφαίνονται από ακραίους ελληνικούς κύκλους. 
Την απρεπή εμπάθεια των συντακτών του «Γραφείου» δείχνει ο δόλιος υπαινιγμός, με τον οποίο προσπαθούν να διαστρέψουν τα πιο φανερά πράγματα. Σχολιάζοντας όσα δημοσιεύσαμε για το πασίγνωστο ποιμαντικό του έργο, γράφουν: «τί ωφελεί το όποιο «ιεραποστολικό, εκπαιδευτικό, εκδοτικό…» έργο, εάν αδιαφορήσει για το σπουδαιότερο, την καταπολέμηση της αιρέσεως και την προφύλαξη του ποιμνίου του από την αίρεση; Τί ωφελεί να κτίζουμε ναούς καθ’ ον χρόνον γκρεμίζονται ψυχές, που αξίζουν περισσότερο από όλο τον κόσμο;». Πώς συμπέραναν ότι ο Ποιμενάρχης μας δεν ενδιαφέρεται για τις ψυχές των ανθρώπων; Όπου κι αν διακόνησε, - στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Αφρική, σε όποια χώρα πέρασε, τελικά στην Αλβανία - αγωνίστηκε κυρίως για τις ανθρώπινες ψυχές˙ για να οδηγηθούν στον Χριστό, να γίνουν συνειδητά μέλη της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Ένα 14λεπτο βίντεο με λόγους, κηρύγματα και μηνύματα του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου εδώ στην Αλβανία είναι αρκετά εύγλωττο. 
Μόλις πριν τρεις ημέρες ένας επώνυμος αυτή τη φορά, πρωτοπρεσβύτερος της Μητροπόλεως Πειραιώς ξεπέρασε σε υβριστικό μένος τους συντάκτες του «Γραφείου». Παραβλέποντας ότι εμείς οι Ορθόδοξοι στην Αλβανία ζούμε σε πολυθρησκευτική κοινωνία με πληθυσμό άνω των 80% διαφορετικών θρησκευτικών πεποιθήσεων, κατηγορεί τον Αρχιεπίσκοπό μας με επιπολαιότητα και θρασύτητα οτι: «Διοργανώνει συμπόσια μέ ἐκτός Ἐκκλησίας ἀλλοθρήσκους, προκειμένου νά καλλιεργήσει τήν ἀρχή τῆς ‘εἰρηνικῆς συνυπάρξεως τῶν θρησκειῶν’ καί τήν διαθρησκειακή ψευδοενότητα ὡς φυσικό καί ἑπόμενο ἀποτέλεσμα τῆς παγκοσμιοποίησης τῶν θρησκειῶν. Συμμετέχει, ὡς διαθρησκειακός συγκρητιστής, σέ πλεῖστα ὅσα παγκόσμια διαχριστιανικά καί διαθρησκειακά forum, διαμηνύοντας τήν ψευδοένωση τῶν πάντων στό ὄνομα πάντα τῆς ἀγαπολογίας, πού εἶναι ὅμως ψευδοαγάπη, διότι ἀπουσιάζει ἡ Ἀλήθεια, πού εἶναι ὁ Χριστός».(π. Άγγελος Αγγελακόπουλος, 4.2.2019). 
Το αλαζονικό ύφος του κληρικού αυτού είναι ανατριχιαστικό. Ακολουθεί την ηδονιστική τάση των αντιεξουσιαστών να κατασκευάζουν όρους με αρνητικές συναρτήσεις (π.χ. αγαπολογία, οικουμενιστές) και να τις εκτοξεύουν σαν βόμβες μολότοφ εναντίον όσων διαφωνούν μαζί τους και τους στοχοποιούν. Στη μακροχρόνια διακονία του ο Αρχιεπίσκοπός μας δεν παύει να τονίζει την ἐν Χριστῷ αγάπη, τὴν ὑπερβάλλουσαν τῆς γνώσεως ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ (Εφεσ. 3: 19). Σταθερά τον ακούμε να επαναλαμβάνει τα προσφιλή του χωρία : «Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐν τῷ Θεῷ μένει καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ» (Α’Ιω. 4:16) και «οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾿ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» (Ιω. 3:16). Την ακλόνητη αυτή πεποίθηση του Αρχιεπισκόπου, ο π. Άγγελος την ειρωνεύεται αποκαλώντας την υποτιμητικά «αγαπολογία». Ενοχλείται από την ευρύτατη εκτίμηση και τον σεβασμό των Χριστιανών ανά την υφήλιο για τον Αρχιεπίσκοπό μας και εκσφενδονίζει δηλητήριο για να τον πλήξει. 
Την εποχή που ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας μας αγωνιζόταν μέσα σε φοβερές συνθήκες για να ανασυγκροτήσει σε έδαφος ολισθηρό την Ορθόδοξο Αυτοκέφαλο Εκκλησία της Αλβανίας, οι εκκλησιαστικοί αντιεξουσιαστές όχι μόνο δεν προσέφεραν «ποτήριον ὕδατος ζῶντος», αλλά αποδελτίωναν αποσπασματικές φράσεις από τις χιλιάδες σελίδες βιβλίων, συνεντεύξεων και μηνυμάτων του και κατά την πρακτική των μυστικών υπηρεσιών τον «φακέλωναν», ώστε εν καιρώ να τον πλήξουν. Ένα απλό παράδειγμα της τελευταίας παραποιήσεως, που επιχειρείται στο μακροσκελές κείμενο των 54 σελίδων: ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος κατακρίνεται για τις φράσεις: «Και οἱ μή Χριστιανοί, οἱ ἐθνικοί, οἱ ἀλλόθρησκοι, ἀνήκουν ἀοράτως στην Ἐκκλησία. Εἶναι τά ἔθνη συγκληρονόμα καί σύσσωμα και συμμέτοχα τῆς ἐπαγγελίας αὐτοῦ (τοῦ Θεοῦ) ἐν τῷ Χριστῷ» (Ἐφεσ. 3, 6). (Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος Γιαννουλάτος, Ἴχνη ἀπό την ἀναζήτηση τοῦ ὑπερβατικοῦ, ἐκδ. Ἀκρίτας, 2004, σσ. 423-424). Ὀμως αυτές οι φράσεις δεν είναι του Αρχιεπισκόπου αλλά του διακεκριμένου Καθηγητού της Δογματικής, της Θεολογικής Σχολής Αθηνών Ιωάννου Καρμίρη, όπως δηλώνεται στην αναλυτική παραπομπή υποσημειώσεως της σελ. 424. Θα ήταν κουραστικό για τον αναγνώστη, αλλά και ανώφελο, να συνεχίσουμε να σχολιάζουμε όσα αναφέρει ο συντάκτης του εν λόγω κειμένου. 
Μια ακόμη επισήμανση: Ο Αρχιεπίσκοπός μας δεν απέκρυψε ποτέ την συμμετοχή του στην Οικουμενική Κίνηση. Διευκρίνισε ότι ανέκαθεν ενεργούσε ως εντεταλμένος παλαιότερα της Εκκλησίας της Ελλάδος και αργότερα της Εκκλησίας της Αλβανίας. Έχει πάντοτε καταθέσει με θάρρος την Ορθόδοξη άποψη και μαρτυρία. Το γεγονός ότι εξελέγη σε ανώτατες διεθνείς θέσεις δεν χρειάζεται να μας το αποκαλύψουν οι όψιμοι κατήγοροί του. Το καταγράφουν όλες οι Εγκυκλοπαίδειες που καταχωρούν την βιογραφία του˙ και συνοπτικά παρατίθεται σε όλα τα βιβλία του. Με απλότητα μετείχε στα διάφορα διεθνή περιβάλλοντα, με τη βεβαιότητα ότι η Ορθοδοξία δεν κινδυνεύει όπου και αν βρεθεί. Όπως το διαμάντι παραμένει αναλλοίωτο σε οποιεσδήποτε συνθήκες.
Οι εκκλησιαστικοί αντιεξουσιαστές, ζώντας στο στενό φαρισαϊκό περιβάλλον τους, είναι φυσικό να μην συμφωνούν με τα ανοίγματα του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, με τις απόψεις του περί αγάπης που δεν γνωρίζει σύνορα. Με την άνεσή του να αναστρέφεται με ανθρώπους που γεννήθηκαν σε χώρες διαφόρων θρησκευτικών πεποιθήσεων και να προσεγγίζει αμαρτωλούς και τελώνες, καλούς και παραστρατημένους. 
Πάντως, μέχρις ότου οι εν λόγω αντιεξουσιαστές πραγματοποιήσουν τις φαντασιώσεις τους να συγκαλέσουν Πανορθοδόξο Συνόδο, η οποία, όπως ελπίζει ο ζηλωτής κληρικός και οι σύν αὐτῷ «θά καταδικάσει τήν παναίρεση τοῦ Οἰκουμενισμοῦ καί τήν ψευδοσύνοδο τῆς Κρήτης» (άραγε ποιος τάχα θα τη συγκαλέσει και από ποιους θα συγκροτηθεί αυτή η «Πανορθόδοξος Σύνοδος»;) ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας και οι υπόλοιποι περίπου 300 Ιεράρχες, οι οποίοι μετείχαν στην Αγία και Μεγάλη Σύνοδο της Ορθοδόξου Εκκλησίας, θα συνεχίσουν ασφαλείς και ειρηνικοί τη θεόσδοτη διακονία τους. 
Εν τω μεταξύ όλοι εμείς οι Ορθόδοξοι εδώ στην Αλβανία δεν θα παύσουμε, μαζί με τον Προκαθήμενό μας να δεόμεθα «ὑπέρ τῶν μισούντων καί ἀγαπώντων ἡμᾶς». 
Κλείνουμε οριστικά αυτή τη συζήτηση υπογραμμίζοντας τη δεύτερη θλιβερή παγκόσμια «πρωτοτυπία». Από τη μια πλευρά το Γραφείο της εν λόγω Μητροπόλεως εκτοξεύει, μέσω ιστοσελίδων, υβριστικές επιθέσεις εναντίον ενός αξιοσέβαστου Προκαθημένου Αυτοκεφάλου Εκκλησίας, εν συνεχεία πρωτοπρεσβύτερος της ιδίας Μητροπόλεως, επιχειρεί νέα θρασεία προσβολή. Από την άλλη πλευρά ο αρμόδιος Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης της μαζί με τον τοπικό Άρχοντα του Πειραιά, απευθύνουν εγκωμιαστικούς λόγους στον Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας και τον προσκαλούν με επίσημη επιστολή, για να τον παρασημοφορήσουν με τις ανώτατες τιμές.
Παραθέτουμε ολόκληρη την επιστολή επισυνάπτοντας και φωτοτυπία του αντιγράφου της: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 
Δραγάτση 12 185 35 ΠΕΙΡΑΙΑΣ 
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 
Ακτή Θεμιστοκλέους 185 39 
ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ 
Τῇ Α. Μακαριότητι Τῷ Ἀρχιεπισκόπῳ Τιράνων καί πάσης Ἀλβανίας Κυρίῳ Κυρίῳ ΑΝΑΣΤΑΣΙῼ 
Εἰς ΤΙΡΑΝΑ 
Μακαριώτατε Δέσποτα, 
Ἡ ναύλοχος πόλις τοῦ Πειραιῶς, ἔχουσα τήν ἰδιαιτάτην τιμήν νά ἀποτελῇ τήν Ὑμετέραν γενέτειραν, ὁλοθύμως ἐπιθυμεῖ, τόσον ἡ Δημοτική Αὐτῆς Ἀρχή, ὅσον καί ἡ κατά Πειραιᾶ συνεκλεκτή, ὅπως τιμήσῃ τήν Ὑμετέραν Θεοτίμητον καί Γεραράν Μακαριότητα, τήν κλεΐζουσα τήν Ὀρθόδοξον Καθολικήν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν καί χάριτι Θεοῦ ἀναγεννήσασα ἐκ τέφρας, τήν κατά Ἀλβανίαν Ἐκκλησιαστικήν ὁλκάδα Αὐτῆς. 
Ἐν ταυτῷ, διά τῆς τιμῆς εἰς τό Ὑμέτερον Σεπτόν Πρόσωπον τιμᾶται ὁ ἀληθής ἀνθρωπισμός καί ἡ πάντα νοῦν ὑπερέχουσα εἰρήνη τοῦ Θεοῦ καί τό ζείδωρον μήνυμα τοῦ Εὐαγγελίου εἰς τούς ἐγγύς καί τούς μακράν, τό ὁποῖον μετ’ ἀφάτου πιστότητος, ὑπομονῆς καί ἐπιστήμης διακονεῖτε. 
Ὅθεν θερμῶς παρακαλοῦμεν, γνωρίζοντες Ὑμῖν ὅτι θα ἀπονείμωμεν εἰς Ὑμᾶς ἐκ μέρους μέν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως τήν ἀνωτάτην τιμητικήν διάκρισιν Αὐτῆς, τον χρυσοῦν Σταυρόν μετ’ ἀστέρος τοῦ πολιούχου ἡμῶν Ἁγίου Σπυρίδωvos, ἐκ μέρους δε τοῦ Δήμου Πειραιῶς τήν ἀνακήρυξιν ὡς ἐπιτίμου δημότου τῆς Ὑμετέρας Μακαριότητος μετά τῆς χρυσῆς κλειδός τῆς Ὑμετέρας γενετείρας, πόλεως τοῦ Πειραιῶς, ὅπως ἀποδεχθῆτε τήν ἡμετέραν πρόσκλησιν καί καθορίσητε τήν σχετικήν ἡμερομηνίαν τῆς Ὑμετέρας Θεοφιλοῦς ἐπισήμου ἐπισκέψεως. 
Ὑψίστη εὐλογία δέ, διά τε τόν εὐαγῆ κλῆρο καί τόν φιλόχριστον λαόν τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Πειραιῶς θά ἀποτελέσῃ ἡ λειτουργική ἀναφορά «ὑπέρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς καί σωτηρίας» τῆς Ὑμετέρας πεπνυμένης Μακαριότητος εἰς τόν Καθεδρικόν Ναόν τῆς Παναγίας Τριάδος Πειραιῶς. 
Ἀναμένοντες μετά πολλῆς ὑϊκῆς ἀγάπης, ἀφοσιώσεως καί εὐγνωμοσύνης τήν Ὑμετέραν ἀπάντησιν, θά καταρτίσωμεν τό σχετικόν διήμερον ἤ τριήμερον Πρόγραμμα ἐν συνενοήσει μετά τῆς Ὑμετέρας Γραμματείας. 
Κατασπαζόμενοι τήν Ὑμετέραν Σεπτήν Δεξιάν καί ἐξαιτούμενοι τάς Ὑμετέρας Θεοπειθεῖς εὐχάς διατελοῦμεν. 
Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ (υπογραφή) Ἰωάννης Μώραλης      πάνυ εὐλαβῶς Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ (υπογραφή) ὁ Πειραιῶς ΣΕΡΑΦΕΙΜ 
Καιρός να τεθεί τελεία και παύλα στην πρωτάκουστη, διπλά «πρωτότυπη», αυτή ιστορία. 
Εκ του Γραφείου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Τιράνων 
7 Φεβρουαρίου 2019

Related Posts with Thumbnails