Ο Μ. ΑΡΧΙΔΙΑΚΟΝΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΠΡΟΣΚΕΚΛΗΜΕΝΟΣ ΟΜΙΛΗΤΗΣ ΣΤΟ ΓΡΗΓΟΡΙΑΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ

PONTIFICIA UNIVERSITA GREGORIANA

Istituto di
Studi
Interdisciplinari su
Religioni e
Culture

N O T I Z I A R I O I S I R C
1 7 - 2 3 g e n n a i o 2 0 1 1

Ο Μέγας Αρχιδιάκονος Μάξιμος (Βγενόπουλος) του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως, στα πλαίσια του συνεδρίου IRC103 που διοργανώθηκε την εβδομάδα αυτή από το Γρηγοριανό Πανεπιστήμιο στη Ρώμη, έδωσε διάλεξη με θέμα: "Σκέψεις για το χριστιανικό πολιτισμό του κόσμου, τη χριστιανική ανθρωπολογία και το μετασχηματισμό της κοινωνίας".
Το Συνέδριο είχε ως γενικό θέμα: "Ορθόδοξη Εκκλησιολογία & μεταμοντερισμός. Προκλήσεις και Προοπτικές".

Ο Μέγας Αρχιδιάκονος είπε ότι η Εκκλησία δεν μπορεί να παραμείνει απομονωμένη ενόψει των προκλήσεων που θέτει η παγκοσμιοποιημένη οικονομία, ούτε θα πρέπει να αντιμετωπίσει τέτοια φαινόμενα ως απειλή. Αντίθετα, με την ίδια εκκλησιολογική βάση, πρέπει να είναι σε θέση να αναπτύξει διάλογο με το σύγχρονο κόσμο, προκειμένου να δώσει μια οντολογικά χριστιανική απάντηση στα ερωτήματα της εποχής μας, με όλα τα προβλήματα που αυτή προβάλλει.

Στον ομιλητή, που είναι Ορθόδοξος θεολόγος & ειδικός σε θέματα εκκλησιολογίας και στέλεχος του Οικουμενικού Διαλόγου, ετέθησαν θέματα προς συζήτηση μετά την εισήγησή του.

Ετέθησαν ερωτήματα σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση των σχέσεων μεταξύ Καθολικών και Ορθοδόξων, σχετικά με τις ιδιαιτερότητες της Ορθοδοξίας και τις σχέσεις μεταξύ των διαφόρων αυτοκεφάλων Εκκλησιών. Κι ακόμα εθίγησαν θέματα που αφορούν τη νεολαία στην Ελλάδα, τη σχέση με το Ισλαμικό κόσμο και την Τουρκία.

Την Εκδήλωση παρακολούθησαν περισσότερα από εκατό άτομα, συμπεριλαμβανομένων μελών του Ποντιφικού Συμβουλίου για την Προώθηση της Χριστιανικής Ενότητας, εκπρόσωποι διαφόρων Ορθοδόξων Εκκλησιών στη Ρώμη και μέλη από την ελληνική και την τουρκική πρεσβεία.

Μετάφραση από τα ιταλικά για την Ιδιωτική Οδό: Όλγα Νικολαϊδου.

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΠΙΛΩΣΗ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Προς

την Αυτού Θειοτάτην Παναγιότητα

τον Οικουμενικόν Πατριάρχην

κ.κ. Βαρθολομαίον

Εις Φανάριον

Παναγιώτατε,

Επιτρέψτε μου διά της παρούσης όπως εκφράσω, αρχικώς, προς την Υμετέραν Παναγιότητα τις υιικές, εγκάρδιες ευχές μου επί τω Νέω Έτει. Το έργον της Υμετέρας Παναγιότητος υψηλόν και πολυεύθυνον! Δεχθήτε, παρακαλώ, τις ειλικρινείς ευχές μου διά σταθηράν υγείαν και δύναμιν εν παντί!

Θα ήθελα, επίσης, διά της παρούσης, να ενημερώσω την Υμετέραν Παναγιότητα και την περί Αυτήν Αγίαν και Ιεράν Σύνοδον του Οικουμενικού Θρόνου περί ενός θέματος όλως ακανθώδους.

Όταν προ ετών το Φανάριον ευρέθη στο στόχαστρον της ελλαδικής κοινωνίας εξαιτίας των κανονικής φύσεως και τάξεως προβλημάτων που προέκυψαν –ως μη ώφειλε– από αξιώσεις του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, ουδείς εφαντάζετο την σημερινήν κατάληξιν.

Τότε όλοι έσπευδον να καταδικάσουν την Μητέρα Εκκλησία και να συμπαρασταθούν στον Αρχιεπίσκοπον Χριστόδουλον. Σήμερα ο μακαριστός, μόνος, κατάμονος, δέχεται την μετά θάνατον σπίλωσιν και δεν υπάρχει έστω και ένας να υπερασπισθεί την μνήμην του. Το Φανάρι αγωνίσθηκε σθεναρώς διά τα κανονικά δίκαιά του με εντιμότητα και παρρησία. Δεν προέβη σε προσωπικές αιχμές εναντίον του μακαριστού Αρχιεπισκόπου ή του περιβάλλοντός του.

Σήμερα στην Ελλάδα, οι «φίλοι» του μακαριστού Χριστοδούλου, και δεδηλωμένοι αντίπαλοι του Φαναρίου, σιωπούν έναντι της προκλήσεως του αρχιμανδρίτου της Μητροπόλεως Πατρών Κυρίλλου Κωστοπούλου, ο οποίος, ως απεκάλυψε εφημερίς των Πατρών και δεν διεψεύσθη, φέρεται να είπε ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος «είχε το κουσούρι» και χειροτονούσε αναλόγου ποιότητος κληρικούς. Ως επληροφορήθημεν εκ των Μέσων Γενικής Ενημερώσεως ο Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος διέταξε ανακρίσεις για την υπόθεση, αλλά μετά παρέλευσιν τριών και πλέον μηνών από του συμβάντος ουδεμία εξέλιξις εσημειώθη.

Ο μακαριστός, λοιπόν, Αρχιεπίσκοπος επλήγη βάναυσα υπό ενός κληρικού της Ελλαδικής Εκκλησίας, ο οποίος μάχεται τάχα διά την «ανόθευτον ορθόδοξον πίστιν», και ουδείς, ουδέ είς, ετόλμησε να αντιλέξη ή να αξιώση την πλήρη διαλεύκανσιν του θέματος.

Προσωπικώς, εξ ιδίας πρωτοβουλίας, προέβην σε έγγραφον διαμαρτυρίαν τόσον προς την Ιεράν Σύνοδον της Εκκλησίας της Ελλάδος, όσον και προς τα Μέσα Γενικής Ενημερώσεως. Επισυνάπτω τα σχετικά κείμενα.

Ταύτα προς γνώσιν της Υμετέρας Παναγιότητος και με την στερράν πεποίθησιν ότι Αύτη προσεύχεται ειλικρινώς και ανυποκρίτως υπέρ της αναπαύσεως της ψυχής του αειμνήστου Αρχιεπισκόπου, από τον θάνατον του οποίου συμπληρούνται, εντός ολίγων ημερών, τρία έτη.

Μετά βαθυτάτου σεβασμού

Ασπάζομαι την Δεξιάν Σας

Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος

ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΑΣΤΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ POT-POURRI

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου

"Ἀξιολύπητος ὁ μαθητὴς ποὺ
δὲν ξεπερνᾶ τὸν δάσκαλό του"
(L. Da Vinci)


Κάπου κάπου θυμόμαστε τοὺς παλιούς μας δασκάλους. Ἰδιαίτερα τοὺς καλούς, στοὺς ὁποίους ὀφείλουμε ἂν ξέρουμε κάποια γράμματα, ὅπως καὶ τοὺς γραφικούς, ποὺ ἄφησαν ἀνεξίτηλα ἴχνη στὴν παιδική μας καρδιά.
Στὸ σημείωμα αὐτό, ὁ γράφων θὰ περιορισθεῖ σὲ μερικοὺς μόνο ἀπὸ τοὺς πολλοὺς τῆς Ἀστικῆς Σχολῆς Χαλκηδόνος, ποὺ ὑπηρέτησαν ὡς δάσκαλοι ἢ διευθυντὲς κατὰ τὸ πρῶτο κυρίως μισὸ τοῦ 20οῦ αἰώνα. Μεταξὺ αὐτῶν μνημονευτέοι καὶ οἱ ἀκόλουθοι: Sabire Avgen, Κωνσταντῖνος Γεωργαντίδης, Μαρίκα Δανδρίδου (Μούτσογλου), Κασσάνδρα Θεοδωρίδου, Ἰωσὴφ Καμπούρογλου, Παρθενόπη Λαγούδη, Παῦλος Μαρινάκης, Mediha Minisker, Ἀλέξανδρος Πάγκαλος, Αἰμιλία Παντελάρα, Ἕλλη Παντελεοντίδου, Mükrime Şahinoğlu, Ὄλγα Σιδερίδου, Χρῆστος Τουργούτης, Εὐδοξία Φραγκοπούλου, Νικόλαος Χαρισιάδης κ.ἄ.
Μέσα σ’ αὐτοὺς χρωματιζόταν, ἔστω καὶ διὰ λόγου "ἀναστατικῆς ἀναγνωρισιμότητας" καὶ οἱ ἑξῆς:
Sabire Avgen. Δίδασκε Τουρκικά, Ἱστορία καὶ Πατριδογνωσία. Ἦταν ψηλή, εὐειδής, μὲ ξανθὰ (βαμμένα;) μαλλιά, φοβερὴ καὶ πολὺ αὐστηρή. Ἡ βαθμολογία της ἐξηρτᾶτο ἐκ τοῦ ἂν ἐλάμβανε ὁ μαθητὴς ἰδιωτικὰ μαθήματα ἀπ’ αὐτὴν ἢ ὄχι! Λέγεται ὅτι, τὸ φρούριον περιστοιχιζόμενον πιθανῶς ὑπὸ γλυκέων ὑδάτων, ἐπολιόρκει ὁ Κ. Γεωργαντίδης. Ὑπέφερε ἀπὸ φυματίωση. Χαρακτηριστικὲς δὲ ἦταν οἱ ἀποκρουστικὲς τσιρίδες της.
Κωνσταντῖνος Γεωργαντίδης: Δάσκαλος γνωστὸς ποὺ δίδαξε Ἑλληνικά, Μαθηματικὰ καὶ Καλλιτεχνικά. Ἦταν κανονικοῦ ἀναστήματος, καλοντυμένος, μὲ γυαλιὰ καὶ φυσική, γυαλιστερὴ φαλάκρα καὶ οὐχὶ μοντερνιστικῶς ἐξυρισμένη, ἡ ὁποία σχημάτιζε μισοφέγγαρο ἀπὸ πίσω. Εἶχε καὶ πεννοειδὲς νύχι στὸ μικρό του δάχτυλο τῆς δεξιᾶς. Φαίνεται, ὅτι ἦτο ἐραστὴς τοῦ "ἀργυρίου καὶ χρυσίου", καὶ γι’ αὐτὸ πουλοῦσε στὰ παιδιὰ βιβλιαράκια καὶ γραφικὴ ὕλη, ἀπαιτοῦσε δὲ καὶ ἰδιωτικὰ μαθήματα ἀπ’ αὐτόν. Γενικῶς ἦταν πολὺ αὐστηρός, ἀσυμπάθιστος, ἡ φωνή του διαπεραστικὴ καὶ οὐχὶ ἄμοιρος κακίας. Κρατοῦσε πάντοτε μιὰ σφυρίχτρα μὲ ἀλυσίδα. Πολλὲς δὲ φορὲς τὰ Σάββατα, τιμωροῦσε τὰ παιδιὰ στὸ τέλος τῶν μαθημάτων, τὰ ὁποῖα ἦταν ἀναγκασμένα νὰ ἀντιγράφουν 20 σελίδες μέσα σὲ 3-4 ὧρες.
Παρθενόπη Λαγούδη: Σεβαστὴ διευθύντρια καὶ δασκάλα τῶν Ἑλληνικῶν, τῆς Ἀριθμητικῆς καὶ κάπου κάπου τῆς Ἱστορίας. Ἔτσι ὑπαγόρευε θέματα καρδιακὰ γι’ αὐτήν, ὅπως οἱ Μηδικοὶ Πόλεμοι, τὸ ποτῆρι τοῦ Κρούμου, Βασίλειος Βουλγαροκτόνος κ.ἄ. Συνήθιζε μάλιστα, μιὰ φορὰ νὰ παραδίδει ἐκείνη καὶ μιὰ τὰ παιδιά. Ἐπειδὴ ὅμως ξεχνοῦσε, τὰ παιδιὰ τῆς ἔλεγαν ὅτι μίλησαν ἐκεῖνα καὶ ἔτσι εἶναι ἡ σειρά της! Δὲν γνώριζε καλὰ τὴν Τουρκική. Γι’ αὐτὸ ἡ Ἐφορεία διώρισε ὡς ὑπεύθυνο διευθυντή, πρῶτα τὸν Ἰ. Καμπούρογλου καὶ μετὰ τὴν Μ. Δανδρίδου. Ἦταν κοντή, παχουλή, εὐκίνητη μὲ ποδιά, χρωματιστὲς μπλοῦζες καὶ τακουνάκι, μοιάζουσα μιὰ κάπως τσατσαρώνα. Τὰ νυχάκια δὲ τῶν μικρῶν της χεριῶν, ἦταν αἰχμηρὰ καὶ ἀσφαλῶς ὄχι εὐχάριστα σ’ ὅσους "ἀγγίχθηκαν" ἀπ’ αὐτά. Κατοικοῦσε σ’ ἕνα σπιτάκι στὸ Μόδι, ποὺ δώρησε μετὰ τὸν θάνατό της στὴν Κοινότητα Χαλκηδόνος, γενομένη εὐεργέτις της.
Ἀλέξανδρος Πάγκαλος: Δίδαξε Ἑλληνικά, Σύνθεση, Μαθηματικὰ καὶ Θρησκευτικά. Ἦταν ἀξιόλογος δημοτικιστής, καὶ δίδασκε τὰ παιδιὰ στὴν κατεύθυνση αὐτή. Στὴν ἐμφάνιση ἦταν ψηλός, ξερακιανὸς καὶ πιθανὸν μ’ ἕνα κόμβο στὸ μέσο τῆς ρῖνας.
Ἕλλη Παντελεοντίδου: Δίδαξε Ἀριθμητική, Ζωγραφικὴ καὶ Θρησκευτικά. Εἶχε πάντα δυὸ πλεξίδες γύρω στὰ αὐτιά της χαρακτηριστικές, σὰν ὠτοασπίδες! Βλέπετε σεμνότητα ὑπῆρχε τότε καὶ στὸ χτένισμα. Ἀξέχαστη γιὰ τὴν αὐστηρότητα καὶ ψυχρότητά της. Τὰ μεγάλα ἀγόρια, ὅταν τὸ σχολειὸ ἔγινε μικτό, μόλις πλησίαζε ἔλεγαν: Ἔρχεται ὁ "SS". Εἶχε δὲ καὶ μιὰ μικρή, μαύρη σιδηρᾶ ράβδο γιὰ τιμωρίες, πάνω στὰ δάχτυλα τῶν μαθητῶν.
Εὐτυχία Σγοῦτα: Πολὺ χαρακτηριστικὴ δασκάλα ποὺ δίδαξε Ἔκθεση, Μαθηματικά, Γαλλικὰ καὶ Ζωγραφική. Ἦταν μᾶλλον κοντή, ξερακιανή, καμπουρίτσα μὲ μαύρη ποδιά, λευκὸ γιακαδάκι καὶ μαζεμένο γκρίζο μαλλὶ καὶ περιδιάβαινε σιγὰ μέσα στὴν τάξη. Στὸ ἀριστερὸ τσεπάκι της βρισκόταν ἕνα μικρούτσικο χοντρὸ σημειωματάριο, ὅπου καταχωροῦσε "ἠδονικῶς" τὰ "μαργαριτάρια" τῶν μαθητῶν. Μιὰ φορὰ τὴν ἑβδομάδα καλοῦσε ἕνα μαθητὴ στὸν "μαῦρο" πίνακα, γιὰ ὀρθογραφία ὅπως ἔλεγαν "ἀμελέτητη". Δίδασκε τὰ σύμφωνα μελωδικὰ καὶ χρησιμοποιοῦσε καὶ ἀρχαῖα ρητά. Ἦταν δύσκολος ἄνθρωπος καὶ φυσικὰ στὴ βαθμολογία, ἰδίως στὰ νειάτα της. Εἶχε καὶ ἕνα ὄμορφο, ψηλὸ γυιὸ ποὺ θαύμαζε. Ὡς ἐχθρὸς τοῦ Βενιζέλου, ἀνήρτησε μιὰ μεγάλη φωτογραφία τοῦ Βασιλιᾶ Κωνσταντίνου στὸ σπίτι της.
Δημήτριος Τρυφίδης: Χρημάτισε, μαζὶ μὲ τὸν ἀδελφό του Ἐδουᾶρδο, δάσκαλος τῆς Γυμναστικῆς καὶ Μουσικῆς στὸ ἀρρεναγωγεῖο Χαλκηδόνος. Ἦταν ἐπίσης ζωγράφος καὶ κυνηγός. Ἐξετέλεσε μὲ λάδι πάνω σὲ ξύλο καὶ χαρτὶ ἑκατοντάδες πίνακες, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν θαλασσογραφίες ἐφάμιλλες τοῦ I. Aiwasowski, πελάγη ἀφρισμένα καὶ φεγγαρόλουστα, τοπία ἐξωτικὰ καὶ λαγγεμένα ἡλιοβασιλέμματα, γυμνά, πορτραῖτα καὶ νεκρὲς φύσεις. Φιλοτέχνησε καὶ ἰχνογραφήματα τῶν βιβλίων τοῦ Μ.Γ. Γεδεών, ἐξώφυλλα βιβλίων καὶ τὸν διάκοσμο Ἡμερολογίων Συσσιτίων. Ἔργα του βρίσκονται σὲ ἰδιῶτες τῆς Πόλης. Ἀκολουθοῦσε τὴ νατουραλιστικὴ τεχνοτροπία μὲ μικρογραφικὸ χαρακτῆρα. Διακρινόταν γιὰ τὴν ποικιλία θεμάτων καὶ χρωμάτων. Στὰ τελευταῖα του ἔβαζε ἐνέσεις γιὰ νὰ ζήσει!
Νικόλαος Χαρισιάδης (Χαροῦτσας): Δίδαξε Γαλλικά, Ὠδική, Ζωγραφικὴ καὶ ἔπαιζε βιολί. Ἦτο συγγενὴς τοῦ Γέροντος Δέρκων Κωνσταντίνου. Εἶχε καλὴ μουσικὴ παιδεία, κάνοντας μάλιστα μέσ’ τὴν τάξη καὶ συνθέσεις, ἦταν πολὺ μελετηρός, καὶ ἀγαποῦσε τὸ βιβλίο. Δυστυχῶς δὲν ἤξερε νὰ λανσάρει τὴν "πραμάτειά" του. Σωματώδης ὤν Ἠπειρώτης μὲ γκρίζα μαλλιὰ καὶ γυαλιά, ἀποκαλοῦσε συχνὰ τὰ παιδιὰ "μοσχάρια τοῦ διαόλου". Εἶχε δὲ βαρειὰ χέρια, τὰ ὁποῖα ἤξεραν ὅσοι γεύθηκαν τὶς σφαλιάρες του ἐπειδὴ γελοῦσαν ἢ ἀτακτοῦσαν, καθ’ ὅσον ἐκεῖνος καθόταν μπροστὰ στὰ θρανία.

Συμπερασματικά, ἀπὸ τὰ παραπάνω ἐξάγεται:
1- Ὅτι οἱ περισσότερες ἦταν πιθανῶς ἀπὸ λόγους ψυχολογικοὺς δασκάλες.

2- Ὅτι ἔκαναν σωστὰ τὴ δουλειά τους. Ἀπόδειξη, ὅτι ἡ Ἀστικὴ Σχολὴ Χαλκηδόνος ἦταν φημισμένη σ’ ὁλόκληρη τὴν Πόλη, οἱ δὲ ἀπόφοιτοί της διακρινόταν παντοῦ.

3- Εἰς τοῦτο, ἀσφαλῶς συνέβαλε καὶ τὸ ὅτι δὲν μετέτρεψαν τὸ σχολειὸ σὲ "φολκλοριστικὸ ἄντρο"!

4- Ὅτι ἦταν ἴσως σκληρὲς ἀλλ’ ὡς τὸ κόκκαλο Ρωμηές, τύπος καὶ ὑπαγραμμός. Δὲν ἔδειχναν ἔμπρακτα τὴν ἀγάπη τους πρὸς τὰ παιδιά. Πάντως, ἐδῶ πρέπει νὰ θέσει κανεὶς τὸ ἐρώτημα, τί συμβαίνει μὲ τὰ σημερινὰ παιδάκια, τοὺς "νεοσσοὺς" τοῦ μέλλοντος, ποὺ τόση ἀγάπη ἐπιδεικνύεται σ’ αὐτά. Βέβαια "Tempora mutantur, nos et mutamur". Ἴσως.

5- Ὅτι τὰ "φροντιστήρια" ἤδη ὑπῆρχαν καὶ ἀπὸ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, πρᾶγμα ποὺ δείχνει τὴν τότε οἰκονομικὴ δυσπραγία τους.
Αἰωνία τους ἡ μνήμη

Ὁ γράφων εὐχαριστεῖ καὶ ἀπὸ τὴ θέση αὐτὴ τὸν ἅγιο Δέρκων καὶ τοὺς Πρωτοπρ. Δ. Ἀναγνωστόπουλο, Φ. Κάφτογλου, Ἄρχ. Γ. Στεφανόπουλο, Α. Παντελάρα, Ἀ. Ἀργυροῦ καὶ Ρ. Σαρηγιαννίδου, γιὰ τὰ στοιχεῖα ποὺ τοῦ ἔδωσαν.

Πίνακας, Τα παιδιά του Παρνασσού του Σπύρου Βασιλείου

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΜΑΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΤΟΥ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ

... Nα πού βρίσκεται η αληθινή μαγεία του Παπαδιαμάντη. Δε ζητά να τεντώσει τα νεύρα μας, να σείσει πύργους και να επικαλεστεί τέρατα. Οι νύχτες του, ελαφρές σαν το γιασεμί, ακόμη κι όταν περιέχουν τρικυμίες, πέφτουν επάνω στην ψυχή μας σαν μεγάλες πεταλούδες που αλλάζουν ολοένα θέση, αφήνοντας μια στιγμή να δούμε στα διάκενα τη χρυσή παραλία όπου θα μπορούσαμε να 'χαμε περπατήσει χωρίς βάρος, χωρίς αμαρτία. Είναι εκεί που βρίσκεται το μεγάλο μυστικό, αυτό το "θα μπορούσαμε" είναι ο οίακας που δε γίνεται να γυρίσει, μόνο μας αφήνει με το χέρι μετέωρο ανάμεσα πίκρα και γοητεία, προσδοκώμενο και άφταστο. "Σα να 'χανε ποτέ τελειωμό τα πάθια και οι καημοί του κόσμου".

... Η ποιητική νοημοσύνη του Παπαδιαμάντη διατρέχει τις σελίδες του, συνεγείρει και μαγνητίζει τις λέξεις, τις υποχρεώνει να συναντηθούν σε μια φράση όπως ο αέρας τα λουλούδια σ' έναν αγρό. Παράξενη ελευθερία που η συμβατική αντίληψη για τη σύνταξη του άλλου Σκιαθίτη [δηλ. του Μωραϊτίδη] δεν της επιτρέπει ν' απλωθεί. Αυτές οι νησίδες των παρομοιώσεων και των μεταφορών που αφθονούν στα κείμενα του πρώτου, χωρίς ποτέ να τα μεταβάλλουν σε πεζοτράγουδα, κάποτε και οι απλές περιγραφές, με μια μόνον, ίσως, ανάμεσά τους ανορθοδοξία (που κι αυτήν είναι δύσκολο να την εντοπίσεις με την πρώτη ματιά), τέλος μερικές, κατά μέρη άνισα, εισβολές της δημοτικής, απροσδόκητες, αρκούν, για ν' αποσπάσουν τη γλώσσα αυτή απ' την παγερότητα και να κυματίσουν την επιφάνειά της μ' έναν τρόπο που δεν έχει τον όμοιό του στα πεζογραφήματα της εποχής.

Οδυσσέας Ελύτης
Η μαγεία του Παπαδιαμάντη

ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ: "Επιβάλλεται το θρησκευτικό μάθημα να συνδέεται με τα σύγχρονα υπαρξιακά και κοινωνικά προβλήματα"

«Χρειαζόμαστε μία θρησκευτική αγωγή με ανοικτούς ορίζοντες, ώστε να διαλέγεται με ζητήματα και προτεραιότητες που θέτει ο ραγδαία μεταβαλλόμενος σύγχρονος κόσμος και πολιτισμός», τόνισε ο Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, δρ. Θεολογίας, Σταύρος Γιαγκάζογλου μιλώντας χθές βράδυ σε εκδήλωση που συνδιοργάνωσαν το 14ο Γυμνάσιο της Λάρισας και το Βιβλιοπωλείο «Παιδεία», στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Βραδιές Θεολογίας».

Μιλώντας ο κ. Γιαγκάζογλου ενώπιον του πυκνού ακροατηρίου εκπαιδευτικών στο πατάρι του βιβλιοπωλείου και εξειδικεύοντας στο θέμα της συγκρότησης μιας νέας συνθετικής πρότασης για τη φυσιογνωμία του θρησκευτικού μαθήματος στο ελληνικό σχολείο υπογράμμισε ότι ο θεολογικός και παιδαγωγικός χαρακτήρας του μαθήματος θα πρέπει να αναπλαισιωθεί σε νέες διευρυμένες βάσεις και αρχές με βάση και αφετηρία την ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση.

Η ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΞΙΑ

Το θρησκευτικό μάθημα στη διδακτική πράξη, τόνισε, οφείλει να συνδέεται σταθερά με το χαρακτήρα της παιδείας και του πολιτισμού, αναδεικνύοντας την καθολική παιδευτική του αξία και προσέθεσε : «Επιβάλλεται το θρησκευτικό μάθημα να συνδέεται με τα σύγχρονα υπαρξιακά και κοινωνικά προβλήματα του ανθρώπου της εποχής μας, να συναντά με σεβασμό και κατανόηση τον άλλο στο πρόσωπο του ετερόδοξου, του ετερόθρησκου, του αδιάφορου. Ούτως ή άλλως, το θρησκευτικό μάθημα αφορά μια νεωτερική φάση του θεολογικού λόγου ή της εκκλησιαστικής διδαχής και δεν συνιστά κατήχηση με την αυστηρά εκκλησιολογική και θεολογική σημασία. Συνάμα, χρειάζεται να συνδέεται κατάλληλα με τη συνέχεια και την παράδοση του ελληνικού πολιτισμού, να είναι κριτικό για κάθε μορφή θρησκευτικής παθολογίας και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες μιας ελεύθερης πλουραλιστικής δημοκρατικής κοινωνίας».

ΒΑΣΗ ΚΑΙ ΑΦΕΤΗΡΙΑ Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

Ο ομιλητής αναφερόμενος στο χαρακτήρα που θα πρέπει να έχουν τα Θρησκευτικά τάχθηκε υπέρ ενός μαθήματος το οποίο δεν πρέπει να στενεύει μονόπλευρα τον ορίζοντά του σε μια εθνοκεντρική ορθοδοξία, αλλά να αποτελεί γνώση της ελληνορθόδοξης πολιτιστικής παράδοσης και κληρονομιάς. Ταυτόχρονα, είναι ανάγκη, επεσήμανε, να μην έχει απλώς θρησκειολογικό ή πληροφοριακό και ενημερωτικό χαρακτήρα, αλλά να συζητά διαλεκτικά τα καίρια προβλήματα του κόσμου, του ανθρώπου και της κοινωνίας του στα όρια της ελευθερίας και του αλληλοσεβασμού. Τούτο, υποστήριξε ο κ. Γιαγκάζογλου, επιτυγχάνεται, έχοντας ως αφετηρία και βάση την ορθόδοξη παράδοση της Εκκλησίας και την δυναμική ερμηνεία του θεολογικού της λόγου στις σύγχρονες πολιτισμικές και κοινωνικές συνθήκες, δίχως χειραγωγικό χαρακτήρα, αλλά σεβόμενο κάθε θρησκευτική και πολιτισμική πολυφωνία και ετερότητα». Τέλος, αναφορικά με το θέμα του θρησκευτικού μαθήματος στο νέο Λύκειο και το εάν θα είναι υποχρεωτικό ή επιλεγόμενο, ο κ. Γιαγκάζογλου ανάφερε ότι η πρόταση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου είναι να παραμείνουν τα Θρησκευτικά - όπως και η Ιστορία - στο βασικό κορμό των υποχρεωτικών μαθημάτων γενικής παιδείας, τονίζοντας ότι «δεν μπορεί να νοηθεί εγκύκλια παιδεία χωρίς Θρησκευτικά και Ιστορία».


ΕΚΚΛΗΣΙΑ: «ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΟΜΟΛΟΓΙΑΚΟ»

Στη εκδήλωση παραβρέθηκε εκπροσωπών την Ιερά Μητρόπολη Λαρίσης και Τυρνάβου και ο πρεσβύτερος – θεολόγος π. Βασίλειος Τάσιος, ο οποίος μετέφερε τον χαιρετισμό του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Λαρίσης και Τυρνάβου κ.κ. Ιγνατίου και τη θέση της Εκκλησίας να παραμείνει οπωσδήποτε στα υποχρεωτικά μαθήματα του νέου Λυκείου το μάθημα των Θρησκευτικών διατηρώντας, παράλληλα, τον ομολογιακό – κατηχητικό χαρακτήρα του, διδάσκοντας Χριστό και Ελλάδα, όπως υπογράμμισε εμφαντικά ο εκπρόσωπος της Ιεράς Μητρόπολης π. Βασίλειος, δίνοντας την αφορμή για ένα δημιουργικό διάλογο γύρω από το θέμα του χαρακτήρα του θρησκευτικού μαθήματος στην εκπαίδευση.

ΑΛΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΑΛΛΟ ΚΑΤΗΧΗΣΗ

Aναφερόμενος στη θέση ότι το μάθημα θα πρέπει να μείνει ομολογιακό, ο κ. Γιαγκάζογλου υποστήριξε πως «άλλο είναι το έργο μας, ως θεολόγων, στους κόλπους της Εκκλησίας και άλλο το έργο της Θεολογίας στο πανεπιστήμιο και, εν γένει, στο χώρο του σχολείου. Δεν πρέπει να κάνουμε κατήχηση μέσα στο σχολείο, η κατήχηση είναι έργο της Εκκλησίας, έχει δε από εκκλησιολογικής απόψεως όρους και προϋποθέσεις, όπως είναι η ενορία, η θεία ευχαριστία, οι ποιμένες, ο επίσκοπος. Η κατήχηση, τόνισε ο Σύμβουλος του Π.Ι., είναι πολύ σπουδαία υπόθεση και είναι καθαρά έργο της Εκκλησίας. Άλλο, λοιπόν, το ένα (κατήχηση: έργο της Εκκλησίας, που απευθύνεται μόνο στους Ορθοδόξους) και άλλο, το άλλο (εκπαίδευση: έργο της πολιτείας / κράτους που απευθύνεται προς όλους, ανεξαρτήτως ομολογίας ή θρησκείας)…». Επισημαίνοντας, πάντως, ο κ. Γιαγκάζογλου το πλαίσιο της καλής συνεργασίας που υπάρχει ανάμεσα στη υπουργό Παιδείας κ. Διαμαντοπούλου και τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο, εκτίμησε ότι και στο θέμα αυτό η πολιτική ηγεσία του υπουργείου θα συζητήσει διεξοδικά με την διοίκηση της Εκκλησίας και τις θεσμικούς φορείς του θεολογικού κόσμου (θεολογικές Σχολές, φορείς θεολόγων, κλπ.) έτσι ώστε μέσα από ένα δημιουργικό διάλογο να προκύψει η βέλτιστη - εξ επόψεως εκπαιδευτικής και παιδαγωγικής – πρόταση για το μάθημα των Θρησκευτικών στο «νέο Λύκειο».

Τον κ. Γιαγκάζογλου παρουσίασε ο διευθυντής του 14ου Γυμνασίου, θεολόγος - ιστορικός Νίκος Παύλου, ενώ τις εργασίες της εσπερίδας και τον διάλογο που ακολούθησε συντόνισε ο δημοσιογράφος και θεολόγος καθηγητής, Χάρης Ανδρεόπουλος.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε η Περιφερειακή Διευθύντρια Εκπαίδευσης Θεσσαλίας κ. Κωνσταντία Πράντζου – Κανιούρα, η οποία εξέφρασε την ικανοποίησή της για την διενέργεια παρόμοιων επιστημονικών εκδηλώσεων που προάγουν, όπως επεσήμανε, τον ουσιαστικό διάλογο, τον οποίο έχει ανάγκη η εκπαίδευση, ενώ χαιρετισμό έστειλε και ο διευθυντής Β/θμιας εκπαίδευσης ν. Λάρισας Αθαν. Μαργαριτόπουλος, ο οποίος δεν μπόρεσε να παρευρεθεί εξ αιτίας υπηρεσιακών του υποχρεώσεων. Παραβρέθηκαν επίσης Σχολικοί Σύμβουλοι της Β/θμιας και Α/θμιας Εκπαίδευσης, διευθυντές Γυμνασίων και Λυκείων, δεκάδες θεολόγοι καθηγητές καθώς και δάσκαλοι, οι οποίοι με τη παρουσία τους φανέρωσαν τη μεγάλη αγάπη τους για το μάθημα και τη διάθεσή τους για αγώνες - με επιχειρήματα και πειθώ - που θα κατατείνουν στην αναβάθμισή του.

Η συζήτηση γύρω από τις τελευταίες εξελίξεις στο μάθημα των Θρησκευτικών συνεχίστηκαν και κατά τη διάρκεια του δείπνου που παρέθεσαν οι διοργανωτές προς τιμήν του Σταύρου Γιαγκάζογλου.

Θεολογικός Σύνδεσμος Λάρισας

ΓΙΑΤΙ ΤΟΝ ΑΓΑΠΑΜΕ ΑΚΟΜΗ ΤΟΝ ΚΥΡ - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ

Το αφιέρωμα στον κυρ Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη που επιμελήθηκε ο Σπύρος Γιανναράς στο φύλλο της περασμένης Κυριακής της εφημερίδας Η Καθημερινή, ήταν εξαιρετικό: Γιατί τον αγαπάμε ακόμη - Εκατό χρόνια χωρίς τον Αλ. Παπαδιαμάντη.
Εξηγεί ο Σπύρος Γιανναράς: "Ζητήσαμε λοιπόν από διαφορετικούς σε ηλικία και επάγγελμα, αναγνώστες του να μας εξηγήσουν γιατί τον διαβάζουν σήμερα. Από τις απαντήσεις προκύπτει ότι ο Παπαδιαμάντης εξακολουθεί να λάμπει παρά τη θέλησή μας, λειτουργώντας ως μεσάζων στην ανακάλυψη ενός βαθύτερου εαυτού μας από τον οποίο δεν έχουμε αποκοπεί πλήρως".

- Για τον Παντελή Μπουκάλα ο Παπαδιαμάντης είναι "ποιητής πάνω απ' όλα".
- Ο επιμελητής των Απάντων του Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλος μας συγκινεί για άλλη μια φορά "με τις ανταύγειες του υψιδρόμου σέλαος". Παραθέτω ολόκληρο το μικρό κείμενο του:
Σε μια απαρατήρητη αλλά οξυδερκέστατη υποσημείωσή του ο Σεφέρης γράφει ότι το δόγμα του Παπαδιαμάντη έγινε «φύσις», τόσο που να τον μειώνει καίρια κανείς όταν το παραβλέπει (το δόγμα). Την επανέλαβε με ολόκληρο δοκίμιο εδώ και 50 χρόνια ο Λορεντζάτος, ωστόσο οι μειώσεις είναι αναρίθμητες. Δεν είναι άσχετες με την «φύσιν» του αυτές οι αράδες του Παπαδιαμάντη : «Ω, αι ώραι του λυκαυγούς!... Ιδού «αυτόμαται ήξαν πύλαι» ας έχον ώραι, πλην ας αφήσωμεν τους παλαιούς, και ας ψάλωμεν μετά του Κοσμά του θεσπεσίου: «Προσενωπίω σοι ώραι, υπεκλίθησαν, φως γαρ και προ ποδών υψίδρομον σέλας, Χριστέ...»» (226. 23-26). Παρέλκει εδώ η ερμηνεία της διάβασης από τον Ομηρο στον Κοσμά. Θέλω να πω μόνο ότι διαβάζω τον Παπαδιαμάντη αχώριστο από την «φύσιν» του, με όσες ανταύγειες του υψιδρόμου σέλαος αξιώνομαι και πάντοτε με σκηνικό την παπαδιαμαντική θάλασσα της Λίμνης Ευβοίας, απείκασμα του «άνω βυθού».
- Ο Νίκος Γ. Ξυδάκης μας λέει για το πώς επιστρέφει συχνά στη ζωή σαν ηθογραφία του Σκιαθίτη: Με τον καιρό, βυθίστηκα στην πρόζα του, τη μουρμουριστή και εμμελή, ακολούθησα το βλέμμα του πάνω στους ανθρώπους, το βλέμμα του που χαϊδεύει εταστικά λοφίσκους και γραΐδια, τον τρόπο με τον οποίο ιχνογραφεί απαλά το κοινό και το κύριο, εισέπνευσα το ψυχικό άρωμα της ακατακρισίας, της συμπόνιας, της συχώρεσης, της αγάπης. Με τον καιρό, άρχισα να σκέφτομαι ότι ο Παπαδιαμάντης μάς έμαθε να βλέπουμε τον τόπο που ζούμε, τον τρόπο που ζούμε, ανθρώπους αντινομικούς, παλαιούς, παράφορους, αλλοπρόσαλλους, δαιμονισμένους και άγιους, σοφούς, ανθρώπους που ζουν τη ζωή σαν ηθογραφία διάστικτη από ποταπότητα και μεγαλείο.
- Ο νομικός Σπύρος Παπαδόπουλος βλέπει τον Παπαδιαμάντη σαν συχωριανό του.
- Ο ποιητής και μεταφραστής Κώστας Κουτσουρέλης μας λέει απερίφραστα πώς "ο Παπαδιαμάντης είναι ένας από τους νοηματοδότες της νεότερής μας ταυτότητας, ένας από τους στυλοβάτες της συλλογικής μας αυτοκατανόησης. Το έργο του μας συναρπάζει επειδή εικονογραφεί όσο λίγα τη σταθερότερη απ' τις σταθερές του νεοελληνικού βίου, τη μόνιμη διελκυστίνδα ανάμεσα στη Δύση και στη δική μας, καθ' ημάς, Ανατολή. Και ό,τι αυτή συνεπάγεται".
- Ο ζωγράφος Χρήστος Μποκόρος μας προτρέπει ολόψυχα "Να ονειρευόμαστε την ουτοπία της κοινότητας. Μια ουτοπία που είναι πιο κοντά μας κι από την ίδια την πραγματικότητα. Μια ουτοπία που βρίσκεται γύρω μας, αν τη δούμε και την αγαπήσουμε εντός μας. Αυτή την κατ' εξοχήν αλήθεια ανέδειξε το χάρισμα του Παπαδιαμάντη κι αυτήν μας κατέλειπε η αγάπη του, ζωή ολοζώντανη, στο έργο του".
- Τέλος, ο μουσικός Μάνος Αχαλινωτόπουλος μας μιλάει για τον δικό του κυρ Αλέξανδρο που "είναι ο μάγος του ξεπεσμένου δερβίση, είναι εκείνος που μίλησε με τον πιο ποιητικό, μεταφυσικό και εν τέλει γιορταστικό τρόπο για τον ήχο, τη μουσική και την πνοή".

ΤΡΙΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

ΗΡΘΕ ΒΟΡΙΑΣ, ΗΡΘΕ ΝΟΤΙΑΣ

Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

Στίχοι: Γιάγκος Αραβαντινός

Μες στην Κατοχή ο Μάνος Χατζιδάκις άκουγε μαγεμένος τη Lily Marlene, το τραγούδι για το κορίτσι που πήγαινε κάθε βράδυ στους στρατώνες και όλοι τη φώναζαν με τ' όνομά της. Το κορίτσι πέθανε ξαφνικά, οι στρατιώτες λυπημένοι τραγουδούσαν το τραγούδι της, ο Χατζιδάκις το έπαιζε στο πιάνο σαν να διηγόταν την ιστορία του κοριτσιού και τελικά αποφάσισε με τον φίλο του Γιάγκο Αραβαντινό να γράψουν το Ήρθε βοριάς, ήρθε νοτιάς. Ένα τραγούδι μεσογειακό - απάντηση στη βόρεια Lily Marlene- που ήθελαν να το τραγουδήσει, όταν θα τελείωνε ο πόλεμος, η Lale Andersen, η ιδανική ερμηνεύτρια της Lily Marlene.

Πέρασαν σχεδόν είκοσι χρόνια... Κι όταν ο Χατζιδάκις πηγαίνει το 1961 – τότε που όλος ο κόσμος τραγουδούσε Τα παιδιά του Πειραιά - στην Φρανκφούρτη για να τιμηθεί από τον δήμαρχο με το κλειδί της πόλης, συνειδητοποιεί ότι η ερμηνεύτρια του τραγουδιού του στα γερμανικά ήταν η Lale Andersen! Της διηγείται την Κατοχική ιστορία και της δίνει να τραγουδήσει το Ήρθε βοριάς, ήρθε νοτιάς, που είχε γράψει γι' αυτήν το 1943. Μ' αυτό το τραγούδι η Andersen πήρε ένα δεύτερο χρυσό δίσκο.

ΧΑΡΤΙΝΟ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΑΚΙ

Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος

Εκατό χρόνια, φέτος, από τη γέννηση του Αμερικανού συγγραφέα Tennessee Williams και 60 χρόνια από την ταινία Λεωφορείον ο Πόθος, την κινηματογραφική μεταφορά (Ελίας Καζάν με πρωταγωνιστές Μάρλον Μπράντο και Βίβιαν Λη) του διασημότερου θεατρικού έργου του, που ανέβασε στην Ελλάδα το Θέατρο Τέχνης του Κάρολου Κουν το 1949, με την Μελίνα Μερκούρη στο ρόλο της Μπλανς Ντιμπουά.

Τη μουσική έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις. Εκεί πρωτακούστηκε το Χάρτινο το φεγγαράκι, σε στίχους Νίκου Γκάτσου, από τη γέννηση του οποίου συμπληρώνονται φέτος επίσης 100 χρόνια. Αυτό το τραγούδι εγκαινίασε και την άρρηκτη φιλία και συνεργασία Χατζιδάκι - Γκάτσου.

Η Μελίνα, την ώρα που ο Βασίλης Διαμαντόπουλος, στο ρόλο του Στάνλεϊ Κοβάλσκι, μιλάει εναντίον της στην αδερφή της, τραγουδάει με παιδική αφέλεια το Χάρτινο το φεγγαράκι.

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ

Το πιο δημοφιλές, ίσως, έργο του Αριστοφάνη είναι οι Όρνιθες, κι αυτό χάρη στη μουσική του Μάνου Χατζιδάκι για την παράσταση που σκηνοθέτησε ο Κάρολος Κουν για το Θέατρο Τέχνης το1959. Είχε προηγηθεί το 1957 η Λυσιστράτη σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού.

Πώς όμως ασχολήθηκε ο Χατζιδάκις με τον Αριστοφάνη; Τον ρώτησε η Αλίκη Βουγιουκλάκη σε μια συνέντευξη που του πήρε για το ραδιόφωνο του ΑΝΤ1 το 1988:

“Ήταν συμπτωματική η σχέση σου με τον Αριστοφάνη ή προϊόν κάποιας ιδιαίτερης αδυναμίαςγια το έργο;”

Κι ο Χατζιδάκις απαντάει με αφοπλιστικότητα:

“Καθόλου, δεν τον ήξερα πριν ασχοληθώ μαζί του. Ήταν εντελώς, προϊόν μιας αμηχανίας του Χουρμούζιου για είκοσι μέρες στο Ηρώδειο που δεν ήξερε τι να τις κάνει. Και μας είπε δεν κάνετε κανέναν Αριστοφάνη. Και έτσι κάναμε τις “Εκκλησιάζουσες”. Και επειδή δε βρήκα στίχους, τότε δεν υπήρχαν στίχοι για να κάνουν τα διάφορα χορικά, επαναλαμβάναμε τις συλλαβές. Πα πα πε πε και νομίζαν οι άλλοι ότι παίζαμε ή κάναμε χιούμορ”.

Μια διαχρονική μουσική, λοιπόν, “προϊόν αμηχανίας”!...

Το παραπάνω κείμενο γράφτηκε για τη στήλη Αποτυπώματα που επιμελείται ο Γιάννης Δημογιάννης.

Ο "ΑΛΗΤΗΣ" ΔΕΣΠΟΤΗΣ ΚΙ Ο "ΕΥΣΕΒΗΣ" ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ

Παραμυθοτοπία

Δεν τον είχε σε υπόληψη. Ο επίσκοπος της γενέτειράς του είχε απολέσει την έξωθεν καλή μαρτυρία. Ήταν μανιώδης καπνιστής, ολίγον τι αθυρόστομος, δεν πρόσεχε την εξωτερική του εμφάνιση, μπορεί να ήταν και φαύλος! Πολλά λέγονταν...

Ο ηγούμενος δεν ήθελε πολλά πολλά. Όταν πήγαινε στην πατρίδα του προσπαθούσε να αποφεύγει τον δεσπότη που δεν είχε ίχνος ευσέβειας.

Ήρθε ο καιρός και μια μέρα ο ευϋπόληπτος ηγούμενος με την έξωθεν πνευματικότητα, κατηγορήθηκε για ομοφυλοφιλία από ένα δόκιμο που είχε στο μοναστήρι του. Καταγγελίες, δημοσιότητα, κανάλια, χαμός! Ο Μητροπολίτης του τήρησε αμέσως αποστάσεις. Μπορεί... Οι πιστοί έγιναν αμέσως καχύποπτοι! Λες; Γιατί όχι; Ποτέ δεν ξέρεις...

Ο ηγούμενος βρέθηκε σε δύσκολη θέση γιατί η καταγγελία ήταν επώνυμη. Γκρεμιζόταν η ζωή του. Κατέρρεε... Πολλοί, οι περισσότεροι γνωστοί του, τον εγκατέλειψαν. Και όσοι λίγοι του απέμειναν είχαν κι αυτοί στο πίσω μέρος του μυαλού τους μια καχυποψία... Μήπως τελικά;... Άρχισε να απλώνεται μια φήμη πως δεν τον χωράει πια ο τόπος αυτός...

Ένα βράδυ, καθώς ήταν σε απόγνωση στο κελί του, χτύπησε το τηλέφωνο. Στην άλλη άκρη της γραμμής ο επίσκοπος της γενέτειράς του! Τον μόνο που δεν περίμενε ν' ακούσει.

“Θέλω να σε δω”, του είπε κοφτά. “Αν θες και συ, έλα μεθαύριο στο τάδε φιλικό μου σπίτι. Θα περάσω απ' τα μέρη σου για μια δουλειά”.

Ο ηγούμενος τα 'χασε. Μες στην απόγνωσή του είπε το “ναι” στον ...φαύλο δεσπότη, κι άρχισε να σκέφτεται: “Τι να με θέλει, άραγε; Έμαθε για μένα και θέλει να ακούσει την άποψή μου;”

Μέχρι τη μέρα του ραντεβού ταλαντευόταν. Δεν ήθελε να πάει, μήπως και μαθευτεί, μήπως, μήπως... Τελικά πήρε μαζί του ένα έμπιστό του και πήγε. Ήθελε και μάρτυρα στη συνάντηση. Σου λέει, δεν ξέρεις τι γίνεται...

Ο επίσκοπος τον δέχτηκε με εγκαρδιότητα. Άναψε τσιγάρο, έβγαλε ένα κομπολόι κι έπαιζε και μπήκε κατευθείαν στο ψητό: “Άκουσε. Σε ξέρω καλά από παλιά. Δεν πιστεύω λέξη απ' όσα σου προσάπτουν. Πες μου, αν θες, με ποιο τρόπο να σε βοηθήσω. Σε κάθε περίπτωση, ό,τι κι αν συμβεί, η Μητρόπολή μου είναι ανοιχτή για σένα. Μπορείς να έρθεις άνευ όρων”.

Τα 'χασε ο ηγούμενος! Αυτός ο δεσπότης να του φερθεί τόσο καλά; Να τον καλέσει για να του πει ότι είναι βέβαιος για την αθωότητά του και για να του προσφέρει στέγη; Χωρίς όρους; Ευχαρίστησε συγκινημένος τον δεσπότη και αποχώρησε για να συνεχίσει τον αγώνα για τη δικαίωσή του κάπως αναπτερωμένος.

Η υπόθεση έκλεισε τελικά με απόσυρση της καταγγελίας του νεαρού δοκίμου. Ο θόρυβος άρχισε να κοπάζει. Ο ηγούμενος, με τα χρόνια, ξαναβρήκε την απωλεσθείσα προς καιρόν έξωθεν καλή μαρτυρία του. Και ξαναγύρισε στη γνώμη που είχε για τον δεσπότη της γενέτειράς του: μάλλον αλήτης!...

ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΕΣΠΕΡΙΔΑ ΣΤΗ ΛΑΡΙΣΑ

Επιμορφωτική - παιδαγωγική εσπερίδα με θέμα «Τα Θρησκευτικά στο Σύγχρονο Σχολείο» διοργανώνουν το 14ο Γυμνάσιο Λάρισας και το Βιβλιοπωλείο "Παιδεία" (οδ. Μεγ. Αλεξάνδρου 6, Λάρισα), αύριο Τετάρτη, 19 Ιανουαρίου 2011 και ώρα 8 μ.μ., στο πατάρι του βιβλιοπωλείου, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων "Βραδιές Θεολογίας".

Στη εκδήλωση, που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς Β/θμιας και Α/θμιας εκπαίδευσης, εισηγητής θα είναι ο Σταύρος Γιαγκάζογλου, Δρ. Θεολογίας, Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Τον κ. Γιαγκάζογλου θα παρουσιάσει ο Νίκος Παύλου, Δρ. Θεολογίας, Διευθυντής του 14ου Γυμνασίου, ο οποίος, παράλληλα, θ’ αναφερθεί στο έργο που επιτελεί το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο για την υποστήριξη του διδακτικού έργου των εκπαιδευτικών ενώ τις εργασίες της εσπερίδας θα συντονίσει ο Χάρης Ανδρεόπουλος, δημοσιογράφος και θεολόγος, Μ.Sc.

Στους συμμετέχοντες θα δοθεί Βεβαίωση Παρακολούθησης και υποστηρικτικό υλικό για το μάθημα.

Νομίζω πως ανάλογες πρωτοβουλίες δεν συναντάμε συχνά στην επαρχία, αγαπητοί συνοδίτες. Ένα μπράβο από καρδιάς στον Νίκο Παύλου, διευθυντή του 14ου Γυμνασίου Λάρισας, αλλά και στο βιβλιοπωλείο Παιδεία, που διοργανώνει βραδιές Θεολογίας! Στην πολύπαθη εκκλησιαστικώς Λάρισα φαίνεται πως υπάρχουν σοβαροί άνθρωποι που ζουν στο σήμερα και προβληματίζονται για το αύριο. Κάτι ανάλογο στην Πάτρα, π.χ., που είναι και η τρίτη πόλη της Ελλάδας, είναι αδιανόητο! Βραδιές Θεολογίας στη Λάρισα, λοιπόν!

Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

amen.gr

Μια πραγματικά χορταστική έκδοση με κείμενα για την Κωνσταντινούπολη. Πρόκειται για την ομώνυμη έκδοση που κυκλοφόρησε πρόσφατα (Εκδόσεις Καστανιώτη, Δεκέμβριος 2010) και επιμελήθηκε ο γνωστός συγγραφέας και συνεκδότης του λογοτεχνικού περιοδικού η λέξη Θανάσης Θ. Νιάρχος και στην οποία περιλαμβάνονται κείμενα σπουδαίων συγγραφέων (Η. Βενέζη, Γ. Βιζυηνού, Μ. Καραγάτση, Γ. Σεφέρη, Α. Καρκαβίτσα, Κ. Σβολόπουλου), παλαιότερα δημοσιεύματα από τον ελληνικό τύπο (Δ. Γκιώνη, Α. Τερζάκη, Π. Παλαιολόγου) αλλά και κάποια κείμενα που γράφτηκαν ειδικά γι' αυτήν τη συλλογή από τους Κ. Ακρίβο, Χ. Σ. Ζερεφό, Α. Φασιανό, Β. Χρόνη, Φ. Πατρικαλάκη. Τον πλήρη κατάλογο των συγγραφέων δείτε εδώ.

Τον πρόλογο γράφει ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, ενώ την έρευνα έκανε η Ελενα Τσαγκαράκη. Για τους λάτρεις της Πόλης αυτός ο τόμος είναι ένα σπουδαίο εγχειρίδιο.

Στον πρόλογο του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου είχε αναφερθεί ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος σε ομιλία του στο Νιχώρι του Βοσπόρου πριν ένα μήνα (19-12-2010). Είχε πει ο Πατριάρχης πως ο Αρχιεπίσκοπος “... λέγει πολλά όμορφα πράγματα στον πρόλογό του, όμορφα, βαθειά και όχι τετριμμένα πράγματα για την Κωνσταντινούπολη, για τη Μεγάλη Εκκλησία, για το Πατριαρχείο μας και την παράδοση την οποία αυτό ενσαρκώνει και συνεχίζει. Αυτή η παράδοσις, λέγει, μπορεί να ανοίξει προοπτικές για το μέλλον της. Γι΄αυτό και χαρακτηρίζει την Κωνσταντινούπολη ως πόλη του μέλλοντος. Λέγει ότι η Κωνσταντινούπολη δεν έχει μόνον παρελθόν, δεν έχει μόνον Ιστορία, δεν έχει μόνον παρόν αλλά έχει και μέλλον και είναι η πόλη του μέλλοντος”.

Ο Αρχιεπίσκοπος πράγματι τονίζει στον πρόλογό του ότι “Η Κωνσταντινούπολη, χάρη στην παράδοση που διασώζει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, έχει όλες τις προϋποθέσεις να δώσει το όραμα σε έναν κόσμο που καταρρέει... Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Πόλη είναι ταυτισμένη με τον Χριστιανισμό και την Ρωμιοσύνη. Αυτές οι δυο κατηγορίες συνιστούν κυρίως την ταυτότητά της. Η κατάκτηση το 1453 από το Ισλάμ, όχι μόνο δεν κατάφερε να εξαφανίσει αυτή την πραγματικότητα, αλλά απεναντίας το Ισλάμ φιλοξενήθηκε σε μεγάλο βαθμό από αυτή την πραγματικότητα”.

Και αλλού ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος τονίζει: “Η ίδια η Πόλη έγινε ένα αξεπέραστο σημαίνον. Αυτό αξίζει να μην το λησμονούμε κυρίως εμείς οι Νεοέλληνες που, μετά την ανεξαρτησία, ξένα και ντόπια συμφέροντα μας συνέδεσαν μονομερώς μόνο με την αρχαία Ελλάδα ξεχνώντας, όπως λέγει ο Καβάφης, τον ένδοξό μας Βυζαντινισμό, με αποτέλεσμα να ζούμε πολλοί σε μια μεγάλη σύγχυση αναφορικά με την ταυτότητά μας”.

ΕΙΚΟΣΑΕΤΗΡΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑ ΚΑΙ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΡΟΜΗΛΑ

O φίλος της Ιδιωτικής Οδού Δ.Κ. μας πληροφορεί για την πρωτοχρονιάτικη πίτα της γνωστής Πολιτιστικής Εταιρείας Πανόραμα, και για την αναφορά της ιστορικού Μαριάννας Κορομηλά στα 20χρονα της πατριαρχίας του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, που συμπληρώνονται το 2011.

Το μεσημέρι του Σαββάτου 15 Ιανουαρίου η Πολιτιστική Εταιρεία «Πανόραμα» έκοψε την πρωτοχρονιάτικη πίτα της στην έδρα της στην οδό Ευρυδίκης, στα σύνορα της Καισαριανής με το Παγκράτι. Στην εκδήλωση συμμετείχαν δεκάδες μέλη και φίλοι της εταιρείας. Η οικοδέσποινα και ψυχή του «Πανοράματος», η ιστορικός Μαριάννα Κορομηλά, έκοψε, κατ’ έθος, και το κομμάτι του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου.

Με την ευκαιρία, υπενθύμισε τον φετινό εορτασμό των εικοσάχρονων της πατριαρχίας του σημερινού προκαθημένου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και τόνισε πόσο ευτυχής ήταν η συγκυρία να ανέλθει στον οικουμενικό θρόνο μια τέτοια φωτισμένη προσωπικότητα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη ιστορική στιγμή, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.

Δεν είναι τυχαίο ότι το «Πανόραμα» και η Μαριάννα Κορομηλά ήταν οι μόνοι στην Ελλάδα που, σε εποχές και συγκυρίες αρκετά διαφορετικές από τις σημερινές, είχαν εορτάσει το 1996 στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία» τα πέντε χρόνια από την εκλογή του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου. Στην εκδήλωση εκείνη είχε συμμετάσχει η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τη διεύθυνση του Λυκούργου Αγγελόπουλου.

Είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω με την Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία σ' εκείνον τον εορτασμό για τα πέντε χρόνια από την εκλογή του Πατριάρχου. Ήταν 10 Δεκεμβρίου 1996 στη μεγάλη αίθουσα δεξιώσεων της “Μεγάλης Βρεταννίας”. Ψάλαμε το περίφημο μάθημα “Πολυχρονισμός εις Οικουμενικόν Πατριάρχην” σε ήχο δ', ποίημα και μέλος Μπαλασίου, ιερέως και Νομοφύλακος της Μ.τ.Χ.Ε. (ακμή περ. 1660-1700). Ένα μέλος που διαρκεί 40' 30''! Κι ακόμα η Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία υπό τον Λυκούργο Αγγελόπουλο, απέδωσε ύμνους από την Ακολουθία του Αποστόλου Βαρθολομαίου, ποίημα του αειμνήστου Υμνογράφου της Μ.τ.Χ.Ε. Γερασίμου Μικραγιαννανίτου. Και, τέλος, ένα απολυτίκιο του Αποστόλου, που συνέθεσε ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς σε ήχο α'. Το πρόγραμμα αυτής της συναυλίας κυκλοφορήθηκε αργότερα σε ψηφιακό δίσκο, ο οποίος είναι πλέον εξαντλημένος.

Η Μαριάννα Κορομηλά (με τα περίφημα βιβλία της για την Ανατολή: Οι Έλληνες στη Μαύρη Θάλασσα, Ευτυχισμένος που έκανε το ταξίδι του Οδυσσέα, Η Μαρία των Μογγόλων κ.α.) είναι πιστή φίλη του Οικουμενικού Πατριαρχείου, καθώς πάντοτε εξαίρει το γεγονός ότι ιστορικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο παραμένει ο αρχαιότερος ζωντανός θεσμός στην Ανατολή. Διαβάστε εδώ μια ομιλία της στο Ζωγράφειο της Πόλης ενώπιον του Πατριάρχου (21.11.2009) για να κατανοήσετε την σκέψη της.

Η ίδια είχε, επίσης, πραγματοποιήσει μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο την 1η Αυγούστου 2002 στο Φανάρι. Αυτή η συνέντευξη μεταδόθηκε από το ραδιόφωνο του “Σκάι 100,3” στις 16 Αυγούστου και το 2003 περιλήφθηκε ως κείμενο – πρόλογος στο βιβλίο Ότε ήμην παιδίον (εκδ. Καστανιώτη) που περιλάμβανε τις εκθέσεις του μαθητού Δημητρίου Χ. Αρχοντώνη (σημερινού Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου) από την Ε' τάξι του Δημοτικού ως την τελευταία του Γυμνασίου.

Η Μαριάννα Κορομηλά αντιλαμβάνεται την τιμή προς τον Πατριάρχη και ως μια υπόμνηση – τουλάχιστον – ότι και μεις ανήκαμε κάποτε στην Μεγάλη Εκκλησία.

Αναμένουμε με ενδιαφέρον τις σχετικές πρωτοβουλίες της.

"ΧΕΙΡ ΑΓΓΕΛΟΥ": ΜΙΑ ΣΠΑΝΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΥΨΗΛΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Πρόλαβα την εσχάτη ώρα!

Σήμερα το πρωί στο Μουσείο Μπενάκη για την έκθεση Χειρ Αγγέλου, που τελείωσε. Μετά από δύο μήνες. Φυσικά συμμερίστηκα απολύτως τον ενθουσιασμό του Νίκου Βατόπουλου, όπως τον αποτύπωσε σε κείμενό του στην Καθημερινή προχθές. Το παραθέτω αυτούσιο.

Αισθάνομαι την ανάγκη να μοιραστώ την αισθητική απόλαυση που ένιωσα κατά την επίσκεψή μου στην έκθεση «Χειρ Αγγέλου» στο Μουσείο Μπενάκη. Η έκθεση τελειώνει την Κυριακή, λίγος χρόνος απέμεινε για το κοινό. Ωστόσο και ασχέτως του αριθμού των επισκεπτών, η έκθεση αυτή, που δοξάζει την ίδια τη ζωγραφική, ήταν ένα πνευματικό γεγονός, από τα βουβά κύματα στο υπέδαφος της πρωτεύουσας. Προσήλθα με περιέργεια, έφυγα γεμάτος κατάνυξη, γεμάτος ομορφιά, σκέψεις, αισθήσεις.

Για το ευρύ κοινό, η έκθεση «Χειρ Αγγέλου» ήταν μύηση σε ένα κόσμο περίλαμπρο, ωστόσο υποφωτισμένο, με τα χρυσά του και τα πορφυρά τα χρώματα να τρεμοπαίζουν. Βοηθούσε και το στήσιμο. Ενα βαθύ «Π», έμπαινες σαν σε εκκλησία, έβγαινες να πάρεις αντίδωρο. Ο Αγγελος, ο ζωγράφος του 15ου αιώνα, από τη βενετοκρατούμενη Κρήτη, με το βλέμμα στην Κωνσταντινούπολη και με το φως της Ιταλίας στην καρδιά, μας άφησε έργα τόσο βαθιάς πνευματικότητας και τόσο υψηλής αισθητικής, ώστε η σύγχρονη επαφή μαζί τους να προκαλεί τριγμούς. Το έβλεπα και στα πρόσωπα των άλλων επισκεπτών στην έκθεση, στην προσήλωση, στη βαριά σιωπή που γεννά το δέος. Αξίζει επαίνου η επιμελήτρια Μαρία Βασιλάκη που οργάνωσε αυτή την έκθεση, πύλη σε κεφάλαια της ελληνικής ζωγραφικής όχι ευρύτερα γνωστά. Εδωσα 30 ευρώ για τον κατάλογο, με την αίσθηση ότι τα αξίζει ένα προς ένα. Ηθελα να έχω μία συμμετοχή και εγώ με την έξοδό μου.

Και σκέφτεται κανείς πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος ανάλογων εκθέσεων, που σε αποσπούν από την τύρβη της καθημερινότητας και σε εκθέτουν σε ένα φως ουσίας και αλήθειας. «Χειρ Αγγέλου». Σκεφτόμουν καθώς παρατηρούσα τα εξαίσια έργα του Αγγέλου (αλλά και των επιγόνων του, όπως και ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος) ότι τα λίγα βήματα που κάνει ο επισκέπτης στην έκθεση αυτή είναι μία πορεία αυτογνωσίας. Νιώθεις τους δεσμούς με μία βαθύτατη παράδοση, την αλληλεπίδραση με τη Δύση, την ανάγκη να κατανοήσεις και να τιμήσεις αυτό που υπήρξε και που εν πολλοίς επιβιώνει με χίλια πρόσωπα.

Εξω στη Βασιλίσσης Σοφίας, με τον κατάλογο στα χέρια, είχα την ικανοποίηση ότι είχα μεταλάβει προερχόμενος από μία πνευματική εμπειρία. Δεν συμβαίνει συχνά. Γι' αυτό όταν συμβεί, αξίζει να έχουμε συναίσθηση της τύχης αυτής.

Πρέπει εδώ να σημειώσω πως εκτός από τον έξοχο κατάλογο που κυκλοφορεί στα ελληνικά και στα αγγλικά, εκδόθηκε κι ένα ακόμα επιστημονικό βιβλίο: Εικόνες με την υπογραφή ‘Χειρ Αγγέλου’. Η τεχνική ενός Κρητικού ζωγράφου του 15ου αι.

Επίσης, δεν πρέπει να παραλείψουμε τον κύκλο των διαλέξεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ομώνυμης έκθεσης. Έγιναν έξι ειδικές διαλέξεις που έδωσαν τη δυνατότητα στο κοινό να αποκτήσει μια συγκροτημένη εικόνα για την καλλιτεχνική παραγωγή στη βενετοκρατούμενη Κρήτη και ιδιαίτερα για το έργο του ζωγράφου Αγγέλου. Ένα φωτορεπορτάζ από την τελευταία διάλεξη, προχθές Παρασκευή, της Χρύσας Μαλτέζου, δείτε Στον ίσκιο του Ήσκιου.

Για το Διεθνές Συμπόσιο που πραγματοποιήθηκε στις 21/12/2010 με αφορμή την έκθεση δείτε εδώ.

Τέλος, πρέπει να αναφέρουμε ότι στο πλαίσιο της έκθεσης προβαλλόταν συνεχώς για το κοινό η ταινία "Χειρ Αγγέλου", η οποία παρουσιάζει την περιπέτεια της έρευνας για το ζωγράφο Άγγελο Ακοτάντο, το έργο και τη διαθήκη του. Στην δεκαπεντάλεπτη ταινία, που σκηνοθέτησε ο Νίκος Νταγιαντάς, η Μαρία Βασιλάκη, καθηγήτρια Βυζαντινής Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, η οποία είχε και την επιμέλεια της έκθεσης, εξηγεί την περιπέτεια του Αγγέλου, του "προσωπικού αγιογράφου", όπως τον χαρακτήρισε του Αγίου Φανουρίου. Όντως οι εικόνες του Αγίου τη χειρί Αγγέλου είναι αριστουργήματα! Τέχνης και πνευματικότητος.

Ένα μεγάλο μπράβο κι ένα μεγάλο ευχαριστώ στο Μουσείο Μπενάκη γι' αυτή την ιδιαίτερη έκθεση και για όλα όσα μας προσφέρει.

Ο ΤΡΙΗΜΕΡΟΣ ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ

«Πάλιν Ηπειρώτες μετά φιλομαρτύρων πανηγυρίζουσι. Πάλιν φιλομάρτυρες μετά εορταζόντων ευφραίνονται. Και πάντες την του νεομάρτυρας Γεωργίου μνήμην λαμπρώς τιμώσι και το μαρτύριον αυτού εξόχως γεραίρουσι…»

Ευάγγελος Ψήμας - Μητροπολίτης Ερμουπολέως

Τα Γιάννενα γιορτάζουν και φέτος τον νεοφανή αστέρα τους, τον Νεομάρτυρα Γεώργιο που μαρτύρησε στην ιστορική πόλη.
Οι τριήμερες καθιερωμένες εκδηλώσεις για τον εορτασμό της μνήμης του Νεομάρτυρος Γεωργίου και του Αγίου Αθανασίου του Μεγάλου θα αρχίσουν σήμερα Κυριακή και θα συνεχιστούν αύριο Δευτέρα 17 και την Τρίτη 18 Ιανουαρίου, σύμφωνα με το πρόγραμμα που ανακοινώθηκε από την Ιερά Μητρόπολη Ιωαννίνων.
Συγκεκριμένα, σήμερα Κυριακή 16 Ιανουαρίου στη 4 μ.μ. στον Σεπτό Οίκο του Αγίου Γεωργίου, θα γίνει δέηση και μεταφορά της ιεράς εικόνος στο παρά την κεντρική πύλη του Φρουρίου εικονοστάσιο. Εκεί θα πραγματοποιηθεί δέηση και ακολούθως, μεταφορά της ιεράς εικόνος στον Ναό του Νεομάρτυρος στην Πλατεία Πάργης.
Στις 5 μ.μ., στον Μητροπολιτικό Ναό όπου βρίσκεται το παρεκκλήσι του Τάφου του Νεομάρτυρος θα τελεσθεί Εσπερινός και στις 6 μ.μ., στον Ναό του Νεομάρτυρος στην Πλατεία Πάργης, Μέγας Αρχιερατικός Εσπερινός μετ' Αρτοκλασίας. Στις 9 μ.μ. θα τελεσθεί ιερά αγρυπνία.
Κατά την Δευτέρα, ημέρα εορτασμού του Νεομάρτυρος Αγίου Γεωργίου, στις 7:30 π.μ., στο ναό της Πλατείας Πάργης θα γίνει όρθρος και Αρχιερατική Θεία Λειτουργία. Όρθρος και Θεία Λειτουργία θα τελεσθούν και στον Σεπτό Οίκο του Αγίου, όπως και στον Μητροπολιτικό Ναό. Η λιτάνευση των ιερών Λειψάνων του Νεομάρτυρος θα ξεκινήσει στις 10:30 π.μ., ενώ στις 5 μ.μ. στον Σεπτό Οίκο του Αγίου θα τελεσθεί Ιερά Παράκληση και στη Μητρόπολη Μέγας Εσπερινός μετ' αρτοκλασίας και θείου κηρύγματος.
Την ημέρα της εορτής του Αγίου Αθανασίου, Τρίτη 18 Ιανουαρίου, όρθρος και Αρχιερατική Θεία Λειτουργία θα τελεστεί στην Ιερά Μητρόπολη στις 7:30 π.μ. και στις 5 μ.μ. Εσπερινός και Ιερά Παράκληση του Νοεμάρτυρος Αγίου Γεωργίου. Τα λείψανα του Αγίου θα επιστρέψουν στον Ναό του Πολιούχου στις 5 μ.μ.

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ: "Η Εκκλησία οφείλει να ενώνει τους ανθρώπους"

Mια δήλωση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου που δεν προσέχθηκε.

Την έκανε στον Φάνη Καλαντζή και στην εφημερίδα Κόσμος του Επενδυτή. Δημοσιεύθηκε στο χθεσινό φύλλο και έχει ως εξής:

“Στις δύσκολες εποχές που ζούμε, έχουμε αυξημένο χρέος να είμαστε με τα έργα και τα λόγια μας γνήσιοι εκφραστές της σωστικής αλήθειας του Ευαγγελίου, όπως μας τη δίδαξαν ο Ιησούς Χριστός και οι άγιοι της Εκκλησίας μας. Τούτο συνεπάγεται ότι οφείλουμε να καλλιεργούμε την ειρήνη και την αγάπη μεταξύ των ανθρώπων, ανεξαρτήτως φύλου, καταγωγής, χρώματος ή όποιων άλλων στοιχείων, τα οποία, εντέλει, προάγουν τα μίση, τις έριδες και την απαξίωση του ανθρωπίνου προσώπου. Το μεγάλο στοίχημα της παρουσίας της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης στον σύγχρονο κόσμο είναι να αποδείξει εμπράκτως πως δεν είναι μία εκ των θρησκειών, που άλλοτε δικαίως και άλλοτε αδίκως κατηγορούνται ότι καλλιεργούν τη διχόνοια, τον θρησκευτικό φανατισμό και την μισαλλοδοξία, αλλά ότι είναι η Εκκλησία του Χριστού, δηλαδή ένας τρόπος ζωής που ενώνει τους ανθρώπους και κάνει φανερό και χειροπιαστό το γεγονός ότι ο Θεός αγάπη εστί”.

ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ - Με την ηλικία της θάλασσας στα μάτια...

Εν πλω από την Αγία Μαρίνα Αττικής για τα Νέα Στύρα Ευβοίας.
Με συντροφιά σμήνη από γλάρους που απολάμβαναν, όπως κι εμείς, την καλοκαιρία μεσούντος του Γενάρη.

Στην παραλία των Τσακαίων τα πεντακάθαρα νερά και οι θαλασσοσπηλιές ήταν σκέτη πρόκληση...

Σκέφτομαι τον Ελύτη:

Μὲ τὴν ἡλικία τῆς θάλασσας στὰ μάτια
Καὶ μὲ τὴν ὑγεία του ἥλιου στὸ κορμὶ - τί γύρευα
Βαθιὰ στὶς θαλασσοσπηλιὲς μὲς στὰ εὐρύχωρα ὄνειρα
Ὅπου ἄφριζε τὰ αἰσθήματά του ὁ ἄνεμος;
Ἄγνωστος καὶ γλαυκὸς χαράζοντας στὰ στήθια μου
τὸ πελαγίσιο του ἔμβλημα.

JAZZ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Απόψε στο Μέγαρο Μουσικής ο μέγας Μάνος Χατζιδάκις παρών για μια συναυλία τζαζ. Τα τραγούδια του Μάνου έχουν πια πολλές "αναγνώσεις" και η εκδοχή τζαζ ήταν αναπόφευκτη. Ο Κωνσταντίνος Βήτα με τον δίσκο Transformations μας έδωσε το 2003 μια ηλεκτρονική ματιά στο υλικό του Χατζιδάκι. Τώρα Έλληνες διακεκριμένοι jazzmen μας δίνουν μια ακόμα πλευρά του αστείρευτου Χατζιδάκι.
Άλλωστε, όπως σημειώνει ο Γιώργος Μονεμβασίτης στο πρόγραμμα της συναυλίας, "η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι καθώς είναι πολυσυλλεκτική και άμεσα επικοινωνιακή, προσφέρεται για ποικίλες διασκευές, μεταγραφές και μεταλλάξεις. Ο ίδιος άλλωστε υποστήριζε εμπράκτως τη δεύτερη ματιά, τόσο στη δική του μουσική (π.χ. Δεκαπέντε Εσπερινοί, 30 Νυχτερινά) όσο και στη μουσική άλλων (π.χ. Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή γη, Τα πέριξ).

Το ρεπορτάζ της Νάταλι Χατζηϊωάννου στην Ελευθεροτυπία για την αποψινή συναυλία είναι πολύ ενδιαφέρον και το παραθέτω ολόκληρο:

Στο «Μια Παναγιά», η εισαγωγή είναι διακριτική με το μπάσο να μπαίνει πρώτο, το πιάνο και την τρομπέτα ν' ακολουθούν και το σαξόφωνο να κηρύσσει τελικά τις λάτιν προθέσεις μιας διασκευής που είναι όσο πρέπει τολμηρή απέναντι στο μελωδικό κομψοτέχνημα του Μάνου Χατζιδάκι.

Το ίδιο ισχύει και για την «Μπαλάντα του Οδοιπόρου» που ακούγεται απρόβλεπτα σε ρυθμό drum 'n' bass. Αυτά κι άλλα πολλά συμβαίνουν όταν ένα κουιντέτο, επανδρωμένο με μερικούς από τους κορυφαίους Ελληνες τζαζίστες, συμπράττει με τους έγχορδους μουσικούς της Καμεράτα και «πειράζει» δημιουργικά κάποιες από τις εμβληματικές μελωδίες του Χατζιδάκι.

Σ' αυτή την περίπτωση μάλιστα που «Ο Μάνος Χατζιδάκις συναντά την τζαζ» σε μία και μοναδική συναυλία, το Σάββατο στις 8.30 μ.μ. στην Αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος» του Μεγάρου Μουσικής, η ανταπόκριση του κόσμου υπήρξε αστραπιαία: «τα εισιτήρια ήταν sold out από τη δεύτερη μέρα», απαντούν ενθουσιασμένοι από το Μέγαρο.

Και πώς να μην είναι δηλαδή, αφού εκτός από την αυταξία του μουσικού εγχειρήματος, το κουιντέτο του Δημήτρη Καλαντζή εγγυάται την παρουσία πέντε top Ελλήνων jazzmen: Εκτός, δηλαδή, από τον ίδιο τον Καλαντζή στο πιάνο, μετράμε τον Τάκη Πατερέλη στο σαξόφωνο, τον Ανδρέα Πολυζωγόπουλο στην τρομπέτα και το φλικόρνο, τον Γιώργο Γεωργιάδη στο μπάσο και τον Αλέξανδρο-Δράκο Κτιστάκη στα τύμπανα. Και μαζί τους το σύνολο εγχόρδων της Καμεράτα, υπό τη διεύθυνση του Μίλτου Λογιάδη.


Ο Καλαντζής και ο Γιάννης Αντωνόπουλος έκαναν τις τζαζ ενορχηστρώσεις, επιλέγοντας χατζιδακικά σημεία αναφοράς σαν και τα «Dedication», «Το φεγγάρι είναι κόκκινο», «Πες μου μια λέξη», «Το βαλς του αποχαιρετισμού», «Θάλασσα πλατιά», «Η μπαλάντα των αισθήσεων και των παραισθήσεων» κ.ά. «Η διασκευή ενός τόσο μεγάλου συνθέτη», εξηγεί ο πρώτος, «δεν μπορεί παρά να είναι αποτέλεσμα βαθιάς σκέψης και οργάνωσης. Με τον Γιώργο Γεωργιάδη συμμετείχαμε για καιρό σ' ένα μουσικό πρόγραμμα που κινούνταν μεταξύ Χατζιδάκι και τζαζ. Τότε βγάλαμε κάποια πρώτα συμπεράσματα κι αρχίσαμε να δουλεύουμε, επιχειρώντας να "μεταφράσουμε" μερικές χατζιδακικές μελωδίες σε μια δική μας "γλώσσα"».

Οχι διασκευή, μετάφραση
Δεν χρησιμοποιεί τυχαία την έννοια της «μετάφρασης» ο Καλαντζής: «Το ζητούμενο ήταν να μείνει ανέπαφο το ήθος, το ύφος και η διάθεση των κομματιών. Το αποτέλεσμα να είναι Χατζιδάκις και να είναι και τζαζ». Ο Γιάννης Αντωνόπουλος σ' αυτό το υλικό πρόσθεσε τις δικές του ενορχηστρώσεις που παραδόθηκαν στην Καμεράτα.

Η αλήθεια είναι ότι η μουσική του Χατζιδάκι είχε πάντα καλές σχέσεις με τους τζαζίστες. «Το ύφος του δεν ήταν ποτέ τζαζ -ούτε καν κοντά σ' αυτήν. Το μόνο που ίσως κάπως να διευκολύνει έναν τζαζ μουσικό είναι ότι η αρμονία του Χατζιδάκι είναι πιο δυτικότροπη σε σχέση με άλλους Ελληνες συνθέτες», λέει ο Καλαντζής. Και διευκρινίζει ότι η δική τους επιλογή είχε να κάνει και με το ότι «ένα τέτοιο ρεπερτόριο που έχει τόσο αγαπηθεί από τους ακροατές, είναι ευκολότερα προσβάσιμο από τους Ελληνες ακροατές, για τους οποίους η τζαζ δεν είναι η πρώτη τους επιλογή. Αντίστοιχα είναι ευκαιρία και οι ξένοι, να θυμηθούν έναν μεγάλο Ελληνα συνθέτη». Αλλωστε αυτή η δουλειά θα δισκογραφηθεί άμεσα και θα ταξιδέψει στο εξωτερικό.

Πιανίστας που κινείται άνετα μεταξύ κλασικής και τζαζ μουσικής κι επιπλέον καθηγητής στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιόνιου Πανεπιστημίου, ο Δημήτρης Καλαντζής μπορεί ίσως να βρει μία απάντηση γιατί οι Ελληνες εξακολουθούν να είναι κάπως επιφυλακτικοί με την τζαζ. «Δεν ξέρω αλλά πιθανολογώ ότι παίζει ρόλο το γεγονός ότι στην Ελλάδα έχουμε πολύ έντονη λαϊκή και παραδοσιακή μουσική, η οποία δεν αφήνει πολύ χώρο για άλλες - συμπεριλαμβανομένης και της κλασικής μουσικής. Είμαστε λιγάκι ενδοσκοπικοί. Και ασφαλώς είναι ένα ζήτημα που αφορά τη γενικότερη ελληνική παιδεία». Κι όμως παρ' όλα αυτά «το επίπεδο των νέων τζαζ μουσικών», τονίζει με ενθουσιασμό ο ίδιος, «είναι εξαιρετικό - δεν έχει καμία σχέση με αυτό που ήταν πριν από 15 χρόνια. Συνεχώς φτάνουν όλο και νεότεροι και πιο ταλαντούχοι μουσικοί. Κι αυτό είναι μια μεγάλη ευκαιρία για την τζαζ σκηνή στη χώρα μας».

Ο ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΝΕΑΣ ΖΗΛΑΝΔΙΑΣ ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΦΙΤΖΙ

O Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Δορυλαίου κ. Νίκανδρος, βοηθός του λίαν αγαπητού της Ιδιωτικής Οδού Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας Στυλιανού, είχε την καλοσύνη να μας στείλει υλικό από την χριστουγεννιάτικη ιεραποστολική δραστηριότητα του Σεβ. Μητροπολίτου Νέας Ζηλανδίας κ. Αμφιλοχίου στα νησιά Φίτζι.
Αρχικώς δημοσιεύουμε ένα κείμενο του Επισκόπου Δορυλαίου κ. Νικάνδρου για τον Μητροπολίτη Ν. Ζηλανδίας, ευχαριστώντας θερμά τον Θεοφιλέστατο για την προσφορά του στην Ιδιωτική Οδό μας.

Ο γνωστός Ιεραπόστολος π. Αμφιλόχιος γνήσιον τέκνον του αειμνήστου π. Αμφιλοχίου Μακρή από τον Οκτώβριον του 2006, κοσμεί τον θρόνον της Ιεράς Μητροπόλεως Νέας Ζηλανδίας συμπεριλαμβανόμενων και των νήσων του Νοτίου και Ανατολικού Ειρηνικού Fiji, Tonga και Samoa.

Είχαμε την ιδιαιτέραν χαράν και ευλογίαν ο Άγιος Νέας Ζηλανδίας να ευρίσκεται εις την Αυστραλίαν και να συμμετάσχη εις την Α’ Συνέλευσιν των κανονικών Ορθοδόξων Επισκόπων της Ωκεανίας, υπό την προεδρείαν του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας κ.κ Στυλιανού (16 -18 Οκτωβρίου 2010).

Μετά την λήξιν των εργασιών της Επισκοπικής Συνελεύσεώς μας, ο Σεβασμιώτατος Άγιος Νέας Ζηλανδίας κατόπιν προτροπής του ομογαλάκτου εκ της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης αδελφού του, Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου μας κ. Στυλιανού επεσκέφθη την Μελβούρνη και την Αδελαῒδα. Προσηνής, απλούς, γαλήνιος, ιεροπρεπής, χαρουμένος εντυπωσίασε τους χριστιανούς μας.

Βίωμά του «το Έλλησί τε και βαρβάροις, σοφοίς τε και ανοήτοις οφειλέτας ειμί» (Ρωμ.1,14). Αισθάνεται ότι πρέπει να μοιρασθεί μαζί μέ τους άλλους το πολύτιμο δώρο που έχει λάβει, δηλαδή την προσωπική εμπειρία του Αναστάντος Χριστού «Χριστώ συνεσταύρωμαι, ζω δε ουκέτι εγώ, ζη δε εν εμοί Χριστός» (Γαλ. 2,20).

Σήμερον 11^ην του μηνός Ιανουαρίου ελάβαμεν τάς εορτίους ευχάς του Αγίου Νέας Ζηλανδίας κ. Αμφιλοχίου οι οποίες δεν είναι τυπικές αλλά γεννούν το αίσθημα ότι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Νέας Ζηλανδίας κ. Αμφιλόχιος έχει εις τον νούν του τον ευαγγελισμόν των ανθρώπων, διό και ταπεινώς έκρινα ότι πρέπει να δημοσιευθούν διά να αφυπνίσουν την συνείδησίν μας διά την αγάπην του ευαγγελισμού των ανθρώπων. Αυτό άλλωστε είναι και το δίδαγμα του Ευαγγελίου, και το μήνυμα της Σαρκώσεως του Θεού και Λόγου.

Αδελαϊδα 11 Ιανουαρίου 2011

Ο Βοηθός Επίσκοπος

+ Ο Δορυλαίου Νίκανδρος

Ακολουθεί ένα κείμενο του Μητροπολίτου Ν. Ζηλανδίας για μια χριστουγεννιάτικη

ιεραποστολική εξόρμηση.

Χριστός γεννάται δοξάσατε

Βρισκόμαστε λίγες μέρες πριν την μεγάλη γιορτή της Γεννήσεως του Σωτήρα μας Ιησού Χριστού εδώ στο Βανούα Λέβου, το δεύτερο μεγάλο νησί των Φίτζι. Προσπαθούμε από εχθές να συναντήσουμε την οικογένεια του κ. Joeli, που δήλωσαν πως θέλουν να γίνουν Ορθόδοξοι Χριστιανοί.

Ζουν στο δάσος και ήταν δύσκολο να πάμε εκεί αν και ξεκινήσαμε γι' αυτό το σκοπό. Οι συνεχείς βροχοπτώσεις έκαμαν το χωματένιο δρόμο αδιάβατο. Σήμερα ήλθαν οι ίδιοι και μας βρήκαν στο σπίτι του πρώτου Ορθόδοξου αδελφού μας Βαρνάβα. Οι γονείς με έξι παιδιά. Είναι και άλλα τέσσερα που δεν μπόρεσαν να έλθουν γιατί είναι άρρωστα με πυρετό. Και αυτά που ήλθαν ήταν σε κακά χάλια. Πόνεσε η ψυχή μας που τα είδαμε έτσι ταλαιπωρημένα, άπλυτα και τσιμπλιασμένα με σκισμένα και λερωμένα ρούχα!

Πρώτη μας δουλειά ήταν να αναλάβουν η Αριάδνη και η Μαρία, η σύζυγος του Βαρνάβα, να πλύνουν τα χεράκι και τα προσωπάκια τους. Μετά να τα βάλουμε να καθίσουν στο τραπέζι για να φάνε κάτι, να συνέλθουν από τον κόπο και την εξάντληση. Δυσκολεύτηκαν να το κάνουν από συστολή και επειδή δεν έχουν συνηθίσει να κάθονται σε τραπέζι παρά μόνο στην ψάθα. Εκεί είναι το τραπέζι τους, εκεί η τραπεζαρία τους, εκεί το σαλόνι, εκεί και ο ύπνος τους.

Πώς να μη συγκλονιστεί κανείς και να μη νοιώση έλεγχο στη συνείδησή του βλέποντας τόση δυστυχία και τόση στέρηση σε αυτούς τους ανθρώπους! Και πώς να μη θαυμάση την υπομονή τους, την καρτερία τους και την τόσο σεμνή αξιοπρέπειά τους!

Αφού συνήλθαν με το γάλα και τις άλλες τροφές που τους πρόσφερε η Χριστιανική αγάπη ήλθε η ώρα να τους μιλήσουμε. Να τους καλωσορίσουμε και να τους πούμε ποιοί είμαστε και πόσο χαιρόμαστε για την απόφασή τους να γίνουν μέλη της αληθινής Ορθόδοξης Εκκλησίας μας!

Στη συνέχεια τους προτείναμε να μεταφερθούν από το Σάβου-Σάβου, όπου μένουν, στην πρωτεύουσα του νησιού τη Λαμπάσα και να μείνουν μαζί με την οικογένεια του Βαρνάβα προσωρινά μέχρι να τακτοποιηθούν μόνιμα κοντά στην Εκκλησία που άρχισε να γίνεται εκεί.

Εκεί και θα βαπτιστούν και θα εκκλησιάζονται. Καλλιεργώντας δε τον κήπο και πουλώντας τα φρούτα και τα οπωρικά που θα παράγουν θα μπορέσουν να ζήσουν και οι δύο οικογένειες με κάποια άνεση, αποτελώντας τον πρώτο Ορθόδοξο πυρήνα στην περιοχή.

Μόνο μετά από αυτές τις αποφάσεις νοιώσαμε να απαλύνεται η λύπη και ο πόνος που αισθανθήκαμε αντικρύζοντας την θλιβερή αυτή κατάσταση στα πρόσωπα των ελαχίστων αυτών αδελφών του Χριστού, που γινόμενα μέλη της Εκκλησίας Του, θα σωθούν πνευματικά αλλά και θα ευεργετηθούν σωματικά.

Ο Χριστός, η Εκκλησία Του, σώζει όχι μόνο την ψυχή του ανθρώπου αλλά και το σώμα του. Ολόκληρο τον άνθρωπο. Γι' αυτό και λέγει στο ιερό Ευαγγέλιό Του ο Κύριος: “Επείνασα και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα και εποτίσατέ με...” (Ματθ. 25,35).

Κοντά στους φτωχούς Φιτζιάνους αδελφούς μας και ιδιαίτερα στα δέκα πεινασμένα και περιφρονημένα παιδιά και προσπαθώντας να τους μεταδώσουμε τον παλμό της χριστιανικής αγάπης ζούμε την αληθινή χαρά των Χριστουγέννων ψάλλοντας μαζί με τον ιερό υμνωδό της Εκκλησίας μας το “Χριστός γεννάται δοξάσατε”.

Ο Νέας Ζηλανδίας

Αμφιλόχιος

Στιγμές της ιεραποστολικής δράσης μπορείτε να δείτε στην ιστοσελίδα της Μητροπόλεως Νέας Ζηλανδίας.