ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ - ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ: ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΕΘΝΗ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ ΑΠΟΨΕ ΣΤΟ "ΠΟΛΙΣ" (Ηράκλειο Αττικής)

Το Κέντρο Πολιτισμού Εκπαίδευσης και Δια Βίου Μάθησης "Πόλις" (Μαρίνου Αντύπα 62-66 & Φιλοθέης 69Β Ηράκλειο Αττικής, πλησίον σταθμού ΗΣΑΠ) διοργανώνει απόψε στις 8 μ.μ. μια μουσική βραδιά, με τον γενικό τίτλο: "Έλληνες Συνθέτες και Διεθνής Κινηματογράφος".

Πρόκειται για τραγούδια των δύο μεγάλων συνθετών μας, Μάνου Χατζιδάκι και Μίκη Θεοδωράκη, που έγραψαν για διεθνείς κινηματογραφικές παραγωγές, πολλές από τις οποίες γνώρισαν μεγάλη απήχηση.  

Η Δάφνη Πανουργιά στο τραγούδι και ο Γιώργος Καλκάνης στο πιάνο, θα ερμηνεύσουν τραγούδια από τις ταινίες: Les amants de Τeruel, Φαίδρα, Ζ, Ηoneymoon, Top Kapi, America America, Ποτέ την Κυριακή, Sweet movie, Blue, Συνέβη στην Αθήνα, κ.α.

Το όλο πρόγραμμα περιλαμβάνει και άλλα αγαπημένα ελληνικά τραγούδια διαφόρων συνθετών. 

Η συναυλία είναι αφιερωμένη στα 90 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη και του Μάνου Χατζιδάκι.

Δείτε περισσότερα εδώ.  

Δείτε στην Ιδιωτική Οδό:
Μάνος Χατζιδάκις - Μίκης Θεοδωράκης / Διεθνείς κινηματογραφικοί βίοι παράλληλοι

"ΑΡΩΜΑ ΠΟΛΗΣ" ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ - ΤΙΜΗΘΗΚΕ Ο ΚΩΝ/ΝΟΣ ΜΑΦΙΔΗΣ (ΦΩΤΟ)

Φωτογραφίες: PHOTOGENIC- ΓΚΙΟΥΣΤΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 

Δεκάδες φιλόμουσοι Πατρινοί κατέκλυσαν τον κήπο του βιβλιοπωλείου ΠΟΛΥΕΔΡΟ στην Πάτρα την Πέμπτη 18 Ιουνίου το βράδυ, και παρακολούθησαν με μεγάλο ενδιαφέρον την εκδήλωση ΑΡΩΜΑ ΠΟΛΗΣ, που διοργάνωσε ο πρωτοψάλτης Κωνσταντίνος Μπαλατής, σε συνεργασία με το ΠΟΛΥΕΔΡΟ και τις εκδόσεις ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ. 

Τον κόσμο καλωσόρισε ο υπεύθυνος του βιβλιοπωλείου Κωστής Καπέλας και ακολούθως ο Άρχων Οστιάριος της Μ.τ.Χ.Ε. Χρήστος Τσούβαλης, θεολόγος, Κωνσταντινουπολίτης και απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, ο οποίος διάβασε το γράμμα που απέστειλε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στον Κων/νο Μπαλατή, απευθύνοντας την πατριαρχική ευλογία Του προς όλους τους συντελεστές της εκδήλωσης. Στη συνέχεια διάβασε κι ένα μήνυμα που έστειλε στους διοργανωτές ο πρωτοψάλτης Γρηγόρης Νταραβάνογλου. 

Τον λόγο πήρε αμέσως μετά ο θεολόγος και μουσικός Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, ο οποίος αναφέρθηκε στις πνευματικές και κατόπιν στις ψαλτικές σχέσεις Πατρών και Κωνσταντινουπόλεως, και τέλος μίλησε για το τιμώμενο πρόσωπο της βραδιάς: τον πολιό Κωνσταντινουπολίτη πρωτοψάλτη Κωνσταντίνο Μαφίδη. 

Εν συνεχεία, χορός ψαλτών υπό τον Κων/νο Μπαλατή απέδωσε τρεις ύμνους: 

- Στίχους από τα αργά ευλογητάρια του Πέτρου Πελοποννησίου (ήχ.πλ.α’ εκ του ΚΕ) 

- Στίχους από την Δοξολογία του Ονουφρίου Βυζαντίου (ηχ. πλ.β’ με βαρύ). 

- Το Δοξαστικό της Πεντηκοστής «Δεύτε λαοί…», στο μέλος του μακαριστού μητροπολίτου Πατρών Νικοδήμου (ήχ. πλ.δ’). 

Μετά τους ύμνους, ο εκπρόσωπος του Σεβ. Μητροπολίτου Πατρών κ. Χρυσοστόμου, π. Κων/νος – Κανέλλος Φερτάκης, απένειμε στον Κωνσταντίνο Μαφίδη τιμητική πλακέτα, εκ μέρους των διοργανωτών, για την τεράστια και πολύχρονη (90 χρόνια σχεδόν) προσφορά του στην Εκκλησιαστική μουσική. 

Ο Κωνσταντίνος Μαφίδης καθήλωσε το ακροατήριο τόσο με τα λόγια του, όσο και με τους ύμνους που απέδωσε με πάθος! Έψαλε το ιδιόμελο των αίνων του β’ ήχου «Χαίρετε λαοί και αγαλλιάσθε», το ιδιόμελο των αίνων του γ’ ήχου «Εβραίοι συνέκλεισαν» και το άσμα «Καιρός επέστη, ω αδελφοί μου», που ψαλλόταν στην Κωνσταντινούπολη από τον «κεχαγιά», έναν τελάλη, ο οποίος έτσι καλούσε τους Ρωμιούς στην Χριστουγεννιάτικη Λειτουργία. Τους ύμνους προλόγισε ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος. 

Μετά τον Κωνσταντίνο Μαφίδη, η θεατρολόγος Μαρίνα – Μαρία Βασιλείου διάβασε τρία ποιήματα για την Πόλη, Σταύρου του «κρυφού». 

Και η βραδιά έκλεισε με πολίτικα και άλλα τραγούδια της Ανατολής, που απέδωσε ο Κωνσταντίνος Μπαλατής, συνοδεία οργανικού συνόλου.

"ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ" ΤΗΝ 1η ΙΟΥΛΙΟΥ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

To Καλλιτεχνικό Σύνολο «Πολύτροπον» (υπεύθυνος: Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος), σε συνεργασία με το διαδικτυακό κανάλι intv.gr, διοργανώνει την Τετάρτη 1 Ιουλίου 2015 και ώρα 8 μ.μ. στην Αίθουσα Διδασκαλίας της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, εκδήλωση με θέμα: «Οι Χριστιανοί της Μέσης Ανατολής: Ιστορία – Πνευματικότητα – Μνημεία.»

Ομιλητές: 

- Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος, θεολόγος: «Το μωσαϊκό των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής». 

- Roni Bou Saba, θεολόγος, φιλόλογος, μεταφραστής: «Οι Χριστιανοί της Μέσης Ανατολής ως γέφυρα με το Ισλάμ». 

- Στεφανία Χλουβεράκη, Λέκτορας Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο ΤΕΙ Αθηνών και Αντιπρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής για την Συντήρηση Ψηφιδωτών. Υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων συντήρησης ψηφιδωτών στη Μέση Ανατολή. 

"Η συμβολή των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων στην προστασία και ανάδειξη των χριστιανικών μνημείων στη Μ. Ανατολή". 

- Κωνσταντίνος Κοπανιάς, Επ. Καθηγητής Αρχαιολογίας Πολιτισμών Ανατολικής Μεσογείου στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, ΕΚΠΑ.- Υπεύθυνος Ανασκαφής Πανεπιστημίου Αθηνών στην Περιφέρεια Κουρδιστάν στο Ιράκ.: 

"Οι Ασσύριοι στην Μεσοποταμία από την αρχαιότητα έως σήμερα". 

Η εκδήλωση θα κλείσει με μουσικές των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής. 

Ερμηνεύουν: 

Γιώργος Γενναίος, λαούτο 

Ειρήνη Τεννέ, τραγούδι 

Roni Bou Saba, αφήγηση - ψάλτης

ΓΙΑ ΤΙΣ "ΠΥΡΙΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ" ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΤΟ TAR.GR

Έχω ξαναγράψει πως είναι πολύ σημαντικό για μένα να αποτελώ μέλος της εκλεκτής κοινότητας των αρθρογράφων του Μουσικού Διαδικτυακού Περιοδικού tar.gr 

Θέλω και πάλι να ευχαριστήσω από καρδιάς τον διευθυντή του TAR, γνωστό συνθέτη Νότη Μαυρουδή και τον webmaster, σπουδαίο κιθαριστή και συνθέτη Κώστα Γρηγορέα, για την εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπό μου. 

Η στήλη που δημιούργησαν για μένα έχει ως τίτλο «Ο Ήχος των Χρωμάτων» και εκεί αναρτήθηκαν τα δύο πρώτα κείμενά μου: 

- ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ: "Ένα εξαίσιο, ξαφνικό και τολμηρό ποιητικό δείγμα από την Ακολουθία του Κοσμά του Αιτωλού" (Με αφορμή τα 20 χρόνια από το θάνατο του Μάνου Χατζιδάκι) 

- ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΠΑΛΛΑΝΤΙΟΣ ΚΑΙ ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ (Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μ. Παλλάντιου).

Σήμερα στην ίδια στήλη αναρτήθηκε το κείμενό μου με τίτλο: ΟΙ «ΠΥΡΙΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ» ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ - Μια πρώτη προσέγγιση του λιμπρέτου του έργου.
Χρόνια ήθελα να ασχοληθώ με το θέμα και να τώρα που τα κατάφερα, έστω με ένα πρώτο κείμενο, γιατί το κείμενο του Χρήστου για το Ορατόριο της Πεντηκοστής, που συνέθεσε πριν 51 χρόνια και αποτελεί ένα σπουδαίο έργο της σύγχρονης μουσικής, έχει πολλή δουλειά ακόμη.
Για να πάρετε μία γεύση, αγαπητοί συνοδίτες, παραθέτω ένα απόσπασμα από το άρθρο μου στο tar, το οποίο μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο εδώ.

Το κείμενο που μελοποιεί ο Χρήστου το ...κέντησε κυριολεκτικά. 

Χρησιμοποιεί αποσπάσματα από: 

- Τα Ευαγγέλια του Λουκά και του Ιωάννη 

- Τους Ψαλμούς του Δαβίδ 

- Τις Προφητείες του Ησαΐα 

- Τα Εγκώμια της Μ. Παρασκευής 

- Την Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου 

- Την υμνολογία της Πεντηκοστής. 

Στην παρτιτούρα του για τις φωνές, ο συνθέτης γράφει κάθε φορά, στα αγγλικά, την πηγή της φράσης που χρησιμοποιεί, π.χ. Psalms 6/1, ISAIAH 52/1, Luke 24 κ.ο.κ. Επίσης, παραθέτει το κείμενο στο τέλος κάθε σελίδας στα αγγλικά. Μένει να δούμε αν η μετάφραση είναι δική του ή χρησιμοποιεί κάποια γνωστή αγγλική μετάφραση της Βίβλου. Σίγουρα, πάντως, έχει υπ’ όψιν του την Θ. Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, έκδ. The Faith Press edition, London 1930, αφού την παραπέμπει στις σημειώσεις του για το έργο (βλ. «Jani Christou vol. II», ΣΕΙΡΙΟΣ, δίσκος ακτίνος/CD, 2001). 

Εν πρώτοις, εκπλήσσει η γνώση όλων αυτών των βιβλικών και λειτουργικών πηγών και κατόπιν ο ιδιοφυής και φιλοσοφικός συνάμα – και θεολογικός θα προσέθετα – συνδυασμός τους. 

Ο Γιάννης Χρήστου για τα αποσπάσματα της Αγίας Γραφής (Παλαιά και Καινή Διαθήκη) δεν χρησιμοποιεί το πρωτότυπο κείμενο, αλλά την νεοελληνική απόδοση του καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αρχιμανδρίτη Νεόφυτου Βάμβα (1776-1855), κι αυτό είναι επίσης εκπληκτικό. Γνώριζε και αυτό το κείμενο, δηλαδή την πρώτη ολοκληρωμένη μετάφραση της Βίβλου (1850). Αντίθετα, τα αποσπάσματα της Θ. Λειτουργίας και οι ύμνοι που χρησιμοποιούνται είναι στο πρωτότυπο. 

Έχει, πραγματικά, πολύ ενδιαφέρον αυτή η άποψη. Τα λειτουργικά κείμενα αμετάφραστα, ενώ τα κείμενα των Γραφών σε μια νεοελληνική απόδοση, πολύ κοντά στο πρωτότυπο. Η χρήση των πηγών είναι αντιστικτική και υπηρετεί το βάθος της σύλληψης του συνθέτη, αλλά και την πνευματικότητα που επιδιώκει. 

Την ώρα που μερικοί σημαντικοί συνθέτες μας, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης ή ο Γιάννης Μαρκόπουλος, έχουν εκφράσει δημόσια την αντίθεσή τους στην Παλαιά Διαθήκη σε σχέση με τον Χριστιανισμό (γιατί δηλ. να έχει υιοθετηθεί ένα εβραϊκό βιβλίο ως ιερό), ο Χρήστου βάζει τις δύο Διαθήκες να διαλέγονται δυναμικά. Στο κείμενο συμπλέκονται φράσεις από την Παλαιά και την Καινή, όχι φυσικά ατάκτως ερριμμένες, αλλά σοφά βαλμένες ώστε να υπηρετούν την αλήθεια ότι η Π.Δ. είναι ο τύπος και η σκιά, ενώ η Κ.Δ. η εκπλήρωση, το φως και η χάρις.

ΑΝΕΚΔΟΤΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΜΑΦΙΔΗ (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΕΚΠΟΜΠΗ)

Ο Κωνσταντίνος Μαφίδης στις Πρέσπες (2009)

Την ερχόμενη Πέμπτη 18 Ιουνίου στις 8.30 μ.μ. στον κήπου του βιβλιοπωλείου ΠΟΛΥΕΔΡΟ στην Πάτρα, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση με τίτλο ΑΡΩΜΑ ΠΟΛΗΣ, που θα περιλαμβάνει ύμνους και τραγούδια της Κωνσταντινούπολης. 

Την επιμέλεια της εκδήλωσης έχει ο πρωτοψάλτης και καθηγητής μουσικής Κωνσταντίνος Μπαλατής. 

Κατά τη διάρκειά της θα έχω την τιμή να μιλήσω για τις πνευματικές και ψαλτικές σχέσεις Πατρών και Κωνσταντινούπολης, με αφορμή την παρουσία του πολιού Κωνσταντινουπολίτη πρωτοψάλτη Κωνσταντίνου Μαφίδη, ο οποίος και θα είναι το τιμώμενο πρόσωπο της βραδιάς και στον οποίο, επίσης, θα αναφερθώ. 

Δημοσιεύω στη συνέχεια, με αφορμή αυτήν ακριβώς την εκδήλωση, φωτογραφίες του Κ. Μαφίδη από ένα ταξίδι της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας του αείμνηστου Λυκούργου Αγγελόπουλου στις Πρέσπες, τον Αύγουστο του 2009.
Την μεγάλη συναυλία, στην οποία συμμετείχαν σπουδαίοι σολίστ και μουσικά σχήματα, διοργάνωσε ο Σπύρος Σακκάς. 

Ακόμη, δημοσιεύω, πάλι από το προσωπικό μου αρχείο, μια εκπομπή της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, την οποία επιμελούνταν και παρουσίαζε επί σειρά ετών ο αείμνηστος Λυκούργος Αγγελόπουλος: "Από την ορθόδοξη και ανατολική μουσική παράδοση". Στην χριστουγεννιάτικη εκπομπή του 1990 (μεταδόθηκε ανήμερα τα Χριστούγεννα), συμμετείχαν ο Κωνσταντίνος Μαφίδης και ο μακαρίτης πρωτοψάλτης Λεωνίδας Σφήκας. Έψαλαν και διηγήθηκαν τις χριστουγεννιάτικες αναμνήσεις τους από τους τόπους καταγωγής τους, την Πόλη και την Χίο. 

Π.Α.Α.

Με τον Λυκούργο Αγγελόπουλο στην βραδινή πρόβα στον Άγιο Αχίλλειο

Σε φουσκωτό του στρατού στη λίμνη των Πρεσπών με τον Λιβανέζο θεολόγο Roni Bou Saba

Με την τραγουδίστρια Ντιλέκ Κοτς, πριν την συναυλία 

Ο Κ. Μαφίδης ψάλλει με την ΕΛΒΥΧ στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Φλωρίνης 

Από την επίσκεψη στον Μητροπολίτη Φλωρίνης κ. Θεόκλητο 

Ο ΧΑΛΚΗΔΟΝΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΡ.Θ.Ο. ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ

ΟΙ "ΚΟΜΠΑΡΣΟΙ" ΑΠΟ ΤΗ ΓΚΕΓΚΗΔΟΧΩΡΑ 

ὑπὸ Γέροντος Χαλκηδόνος Ἀθανασίου 

Τὸ περασμένο βράδυ τοῦ Σαββάτου εἴχαμε τὴ χαρὰ νὰ ἀπολαύσουμε τὴν ξεκαρδιστικὴ κωμωδία τῶν Μ. Ρέππα – Θ. Παπαθανασίου "Συμπέθεροι ἀπ΄ τὰ Τίρανα" σὲ σκηνοθεσία τοῦ Γιάννη Δεμιρτζόγλου ἀπὸ τὴν κομπανία τοῦ ΕΡ.Θ.Ο. στὸ Μορφωτικὸ Σύνδεσμο Μόδα. 

Τὸ ἔργο ἦταν προσφυῶς ἀφιερωμένο στὴ μνήμη τῶν ἀλησμόνητων διανοουμένων καὶ καλλιτεχνῶν τῆς Πόλης: Σ. Μελόπουλου, Β. Ἡγουμενίδη, Σ. Παπαδόπουλου, Α. Βακαδήμα καὶ ἄλλων, ποὺ μᾶς ἔφυγαν πρὸ ἐτῶν. 

Ἡ κωμωδία ἦταν σύγχρονη καὶ ἀντιπροσωπευτικὴ ἰδιαζόντων προβλημάτων κυρίως δὲ τῆς ὀδυσσείου καὶ "ἐκπάγλου" νοοτροπίας τῶν "φίλων" τῆς γείτονος, τῆς "εὐλογημένης" ράτσας τῶν Ἀλβανῶν, οἱ ὁποῖοι, ὡς μὴ ὤφελεν "κατέκλυον" ὡς ἀκρίδες "ἄνευ ἀγρίου μέλιτος" (Μάρκ. 1, 6), ὡς καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἐσχάτως, τὴν χώραν τῶν ἀρχαίων ἡρώων τοῦ πνεύματος καὶ τῆς τέχνης, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐλευθεριαζούσης καὶ ἄνευ συνόρων ἀνεκτικότητος καὶ ἀσυνεννοησίας. Τὸ ἔργον ἦταν μὲ πολὺ χιοῦμορ, ζουμερὲς καὶ ἀτόφιες ἐκφράσεις τῆς καθημερινότητος καὶ πολὺ κέφι. 

Τὸ ἀνέβασαν νέοι ἀπὸ τὴν Πόλη καὶ τὴν Ἑλλάδα ἄριστα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖο ἀσφαλῶς προερχόταν καὶ ἀπὸ τὴν πεῖρα ποὺ εἶχαν ἔνεκα τῶν ἐπαναλήψεων τῆς παραστάσεως. Καὶ ὅλα αὐτὰ ἔλαβαν χώραν μέσα σ’ ἕνα ἀπλὸ καὶ ἄνευ μεταλλαγῶν σκηνικό, μία σκηνικὴ θἄλεγε κανεὶς "ἀσκητικότητα", ποὺ δὲν ἐνοχλοῦσε καὶ λόγῳ τῆς συναρπαστικῆς δομῆς καὶ τὸ περιεχόμενο τῆς κωμωδίας. Χαρακτηριστικὴ ἦταν ἐξ ἄλλου καὶ ἡ σχεδὸν "ἐπαγγελματικὴ" καὶ μὲ ἄνεση ἐκτέλεση τῶν νέων. Βέβαια σκέπτεται κανείς, ὅπως καὶ συχνὰ σὲ ἔργα τῶν ΜΜΕ, πόσο διαφέρουν καὶ πολλὲς φορὲς "ἀπογοητεύουν" οἱ ἐκτελεστὲς ἀπὸ τὴ σκηνή, ὅταν ἐπιδίδονται μετὰ σὲ διαφημίσεις καὶ τὰ τοιαῦτα γιὰ νὰ αὐξήσουν τὸν ἄρτον τὸν ἐπιούσιον. 

Ἂν θἄθελε τώρα τις, νὰ κάμει κάποιες διαπιστώσεις στὰ ἐπὶ μέρους πρόσωπα, θἄλεγε ἴσως καὶ τὰ ἑξῆς: Ἐντυπωσιακὴ ἦταν ἡ μορφολογικὴ καὶ ἄλλη φινέτσα καὶ σβέλτη μεταλλακτικότητα τοῦ Τροκούδη, οἱ γλυκὲς κοῦκλες Πένη, Πωλίνα, Λίζα καὶ Κλαμπέτα, ποὺ διακρίνονταν γιὰ τὴν παραστηματικὴ γοητεία, τὴν μπριόζα ἀλλὰ καὶ τρυφερὴ ἠθοποιΐα, πρᾶγμα ποὺ προερχόταν ἀπὸ τὰ νιάτα τους, τὴν ἰδιοσυγκρασία, τὸν ἐνθουσιασμὸ καὶ τὴν πιστότητα στοὺς ρόλους τους. Ἐξαίσιος ἦταν ὁ Μπουκουρᾶν Ντουρχάϊ, μὲ τὴν "πολυλογία" του, τὴν κωμικοτραγικὴ ἐμφάνιση στὶς κινήσεις, καὶ κυρίως στὶς γκριμάτσες τοῦ "ἀσκοειδοῦς" προσώπου του καὶ ὄχι μόνον, χωρὶς νὰ μένει πίσω καὶ ἡ "κουτσαβακική" κυρά του ποὺ ὑποκλινόταν σὰν σαλτιμπάγκος! Τυπικὸς "Λαλαμπίρδας" ὁ Νικήτας καὶ πολὺ λεβέντης ὁ Βασίλης μὲ ὅλη τὴν κουτοπονηριά του, ἐνῶ ὁ Ἄλφρεντ ἐξέπλησσε μὲ τὸν "ὑβριδικό" συνδυασμὸ τῆς ἐν πολλοῖς γραφικῆς "”ἱλαρότητος" τοῦ Ἄγγλου καὶ τῆς "ἡμερότητος καὶ ἀγαθότητος" τοῦ Γκέγκα… O mama mia! 

Τέλος χαριτωμένη καὶ μοντέρνα πρόβαλε καὶ ἡ ἐνδυμασία τῶν κοριτσιῶν καὶ τῶν ἀγοριῶν καθὼς καὶ ἡ συνοδευτικὴ μουσικὴ τοῦ Σ. Πανταζῆ. 

Συγχαρητήρια στὸν σκηνοθέτη, τὸν Μορφωτικὸ Σύνδεσμο Μόδα καὶ εὐχαριστίες γιὰ τὴν ἐκδήλωση.

ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ: "ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΑΝΔΡΟΣ ΕΠΙΦΑΝΟΥΣ" - ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΟ ΣΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Αντιγράφω από το ημερολόγιό μου της χρονιάς 1991: 

«Πέμπτη 25 Απριλίου 1991, 12 το μεσημέρι: Επίσκεψις δεύτερη στην οικία του κ. Μάνου Χατζιδάκι. Αιτία: η τελευταία σελίδα του έργου που θα ερμηνεύσει το απόγευμα [!] η χορωδία του Πανεπιστημίου. 

Πρόκειται για το «Εγκώμιον Ανδρός Επιφανούς» σε στίχους από τις ΩΔΕΣ, του Ανδρέα Κάλβου, που επέλεξε ο ίδιος ο συνθέτης. 

Το έργο γράφτηκε με αφορμή την αναγόρευση σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών, του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Καραμανλή. 

Ο Χατζιδάκις μου λέει ότι ο ίδιος μάλλον δεν θα παρευρίσκεται στην εκδήλωση και να του πάω την κασέτα για να το ακούσει. 

Το απόγευμα της ίδιας μέρας στην μεγάλη Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστημίου Αθηνών, το έργο αποδίδει η μικτή χορωδία του Πανεπιστημίου υπό την διεύθυνση του μαέστρου Αντώνη Βασιλάκη.

Συμπράττουν δύο σπουδαίοι σολίστ πνευστών: Σωκράτης Άνθης, τρομπέτα και Παναγιώτης Στέφος, τρομπόνι. 

Στην χορωδία είμαι κι εγώ, ολίγον τι περήφανος που τραγουδάω Χατζιδάκι σε πρώτη εκτέλεση!»

Αυτά έγραφα τότε στο ημερολόγιό μου.

Από την εκτέλεση του έργου στο Ηρώδειο - φωτ. αρχείου http://www.manoshadjidakis.gr

Το έργο στην επίσημη εργογραφία του συνθέτη αναφέρεται ως εξής: 

Στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, Πρόεδρο της Δημοκρατίας. 

Έργο 48 (ανέκδοτο). 

Καντάτα για μικτή χορωδία και ομάδα χάλκινων πνευστών, με επιλεγμένους από τον συνθέτη στίχους από τις ΩΔΕΣ, του Ανδρέα Κάλβου. 

Το καλοκαίρι της ίδια χρονιάς, ο Χατζιδάκις διηύθυνε την Ορχήστρα των Χρωμάτων που ο ίδιος είχε ιδρύσει, στο έργο αυτό, σε μια τιμητική βραδιά για τον φίλο του Κωνσταντίνο Καραμανλή στο Ηρώδειο. Συμμετείχε η Χορωδία της ΕΡΤ. 

Από το αρχείο μου δημοσιεύω σήμερα εδώ απόσπασμα της πρώτης και της τελευταίας σελίδας του έργου, δηλ. από την χειρόγραφη παρτιτούρα του Μάνου Χατζιδάκι.

Ο ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΝΤΙΕΞΟΥΣΙΑΣΤΗΣ ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΣ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

«Πρέπει να πω ότι δεν μ’ αρέσει η αναμνησιολογία, την απεχθάνομαι. Τους ανθρώπους που έχουν φύγει, αλλά παραμένουν ζωντανοί, τους έχουμε καθημερινά τοποθετημένους μέσα μας και τους κουβαλάμε σ’ ολόκληρη την ζωή μας». 

 (Μάνος Χατζιδάκις) 

Έτσι εκτίθεμαι γράφοντας για εκείνον, μόνο και μόνο επειδή τον κουβαλάω μέσα μου πάντοτε. 

Ο Μάνος Χατζιδάκις έφυγε γιατί η «Οδός Ονείρων» δεν υπάρχει πια. Ο ίδιος, βαθιά ρεαλιστής, το είχε καταλάβει πολύ νωρίς και είχε απαντήσει στον εαυτό του και σε μας: 

«Παίδες, πριν δεκαπέντε χρόνια σας είχα πει πως θα ξαγρυπνώ έξω απ’ τα σπίτια σας για να μαζέψω τα όνειρά σας. Τώρα κουράστηκα. Εσείς, είτε ονειρεύεστε είτε όχι, μπορείτε και ζείτε χωρίς εμένα. Δεν ανήκω στην ζωή σας ούτε στα όνειρά σας. Ακόμη κουράστηκα να πλέκω μουσικές απ’ το υλικό των ματιών σας κι απ’ την επιθυμία των σωμάτων σας. Προτιμώ να φύγω μακριά σας για πάντα. Ίσως συναντηθώ με μερικούς σοφούς που δεν τους ένιωσα όταν κι εγώ ήμουν νέος. Γεια σας παίδες, γεια σας». 

Είναι σα να μας λέει ο Μάνος, άλλαις λέξεσι, το του φίλου του Ελύτη: 

- Όλα χάνονται. Του καθενός έρχεται η ώρα. 

- Όλα μένουν. Εγώ φεύγω. Εσείς να δούμε τώρα.
Ο ίδιος ο Χατζιδάκις είχε πει, επίσης, ρεαλιστικά, ήτοι προφητικά:
«Ο θάνατος μιας αληθινής και δυνατής για τον τόπο φυσιογνωμίας είναι, όπως και να το κάνουμε, ανακουφιστικός. Γι’ αυτό και το γιορτάζουν τόσο η Πολιτεία κι ο λαός, τιμώντας τον, αυτόν τον τόσο επιφανή θανόντα. Όλοι σκέπτονται: επιτέλους, δεν θα προχωρήσει άλλο, κι ακόμη, θα μπορέσουμε να αποσιωπήσουμε ό,τι μας ενοχλεί, θα παρερμηνεύσουμε ό,τι μας ξέφυγε, θα εκμεταλλευθούμε τις ασάφειες και την πνευματική ανεπάρκεια των πολιτών. Θα του κατασκευάσουμε μνημείο στα μέτρα μας: ακίνδυνο».

Κι έφυγε ο Μάνος Χατζιδάκις γιατί αισθάνθηκε ότι δεν ανήκει σ’ αυτήν την χώρα. Η μουσική του κι η σκέψη του αισθάνθηκε ότι δεν ενδιέφεραν πια κανέναν. Οι φίλοι του όλοι είχαν αποχωρήσει από τούτον τον κόσμο, ο ένας μετά τον άλλο. Και μια Ελλάδα ανανοηματοδοτημένης και ουσιαστικής ελληνικότητας χάθηκε οριστικά. 

Η γενιά του Χατζιδάκι θεωρούσε ελληνικό ό,τι είναι αληθές. Έτσι κάθε «περιθωριακή» δημιουργία τελικά επιβαλλόταν από την δύναμη τής αλήθειας της κι αποκτούσε την διαχρονική αξία της. Για τους σκεπτόμενους και μη εξανδραποδισμένους Έλληνες βέβαια. Οι υπόλοιποι δεν ενδιαφέρουν τους δημιουργούς. Οι αληθινά μεγάλοι πορεύονται ερήμην και εις πείσμα των ερπετών και των εθνικοσοσιαλιστικοφρόνων.

Ο Χατζιδάκις μου έμαθε – όπως και σε πολλούς άλλους – την ακριβή σκέψη, την αξία τού ποιητικού ρεαλισμού, την άτεγκτη στάση έναντι των ξιπασμένων και των μετρίων, την ελευθερία στην έκφραση αλλά και την απόλυτη πειθαρχία στην εργασία. Μου έμαθε ακόμη την απέχθεια προς την επιπολαιότητα και τα μεγάλα λόγια, την καχυποψία προς κάθε μορφής εξουσία. Μου έμαθε να μη δειλιάζω και να μη συμβιβάζομαι άνευ αποσαφηνίσεως των εκάστοτε συνθηκών. Να με ενδιαφέρει μόνο η γνώμη των ανθρώπων που με ενδιαφέρουν κι όχι των ασχέτων. Μου δίδαξε τον αυτοσαρκασμό και την αίσθηση τής μηδαμινότητας τού εαυτού, που αντικειμενικά είναι μια κουκίδα στο σύμπαν. Μου αποκάλυψε την φρίκη τού παθητικού φασισμού, μες στον οποίο κυριαρχεί ο φόβος για ό,τι συμβαίνει γύρω μας. Γιατί έτσι εδραιώνεται η πρόκληση. Με την ανοχή των πολλών. Καλλιέργησε την μουσική μου ευαισθησία δείχνοντάς μου τον δρόμο για ν’ αποφεύγω τις κακοτοπιές τού μουσικού λογιοτατισμού. Και τέλος αποκατέστησε πολύ καθαρά μέσα μου την έννοια τού «λαϊκού» και πως η αμαρτία είναι βυζαντινή κι ο έρωτας αρχαίος. 

Πριν από μερικά χρόνια ο καθηγητής Χρήστος Γιανναράς έγραψε ένα άρθρο για τον «επικίνδυνο Ελύτη». Και διατύπωνε το ερώτημα: «Τι νόημα έχει να συναχθεί το φιλόλογο κοινό να τιμήσει την μνήμη τού Ελύτη ακούγοντας απαγγελίες στίχων του; Η σύναξη στην μνήμη αυτού τού μεγάλου Έλληνα μας θέλει πολίτες, όχι ποσοτικό άθροισμα από ιδιώτες καταναλωτές συγκινήσεων. Η «προοδευτική» μας διανόηση θαυμάζει ή αυθυποβάλλεται ότι θαυμάζει τον Ελύτη και δεν συμφωνεί σε τίποτα μαζί του». 

Τα ίδια ακριβώς ισχύουν και για την περίπτωση τού Μάνου Χατζιδάκι. Όταν ο Χατζιδάκις εξέφραζε με παρρησία δημόσια τις απόψεις του και δεν δίσταζε να καταλογίσει ευθύνες ή να στιγματίσει την ανηθικότητα συγκεκριμένων ανθρώπων τού δημόσιου βίου, τον χαρακτήριζαν «εθνικό υβριστή». Όταν περιφρουρώντας την εργασία του και την ξεχωριστή μουσική του αντίληψη, διέκοπτε μια συναυλία ή αποχωρούσε διαμαρτυρόμενος για την συμπεριφορά ενός κοινού που πήγαινε για να καταναλώσει μουσική και να διασκεδάσει κατά πώς ήθελε, χαρακτηριζόταν ιδιότροπος, σνομπ, ελίτ.

Όταν έγραφε αληθινή μουσική που εξέφραζε μια πολύ υψηλή έννοια τού τραγουδιού, τον χαρακτήριζαν λυρικό, ερωτικό, αισθησιακό, θέλοντας ο καθένας να δικαιολογήσει και να προβάλλει τα δικά του φτηνά συγκινησιακά αισθήματα στην μουσική τού Χατζιδάκι. Ο ίδιος έλεγε: "Πιστεύω στο τραγούδι που μας αποκαλύπτει και μας εκφράζει εκ βαθέων, κι όχι σ' αυτό που κολακεύει τις επιπόλαιες και βιαίως αποκτηθείσες συνήθειές μας". 

Όμως ο αληθινός Χατζιδάκις είναι αλλού. Βρίσκεται στα επικίνδυνα έργα του, που συμπυκνώνουν μια φιλοσοφία ζωής. Ενός βίου δημόσιου και ταυτόχρονα ιδιωτικού. Ο πραγματικός Χατζιδάκις μας αποκαλύπτεται στον «Μεγάλο Ερωτικό», στους «Παίδες επί Κολωνώ», στην «Εποχή τής Μελισσάνθης», στις «Μπαλλάντες τής οδού Αθηνάς», στον «Κύκλο του CNS», στην «Σκοτεινή Μητέρα», στους «Μύθους μιας γυναίκας», στα «Τραγούδια της αμαρτίας» και σε άλλα, άγνωστα στο ευρύ κοινό, έργα του. Θυμηθείτε την περίφημη φράση του: "Τα τραγούδια μου διδάσκουν την ανυπακοή και την ερωτική ανεξιθρησκία και παντοδυναμία στις πράξεις των νέων". 

Στα έργα που αναφέραμε συναντούμε τον επικίνδυνο Χατζιδάκι, τον αναρχικό - γιατί όχι; - Χατζιδάκι, τού οποίου οι ουσιαστικές υποθήκες παραμένουν μεθοδικά αποσιωπημένες. Αλλά στην δική του «επικινδυνότητα», ψηλαφούμε την αλήθεια, για την μουσική και την ζωή. «Μ’ έναν φανατισμό που δεν είναι παρά σωφροσύνη στον κύβο».

Ο Χατζιδάκις εξακολουθεί να είναι επικίνδυνος μέσα από τα γραφτά του και τις μουσικές του. Όποιος κοινωνεί της τέχνης του, γίνεται σκληρός κι ευαίσθητος μαζί, μαχητικός κι άνθρωπος της παραίτησης ταυτόχρονα, παρεμβατικός και …φευγάτος την ίδια στιγμή. Ένα «συναμφότερον» που διέπει συνεχώς τον βίο. Που προϋποθέτει εσωτερική εγρήγορση και υψηλή συνειδητότητα. Ο Χατζιδάκις μας καλεί σε «μια αντιεξουσιαστική εκστρατεία: Έναν σιωπηλό πόλεμο που, αν συντελεστεί μ’ επιμονή, κάτι αληθινά καλό μπορεί να επιφέρει».

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΟΥ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΜΙΝΩΑ ΒΟΛΑΝΑΚΗ (ΙΙ)

Από την "Ηλέκτρα" του Κ.Θ.Β.Ε.  σε σκηνοθεσία Μ. Βολανάκη (1975)

Διαβάζω στο δελτίο τύπου του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Εκκλησίας της Ελλάδος: 

Την προηγούμενη Κυριακή 7 Ιουνίου 2015 , λόγω τεχνικού προβλήματος, η εκπομπή «Από Τέχνη σε Τέχνη» που αποτελούσε εκπομπή – αφιέρωμα στον Μίνωα Βολανάκη, δεν μεταδόθηκε. Η συγκεκριμένη εκπομπή προγραμματίστηκε να μεταδοθεί την Κυριακή 13 Ιουνίου 2015 (20:00-21:00). Με αφορμή τα 15 χρόνια από την κοίμηση του Μίνωα Βολανάκη, ο ιερέας και σκηνοθέτης π. Πέτρος Μινώπετρος συνομιλεί με τη θεατρολόγο Κωνσταντίνα Σταματογιαννάκη. Η εκπομπή έχει θέμα: «Αφιέρωμα στον Μίνωα Βολανάκη, τον κορυφαίο σκηνοθέτη και σημαντικό Έλληνα». 

Για την μετάδοση της εκπομπής την περασμένη Κυριακή, είχαμε αναρτήσει ένα σχετικό κείμενο το οποίο μπορείτε να δείτε εδώ. 

Τώρα, με αφορμή το νέο δελτίο τύπου, σκέπτομαι ότι τέτοιες μέρες, πριν 40 χρόνια, ο Μίνως Βολανάκης θα έκανε πρόβες για την παράσταση Ηλέκτρα του Σοφοκλή, που ανέβασε με το Κ.Θ.Β.Ε. - του οποίου ήταν τότε διευθυντής – στις 2 Αυγούστου 1975 στο Αρχαίο Θέατρο Φιλίππων και μετά στην Επίδαυρο (9 και 10 Αυγούστου). 

Ήταν η πρώτη φορά που ο Βολανάκης ανέβαζε τραγωδία σε ανοιχτό χώρο. Ήταν η πρώτη φορά που ανέβαζε Ηλέκτρα. Η πρώτη φορά που ανέβαζε Σοφοκλή και η πρώτη φορά που ανέβαζε έργο στην Επίδαυρο. Άλλωστε αυτή ήταν και η πρώτη φορά που εμφανίστηκε το Κ.Θ.Β.Ε. στην Επίδαυρο, καταργώντας την μέχρι τότε αποκλειστικότητα του Εθνικού Θεάτρου στο Φεστιβάλ Επιδαύρου. 

Στο ρόλο της Ηλέκτρας η Άννα Συνοδινού. Η Νέλλη Αγγελίδου, Κλυταιμνήστρα, η Κατερίνα Χέλμη, Χρυσόθεμις, ο Αλέκος Πέτσος, Παιδαγωγός και ο Δημήτρης Καρέλλης, Ορέστης. Σκηνοθεσία-Μετάφραση: Μίνως Βολανάκης. Σκηνικά – Κοστούμια: Διονύσης Φωτόπουλος. 

Σαράντα χρόνια πριν… 

Όταν ο Βολανάκης έλεγε: «Δεν πιστεύω ότι μπορεί κανείς ν’ ανεβάζει όποια τραγωδία θέλει, όποια στιγμή θέλει για λόγους θεατρικής πολιτικής. Για να φθάσεις στο ρίγος που είναι η τραγωδία, πρέπει το έργο να έχει σχέση με το άγχος της στιγμής, ομολογητέο ή ανομολόγητο. Κι αυτό το άγχος εκφράζει η Ηλέκτρα… Η τραγωδία γεννήθηκε στη δημοκρατία, στη δημοκρατία αναπτύχθηκε, στη δημοκρατία πέθανε. Κι από αυτή την άποψη η Ηλέκτρα είναι έργο σημαδιακό». 

Π.Α.Α.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ - ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΜΑΦΙΔΗ

Μια Πολίτικη μουσική βραδιά με ύμνους και τραγούδια θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 18 Ιουνίου στις 8.30μ.μ. στον κήπο του βιβλιοπωλείου ΠΟΛΥΕΔΡΟ στην Πάτρα. 

Η εκδήλωση έχει τον γενικό τίτλο ΑΡΩΜΑ ΠΟΛΗΣ και περιλαμβάνει ύμνους από 12μελή ψαλτικό χορό και τραγούδια της Πόλης τα οποία θα αποδώσει ο Κωνσταντίνος Μπαλατής. 

Παίζουν οι μουσικοί: Αναγνωστόπουλος Φώτης (πολίτικη λύρα), Παπαπροκοπίου Ελένη (λαούτο) και Τσεντούρος Ιωάννης (κρουστά). 

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα τιμηθεί ο πολιός Κωνσταντινουπολίτης Πρωτοψάλτης Κωνσταντίνος Μαφίδης, ο οποίος και θα παραστεί στην εκδήλωση. 

Για τον Κωνσταντίνο Μαφίδη θα μιλήσει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Την επιμέλεια της εκδήλωσης, η οποία γίνεται σε συνεργασία με τις εκδόσεις ΕΠΤΑΛΟΦΟΣ, έχει ο Κωνσταντίνος Μπαλατής.

ΜΙΑ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΕΚΠΟΜΠΗ - ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΓΩΓΕΣ ΔΙΣΚΩΝ ΤΟΥ "ΠΟΛΥΤΡΟΠΟΝ" ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ

Την προσεχή Κυριακή, στις 14 Ιουνίου 2015 και ώρα 17.00-19.00 στο metadeftero, το αυτοδιαχειριζόμενο ραδιόφωνο πολιτιστικής και πολιτικής παρέμβασης, θα μεταδοθεί μια πολύ ενδιαφέρουσα εκπομπή - αφιέρωμα στις παραγωγές του Πολύτροπον του Μάνου Χατζιδάκι.
Την εκπομπή, που έχει τον γενικό τίτλο "Μπρίζες στις ρίζες!" επιμελείται και παρουσιάζει ο Θόδωρος Εξηντάρης. 

Διηγείται ο Χατζιδάκις στο αυτοβιογραφικό του σημείωμα: 

"Το '66 βρέθηκα στην Αμερική. Έμεινα κι έζησα εκεί κάπου έξι χρόνια, τα χρόνια της δικτατορίας, για λόγους καθαρά εφοριακούς - ανεκαλύφθη πως χρωστούσα τρεισήμισι περίπου εκατομμύρια στο δημόσιο. Όταν εξόφλησα το χρέος μου επέστρεψα περίπου το '72 και ίδρυσα ένα καφενείο που το ονομάσαμε Πολύτροπον, ίσαμε τη μεταπολίτευση του '74, όπου και τόκλεισα γιατί άρχιζε η εποχή των γηπέδων και των μεγάλων λαϊκών εκτονώσεων. Κράτησα την ψυχραιμία μου και δεν εχόρεψα εθνικούς και αντιστασιακούς χορούς στα γυμναστήρια και στα γεμάτα από νέους γήπεδα. Κλείνοντας το Πολύτροπο είχα ένα παθητικό πάλι της τάξεως περίπου των τρεισήμισι εκατομμυρίων - μοιραίος αριθμός, φαίνεται, για την προσωπική μου ζωή."

Το "Πολύτροπον" ήταν ένα καφενείο του Μάνου, όπως το λέει ο ίδιος, αλλά κι ένα εργαστήρι, θα λέγαμε, παραγωγής δίσκων νέων καλλιτεχνών (EMI/ Columbia / Πολύτροπον). Πάντα ο Χατζιδάκις ανακάλυπτε νέους, ταλαντούχους μουσικούς. 

Έτσι, μέσα σε διάστημα πέντε ετών, από το 1974 ως το 1978, πραγματοποίησε πέντε παραγωγές δίσκων εκ των οποίων οι τρεις δεν ανήκαν σε αυτόν. Οι τρεις αυτοί δίσκοι δεν κυκλοφόρησαν ποτέ σε cd, είναι δυσεύρετοι και παρουσιάζουν μεγάλο μουσικό ενδιαφέρον. Οι συνθέτες των δίσκων αυτών, η Ρίκα Δεληγιαννάκη, ο Νίκος Τάτσης και ο Βασίλης Τενίδης θα ακουστούν για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες να δίνουν πληροφορίες για τους δίσκους αυτούς και τη συνεργασία τους με το Μάνο Χατζιδάκι.

Για τον κύκλο τραγουδιών ''Κάψαμε τα καράβια μας'' της Ρίκας Δεληγιαννάκη σε ποίηση Μηνά Δημάκη, διαβάστε σχετικό άρθρο του Αντώνη Μποσκοϊτη εδώ, ενώ για τον δίσκο "Έρανα" του Νίκου Τάτση διαβάστε εδώ. 

Επιπλέον, με αφορμή τον μύθο που φέρει δίσκο του Δημήτρη Λέκκα να συσχετίζεται με το Πολύτροπον αρχικά αλλά τελικά να μην αναλαμβάνει την παραγωγή του, ο ίδιος ο συνθέτης θα ανασύρει μνήμες ιστορώντας στην εκπομπή με πλήρη ανάλυση την διαδρομή του δίσκου του "Οι καιροί της Άνοιξης" ο οποίος επίσης δεν κυκλοφόρησε σε cd. 

Θα ακουστούν τραγούδια από τον δίσκο αυτό καθώς και από τους υπόλοιπους τρεις δίσκους: "Κάψαμε τα καράβια μας", "Έρανα" και "Κύπρια Έπη" αντίστοιχα.
Μια εκπομπή - συμβολή που δεν πρέπει να χάσουμε.

«Κύπρος: Πικράθηκα στα Ελληνικά, Πληγώθηκα στα Τουρκικά»

Του Αριστείδη Βικέτου

Στο υπερπλήρες από κόσμο θέατρο Ριάλτο της γενέτειρας τους πόλης, της Λεμεσού, οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, Νίκος Αναστασιάδης και Μουσταφά Ακιντζί μαζί με τις συζύγους τους παρακολούθησαν την Δευτέρα, 8 Ιουνίου, θεατρική διασκευή του ποιητικού έργου της Φαϊζέ Οζντεμίρτσιλερ: «Κύπρος: Πικράθηκα στα Ελληνικά, Πληγώθηκα στα Τουρκικά». 

Ένα έργο συμβολικό, η υπόθεση του οποίου αντικατοπτρίζει τον πόνο και τον έρωτα για τον τόπο που γέννησε τη συγγραφέα. Το έργο ανέβασε το Δημοτικό Τουρκοκυπριακό Θέατρο Λευκωσίας σε σκηνοθεσία του Γιασάρ Έρσοϊ. Στην παράσταση υπήρχαν υπότιτλοι στα ελληνικά. 

Στην είσοδο του θεάτρου οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν θερμό ασπασμό, ενώ ελληνοκύπριοι και τουρκοκύπριοι τους χειροκροτούσαν θερμά. Η 50χρονη συγγραφέας απέδωσε γλαφυρά τον πόνο και τον έρωτα της για τη γη που τη γέννησε. H Φαϊζέ Οζντεμίρτσιλερ λογοτέχνιδα και δημοσιογράφος στην εφημερίδα «Αφρίκα» του γνωστού δημοσιογράφου Σενέρ Λεβέντ κατάγεται από το χωριό Άγιος Θεόδωρος της επαρχίας Λάρνακας. 

Ο προσωπικός φίλος της Φαϊζε, διευθυντής της εφημερίδας «Καθημερινή» Κύπρου Ανδρέας Παράσχος σημειώνει: «Όσοι έχουν έστω και μια αμυδρή εικόνα της αγωνιστικής δημοσιογραφίας των κατεχομένων αντιλαμβάνονται ότι οι λέξεις ορισμένων συναδέλφων είναι κάποιες φορές το γράδο που μετρά το θάνατο τους, όπως οι Αϊχάν Χικμέτ, Αχμέτ Μουχαφέρ Γκιουρκάν και Κουτλού Ανταλί που δολοφονήθηκαν άνανδρα προασπιζόμενοι οι δύο πρώτοι τη νεογέννητη Κυπριακή Δημοκρατία και ο τελευταίος κοντράροντας την τουρκική κατοχή και τον Ραούφ Ντενκτάς. H Φαϊζέ Οζντεμίρτσιλερ ακόμα και στα λογοτεχνικά της κείμενα γράφει με τέτοιο τρόπο να μένουν οι λέξεις γυμνές σαν τις ντροπές και είναι εκπληκτικό πόσο μοιάζουμε οι δύο κοινότητες στα μεγάλα τα λόγια!» 

Ένα απόσπασμα από το έργο: «Κατέβηκαν ξημέρωμα. Δεν ήταν ο Γκοντό, ούτε ο Μπέκετ. Δεν αστειεύονταν, έκοψαν, έγραψαν χωρίς περίσκεψη. Λοξό κι αλλήθωρο το σήμερα, απόλυτα τυφλό το χθες νεκρό από καιρό. Αδιάφορα ξαπλώνει η αγαπημένη με μάτια αμυγδαλωτά. Το μέλλον ανήκει στο παρελθόν από καιρό. Η βρωμιά της Τετάρτης λέρωσε την Πέμπτη. Κούφια τα ωραία μεγάλα λόγια, η Ενότητα, η Αλληλεγγύη, ο Αγώνας…». 

Η ποιήτρια, αφού κάνει αναφορά στα τραγικά γεγονότα, δίνει έμφαση στο μέλλον της Κύπρου .

Αναφέρει χαρακτηριστικά: 

«...Πότε θα μας δείξεις, Κύπρος, τις πληγές σου; 

Πότε γυμνή θα κάνεις έρωτα μαζί μας; 

Πότε θα γεννήσεις τα παιδιά μας; 

Πες μου, πότε;! 

Βαρέθηκα τα παιχνίδια που έπαιξαν στις πλάτες σου, 

Και τα παιχνίδια σου σε μένα... 

Πότε επί τέλους θα ωριμάσεις; 

Πες μου, Κύπρος, πότε;...» 

Ο πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης, δήλωσε ότι θα ζητήσει από τον υπουργό Παιδείας το έργο να παρουσιαστεί σε όλα τα σχολεία της Κύπρου, γιατί δίνει ισχυρά μηνύματα για τα λάθη όλων, ενώ ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι η παράσταση δίνει το δυνατό μήνυμα ότι δεν υπάρχει κανείς χωρίς ενοχές, χωρίς λάθη. 

Τη δέσμευση να εργαστούν σκληρά ώστε να επανέλθει η ειρήνη στην Κύπρο επανέλαβαν ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο ηγέτης των τουρκοκυπρίων Μουσταφά Ακκιντζί, μετά το τέλος θεατρικής παράστασης

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης εξέφρασε την πεποίθηση ότι και οι δύο κοινότητες επιθυμούν την ειρήνη.

Ο Μουσταφά Ακιντζί είπε ότι δεν πρέπει να αφεθεί να χαθεί η ελπίδα και ότι για να γίνουν οι ελπίδες πράξη χρειάζεται σκληρή δουλειά. Πρέπει, είπε, να καταβάλουμε προσπάθεια να καταλάβουμε ο ένας τον άλλο και να δημιουργήσουμε ένα καλύτερο μέλλον για όλους. 

«Γεγονός πρωτόγνωρο και ελπιδοφόρο για το μέλλον της Κύπρου», χαρακτήρισε ο δήμαρχος Λεμεσού, Ανδρέας Χρίστου, την παρουσία των ηγετών των δύο κοινοτήτων της Κύπρου, Νίκου Αναστασιάδη και Μουσταφά Ακιντζί στο θέατρο ΡΙΑΛΤΟ, όπου σε μια ωραία ατμόσφαιρα παρακολούθησαν μαζί με τις συζύγους τους, Άντρη και Μεράλ, την θεατρική διασκευή του ποιήματος της λογοτέχνιδας και δημοσιογράφου, Φαϊζέ Οζντεμίρτσιλερ. 

Πέρα από το δυνατό μήνυμα του έργου για ειρήνη οι συμβολισμοί ήταν πολλοί: Οι δύο ηγέτες είναι γέννημα –θρέμμα της Λεμεσού. Το ίδιο και ο σκηνοθέτης και πρωταγωνιστή της παράστασης, Γιασάρ Έρσοϊ, ο οποίος έκανε και την διασκευή του ποιητικού έργου. Το θέατρο ΡΙΑΛΤΟ αποτελούσε παλιά χώρο συνεύρεσης Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. 

Ο Ερσέν Σουρουρί έγραψε τη μουσική του έργου και συνόδευσε ζωντανά στο πιάνο τον Γιασάρ Έρσοϊ. Τα σκηνικά ήταν της Οσλέμ Γιετκιλί. Ο Γιασάρ Έρσοϊ ανέφερε πως στόχος του είναι να φέρει κοντά Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους «για να αντιληφθούν την αλήθεια, ότι δηλαδή αυτός ο πόνος, τα δάκρυα και το αίμα, που προκαλέσαμε μεταξύ μας, πρέπει να τελειώσουν». Επιτέλους, τόνισε, πρέπει να μάθουμε να ζούμε ειρηνικά μαζί, με αλληλοσεβασμό, σε αυτό το μικρό νησί.

Επίσης, δήλωσε ενθουσιασμένος, που την παράσταση παρακολούθησαν οι δύο ηγέτες και εξέφρασε την ελπίδα ότι θα εργαστούν εποικοδομητικά για επικρατήσει το συντομότερο δυνατό ειρήνη στην Κύπρο. 

Μετά την παράσταση οι κύριοι Αναστασιάδης και Ακιντζί με τις συζύγους τους παρακάθισαν σε δείπνο, που παρέθεσε ο δήμαρχος Λεμεσού.

ΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ "ΕΥΧΑΙΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ"

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου 

Ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας, Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου και Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου, είναι, ως γνωστόν, και σπουδαίος ποιητής, βραβευμένος, μάλιστα, και από την Ακαδημία Αθηνών. 

Ανάμεσα στα ποιήματά του, διακρίνει κανείς αρκετά «Του Φαναρίου και της Πόλης» - θα τα ονόμαζα κάπως πρόχειρα. 

Στις 11 Ιουνίου 2013, ημέρα των Ονομαστηρίων της Α.Θ.Π., ο π. Π.Κ. δημοσίευσε στο ιστολόγιό του Νυχθημερόν ένα ποίημα με αφορμή τα ονομαστήρια του Πατριάρχου. 

Σημειώνει, σχετικά, ο ιερέας ποιητής: 

«…το ποίημα που γράψαμε και δημοσιεύσαμε εκείνη την εορταστική μέρα, με τίτλο "Το Δίκιο", ως κανίσκι για τα ονομαστήριά του, μιλά για τους νεκρούς της Πόλης και των άλλων ιερών τόπων της Ρωμηοσύνης (π.χ. Ίμβρο, Καππαδοκία), οι οποίοι -τρόπον τινά- ζωοποιούνται "ευχαίς Βαρθολομαίου". Το ποίημα κλείνει με την αναστάσιμη μορφή του γέροντα Αστερίου, ταπεινού ιερέα της Ίμβρου, πλάι στον οποίον ο μικρός Δημήτριος Αρχοντώνης διακόνησε ως ιερόπαις, προτού αρχίσει την πορεία προς την πατριαρχική περιωπή. Ο ίδιος ο Πατριάρχης έχει μιλήσει παλαιότερα περί αυτού ως εξής: «... έπαιρνε το δισάκι με τα άμφια στον ώμο του ο πατήρ Αστέριος και εγώ σιγά σιγά ανεβαίναμε αυτές τις πέτρες και γινόταν η λειτουργία, αλλά αποζημιώνεται κανείς εκεί, όταν θα ανεβεί, για τον κόπο του, διότι η θέα είναι απερίγραπτος. Από την κορυφή της Αρασιάς βλέπει κανείς όλα τα χωριά της Ίμβρου, όλα τα χωριά. Ο πατήρ Αστέριος, όπως είπα, ήταν καλοκάγαθος άνθρωπος και περιορισμένων μορφωτικών προσόντων, και όταν τον ρωτούσαν "πώς ανεβαίνεις στην Αρασιά, δεν κουράζεσαι, πάτερ Αστέριε;", ήθελε να πει ότι ανεβαίνει άνετα και έλεγε ότι ανεβαίνει "ανέπαφα" -αιωνία του η μνήμη. Πάντοτε τον μνημονεύω...». 

Ας ξαναδιαβάσουμε το ποίημα:

Τ Ο  Δ Ι Κ Ι Ο 

Η Πόλη ξυπνά. 

Τόσοι βεβιασμένα 

            κεκοιμημένοι 

εξωθούνται σ’ έγερση 

ευχαίς Βαρθολομαίου 

                 ιδού πώς: 

Παίρνει καιρό απ’ τα 

μνήματα των Πατριαρχών 

τους τάφους των Ιμβρίων 

ή της Καππαδοκίας 

και κρύβει λόγια 

μα βουρκώνει διαρκώς. 

Τότε το Δίκιο 

-του δακρύου το δίκιο 

 κι όλης της Ρωμιοσύνης- 

δικαιώνεται 

κι ο γέρων Αστέριος 

ανηφορίζει 

         στα ξωκλήσια εξαρχής 

            για το Χριστός Ανέστη!

[Έγραφα τους ανωτέρω στίχους, απόγευμα 10ης Ιουνίου 2013, ως ταπεινό κανίσκι στα ονομαστήρια του Πρωθιεράρχου των Ορθοδόξων. π. Π. Κ.] 

Για το ποίημα αυτό ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ευχαρίστησε ιδιαιτέρως τον π. Π. Καποδίστρια στην κάρτα που του απέστειλε λίγο αργότερα: "Θερμάς ευχαριστίας και δια το ωραίον ποίημα. Μας συγκινείτε!" 

Το ποίημα αυτό συμπεριλήφθηκε στην συλλογή ποιημάτων του π. Π.Κ. που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τον τίτλο: «Ανακαλυπτήρια». 

Και τώρα αναδημοσιεύεται στην Περιοδική Έκδοση του Συλλόγου Ιμβρίων ΙΜΒΡΟΣ (τεύχος 116, Οκτ. – Δεκ. 2014), με τον τίτλο Ποίημα ενός λογίου ιερέως από τη Ζάκυνθο. 

Του ποιήματος προτάσσεται η εξής εισαγωγή: 

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης 

Σύμβολο της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού. Φάρος φωτεινός για τη χειμαζόμενη ομογένεια της Πόλης, της Ίμβρου, με άσβεστη την ελπίδα μέσα του ότι σε κάποια καμπή της ιστορίας και των διεθνών ισορροπιών θα ‘ρθουν καλύτερες μέρες για μας, αν κρατηθούμε ενάντια στις σύγχρονες Κασσάνδρες που αβασάνιστα ορίζουν ημερομηνία λήξης. Με αμείωτο σθένος, μεγαλουργεί με την εργατικότητά του, προσπαθεί να διαφυλάξει αλώβητη την πολιτιστική μας κληρονομιά, αλλά και να την αναστυλώσει από τα χαλάσματα… Εμπνέεται και εμπνέει και τούτο αποτυπώνεται και στους ποιητικούς στίχους του λογίου ιερέως Παναγιώτη Καποδίστρια «Το Δίκιο» από την ποιητική του συλλογή ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ, η αναδημοσίευση του οποίου επετράπη υπό της Α.Θ.Παναγιότητος.

Το ποίημα σχολιάζει ο φιλόλογος Ιωάννης Καμπούρης, ο οποίος γράφει: 

«Πόσες φορές δεν είδαμε αυτό το βούρκωμα στις ξωμεριές της Ίμβρου… Πόσες φορές το βλέμμα, οι λέξεις, η στάση δεν εξέπεμπαν το μήνυμα «ό,τι αγαπώ γεννιέται αδιάκοπα, ότι αγαπώ βρίσκεται στην αρχή του, πάντα…». 

Ο φιλόλογος Ι. Καμπούρης μνημονεύει Οδυσσέα Ελύτη, παραθέτοντας αυτούς τους τελευταίους στίχους του ποιητή από την συλλογή «ΗΛΙΟΣ Ο ΠΡΩΤΟΣ». Άραγε γνωρίζει ότι ο Ελύτης είναι ο αγαπημένος ποιητής και δάσκαλος, με την ευρύτερη έννοια, του π.Π.Κ.; 

Αυτή ήταν η μέχρι τώρα …περιπέτεια του ποιήματος για τον Πατριάρχη. 

Η συνέχεια προβλέπεται απρόβλεπτα …ποιητική. Σαν «του δακρύου το δίκιο κι όλης της Ρωμιοσύνης»!