ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ: Ένα πολύ σημαντικό διεθνές συνέδριο

Τιμή και δόξα στην Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος, για το μεγάλο διεθνές συνέδριο με θέμα "Εκκλησιολογία και Εθνικισμός στη μεταμοντέρνα εποχή" που διοργανώνει και πραγματοποιείται από αύριο 24 Μαΐου μέχρι την Κυριακή 27/5. 

Το πρόβλημα του εθνικισμού στην Ορθόδοξη Εκκλησία έχει προσλάβει έως και ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Πρέπει να είναι κανείς πολύ μυωπικός για να μη το βλέπει. Επηρεάζει μέχρι και την αγιολογία! Άγιοι που ανακηρύσσονται με εθνικά κριτήρια, από τις κατά τόπους εθνικές Εκκλησίες. Όπως ήταν φυσικό άρχισαν ήδη τα πυρά εναντίον του συνεδρίου από τους Ελληναράδες "χριστιανούς": "Εθνομηδενισμός", "απαράδεκτο να γίνεται την παραμονή της επετείου της Αλώσεως της Πόλης" κ.α. παρόμοια γελοιοδέστατα. Θέλουν να "προστατεύσουν" τη μνήμη της Αλώσεως, αυτοί οι οποίοι Κύριος οίδε ποια Κωνσταντινούπολη έχουν στο νοσηρό μυαλό τους. Γιατί την Πόλη του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ρωμηοσύνης που επιβιώνει εκεί και δρα δυναμικά σε πείσμα των καιρών, όχι μόνο δεν την εννοούν αλλά και την εχθρεύονται! Και μετά δεν υπάρχει εθνικισμός... Μα εδώ υπάρχει ένας απίστευτος εθνικισμός: Έλληνες και Ορθόδοξοι (της ελλαδικής ταυτότητας) εναντίον Ρωμηών, ήτοι ελληνόφωνων ορθοδόξων, οι οποίοι καρδιοχτυπούν γλυκά σε κάθε άγγιγμα του Ελλαδικού κράτους. 

Το ζήτημα της Ορθόδοξης Διασποράς δεν είναι ποτισμένο ως το μεδούλι από τον εθνικισμό; Και πόση σχέση αυτή η κατάσταση με την Ορθόδοξη Εκκλησιολογία αλλά και την Ευχαριστιακή Εκκλησιολογία ειδικότερα; 

Το συνέδριο στην Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών της Μητροπόλεως Δημητριάδος οργανώνεται σε συνεργασία με το Κέντρο Θρησκευτικών Σπουδών (CRS) και την Έδρα Ορθόδοξης Θεολογίας του Πανεπιστημίου του Münster (Γερμανία), το Πρόγραμμα Ορθόδοξων Χριστιανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Fordham (Νέα Υόρκη-Η.Π.Α.), το Ρουμανικό Ινστιτούτο Διορθόδοξων, Διομολογιακών και Διαθρησκειακών Σπουδών (INTER, Cluj-Napoca, Ρουμανία), το Χριστιανικό Πολιτιστικό Κέντρο Βελιγραδίου (Σερβία), το Βιβλικό Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Ανδρέα (Μόσχα, Ρωσία), την Ορθόδοξη Ακαδημία του Valamo (Φινλανδία) και το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ορθόδοξων Θεολογικών Σχολών (EFOST, Βρυξέλλες). 

Αυτή η πολυσυλλεκτικότητα είναι που κάνει τη διαφορά. Το μήνυμα είναι σαφές: Όχι στην ομφαλοσκόπηση και την θανατερή ενδοστρέφεια. Η Ορθοδοξία νοείται μόνο ως οικουμενική! Οι εν Ελλάδι "σούπερ Ορθόδοξοι" νομίζουν ότι αυτοί, με την οργανωσούλα τους ο καθείς, κρατούν την Ορθοδοξία. Είναι ήδη νεκροί. Γιατί Χριστός Ανέστη κι αυτοί παραμένουν "τάφοι κεκονιαμένοι"... Οι δυστυχείς... 

Το πλήρες πρόγραμμα του συνεδρίου δείτε εδώ. 

Π.Α.Α. 


Το συνέδριο θα μεταδίδεται απευθείας από το διαδικτυακό κανάλι intv και θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση (ελληνικά -αγγλικά) και από το ραδιοφωνικό σταθμό της Ι. Μητροπόλεως Δημητριάδος Ορθόδοξη Μαρτυρία στους 104FM.

Ο ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΣΤΗΝ "ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗΣ"

Ίνα τι εφρύαξαν στίφη (αιμοδιψών αντι-οικουμενιστών) και ομάδες "χριστιανών" (σαρκοβόρων "παραδοσιακών") εμελέτησαν κενά;

Μια φωτογραφία ήταν αρκετή για να διαρρήξουν, ως ο Καϊάφας, τα ιμάτιά των!

Είναι δε τέτοια η τύφλωση που βλέπουν τον παπικό επίσκοπο που είναι μαζί με τον Μητροπολίτη Γερμανίας Αυγουστίνο ως "καρδινάλιο"!

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Στην πόλη Trier (τα ρωμαϊκά Τρέβηρα ή, κατ' άλλους, Τρέβιρα - αρχαιότερη πόλη της Γερμανίας) έλαβε χώρα από 13 Απριλίου έως 13 Μαϊου 2012 η προσκύνηση τού εκεί φυλασσόμενου -σύμφωνα με τη ρωμαιοκαθολική παράδοση- άρραφου χιτώνα του Χριστού.

Φέτος μεταφέρθηκε, μάλιστα, από το συνήθη χώρο όπου φυλάσσεται, στο κέντρο του καθεδρικού ναού για να διευκολυνθεί η προσκύνηση/τιμή του από τους πιστούς.

Στο διάστημα αυτό πραγματοποιήθηκαν πολλές εκδηλώσεις, ανάμεσα στις οποίες και η περίφημη πλέον «Ημέρα της Οικουμένης», την 5η Μαϊου 2012.

Κατακλείδα της ημέρας αυτής ήταν μία κοινή οικουμενική εκδήλωση αφιερωμένη στην ανάμνηση του βαπτίσματος.

Ο άρραφος (και αδιαίρετος!) χιτώνας του Χριστού στάθηκε η αφορμή για την ως άνω εκδήλωση, η οποία κάνει με συμβολικό τρόπο χειροπιαστή την επιθυμία/αγωνία των Χριστιανών του κόσμου (της Οικουμένης) να καταργήσουν τις διαιρέσεις τους και να ενωθούν στη Μία και Αδιαίρετη Εκκλησία του Χριστού.

Ενοποιητικό στοιχείο είναι το βάπτισμα (το βάπτισμα με νερό και στο όνομα της Αγίας Τριάδος), το οποίο έλαβε ο καθένας στην Εκκλησία του και το οποίο, παρόλες τις διαφορές (ναι, υπάρχουν ολοζώντανες!), ομολογούμε πως είναι η κοινή βάση/προϋπόθεση για τη συμμετοχή στο Σώμα του Χριστού.

Αυτό είναι το γενικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινήθηκε η εκδήλωση της 5ης Μαϊου.

Κραδαίνουν, λοιπόν, μια φωτογραφία του Γερμανίας Αυγουστίνου ραντιζομένου δι' ύδατος, προφανώς όλως συμβολικώς, υπό Καθολικού επισκόπου.

Αλλά αποσιωπούν την φωτογραφία που σήμερα εμείς δημοσιεύουμε, δηλαδή την ευλογία-αγιασμό  πολλών Ρωμαιοκαθολικών και Προτεσταντών από τον Μητροπολίτη Γερμανίας Αυγουστίνο.

Μήπως γνωρίζουν οι κρίνοντες και κατακρίνοντες τον Μητροπολίτη Γερμανίας πόσοι Ρωμαιοκαθολικοί Ναοί παραχωρήθηκαν επί των ημερών του στους Ορθοδόξους; Πάνω από εβδομήντα!

Κι αν σήμερα στη Γερμανία η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ισχυρή φωνή, αυτό συμβαίνει γιατί κάποιοι κοπιάζουν νυχθημερόν μέσα σε πολύ αντίξοες συνθήκες. Σε αντίθεση με κάποιους άλλους Ελλαδίτες "ημετέρους", οι οποίοι το μόνο που κοιτάνε είναι πώς, από τον καναπέ τους, θα βουτήξουν το μελάνι τους στη χολή. Αυτοί, οι απάνθρωποι, που κατηγορούν τους "Οικουμενιστές" για "χλιδή" και "δόξα" είναι οι πλέον ανίκανοι να πείσουν όχι ένα Γερμανό, αλλά ούτε τον διπλανό τους Έλληνα, ο οποίος αποστρέφεται την Εκκλησία εξ αιτίας τους.

Αλλά φείσαι Κύριε, τοιαύτης απανθρωπίας τας ψυχάς ημών, ο μόνος εν μακροθυμία ανείκαστος.

Π.Α.Α.

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων

για την εκπόνηση νέου Προγράμματος Σπουδών

στα Θρησκευτικά Δημοτικου και Γυμνασιου

Αθήνα 22  Μαΐου 2012

Aπάντηση στον κ. Γιώργο Παπαθανασόπουλο

Το κείμενο του κ. Γιώργου Παπαθανασόπουλου (Γ.Π.) με τίτλο «Θρησκευτικά και Αντβεντιστές», που δημοσιεύθηκε στις 14-5-2012 ταυτόχρονα σε διάφορες θρησκευτικές ιστοσελίδες του διαδικτύου, έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά μεθοδευμένης και άδικης  κριτικής εναντίον του νέου Προγράμματος Σπουδών στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου.

Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι παραπλανά ευθύς εξαρχής, διότι ακόμη και η πρώτη φράση του «Ε! όχι και κοινά βιβλία με τους Αντβεντιστές!», δημιουργεί την εντύπωση ότι έχουμε κοινά διδακτικά βιβλία με τους Αντβεντιστές και όχι ότι χρησιμοποιούμε κοινή επιστημονική βιβλιογραφία. Επιπλέον αναρωτιέται κανείς, με ποιο επιστημονικό κριτήριο ο κ. Γ. Π. θεωρεί όλους αυτούς τους επιστήμονες Αντβεντιστές; Αλλά και ο υποκρυπτόμενος υπαινιγμός στον παραπλανητικό τίτλο «Θρησκευτικά και Αντβεντιστές» είναι αδικαιολόγητα προσβλητικός. Το Πρόγραμμα Σπουδών και ο Οδηγός για τον Εκπαιδευτικό, ούτε χρησιμοποιούν, ούτε παραπέμπουν, ούτε καν αναφέρουν θέσεις Αντβεντιστών! Επομένως, αντί ο αρθρογράφος να προσπαθεί να τεκμηριώσει την κριτική του στην αποσπασματική χρήση του πίνακα της βιβλιογραφίας, θα ήταν καλύτερα να είχε διαβάσει ολόκληρο τον Οδηγό και να είχε προσπαθήσει να κατανοήσει τις θέσεις και τα περιεχόμενά του. Ελπίζουμε πως αυτή του η κρίση είναι προϊόν ελλιπούς γνώσης ή κακής διατύπωσης και όχι έντεχνη παραπληροφόρηση. Επί της ουσίας, η Παιδαγωγική και η Ψυχολογία δεν είναι επιστήμες που αποτελούν μονοπώλιο κάποιας θρησκείας ή ομολογίας και οι συγκεκριμένοι επιστήμονες έχουν έργο, που με τα σύγχρονα κριτήρια (αριθμός παραπομπών, επίδραση στην περαιτέρω έρευνα) θεωρείται θεμελιώδες για να έχει κανείς έστω μια εικόνα από την επιστημονική συζήτηση που διεξάγεται σχετικά. Αλλά και αν τα χρησιμοποιούν οι Αντβεντιστές ή οποιοσδήποτε άλλος για τις δικές του ανάγκες, αυτό σημαίνει ότι απαγορεύεται να τα χρησιμοποιήσουμε και εμείς; Σε κάθε επιστημονική εργασία παρατίθεται η διεθνής επιστημονική βιβλιογραφία επί του θέματος, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι συγγραφείς υιοθετούν όλες τις θέσεις των βιβλίων που αναφέρονται. Στη  βιβλιογραφία του Προγράμματος Σπουδών και του Οδηγού αναφέρονται αρκετοί Έλληνες παιδαγωγοί και ορισμένοι ξένοι, ανεξάρτητα από το εάν το Πρόγραμμα Σπουδών ακολουθεί ή εφαρμόζει τις θέσεις τους. Από την άλλη πλευρά, η κοινή χρήση μιας έγκυρης βιβλιογραφικής αναφοράς δεν σημαίνει σύμπτωση απόψεων μεταξύ εργασιών διαφορετικής προέλευσης.

Το κείμενο του V. Korniejczuk, στο οποίο ο κ. Γ. Π. αναφέρεται, στοχεύοντας να αναδείξει ένα θεωρητικό μοντέλο για τη θρησκευτική ανάπτυξη που θα μπορούσε να εφαρμοστεί στον αντβεντιστικό «πληθυσμό», αφορμάται – απολύτως λογικά – από τις βασικές θεωρίες για την ανάπτυξη του παιδιού (θεμελιωμένες στην αναπτυξιακή θεώρηση του Piaget). Μήπως αυτό σημαίνει ότι και ο Piaget δεν πρέπει να χρησιμοποιείται στην θεωρία και πράξη της ελληνικής θρησκευτικής εκπαίδευσης;

Ας μάθει λοιπόν ο κ. Γ. Π. ότι οι εργασίες των Goldman, Fowler και Oser βασισμένες σε έρευνες γύρω από τη γνωστική (Piaget) και ηθική (Kohlberg)  ανάπτυξη του παιδιού: α) συνιστούν θεμελιώδεις θεωρίες γύρω από τη θρησκευτική ανάπτυξη, που – ακόμη και αν ορισμένες διαστάσεις τους έχουν ξεπεραστεί – δεν μπορούμε να μην τις λαμβάνουμε υπόψη, β) βασίστηκαν σε εκτεταμένες και εμπεριστατωμένες εμπειρικές έρευνες που προβάλλουν τις ψυχολογικές, ηθικές, πολιτισμικές κ.ά. βάσεις και συνιστώσες της θρησκευτικής εκπαίδευσης, γ) ανέδειξαν τους τρόπους με τους οποίους οι μαθητές σκέφτονται και αντιλαμβάνονται τη θρησκεία, συλλαμβάνουν τόσο το βιβλικό διδακτικό υλικό όσο και τις θρησκευτικές και θεολογικές έννοιες, δ) στόχευσαν (άμεσα και έμμεσα) στην κατανόηση των αναγκών της αποτελεσματικής θρησκευτικής εκπαίδευσης των μαθητών. Για όλους αυτούς τους λόγους κανένας σοβαρός μελετητής, συγγραφέας, συντάκτης προγραμμάτων σπουδών αλλά και διδάσκαλος του μαθήματος των Θρησκευτικών δεν νομιμοποιείται να μην τις λάβει υπόψη του στον σχεδιασμό της σχολικής θρησκευτικής αγωγής.

Για τους παραπάνω λόγους οι εργασίες των Goldman, Fowler και Oser χρησιμοποιήθηκαν τόσο από την προτεσταντική όσο και από τη ρωμαιοκαθολική σχολική θρησκευτική εκπαίδευση (ακόμη και την εκκλησιαστική/κατηχητική, π.χ. στην Αυστραλία), προκειμένου να εκτιμηθούν παράγοντες γύρω από τη διδασκαλία της θρησκείας, να ανανεωθούν στοχεύσεις και κατευθύνσεις της σχολικής διδασκαλίας, να αναθεωρηθούν αναλυτικά προγράμματα και βιβλία και να εμπλουτιστούν οι διδακτικές πρακτικές των εκπαιδευτικών. Και βέβαια, μια και «είμαστε το κέντρο του κόσμου», ας γνωρίζει ο κ. Γ. Π. ότι και οι εν Ελλάδι ορθόδοξοι χριστιανοπαιδαγωγοί των Θεολογικών Σχολών (Ε. Περσελής, Χ. Βασιλόπουλος, Ι. Κογκούλης) όχι μόνο χρησιμοποιούν και αναφέρουν στα κείμενά τους τις παραπάνω εργασίες, αλλά τις διδάσκουν και στους φοιτητές τους. 

Ως προς τον P. Schreiner, είναι 6 και όχι 5 οι τίτλοι στους οποίους αναφέρεται ο Οδηγός του Εκπαιδευτικού στα Θρησκευτικά Δημοτικού και Γυμνασίου. Ωστόσο, βιβλίο «του» (αποκλειστικά) είναι μόνον ένα που αφορά στη συγκριτική παρουσίαση στοιχείων για την ευρωπαϊκή θρησκευτική εκπαίδευση (το τελευταίο στη λίστα μας). Σε όλα τα υπόλοιπα που είναι συλλογικά έργα, ο P. Schreiner είναι ένας από μια πλειάδα συγγραφέων οι οποίοι προέρχονται από διάφορες χώρες μάλιστα και ορθόδοξες (π.χ. Kozhuharov / Ρωσία, B. Andonov /Βουλγαρία). Ενδεικτικά αναφέρουμε: Η. Verkest (Βέλγιο), C. Bakker, G. Bertram-Troost, S. Miedema (Ολλανδία), R. Jackson, G. Pollard, D. Lankshear (Βρετανία), S. Mc Kinney (Σκωτία), Α. Mc Grady (Ιρλανδία), F. Pajer (Ιταλία), Luodeslampi (Φινλανδία), G. Skeie (Νορβηγία), J.P. Willaime (Γαλλία) κ.ο.κ. Εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι συγγραφείς δεν είναι αποκλειστικά προτεστάντες. Τα δε βιβλία δεν εκδίδονται αποκλειστικά από το Comenius, αλλά σε συνεργασία με το δίκτυο ICCS (Intereuropean Commission on Church and School).

Αν στις παρατηρήσεις του ο P. Schreiner έχει λάθη ή ανακρίβειες, αυτό το επισημαίνει η κριτική και γίνεται αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Ούτως ή άλλως κανείς δεν αντιγράφει δουλικά στη διδακτική πράξη ό,τι διαβάσει, πολλώ μάλλον, όταν πρόκειται για θεωρητικές μελέτες. Η βιβλιογραφία δίνει στον εκπαιδευτικό δυνατότητες για επιλογή και διαμόρφωση προσωπικής διδακτικής στρατηγικής. Ο κ. Γ. Π. αποσιωπά την πλούσια βιβλιογραφία, ελληνική και ξένη, που παρέχει ο Οδηγός του Εκπαιδευτικού και απομονώνει ό,τι κατά την κρίση του μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον του νέου Προγράμματος Σπουδών. Εξάλλου, η προσπάθεια θεμελίωσης του ισχυρισμού ότι ο Οδηγός έχει «προτεσταντική έμπνευση» στο γεγονός ότι τα Νέα Προγράμματα Σπουδών έχουν ενταχθεί από το ελληνικό κράτος στη χρηματοδότηση του ΕΣΠΑ είναι επίσης ακατανόητη και παραπλανητική.

Στην επιστημονική κοινότητα, υπάρχουν διάφοροι αποδεκτοί τρόποι για οργάνωση-παράθεση των παραπομπών. Στη σύγχρονη ελληνική και ξένη ακαδημαϊκή βιβλιογραφία είναι κυρίαρχη πλέον η τάση της καθιέρωσης του συστήματος αναφοράς «Όνομα συγγραφέα-έτος έκδοσης βιβλίου» που έχει πολλά πλεονεκτήματα. Εξυπακούεται ότι το ειδικό αναγνωστικό κοινό μιας επιστημονικής εργασίας γνωρίζει τη βιβλιογραφία επί του θέματος και μπορεί να διασταυρώσει τις πληροφορίες. Με λύπη μας διαπιστώνουμε ότι ο κ. Γ. Π., παρόλο το διδακτικό ύφος του περί μεθοδολογίας, δεν γνωρίζει βασικά πράγματα απ’ αυτήν. Ενδεχομένως, το γεγονός αυτό εξηγεί και τη στάση του. Ακόμη και ένας προπτυχιακός φοιτητής που συγγράφει μια απλή φροντιστηριακή εργασία, γνωρίζει ότι στη βιβλιογραφία οι τίτλοι αυτοτελών έργων δεν έχουν αριθμό σελίδων, παρά μόνο αν πρόκειται για άρθρα ή λήμματα. Σημασία έχει ο συγγραφέας να αναπαράγει σωστά τις πληροφορίες και όχι να δίνει την εντύπωση ότι γράφει στο γόνατο, όπως κάνει ατυχώς ο κ. Γ.Π., που αναφέρει τα βιβλία χωρίς τα υπόλοιπα βιβλιογραφικά στοιχεία, που αναγράφει τον ένα συγγραφέα ως R. Oser (αντί Fritz Oser, όπως σωστά γράφει ο Οδηγός), ή που παραπέμπει σε έργο με παραποιημένο τον τίτλο «Λαυσαϊκές ιστορίες» (…!).Εάν ο αρθρογράφος ήταν θεολόγος ή εκπαιδευτικός θα απέφευγε αρκετά από τα αδικαιολόγητα λάθη στα οποία υπέπεσε. Ποια είναι η εγκυρότητα της κριτικής του, όταν μάλλον με τη βοήθεια λεξικών (και όχι με βάση την επιστημονική βιβλιογραφία ή έστω τη διδακτική εμπειρία) προσπαθεί να προσεγγίσει έννοιες όπως είναι το «brainstorming»; Εάν έκανε τον κόπο να διαβάσει ολόκληρο τον Οδηγό, τον οποίο ισχυρίζεται ότι έχει διαβάσει, θα διαπίστωνε ότι είναι διαδεδομένη τεχνική διδασκαλίας με διάφορες ονομασίες στην ελληνική βιβλιογραφία και διδακτική πρακτική, όπως «καταιγισμός αυθόρμητων ιδεών», «ιδεοκαταιγισμός», «καταιγισμός ιδεών», «ιδεοθύελλα» κ.ά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι δεν είναι «ομαδική εργασία προς επίλυση προβλήματος». Οποιοσδήποτε εκπαιδευτικός με στοιχειώδεις γνώσεις διδακτικής μπορεί να διακρίνει τον «καταιγισμό ιδεών» από τη διδακτική τεχνική της «επίλυσης προβλήματος».

 Αλγεινή, τέλος, εντύπωση μας προκαλεί το γεγονός ότι ο κ. Γ.Π. αγνοεί τη μεγάλη σχετική συζήτηση και τα πάμπολλα ορθόδοξα έργα που έχουν γραφτεί στις μέρες μας για ζητήματα ανεκτικότητας, δικαιωμάτων, περιβάλλοντος κλπ., θεωρώντας ότι αυτά δεν πρέπει να απασχολούν τον πραγματικό Χριστιανό («δεν είναι ζητούμενα»), διότι αρκεί η παράδοση που με ευκολία κατέχουμε κληρονομικά και αποκλειστικά («δεν έχουμε ανάγκη διδασκάλων»)· που δεν υποψιάζεται ότι χρέος της Θεολογίας είναι η δυναμική ερμηνεία και μαρτυρία αυτής της παράδοσης στην σύγχρονη πραγματικότητα. Έτσι, ο αρθρογράφος ισχυρίζεται ότι υπάρχουν θέματα όπως «το περιβάλλον, τα δικαιώματα του ανθρώπου, η ανεκτικότητα στο διαφορετικό, η αγάπη στον συνάνθρωπο, ο σεβασμός της άποψης και της αντίληψης του άλλου» που είναι «αυτονόητα για ένα  Ορθόδοξο Χριστιανό αλλά που προφανώς δεν είναι στις εκκοσμικευμένες προτεσταντικές κοινωνίες της Αγγλίας και των ΗΠΑ». Μια και ο αρθρογράφος δείχνει ευαισθησία στις έννοιες των λέξεων, τι σημαίνει «αυτονόητα»; Εννοεί ότι είναι περιττή η Ορθόδοξη προσέγγιση για τον Ορθόδοξο μαθητή μια και είναι αυτονόητη; Ακόμη κατά τον αρθρογράφο τα θέματα της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης που αναφέρονται στο Πρόγραμμα Σπουδών δεν πρέπει να διδάσκονται στο ελληνικό σχολείο, επειδή «θα μπορούσαν να διδαχθούν αυτούσια και σε όποια άλλη Χριστιανική Ομολογία, ακόμη και σε αιρετικές παραφυάδες, όπως οι Αντβεντιστές»; Η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη είναι αποκλειστικό κτήμα των αιρετικών παραφυάδων;

Κατακλείοντας, ευελπιστούμε το κείμενο του κ. Γ. Π. να είναι μια ακόμη αφορμή, για να κατανοηθεί το μέγεθος και η ποιότητα της εργασίας, μαζί με τις επιστημονικές προϋποθέσεις και θεολογικές στοχεύσεις του νέου ΠΣ των Θρησκευτικών, αλλά και η αναντίστοιχα πρόχειρη – πάντως όχι καλόβουλη και εποικοδομητική –  και στρατευμένη κριτική που του ασκείται. 

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Κ. ΠΑΠΑΔΕΡΟΣ ΣΤΟΝ ΚΑΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ Η.Π.Α.

Ο Αλέξανδρος Κ. Παπαδερός με τον Οικουμενικό Πατριάρχη

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Κ. Παπαδερός, πρ. Διευθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, θα συμμετάσχει σε διεθνές οικολογικό συνέδριο στο Βανκούβερ του Καναδά, ως προσκεκλημένος ομιλητής. 

Στις 27 Μαΐου θα απευθύνει χαιρετισμό, ως ο επίσημος καλεσμένος, σε εκδήλωση του Συλλόγου Κρητών του Βανκούβερ, αφιερωμένη στη ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ. Επίσης θα επισκεφθεί το Σηάτλ των ΗΠΑ, προκειμένου να παραστεί στον εορτασμό των 75ων γενεθλίων του φίλου του Αμερικανού συγγραφέα ROBERT FULGHUM (ο παππούς Ειρηναίος, ο πρ. Κισάμου και Σελίνου, τον έχει ονομάσει ΡΩΤΟΚΡΙΤΟ και ο ίδιος χρησιμοποιεί ως επώνυμό του το Φουλτζαμάκης). 

Όπως είναι γνωστό, ο κ. FULGHUM διαμένει κατά καιρούς στην περιοχή της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, όπου συγγράφει μέρος των έργων του, τα οποία μεταφράζονται σε πολλές γλώσσες και είναι γνωστά σε πολλές χώρες του κόσμου. Πρόσφατα δημοσιεύθηκε στα Αγγλικά το δίτομο έργο του THIRD WISH σε πέντε μέρη. Οι 918 σελίδες του έργου αποτελούν έναν ὐμνο της Ελλάδας και ιδιαίτερα της Κρήτης. 

Η Ιδιωτική Οδός εύχεται στον αειθαλή Καθηγητή Αλέξανδρο Παπαδερό καλή περιοδεία στον Καναδά και στις ΗΠΑ, και με το καλό να αναρτήσουμε τους καρπούς αυτής της περιοδείας.

ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΡΗΓΙΝΟΥ ΣΤΗ ΣΚΟΠΕΛΟ

Χθες Κυριακή 20 Μαΐου, με αφορμή τις εκδηλώσεις επετειακού χαρακτήρα, τις οποίες διοργανώνουν κατά το φετινό έτος 2012 η Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος και ο Δήμος Σκοπέλου, για την συμπλήρωση 1650 ετών από το μαρτύριο του Αγίου Ρηγίνου, πολιούχου Σκοπέλου (25-2-362 μ.Χ.), 400 ετών από την ίδρυση της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Σκοπέλου (1612 μ.Χ.) και 300 ετών από την επανίδρυση της Ιεράς Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκοπέλου (1712 μ.Χ.), τελέσθηκε Αρχιερατικό Συλλείτουργο στην Ιερά Μονή του Αγίου Ρηγίνου Σκοπέλου, στο οποίο προεξήρχε ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος και συλλειτούργησαν οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Δημητριάδος Ιγνάτιος, Κορίνθου Διονύσιος, Θηβών και Λεβαδείας Γεώργιος και ο οικείος Ιεράρχης, Μητροπολίτης Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων Χρυσόστομος. 

Το απόγευμα ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών κ. Ιερώνυμος εγκαινίασε την Έκθεση Αγιογραφίας και συντηρηθέντων Ι. Κειμηλίων «ΜΙΑ ΔΟΞΑ, ΜΙΑ ΠΟΡΕΙΑ (από τις απαρχές της Ορθόδοξης Αγιογραφίας στην συντήρηση των φορητών Εικόνων και ξυλογλύπτων) – 20.5.2012 έως 28.10.2012» στο Πολιτιστικό Κέντρο ΓΕΩΡΓΑΡΑ, στην Χώρα Σκοπέλου, με την παρουσία πλήθους Σκοπελιτών. Στην προσφώνησή του ο Μακαριώτατος συνεχάρη τους διοργανωτές γι’ αυτή την ωραία πρωτοβουλία τους, εξέφρασε την χαρά του για την ύπαρξη και λειτουργία χώρων πολιτισμού, τονίζοντας ότι λαός χωρίς πολιτισμό δεν έχει ιστορία. Εκ μέρους της διοργανώντριας Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκίδος και τους Σεβασμιωτάτου κ. Χρυσοστόμου, μίλησε ο Αρχιμ. Αλέξιος Πᾳπασταμούλος, ο οποίος ευχαρίστησε τον Μακαριώτατο και τους αγίους Αρχιερείς για την παρουσία τους, τον Μητροπολίτη Χαλκίδος για την πρωτοβουλία πραγματοποιήσεως όλων των Εκδηλώσεων, τον Δήμαρχο Σκοπέλου και τους καλούς του συνεργάτες για την προθυμότατη στήριξή τους, τους κ. Γεώργιο και κ. Μάχη Δρόσου για την παραχώρηση του Πολιτιστικού Κέντρου για την πραγματοποίηση της Εκθέσεως και την εν γένει συμβολή τους, την καλλιτέχνιδα κ. Περιμένη για την κατασκευή εγκαυστικών Εικόνων και την έκθεσή τους (μία εξ’ αυτών μάλιστα, προσέφερε η κ. Περιμένη στον Μακαριώτατο κ. Ιερώνυμο), τον συντηρητή έργων τέχνης κ. Μιχαήλ Λαρεντζάκη για την πολύτιμη συμβολή του, το αγιογραφικό εργαστήρι και τους μαθητές του γνωστού Αγιογράφου, καθηγητού κ. Γεωργίου Κόρδη για την συμμετοχή τους στην έκθεση και όλους τους φανερούς και αφανείς ήρωες αυτής της προσπάθειας. 

Μετά τα εγκαίνια της Έκθεσης, όλοι κατευθύνθηκαν για ένα περίπατο στην πανέμορφη και γραφική παραλία της Σκοπέλου.

ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗ ΣΤΟ PRO ORIENTE ΤΗΣ ΒΙΕΝΝΗΣ

Την Τρίτη 15 Μαΐου 2012 ο Διευθυντής της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Δρ Παντελής Καλαϊτζίδης, μετά από πρόσκληση του Ιδρύματος Pro Oriente και της Καθολικής Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Βιέννης έδωσε διάλεξη στην αίθουσα της Κοσμητείας της Θεολογικής Σχολής με θέμα: «Νέα ρεύματα και τάσεις στην σύγχρονη ελληνική θεολογία: Προκλήσεις και προοπτικές στην πορεία προς τη θεολογική ανανέωση και τη χριστιανική ενότητα». Τον ομιλητή και το έργο της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου παρουσίασε η Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Βιέννης κ. Ingeborg Gabriel, ενώ σύντομο χαιρετισμό απήυθυνε ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Pro Oriente Dr Johann Marte.

Ο κ. Καλαϊτζίδης στην εισήγησή του μίλησε καταρχήν για την αλλαγή και την ανανέωση που έφερε με το έργο της η θεολογική γενιά του ’60 καθώς και για τις αντιδράσεις, θετικές και αρνητικές, που αυτό προκάλεσε, ενώ στη συνέχεια αναφέρθηκε στη σημαντική συμβολή της «σχολής της Θεσσαλονίκης» και της γενιάς του ’80, αφενός στην υπέρβαση του αντιδυτκισμού που χαρακτήριζε πολλούς από τους θεολόγους της προηγούμενης γενιάς και αφετέρου στην επεξεργασία μιας νέας θεολογικής ατζέντας. Στη συνέχεια επικεντρώθηκε στην εν εξελίξει συνεισφορά της νέας θεολογικής γενιάς (κυρίως από το 2000 και εξής), που χωρίς να αποκόπτεται πλήρως από τη γενιά του ’60, εισάγει νέα θέματα προς συζήτηση, ωθούμενη προς τούτο και από τις νέες κοινωνικές και πολιτισμικές προκλήσεις του καιρού μας (παγκοσμιοποίηση, πλουραλισμός, διαλογική συνάντηση με τη Δύση). Αναφέρθηκε δε ενδεικτικά σε ορισμένα από τα θέματα αυτά, όπως την εκ νέου θεώρηση του κεντρικού ρόλου της ιεραποστολής για τη συγκρότηση της Εκκλησίας, τη σχέση Ορθοδοξίας και νεωτερικότητας, την υπέρβαση του αντιδυτικισμού, την κίνηση “επιστροφής στους Πατέρες”, την υποτίμηση των βιβλικών σπουδών, τη θέση της γυναίκας στην Εκκλησία, την κριτική στον θρησκευτικό εθνικισμό και τον εκκλησιαστικό κουλτουραλισμό, κ. ά. Ως φορείς δε που διακονούν τη θεολογική αυτή ανανέωση αναφέρθηκαν τα περιοδικά “Σύναξη” και “Θεολογία”, το Ίδρυμα “Άρτος Ζωής”, η Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών, καθώς και καθηγητές των Θεολογικών Σχολών Αθηνών και Θεσσαλονίκης, ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στις αντιδράσεις ζηλωτικών και φονταμενταλιστικών κύκλων εναντίον του οικουμενικού διαλόγου και των νέων θεολογικών ρευμάτων. Μετά την εισήγηση ακολούθησε εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση με πολλούς από τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση αυτή.

Προηγουμένως ο κ. Καλαϊτζίδης είχε συνάντηση με τον Μητροπολίτη Αυστρίας κ. Αρσένιο (Οικουμενικό Πατριαρχείο), καθώς και με τον καθηγητή Martin Jöggle (Χριστιανική Παιδαγωγική) και τους φοιτητές του.

Το Ίδρυμα Pro Oriente με έδρα τη Βιέννη, είναι ένας από τους σημαντικότερους οικουμενικούς οργανισμούς στο χώρο της Καθολικής Εκκλησίας που εργάζεται για την αλληλογνωριμία και την προσέγγιση μεταξύ των χριστιανών Ανατολής και Δύσης. Πολύ σημαντική θεωρείται, εκτός των άλλων, η σειρά πατρολογικών συνεδρίων που διοργανώνει την τελευταία δεκαετία και που μελετούν την κοινή πατερική κληρονομιά σε Δύση και Ανατολή.

Ακολουθεί περίληψη της διάλεξης στα αγγλικά. 

Dr Pantelis Kalaitzidis Director, Volos Academy for Theological Studies 

New Trends in Greek Orthodox Theology: 

Challenges in the Movement Toward a Genuine Renewal and Christian Unity 

Abstract 

Theology in Greece today has been shaped to a great extent by the so-called “Generation of the ‘60s,” a renewed Greek theological trend inspired mainly by the theology of the Russian Diaspora and the movement to “Return to the Fathers.” This theological trend, instrumental in shaping contemporary Orthodox theology, includes distinguished Greek theologians such as Metropolitan of Pergamon John Zizioulas, Christos Yannaras, Fr John Romanides, Fr Vasileios Gondikakis, Nikos Nissiotis, Panayiotis Nellas, George Mantzarides, Nikos Matsoukas, among others, and produced admirable syntheses such as those of the theology of the person and Eucharistic ecclesiology. The so-called “theological generation of the ’60s” has largely shaped the agenda and form of contemporary Greek theology, as well as the latter’s image of the West, even today. However as a reaction to Orthodox theology’s “Babylonian Captivity” to the spirit, methods, and language of Western scholastic and academic theology, even this theological movement could not avoid falling into the temptation of anti-westernism. 

The theological agenda and language introduced by the “theology of the ‘60s” was not immediately accepted in Greek academic and ecclesiastical circles, and really only assumed its place during the ‘80s, mainly through the popularization of the ideas and writings of Christos Yannaras and the so-called “Neo-Orthodox movement.” All this happened, perhaps, because the “theology of the ‘60s” was perceived by the Greek establishment as a progressive and even subversive theological trend. But criticism of the “theology of the ‘60s” also came from the opposite side (mainly Prof. Savas Agourides), which accused this theological movement of conservatism, a spirit of introversion, and anti-westernism. 

During the same period a new model of Orthodox theology and of relationship with the West—different from the “theology of ‘60s”—was proposed and practiced by the Orthodox Academy of Crete and its General Director Dr Alexandros Papaderos. Furthermore, the thenceforth dominant theological “paradigm” and anti-westernism of the generation of the ‘60s was partly overcome by the generation of the ‘80s, especially the professors of the School of Theology of Thessaloniki University. 

Today, a new theological generation, nourished by the spirit of the generation of the ‘60s and the call to “return to the Fathers,” but at the same time critical toward this generation, and also more ready to dialogue with the new social and cultural realities, and more aware of the need for an authentic and honest encounter with the Christian West, is called to face the new challenges of globalization, multicultural societies, and religious otherness in a rapidly changing Europe. In regard to the “theology of the ‘60s,” the new generation of Greek theologians represents a mixture of continuity and discontinuity, of tradition and renewal. The points of disagreement with the previous theological generation, and the new issues and concerns introduced in the theological discussion, could be summarized in the following themes: Ecclesiological Issues of the ‘60s (mainly the place of the bishop in the making and life of the church, and the place and role of monastics in the church, including a reappraisal of Athonite monasticism in the renewal of church life); The revalorization of mission: Mission as a co-constitutive element of the making of the Church; The Re-discovery of Ethics and the Dilemma of Ethics Versus Ontology; The Progressive Overcoming of Anti-westernism and of the East-West Divide as a Central Hermeneutical Key; A More Positive Relationship Between Orthodoxy and Modernity; The “Return to the Fathers”: Its Interpretations and Consequences; A Critical Reconsideration of the Devaluation of Biblical Studies; Gender Issues and Women’s Ordination; A Radical Critique of Religious Nationalism and Hellenocentrism; The Slide into Byzantinism and Ecclesiastical Culturalism. 

It is necessary to describe here briefly the settings and institutions that are playing host to these new theological trends in Greek Orthodoxy, beginning as early as the ‘90s. We must first mention the theological quarterly “Synaxis,” founded in 1982 by the late theologian Panayiotis Nellas and published for 30 years now without interruption. A remarkable change has also taken place within the official academic journal of the Church of Greece, “Theologia,” since 2009. Another source for theological and ecclesial renewal in Greece has been the biblical foundation “Artos Zoes” and the Bulletin of Biblical Studies—to this day, the sole Orthodox Biblical journal worldwide— which was founded under the direction of Agourides. To complete this list of institutions promoting the new theological trends in Greek Orthodoxy, we should also mention the Volos Academy for Theological Studies, a Church-related institution which functions as an open forum of thought and dialogue between the Orthodox Church and the broader scholarly community of intellectuals worldwide. To this short list we have to add the names of professors from the Theological Faculties of Athens and Thessaloniki Universities. 

But there is also the “other side of the coin,” that is the reactions of the fundamentalists and zealots, who often gain support in the Holy Synod and the Faculties of Theology, and who in recent years have made anti-ecumenism and anti-westernism their rallying cry, as well as opposition to globalization and Europe, and any form of theological dialogue and renewal. 

In the midst of these difficult circumstances, contemporary Greek theology is called to face the new, very dynamic and particularly challenging global context, and not only to address new questions and problems, but also to consider them in a completely new way, without the security and certainty provided by the frameworks of the so-called tradition.

ΜΙΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΕΤΣΗ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Παναγιώτης Τέτσης, Ηλιοβασίλεμα

«Ποτέ οι Έλληνες πολιτικοί δεν λογαριάζουν τους πνευματικούς ανθρώπους και δημιουργούς», δηλώνει σε συνέντευξη του ο μεγάλος Έλληνας ζωγράφος και ακαδημαϊκός Παναγιώτης Τέτσης. 

Του Αριστείδη Βικέτου 

«Άτακτη μητέρα» χαρακτηρίζει την Ελλάδα ο κορυφαίος Έλληνας ζωγράφος και ακαδημαϊκός Παναγιώτης Τέτσης, του οποίου προ ημερών εγκαινιάστηκε και θα διαρκέσει μέχρι τον Σεπτέμβριο έκθεση έργων τέχνης με αφορμή την έναρξη της λειτουργίας του Μουσείο Τεχνών, που είναι δημιούργημα του πρώην δημάρχου Λευκωσίας Μιχαλάκη Ζαμπέλα και της συζύγου του Λουκίας. Στο περιθώριο των εγκαινίων ο εικαστικός δημιουργός και τροφοδότης πολλών σημερινών Κυπρίων ζωγράφων δέχτηκε με ευχαρίστηση να μας μιλήσει. 

Οι πνευματικοί άνθρωποι, οι πνευματικοί δημιουργοί, οι καλλιτέχνες στην Ελλάδα, ποιο ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν για να ξεπεράσει η χώρα τη σημερινή κρίση, η οποία δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά πολιτική, πνευματική και κοινωνική, τον ρωτήσαμε κατ’ αρχάς. Ιδού πως απάντησε: «Ποτέ οι Έλληνες πολιτικοί δεν λογαριάζουν τους πνευματικούς ανθρώπους και δημιουργούς. Μας αποκαλούν ειρωνικά «γραφιάδες». Εγώ είμαι, εκτός των άλλων, και τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών,  ουδείς μας λαμβάνει υπόψη. Ασκείται μια εκπαιδευτική πολιτική και το κράτος ουδέποτε ρώτησε την Ακαδημία την γνώμη της. Κατακρεούργησαν την Ελληνική γλώσσα». 

Παναγιώτης Τέτσης, Πορτραίτο

Είσαστε απαισιόδοξος ή αισιόδοξος για την πορεία της Ελλάδος , ήταν η επόμενη ερώτηση. «Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, γιατί διαφορετικά ο κατήφορος θα είναι μεγαλύτερος. Προσωπικά έζησα την Γερμανική κατοχή και άλλες σκληρές καταστάσεις, που ακολούθησαν, παρόλα αυτά «η Ελλάδα σήκωσε κεφάλι». Ελπίζω ότι αυτό θα γίνει και τώρα», απάντησε. 

Ωστόσο , δεν έκρυψε, παρά τα λάθη που έγιναν στην Ελλάδα, την οργή του για την στάση των Ευρωπαίων, κυρίως των μεγάλων και βορείων εταίρων στην Ε.Ε.: «Δεν φαίνεται να εννοούν στην πράξη ότι η Ελλάδα είναι η κοιτίδα του ευρωπαϊκού πολιτισμού και ότι ανήκει στην ευρωπαϊκή οικογένεια», τόνισε και τους κατηγόρησε ότι είναι «αδίστακτοι» και ότι κοιτούν μόνο το δικό τους συμφέρον. 

Η Κύπρος ως χώρα και κράτος πλέον ευρωπαϊκό λειτουργεί καλύτερα. Πρέπει να αντιληφθείτε ότι, ιδιαίτερα μπροστά στα πρόσφατα «καμώματα» μας στην Ελλάδα εδώ είναι ένας Παράδεισος. 

Την Κύπρο δεν την είχα γνωρίσει πριν από την τουρκική εισβολή του 1974, μας είπε και πρόσθεσε: «Πρώτη φορά ήρθα το 1992 για μια σύντομη επίσκεψη ως μέλος της Επιτροπής για την κρίση των νέων υποψηφίων για την Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας». Επίσης, τόνισε ότι πρέπει επιτέλους να δημιουργηθεί στην Λευκωσία Σχολή Καλών Τεχνών. 

"Την πρώτη μου έκθεση στην Κύπρο την παρουσίασα περίπου πριν από μια δεκαετία στο Πολιτιστικό Κέντρο της Παλιάς Ηλεκτρικής, το οποίο δημιούργησε ο καλός φίλος και συλλέκτης Δημητράκης Πιερίδης. Ήταν μια πολύ μεγάλη έκθεση που έγινε τότε. Τα έργα εκείνα δεν παρουσιάζονται στην έκθεση που άνοιξε τώρα στο Μουσείο Τεχνών Λουκίας και Μιχαλάκη Ζαμπέλα. 

Όταν ήρθα για την πρώτη έκθεση, λέει, στην Παλιά Ηλεκτρική, περπάτησα τα δρομάκια της παλιάς πόλης της Λευκωσίας και σε ένα στενάκι είδα απέναντι μου τουρκικό φυλάκιο. Στην τωρινή επίσκεψη πήγα μέχρι το οδόφραγμα της οδού Λήδρας, όπου γίνεται πεζή η διέλευση από και προς τα κατεχόμενα".

Είναι καλό ότι η Κύπρος θα προεδρεύσει του Συμβουλίου της Ε..Ε και έτσι «μπαίνει στην μύτη της Τουρκίας», επισημαίνει. Με την κυπριακή προεδρία, εξηγεί, εδραιώνεται στον ευρωπαϊκό και στον διεθνή χώρο η θέση της Κύπρου, αυτό δεν είναι μικρό πράγμα. Η Κύπρος, μετά την Ιταλία έχει το πιο ωραίο νόμισμα του ευρώ.

"Πιστεύετε ότι μπορεί να βρεθεί λύση του κυπριακού;" μας ρώτησε. Μάλλον είναι δύσκολο του απαντήσαμε και συνέχισε στο ίδιο ζήτημα: 

«Όσο περνούν τα χρόνια η κατάσταση θα επιδεινώνεται, λόγω και του τουρκικού εποικισμού. Τώρα την πληρώνουν και οι Τουρκοκύπριοι και αυτοί υφίστανται τις τραγικές συνέπειες της συνεχιζόμενης κατοχής και της διαίρεσης του νησιού. Βέβαια στο κατεχόμενο τμήμα υπάρχουν τα πιο ωραία και εύφορα εδάφη της Κύπρου και πολλά σημαντικά μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, τα οποία ή καταστράφηκαν ή καταστρέφονται με τις «ευλογίες» του τουρκικού στρατού και την πάροδο του χρόνου. 

Έχω την άποψη ότι πηγαίνοντας εμείς οι Έλληνες από εκεί εδραιώνουμε ως να αναγνωρίζουμε ότι αυτά τα εδάφη τους ανήκουν». 

Παναγιώτης Τέτσης, Ο παπα-Ακίνδυνος

Για τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση του στο Μουσείου Τεχνών Ζαμπέλα ο Π. Τέτσης μας είπε ότι παρουσιάζεται ένας αριθμός νεώτερων έργων της τελευταίας τριετίας περίπου ή και άκρως πρόσφατα, που αποτελούν μια ενότητα που «είναι η βασική αρτηρία της εκθέσεως και τα οποία πλαισιώνονται από κάποια παλαιότερα, με σημεία κοινά σήμερα προς τον ίδιο στόχο: τον λιτό πλούτο μιάς εργασίας συγκρατημένης από τους ηδονικούς πειρασμούς του έντονου χρώματος• το κύριο χρωστικό μέσο είναι το μαύρο χρώμα, που κάπου διαφαίνονται παραλλαγές». 

Η λιτότητα, συνέχισε, μια αρετή, σαν την νηστεία• όπως κάποιο πρόχειρο γεύμα με το φρέσκο μυρωδάτο ψωμί και ελιές δεν προσφέρει απόλαυση και γευστικό πλούτο όσο κι ένα «καθωσπρέπει» πιάτο με «fillet mignon sauce supreme fumee aux truffes»; 

Παναγιώτης Τέτσης και Αριστείδης Βικέτος 

Υπάρχει, επεσήμανε, διάχυτη η αντίληψη να συνδυάζεται η εργασία μου με τον χρωματικό πλούτο. Τώρα με την λιτότητα, ανέφερε, αναδεικνύεται μιά άλλη χρωματική γενναιοδωρία. Άλλωστε, σημείωσε, ένας ζωγράφος δεν μένει στάσιμος, ερευνά το έργο του από άλλα μονοπάτια, δίχως να προδίδει το παρελθόν του, νύξεις που θα διαπιστώσετε συγκρίνοντας παλιότερες μορφές με τις σημερινές. Σε μεγάλο μέρος του έργου μου στην παρούσα έκθεση αποτυπώνεται η ανθρώπινη μορφή. Πλην των πολυπρόσωπων συνθέσεων, η αναζήτηση της φυσιογνωμίας καταλαμβάνει μεγάλο μέρος στην ζωγραφική μου, δίχως να έχει την φιλοδοξία των προσωπογραφιών, κατέληξε ο Παναγιώτης Τέτσης. 

Η ΣΥΜΦΩΝΙΚΗ ΟΡΧΗΣΤΡΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ

φωτογραφίες: Ιδιωτική Οδός

Χθες βράδυ, Σάββατο 19 Μαΐου 2012,  η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας και Νύχτας Μουσείων, έδωσε μια συναυλία στον προαύλιο χώρο του Μουσείου Ακρόπολης.

Με δεδομένο το γεγονός ότι το Μουσείο της Ακρόπολης παρέμεινε ανοικτό από τις 8 το πρωί έως τα μεσάνυχτα (με ελεύθερη είσοδο από τις 8 το βράδυ έως τα μεσάνυχτα), πλήθος κόσμου παρακολούθησε τη συναυλία. 

Η Συμφωνική του Δήμου Αθηναίων,υπό την διεύθυνση του Μιχάλη Οικονόμου, ερμήνευσε τις τελευταίες συμφωνίες των W. A. Mozart (Συμφωνία αρ. 41 Κ. 551, του Διός, σε ντο μείζονα) και F. J. Haydn (Συμφωνία αρ. 104 Hob. I/104, του Λονδίνου, σε ρε μείζονα), δύο συνθετών από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του μουσικού κλασικισμού. 

Αυτές οι εκδηλώσεις φέρνουν πιο κοντά την σοβαρή, "κλασική", μουσική με το ευρύτερο κοινό. Και άρα κάθε αφορμή για την πραγματοποίηση ανάλογων συναυλιών καλοδεχούμενη.

Πάντως ο προαύλιος χώρος του Μουσείου της Ακρόπολης είναι ιδανικός για μουσικές εκδηλώσεις και μακάρι να είναι όλο και περισσότερες στο μέλλον. 

ΕΤΟΣ ΕΟΡΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΣΚΟΠΕΛΟ ΤΟ 2012

Σήμερα Σάββατο 19 Μαΐου 2012 το μεσημέρι, έφτασαν στην πανέμορφη Σκόπελο των Βορείων Σποράδων, η οποία εκκλησιαστικά υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος και οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες Δημητριάδος κ. Ιγνάτιος, Κορίνθου κ. Διονύσιος και Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεώργιος, άπαντες προσκεκλημένοι του οικείου Ιεράρχου, Μητροπολίτου Χαλκίδος, Ιστιαίας και Βορείων Σποράδων κ. Χρυσοστόμου. 

Η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται, με αφορμή τις εκδηλώσεις επετειακού χαρακτήρα, τις οποίες διοργανώνουν κατά το φετινό έτος 2012 η Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος και ο Δήμος Σκοπέλου, για την συμπλήρωση 1650 ετών από το μαρτύριο του Αγίου Ρηγίνου, πολιούχου Σκοπέλου (25-2-362 μ.Χ.), 400 ετών από την ίδρυση της Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Σκοπέλου (1612 μ.Χ.) και 300 ετών από την επανίδρυση της Ιεράς Μονής Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκοπέλου (1712 μ.Χ.). 

Ο Μακαριώτατος κ. Ιερώνυμος και οι Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες με τις συνοδείες τους, έφθασαν στην Σκόπελο το μεσημέρι του Σαββάτου, όπου έγιναν δεκτοί με επισημότητα αλλά και σεμνότητα από τον Ιερό Κλήρο της Νήσου, με επικεφαλής τον Πρωτοσύγκελλο της Ι. Μητροπόλεως Αρχιμ. Νικόδημο Ευσταθίου και τον Αρχιερατικό Επίτροπο της Νήσου Πρωτοπρεσβ. Νικόλαο Κασσανδριανό, τον Δήμαρχο Σκοπέλου κ. Γεώργιο Μιχελή και μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου, τους Διοικητές των Αστυνομικών και Λιμενικών Αρχών, εκπροσώπους πολιτιστικών Συλλόγων, παιδιά ντυμένα με παραδοσιακές σκοπελίτικες στολές, τα οποία καλωσόρισαν τον Μακαριώτατο και τους Σεβασμιωτάτους, προσφέροντας τους λουλούδια, παιδιά των Ενοριακών Κατηχητικών Συνάξεων της Νήσου και πλήθος ευσεβών Σκοπελιτών, οι οποίοι αυθόρμητα προσήλθαν για να καλωσορίσουν τους Υψηλούς προσκεκλημένους του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου των. 

Μετά από μια σύντομη ξεκούραση, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος, οι Αρχιερείς, ο Ιερός Κλήρος, ο Δήμαρχος κ. Μιχελής και ο Αστυνομικός Διοικητής, επισκέφθηκαν πρώτα την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου, όπου μετά από μιά σύντομη Δέηση στο Καθολικό της, ο Μακαριώτατος συνομίλησε με τις δύο γερόντισσες Μοναχές, την Ηγουμένη Σωφρονία και την Ματρώνα, οι οποίες επί ήμισυ και πλέον του αιώνος ασκούνται εκεί και «φυλάσσουν» τον τόπο αυτό, σε συνεργασία με τον εκτελούντα χρέη Ηγουμενοσυμβουλίου Αρχιμ. Αλέξιο Παπασταμούλο, Εφημέριο της Γλώσσας Σκοπέλου. 

Στη συνέχεια, έγινε επίσκεψη στην Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, η οποία αποτελεί Μετόχιο της Ιεράς Μονής Ξενοφώντος του Αγίου Όρους, την οποία φροντίζει ο αγιορείτης ιερομόναχος Διονύσιος Ξενοφωντινός. Μετά από την Δέηση στο Καθολικό της Ιεράς Μονής, ο Μακαριώτατος κ. Ιερώνυμος, οι άγιοι Αρχιερείς και οι συνοδοί των έγιναν κοινωνοί της αβραμιαίας φιλοξενίας του π. Διονυσίου, με τα παραδοσιακά μοναστηριακά κεράσματα. 

Τελευταίος σταθμός υπήρξε η Ιερά Μονή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Σκοπέλου, όπου ασκείται η Ηγουμένη Μοναχή Μαριάμ, που μαζί με την πρωτοβουλία και την ανύστακτη φροντίδα του εκτελούντος χρέη Ηγουμενοσυμβουλίου της Ι. Μονής Αρχιμ. Αλεξίου Παπασταμούλου, έχουν επιδοθεί στην συντήρηση και ανάδειξη των ιερών Εικόνων και λοιπών ιστορικών κειμηλίων, ώστε να σωθούν από την φθορά του χρόνου. Όλοι θαύμασαν ιδιαιτέρως τον εξαιρετικής τέχνης ξυλόγλυπτο δεσποτικό θρόνο, ο οποίος συντηρήθηκε και αποκαταστάθηκε, ύστερα από πρωτοβουλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Χαλκίδος κ. Χρυσοστόμου, δι’ εξόδων της Ιεράς Μητροπόλεως Χαλκίδος. Στην Ιερά Μονή του Ευαγγελισμού, με τον συντονισμό του π. Αλεξίου και την φροντίδα εθελοντριών κυριών, φίλων της Μονής, παρετέθη δείπνο στον Αρχιεπίσκοπο κ. Ιερώνυμο, τους Μητροπολίτες και τους συν αυτοίς. 

Κατά την αυριανή Κυριακή 20 Μαΐου, στην Ιερά Μονή Αγίου Ρηγίνου Σκοπέλου θα τελεσθεί ο Όρθρος και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, με την συμμετοχή και των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου, Κορίνθου κ. Διονυσίου, Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεωργίου και Χαλκίδος κ. Χρυσοστόμου, σε απ’ ευθείας αναμετάδοση από τον Ρ/Σ της Εκκλησίας της Ελλάδος. 

Το μεσημέρι, ο Μακαριώτατος κ. Ιερώνυμος θα παραβρεθεί στο επίσημο γεύμα που θα παρατεθεί προς τιμήν του από τον Δήμαρχο Σκοπέλου και το απόγευμα θα εγκαινιάσει την Έκθεση Αγιογραφίας και συντηρηθέντων Ι. Κειμηλίων «ΜΙΑ ΔΟΞΑ, ΜΙΑ ΠΟΡΕΙΑ (από τις απαρχές της Ορθόδοξης Αγιογραφίας στην συντήρηση των φορητών Εικόνων και ξυλογλύπτων) – 20.5.2012 έως 28.10.2012» στο Πολιτιστικό Κέντρο ΓΕΩΡΓΑΡΑ, στην Χώρα Σκοπέλου.

Δελτίο Τύπου Ι. Μητροπόλεως Χαλκίδος

ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΣΜΟΙ ΣΤΟΝ ΣΟΥΛΤΑΝΟ ΑΠΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥΣ ΣΥΝΘΕΤΕΣ

Από το άρθρο του Νίκου Ανδρίκου

Όταν πριν τέσσερα χρόνια, όταν πρωτοξεκίνησε η Ιδιωτική Οδός, έγραψα για το Πολυχρόνιο του Σουλτάνου, δεν ήσαν λίγοι εκείνοι που έφριξαν!

Το θέμα, βέβαια, είναι ιστορικό και μουσικολογικό, για όσους καταλαβαίνουν. Επανέρχομαι, λοιπόν, για να το συνεχίσω με αφορμή ένα νέο, άκρως αποκαλυπτικό, άρθρο του μουσικολόγου Νίκου Ανδρίκου, το οποίο δημοσιεύθηκε στην Μουσικολογική Περιοδική Έκδοση του Ιονίου Πανεπιστημίου Μουσικός Λόγος, τεύχος 10 (σ. 5-18): «Τουρκόφωνοι Πολυχρονισμοί και Άσματα Εγκωμιαστικά στον Σουλτάνο Abdülhamit τον Β΄, μελοποιημένα από εκκλησιαστικούς συνθέτες». Πρόκειται για ανακοίνωση στο πλαίσιο του διεθνούς επιστημονικού συνεδρίου του Τμήματος Τουρκικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, με θέμα «Το Οθωμανικό παρελθόν στο Βαλκανικό παρόν - Μουσική και Διαμεσολάβηση» (Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 2010).

Ο Νίκος Ανδρίκος, ο οποίος εξέδωσε πρόσφατα και την Διδακτορική διατριβή του με θέμα την Εκκλησιαστική Μουσική στη Σμύρνη (θα αναφερθούμε προσεχώς), σημειώνει για τη μελοποίηση Πολυχρονισμών και Εγκωμιαστικών Ασμάτων στο πρόσωπο του Σουλτάνου:

"Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται στις πηγές καθ' όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, αλλά αναμφίβολα θα κορυφωθεί κατά την κρίσιμη περίοδο της διακυβέρνησης του Οθωμανικού κράτους από τον Αβδούλ Χαμίτ τον Β'. Εκκλησιαστικοί συνθέτες και μουσικοί τόσο από την Οθωμανική Πρωτεύουσα όσο και από την περιφέρεια, λαμβάνοντας αφορμή από ειδικές στιγμές της ζωής του Σουλτάνου θα συνθέσουν έργα στην Οθωμανική γλώσσα, τα οποία θα καταγράψουν στο σύστημα της αναλυτικής παρασημαντικής, ενώ όσον αφορά στο ποιητικό κείμενο θα χρησιμοποιήσουν τη μέθοδο της Καραμανλήδικης γραφής".
Ο Νίκος Ανδρίκος παραθέτει και σχολιάζει Πολυχρονισμούς - συνθέσεις των Γεωργίου Βιολάκη, Μισαήλ Μισαηλίδη, Νικολάου  Παγανά, Αλεξάνδρου Βυζαντίου και Συμεών Μαννασείδη. 

Διαβάστε, επίσης, αγαπητοί συνοδίτες, και το ενδιαφέρον άρθρο του Αντωνίου Χατζόπουλου "Επευφημίες και Δοξολογίες στην Πόλη (1856-1933)" όπου υπάρχουν αρκετές αναφορές στους Πολυχρονισμούς των Σουλτάνων και άλλα λίαν ενδιαφέροντα.

Μεταφέρουμε εδώ ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα: 
"Από τον 6ο αιώνα μαρτυρούνται επευφημίες και εγκωμιασμοί των Αυτοκρατόρων και των Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως. Οι εγκωμιαστικοί αυτοί στίχοι που ψάλλονταν εμμελώς σε τελετές και είναι γνωστοί τις περισσότερες φορές ως Πολυχρονισμοί, βρίσκονταν στο επίκεντρο των τελετουργιών της βασιλικής βυζαντινής αυλής, εντός αλλά και εκτός του ιερού ναού. Οι Πολυχρονισμοί αυτοί συνεχίζουν να υπάρχουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας καθώς επίσης και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Το περιεχόμενο αυτών των εγκωμιαστικών στίχων είναι ποικίλο όπως διαφορετικές είναι και οι τελετουργικές διατάξεις, εντός των οποίων αυτοί ψάλλονται. 

Όπως ήταν φυσικό, οι Πολυχρονισμοί που απευθύνονται στον Πατριάρχη παραμένουν σε χρήση και κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, αυτοί όμως του Αυτοκράτορα, αντικαθίστανται τώρα από τον Πολυχρονισμό προς τον εκάστοτε Σουλτάνο των Οθωμανών. Σ’ αυτόν τώρα αναπέμπονται πλέον τα πολυχρόνια και οι δεήσεις, που πριν την Άλωση της Πόλης προορίζονταν για το Βασιλιά. Το περιεχόμενο αυτών των πάσης φύσεως Πολυχρονισμών που απευθύνονται στο Σουλτάνο, είναι, όπως ήταν φυσικό, εντελώς διαφορετικό από αυτό των Αυτοκρατόρων, η γλώσσα του στίχου είναι πολλές φορές και η τουρκική, ή η ελληνική και η τουρκική μαζί, τα δε μουσικά μέλη είναι τονισμένα με βάση τους εκκλησιαστικούς ήχους, όπως και τα παλαιότερα".

ΕΦΥΓΕ Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΒΑΡΥΤΟΝΟΣ ΤΟΥ 20ου αι. Dietrich Fischer Dieskau

Λίγες μέρες προτού συμπληρώσει τα 87 του χρόνια άφησε την τελευταία του πνοή σήμερα Παρασκευή 18 Μαϊου ο Ντίτριχ Φίσερ Ντίσκαου.

Ο γερμανός βαρύτονος, ένας από τους κορυφαίους ερμηνευτές lieder της μεταπολεμικής περιόδου και, αναμφίβολα, ένας από τους σημαντικότερους λυρικούς τραγουδιστές του 20ου αιώνα είχε επίσης διακριθεί, παράλληλα, ως δάσκαλος της μουσικής και συγγραφέας. Με τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είχε παραμείνει για δύο χρόνια αιχμάλωτος των αμερικανικών δυνάμεων, ως στρατιώτης, όμως μετά τον πόλεμο τραγούδησε στις μεγαλύτερες σκηνές του κόσμου συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ.

Ο Ντίτριχ Φίσερ Ντίσκαου- ο οποίος γεννήθηκε στις 28 Μαϊου 1925 στο Βερολίνο από γονείς εκπαιδευτικούς- κυριάρχησε για περισσότερα από 30 χρόνια τόσο στις λυρικές σκηνές όσο και στις αίθουσες συναυλιών. Ο Γάλλοι τον αποκάλεσαν "Το θαύμα Φίσερ Ντίσκαου" ενώ η υψίφωνος Ελίζαμπετ Σβάρτσκοπφ ως "έναν γεννημένο θεό ο οποίος τα είχε όλα".

Στο απόγειο της καριέρας του, διακρίθηκε ιδιαίτερα για την σκηνική του παρουσία αλλά και τον εξαιρετικό έλεγχο της φωνής του. Λυρικός τραγουδιστής που ηχογράφησε όσο κανένας άλλος, το ρεπερτόριό του υπήρξε εξαιρετικά ευρύ. Οπως χαρακτηριστικά γράφτηκε κάποτε: "Ποτέ κανένας άλλος λυρικός καλλιτέχνης δεν κατάφερε να φτάσει την γκάμα και την ποικιλία του ρεπερτορίου του Ντίτριχ Φίσερ Ντίσκαου. Μπορούσε ν΄ανταπεξέλθει το ίδιο καλά στην όπερα, στο λιντ και στο ορατόριό στα γερμανικά, τα ιταλικά ή τα αγγλικά με εξαιρετική ακρίβεια και προσωπικό χαρακτήρα". Ωστόσο, παρότι ερμήνευσε και ηχογράφησε πολλούς οπερατικούς ρόλους όπως ο Βόταν, ο Ιάγος, ο Μάκβεθ, ο Σκάρπια κ.α, τ΄ όνoμά του ταυτίστηκε ιδιαίτερα με τα λίντερ του Σούμπερτ. Παραμένει ευρύτερα στη μνήμη του κοινού για την απαράμιλλη ερμηνεία του στο «Χειμωνιάτικο Ταξίδι», του Φραντς Σούμπερτ.

Ερμήνευσε, όμως, εξαίσια και κύκλους τραγουδιών του Γκούσταβ Μάλερ.

Η σημαντικότερη στιγμή της σταδιοδρομίας του θεωρείται η συμμετοχή του στην πρεμιέρα του «Ρέκβιεμ του Πολέμου» (War Requiem) του αριστουργήματος του Βρετανού συνθέτη Μπέντζαμιν Μπρίτεν, το οποίο είχε παρουσιασθεί στα εγκαίνια του νέου Καθεδρικού Ναού του Κόβεντρι, το 1962.

Πολυβραβευμένος διεθνώς, η καριέρα του η οποία άρχισε το 1947 με την συμμετοχή του στο "Γερμανικό Ρέκβιεμ" του Μπραμς, ολοκληρώθηκε το 1992 στο Μόναχο.

ΕΓΚΑΙΝΙΑΣΤΗΚΕ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΕΧΝΩΝ ΖΑΜΠΕΛΑ ΜΕ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΤΕΤΣΗ

Άνοιξε το Μουσείο Τεχνών Ζαμπέλα με θέα τον κατεχόμενο Πενταδάκτυλο. 

Εγκαινιάστηκε έκθεση του Παναγιώτη Τέτση.

Κύπρος

Του Αριστείδη Βικέτου

Παρουσία του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου, καθηγητή και ακαδημαϊκού Παναγιώτη Τέτση και της διευθύντριας της Εθνικής Πινακοθήκης της Ελλάδας Μαρίνας Λαμπράκη- Πλάκα, καθηγήτριας της Ιστορίας της Τέχνης στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, ο πρώην δήμαρχος Λευκωσίας Μιχαλάκης Ζαμπέλας και η σύζυγος του Λουκία έκαναν  πραγματικότητα ένα όνειρο ζωής, το Μουσείο Τεχνών.

Τα εγκαίνια του Μουσείου έγιναν με αγιασμό από τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου Χρυσόστομο, ενώ ταυτόχρονα άνοιξε και θα παραμείνει ανοικτή μέχρι τις 2 Σεπτεμβρίου  έκθεση ζωγραφικής με νεότερα έργα του Παναγιώτη Τέτση, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως ένας από τους τελευταίους οπαδούς της «ζωγραφικής του βλέμματος».

Παρόντες στα εγκαίνια επίσημοι, διπλωμάτες, φιλότεχνοι, αλλά και πολλοί Κύπριοι μαθητές του Τέτση, οι οποίοι προσήλθαν για να χαιρετήσουν τον δάσκαλο τους.

Το Μουσείο Τεχνών Λουκίας και Μιχαλάκη Ζαμπέλα, το πρώτο ιδιωτικό μουσείο Τεχνών στην Κύπρο, θα λειτουργεί ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός και ως ολοκληρωμένος Φορέας Τέχνης στο Καϊμακλί, το αρχαιότερο προάστιο της Λευκωσίας, που βρίσκεται κοντά στην «νεκρή ζώνη» και σε μικρή απόσταση είναι ορατή η διχοτόμηση, λόγω της τουρκικής κατοχής, της κυπριακής πρωτεύουσας και έχει θέα τον κατεχόμενο Πενταδάκτυλο. Διευθύντρια του Μουσείου ανέλαβε η κ. Μαργαρίτα Κουνναφή.

Μιλώντας στα εγκαίνια ο πρώην δήμαρχος Λευκωσίας σημείωσε συγκινημένος, ότι το Μουσείο στόχο έχει να κάνει την τέχνη στον τόπο μας, προσβάσιμη σε όλους. Εκτός από τη μόνιμη συλλογή της οικογένειας Ζαμπέλα, η ιστορία της οποίας ξεκίνησε το 1966,   θα οργανώνει και φιλοξενεί παράλληλα περιοδικές εκθέσεις καλλιτεχνών της Κύπρου και του εξωτερικού, συμβάλλοντας καθοριστικά στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου.

Ωστόσο, πέραν όλων αυτών, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο Κέντρο Τεχνών με σύγχρονες εγκαταστάσεις που αναδεικνύουν την αξία των εκθεμάτων και προβάλλουν ακόμη περισσότερο την Κύπρο και τη Λευκωσία στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη.

Το μεγάλο «καμάρι» του νέου Μουσείου Τεχνών, ωστόσο, είναι το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων που καλεί παιδιά, ενήλικες και εκπαιδευτικούς να βιώσουν την τέχνη με χίλιους τρόπους, στις μόνιμες συλλογές του αλλά και στις περιοδικές εκθέσεις που θα φιλοξενεί στους χώρους του. Παρουσιάζει εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολικές ομάδες μαθητών όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων, ξεναγήσεις και σεμινάρια για εκπαιδευτικούς που προσεγγίζουν την εικαστική εκπαίδευση με τρόπο προοδευτικό και διαδραστικό. Διοργανώνει επίσης πρωτοποριακά για τα κυπριακά δεδομένα εκπαιδευτικά προγράμματα και για οικογένειες, ώστε το μουσείο να αποτελεί έναν ψυχαγωγικό αλλά και εκπαιδευτικό προορισμό. Υπολογίζεται ότι θα συμμετέχουν στα προγράμματα αυτά περί τους 25 χιλιάδες μαθητές, κάθε χρόνο.

Παναγιώτη  Τέτση,  Νεκρή φύση

Υπεύθυνη για τον σχεδιασμό και τη διεκπεραίωση των προγραμμάτων είναι η Φωτεινή Τσάμπρα, υπεύθυνη στο Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Ξεναγήσεων, της Διεύθυνσης Πινακοθήκης και Μουσείων του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων.

Η μόνιμη συλλογή της οικογένειας Ζαμπέλα εκτίθεται στο Μουσείο.

Παράλληλα με το Μουσείο η ιδρύτρια εταιρεία Ζampelas Αrt Ltd, δημιούργησε μια σειρά από σχετικά με την Τέχνη τμήματα, που πλαισιώνουν και ενισχύουν τη λειτουργία του Μουσείου.

Smart Gallery: Η γκαλερί βρίσκεται εντός των εγκαταστάσεων του Μουσείου και αποτελεί έναν εμπορικό χώρο που επιδιώκει να φέρει στο προσκήνιο ντόπιους καθώς και διεθνείς καλλιτέχνες. Επίσης, φιλοδοξεί να τους προωθήσει στην Κύπρο και στο εξωτερικό μέσω διαφόρων εικαστικών εκδηλώσεων σύγχρονης τέχνης και ΑrtFairs.

Smart Shop: Το πωλητήριο μέσα στο κτήριο του Μουσείου θα προσφέρει την ευκαιρία στον επισκέπτη να αποκτήσει αυθεντικές μεταξοτυπίες περιορισμένης έκδοσης, αντικείμενα τέχνης, βιβλία και εκδόσεις, αντικείμενα design και εικαστικές χειροτεχνίες. 

Smart Cafe: Σε μία ήρεμη και φιλική ατμόσφαιρα, οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν ένα φλιτζάνι καφέ ή άλλα φρέσκα σπιτικά προϊόντα μετά την περιήγησή τους στο Μουσείο.

Smart Framing: Το κορνιζοποιείο, εξοπλισμένο με σύγχρονα μηχανήματα και εξοπλισμό προηγμένης τεχνολογίας, προσφέρει πλαισίωση έργων τέχνης υψηλής ποιότητας και συμβουλές για τη συντήρησή τους. Το κορνιζοποιείο έχει ήδη ξεκινήσει τις εργασίες του.

Παναγιώτη Τέτση, Ύδρα εν κατόψει

Journal of Αrts: Το Journal of Αrts θα είναι ένα τριμηνιαίο ηλεκτρονικό περιοδικό Τέχνης, με ακαδημαϊκές εργασίες, άρθρα, συνεντεύξεις, παρουσιάσεις καλλιτεχνών, εκθέσεων και καλλιτεχνικών εκδηλώσεων στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Στοχεύει στην ενίσχυση των δραστηριοτήτων και το προφίλ του Μουσείου, χωρίς να γίνεται ταυτοποίηση συμφερόντων. Το πρώτο τεύχος θα είναι διαθέσιμο το φθινόπωρο του 2012. Κάθε τεύχος θα έχει μια γενική θεματική κατεύθυνση και θα δέχεται κείμενα φιλοσοφικού, δοκιμιακού, ιστορικού, εκπαιδευτικού, δημοσιογραφικού, διαφημιστικού και άλλου περιεχομένου. Τo περιοδικό θα είναι έκδοση στην αγγλική γλώσσα, αλλά κάποιες μεταφράσεις στην ελληνική γλώσσα θα διατίθενται. Στόχος είναι η συμβολή στην πρόοδο των τεχνών και γραμμάτων, προωθώντας ακαδημαϊκές συζητήσεις για τις τέχνες στην Κύπρο και συνεισφέροντας στην εκπαίδευση του κοινού σχετικά με τις τέχνες και τον κόσμο της τέχνης γενικότερα. Αρχισυντάκτρια του περιοδικού ανέλαβε η διδάκτορας του πανεπιστημίου του Εδιμβούργου Μελίτα Παναγιώτα Σιδηροπούλου.