Προσέγγιση στα έργα της έκθεσης «Σχεδόν εκεί» του Χρήστου Γιαννόπουλου

Η μνήμη, η ανάμνηση και η νοσταλγία Προσέγγιση στα έργα της έκθεσης «Σχεδόν εκεί», του Χρήστου Γιαννόπουλου 

του Δημήτρη Παπανικολάου 

Κι αν με λυπεί αυτή η βροχή 

αυτός ο ήχος στις βραγιές 

αυτή η πάχνη, 

θα είναι πάντα μια θλιμμένη μουσική 

στο φέγγος του τοπίου που δε σβήνει 

μες στην αχλύ του δειλινού 

στο μούχρωμα της μέρας που επιμένει 

με μπλέ βαθύ να χρωματίζει τον ορίζοντα 

και την ψυχή μου 

αιώνια να τυλίγει. 

Η Τέχνη, θαυμαστό και μυστήριο γέννημα, εκπορευόμενη από το άχρονο επέκεινα και της ψυχής τα βάθη, φανερώνει με του ονείρου την ύλη και του δημιουργού την οδύνη, την σύνθεση νοητών και αισθητών σε μορφή και περιεχόμενο. 

Ο Χρήστος Γιαννόπουλος μετέχει στον αέναο αγώνα κάθε καλλιτέχνη, για την έκφραση των συναισθημάτων του, αναζητώντας «με λογισμό και μ’ όνειρο»1 τον τρόπο απόδοσης της πεμπτουσίας τους. Επιδιώκει με αναστοχαστική ματιά, την μετουσίωση και μεταμόρφωσή τους, καθώς τα μεταπλάθει σε μαγική εικονοποιία. Εκεί η τεχνική του κατακτά με αυθορμησία, τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του προσωπικού του ύφους, πέραν των επιρροών και των συνομιλιών που είχε με το έργο των μεγάλων δημιουργών. 

Η ζωγραφική του, είναι μια άσκηση του πνεύματος και του εσώτερου εαυτού, που σαρκώνεται ως εμπνευσμένη σύλληψη του νου σε μορφικό αντικείμενο, εκ των αναζητήσεών του στα μοναχικά πεδία της ύπαρξης και «τα αχανή ανάκτορα της μνήμης».2 Ως δρων υποκείμενο του κοινωνικού σώματος, υπόκειται την σκληρή πραγματικότητας που βιώνει με υπομονή, υπερβαίνοντάς την με της ζωγραφικής τα μυστικά τεχνάσματα, για να οδηγηθεί στην δική του Ιθάκη και στην φαντασιακή ενατένιση του κόσμου. 

Εκεί στου νόστου το ταξίδι, συναντά τα πρόσωπα της ιστορίας και της προσωπικής του μυθολογίας. Από τα φιλοτεχνημένα πορτρέτα των εκτελεσμένων στο «Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων»,3 έως την ματιά του Αντρέϊ Ταρκόφσκι και τα εικονοποιημένα πλάνα της ταινίας «Ο Καθρέφτης», μεταπλάθει στη ζωγραφική του τα μνημονικά στοιχεία ενός μυθοποιημένου κόσμου. Με αφαιρετικό τρόπο, δημιουργεί με ευρυματικότητα την οπτική πυκνότητα και την αχλύ μιας σιωπηλής εικόνας. Εκεί όπου τόποι και τοπία, πρόσωπα, σχήματα και υφέρποντα νοήματα, μεταφέρουν την ποιητική του σκηνοθέτη και το ιδιαίτερο ύφος της κινηματογραφικής του γραφής. Ο Χρήστος Γιαννόπουλος συνομιλεί με την κινούμενη εικόνα, αποδίδοντας στον καμβά, με της ελαιογραφίας την εκφραστικότητα, την ακίνητη του χρόνου διαδρομή, μεταπλάθοντάς την σε ύλη ονειρική και ανερμήνευτη πνευματικότητα. Στο έργο του, εμφαίνεται η εγκολπωθείσα δημιουργικά διδαχή των Δασκάλων του, καθώς προεκτείνει με εκφραστική δυναμική τις συλλήψεις, τα νεύματα και των μηνυμάτων τους τα δημιουργικά αποτελέσματα. 

Στην έκθεση «σχεδόν εκεί», αποτολμά να εμβαθύνει την συλλογιστική γύρω από τα θεμελιώδη υπαρξιακά ζητήματα και επεκτείνει τα όρια της τεχνικής του, όπου μέσω της «αφαιρετικής πρόσθεσης»4 διερευνά ό,τι κυοφορείται και τεκταίνεται στη σύγχρονη εικαστική δημιουργία. Με το μετεωρίζον δίπολο ανάμνησης και νοσταλγίας να τρεμοπαίζει στο σύθαμπο της ένδον χώρας του δημιουργού και με την μνήμη να επανέρχεται ως «απάντων μουσομήτορ’ εργάνην»,5 αποτυπώνεται η σιωπηλή παραδοχή, ότι είναι η μόνη αληθινή πατρίδα που στέργει το όνειρο. Έτσι ο Χρήστος Γιαννόπουλος σμιλεύει τον χρόνο, ακόλουθος μιας μεταφυσικής οδού, για την ποιητική απόδοση των θεμάτων που διαπραγματεύεται. 

Βιβλιογραφία: 

1. Άννα Καφέτση. «Ρωσική Πρωτοπορία 1910-1930». Η Συλλογή Γ.Κωστάκη. Έκδοση: Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου. Αθήνα 1995 

2. Αντρέι Ταρκόφσκι. «Σμιλεύοντας τον χρόνο». Μετάφραση: Σεραφείμ Βελέντζας. Εκδόσεις Νεφέλη. Αθήνα 1987 

3. Paul Klee. «Η εικαστική σκέψη. Τα μαθήματα στη σχολή του Μπαουχάουζ». Μετάφραση: Άννα Μοσχονά. Εκδόσεις Μέλισσα. Αθήνα 1989 

Ταινίες: Αντρέϊ Ταρκόφσι. «Ο Καθρέφτης». 1975

Σημειώσεις: 

1. Διονύσιος Σολωμός. «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι». Γ΄ Σχεδίασμα, σ.208. Εξάντας. Αθήνα 1990 

2. Ιερός Αυγουστίνος. «Εξομολογήσεις». Χ 8,13. Μετάφραση: Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου. Εκδόσεις Πατάκη. Αθήνα 1997 και στο έργο του Paul Ricoeur, «Η μνήμη, η ιστορία, η λήθη». σ.163. Μετάφραση: Ξενοφών Κομνηνός. Εκδόσεις Ίνδικτος. Αθήνα 2013 

3. «Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος». Μαρτυρική πόλη Καλαβρύτων. 

4. Χρήστος Γιαννόπουλος. «Σχεδόν εκεί». Φυλλάδιο της έκθεσης. Αίθουσα Τέχνης «Πολύεδρο». Πάτρα 2026 

5. Αισχύλος. «Προμηθέας Δεσμώτης». Επεισόδιον δεύτερον, στ.461. Μετάφραση: Θεόδωρος Γ. Μαυρόπουλος. Εκδόσεις Ζήτρος. Θεσσαλονίκη 2007 

Ο Δημήτρης Παπανικολάου, είναι συγγραφέας. Διετέλεσε Διοικητικός Υπεύθυνος της Δημοτικής Πινακοθήκης Πατρών 

Βιογραφικό σημείωμα 

Ο Χρήστος Γιαννόπουλος γεννήθηκε στην Πάτρα το 1981. Σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα, από όπου και αποφοίτησε. Επίσης, σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Μπολόνια και στην Σχολή Καλών Τεχνών του Πόρτο. Έχει επιλεχθεί από τις επιτροπές του Raintingsice2000 (2025), του Βραβείου Rremio Combat (2021) και του Βραβείου Φρυσίρα (2017). Από το 2016 έως το 2023 επιμελήθηκε σειρά εκθέσεων με καλλιτέχνες από την Ελλάδα και την Ιταλία. Το 2014 συμμετείχε σε workshop residency για καλλιτέχνες και επιμελητές για τις καλλιτεχνικές πρακτικές site specific, στο Μουσείο Argentario στην Ιταλία και το 2009 παρουσίασε την δουλειά του στο Deree, σε συνεργασία με το artbox.gr. Το 2025 παρουσίασε την ατομική του έκθεση, σε επιμέλεια της Giorgia Bergantin, στο «Centro Congressi Rosolina Mare» και το 2022 στην ατομική του έκθεση στη Blu Gallery στην Μπολόνια. Έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις σε γκαλερί και Μουσείς στην Ελλάδα, στην Ιταλία και σε άλλες χώρες. Η έκθεση «Σχεδόν εκεί» (2026), είναι η πρώτη παρουσίαση που πραγματοποιεί στην γενέτειρά του, στην αίθουσα Τέχνης «Πολύεδρο» (Κανακάρη 147, Πάτρα).  Ιούνιος 2006