ΜΝΗΜΗ ΚΙΚΗΣ ΔΗΜΟΥΛΑ ΤΡΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ...

Με αφορμή την σημερινή επέτειο των τριών χρόνων από την αναχώρηση της μεγάλης μας ποιήτριας Κικής Δημουλά (22 Φεβρουαρίου 2020), θυμόμαστε την διαδικτυακή εκπομπή μας «Προς Εκκλησιασμόν», που είναι μία παραγωγή της Ενορίας του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού, με προσκεκλημένη την κα Έλση Δημουλά, κόρη των ποιητών Άθω και Κικής Δημουλά.

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Κάμερα – ήχος: Κατερίνα Λεονάρδου, Μαργαρίτα Στασινού.

Η Έλση Δημουλά γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Από τον Άθω Δημουλά, πολιτικό μηχανικό και ποιητή και την Κική Δημουλά, την μετέπειτα Ακαδημαϊκό στην Ακαδημία Αθηνών στην Έδρα της Ποίησης. Από το 2002 ζει με την οικογένειά της στο Νέο Ψυχικό, έναν τόπο που τον διάλεξε γιατί τον αγαπούσε πριν τον κατοικήσει. Έχει την ευτυχία να έχει δυο παιδιά, τον Αντρέα και την Ιωάννα, σήμερα 31 και 28 ετών αντίστοιχα. Αποφοίτησε από το Αρσάκειο Ψυχικού με το οποίο συνδέεται με ιστορία πολλών δεκαετιών. Είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Πολιτικών και Οικονομικών Επιστημών. Μετεκπαιδεύτηκε για ένα χρόνο, ως stagiaire, στις Βρυξέλλες, στις υπηρεσίες της τότε ΕΟΚ, πάνω σε κοινοτικά θέματα. Τα τελευταία 32 χρόνια εργάστηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος, στη Δ/νση Νομισματικής Πολιτικής και μετά στο Τμήμα Ιστορικού Αρχείου, Μουσείου και Συλλογών της Τ.Ε.. Διετέλεσε μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού της ΤΕ, «Ο Νέος Κύκλος». Παράλληλα, συμμετείχε σε πολλά επιμορφωτικά σεμινάρια με ποικίλα θέματα, όπως διαχείριση και επίλυση συγκρούσεων, διαχείριση ανθρώπινων πόρων, γραπτή επικοινωνία στην ελληνική γλώσσα, αποτελεσματική οργάνωση εργασίας, αγορά χρήματος κλπ. Εκλέχθηκε Δημοτική Σύμβουλος στο δήμο Φιλοθέης Ψυχικού για πρώτη φορά το 2014 και ταυτόχρονα μέλος του Οργανισμού Κοινωνικής Αλληλεγγύης - Προστασίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΟΚΑΠΑ) του Δήμου μας, με πλούσιο έργο στην παιδεία και τον πολιτισμό. 

Δείτε τις αναρτήσεις της Ιδιωτικής Οδού για την Κική Δημουλά ΕΔΩ. 

ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΑΝΤ. ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΑ ΡΩΣΙΚΑ ΚΑΙ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΑ

Το κείμενό μας Το Οικουμενικό Πατριαρχείο ΔΕΝ εξέδωσε Κοράνιο μεταφράστηκε στα ρωσικά και ενσωματώθηκε σε ρεπορτάζ φιλορωσικών sites εδώ και εδώ. 

Το κείμενό μας, που αποτελούσε μια στοιχειώδη απάντηση στο “Γραφείο επί των Αιρέσεων” της Μητροπόλεως Πειραιώς, ενσωματώθηκε σε ρεπορτάζ για το θέμα και έτσι – ευτυχώς – δεν καταγράφηκε μόνο η …ανίδεη τοποθέτηση του εν Πειραιεί “Γραφείου”. 

Автор: Елена Константинова 

В Элладской Церкви считают, что то, что глава Фанара подарил имаму Коран, вызвало «огорчение и скандал среди верующих, которые знают, что такое ислам на самом деле». Пирейская митрополия Элладской 

Православной Церкви опубликовала заявление, в котором раскритиковала поступок патриарха Варфоломея, подарившего Коран исламскому имаму. 

В митрополии считают, что ислам – «одна из самых варварских и нецивилизованных религий в истории, а также одна из самых кощунственных по отношению к христианству», а «серьезные богословские исследования доказывают, что ислам отвергает и яростно борется почти со всем доктринальным учением нашей Церкви». 

Эти исследования, пишут дальше в митрополии, показывают, что ислам включает в себя элементы учений из иудаизма, христианства, гностицизма, манихейства, зороастризма и т.д., структурированный в сочетании с языческими суевериями доисламского Аравийского полуострова, а христианские элементы ислама возникли из разрозненных еретических групп Аравийской пустыни, где нашли убежище многочисленные еретики, преследуемые Византийским государством. 

«13-вековая история этой религии − это непрекращающаяся борьба с христианством, которая залита реками крови миллионов христиан. Ужасны гонения и убийства тысяч новомучеников в мрачные годы османского рабства, которые подвергались страшным пыткам и проливали свою кровь за то, что отказались отречься от своей веры в истинного Триединого Бога и Его Слово во плоти». 

В митрополии также считают, что «приверженцы экуменизма» и объединения всех религий принимают Коран в качестве «священной книги» и дарят его «видным мусульманам». 

«Но недавно стало известно самое худшее. Предположительно “священные” Кораны, которые дарит Вселенский Патриарх Варфоломей, издаются Вселенским Патриархатом, Патриаршим центром в Швейцарии!» – заявили в Пиреях. 

В частности, 12 ноября 2022 года патриарх Варфоломей, «направляясь на Кипр на похороны покойного архиепископа Хризостома II, в Косе, встретился с мусульманским имамом, которому он подарил не копию Библии, как можно было бы ожидать, а копию Корана. Там выяснилось, что эта конкретная копия принадлежит изданию Вселенского патриархата». 

В Пирейской митрополии утверждают, что на видео встречи главы Фанара и имама Косы, «примерно на 11-й секунде видеозаписи имам в Косе объясняет журналисту, что патриарх Варфоломей подарил ему Коран, переведенный на греческий язык, и говорит, как он тронут».

«Сразу же после этого митрополит Анкары Иеремия объяснил, как была сделана версия именно этого Корана. Это издание было сделано в Женеве, в центре патриархата, где бывший там митрополит Дамаскин установил контакты с Иорданией и хорошее сотрудничество, и результатом этого сотрудничества стало издание Корана с греческим параллельным переводом, и я особенно счастлив, что патриарх подарил его сегодня имаму, чтобы тот хранил его в своей библиотеке». 

Естественно, говорят в Пиреях, «это событие вызвало сенсацию, большое огорчение и сильный скандал среди верующих Божьих людей, которые знают, что такое ислам на самом деле. Это также вызвало горечь и разочарование у всех нас, так как вселенский патриархат, который в прошлом был волнорезом злодеяний и обманов, публикует богохульную для нашей христианской веры книгу − Коран!». 

В митрополии подчеркнули, что Коран − это «книга, которая безжалостно оскорбляет принципы христианской веры и объявляет ужасные наказания для христиан, которые верят им!». 

В свою очередь, на профанариотском сайте «Fosfanariou» была предпринята попытка оправдать поступок патриарха Варфоломея. Главред сайта, посвященного исключительно Фанару, Панайотис Андриопулос заявил, что Фанар не издавал Коран на греческом языке. 

«Все мы знаем, те из нас, кто занимается этими вопросами, что Православный центр вселенского патриархата в Шамбези никогда не делал такой публикации. Список публикаций Православного центра размещен на сайте центра под заголовком “Публикации”, и такого названия (как Коран, − Ред.) не существует». 

Далее Андриопулос пишет, что «патриарх предложил имаму Коран на греческом языке, изданного в 1987 году благотворительным фондом Иоанниса Латциса». Однако далее он рассказал, что в 1999 году покойным митрополитом Швейцарским Константинопольского патриархата Дамаскиным был подписал «учредительный акт Фонда межрелигиозных и межкультурных исследований и диалога». 

По словам главреда «Fosfanariou» участие Дамаскина в работе этого Фонда «было исключительно личным, а не институциональным». В 2006 году этот фонд опубликовал третье издание книг трех монотеистических религий, а именно Ветхого Завета (на иврите), Нового Завета (на греческом языке) и Корана (на арабском языке). 

«В 2006 году епископом Швейцарии стал Иеремия Французский (2003-2018). Видимо, он говорил об этом издании в аэропорту города Кос, но это издание не имеет никакого отношения к публикациям Православного центра. Насколько нам известно, Православный центр никогда не участвовал в презентации, распространении или продвижении этого третьего издания». 

Вместе с тем, несмотря на неудачную попытку оправдать патриарха Варфоломея, главред «Fosfanariou» вынужден признать, что диалог с исламом для Фанара – «один из аспектов современного межрелигиозного диалога», и в этом смысле «патриарх Варфоломей является великим». 

«Потому что он продвигал и продвигает межхристианский и межрелигиозный диалог. И в этой практике активно участвует, по-своему, даже Русская Церковь», − подытожил Андриопулос.

Ранее СПЖ писал, что патриарх Варфоломей подарил главе парламента Болгарии Коран. 

Το κείμενο μας Ο “Σερβικός κόσμος” εναντίον του Οικουμενικού Πατριαρχείου ένεκεν Αρχιεπισκοπής Αχρίδος, μετφράστηκε στα βουλγαρικά και δημοσιεύθηκε σε βουλγαρικό ιστότοπο εκκλησιαστικού περιεχομένου εδώ. Το παραθέτουμε στη συνέχεια.

ΕΝΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ ΛΕΥΚΩΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΚΗ ΠΑΤΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΡΗΓΟΠΟΥΛΟ

Καρναβαλική Πάτρα

1.000 + μία ιστορίες, 

1.500 + μία φωτογραφίες, 

για το Πατρινό Καρναβάλι! 

-Πότε και ποιος, κατασκεύασε τον μοναδικό Βασιλιά Καρνάβαλο, που περπατούσε …όρθιος στους δρόμους της Πάτρας; 

- Ποια Βασίλισσα του Πατρινού Καρναβαλιού, είχε προβλέψει στον Τζον Λένον, τον θάνατό του;

-Ποιος Πατρινός Καρναβαλικός Σύλλογος, απέκτησε περίοπτη θέση στο Βιβλίοκαταγραφής Παγκόσμιων Ρεκόρ Γκίνες και για ποιο λόγο; 

-Πότε κάηκε ο Καρνάβαλος, λίγο πριν παρελάσει, από φανατικούς …αντικαρναβαλιστές; 

-Ποιος είναι ο Πατρινός κατασκευαστής αρμάτων, που από το Καρναβάλι, έφθασε να κάνει σκηνικά στη φημισμένη Ντίσνευλαντ της Φλόριντα; 

-Ποια Βασίλισσα του Πατρινού Καρναβαλιού, πέθανε εξ αιτίας της χρυσόσκονης, με την οποία εμφανίστηκε στην παρέλαση; 

-Ποια χρονιά και γιατί, ο Βασιλιάς Καρνάβαλος, παρήλασε με καθυστέρηση… ενός ολόκληρου έτους και πότε κάηκε στις …4 το πρωί; 

-Πότε και για ποιο λόγο, οι πολιτικές εξελίξεις ματαίωσαν την καύση του Βασιλιά Καρνάβαλου; 

-Ποια χρονιά και γιατί, ο Βασιλιάς Καρνάβαλος, κατασκευάστηκε μέσα σε μόλις …2 ημέρες; 

-Ποιο άρμα, λογοκρίθηκε και τροποποιήθηκε την τελευταία στιγμή, προκειμένου να δοθεί το «πράσινο φως» για την παρέλασή του; 

-Πότε ο Καρνάβαλος σύρθηκε στα …δικαστήρια, προκειμένου να μην παρελάσει; 

Σε αυτές και σε ακόμα …990 παράξενες και ευτράπελες Καρναβαλικές ιστορίες της Πάτρας, εστιάζει το δίτομο λεύκωμα «Καρναβαλική Πάτρα – Η ιστορική και φωτογραφική καταγραφή της Πατρινής Αποκριάς», που εξέδωσαν τα «24 Γράμματα», με την υπογραφή του δημοσιογράφου του «πατρινοαράμος», Παναγιώτη Ρηγόπουλου. 

Πρόκειται, για ένα «χορταστικό» οδοιπορικό στο κορυφαίο Καρναβάλι της Ελλάδας, το οποίο ξεκινάει από τη γέννησή του, λίγο μετά την απελευθέρωση της πόλης από τους Τούρκους (1828) και καταλήγει στις μέρες μας, μέσα από ιστορική τεκμηρίωση και εκατοντάδες ανέκδοτες φωτογραφίες. 

Συνολικά οι δύο σκληρόδετοι τόμοι περικλείουν 900 ιλουστρασιόν σελίδες και περισσότερες από 1.500 φωτογραφίες, οι οποίες πρέπει να σημειωθεί, ότι κατά το 80%βλέπουν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας. 

Το δίτομο αυτό έργο, αναδεικνύει στις σελίδες του, όλη την ενέργεια, την ενάργεια και την ζωτικότητα του θεσμού του Καρναβαλιού, την απίστευτη δυναμική και την θρυλική του ιστορία, τις άγνωστες πτυχές αλλά και τα ευτράπελα περιστατικά του, από την απελευθέρωση της Πάτρας από τους Τούρκους, μέχρι και σήμερα. Χρονολογικά καλύπτεται σχοινοτενώς η περίοδος 1828- 2022, με φιλοδοξία όμως η περίοδος 2000 -2020, να αποτελέσει το θέμα του επόμενου λευκώματος, ώστε να αναδειχθεί περισσότερο διεξοδικά. Κάθε εποχή και ενότητα του Καρναβαλιού παρουσιάζεται στο δίτομο αυτό λεύκωμα ξεχωριστά, με έμφαση στα πρόσωπα, στις εικόνες και στον κοινωνικό απόηχο της. 

Στόχος είναι, η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και πολιτιστικών επιρροών, της κουλτούρας, των ηθών, των εθίμων και της καλλιτεχνικής έκφρασης, που καθόρισαν σε συνδυασμό με άλλες παραμέτρους, την κυοφορία, τη γέννηση και την εξέλιξη του αμίμητου Πατρινού Καρναβαλιού. Το οποίο δεν αντιγράφεται, διότι πολύ απλά αποτελεί καθημερινή συνθήκη και τρόπο ζωής των Πατρινών.

Δεκάδες καρναβαλιστές, φορείς, σύλλογοι και πολίτες της Πάτρας, ένωσαν τις δυνάμεις τους και προσέφεραν ευγενικά το ιστορικό και φωτογραφικό τους αρχείο, ώστε για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού, να παρουσιαστεί ένα τέτοιας έκτασης, πληρότητας και τεκμηρίωσης, ιστορικό πόνημα για το Πατρινό Καρναβάλι. 

ΠΑΤΡΙΝΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ: ΕΝΑΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 

Όπως τονίζεται στον πρόλογο του λευκώματος: 

«Το Καρναβάλι της Πάτρας με την μακραίωνη ιστορία, δεν είναι απλά μια πηγή εκτόνωσης, χαράς και διασκέδασης, αλλά ένας πυλώνας πολιτισμού, ένα εφαλτήριο καλλιτεχνικής δημιουργίας και μία κονίστρα κοινωνικής όσμωσης. 

Στην αγκαλιά του περικλείει κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες καρναβαλιστών κάθε ηλικίας και πολύ περισσότερους επισκέπτες, που συναθροίζονται στην μητρόπολη της Αποκριάς από κάθε γωνιά της Ελλάδας, για να ξεδιψάσουν από το νάμα της αυθόρμητης και ανεπιτήδευτης εξωστρέφειας, να γευτούν την αίσθηση του απροσδόκητου και να κυνηγήσουν το όνειρο της προσωπικής μεταμόρφωσης. 

Το Πατρινό Καρναβάλι, κρατάει δικαίως τα σκήπτρα της διασκέδασης και την πρωτοκαθεδρία των αποκριάτικων εκδηλώσεων σε ολόκληρη την Ελλάδα, χωρίς να ανταγωνίζεται ή να αντιμάχεται τα εμβληματικά λαογραφικά καρναβάλια που ανθίζουν σε πολλές περιοχές της χώρας και τα οποία προσφέρουν σημαντικές υπηρεσίες στον κάθε τόπο. 

Η Πάτρα, κάθε χρόνο από την έναρξη του Τριωδίου, μετατρέπεται σε επίκεντρο πολιτισμικής αναφοράς και σε Μητρόπολη του κεφιού. Δεκάδες εκδηλώσεις μεσολαβούν μέχρι την κεντρική παρέλαση της τελευταίας Κυριακής και την καύση του εφήμερου άνακτος του γέλωτος: Εκθέσεις μάσκας, καπέλου, στολών, εικαστικές, μουσικές και θεατρικές δράσεις, παραστάσεις Καραγκιόζη, κουκλοθέατρου, σεμινάρια καρναβαλικού μακιγιάζ, κατασκευής μασκαράτας και καρναβαλικών αξεσουάρ, διαδραστικά παιχνίδια και εκπαιδευτικά δρώμενα, Φεστιβάλ Ερασιτεχνικών Θιάσων, βραδιές οπερέτας, παραδοσιακά δρώμενα Τσικνοπέμπτης, κινητές Καρναβαλουπόλεις, μικτά θεάματα, φάσεις και παιχνίδια πόλης του Κρυμμένου Θησαυρού, παρελάσεις, χοροί, σοκολατοπόλεμοι και τόσα άλλα. 

Το δίτομο αυτό έργο, παραδίδεται από τον δημοσιογράφο Παναγιώτη Ρηγόπουλο στην πόλη των Πατρών, ως ελάχιστη ένδειξη ανταπόδοσης, ευελπιστώντας ότι θα αποτελέσει το έναυσμα για να ακολουθήσουν ανάλογες εκδόσεις, αλλά παράλληλα απευθύνεται και σε κάθε έναν επισκέπτη, που φεύγοντας από το Πατρινό Καρναβάλι και την πόλη, θα μπορεί να κουβαλήσει στον τόπο του και να κρατήσει για πάντα στη βιβλιοθήκη του, ατόφια την αυθεντική ιστορία και εικόνα του Καρναβαλιού της.» 

Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΛΕΥΚΩΜΑΤΟΣ 

Η εκδήλωση παρουσίασης του λευκώματος, θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 21 Φεβρουαρίου (ώρα 19:00) στην αίθουσα του Εμπορικού Συλλόγου Πατρών, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, του Πανεπιστημίου Πατρών, του Επιμελητηρίου Αχαΐας, του Εμπορικού Συλλόγου Πατρών και της Ένωσης Συντακτών (ΕΣΗΕΠΗΝ). Την υποστήριξή τους παρέχουν οι Φορείς - Σύλλογοι: 

- Ένωση Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου – Ηπείρου και Νήσων (ΕΣΗΕΠΗΝ) 

- Φυσιολατρικός Σύνδεσμος Πατρών 

- Σύλλογος Πατρινών Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών 

- Σύλλογος Καλών Τεχνών Πάτρας «Κωστής Παλαμάς» 

- Κέντρο Πολιτισμού - Ολυμπισμού Κωστή Παλαμά 

- Πολιτιστική Ανάπτυξη Πάτρας 

- Πανελλήνιο Αθλητικό Σωματείο Καλλιπάτειρα - παράρτημα Πάτρας. 

Θα χαιρετήσουν: 

Χαράλαμπος Μπονάνος - Αντιπεριφερειάρχης Π.Ε. Αχαΐας 

Χρήστος Μπούρας – Πρύτανης Πανεπιστημίου Πατρών 

Ανδρέας Ντακόλιας – Μέλος Δ.Σ. Επιμελητηρίου Αχαΐας 

Κώστας Ζαφειρόπουλος – Πρόεδρος Εμπορικού Συλλόγου Πατρών 

Κώστας Παπασπήλιος – Συγγραφέας 

Δημήτρης Πεφάνης – πρ. Αντιδήμαρχος Πολιτισμού 

Θεόδωρος Μαλλιάς – Πρ. Συλλόγου Καλών Τεχνών «Κ. ΠΑΛΑΜΑΣ». 

Την εκδήλωση παρουσιάζει η δημοσιογράφος Χριστίνα Λαμπίρη. 

Θα τραγουδήσουν: η Μπέσσυ Αργυράκη και ο Γιώργος Σαλαμπάσης. 

Μουσική επιμέλεια: Χρήστος Παναγιωτόπουλος. 

Θα τιμηθεί για την προσφορά του στη μουσική, την Πάτρα και το Καρναβάλι της, ο Τάσος Μαραγκός. 

Στο χώρο θα λειτουργεί έκθεση καρναβαλικής φωτογραφίας του Χρήστου Σταματόπουλου. 

Την εκδήλωση θα πλαισιώσουν, οι Σύλλογοι «Σοκολατοδρομίες», «Σοκολατομανίες», «Σοκολατομαχίες», «Σοκολατοπαίκτες» και «Σοκολατορίχτες». 

Και η Μπάντα του 3ου Δημοτικού Σχολείου Πατρών, με Αρχιμουσικό τον Νίκο Λιόπετα.   

Είσοδος ελεύθερη.

Την παρουσίαση συνδιοργανώνουν, ο εκδοτικός οίκος "24 Γράμματα", ο Σύλλογος Πατρινών Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών και το πανελλαδικό περιοδικό "Πατρινόραμα". 

"ΠΡΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΝ" ΜΕ ΤΟΝ ΜΟΥΣΙΚΟΛΟΓΟ ΚΩΣΤΗ ΔΕΜΕΡΤΖΗ (ΒΙΝΤΕΟ)

Η ενορία του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης. 

Στην 61η εκπομπή προσκεκλημένος ο Κωστής Δεμερτζής. 

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Κάμερα, τεχνική επεξεργασία: Κατερίνα Δ. Λεονάρδου, Μαργαρίτα Κυρ. Στασινού. 

Ο μουσικολόγος Κωστής Δεμερτζής, μιλάει στην εκπομπή για την μελέτη του έργου του μεγάλου έλληνα συνθέτη Νίκου Σκαλκώτα, για τα συγγράμματά του και για το πρόσφατο βιβλίο που επιμελήθηκε με τις "Νεανικές Επιστολές" του Ν. Σκαλκώτα. 

Επίσης, αναφέρεται στην επικείμενη παρουσίαση αυτού του βιβλίου και ακόμα ενός για τον Σκαλκώτα, στην Μουσική Βιβλιοθήκη.

 

Ο Κωστής Δεμερτζής (γενν. στην Χαλκίδα το 1954) με σπουδές Μηχανολόγου-Ηλεκτρολόγου ΕΜΠ (1972-77), Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών (1978-1983) και Φιλοσοφικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης (1983-1988), έχει εργαστεί σε δύο διδακτορικές διατριβές, μία στη Μουσικολογία (1997) και μία στη Νομική (2016). Είναι ενεργός δικηγόρος και μέλος του Δ.Σ.Α., με τακτική αρθρογραφία σε νομικά περιοδικά (Δίκη, Νομικό Βήμα, Χρονικά Ιδιωτικού Δικαίου, Εφαρμογές Αστικού Δικαίου κ.ά.). Εκδίδει την εφημερίδα «Προοδευτική Εύβοια», στην Χαλκίδα.

Αφιέρωσε μια δεκαετία (1989-1999) στην επεξεργασία των μουσικών έργων και άλλων γραπτών του Νίκου Σκαλκώτα, στα οποία στήριξε την διατριβή του για την «Σκαλκωτική Ενορχήστρωση». Έχει αποπερατώσει ημιτελείς ενορχηστρώσεις συμφωνικών έργων του Σκαλκώτα, ανάμεσα στις οποίες το «Κοντσέρτο για 2 βιολιά και ορχήστρα» κυκλοφορεί σε cd από τις εκδόσεις BIS.

Το πρόγραμμα της παρουσίασης των δύο νέων βιβλίων για τον Νίκο Σκαλκώτα. 

ΝΙΚΟΣ ΣΚΑΛΚΩΤΑΣ 

ΚΟΥΪΝΤΕΤΟ ΓΙΑ ΔΥΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΤΡΙΑ ΕΓΧΟΡΔΑ ΟΡΓΑΝΑ

ΑΙΘΟΥΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ 

ΠΕΜΠΤΗ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2023 19:00 

Οι Εκδόσεις Loggia σε συνεργασία με τη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη» σας προσκαλούν στο Μέγαρο Μουσικής για την παρουσίαση δύο βιβλίων με άξονα τη ζωή και το έργο του Νίκου Σκαλκώτα. Στην παρουσίαση των δύο συγγραφέων παρεμβαίνει με «σχόλια» τρίο εγχόρδων, σε έργα του Νίκου Σκαλκώτα και του Κωστή Δεμερτζή. 

Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 

Στεφανία Μεράκου: 

Διευθύντρια της Μουσικής Βιβλιοθήκης «Λίλιαν Βουδούρη» 

Χάρης Ξανθουδάκης: 

Ομότιμος Καθηγητής του τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου και Διευθυντής του Κέντρου Ερευνών και Τεκμηρίωσης του Ωδείου Αθηνών 

Άγης Αθανασιάδης: 

Κριτικός λογοτεχνίας, librofillo.blogspot 

Κωστής Δεμερτζής: 

Δρ. Μουσικολογίας, Δρ. Νομικής, Δικηγόρος 

Βασίλης Τσιμπούκης: 

Συγγραφέας, μεταφραστής, επιμελητής εκδόσεων 

Β. ΚΟΥΪΝΤΕΤΟ ΓΙΑ ΔΥΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΤΡΙΑ ΕΓΧΟΡΔΑ ΟΡΓΑΝΑ διάρκεια 35’ 

Τ Α Μ Ε Ρ Η 

I Νίκου Σκαλκώτα: Αντάντε, από το Τρίο για έγχορδα (1935) 

II Απόσπασμα επιστολής του Σκαλκώτα και κείμενο από τον Συγκάτοικο. Διαβάζει ο Βασίλης Τσιμπούκης 

III Νίκου Σκαλκώτα: Παιδικός Χορός, αρ. 2 από τα 32 Κομμάτια για πιάνο (μεταγραφή για τρίο εγχόρδων Κωστής Δεμερτζής) 

IV Απόσπασμα επιστολής του Σκαλκώτα και κείμενο από τον Συγκάτοικο. Διαβάζει ο Κωστής Δεμερτζής 

V Νίκου Σκαλκώτα: «Ενύχτωσε ποιόνε θα ιδώ», εκδοχή για τρίφωνη γυναικεία χορωδία, δοσμένη από τρίο εγχόρδων 

VI Απόσπασμα επιστολής του Σκαλκώτα και κείμενο του Κωστή Δεμερτζή «για τον αναγνώστη». Διαβάζει ο Βασίλης Τσιμπούκης. 

VII Νίκου Σκαλκώτα: Χωριάτικος Χορός, από το Παραμυθόδραμα Με του Μαγιού τα Μάγια, πάνω στο Ενύχτωσε ποιόνε θα ιδώ. (μεταγραφή για τρίο εγχόρδων: Κωστής Δεμερτζής) 

VIII Απόσπασμα επιστολής του Σκαλκώτα και κείμενο του Κωστή Δεμερτζή «για τον αναγνώστη». Διαβάζει ο Κωστής Δεμερτζής. 

IX Κωστή Δεμερτζή: Δέκα παραλλαγές πάνω σε μια απλοποιημένη μορφή του «Ενύχτωσε ποιόνε θα ιδώ», για τρίο εγχόρδων (πρώτη παγκόσμια εκτέλεση). 

Οι μουσικοί: 

Στέλλα Τσάνη. βιολί 

Ηλίας Σδούκος, βιόλα 

Λευκή Κολοβού, βιολοντσέλο

Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΔΑΦΝΗ ΠΑΝΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΘΩΜΑΪΔΗ ΣΤΟ HALF NOTE

Η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου εμφανίζεται στη σκηνή του Half note Jazz Club την Τρίτη 21 Φεβρουαρίου 2023, στις 21.30, σε μια ιδιωματική μουσική περιπλάνηση όπου η alternative jazz και rock συναντά την world music και την κλασική μουσική, με τον γενικό τίτλο: Flight from end to and… 

Μαζί με τους ξεχωριστούς μουσικούς του γκρουπ καλύπτει ένα ευρύ μουσικό φάσμα συνθέσεών της, ακουστικής και ηλεκτρικής instrumental μουσικής. Από μελοποιήσεις του Μίλτου Σαχτούρη και διασκευές κομματιών των Bill Evans και Fr. Gulda μέχρι τους αφρικανικούς ρυθμούς και το ασιατικό μουσικό ιδίωμα. 

Μαζί της ο Κώστας Θωμαΐδης ερμηνεύει ένα εκλεκτό ρεπερτόριο ελληνικού και ξένου τραγουδιού συνενώνοντας σ’ έναν ενιαίο κύκλο τα Λυρικά του Μίκη Θεοδωράκη με τα ελληνόφωνα τραγούδια της Κάτω Ιταλίας. 

Τραγουδούν: 

Κώστας Θωμαΐδης, Δάφνη Πανουργιά 

Πιάνο Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου 

Τύμπανα Γιώργος Μανιάτης 

Κιθάρες Δημήτρης Παπαλάμπρου 

Πλήκτρα Θοδωρής Χατζηλάμπρου 

Τον Κώστα Θωμαΐδη συνοδεύει ο Γιάννης Λουπάκης. 

ΠΑΓΩΝΙΑ

ΠΑΓΩΝΙΑ 

Νίκος Παλουμπιώτης

Ταξίμι ρεμπέτικο το Παλτό του 

Στρώμα Κουβέρτα Πανωφόρι 

Τριλογία φαρμακωμένη 

Στα σανίδια πριν το χάραμα 

Η στερνή Χαροπαλεματιά

ΠΟΙΗΣΗ ΑΙΜΟΣΤΑΤΙΚΗ ΤΟΥ ΤΡΑΥΜΑΤΟΣ

Γράφει η ΤΑΤΙΑΝΑ Ε.-Γ. ΚΑΡΥΔΗ, Κοινωνική Λειτουργός 

Κρατώ ανά χείρας το νέο ποιητικό βιβλίο του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, ως «αντιποίηση Λοιμού, και κάθε λοιμού». Η ποιητική συλλογή περιλαμβάνει 49 ποιήματα γραμμένα στην περίοδο της καραντίνας του covid 19, του εγκλεισμού, του φόβου, της απειλής, του θανάτου. Διαπίστωσα ήδη ότι δρα αναλγητικά, ενίοτε και θεραπευτικά του τραύματος. Το αποκαλύπτει με ευαισθησία χειρουργού και ανατόμου, με λεπτούς, επιδέξιους χειρισμούς, τόσο ώστε να είναι συμβατή η θεραπεία. Ο εγκλωβισμός ποτέ δεν είναι μονοδιάστατος. Είναι πολυεπίπεδος στη διαστρωμάτωσή του, όσο ο άνθρωπος. Το «επιπόλαιο τραύμα (ΔΕΝ) θα τσούζει πολύ», αλλιώς δεν θα είναι επιπόλαιο, αλλά προκύπτει τελικώς ιδιαιτέρως Βαθύ. 

Οι στίχοι του ποιητή είναι γοεροί. Προκύπτει αυτό αβίαστα έστω και οδυνηρά, αλλά και ο ίδιος το καταγράφει. Πρόκειται για «του λυγμού τους ελιγμούς», του ιδίου, και τους δικούς μας. Για να ζήσει κανείς μέσα από τους λυγμούς ενός άλλου, πρέπει να έχει σταθεί εκεί στο ίδιο Αγωνιώδες παράθυρο. Υπό προϋποθέσεις εγκλεισμού αγωνίας, όλοι έχουμε βρεθεί πίσω από εκείνο το παράθυρο, Εντατικής, θαλάμου νοσοκομείου, διαδρόμου απόγνωσης ή και νεκροτομείου. (Ecce Homo, σελ. 44). Ο ποιητής είναι εκείνος που με τις λέξεις των δικών του λυγμών, μπορεί να ανασύρει βαθύτερο αρχέγονο υλικό του ψυχισμού του αναγνώστη, ως μνήμη και Διακεκαυμένη εμπειρία. Η Συνάντηση των δύο είναι συμφωνημένη στο βαθύτερο αποτύπωμα της λέξης. Εκείνης που δεν χρειάζεται τη φράση για να υπάρξει. Είναι πλήρης και οδυνηρά οικεία. 

Τι μπορεί να πει κανείς για τους λυγμούς; Οι πιο πιεστικοί κρύβονται συνήθως πίσω από τα βλέφαρα, ώστε οι μάρτυρες να διακρίνουν πολύ ολίγα, προδοτικά εσωτερικών κλυδωνισμών. Είναι ο Πόνος, κοινός τόπος. Εκεί ακριβώς, στην περιοχή του Πόνου, χαράχτηκαν αν και πίσω από τζάμια-καθρέφτες, αλλά εντελώς παράδοξα, επιβίωσαν πεταλούδες ασθενικές και ανθεκτικές (Πεταλούδα, σελ. 11). Έστω «υπό περιορισμόν», εγκλωβισμένες, αλλά: όντως πεταλούδες βρέθηκαν ή εφευρέθηκαν να πετούν στο δωμάτιο, κι αυτές κάρφωναν στον ήλιο ελπίδες. 

Το «πίσω δωμάτιο», χωρίς τοίχους, υπάρχει «εν αγνοία» του πραγματικού ιδιοκτήτη, του προστατευμένου από το να γνωρίζει πλήρως τι περιλαμβάνει, και κυρίως εις τι συνίσταται το απύθμενο βάθος του οποίου έχει την «κυριότητα». Αλλά δεν έχει την κυριότητα. Εκεί θεριεύουν οι ενορμήσεις, ανεξέλεγκτα, έως τα πρόθυρα πανικού. Κατακερματίζεται και συντρίβεται από σκιές, αφού είναι ο χώρος της δικής του Σκιάς. Εκεί το τραύμα παραμένει ανοικτό και εκτεθειμένο. Συνήθως, ο ιδιοκτήτης, όταν κατά λάθος εισέλθει εκεί, ρίχνει μια ματιά, όσο χρειάζεται για να ΜΗ δει, και φεύγει. Έξω αλλά όχι μακριά, η καταιγίδα μαίνεται, η θύελλα αφανίζει, ο φόβος, ο θάνατος, μοιάζει να είναι η μοναδική αμείλικτη και κυριαρχική πραγματικότητα. Ο μεγαλύτερος φόβος είναι η αναμέτρηση με το θάνατο. Ο άνθρωπος τον κοιτάζει στα μάτια και παλεύει ξέροντας ότι, το αναπόφευκτο του μέλλοντος σ ένα ανοιγόκλεισμα ματιού είναι ήδη παρόν. Ο Φόβος του καθρεφτίζει σκληρά την εύθραυστη ευαλωτότητα, την έλλειψη ελέγχου της πραγματικότητας και την πλήρη αδυναμία του. Του ψιθυρίζει ότι η μόνη εικόνα είναι οι ταφόπλακες «των προγραμμένων», αλλά του κρύβει τον ήλιο. Στο «Εντός του ονείρου όνειρο», μοιάζει ο χρόνος να έχει πάψει να υφίσταται, αφού τίποτα φρικτό και τελεσίδικο ακόμα δεν έχει συντελεστεί. Μα τι μ’ αυτό αφού, μη αναστρέψιμο είναι ό,τι Αμετάκλητα γίνει. 

Αλλά ο Κυρίαρχος νους, η Κυρίαρχη ψυχή, μετακινείται, από το πίσω δωμάτιο της Σκιάς, στην αίθουσα του θρόνου, το κεντρικό και ασφαλές δωμάτιο, που μπορεί να σκεφθεί ελεύθερα, να συσκεφθεί, και να επιλέξει, με μοναδική προϋπόθεση να μη γυρίσει να κοιτάξει ξανά στο ασυνείδητό του χωρίς πλοηγό. Έχει παράθυρα με θέα, και πόρτες με πόμολα σε βάρος της ασφάλειας και σε προβάδισμα της ελευθερίας. Είναι κλειδί με Ευθύνη. Εκεί έξω που υπάρχουν οι ενδιαφέροντες και «επικίνδυνοι» άλλοι, υπάρχει και η καταιγίδα, η θύελλα, ο κίνδυνος, η δοκιμασία, ο λοιμός, η ζωή. Υπάρχουν όλα. Εκεί έξω εκτίθεται ο ψυχισμός, και βγαίνει με Επίγνωση, γιατί λαμβάνουν χώρα τα δρώμενα, καθώς η συνάντηση είναι διαδραστική και αναγκαία όσο και η ασφάλεια. Οι άλλοι προσκαλούνται από τον ιδιοκτήτη για συναντήσεις περιορισμένου χρόνου και χώρου, τόσο όσο έχει εξατομικευμένα αποφασιστεί από την Επιλογή. «Να συνηθίσεις τον πλησίον ύποπτο ή θανάτου κομιστή». Εκείνοι που νομίζουν ότι έχουν τον έλεγχο «απο-λυμαίνουν τις λέξεις τους» και δεν έχουν τίποτα καταλάβει – ούτε όταν φεύγουν ανεξέλεγκτα… (Στο Μαυσωλείο, σελ. 38). Όλοι βλέπουν την ίδια εικόνα και ο καθένας βλέπει τη δική του εικόνα. Η ερμηνεία, η σκέψη, αλλάζει και το συναίσθημα αλλά και τον πόνο, που δεν είναι μόνο ένα συναίσθημα. Η αδιατάρακτη συγκρότηση του εσωτερικού πυρήνα παραμένει τέτοια, όχι γιατί εγκλωβίζεται σε εσωστρέφεια ασφάλειας με κάθε τίμημα, αλλά γιατί ξέρει πότε και πως θ’ ανοίγει την πόρτα. Έχει την Ευθύνη. Το ασφαλές δωμάτιο αν παραμείνει μόνο ασφαλές, θα χτίσει πόρτες και παράθυρα, δεν θα επιτρέψει πρόσβαση ένθεν και ένθεν, αλλά δεν φτιάχτηκε για να είναι ασφαλές. Ο εγκλωβισμός στενεύει το δωμάτιο, αλλά το βλέμμα της ψυχής έχει βγεί ήδη ανεμπόδιστο έξω. Η ελευθερία δόθηκε τότε, και δόθηκε ολόκληρη, ατόφια, αμετάκλητη. Η θέληση, όποτε θέλει δραπετεύει. Δεν περιορίζεται από τη θέληση κανενός «για το καλό μας» (Το θεριό, σελ. 22). Οι κρεμάστρες (της σελ. 30), θρηνούν το κέλυφος της χαράς που δεν βιώθηκε, της αγάπης που δεν εκπληρώθηκε. Όμως, «Απ’ τα μπαλκόνια κρέμονται χελιδόνια οι μουσικές» (Μπαλκόνια, σελ. 21). Ο αναγνώστης μιας άλλης εποχής, άγευστος λοιμού και αποκλεισμού, δεν θ’ αντιληφθεί την περιεκτικότητα αυτού του στίχου, την απόγνωση του ανθρώπου που ρουφάει άπληστα αέρα επιτρεπόμενο και μετρημένο. Θα δυσκολευτεί ν αγγίξει το βίωμα του ανθρώπου του στενού μπαλκονιού που πρέπει να περπατήσει κάνοντας μόνο δύο βήματα προσέχοντας μήπως πατήσει πάνω στα δικά του πόδια.. Βίωμα φυλακισμένων που προαυλίζονται, αλλά πάντα κάποιος δραπετεύει στη ζωή. 

«Στο κατάστρωμα τα έγκατά μας έξω σιωπηλότατα». Η Σιωπή αυτή κραυγάζει. (Σημαίες Καραντίνας, σελ. 24). «Ποια ονόματα να διαλέξει απ’ τον σωρό η ποίηση να κλάψει;» (Ελεγείο Μανχάταν, σελ. 28). Απειλή η αποπροσωποποίηση. Το πρόσωπο είναι το κλειδί για όλα. «Έστω και με τη μάσκα δεν αλλάζει το Βλέμμα» (Ecce Homo, σελ. 44). «Στου πηγαδιού τον πάτο από κλωστές αχτίδων και αφρούρητες ελπίδες κρεμόμαστε. Υποχθόνια εδώ, επιδημία ήλιου μάς ανασταίνει» (Επιδημία ήλιου, σελ. 47). «Μη μου άπτου. Η ψηλάφηση μόλις φθάσει στα καρφιά ανατριχιάζει» (Μη μου άπτου, σελ. 48). 

Αλλά η Ακάθιστη Μάνα είναι εκεί. «Τους δε φευγάτους θάψε ζεστά στην αγκαλιά σου». Και: «καλοδέχου στο Εκεί όσους πέθαναν μόνοι». Αν και «μοιάζουν αγέλη» (σελ. 34), «σπιθίζουν εντός τους ασίγαστες ψυχούλες». «Εκ του μακρόθεν τα φύλλα της αγάπης» (Εκ του μακρόθεν, σελ. 35). 

Ο ψυχισμός εισέρχεται επώδυνα στο δωμάτιο της συνείδησης και των αποφάσεων. Ο ηγεμόνας νους Επιλέγει. Επιλέγει λάθος, επιλέγει σωστά, μετακινείται, αλλάζει, εξελίσσεται και δεν σταματάει να επιλέγει. Η ενδοψυχική διεργασία, είναι επίπονη αλλά αναγκαία. Αποφασίζει να προσηλωθεί στην αμυγδαλιά, που μές στο καταχείμωνο, κόντρα στις συνθήκες ανέμου, επιμένει να ανθίσταται και μάλιστα να ανθοφορεί. (Αντίσταση- Λιτανεία, σελ. 16). Είναι Επιλογή μετ’ Επιγνώσεως. 

Η Επίγνωση ξέρει βαθιά μέσα της, περνώντας από το κεντρικό δωμάτιο ώς το αθώρητο της ουσίας της, ότι παραμένει το πρώτο πάθος: η Αγάπη και τ’ αγάλματα έχουν θερμότητα ασίγαστη, αν και «παθών κατεσταλμένων», και με απαγόρευση των «μυστικών συμπτύξεων» (Αγάλματα, σελ. 19). 

Και τί είναι μέχρις στιγμής ανίκητο; Ο Σταυρός δεν είναι αδυναμία, αλλά δύναμη. (Νυμφίος, σελ. 42). Οι άνθρωποι προσπέρασαν εαυτόν και φόβο, και και ο Don Giuseppe (σελ. 18) έκανε ακριβώς το ίδιο. Δεν ήταν πιο δυνατός, αλλά έστρεψε το βλέμμα στα βήματα Εκείνου που είχε προηγηθεί υπό το Βάρος του Σταυρού θυσίας. Ακολούθησε τα βήματα Εκείνου, και πήρε τη δύναμη Εκείνου. Ήταν Επιλογή. Όλα Χάρισμα, και όλα Επιλογή. Τον ελευθέρωσε. «Στη Via Crucis φέτος, ο Χριστός είναι Μόνος» (Ce la Faremo, σελ. 40). Πάντα είναι Μόνος στο Σταυρό. Το ήξερε και το σήκωσε. 

Όλα φαίνονται να καταλύονται: «Κονιορτός Αγάπης». (Στα πέριξ, σελ. 15). Ο «Νους αρχίατρος» έχει ήδη θεραπευτική ηγετική δράση κατά του πόνου και κυρίως κατά του Φόβου. 

«Αν κοιτάξεις για πολύ την Άβυσσο στα μάτια, να ξέρεις ότι κι εκείνη σε κοιτάζει». Ο Νίτσε την είχε προφανώς κοιτάξει για πολλή ώρα. Κάποτε, κάποιους τους καταπίνει, ακριβώς Εκεί. Κάποιοι όμως τη δαμάζουν με βοήθεια. 

«Άβυσσος κυρίευσέ με εσχάτη..», θα πει ο ασκητής την ώρα που του κρύβεται ο Θεός, αλλά ο άγιος Σιλουανός, είδε φως εκεί στα κατάβαθα και είπε: «έχε το νου σου στον άδη και μην απελπίζεσαι». Αν η Άβυσσος σε πείσει, θα πιστέψεις ότι αφού δεν έχεις τον έλεγχο, δεν έχεις Επιλογή. Μέσα σε αυτό «το κρυφό της ψυχής μαύρο κουτί» (σελ. 45), δεν υπάρχουν μόνο οι εκ των υστέρων πληροφορίες της καταστροφής. Εμπεριέχεται ίσως Μεγαλύτερη δύναμη αγάπης, απ’ ό,τι αντέχει να γνωρίζει. Δεν χάνεται Αυτή. Είναι «στη μέσα τσέπη». Είναι Αδάμαστη απ’ τον Λοιμό και τον Θάνατο. 

Κέρκυρα 15/02/2023

ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΣΤΗ MARIO VITTI (1926-2023)

Ο Μάριο Βίττι - Φωτογραφία: Ιδιωτική Οδός

Στα βόρεια περίχωρα της Ρώμης, στη μεσαιωνική πόλη Βιτέρμπο, έζησε τον περισσότερο χρόνο της ζωής του ο μέγας Ιταλός νεοελληνιστής Μάριο Βίττι, "ασχολούμενος με τα αγαθά της γης και των γραμμάτων". 

Εκεί και πέθανε πλήρης ημερών, σε ηλικία 97 ετών, χθες, Τρίτη 14 Φεβρουαρίου 2023. 

Ο Μάριο Βίττι γεννήθηκε από Ιταλό πατέρα και Ρωμιά μητέρα στην Κωνσταντινούπολη το 1926, και από το 1946 έζησε στην Ιταλία, όπου σταδιοδρόμησε ως καθηγητής της νεοελληνικής φιλολογίας στην ανώτατη ιταλική εκπαίδευση. Τιμήθηκε με τον τίτλο του επίτιμου διδάκτορα φιλολογίας από τα Πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης, του Παρισιού και της Λευκωσίας. Ερευνητής γραμματολόγος, μεταφραστής της ελληνικής λογοτεχνίας στα ιταλικά και μελετητής της ποίησης του Σεφέρη και του Ελύτη, συνέγραψε μεταξύ άλλων τα έργα Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας (1978, 2003), Η Γενιά του Τριάντα. Ιδεολογία και μορφή (1977) και Ιδεολογική λειτουργία της ελληνικής ηθογραφίας (1974), συμβάλλοντας στη μελέτη του μοντερνισμού, της ηθογραφίας, αλλά και στην ιστορική, δυτική προοπτική της νεοελληνικής λογοτεχνίας. 

Το 2006, για να τιμηθούν τα 80χρονα του Βίττι, εκδόθηκε από το ΜΙΕΤ ο τόμος Γραφείο με θέα, που περιέχει άρθρα και ομιλίες του κορυφαίου νεοελληνιστή, καθώς και αναλυτική εργογραφία με ένα αυτοβιογραφικό σχόλιο. Από το ΜΙΕΤ κυκλοφόρησε και το λεύκωμα της έκθεσης Mario Vitti. Γραφείο με θέα. Φωτογραφίες 1948-1981." Έτσι, το ευρύ ελληνικό κοινό γνώρισε και απόλαυσε μια άλλη, πολύ σπουδαία, πλευρά του ιστορικού της νεοελληνικής λογοτεχνίας: αυτήν του λόγιου φωτογράφου. 

Για την έκθεση Γραφείο με θέα, που διοργάνωσε το ΜΙΕΤ, και παρουσιάστηκε και στην Πάτρα το 2008, παραθέτουμε σχετικό κείμενο του φιλολόγου και επιμελητή εκδόσεων Δημήτρη Καραδήμα. 

Η σχέση της φωτογραφίας με τη λογοτεχνία είναι γνωστή. Από τη μια οι λογοτέχνες φωτογράφοι (όπως για παράδειγμα ο Σεφέρης και ο Εμπειρίκος) κι από την άλλη η λογοτεχνία που γράφεται με αφορμή μια φωτογραφία. Κι αν, όπως λένε, μια εικόνα αξίζει χίλιες λέξεις, «η εικόνα έχει ανάγκη από χίλιες λέξεις για να αναδειχθεί – ειδικά όταν πρόκειται για τη φωτογραφική εικόνα και ιδιαίτερα για τη φωτογραφία προσώπων, που βαραίνουν επάνω της ο χρόνος, το πέρασμα του χρόνου, η μνήμη, η ανάμνηση και η τελετουργική απόχρωση της πόζας», όπως έγραφε πριν χρόνια ο Ν. Μπακουνάκης με αφορμή ένα εξαιρετικό αφιέρωμα του λογοτεχνικού περιοδικού Η Λέξη στη φωτογραφία. Το φωτογραφικό πορτρέτο αποκτά επιπλέον ιστορική και καλλιτεχνική αξία, όταν αποτυπώνει μια στιγμή του βίου ενός διανοούμενου ή ενός καλλιτέχνη πριν από τριάντα, σαράντα ή πενήντα χρόνια. Κι όταν το πορτρέτο αυτό προέρχεται από τον φακό ενός κορυφαίου φιλολόγου, που μάλιστα συνδεόταν με προσωπική φιλία με το εικονιζόμενο πρόσωπο, τότε κάνουμε λόγο για ένα σπάνιο ιστορικό ντοκουμέντο και αναμένουμε ένα εξίσου μοναδικό αισθητικό αποτέλεσμα. Με την ακριβή αυτή αίσθηση βγαίνει από τις φιλόξενες αίθουσες του Πολιτιστικού Κέντρου Πατρών του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης ο επισκέπτης της έκθεσης Mario Vitti. Γραφείο με θέα. Φωτογραφίες 1948-1981. Το πολύτιμο φωτογραφικό αρχείο του Μάριο Βίττι, μετά την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, παρουσιάζεται από τις 19 Δεκεμβρίου 2007 και μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2008 στην Πάτρα, στο διώροφο αρχοντικό μέγαρο Θωμοπούλου, στην πλατεία Γεωργίου Α΄ και Κορίνθου, όπου στεγάζεται σήμερα το Πολιτιστικό Κέντρο του ΜΙΕΤ. Την έκθεση σχεδίασε και επιμελήθηκε ο διευθυντής του Ιδρύματος και ποιητής Διονύσης Καψάλης, σε συνεργασία με τις Όλγα Δροσίνου, Βούλα Λιβάνη, Ιωάννα Μαντζαβίνου και, για την Πάτρα, Αριστούλα Σταμούλη.

Μέσα από τις 216 φωτογραφίες της έκθεσης ο Μάριο Βίττι, ένας από τους επιφανέστερους ιστορικούς της νεοελληνικής λογοτεχνίας, μας αποκαλύπτει πως εκτός από τη λογοτεχνία, το άλλο του πάθος είναι η φωτογραφία. Ένα πάθος που χρονολογείται ήδη από την ηλικία των οκτώ χρόνων, όταν του χάρισαν μια φωτογραφική μηχανή. Η μηχανή έγινε στα χέρια του μικρού Βίττι ένα εργαλείο, που είχε την ξεχωριστή δύναμη να ανατρέψει τις σχέσεις του με τους μεγάλους: «Από τη στιγμή που έστηνα γονείς και οικείους μπροστά στο φακό, είχα τον τρόπο και εγώ να προστάζω. Κανείς δεν ξέφευγε από το παιχνίδι», σημειώνει ο ίδιος. Διηγείται μάλιστα πως, αν δεν τον απέτρεπε ένα άγριο βλέμμα του πατέρα του, παρολίγο θα φωτογράφιζε τον εξόριστο στην Πρίγκιπο μπολσεβίκο ηγέτη Λέοντα Τρότσκι, που τους χαιρέτησε ευγενικά, βγάζοντας το ψάθινο καπέλο του. Πολύ αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του ’50, ο Μάριο Βίττι άρχισε να πηγαινοέρχεται από τη Ρώμη στην Αθήνα, όπου συνδέθηκε προσωπικά με τους σημαντικότερους διανοούμενους και καλλιτέχνες και μετείχε ενεργά στην πνευματική κίνηση της εποχής. Αυτός που μας έδωσε την πρώτη συστηματική μελέτη για την περίφημη γενιά του ’30 (με το ομότιτλο σύγγραμμά του) υπήρξε φίλος με τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της: «Η παρέα που μου ταίριαζε περισσότερο ήταν οι άνθρωποι που είχαν βγει από τη γενιά του Τριάντα». Η έκθεση Γραφείο με θέα είναι ένα θαυμαστό φωτογραφικό ταξίδι στη λογοτεχνική και καλλιτεχνική Ελλάδα των δεκαετιών του ’50, του ’60 και του ’70. Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες του Βίττι αποπνέουν το άρωμα μιας εποχής που υπήρξε ιδιαίτερα δύσκολη, αλλά εξίσου γόνιμη για τον πνευματικό βίο της χώρας. Ο φακός «συλλαμβάνει» τους διανοούμενους και καλλιτέχνες στο σπίτι τους ή σε εξωτερικούς χώρους, σε πόζες που μαρτυρούν την οικειότητα και τη φιλία που τους ένωνε με τον λόγιο φωτογράφο. «Ποτέ δεν έλειπε η κατάλληλη στιγμή για μια πόζα ή για αιφνιδιασμούς με το φακό, χωρίς ωστόσο να κόβεται η ορμή και η έξαψη της συζήτησης», μαρτυρεί ο ίδιος. Επιβεβαιώνει εξάλλου την σχεδόν «τελετουργική απόχρωση της πόζας» όταν σημειώνει: «Με τα χρόνια η χειρονομία της φωτογράφισης έγινε συνήθεια που είτε ικανοποιούσε την παρόρμηση της στιγμής είτε ερχόταν ως αντιστάθμισμα στην αμηχανία. Έπαιρνε ωστόσο το νόημα της τελετουργίας κάθε φορά που στο φακό μπροστά είχα πρόσωπα αγαπητά, και τότε από διαδικασία τεχνικής φύσεως μετατρεπόταν σε άυλο ρεύμα επικοινωνίας που έτρεφε τη φιλία». 

Τα αγαπητά αυτά πρόσωπα του Μάριο Βίττι «παρελαύνουν» με έναν μοναδικό τρόπο μέσα από τα 216 ενσταντανέ που τράβηξε ο λόγιος φωτογράφος. Ο γεννημένος στον Βόλο Ιταλός ζωγράφος Τζόρτζιο ντε Κίρικο στο σαλόνι του σπιτιού του στη Ρώμη το 1948. Ο Γιώργος Σεφέρης έξω απ’ το ξενοδοχείο «Parc» της Κωνσταντινούπολης. Ο δοκιμιογράφος και βιβλιογράφος Γιώργος Κατσίμπαλης στην Πλάκα. Ο Τζουζέππε Ουνγκαρέττι, ο κορυφαίος Ιταλός ποιητής που γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια και σχετίσθηκε με τον κύκλο του Καβάφη, στο σπίτι του στη Ρώμη. Ο πεζογράφος Στράτης Μυριβήλης στη Ρώμη το ’50. Ο Μίκης Θεοδωράκης και ο Μάνος Χατζιδάκις στη Ρώμη το 1954 με αφορμή τρεις παραστάσεις του Ελληνικού Χοροδράματος της Ραλλούς Μάνου στο Θέατρο της Όπερας – εκείνοι συμμετείχαν με τα έργα τους Ελληνική αποκριά και το Καταραμένο φίδι αντίστοιχα, ενώ ο Βίττι είχε γράψει το πρόγραμμα της παράστασης. Ο Οδυσσέας Ελύτης στο Παρίσι το 1951: «Συναντηθήκαμε στο ξενοδοχείο του, το Τριανόν, μια μέρα του Απριλίου του 1951, με μια άχνα στον ουρανό που φίλτραρε τον ήλιο. Φορούσε παπιγιόν γραβάτα. Δεν μπόρεσα να του πάρω πολλά λόγια. Μου μιλούσε αόριστα για βυζαντινή υμνογραφία – τα μόνα βιβλία που είχε πάρει μαζί του, έλεγε, ήταν αυτά. Αδύνατον να βγάλω συμπέρασμα για τα σχέδιά του. Αργότερα κατάλαβα ότι ετοιμαζόταν για το Άξιον εστί». Ο Ελύτης και ο Νίκος Γκάτσος στην οδό Πανεπιστημίου, στη διαδρομή από το Καφέ Μπραζίλιαν στο ζαχαροπλαστείο Πικαντίλι, στην Αθήνα το ’51. Ο συγγραφέας Άγγελος Βλάχος στη Ρώμη.

Ο ζωγράφος Γιάννης Μόραλης και η γυναίκα του γλύπτρια Αγλαΐα Λυμπεράκη με τον κουμπάρο τους, τον ζωγράφο Νίκο Νικολάου, στην Κηφισιά το 1952. Η πιανίστα Ντόρα Μπακοπούλου, ο ποιητής Νάνος Βαλαωρίτης. Η Μαρίκα Ανεμογιάννη και ο ζωγράφος Μίνως Αργυράκης στα Αναφιώτικα. Ο Μυριβήλης με την κόρη του ανηφορίζοντας του Φιλοπάππου το 1953. Κούλουμα στο σπίτι του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου. Η Αλεξάνδρα, σύζυγος του Μάριο Βίττι, τότε μνηστή του, με το κλειδί του σπιτιού της στην Ύδρα το 1953. Η συγγραφέας Μαργαρίτα Λυμπεράκη και η ηθοποιός Ξένια Καλογεροπούλου στη Μύκονο το ’53. Γυρίσματα της ταινίας του Νίκου Κούνδουρου Μαγική πόλη.

Ο γλύπτης Τάκις, ο πεζογράφος Νίκος Κάσδαγλης στο παλιό καρνάγιο στη Ρόδο, κι ακόμη ο συγγραφέας Γιώργος Χειμωνάς, ο Βασίλης Βασιλικός, ο ιστορικός της νεοελληνικής γραμματείας Κ.Θ. Δημαράς: «Όταν είχα πληροφορήσει τον Δημαρά, κομπιάζοντας, ότι γράφω μια ιστορία [νεοελληνικής λογοτεχνίας], μου είχε πει σκωπτικά το εξής νόστιμο: “Αρκεί να τη γράψετε με τα δικά σας λόγια”»! Ο Γιώργος Σεφέρης πάλι, στο γραφείο του στην Αθήνα το 1967. Ο Νίκος Καρύδης των εκδόσεων «Ίκαρος», ο ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης στη Θεσσαλονίκη. Ο Άγγελος Τερζάκης, ο Ελβετός ελληνιστής Bertrand Bouvier στην Αμερική – οι δυο τους μαζί με τον Βίττι κατέλυσαν στο ίδιο ξενοδοχείο στη Ν. Υόρκη. Ακόμη ο Νικηφόρος Βρεττάκος, η Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ, ο ποιητής Τάκης Σινόπουλος, ο κριτικός λογοτεχνίας Αλέξανδρος Αργυρίου. Ο Ε.Χ. Κάσδαγλης του ΜΙΕΤ, ο εκδότης Στρατής Φιλιππότης, η Νανά Καλλιανέση του «Κέδρου». Ο Αντώνης Σαμαράκης στον «Ελευθερουδάκη» το 1972. Ο Μοσχονάς στο βιβλιοπωλείο του «Ενδοχώρα». Οι νεοελληνιστές Edmund Keeley και Κίμων Φράιερ. Ο Στρατής Τσίρκας, ο Σπύρος Πλασκοβίτης, ο Αλέξανδρος Κοτζιάς. Ο εκδότης και τυπογράφος Φίλιππος Βλάχος. Ο ποιητής Μιχάλης Κατσαρός στην Αθήνα το 1974. Την ίδια χρονιά ο σκηνοθέτης Νίκος Κούνδουρος, ο Άγγελος Δεληβορριάς στο Μουσείο Μπενάκη, ο νεοελληνιστής Γ.Π. Σαββίδης. Ο ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας Γιάννης Δάλλας. Ο Διονύσης Σαββόπουλος σε συναυλία στη Θεσσαλονίκη το 1976. Ο ποιητής και νεοελληνιστής Νάσος Βαγενάς. Ο συγγραφέας Γιώργος Μανιώτης. Σκηνές από παράσταση στο «Θέατρο Έρευνας» το 1978. Οι πεζογράφοι Μένης Κουμανταρέας, Μάρω Δούκα, Μαργαρίτα Καραπάνου το 1981.

Η «θέα από το γραφείο» του Βίττι δεν έχει χάσει τίποτε από την αρχοντική ομορφιά της. Αντιθέτως, όσο περνούν τα χρόνια, χαρίζεται όλο και πιο απλόχερα σε όποιον απ’ τους νεότερους επιθυμήσει να την ατενίσει. Η συλλογή με τα ενσταντανέ των φίλων του Μάριο Βίττι απόκειται πλέον στο ΜΙΕΤ, μετά τη δωρεά του λόγιου φωτογράφου, πολύτιμη παρακαταθήκη για εκείνους που αγαπούν τη λογοτεχνία και τη φωτογραφία.

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου

Ο Οδυσσέας Ελύτης του Mario Vitti

Στο πλαίσιο της επετείου για τα 100 χρόνια από την γέννηση του Οδυσσέα Ελύτη (1911-2011), πραγματοποιήθηκε ένα τριήμερο αφιέρωμα στον ποιητή στο Ηράκλειο της Κρήτης (11-13/2011), που περιλάμβανε συμπόσιο, εκθέσεις, συναυλία, αλλά και μία φωτογραφική έκθεση με θέμα «Ο Ελύτης στο φακό του Vitti», στο φουαγιέ του δευτέρου επιπέδου του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης.

Ο Ιταλός, με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, σπουδαίος νεοελληνιστής Μάριος Vitti, μας έχει κληροδοτήσει και ιστορικές, πια, φωτογραφίες, καλλιτεχνών και πνευματικών ανθρώπων κυρίως της λεγομένης γενιάς του '30. 
Ο Vitti  φαίνεται πως αγάπησε ιδιαιτέρως τον Ελύτη, για τον οποίο έγραψε πολλά σημαντικά άρθρα και πραγματοποίησε πάμπολλες ομιλίες και στην Ιταλία, όπου συνέβαλε στο να γίνει γνωστή η Ελυτική ποίηση. 

Η έκθεση αντλούσε το υλικό της από το βιβλίο του Mario Vitti Γραφείο με θέα. Φωτογραφίες 1948-1981, που εκδόθηκε από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, στο οποίο ο Vitti έχει παραχωρήσει το σχετικό υλικό. 

Στην συγκεκριμένη έκθεση παρουσιάζονται και οι έξι ασπρόμαυρες φωτογραφίες του Ελύτη, που τράβηξε ο Vitti στο Παρίσι το 1951. Είναι η χρονιά της γνωριμίας τους. Ο Vitti έχει πει για εκείνη την συνάντηση:

«Συναντηθήκαμε στο ξενοδοχείο του, το Τριανόν, μια μέρα του Απριλίου του 1951, με μια άχνα στον ουρανό που φίλτραρε τον ήλιο. Φορούσε παπιγιόν γραβάτα. Δεν μπόρεσα να του πάρω πολλά λόγια. Μου μιλούσε αόριστα για βυζαντινή υμνογραφία – τα μόνα βιβλία που είχε πάρει μαζί του, έλεγε, ήταν αυτά. Αδύνατον να βγάλω συμπέρασμα για τα σχέδιά του. Αργότερα κατάλαβα ότι ετοιμαζόταν για το Άξιον εστί».

Οι Ελυτικές φωτογραφίες του Vitti εκτέθηκαν στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης λιτά αλλά με ατμόσφαιρα.

Ο Mario Vitti συμμετείχε στις εργασίες του Συμποσίου και μίλησε με θέμα: "Γραπτά και προφορικά. Συνομιλώντας με τον Οδυσσέα Ελύτη". Παρέστη, φυσικά, και στα εγκαίνια της έκθεσης των φωτογραφιών του, τις οποίες όταν τις έπαιρνε δεν φανταζόταν, ίσως, την σημερινή απήχησή τους. 
Οι φωτογραφίες  του Ελύτη από Ρώμη και Αθήνα ήταν σε οθόνες, σε διάφορες μεριές της αίθουσας. 

Οι μακαριστοί Χριστόφορος Λιοντάκης και Μάριο Βίττι - Φωτ. Ιδιωτική Οδός 

Και μία φωτογραφία του Ελύτη από τον Vitti στα 1973, στο σπίτι του ποιητή. 

Στον πρόλογο της κριτικής μελέτης του για τον Ελύτη (εκδ. Ερμής, 2000 - πρώτη δημοσίευση 1984), ο Vitti γράφει: 

"Η πρώτη μου γνωριμία με την ποίηση του Ελύτη δεν έγινε μέσα από τις δύο πρώτες συλλογές του, εκείνα τα χρόνια εξαντλημένες από τον καιρό, αλλά χάρη στον τόμο μεταφράσεων στα γαλλικά που είχε κάνει ο Robert Levesque και που παρουσίαζε μια επιλογή, εννιά ποιήματα από τους "Προσανατολισμούς", επτά από τον "Ήλιο τον πρώτο". Το ελληνικό πρωτότυπο βρισκόταν απέναντι από την μετάφραση, κι ήταν αυτό ακριβώς που με ενδιέφερε. Λίγο αργότερα απόκτησα το "Τετράδιο Δεύτερο" με το "Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας", δεν θυμάμαι με ποιο μέσον. Φαίνεται παράδοξο βέβαια σήμερα, αλλά να έρθει στα χέρια σου το έργο του Ελύτη, ήταν αμοιβή υπομονετικών και πεισματικών αναζητήσεων."

"ΠΡΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΝ" ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΝΟ ΑΝΔΡΕΑ ΚΙΛΤΣΙΚΣΗ (ΒΙΝΤΕΟ)

Αυτές τις πολύ δύσκολες ώρες για τους σεισμοπαθείς της Ν. Τουρκίας και της Β. Συρίας, αναρτούμε μια ξεχωριστή συνέντευξη που κάναμε προ διετίας στο πλαίσιο της διαδικτυακής εκπομπής «Προς Εκκλησιασμόν», της Ενορίας του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού, με προσκεκλημένο τον Ανδρέα Κιλτσικσή, με καταγωγή από την Αντιόχεια. 

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Κάμερα - ήχος: Κατερίνα Λεονάρδου. 

Ο Ανδρέας Κιλτσικσής είναι γεννημένος στην Αθήνα του 1983. Είναι το πρώτο παιδί μιας πενταμελούς οικογένειας με καταγωγή από την Αντιόχεια. Η σχέση του με τη μουσική υπήρχε μάλλον από πάντα. Το φαγητό και η μουσική είναι η νέα πατρίδα της οικογένειας και σε αυτά μεταφέρεται και η κουλτούρα της γενέτειρας. Η εφηβεία φέρνει την επαφή με τον ηλεκτρικό ήχο και την κιθάρα ενώ στη συνέχεια γνωρίζει την τζαζ προσέγγιση και την μπλουζ αισθητική. Στα 26 του, απόφοιτος πια του ΤΕΙ μουσικών οργάνων και ήχου, γνωρίζει τον ήχο του πρώιμου αστικού τραγουδιού - γνωστού και ως ρεμπέτικου - και έκτοτε μπολιάζει τις προηγούμενες επιρροές του με τον ήχο των λαϊκών κιθαρών που σχεδιάζει και κατασκευάζει ο ίδιος. Παράλληλες διαδρομές έχει κάνει στο χώρο του ραδιοφώνου και της μουσικής παραγωγής μέσω του ΚΕΘΕΑ Στροφή αλλά και ως παραγωγός σε σχήματα με ακουστικό κυρίως ήχο.

 

"ΠΡΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΝ" ΜΕ ΤΗΝ ΜΑΡΙΩ (ΒΙΝΤΕΟ)

Η ενορία του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης. 

Στην 60ή εκπομπή προσκεκλημένη η γνωστή τραγουδίστρια του ρεμπέτικου Μαριώ (Μαρία Κωνσταντινίδου). 

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος.

Συμμετέχει ο Αντώνης Κουτελιέρης (κιθάρα). 

Η Μαριώ αφηγείται και τραγουδάει σμυρνέϊκα, ρεμπέτικα και τραγούδια γραμμένα ειδικά για εκείνη. 

Κάμερα, τεχνική επεξεργασία: Κατερίνα Δ. Λεονάρδου, Μαργαρίτα Κυρ. Στασινού. 

"ΠΡΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΝ" ΜΕ ΤΟΝ ΕΥΑΓΓΕΛΟ ΚΑΤΣΙΜΠΡΑ (ΒΙΝΤΕΟ)

Η ενορία του Ι. Ναού Αγίου Γεωργίου Νέου Ψυχικού παρουσιάζει την διαδικτυακή εκπομπή «Προς Εκκλησιασμόν», όπου φιλοξενούνται εργάτες του πνεύματος και της τέχνης. 

Στην πεντηκοστή ένατη εκπομπή προσκεκλημένος ο Ευάγγελος Κατσίμπρας, Πρόεδρος της Εταιρείας Βυζαντινών Μελετών Νομού Πρεβέζης, Άρχων Δεπουτάτος της Μ.τ.Χ.Ε.

Επιμελείται και παρουσιάζει ο Παναγιώτης Αντ. Ανδριόπουλος. 

Στην εκπομπή γίνεται αναφορά στον αείμνηστο Γέροντα Δοσίθεο (Κανέλλο), Ηγούμενο της Ι. Μονής Τατάρνης Ευρυτανίας. 

Κάμερα, τεχνική επεξεργασία: Κατερίνα Δ. Λεονάρδου, Μαργαρίτα Κυρ. Στασινού.