Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου
Τα τελευταία κάμποσα χρόνια συζητιέται στους εκκλησιαστικούς κύκλους το ζήτημα της «λειτουργικής αναγέννησης» στη λατρεία, με κύρια χαρακτηριστικά την απόδοση των ύμνων και των βιβλικών κειμένων στη νέα ελληνική, την εις επήκοον ανάγνωση των ευχών της Θείας Λειτουργίας - προκειμένου να συμμετέχουν καλύτερα οι πιστοί – την σχεδόν κατάργηση του τέμπλου και γενικά την πιο ενεργή συμμετοχή του λαϊκού στοιχείου στην ενοριακή ζωή.
Όσοι είναι υπέρμαχοι των παραπάνω χαρακτηρίζονται γενικά ως «προοδευτικοί», ενώ όσοι αντιτίθενται πιο …καλογερικοί.
Όμως, θα πρέπει να τονισθεί ότι η «λειτουργική αναγέννηση» δεν ήταν υπόθεση του μακαριστού αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου ή κάποιων «φωτεινών» μορφών, αλλά υπόθεση των Οργανώσεων (Σωτήρ, Ζωή κ.λπ.), οι οποίες από πολύ νωρίς εφήρμοζαν αυτές τις πρακτικές – περισσότερο ή λιγότερο – στο δικό τους εκκλησιαστικό μόρφωμα.
Επομένως, οι σημερινοί «προοδευτικοί» δεν είναι κάτι άλλο παρά μια εξελιγμένη μορφή των λεγομένων παρεκκλησιαστικών Οργανώσεων.
Οι νεανικές ομάδες, συντροφιές, κύκλοι των Οργανώσεων έγιναν εκκλησιαστικές «κοινότητες», «αρχονταρίκια» και άλλα παρόμοια εκκλησιοφανή, ενώ ο πνευματικός των Οργανώσεων αντικαταστάθηκε από τον «γέροντα», ο οποίος έχει μπόλικη δόση «ησυχασμού» ή – σε άλλες περιπτώσεις – καμώνεται τον προοδευτικό, υιοθετώντας μιαν ανέξοδη ρητορεία, επικαλούμενος τάχα την ελευθερία της Εκκλησίας, αλλά στην πραγματικότητα κάνει ό,τι και οι οργανωσιακοί: προσπάθεια χειραγώγησης των πιστών με έμμεσο ή άμεσο τρόπο.
Η «εκκλησιαστική κοινότητα» μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε σέκτα, όπως η Οργάνωση που ήταν κάστα.
Και σε αυτή την περίπτωση αναζητείται η εύνοια του «γέροντα», προκειμένου να συμβάλει ο πιστός στο «έργο» της κοινότητος.
Τα χριστιανικά τραγούδια των Οργανώσεων έδωσαν τη θέση τους στα «παραδοσιακά». Και να οι χοροί και να τα όργανα και βραδιές κοινοτικές, πάντα «παραδοσιακές». Σ’ αυτή τη λογική προσχώρησαν σιγά σιγά ακόμα και οι Οργανώσεις.
Το κοινωνικό έργο των Οργανώσεων – απόλυτη προτεραιότητα – έγινε και προτεραιότητα των «προοδευτικών», για να μη πω σύνολης της Εκκλησίας.
Αλλά και στο «πνευματικό» επίπεδο, η οργανωσιακή λογική καλά κρατεί.
Το Πατρίς – Θρησκεία – Οικογένεια υιοθετείται πανηγυρικά, ως τρίπτυχο – πρότυπο, από πολλούς «προοδευτικούς» με άλλο γλωσσικό μανδύα. Η ουσία παραμένει η ίδια.
Επομένως, όσοι κατηγόρησαν με σφοδρότητα τις Οργανώσεις για οιονεί διαστρέβλωση του χριστιανικού μηνύματος, στην πραγματικότητα δεν αφίστανται πολύ από την ιδεολογία τους. Πρόκειται, απλώς, για μια μετεξέλιξή τους.
Η Λατρεία δεν προσφέρει κάτι τους πιστούς αν οι ευχές λέγονται εκφώνως ή οι ακολουθίες γίνονται στην δημοτική ή καταργηθεί το τέμπλο. Η Λατρεία δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, είναι δοξολογική υπόθεση. Με …μισοκακόμοιρους ή υπερφίαλους ιερείς (οι μεν εκφωνούν «ευλαβώς» τις ευχές της Αγίας Αναφοράς οι δε εκκωφαντικώς, ηδονιζόμενοι ακούγοντας την φωνή τους), δεν διορθώνεται η τεράστια αταξία που επικρατεί, καθώς ο καθένας κάνει ό,τι θέλει, όπως και όταν θέλει.
Η προσωπολατρεία του γέροντα της «κοινότητας» είναι εδώ και δηλητηριάζει το σώμα της τοπικής Εκκλησίας. Αν δεν απεκδυθούν οι «γεροντάδες» το «αυτείδωλόν» τους, σωτηρία δεν υπάρχει.
Η ελπίς υπάρχει μόνον από εκείνους – μάλλον πολύ λίγους - που μπορούν να προσφέρουν στον Θεό υιούς ελευθερίας και τέκνα της χάριτος, απαλλαγμένα από βαρίδια, ήτοι ιδεοληψίες και αποποίηση της προσωπικής ευθύνης.
Και βέβαια απαιτείται άσκηση ειλικρινούς διαλόγου, τον οποίον – φευ! – όλοι φοβούνται και αποφεύγουν. Η μαθητεία στον διάλογο συνιστά και το άνοιγμα της Εκκλησίας στον κόσμο. Με τη λογική, όμως, του Ακαθίστου Ύμνου: «καὶ ἅλμασιν ὡς ᾄσμασιν».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου